NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 312/2014
ze dne 26. března 2014,
kterým se stanoví kodex sítě pro vyrovnávání plynu v přepravních sítích
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 715/2009 ze dne 13. července 2009 o podmínkách přístupu k plynárenským přepravním soustavám a o zrušení nařízení (ES) č. 1775/2005 (1), a zejména na čl. 6 odst. 11 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Má-li být zvýšena konkurenceschopnost a zaručeno, že si všichni spotřebitelé mohou pořídit energii za ty nejpříznivější ceny, je naléhavě nutné dokončit plně funkční a navzájem propojený vnitřní trh s energií, který přispívá k zaručení dodávky dostupné a udržitelné energie pro hospodářství Unie.
(2)
Aby bylo možné trh hlouběji integrovat, je důležité, aby pravidla vyrovnávání v plynárenských přepravních soustavách usnadňovala obchod s plynem mezi vyrovnávacími zónami, a tím přispívala k rozvoji tržní likvidity. Toto nařízení proto stanoví harmonizovaná pravidla vyrovnávání platná v celé Unii, jejichž cílem je poskytnout uživatelům sítě jistotu, že mohou ekonomicky efektivně a nediskriminačně řídit své bilance v různých vyrovnávacích zónách v celé Unii.
(3)
Toto nařízení podporuje rozvoj konkurenčního krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem v Evropské unii, který umožní poskytování plynové flexibility, ať je její zdroj jakýkoli, a nabídne ji k nákupu a prodeji prostřednictvím tržních mechanismů, aby uživatelé sítě mohli účinně vyrovnávat svá vyrovnávací portfolia nebo aby provozovatelé přepravní soustavy využili plynovou flexibilitu při vyrovnávání přepravní soustavy.
(4)
Nařízení (ES) č. 715/2009 stanoví nediskriminační pravidla pro podmínky přístupu k plynárenským přepravním soustavám, aby bylo zajištěno řádné fungování vnitřního trhu se zemním plynem. Tržní pravidla vyrovnávání poskytují uživatelům sítě finanční pobídky v podobě vyrovnávacích poplatků, které odrážejí náklady, aby uživatelé sítě vyrovnávali svá vyrovnávací portfolia.
(5)
Uživatelé sítě mají nést odpovědnost za vyrovnávání svých dodávek a odběrů, a to na základě pravidel vyrovnávání, která jsou koncipována tak, aby podporovala krátkodobý velkoobchodní trh s plynem, přičemž by byly zřízeny obchodní platformy, aby uživatelé sítě a provozovatel přepravní soustavy mohli s plynem obchodovat snadněji. Provozovatelé přepravní soustavy provádějí případně nezbytné zbytkové vyrovnávání přepravních sítí. Přitom by provozovatelé přepravní soustavy měli respektovat pořadí priorit. Pořadí priorit je sestaveno tak, aby provozovatelé přepravní soustavy pořizovali plyn s ohledem jak na ekonomické, tak provozní aspekty a využívali přitom produkty, které lze dodat z co nejširší škály zdrojů, včetně produktů pocházejících ze zařízení LNG a skladovacích zařízení. Provozovatelé přepravní soustavy by se měli snažit své potřeby týkající se vyrovnávání plynu co nejvíce pokrývat prostřednictvím nákupu a prodeje krátkodobých standardizovaných produktů na velkoobchodním trhu.
(6)
Aby uživatelé sítě mohli vyrovnávat svá vyrovnávací portfolia, stanoví toto nařízení i minimální požadavky na poskytování informací pro účely tržního režimu vyrovnávání. Toky informací stanovené tímto nařízením mají tudíž podpořit režim denního vyrovnávání a zajistit soubor informací, o které se uživatel sítě bude moci opřít, aby mohl nákladově efektivním způsobem řídit rizika a příležitosti.
(7)
Kromě ochrany informací, které mají z obchodního hlediska citlivou povahu, by provozovatelé přepravní soustavy měli v souladu s tímto nařízením zachovávat důvěrnost informací a údajů, které jim byly předloženy pro účely provádění tohoto nařízení, a neměli by třetím stranám poskytovat žádné z těchto informací či údajů ani jejich část, nemají-li na to právní nárok, a pokud je poskytnou, měli by tak učinit pouze v rozsahu tohoto právního nároku.
(8)
Toto nařízení bylo přijato na základě nařízení (ES) č. 715/2009, které doplňuje a tvoří jeho nedílnou součást. Odkazy na nařízení (ES) č. 715/2009 v jiných právních aktech jsou chápány také jako odkazy na toto nařízení. Toto nařízení se vztahuje na kapacity nepodléhající výjimce ve větších nových infrastrukturách, na které se vztahuje výjimka z článku 32 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/73/ES (2) nebo z původního článku 18 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2003/55/ES (3), a to v rozsahu, v němž uplatnění tohoto nařízení toto osvobození neohrožuje. Toto nařízení se použije s ohledem na specifickou povahu propojovacího vedení.
(9)
Toto nařízení bylo stanoveno postupem podle článku 6 nařízení (ES) č. 715/2009. Hlouběji harmonizuje pravidla vyrovnávání vymezená v článku 21 nařízení (ES) č. 715/2009 s cílem usnadnit obchodování s plynem.
