ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 9. dubna 2014
o režimu státní podpory SA.23257 (12/C) (ex NN 8/10, ex CP 157/07) provedeném Francií (mezioborová dohoda uzavřená v rámci Francouzského sdružení zhodnocení produktů a profesních odvětví v oblasti pěstování zeleniny a krajiny - Val'Hor)
(oznámeno pod číslem C(2014) 2223)
(Pouze francouzské znění je závazné)
(2014/416/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské Unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s výše uvedeným článkem, a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
V dopise ze dne 9. května 2007 obdržela Komise stížnost týkající se rozšíření mezioborové dohody uzavřené v rámci Francouzského sdružení pro zhodnocení zemědělských produktů a pro profesní odvětví v oblasti pěstování zeleniny a krajiny (dále jen „mezioborové sdružení Val'Hor“). Případ byl zaevidován pod č. CP 157/07. Dne 4. února 2010 bylo toto opatření zaevidováno pod č. NN 8/10 jakožto neoznámená státní podpora.
(2)
V rámci stížnosti CP 157/07 obdržela Komise od stěžovatele připomínky dne 26. října 2009 a 16. května 2011.
(3)
Útvary Komise dopisy z 13. července 2007, 10. prosince 2007, 26. června 2008, 22. února 2010, 16. prosince 2010 a 13. října 2011 požádaly francouzské orgány, aby poskytly doplňující informace o možné státní podpoře v odvětví pěstování zeleniny. Francie tyto informace zaslala dopisy ze 17. října 2007, 7. dubna 2008, 1. září 2008, 2. dubna 2010, 22. února 2011 a 15. listopadu 2011.
(4)
Komise se prostřednictvím rozhodnutí C(2011) 10053 ze dne 11. ledna 2012 rozhodla zahájit řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU.
(5)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (1). Komise vyzvala zúčastněné strany, aby předložily své připomínky k opatření.
(6)
Komise obdržela připomínky zúčastněných stran. Předala je Francii, a tím jí poskytla možnost, aby se k nim vyjádřila.
(7)
E-mailem ze dne 20. ledna 2012 předalo Stálé zastoupení Francie při Evropské unii Komisi dopis francouzských orgánů s žádostí o prodloužení lhůty pro podání připomínek k zahájení řízení o jeden měsíc. Faxem ze dne 26. ledna 2012 bylo uvedené žádosti o prodloužení vyhověno.
(8)
E-mailem ze dne 14. března 2012 předalo Stálé zastoupení Francie při Evropské unii Komisi připomínky francouzských orgánů k zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU.
(9)
E-mailem ze dne 10. července 2012 sdělilo Stálé zastoupení Francie při Evropské unii Komisi reakci francouzských orgánů na připomínky zúčastněných stran.
II. POPIS
PŘEDSTAVENÍ MEZIOBOROVÉ ORGANIZACE VAL'HOR
(10)
Francouzské sdružení pro zhodnocení zemědělských produktů a pro profesní odvětví v oblasti pěstování zeleniny a krajiny (Val'Hor) je uznanou mezioborovou organizací v rámci odvětví pěstování zeleniny ve Francii. Je uspořádána a funguje na základě pravidel daných články L. 631-1 a zemědělského zákoníku.
(11)
Sdružení Val'Hor bylo založeno v roce 1997 a orgány veřejné správy je ve smyslu článku L.632-1 francouzského zemědělského zákoníku dne 13. srpna 1998 uznaly jako mezioborové sdružení na vnitrostátní úrovni pro odvětví pěstování zeleniny a krajiny. Jeho stanovy byly schváleny na valné hromadě dne 25. března 2004.
(12)
Sdružení Val'Hor, jako jiné uznané mezioborové organizace, může uzavírat dohody a od všech členů oborů, které je tvoří, vybírat dobrovolné příspěvky na jejich financování. Plnění těchto dohod může být na základě meziresortního výnosu povinné (tzv. „rozšířené“ dohody) pro všechny subjekty působící v odvětví, členy či nečleny mezioborového sdružení Val'Hor za podmínek stanovených francouzským zemědělským zákoníkem. Zemědělský zákoník povoluje rozšíření dohod, pouze pokud tyto dohody mají za cíl „společný zájem“ založený na opatřeních „v souladu s obecným zájmem a slučitelných s pravidly společné zemědělské politiky“ (viz článek L.632-3 zemědělského zákoníku).
(13)
Sdružení Val'Hor přijalo dne 12. listopadu 2004 mezioborovou dohodu o financování, jež byla pozměněna dodatkem č. 1 ze dne 14. září 2006. Článek II uvedené dohody stanoví, že každý člen, ať fyzická či právnická osoba, oboru, jenž je v mezioborové organizaci Val'Hor zastoupen, platí roční příspěvek.
(14)
Mezioborová dohoda o financování uzavřená v rámci Val'Hor byla poprvé prodloužena o jeden rok na základě výnosu Ministerstva zemědělství, výživy, rybolovu a rozvoje venkova dne 12. dubna 2005, jenž byl zveřejněn v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 12. května 2005. Podruhé byla prodloužena o jeden rok výnosem ze dne 16. listopadu 2006, jenž byl zveřejněn v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 8. prosince 2006.
(15)
Výnosem ze dne 31. března 2008 zveřejněným v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 11. dubna 2008 byla platnost mezioborové dohody ze dne 21. února 2008 prodloužena na období od 1. července 2007 do 30. června 2008 pro všechny členy oborů, jež sdružení tvoří. Výnosem ze dne 16. září 2008 zveřejněným v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 25. září 2008 byla platnost mezioborové dohody ze dne 22. července 2008 prodloužena do 30. června 2010. Výnosem ze dne 27. května 2010 zveřejněným v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 8. června 2010 byla platnost mezioborové dohody ze dne 22. července 2008 prodloužena na hospodářský rok od 1. července 2010 do 30. června 2011. Výnosem ze dne 3. října 2011 zveřejněným v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 15. října 2011 byla platnost mezioborové dohody ze dne 12. září 2011 prodloužena do 30. června 2014.
(16)
Podle informací, jež francouzské orgány předložily dne 17. října 2007, závazný dobrovolný příspěvek pro podniky v odvětví okrasných rostlin pocházejících z pěstování zeleniny a z ovocných školek a z odvětví krajiny měl umožnit realizaci opatření a prostředků, jež jsou nezbytné ke společné propagaci pěstování zeleniny, květin a propagaci krajiny, jejich produktů a pracovních dovedností, a to na domácích i zahraničních trzích; znalost nabídky, poptávky a mechanismů trhu; zlepšování fungování, kontroly a transparentnosti trhu; jakost produktů; organizace a zlepšování postupů a mezioborové vztahy v odvětví; realizace školicích programů, aplikovaného výzkumu, testování a vývoje; a fungování sdružení.
ÚLOHA STÁTU
(17)
Francouzský stát výnosem ze dne 13. srpna 1998 uznal ve smyslu článku L.632-1 francouzského zemědělského zákoníku sdružení Val'Hor jako mezioborovou organizaci.