(10)
Toto nařízení obsahuje ustanovení, která se vztahují na provozovatele distribuční soustavy a mají harmonizovat jejich úlohy, avšak pouze v souvislosti s prováděním uvedených ustanovení a v rozsahu nezbytném k jejich provedení.
(11)
Vnitrostátní regulační orgány a provozovatelé přepravní soustavy by měli zohledňovat osvědčené postupy a snahy o harmonizaci procesů v souvislosti s prováděním tohoto nařízení. V souladu s článkem 7 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 713/2009 (4), by agentura a vnitrostátní regulační orgány měly zaručit, že jsou pravidla vyrovnávání co nejúčinněji prováděna v celé Unii.
(12)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného podle článku 51 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/73/ES,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
OBECNÁ USTANOVENÍ
Článek 1
Předmět
Toto nařízení stanoví kodex sítě, který vymezuje pravidla vyrovnávání plynu, včetně pravidel pro postupy nominace souvisejících se sítí, vyrovnávací poplatky, postupy vypořádání, které jsou spojeny s denním vyrovnávacím poplatkem, a pravidel provozního vyrovnávání mezi sítěmi provozovatelů přepravní soustavy.
Článek 2
Oblast působnosti
1. Toto nařízení se vztahuje na vyrovnávací zóny v rámci Unie.
2. Toto nařízení se nevztahuje na vyrovnávací zóny v členských státech, které mají výjimku na základě článku 49 směrnice 2009/73/ES.
3. Toto nařízení se nevztahuje na případy nezbytného sesouhlasení přídělů a skutečné spotřeby následně odvozené z odečtů obdržených z měřicího přístroje konečného zákazníka.
4. Toto nařízení se nevztahuje na stavy nouze, kdy provozovatel přepravní soustavy provádí zvláštní opatření definovaná v použitelných vnitrostátních předpisech a na základě nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 994/2010 ze dne 20. října 2010 o opatřeních na zajištění bezpečnosti dodávek zemního plynu (5), podle toho, co je vhodné.
5. Příslušná práva a povinnosti, jež se podle tohoto nařízení vztahují na uživatele sítě, se použijí pouze na ty uživatele sítě, kteří uzavřeli právně závaznou dohodu, ať smlouvu o přepravě, či jinou smlouvu, jež jim umožňuje předkládat obchodní oznámení v souladu s článkem 5.
Článek 3
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použijí definice stanovené v článku 2 nařízení (ES) č. 715/2009, v článku 3 nařízení Komise (EU) č. 984/2013 ze dne 14. října 2013, kterým se zavádí kodex sítě pro mechanismy přidělování kapacity v plynárenských přepravních soustavách a kterým se doplňuje nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 715/2009 (6), jakož i v článku 2 směrnice 2009/73/ES. Kromě toho se použijí tyto definice:
1)
„vyrovnávací zónou“ se rozumí vstupně-výstupní systém, pro nějž platí specifický vyrovnávací režim a který může zahrnovat distribuční soustavy nebo jejich část;
2)
„vyrovnávací akcí“ se rozumí akce provozovatele přepravní soustavy, která má změnit toky plynu a odklonit je do přepravní sítě nebo z ní, kromě případů, kdy se takové akce týkají plynu, který není zaúčtován jako odebraný ze systému, a plynu, který provozovatel přepravní soustavy používá k provozu soustavy;
3)
„poplatkem za neutralitu vyrovnávání“ se rozumí poplatek odpovídající rozdílu mezi částkami, které byly nebo mají být přijaty provozovatelem přepravní soustavy, a částkami, které provozovatel přepravní soustavy uhradil nebo má uhradit v důsledku svých vyrovnávacích činností, jež mají být zaplaceny příslušným uživatelům sítě nebo od nich mají být získány zpět;
4)
„obchodní platformou“ se rozumí elektronická platforma zřízená a spravovaná provozovatelem obchodní platformy, jejímž prostřednictvím mohou obchodující účastníci v souladu s podmínkami použitelnými v rámci obchodní platformy předkládat a přijímat cenové nabídky ohledně plynu nutného k vyrovnání krátkodobých výkyvů v poptávce po plynu či jeho nabídce a rovněž mají právo tyto nabídky přezkoumat a odstoupit od nich a v jejímž rámci provozovatel přepravní soustavy obchoduje za účelem provedení vyrovnávacích akcí;
5)
„obchodujícím účastníkem“ se rozumí uživatel sítě nebo provozovatel přepravní soustavy, který má uzavřenou smlouvu s provozovatelem obchodní platformy a splňuje podmínky nezbytné pro obchodování na obchodní platformě;
6)
„vyrovnávací platformou“ se rozumí obchodní platforma, v jejímž rámci je provozovatel přepravní soustavy obchodujícím účastníkem všech obchodních transakcí;
7)
„vyrovnávací službou“ se rozumí služba poskytovaná provozovateli přepravní soustavy na základě smlouvy na plynovou kapacitu nutnou k vyrovnání krátkodobých výkyvů v poptávce po plynu či jeho nabídce, která není krátkodobým standardizovaným produktem;
8)
„potvrzeným množstvím“ se rozumí množství plynu, které provozovatel přepravní soustavy potvrdil a jehož tok v plynárenském dni D má být naplánován či přeplánován;
9)
„denním vyrovnávacím poplatkem“ se rozumí částka, kterou uživatel sítě uhradí či obdrží za denní vyrovnávací množství;
10)
„měřeným denně“ se rozumí, že množství plynu je změřeno a shromážděno jednou za plynárenský den;
11)
„měřeným v průběhu dne“ se rozumí, že množství plynu je změřeno a shromážděno alespoň dvakrát za plynárenský den;
12)
„neměřeným denně“ se rozumí, že množství plynu je změřeno a shromážděno méně často než jednou za plynárenský den;
13)
„vyrovnávacím portfoliem“ se rozumí seskupení dodávek a odběrů daného uživatele sítě;
14)
„oznámeným množstvím“ se rozumí množství plynu přepraveného mezi provozovatelem přepravní soustavy a uživatelem sítě nebo případně uživateli sítě nebo vyrovnávacími portfolii;
15)
„přídělem“ se rozumní množství plynu, které provozovatel přepravní soustavy přidělil uživateli sítě jako dodávku nebo odběr, vyjádřené v kWh pro účely stanovení denního vyrovnávacího množství;
16)
„cyklem renominace“ se rozumí proces prováděný provozovatelem přepravní soustavy s cílem poskytnout uživateli sítě po obdržení renominace zprávu o potvrzených množstvích;
17)
„vnitrodenním poplatkem“ se rozumí poplatek vybraný provozovatelem přepravní soustavy od uživatele sítě nebo platba zaslaná tímto provozovatelem uživateli sítě na základě vnitrodenních závazků;
18)
„vnitrodenním závazkem“ se rozumí soubor pravidel pro dodávky a odběry prováděné uživateli sítě během plynárenského dne, která uživatelům sítě uložil provozovatel přepravní soustavy.
19)
„základním scénářem“ se rozumí model poskytování informací, v němž informace o odběrech neměřených denně sestávají z předpovědí o den dříve a denních předpovědí;
20)
„variantou 1“ se rozumí model poskytování informací, v němž jsou informace o odběrech neměřených denně a odběrech měřených denně založeny na rozdělení měřených toků během plynárenského dne;
21)
„variantou 2“ se rozumí model poskytování informací, v němž jsou informace o odběrech neměřených denně poskytovány v rámci předpovědi den předem.
KAPITOLA II
SYSTÉM VYROVNÁVÁNÍ
Článek 4
Obecné zásady
1. Uživatelé sítě odpovídají za vyrovnávání svých vyrovnávacích portfolií s cílem minimalizovat potřebu toho, aby provozovatelé přepravní soustavy prováděli vyrovnávací akce stanovené tímto nařízením.
2. Pravidla vyrovnávání stanovená v souladu s tímto nařízením musí odrážet skutečné potřeby soustavy s přihlédnutím ke zdrojům, které mají provozovatelé přepravní soustavy k dispozici, a poskytovat uživatelům sítě pobídky k účinnému vyrovnávání jejich vyrovnávacích portfolií.
3. Uživatelé sítě mají možnost uzavřít právně závaznou dohodu s provozovatelem přepravní soustavy, která jim umožní předkládat obchodní oznámení bez ohledu na to, zda mají přepravní kapacitu zajištěnou na základě smlouvy, či nikoli.
4. Ve vyrovnávací zóně, kde působí několik provozovatelů přepravní soustavy, se toto nařízení vztahuje na všechny provozovatele přepravní soustavy v dané vyrovnávací zóně. V případě, že odpovědnost za vyrovnávání jejich přepravních soustav byla přenesena na určitý subjekt, se toto nařízení vztahuje na tento subjekt v rozsahu definovaném v použitelných vnitrostátních předpisech.
Článek 5
Obchodní oznámení a příděly
1. Převod plynu mezi dvěma vyrovnávacími portfolii v rámci jedné vyrovnávací zóny se provede prostřednictvím obchodních oznámení o odevzdání a získání, která se předloží provozovateli přepravní soustavy pro daný plynárenský den.
2. Lhůty pro předkládání, stažení a změny obchodních oznámení definuje provozovatel přepravní soustavy v přepravní smlouvě nebo jiné právně závazné dohodě s uživateli sítě, přičemž zohlední případnou dobu nutnou ke zpracování obchodních oznámení. Provozovatel přepravní soustavy umožní uživatelům sítě, aby předkládali obchodní oznámení těsně před okamžikem, kdy má obchodní oznámení nabýt účinku.
3. Provozovatel přepravní soustavy dobu zpracování obchodních oznámení co nejvíce zkrátí. Kromě případů, kdy okamžik, v němž oznámení nabude účinku, umožňuje prodloužit dobu zpracování na dvě hodiny, doba zpracování nepřesáhne třicet minut.
4. Obchodní oznámení obsahuje alespoň tyto informace:
a)
plynárenský den, pro nějž je plyn převáděn;
b)
identifikaci dotčených vyrovnávacích portfolií;
c)
zda jde o obchodní oznámení o odevzdání nebo získání;
d)
oznámené množství vyjádřené v kWh/d pro denní oznámené množství nebo v kWh/h pro hodinové oznámené množství podle toho, jak to vyžaduje provozovatel přepravní soustavy.