(18)
Fungování, úkoly a složení sdružení se řídí stanovami. Aby mohlo být toto mezioborové sdružení uznáno, musely příslušné orgány ověřit, aby byla splněna různá kritéria, zejména že stanovy jsou v souladu se zákonem (článek L.632-1 zemědělského zákoníku), aby příslušné organizace, jež tvoří sdružení Val'Hor, byly reprezentativní a aby se podřídily cílům na vnitrostátní úrovni i na úrovni Společenství. Jeho existence, úkoly a fungování se řídí články L.631-1 a zemědělským zákoníkem.
(19)
Podle francouzských orgánů byly až do roku 2007 závazné dobrovolné příspěvky od členů z oborů tvořících sdružení Val'Hor jedinými zdroji mezioborové organizace. Ačkoli je sdružení Val'Hor právnickou osobou podle soukromého práva a jeho financování je zajištěno příspěvky z příslušného odvětví, je nezbytné, aby do fungování systému závazných dobrovolných příspěvků zasáhl stát. Aby byly dobrovolné příspěvky v rámci všech mezioborových organizací závazné, je tak nezbytné vydat vyhlášku nebo ministerský výnos.
(20)
Se sdružením Val'Hor lze vést konzultace ohledně směrů a opatření politik, které se ho v rámci odvětví týkají (článek L. 632-2-1 zemědělského zákoníku)
VNITROSTÁTNÍ PRÁVNÍ ZÁKLAD
(21)
Zemědělský zákoník, kniha šest, hlava III (články L. 631-1 až L. 632-13). Mezirezortní výnosy týkající se prodloužení platnosti mezioborových dohod (viz body 13-14), mezioborové dohody (viz body 10-12).
OPATŘENÍ
(22)
Výnos ze závazných dobrovolných příspěvků se využívá na opatření ve prospěch odvětví pěstování zeleniny, jež lze zařadit do těchto tří kategorií: opatření na propagaci, opatření na výzkum a vývoj a opatření na technickou pomoc.
(23)
Francouzské orgány tvrdí, že finanční prostředky nejsou nikdy určeny na výdaje podniků, ať jsou z jakéhokoli profesního odvětví, ale že se jedná pouze o činnosti kolektivní povahy.
III. DŮVODY ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ
(24)
Komise zahájila řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU, protože měla za to, že vybírané příspěvky představují parafiskální poplatky, tzn. veřejné zdroje, a že činnosti mezioborových organizací by měl vykonávat stát. Tuto domněnku opírala zejména o svůj výklad rozsudku„Pearle“ (2) a měla za to, že opatření nesplňuje všechny podmínky, jež v této věci uložil Soudní dvůr, zejména protože příspěvky lze přijmout až po schválení vládou v podobě uznání mezioborové organizace a protože aby příspěvky byly účinné (3), vyžadují akt orgánu veřejné moci (mezirezortní vyhlášku).
IV. PŘIPOMÍNKY FRANCOUZSKÝCH ORGÁNŮ K ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO ŘÍZENÍ
(25)
Francouzské orgány v dopise zaslaném emailem dne 14. března 2012 vyjádřily nesouhlas se stanoviskem Evropské komise, která měla za to, že činnosti, jež díky příjmům ze závazných dobrovolných příspěvků provádělo sdružení Val'Hor, měl ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU vykonávat stát a měly být financovány ze státních zdrojů.
(26)
Podle francouzských orgánů opatření, jež provedla tato mezioborová organizace, odpovídají požadavkům podle rozsudku ve věci Pearle, a nepředstavují tedy státní podporu. Sdružení Val'Hor je totiž právnickou osobou podle soukromého práva, jež se řídí zákonem ze dne 1. července 1901 týkajícím se smlouvy o sdružování. Bylo založeno ze svobodné vůle dne 28. května 1997 z podnětu organizací, jež mají v oblasti produkce, prodeje a využití okrasných rostlin v rámci odvětví pěstování zeleniny a krajiny významné postavení. Na základě článku L. 632-1 zemědělského zákoníku bylo uznáno výnosem ze dne 13. srpna 1998, jenž byl zveřejněn v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 3. září 1998. Správní orgán si před uznáním ověřil, že oborové organizace zakládající sdružení Val'hor jsou reprezentativní a že cílem mezioborového sdružení je provádět kolektivní opatření v hospodářském zájmu soukromých podniků v daném odvětví.
(27)
Francouzské orgány dodaly, že podle článků L. 632-3 a L. 632-6 zemědělského zákoníku se mohou mezioborové dohody uzavřené sdružením Val'hor jednomyslným hlasováním oborových organizací, které je tvoří, stát povinnými pro všechny subjekty v odvětví, jež jsou financovány ze závazných dobrovolných příspěvků, pokud jsou v dohodách stanoveny společné činnosti nebo činnosti ve společném zájmu. Správní orgán pouze ověří soulad dohody s vnitrostátními a unijními právními předpisy a zkontroluje, že se příjmy z vybraných závazných dobrovolných příspěvků pravidelně financují činnosti, jež sama mezioborová organizace definuje jako činnosti ve prospěch celého odvětví. Správní orgán tak nijak nezasahuje do složení, uspořádání a způsobu fungování sdružení Val'Hor. Je tedy zcela na sdružení, jaké určí mezioborové činnosti, jež chce vykonávat.
(28)
Francouzské orgány tedy dospěly k závěru, že mezioborové činnosti, jež sdružení Val'Hor vykonává, nejsou nástrojem pro provádění státní politiky, neboť stát nemá nikdy pravomoc směrovat využití závazných dobrovolných příspěvků k financování těchto činností.
(29)
Pokud jde o postoj Komise k opatření, v němž závazné dobrovolné příspěvky a využívání z nich plynoucích příjmů znamenají diskriminaci vyvážených či dovážených produktů, a k otázce, zda tento způsob financování nemůže narušit hospodářskou soutěž mezi členskými státy, francouzské orgány upozornily, že jelikož základ příspěvků, o nichž rozhodlo mezioborové sdružení Val'Hor, závisí pouze na ploše zařízení nebo počtu jeho zaměstnanců, nevybírají se závazné dobrovolné příspěvky na základě dovezených či vyvezených produktů. Financování mezioborových opatření ze závazných dobrovolných příspěvků tedy nezapřičiňuje diskriminaci mezi domácími produkty a produkty dovezenými či vyvezenými a nijak neohrožuje hospodářskou soutěž.
(30)
Francouzské orgány rovněž připomínají, že jelikož v každém případě se závazné dobrovolné příspěvky nevybírají podle dovezených produktů, mají za to, že opatření, jež jsou z nich financována, spadají do působnosti rozhodnutí Evropské komise C(2008) 7846 ze dne 10. prosince 2008, jímž Komise připouští slučitelnost oznámeného režimu podpory s vnitřním trhem.
V. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN K ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
(31)
Dne 4. dubna 2012 Komise obdržela připomínky k zahájení řízení od jedné ze zúčastněných třetích stran.