5. Pokud provozovatel přepravní soustavy obdrží odpovídající soubor obchodních oznámení o odevzdání a získání a oznámená množství jsou stejná, přidělí oznámené množství dotčeným vyrovnávacím portfoliím:
a)
jako odběr vyrovnávacímu portfoliu uživatele sítě, který podává obchodní oznámení o odevzdání, a
b)
jako dodávku vyrovnávacímu portfoliu uživatele sítě, který podává obchodní oznámení o získání.
6. Pokud oznámená množství uvedená v odstavci 5 nejsou stejná, provozovatel přepravní soustavy buď přidělí nižší oznámené množství uvedené v příslušném obchodním oznámení, nebo obě obchodní oznámení zamítne. Pravidlo, které se použije, definuje provozovatel přepravní soustavy v přepravní smlouvě nebo jiné právně závazné dohodě.
7. Poskytovateli služby se nebrání v tom, aby pro účely odstavce 5 jednal jménem uživatele sítě, a to pod podmínkou předchozího souhlasu provozovatele přepravní soustavy.
8. Uživatel sítě může učinit obchodní oznámení v plynárenský den bez ohledu na to, zda tento uživatel sítě pro daný plynárenský den učinil nominaci.
9. Odstavce 1 až 8 se obdobně vztahují na provozovatele přepravní soustavy, kteří obchodují v souladu s čl. 6 odst. 3 písm. a).
KAPITOLA III
PROVOZNÍ VYROVNÁVÁNÍ
Článek 6
Obecná ustanovení
1. Provozovatel přepravní soustavy provádí vyrovnávací akce, aby:
a)
udržoval přepravní soustavu v provozních mezích;
b)
dosáhl jiné konečné denní pozice skladování v potrubí v rámci přepravní sítě, než jaká byla předpokládána na základě očekávaných dodávek a odběrů pro tento plynárenský den, a to v souladu s úsporným a účinným provozem přepravní sítě.
2. Při provádění vyrovnávacích akcí provozovatel přepravní soustavy vezme ve vztahu k vyrovnávací zóně v úvahu alespoň následující:
a)
vlastní odhady provozovatele přepravní soustavy týkající se poptávky po plynu během plynárenského dne, pro který se uvažuje o vyrovnávací akci (vyrovnávacích akcích);
b)
informace o nominaci a přidělení a měřených tocích plynu;
c)
tlak plynu v celé přepravní síti (celých přepravních sítích).
3. Provozovatel přepravní soustavy provádí vyrovnávací akce:
a)
nákupem nebo prodejem krátkodobých standardizovaných produktů v rámci obchodní platformy a/nebo
b)
využitím vyrovnávacích služeb.
4. Při provádění vyrovnávacích akcí provozovatel přepravní soustavy zohlední tyto zásady:
a)
vyrovnávací akce se provádějí nediskriminačně;
b)
vyrovnávací akce zohledňují závazek provozovatelů přepravní soustavy, podle nějž budou provozovat úspornou a účinnou přepravní síť.
Článek 7
Krátkodobé standardizované produkty
1. S krátkodobými standardizovanými produkty se obchoduje sedm dní v týdnu tak, aby byly doručeny během dne nebo den předem v souladu s použitelnými pravidly obchodní platformy, která definují provozovatel obchodní platformy a provozovatel přepravní soustavy.
2. Počáteční obchodující účastník je obchodující účastník, který předloží nabídku k obchodování v rámci obchodní platformy, a přijímající obchodující účastník je obchodující účastník, který ji přijme.
3. Je-li předmětem obchodu základní produkt:
a)
jeden obchodující účastník učiní obchodní oznámení o získání a druhý účastník učiní obchodní oznámení o odevzdání;
b)
obě obchodní oznámení uvádějí množství plynu, které je převáděno od obchodujícího účastníka, který učiní obchodní oznámení o odevzdání, k obchodujícímu účastníkovi, který učiní obchodní oznámení o získání;
c)
pokud je použito hodinové oznámené množství, uplatní se toto množství paušálně na všechny zbývající hodiny daného plynárenského dne od uvedeného počátečního okamžiku a pro všechny hodiny před tímto počátečním okamžikem se bude rovnat nule.
4. Je-li předmětem obchodu místně omezený produkt:
a)
provozovatel přepravní soustavy určí příslušné místo vstupu a výstupu nebo skupiny těchto míst, které lze použít;
b)
musí být splněny všechny podmínky stanovené v odstavci 3;
c)
počáteční obchodující účastník upraví množství plynu, které má být v daném místě vstupu dodáno do přepravní sítě nebo z ní má být v daném místě výstupu odebráno, o množství rovnající se oznámenému množství a poskytne provozovateli přepravní soustavy důkaz o tom, že množství bylo patřičně upraveno.