(32)
V těchto připomínkách zúčastněná strana poukazuje na zavedení systémů, v nichž je mezioborové sdružení Val'Hor pravděpodobně tvůrcem, normotvůrcem a příjemcem finančních příspěvků. Uvedené pochybnosti vzešly z obeznámení se se stanovami mezioborového sdružení, jimiž jsou zástupci odborů vázáni, neboť omezují přístup do mezioborové organizace pouze zástupcům malého počtu podniků určité velikosti.
(33)
Dne 5. dubna 2012 Komise obdržela připomínky k zahájení řízení od druhé zúčastněné třetí strany.
(34)
V těchto připomínkách se zúčastněná strana plně ztotožňuje s analýzou Komise, pokud jde o vyhodnocení závazných dobrovolných příspěvků a domnívá se, že jsou v rozporu s článkem 110 SFEU. Zúčastněná strana upozorňuje Komisi na zcela nezákonnou povahu závazných dobrovolných příspěvků a na úlohu vnitrostátních soudních orgánů, pokud jde o sankce za tuto nezákonnou situaci, jež by měla být vyjádřena v podobě uznání práva na plnou náhradu uhrazených závazných dobrovolných příspěvků.
(35)
Dne 6. dubna 2012 Komise obdržela připomínky k zahájení řízení od třetí zúčastněné třetí strany.
(36)
V těchto připomínkách třetí strana vyjadřuje nesouhlas s analýzou Komise, jež se domnívá, že činnosti vykonávané sdružením Val'Hor příslušejí státu a že by tyto zdroje měly být považovány za státní zdroje, neboť stát provádí pouze kontrolu souladu se zákonem, a nikoli politiky, již mezioborová organizace vede.
(37)
Dopisem ze dne 10. července 2012 se francouzské orgány vyjádřily k připomínkám zúčastněných třetích stran a dospěly k závěru, že jimi zaslaná vyjádření nijak nezpochybňují připomínky, jež francouzské orgány zaslaly Komisi.
VI. HODNOCENÍ
(38)
Úvodem Komise podotýká, že část předmětných opatření na propagaci pěstování zeleniny byla financována z dotací od organizace France-Agrimer (dále jen „FAM“) v rámci režimů podpory, jež byly oznámeny Komisi pod čísly N 671/07 a XA 220/07 (druhé číslo odpovídá vyňaté podpoře). Tímto rozhodnutím není dotčeno již učiněné hodnocení povahy státní podpory spojené s uvedenými dotacemi. Analogicky se toto rozhodnutí nevyjadřuje k povaze podpory danému odvětví týkající se případných dotací, jež nebyly určeny na konkrétní opatření, avšak byly uhrazeny do rozpočtu mezioborového sdružení Val'Hor.
(39)
Komise se tedy poté omezí na posouzení, zda financování předmětných opatření ze závazných dobrovolných příspěvků představuje státní podporu.
VI.1 Existence podpory
(40)
Ustanovení čl. 107 odst. 1 SFEU říká, že „podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné s vnitřním trhem“.
(41)
Aby tedy bylo možné posuzovaná opatření považovat za státní podporu, musí je provádět stát a musejí být financovány ze státních zdrojů.
(42)
Pokud jde o systém mezioborových organizací a povahu závazných dobrovolných příspěvků, aby byla Komise schopna určit, zda mohou příspěvky představovat státní zdroje, posoudila předmětné opatření kromě jiného na základě rozsudku Soudního dvora ze dne 30. května 2013 ve věci „Doux élevages“, C-677/11.
Řešení přijaté Soudním dvorem v rozsudku „Doux Elevages“
(43)
Soudní dvůr ve věci „Doux élevages“ odpověděl na předběžnou otázku týkající se výkladu čl. 107 odst. 1 SFEU, a zejména pojmu „státní zdroje“ v případech dobrovolných příspěvků, jež byly učiněny závaznými.
(44)
Soudní dvůr vynesl rozsudek a dospěl v něm k závěru, že rozhodnutí vnitrostátního orgánu, kterým rozšiřuje na všechny obory zemědělského odvětví dohodu, která jakožto mezioborová dohoda představující věc v hlavním řízení, ustanovuje příspěvek v rámci mezioborové organizace, jež je uznána vnitrostátním orgánem, a činí jej tak povinným s cílem umožnit provádění opatření týkajících se komunikace, propagace, vnějších vztahů, zajištění jakosti, výzkumu a ochrany zájmů příslušného odvětví nepředstavuje prvek státní podpory.
(45)
Soudní dvůr měl ve svém rozsudku za to, že předmětné příspěvky jsou od soukromých hospodářských subjektů, které vykonávají činnost na daných trzích, což znamená, že tento mechanismus nezahrnuje žádný přímý či nepřímý převod státních zdrojů. Fondy vytvořené na základě odvodů neprocházejí státním rozpočtem či skrze jiný veřejný subjekt a stát se z jakéhokoli důvodu nevzdává žádných prostředků (jako jsou daně, poplatky, příspěvky či jiné prostředky), které by podle vnitrostátních právních předpisů měly být odváděny do státního rozpočtu.
(46)
Podle Soudního dvora si tyto příspěvky zachovávají svůj soukromý charakter po celou dobu své existence a vnitrostátní orgány nemohou tyto zdroje z příspěvků, jež jsou předmětem hlavního řízení, účinně využívat k podpoře některých podniků. Samy příslušné mezioborové organizace rozhodují o využití těchto zdrojů, jež jsou tedy v celém objemu určeny pro účely stanovené uvedenými organizacemi. Tyto zdroje rovněž nejsou pod neustálou veřejnou kontrolou a nejsou dostupné státním orgánům.
(47)
Pokud jde o případný vliv, který může mít stát na fungování mezioborové organizace prostřednictvím rozhodnutí rozšířit na všechny obory odvětví mezioborovou dohodu, zastává Soudní dvůr názor, že tím nemohou být změněna výše uvedená zjištění. Soudní dvůr totiž zdůraznil, že předmětné právní předpisy nedávají příslušnému orgánu pravomoc řídit nebo ovlivňovat správu fondů.
(48)
Kromě toho podle judikatury příslušných vnitrostátních soudních orgánů neopravňují ustanovení zemědělského zákoníku, jimiž se řídí rozšíření dohody, na jejímž základě se ustanovují příspěvky v rámci mezioborové organizace, orgány veřejné správy, aby uvedené příspěvky podrobovaly jiné kontrole, než je kontrola řádnosti a souladu se zákonem. Orgány veřejné správy konají pouze jako „nástroj“, aby se příspěvky ustavené mezioborovými organizacemi za účelem, jež si sami určí, staly závazné. Soudní dvůr navíc zdůraznil, že soukromé fondy využívané mezioborovými organizacemi se nestanou „veřejnými zdroji“ pouze proto, že jsou využívány společně s částkami případně pocházejícími z veřejného rozpočtu.
(49)
Soudní dvůr rovněž uvedl, že ani pravomoc státu uznat mezioborovou organizaci v souladu s článkem L.632.1 zemědělského zákoníku, ani pravomoc státu rozšířit v souladu s články L.632-3 a L.632-4 uvedeného zákoníku mezioborovou dohodu na všechny obory odvětví neumožňuje dospět k závěru, že opatření prováděná mezioborovými organizacemi by měl vykonávat stát.
(50)
Komise v rozhodnutí o zahájení řízení založila své hodnocení na tom, že se jedná o státní podporu, že se využívají státní zdroje a že daná opatření nemá vykonávat stát, výhradně na argumentech, které Soudní dvůr vyvrátil ve zmíněném rozsudku „Doux élevages“.
Použití judikatury „Doux Elevages“ v daném případě
(51)
V případě mezioborového sdružení Val'Hor: Stejně jako v případě jiných mezioborových organizací ve Francii musí být jeho existence, úkoly a fungování uznány státním orgánem. Jak vyplývá z informací francouzských orgánů, zůstává však právnickou osobou podléhající soukromému právu, jež není součástí veřejné správy, a úloha státu se omezuje na jeho uznání a rozšíření dohod, které může sdružení uzavírat.
(52)
V případě mechanismu povinných příspěvků: Podle článku L. 632-6 zemědělského zákoníku i přes závaznou povahu jsou příspěvky i nadále pohledávkami soukromého práva. Neprocházejí ani státním rozpočtem, ani skrze veřejný subjekt, ani fondy kontrolovanými orgány veřejné správy. Z článků zemědělského zákoníku totiž vyplývá, že úloha státu spočívá pouze v rozšíření dohod, zatímco mezioborová organizace (v tomto případě Val'Hor) je nadále zodpovědná za stanovení sazeb příspěvků a za jejich využití na cíle, jež si sama určí.
(53)
Pokud jde o výše uvedené cíle, jichž mají mezioborové organizace dosáhnout zejména prostřednictvím provedených opatření, Soudní dvůr ve věci „Doux élevages“ zjistil, že článek L. 632-3 zemědělského zákoníku uvádí velice obecně a stroze cíle, jež musí mezioborová dohoda upřednostňovat, aby ji mohl orgán veřejné správy rozšířit, a nepodmiňuje tedy rozšíření dohody nutností sledovat konkrétní cíle, které stanovil a definoval státní orgán.
(54)
Z rozsudku „Doux élevages“ vyplývá, že vnitrostátní orgány ve skutečnosti nemohou využívat zdroje pocházející z předmětných příspěvků na podporu některých podniků. Sama příslušná mezioborová organizace rozhoduje o využití těchto zdrojů, jež jsou v celém objemu určeny na cíle stanovené uvedenou organizací. Tyto zdroje rovněž nejsou pod neustálou veřejnou kontrolou a nejsou dostupné státním orgánům. Předmětné právní předpisy nedávají příslušnému orgánu pravomoc řídit nebo ovlivňovat správu fondů. Soudní dvůr rovněž uvedl, že případným vlivem, který může mít stát na fungování mezioborové organizace prostřednictvím rozhodnutí rozšířit na všechny obory odvětví mezioborovou dohodu, nemohou být změněna výše uvedená zjištění.
(55)
Soudní dvůr zdůraznil, že soukromé fondy využívané mezioborovými organizacemi se nestanou „veřejnými zdroji“ pouze proto, že jsou využívány společně s prostředky případně pocházejícími z veřejného rozpočtu. Pouhá skutečnost, že některá daná opatření jsou zřejmě financována i z dotací FAM, nezavdává důvod zařadit státní zdroje k předmětným závazným příspěvkům, pokud chybí ukazatel, podle něhož by dotace bývaly státu umožnily provádět dostatečnou kontrolu fondů financovaných z výběru závazných dobrovolných příspěvků.
(56)
Soudní dvůr rovněž uvedl, že ani pravomoc státu uznat mezioborovou organizaci v souladu s článkem L.632-1 zemědělského zákoníku, ani pravomoc státu rozšířit v souladu s články L.632-3 a L.632-4 uvedeného zákoníku mezioborovou dohodu na všechny obory odvětví neumožňuje dospět k závěru, že opatření prováděná mezioborovou organizací by měl vykonávat stát.
(57)
Z důvodů zmíněných v bodech odůvodnění má Komise za to, že finanční prostředky na předmětná opatření prováděná mezioborovým sdružení Val'Hor prostřednictvím závazných dobrovolných příspěvků nepocházejí ze státních zdrojů, a tudíž nepředstavují státní podporu.
VII. ZÁVĚR
(58)
Z výše uvedeného vyplývá, že financování opatření prostřednictvím závazných dobrovolných příspěvků nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Financování opatření na propagaci, reklamu, technickou pomoc, výzkum a vývoj, jež provádělo mezioborové sdružení Val'Hor prostřednictvím závazných dobrovolných příspěvků v období 2005-2014, nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU, a to bez ohledu na otázku, zda státní dotace mezioborové organizaci představují podporu příslušnému odvětví či nikoli nebo zda dotace poskytnuté na tato opatření představují státní podporu.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Francouzské republice.
V Bruselu dne 9. dubna 2014.
DECYZJA KOMISJI
z dnia 9 kwietnia 2014 r.
w sprawie pomocy państwa SA.23257 (12/C) [ex NN 8/10, ex CP 157/07] wdrożonej przez Francję - porozumienie międzybranżowe zawarte w ramach francuskiego stowarzyszenia Val'Hor (Association française pour la valorisation des produits et des secteurs professionnels de l'horticulture et du paysage)
(notyfikowana jako dokument nr C(2014) 2223)
(Jedynie tekst w języku francuskim jest autentyczny)
(2014/416/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z przywołanym artykułem i uwzględniając otrzymane odpowiedzi,
a także mając na uwadze, co następuje:
I. PROCEDURA
(1)
Pismem z dnia 9 maja 2007 r. Komisja otrzymała skargę dotyczącą rozszerzenia porozumienia międzybranżowego zawartego w ramach francuskiego stowarzyszenia Val'Hor (Association française pour la valorisation des produits et des secteurs professionnels de l'horticulture et du paysage). Sprawa została zarejestrowana pod numerem CP 157/07. Dnia 4 lutego 2010 r. przedmiotowy środek został umieszczony w wykazie pod numerem NN 8/10 jako niezgłoszona pomoc państwa.
(2)
W ramach skargi CP 157/07 Komisja otrzymała uwagi strony skarżącej w dniu 26 października 2009 r. i 16 maja 2011 r.
(3)
Służby Komisji wezwały władze francuskie do dostarczenia dodatkowych informacji na temat ewentualnej pomocy państwa w sektorze ogrodnictwa pismami z dnia 13 lipca 2007 r., 10 grudnia 2007 r., 26 czerwca 2008 r., 22 lutego 2010 r., 16 grudnia 2010 r. i 13 października 2011 r. Francja przekazała te informacje w pismach z dnia 17 października 2007 r., 7 kwietnia 2008 r., 1 września 2008 r., 2 kwietnia 2010 r., 22 lutego 2011 r. i 15 listopada 2011 r.