5. Je-li předmětem obchodu časově omezený produkt:
a)
musí být splněny podmínky stanovené v odst. 3 písm. a) a b);
b)
na hodiny v plynárenském dni od uvedeného počátečního okamžiku do uvedeného koncového okamžiku se uplatní hodinové oznámené množství a pro všechny hodiny před počátečním okamžikem a po koncovém okamžiku se množství bude rovnat nule.
6. Je-li předmětem obchodu časově i místně omezený produkt, musí být splněny podmínky stanovené v odst. 4 písm. a) a c) a v odstavci 5.
7. Při vymezování krátkodobých standardizovaných produktů provozovatelé přepravní soustavy ze sousedních vyrovnávacích zón spolupracují, aby určili příslušné produkty. O výsledku takové spolupráce informuje každý provozovatel přepravní soustavy bez zbytečného prodlení příslušné provozovatele obchodní platformy.
Článek 8
Vyrovnávací služby
1. Provozovatel přepravní soustavy je oprávněn pořídit si vyrovnávací služby pro situace, kdy krátkodobé standardizované produkty nezajistí nebo pravděpodobně nebudou schopny zajistit reakci nutnou k udržení přepravní sítě v provozních mezích, nebo pokud v obchodování s krátkodobými standardizovanými produkty chybí likvidita.
2. Pro účely provádění vyrovnávacích akcí prostřednictvím vyrovnávacích služeb provozovatel přepravní soustavy při pořizování těchto vyrovnávacích služeb zváží alespoň tyto body:
a)
jakým způsobem udrží vyrovnávací služby přepravní síť v provozních mezích;
b)
doba reakce vyrovnávacích služeb ve srovnání s dobami reakce dostupných krátkodobých standardizovaných produktů;
c)
odhadované náklady na pořízení a využití vyrovnávacích služeb ve srovnání s odhadovanými náklady na využití dostupných krátkodobých standardizovaných produktů;
d)
oblast, do které je třeba plyn dodat;
e)
požadavky provozovatele přepravní soustavy na kvalitu plynu;
f)
v jakém rozsahu může pořízení a využití vyrovnávacích služeb ovlivnit likviditu krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem.
3. Vyrovnávací služby se pořizují tržním způsobem prostřednictvím transparentního a nediskriminačního veřejného nabídkového řízení v souladu s použitelnými vnitrostátními pravidly, zejména se dodrží tyto body:
a)
než se provozovatel přepravní soustavy zaváže uzavřít smlouvu o vyrovnávací službě, zveřejní nerestriktivní výzvu k předkládání nabídek, v níž uvede účel, rozsah a související pokyny pro účastníky nabídkového řízení, aby jim umožnil zúčastnit se nabídkového řízení;
b)
výsledky se zveřejní, aniž je tím dotčena ochrana citlivých informací obchodní povahy, a jednotlivé výsledky se sdělí každému účastníku nabídkového řízení.
4. Za zvláštních okolností může vnitrostátní regulační orgán schválit jiný transparentní a nediskriminační postup než nabídkové řízení.
5. Pokud rozhodnutí vnitrostátního regulačního orgánu neumožňuje, aby vyrovnávací služba byla poskytována déle, nepřesáhne doba trvání vyrovnávací služby jeden rok a její počátek nastane do dvanácti měsíců od okamžiku, kdy smluvní strany přijmou daný závazek.
6. Provozovatel přepravní soustavy každoročně přezkoumá, jak jsou vyrovnávací služby využívány, aby posoudil, zda by dostupné krátkodobé standardizované produkty nesplnily provozní požadavky provozovatele přepravní soustavy lépe a zda by nebylo možné v následujícím roce využití vyrovnávacích služeb omezit.
7. Provozovatel přepravní soustavy každý rok zveřejňuje informace o pořízených vyrovnávacích službách a souvisejících vzniklých nákladech.
Článek 9
Pořadí priorit
1. Při rozhodování o tom, jakou vyrovnávací akci provede, dodržuje provozovatel přepravní soustavy zásady stanovené v čl. 6 odst. 4 a:
a)
upřednostňuje základní produkty před ostatními dostupnými krátkodobými standardizovanými produkty, kdykoli je to možné a vhodné;
b)
ostatní krátkodobé standardizované produkty využije za následujících okolností:
1)
místně omezené produkty, když je nutné změnit tok plynu v určitém místě vstupu nebo výstupu a/nebo začít od určitého období v rámci plynárenského dne, aby udržel přepravní síť v provozních mezích;
2)
časově omezené produkty, když je nutné změnit toky plynu v určitém období v rámci plynárenského dne, aby udržel přepravní síť v provozních mezích. Provozovatel přepravní soustavy využívá časově omezený produkt pouze tehdy, pokud je to úspornější a účinnější než nákup a prodej kombinace základních nebo místně omezených produktů;
3)
časově i místně omezené produkty, když je nutné změnit tok plynu v určitém místě vstupu nebo výstupu a v určitém období v rámci plynárenského dne, aby udržel přepravní síť v provozních mezích. Provozovatel přepravní soustavy využívá časově i místně omezený produkt pouze tehdy, pokud je to úspornější a účinnější než nákup a prodej kombinace místně omezených produktů;
c)
využívá vyrovnávací služby pouze tehdy, pokud krátkodobé standardizované produkty na základě posouzení dotčeného provozovatele přepravní soustavy nezajistí nebo pravděpodobně nebudou schopny zajistit reakci nutnou k tomu, aby se přepravní síť udržela v provozních mezích.