(4)
Decyzją C(2011) 10053 z dnia 11 stycznia 2012 r. Komisja postanowiła wszcząć postępowanie określone w art. 108 ust. 2 TFUE.
(5)
Decyzja Komisji o wszczęciu postępowania została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (1). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia swoich uwag na temat przedmiotowej pomocy.
(6)
Komisja otrzymała uwagi zainteresowanych stron. Przekazała je Francji, dając jej możliwość przedstawienia komentarza.
(7)
W dniu 20 stycznia 2012 r. Stałe Przedstawicielstwo Francji przy Unii Europejskiej przekazało Komisji pocztą elektroniczną pismo władz francuskich zawierające prośbę o przedłużenie o jeden miesiąc terminu na przekazanie swoich uwag odnośnie do wszczęcia postępowania. Zgoda na przedłużenie terminu została przekazana pismem przesłanym faksem w dniu 26 stycznia 2012 r.
(8)
W dniu 14 marca 2012 r. Stałe Przedstawicielstwo Francji przy Unii Europejskiej przekazało pocztą elektroniczną uwagi władz francuskich odnośnie do wszczęcia postępowania określonego w art. 108 ust. 2 TFUE.
(9)
W dniu 10 lipca 2012 r. Stałe Przedstawicielstwo Francji przy Unii Europejskiej przekazało pocztą elektroniczną stanowisko władz francuskich na temat uwag przedstawionych przez zainteresowane strony.
II. OPIS
PRZEDSTAWIENIE MIĘDZYBRANŻOWEJ ORGANIZACJI VAL'HOR
(10)
„L'Association française pour la valorisation des produits et des secteurs professionnels de l'horticulture et du paysage (Val'Hor)” (francuskie stowarzyszenie na rzecz promocji produktów i branż ogrodnictwa i krajobrazu Val'Hor) jest zarejestrowaną międzybranżową organizacją sektora ogrodniczego we Francji. Jej organizację i funkcjonowanie reguluje art. L. 631-1 i następne (francuskiego) kodeksu rolnego.
(11)
Stowarzyszenie Val'Hor powstało w 1997 r., a dnia 13 sierpnia 1998 r. zostało uznane przez władze publiczne jako krajowa organizacja międzybranżowa w rozumieniu art. L.632-1 francuskiego kodeksu rolnego dla sektora ogrodnictwa i krajobrazu. Statut stowarzyszenia został zatwierdzony przez (francuskie) Zgromadzenie Narodowe w dniu 25 marca 2004 r.
(12)
Val'Hor, podobnie jak inne zarejestrowane organizacje międzybranżowe, może zawierać porozumienia i pobierać od wszystkich należących do niej członków, będących przedstawicielami określonych zawodów, dobrowolne składki przeznaczone na finansowanie organizacji. Na mocy rozporządzenia międzyministerialnego porozumienia te mogą stać się obowiązkowe (porozumienia zwane „rozszerzonymi”) dla wszystkich podmiotów danego sektora, niezależnie od tego, czy są członkami stowarzyszenia Val'Hor, na warunkach określonych we francuskim kodeksie rolnym. Kodeks rolny zezwala na rozszerzenie porozumień tylko w przypadku, gdy służą one „wspólnemu interesowi” opartemu na działaniach „zgodnych z interesem ogólnym oraz z zasadami wspólnej polityki rolnej” (zob. art. L. 632-3 kodeksu rolnego).
(13)
Stowarzyszenie Val'Hor zawarło w dniu 12 listopada 2004 r. porozumienie międzybranżowe o finansowaniu, zmienione aneksem nr 1 z dnia 14 września 2006 r. Artykuł II tego porozumienia przewiduje, że każdy członek, będący osobą fizyczną lub prawną, przedstawiciel zawodu zrzeszonego w organizacji międzybranżowej Val'Hor, ma obowiązek opłacania rocznej składki.
(14)
Porozumienie międzybranżowe o finansowaniu zawarte w ramach Val'Hor zostało rozszerzone po raz pierwszy na jeden rok na mocy rozporządzenia Ministère de l'agriculture, de l'alimentation, de la pêche et de la ruralité (francuskiego Ministerstwa Rolnictwa, Żywności, Rybołówstwa i Obszarów Wiejskich) z dnia 12 kwietnia 2005 r., opublikowanego w Journal Officiel de la République Française (Dzienniku Urzędowym Republiki Francuskiej) w dniu 12 maja 2005 r. Porozumienie zostało rozszerzone po raz drugi na jeden rok rozporządzeniem z dnia 16 listopada 2006 r., opublikowanym w Journal Officiel de la République Française w dniu 8 grudnia 2006 r.
(15)
Rozporządzeniem z dnia 31 marca 2008 r., opublikowanym w Journal Officiel de la République Française w dniu 11 kwietnia 2008 r., przepisy porozumienia międzybranżowego z dnia 21 lutego 2008 r. zostały rozszerzone na okres od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 30 czerwca 2008 r. na wszystkich członków będących przedstawicielami zawodów zrzeszonych w stowarzyszeniu. Rozporządzeniem z dnia 16 września 2008 r., opublikowanym w Journal Officiel de la République Française w dniu 25 września 2008 r., przepisy porozumienia międzybranżowego z dnia 22 lipca 2008 r. zostały rozszerzone do dnia 30 czerwca 2010 r. Rozporządzeniem z dnia 27 maja 2010 r., opublikowanym w Journal Officiel de la République Française w dniu 8 czerwca 2010 r., przepisy porozumienia międzybranżowego z dnia 22 lipca 2008 r. zostały rozszerzone na rok gospodarczy od dnia 1 lipca 2010 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. Wreszcie rozporządzeniem z dnia 3 października 2011 r., opublikowanym w Journal Officiel de la République Française w dniu 15 października 2011 r., przepisy porozumienia międzybranżowego z dnia 12 września 2011 r. zostały rozszerzone do dnia 30 czerwca 2014 r.
(16)
Jak wynika z informacji przedstawionych przez władze francuskie w dniu 17 października 2007 r., dobrowolna składka, która stała się obowiązkowa, od przedsiębiorstw z sektora roślin ozdobnych hodowanych w gospodarstwach ogrodniczych i szkółkarskich oraz przedsiębiorstw z sektora krajobrazu, była przeznaczona na: ułatwienie wdrażania działań i środków niezbędnych do zbiorowego promowania ogrodnictwa, kwiaciarstwa i krajobrazu, produktów i zawodów tych branż na rynku krajowym i zagranicznym; poznanie oferty, popytu i mechanizmów rynkowych; poprawę funkcjonowania, znajomości i przejrzystości rynku; poprawę jakości produktów; organizację i ulepszenie praktyk i stosunków między przedstawicielami poszczególnych zawodów; realizację programów szkoleniowych i eksperymentalnych oraz w zakresie badań stosowanych i rozwoju; działalność stowarzyszenia.
ROLA PAŃSTWA
(17)
Na mocy rozporządzenia z dnia 13 sierpnia 1998 r. państwo francuskie uznało stowarzyszenie Val'Hor za organizację międzybranżową w rozumieniu art. L. 632-1 francuskiego kodeksu rolnego.