V rámci příslušných mezí daných pořadím priorit pod písmeny a) až c) zohlední provozovatel přepravní soustavy nákladovou efektivnost.
2. Kdykoli je to možné a vhodné, provozovatel přepravní soustavy při obchodování s krátkodobými standardizovanými produkty upřednostní využití vnitrodenních produktů před produkty, které jsou dostupné den předem.
3. Provozovatel přepravní soustavy může požádat vnitrostátní regulační orgán o schválení, aby mohl obchodovat v sousední vyrovnávací zóně a nechat plyn přepravovat z této vyrovnávací zóny nebo do ní, jako alternativu k obchodování se základními produkty a/nebo místně omezenými produkty ve vlastní vyrovnávací zóně (zónách). Při rozhodování o tom, zda udělí schválení, může vnitrostátní regulační orgán zvážit alternativní řešení, jak zlepšit fungování domácího trhu. Provozovatel přepravní soustavy a vnitrostátní regulační orgán každý rok znovu zváží použitelné podmínky. Využitím této vyrovnávací akce nesmí být v dotčeném místě propojení omezen přístup uživatelů sítě ke kapacitě ani možnost, aby ji využily.
4. Provozovatel přepravní soustavy každoročně zveřejňuje informace o ceně, četnosti a počtu vyrovnávacích akcí provedených v souladu se všemi požadavky stanovenými v odstavci 1 a vyrovnávacích akcí provedených v souladu s odstavcem 3.
Článek 10
Obchodní platforma
1. Za účelem pořízení krátkodobých standardizovaných produktů provozovatel přepravní soustavy obchoduje na obchodní platformě, která splňuje všechna následující kritéria:
a)
poskytuje po celý plynárenský den dostatečnou podporu jak uživatelům sítě při obchodování, tak provozovatelům přepravních soustav při vhodných vyrovnávacích akcích prostřednictvím obchodu s relevantními krátkodobými standardizovanými produkty;
b)
zajišťuje transparentní a nediskriminační přístup;
c)
poskytuje služby na základě rovného zacházení;
d)
zaručuje anonymní obchodování alespoň do okamžiku, kdy je uzavřena transakce;
e)
poskytuje podrobný přehled o stávajících nabídkách všem obchodujícím účastníkům;
f)
zaručuje, že všechny obchodní transakce jsou řádně oznámeny provozovateli přepravní soustavy.
2. Provozovatel přepravní soustavy se snaží zaručit, aby kritéria vymezená v odstavci 1 splňovala alespoň jedna obchodní platforma. Nebyl-li provozovatel přepravní soustavy schopen zajistit, aby tato kritéria splňovala alespoň jedna obchodní platforma, přijme nezbytná opatření, aby zřídil vyrovnávací platformu nebo společnou vyrovnávací platformu, jak stanoví článek 47.
3. Po uzavření každé obchodní transakce provozovatel obchodní platformy zpřístupní obchodujícím účastníkům dostatečné údaje k potvrzení obchodu.
4. Obchodující účastníci nesou odpovědnost za předkládání obchodních oznámení provozovateli přepravní soustavy, jak je to vymezeno v článku 5, pokud není odpovědnost v souladu s použitelnými pravidly obchodní platformy přidělena provozovateli obchodní platformy nebo třetí straně.
5. Provozovatel obchodní platformy:
a)
po každé obchodní transakci zveřejňuje bez zbytečného prodlení vývoj marginální prodejní nebo kupní ceny nebo
b)
poskytne informace provozovateli přepravní soustavy, pokud se provozovatel přepravní soustavy rozhodne, že zveřejní vývoj marginální prodejní nebo kupní ceny. Provozovatel přepravní soustavy tyto informace zveřejní bez zbytečného prodlení.
Pokud je v jedné vyrovnávací zóně více provozovatelů obchodních platforem, použije se písmeno b).
6. Provozovatel obchodní platformy povolí uživatelům sítě obchodovat na své obchodní platformě, pouze jsou-li oprávněni předkládat obchodní oznámení.
7. Provozovatel přepravní soustavy bez zbytečného prodlení informuje provozovatele obchodní platformy o tom, že uživatel sítě pozbyl právo činit obchodní oznámení v souladu s použitelným smluvním ujednáním, v důsledku čehož se pozastaví právo uživatele sítě obchodovat na dané obchodní platformě, aniž jsou tím dotčena jiná nápravná opatření, která by mohl mít provozovatel obchodní platformy v takovém případě podle použitelných pravidel obchodní platformy k dispozici.
Článek 11
Pobídky
1. S cílem podpořit likviditu krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem může vnitrostátní regulační orgán poskytovat provozovateli přepravní soustavy pobídky, aby prováděl vyrovnávací akce účinně nebo maximalizoval provádění vyrovnávacích akcí obchodováním s krátkodobými standardizovanými produkty.
2. Provozovatel přepravní soustavy může vnitrostátnímu regulačnímu orgánu předložit ke schválení pobídkový mechanismus, který musí být v souladu s obecnými zásadami stanovenými v tomto nařízení.
3. Před předložením návrhu uvedeného v odstavci 2 může provozovatel přepravní soustavy z vlastní iniciativy nebo na žádost vnitrostátního regulačního orgánu konzultovat zúčastněné subjekty.
4. Pobídkový mechanismus:
a)
je založen na výsledcích provozovatele přepravního systému a využívá platby s vymezenou horní hranicí vyplácené provozovateli přepravní soustavy za lepší než stanovené výsledky a platby vyplácené provozovatelem za horší než stanovené výsledky, přičemž tyto výsledky se měří podle předem určených cílů, které mohou zahrnovat mimo jiné také cíle týkající se nákladů;
b)
zohledňuje prostředky, které má provozovatel přepravní soustavy k dispozici k ovlivnění výsledků;
c)
zaručuje, že jeho uplatnění přesně odráží rozdělení povinností mezi dotčenými stranami;
d)
je přizpůsoben stavu vývoje relevantního trhu s plynem, v němž má být proveden;
e)
je vnitrostátním regulačním orgánem v úzké spolupráci s provozovatelem přepravní soustavy pravidelně podrobován přezkumu, aby bylo možné vyhodnotit, kde a do jaké míry je v tomto mechanismu nutné provést změny.
KAPITOLA IV
NOMINACE
Článek 12
Obecná ustanovení
1. Množství plynu, které má být uvedeno v nominaci či renominaci, se vyjádří buď v kWh/d u denních nominací či denních renominací, nebo v kWh/h u hodinových nominací či hodinových renominací.
2. Provozovatel přepravní soustavy může od uživatelů sítě vyžadovat, aby kromě požadavků stanovených tímto nařízením poskytly další informace o nominacích a renominacích, mimo jiné včetně přesné, aktualizované a dostatečně podrobné předpovědi očekávaných dodávek a odběrů, a to podle specifických potřeb provozovatele přepravní soustavy.
3. Články 13 až 16 o nominaci a renominaci pro produkty nekoordinované kapacity se vztahují obdobně na jednotlivé nominace a renominace pro produkty koordinované kapacity. Provozovatelé přepravní soustavy spolupracují, aby v místech propojení provedli pravidla nominace a renominace pro produkty koordinované kapacity.
4. Ustanoveními čl. 15 odst. 3 a čl. 17 odst. 1 nejsou dotčena pravidla pro počáteční a koncový okamžik minimálního přerušení uvedená v článku 22 nařízení (EU) č. 984/2013.
Článek 13
Informace o nominacích a renominacích v místech propojení
Nominace a renominace poskytované uživateli sítě provozovatelům přepravních soustav ve vztahu k místům propojení obsahují alespoň tyto informace:
1)
identifikaci místa propojení;
2)
směr toku plynu;
3)
identifikaci uživatele sítě nebo popřípadě jeho vyrovnávacího portfolia;
4)
identifikaci protistrany uživatele sítě nebo popřípadě jejího vyrovnávacího portfolia;
5)
počátek a konec doby toku plynu, pro kterou se nominace či renominace překládá;
6)
plynárenský den D;
7)
množství plynu, o jehož přepravu se žádá.
Článek 14
Postup nominace v místech propojení
1. Uživatel sítě je oprávněn předložit provozovateli přepravní soustavy nominaci pro plynárenský den D nejpozději ve lhůtě pro nominaci v plynárenský den D-1. Lhůta pro nominaci je 13:00 koordinovaného světového času (UTC) (zimní čas) nebo 12:00 (letní čas) UTC v plynárenský den D-1.
2. Provozovatel přepravní soustavy zohlední poslední nominaci, kterou obdrží od uživatele sítě před uplynutím lhůty pro nominaci.
3. Provozovatel přepravní soustavy zašle příslušným uživatelům sítě zprávu o potvrzeném množství, a to nejpozději ve lhůtě pro potvrzení v plynárenský den D-1. Lhůta pro potvrzení je 15:00 UTC (zimní čas) nebo 14:00 UTC (letní čas) v plynárenský den D-1.
4. Provozovatelé přepravní soustavy na obou stranách místa propojení se mohou dohodnout, že nabídnou cyklus předběžné nominace, v němž:
a)
uživatelé sítě nejsou povinni předkládat oznámení;
b)
uživatelé sítě mohou předkládat provozovatelům přepravní soustavy nominace pro plynárenský den D nejpozději ve 12:00 UTC (zimní čas) nebo v 11:00 UTC (letní čas) v plynárenský den D-1;
c)
provozovatel přepravní soustavy zašle příslušným uživatelům sítě zprávu o zpracovaných množstvích, a to nejpozději do 12:30 UTC (zimní čas) nebo do 11:30 UTC (letní čas) v plynárenský den D-1.
5. Pokud uživatel sítě ve lhůtě pro nominace nezašle platnou nominaci, příslušní provozovatelé přepravní soustavy použijí pravidlo standardní nominace, na němž se dohodnou. Platné pravidlo standardní nominace v místě propojení se zpřístupní uživatelům sítě daných provozovatelů přepravní soustavy.