(18)
Funkcjonowanie, zadania i skład stowarzyszenia Val'Hor reguluje jego statut. Aby ta międzybranżowa organizacja mogła być oficjalnie uznana, odpowiednie władze musiały sprawdzić, czy spełnione są różne kryteria, w szczególności, czy statut jest zgodny z przepisami prawa (art. L. 632-1 kodeksu rolnego), czy organizacje będące członkami Val'Hor są reprezentatywne i czy przestrzegają celów polityki krajowej i wspólnotowej. Istnienie, zadania i funkcjonowanie stowarzyszenia reguluje art. L. 631-1 i następne kodeksu rolnego.
(19)
Zdaniem władz francuskich aż do 2007 r. składki dobrowolne przekształcone w obowiązkowe i opłacane przez członków będących przedstawicielami zawodów zrzeszonych w Val'Hor były jedynym źródłem finansowania organizacji międzybranżowej. Choć Val'Hor jest osobą prawną prawa prywatnego, a jej finansowanie zapewniają składki opłacane przez dany sektor, działanie systemu składek dobrowolnych przekształcanych w obowiązkowe wymaga interwencji państwa. Stąd niezbędna jest ustawa lub rozporządzenie ministra, aby składki stały się obowiązkowe dla całego sektora.
(20)
Z Val'Hor można się konsultować w sprawach związanych z kierunkami i środkami polityki dla danego sektora (art. L. 632-2-1 kodeksu rolnego).
KRAJOWA PODSTAWA PRAWNA
(21)
Kodeks rolny - księga szósta tytuł III (art. od L. 631-1 do L. 632-13). Rozporządzenia międzyministerialne w sprawie rozszerzenia porozumień międzybranżowych (zob. pkt 13-14); porozumienia międzybranżowe (zob. pkt 10-12).
ŚRODEK
(22)
Dochód ze składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe jest wykorzystywany na prowadzenie działań na rzecz sektora ogrodnictwa, które można podzielić na trzy następujące kategorie: działania promocyjne, działania badawczo-rozwojowe i pomoc techniczna.
(23)
Władze francuskie twierdzą, że środki nigdy nie były przeznaczane na pokrywanie wydatków przedsiębiorstw z jakiejkolwiek branży, ale wyłącznie na działania o charakterze zbiorowym.
III. POWODY WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO
(24)
Komisja wszczęła postępowanie określone w art. 108 ust. 2 TFUE, ponieważ uznała, że pobierane składki stanowią opłaty parafiskalne, tj. zasoby publiczne, i że działania międzybranżowe można przypisać państwu. Komisja oparła się w szczególności na wykładni wyroku „Pearle” (2) i uznała, że środek nie spełniał wszystkich warunków określonych przez Trybunał w tej sprawie, w szczególności ponieważ zatwierdzenie przez rząd w postaci uznania organizacji międzybranżowej stanowi warunek uprzedni do uchwalenia składek i że - aby składki, miały wszystkie pożądane skutki (3) - konieczne jest przyjęcie aktu przez władze publiczne (rozporządzenie międzyministerialne).
IV. UWAGI WŁADZ FRANCUSKICH ODNOŚNIE DO WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO
(25)
W piśmie przesłanym pocztą elektroniczną w dniu 14 marca 2012 r. władze francuskie zakwestionowały stanowisko Komisji Europejskiej, której zdaniem działania prowadzone przez Val'Hor z wykorzystaniem dochodów ze składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe można przypisać państwu i są one finansowane z zasobów państwowych w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
(26)
Zdaniem władz francuskich działania prowadzone przez tę organizację międzybranżową spełniają kryteria określone w wyroku „Pearle”, a zatem nie stanowią pomocy państwa. Stowarzyszenie Val'Hor jest bowiem osobą prawną prawa prywatnego podlegającą ustawie z dnia 1 lipca 1901 r. o umowach stowarzyszeniowych. Zawiązało się w sposób dobrowolny w dniu 28 maja 1997 r. z inicjatywy najbardziej reprezentatywnych organizacji z branży produkcji, handlu i promocji roślin ozdobnych z sektora ogrodnictwa i krajobrazu. Zgodnie z art. L. 632-1 kodeksu rolnego stowarzyszenie zostało uznane rozporządzeniem z dnia 13 sierpnia 1998 r., opublikowanym w Journal officiel de la République française dnia 3 września 1998 r. Aby uznać stowarzyszenie, organ władzy administracyjnej ograniczył się do sprawdzenia, czy organizacje zawodowe będące członkami założycielami Val'Hor są reprezentatywne i czy celem tej organizacji międzybranżowej jest prowadzenie zbiorowych działań w interesie gospodarczym prywatnych przedsiębiorstw z tej branży.
(27)
Władze francuskie dodały, że zgodnie z art. L. 632-3 i L. 632-6 kodeksu rolnego porozumienia międzybranżowe zawarte jednogłośnie przez organizacje zawodowe wchodzące w skład Val'Hor mogą stać się obowiązujące dla wszystkich przedstawicieli zawodów z danej branży i finansowane ze składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe, kiedy przewiduje się działania wspólne lub prowadzone we wspólnym interesie. Organ administracyjny ogranicza się do sprawdzenia zgodności porozumienia z krajowymi i europejskimi przepisami prawa oraz do sprawdzenia, czy dochody ze zbieranych składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe rzeczywiście służą finansowaniu działań określonych przez samą organizację międzybranżową na rzecz całej branży. Organ administracyjny nie wywiera zatem żadnego wpływu na skład, organizację i sposób funkcjonowania stowarzyszenia Val'Hor. Dysponuje ono jak największą swobodą w ustalaniu działań międzybranżowych, jakie chce prowadzić.
(28)
Władze francuskie podsumowały, że działania międzybranżowe prowadzone przez Val'Hor nie stanowią narzędzia wdrażania polityki państwa, ponieważ państwo nie ma w żadnym momencie możliwości ukierunkowania przeznaczenia dobrowolnych składek przekształconych w obowiązkowe na finansowanie tych działań.
(29)
Odnośnie do stanowiska Komisji w sprawie środka, w którym składki dobrowolne przekształcone w obowiązkowe oraz dochody, jakie składki te generują, mają powodować dyskryminację na korzyść produktów przywożonych lub wywożonych i w kwestii ustalenia, czy ten sposób finansowania nie pociąga za sobą ryzyka zakłócenia konkurencji między państwami członkowskimi, władze francuskie zauważyły, że ponieważ wysokość składki ustalonej przez międzybranżową organizację Val'Hor zależy wyłącznie od powierzchni lub liczby zatrudnionych w danym przedsiębiorstwie, składki nie są pobierane od produktów przywożonych lub wywożonych. Finansowanie działań międzybranżowych za pomocą składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe nie powoduje zatem jakiejkolwiek dyskryminacji między produktami krajowymi a produktami przywożonymi lub wywożonymi i nie powoduje zakłócenia konkurencji.
(30)
Wreszcie władze francuskie przypominają, że w każdym przypadku, ponieważ składki dobrowolne przekształcone w obowiązkowe nie są pobierane od produktów przywożonych, to władze francuskie uważają, że działania, które są z nich finansowane, wchodzą w zakres decyzji Komisji Europejskiej C(2008) 7846 z dnia 10 grudnia 2008 r., w której Komisja uznaje zgodność zgłoszonego systemu pomocy z rynkiem wewnętrznym.
V. UWAGI ZAINTERESOWANYCH STRON ODNOŚNIE DO WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA
(31)
Dnia 4 kwietnia 2012 r. Komisja otrzymała od pierwszej zainteresowanej strony uwagi dotyczące wszczęcia postępowania.
(32)
W uwagach tych zainteresowana strona zastanawia się nad ustanowieniem systemów, w których międzybranżowa organizacja Val'Hor jest jednocześnie inicjatorem, prawodawcą i podmiotem pobierającym rekompensaty finansowe. Pytania te pojawiły się podczas lektury statutu organizacji międzybranżowej, który określa skład konsorcjum i stanowi, że dostęp do organizacji międzybranżowej jest ograniczony do przedstawicieli mniejszości przedsiębiorstw, tj. tylko tych, które mają odpowiednią wielkość.
(33)
Dnia 5 kwietnia 2012 r. Komisja otrzymała od drugiej zainteresowanej strony uwagi dotyczące wszczęcia postępowania.
(34)
W uwagach tych zainteresowana strona w pełni zgadza się z analizą Komisji dotyczącą zakwalifikowania składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe i uważa, że są one sprzeczne z art. 110 TFUE. Zainteresowana strona zwraca uwagę Komisji na całkowicie niezgodny z prawem charakter składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe i rolę sądów krajowych w zakresie sankcjonowania tej niezgodności z prawem, co powinno się przełożyć na uznanie prawa do zwrotu całości opłaconych składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe.
(35)
Dnia 6 kwietnia 2012 r. Komisja otrzymała od trzeciej zainteresowanej strony uwagi dotyczące wszczęcia postępowania.
(36)
W uwagach tych zainteresowana strona kwestionuje analizę Komisji skłaniającą się ku stwierdzeniu, że działania prowadzone przez stowarzyszenie Val'Hor można przypisać państwu i że zasoby powinny być traktowane jak zasoby państwowe, ponieważ państwo kontroluje tylko zgodność z przepisami prawa a nie z polityką prowadzoną przez organizację międzybranżową.
(37)
Pismem z dnia 10 lipca 2012 r. władze francuskie przekazały swój komentarz do uwag przedstawionych przez zainteresowane strony trzecie, podsumowując, że charakter uwag przekazanych przez te strony nie kwestionuje uwag przekazanych Komisji przez władze francuskie.
VI. OCENA
(38)
Na wstępie Komisja zauważa, że część tutaj analizowanych działań w zakresie reklamy lub promocji na rzecz ogrodnictwa była finansowana z dotacji pochodzących od France-Agrimer („FAM”) w ramach systemów pomocy zgłoszonych Komisji pod numerem N 671/07 i XA 220/07 (ten drugi numer oznacza pomoc wyłączoną). Niniejsza decyzja pozostaje bez uszczerbku dla już dokonanej oceny charakteru pomocy państwa tych dotacji. Niniejsza decyzja nie będzie orzekała również o charakterze pomocy dla sektora ewentualnych dotacji, które nie są przeznaczone na konkretne działanie, ale wpłacane do budżetu organizacji międzybranżowej Val'Hor.
(39)
Komisja ograniczy się zatem do przeanalizowania poniżej, czy finansowanie przedmiotowych działań przez składki dobrowolne przekształcone w obowiązkowe stanowi pomoc państwa.
VI.1. Istnienie pomocy
(40)
Art. 107 ust. 1 TFUE stanowi, że „wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi”.
(41)
Dlatego też, aby analizowane działania mogły być zakwalifikowane jako pomoc państwa, muszą być przypisane państwu i finansowane przy użyciu zasobów państwowych.
(42)
W zakresie systemu międzybranżowego i charakteru składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe Komisja, aby móc ustalić, czy składki mogą stanowić zasoby państwowe, przeanalizowała przedmiotowy środek między innymi w świetle wyroku Trybunału z dnia 30 maja 2013 r. w sprawie C-677/11 „Doux élevages”.
Rozwiązanie przyjęte przez Trybunał w wyroku „Doux Elevages”.
(43)
W sprawie „Doux élevages” Trybunał odpowiedział na pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni art. 107 ust. 1 TFUE, a w szczególności pojęcia „zasobów państwowych” w przypadku składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe.
(44)
W wydanym wyroku Trybunał orzekł, że decyzja organu władzy krajowej rozszerzająca na wszystkie należące do branży rolnej przedsiębiorstwa zakres stosowania porozumienia, które, tak jak ma to miejsce w przypadku będącego przedmiotem postępowania głównego porozumienia międzybranżowego, ustanawia składkę w ramach organizacji międzybranżowej uznanej przez organ krajowy, która to składka staje się w ten sposób obowiązkowa w celu umożliwienia prowadzenia działań informacyjnych, promocyjnych, z zakresu stosunków zewnętrznych, zapewnienia jakości i badań oraz działań mających na celu obronę interesów danego sektora, nie sanowi pomocy państwa.
(45)
W wydanym wyroku Trybunał uznał, że przedmiotowe składki pochodzą od prywatnych podmiotów gospodarczych prowadzących działalność gospodarczą na odnośnych rynkach, co powoduje, że mechanizm ten nie oznacza żadnego pośredniego bądź bezpośredniego transferu zasobów państwowych. Środki utworzone w drodze opłacenia tych składek nie przechodzą nawet przez budżet państwa lub przez inny podmiot publiczny, a państwo nie rezygnuje z jakiegokolwiek tytułu z żadnych zasobów, takich jak podatki, opłaty, składki lub inne, które zgodnie z przepisami krajowymi powinny być wpłacone do budżetu państwa.
(46)
Zdaniem Trybunału składki te zachowują prywatny charakter przez cały okres ich istnienia, a organy krajowe nie mogą faktycznie przeznaczyć zasobów pochodzących ze składek będących przedmiotem sporu w postępowaniu głównym na wsparcie niektórych przedsiębiorstw. To zainteresowane organizacje międzybranżowe decydują o przeznaczeniu tych zasobów, które są w całości poświęcone na określone przez nie cele. Podobnie zasoby te nie znajdują się stale pod kontrolą publiczną i nie pozostają do dyspozycji organów państwowych.
(47)
Odnośnie do ewentualnego wpływu, jaki państwo członkowskie może wywierać na funkcjonowanie organizacji międzybranżowej w drodze decyzji o rozszerzeniu zakresu stosowania porozumienia międzybranżowego na wszystkie należące do danej branży przedsiębiorstwa, Trybunał jest zdania, że nie może to zmienić ustaleń poczynionych powyżej. Trybunał podkreślił bowiem, że będące przedmiotowe przepisy nie przyznają właściwemu organowi uprawnienia do kierowania zarządzaniem zasobami lub do wpływu na zarządzanie nimi.
(48)
Ponadto zgodnie z orzecznictwem właściwych sądów krajowych przepisy kodeksu rolnego regulujące rozszerzenie zakresu obowiązywania porozumienia ustanawiającego składki w ramach organizacji międzybranżowej uprawniają władze publiczne do poddawania składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe wyłącznie kontroli prawidłowości i zgodności z ustawą. Organy publiczne działają wyłącznie jako instrument, który czyni obowiązkowymi składki ustanowione przez organizacje międzybranżowe dla zapewnienia realizacji celów, które organizacje te same określają. Ponadto Trybunał podkreślił, że zasoby prywatne wykorzystywane przez organizacje międzybranżowe nie stają się „zasobami publicznymi” wyłącznie dlatego, że są wykorzystywane łącznie z kwotami pochodzącymi ewentualnie z budżetu państwa.
(49)
Ponadto Trybunał stwierdził, że ani z uprawnienia państwa do uznania organizacji międzybranżowej zgodnie z art. L. 632-1 kodeksu rolnego, ani z uprawnienia tegoż państwa do rozszerzenia na wszystkie należące do danej branży przedsiębiorstwa zakresu stosowania porozumienia międzybranżowego zgodnie z art. L. 632-3 i L. 632-4 tego kodeksu nie można wywnioskować, że prowadzone przez organizację międzybranżową działania można przypisać państwu.
(50)
W decyzji o wszczęciu postępowania Komisja oparła wyraźnie swoją ocenę istnienia pomocy państwa, a w szczególności zaangażowania zasobów państwowych i możliwości przypisania tych działań państwu, na argumentach, które zostały odrzucone przez Trybunał we wcześniej cytowanym wyroku „Doux élevages”.
Zastosowanie orzecznictwa „Doux Elevages” do przedmiotowego przypadku
(51)
Odnośnie do organizacji międzybranżowej Val'Hor: Podobnie jak to jest w przypadku innych organizacji międzybranżowych we Francji, istnienie, zadania i funkcjonowanie tego stowarzyszenia zależą od uznania przez organ państwowy. Niemniej organizacja pozostaje osobą prawną prawa prywatnego, która nie stanowi części administracji publicznej, a rola państwa ograniczona jest do uznania i rozszerzania porozumień, do zawierania których organizacja jest uprawniona, jak wynika z informacji przedłożonych przez władze francuskie.
(52)
Odnośnie do mechanizmu składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe: Zgodnie z art. L. 632-6 kodeksu rolnego składki, pomimo ich obowiązkowego charakteru, stanowią wierzytelności prywatnoprawne. Nie przechodzą one przez budżet państwa lub przez inny podmiot publiczny, ani przez kapitał kontrolowany przez władzę publiczną. Z przepisów kodeksu rolnego wynika, że rola państwa ogranicza się do rozszerzenia umów, a organizacja międzybranżowa, w tym przypadku Val'Hor, pozostaje odpowiedzialna za ustalenie wysokości składek i wykorzystanie ich na cele, które sama określa.
(53)
Odnośnie do wyżej wspomnianych celów, jakie organizacje międzybranżowe muszą osiągnąć, w szczególności poprzez prowadzone działania, Trybunał stwierdził w wyroku w sprawie „Doux élevages”, że art. L. 632-3 kodeksu rolnego określa w sposób bardzo ogólny i niewyczerpujący cele, które powinno wspierać porozumienie międzybranżowe, by zakres jego obowiązywania mógł być rozszerzony przez właściwy organ administracyjny, a więc nie uzależnia rozszerzenia zakresu obowiązywania porozumienia od zapewnienia realizacji konkretnych, ustalonych i określonych przez organy publiczne celów.
(54)
Z wyroku w sprawie „Doux élevages” wynika, że organy krajowe nie mogą faktycznie przeznaczyć zasobów pochodzących z przedmiotowych składek na wsparcie niektórych przedsiębiorstw. Zainteresowana organizacja międzybranżowa decyduje o przeznaczeniu tych zasobów, które są w całości poświęcone na określone przez nią samą cele. Podobnie zasoby te nie znajdują się stale pod kontrolą publiczną i nie pozostają do dyspozycji organów państwowych. Przedmiotowe przepisy nie przyznają właściwemu organowi uprawnienia do kierowania zarządzaniem zasobami lub do wpływu na zarządzanie nimi. Jak ponadto uściślił Trybunał, ewentualny wpływ, jaki państwo może wywierać na funkcjonowanie organizacji międzybranżowej w drodze decyzji o rozszerzeniu zakresu stosowania porozumienia międzybranżowego na wszystkie należące do danej branży przedsiębiorstwa, nie może zmienić ustaleń poczynionych powyżej.
(55)
Ponieważ Trybunał podkreślił, że zasoby prywatne wykorzystywane przez organizacje międzybranżowe nie stają się „zasobami publicznymi” wyłącznie dlatego, że są wykorzystywane łącznie z kwotami pochodzącymi ewentualnie z budżetu państwa, to sam fakt, że niektóre przedmiotowe działania są finansowane również z dotacji FAM, nie pozwala na zakwalifikowanie przedmiotowych składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe jako pomocy państwa, ponieważ nie istnieje przesłanka, z której wynikałoby, że dotacje te umożliwiłyby państwu sprawowanie wystarczającej kontroli nad środkami pochodzącymi ze zbierania składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe.
(56)
Trybunał uściślił ponadto, że ani z uprawnienia państwa do uznania organizacji międzybranżowej zgodnie z art. L. 632-1 kodeksu rolnego, ani z uprawnienia tegoż państwa do rozszerzenia na wszystkie należące do danej branży przedsiębiorstwa zakresu stosowania porozumienia międzybranżowego zgodnie z art. L. 632-3 i L. 632-4 tego kodeksu nie można wywnioskować, że prowadzone przez organizację międzybranżową działania można przypisać państwu.
(57)
Z powodów wymienionych w powyższych motywach Komisja uważa, że finansowanie przedmiotowych działań prowadzonych przez międzybranżową organizację Val'Hor w postaci składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe nie pochodzi z zasobów państwowych, dlatego też nie stanowi pomocy państwa.
VII. WNIOSEK
(58)
Z powyższego wynika, że finansowanie działań z wykorzystaniem składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Finansowanie działań w zakresie promocji, reklamy, pomocy technicznej oraz badań i rozwoju prowadzonych przez międzybranżową organizację Val'Hor z wykorzystaniem składek dobrowolnych przekształconych w obowiązkowe w latach 2005-2014 nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, bez uszczerbku dla pozostającej do ustalenia kwestii, czy pochodzące od państwa dotacje dla organizacji międzybranżowej stanowią pomoc dla danego sektora lub też czy dotacje przyznane na te działania stanowiły pomoc państwa.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Francuskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 9 kwietnia 2014 r.