Článek 15
Postup renominace v místech propojení
1. Uživatel sítě je oprávněn předkládat renominace ve lhůtě pro renominaci, která začíná bezprostředně po lhůtě pro potvrzení a končí nejdříve tři hodiny před koncem plynárenského dne D. Provozovatel přepravní soustavy zahájí cyklus renominace na začátku každé hodiny v období pro renominaci.
2. Provozovatel přepravní soustavy zohlední v cyklu renominace poslední renominaci, kterou obdrží od uživatele sítě před začátkem cyklu renominace.
3. Provozovatel přepravní soustavy zašle příslušným uživatelům sítě do dvou hodin po začátku každého cyklu renominace zprávu o potvrzených množstvích. Začátek účinné změny toku plynu nastane dvě hodiny po spuštění cyklu renominace, pokud:
a)
uživatel sítě nepožádá o pozdější začátek nebo
b)
provozovatel přepravní soustavy nepovolí dřívější začátek.
4. Má se za to, že ke změně toku plynu dochází vždy na začátku každé hodiny.
Článek 16
Zvláštní ustanovení v místech propojení
1. Pokud v místě propojení existují současně denní a hodinové nominace a renominace, mohou provozovatelé přepravní soustavy nebo vnitrostátní regulační orgány (podle toho, co je vhodné) konzultovat zúčastněné strany, aby bylo možné určit, zda by měly být harmonizované nominace a renominace předkládány na obou stranách tohoto místa propojení. Při této konzultaci se vezmou v úvahu alespoň tyto body:
a)
finanční dopad na provozovatele přepravní soustavy a uživatele sítě;
b)
dopad na přeshraniční obchod;
c)
dopad na režim denního vyrovnávání v místě (místech) propojení.
2. Po této konzultaci schválí případné navržené změny vnitrostátní regulační orgány. Jakmile budou navržené změny schváleny, provozovatelé přepravní soustavy odpovídajícím způsobem pozmění stávající dohody o propojení a přepravní smlouvy či jiné právně závazné dohody a tyto změny zveřejní.
Článek 17
Zamítnutí nominace a renominace nebo změna požadovaného množství plynu v místech propojení
1. Provozovatel přepravní soustavy může zamítnout:
a)
nominaci nebo renominaci nejpozději dvě hodiny po lhůtě pro nominaci nebo začátku cyklu renominace v těchto případech:
i)
nominace/renominace nesplňuje požadavky ohledně obsahu,
ii)
je předložena jiným subjektem než uživatelem sítě,
iii)
přijetí denních nominací či renominací by vedlo k zápornému implicitnímu nominačnímu průtoku,
iv)
je překročena kapacita, která byla uživateli sítě přidělena;
b)
renominaci nejpozději dvě hodiny po začátku cyklu renominace v těchto dalších případech:
i)
renominace přesahuje kapacitu, která byla uživateli sítě přidělena pro zbývající hodiny, není-li tato renominace předložena s cílem požádat o přerušitelnou kapacitu, pokud ji provozovatel přepravní soustavy nabízí,
ii)
přijetí hodinové renominace by způsobilo očekávané změny toku plynu před koncem cyklu renominace.
2. Provozovatel přepravní soustavy nezamítne nominaci ani renominaci uživatele sítě pouze kvůli tomu, že se plánované dodávky tohoto uživatele sítě nerovnají jeho plánovaným odběrům.
3. V případě zamítnutí renominace provozovatel přepravní soustavy použije poslední potvrzené množství uživatele sítě, je-li k dispozici.
4. Aniž jsou dotčeny zvláštní podmínky vztahující se na přerušitelnou kapacitu a kapacitu podléhající pravidlům pro řízení překročení kapacity, může provozovatel přepravní soustavy v zásadě změnit množství plynu požadované v nominaci nebo renominaci pouze za mimořádných okolností a nouzového stavu, kdy je zjevně ohrožena bezpečnost a stabilita systému. Provozovatelé přepravní soustavy o takové provedené akci informují vnitrostátní regulační orgán.
Článek 18
Postup nominace a renominace v místech, kde nedochází k propojení
1. Vnitrostátní regulační orgán po konzultaci s provozovatelem přepravní soustavy určí, v kterých místech jiných než místech propojení jsou požadovány nominace a renominace, není-li to již určeno.
2. Jsou-li v místech jiných než místech propojení požadovány nominace a renominace, uplatní se tyto zásady:
a)
uživatelé sítě jsou oprávněni podávat renominace pro plynárenský den;
b)
provozovatel přepravní soustavy předložené nominace či renominace potvrdí nebo zamítne, přičemž zohlední lhůty uvedené v článku 17.
KAPITOLA V
DENNÍ VYROVNÁVACÍ POPLATKY
Článek 19
Obecná ustanovení
1. Uživatelé sítě jsou povinni uhradit denní vyrovnávací poplatky ve vztahu k jejich dennímu vyrovnávacímu množství za každý plynárenský den nebo mají nárok tyto poplatky obdržet (podle toho, co je na místě).
2. Denní vyrovnávací poplatky se ve fakturách, které provozovatel přepravní soustavy zasílá uživatelům sítě, uvedou odděleně.
3. Denní vyrovnávací poplatek odráží náklady a zohledňuje případné ceny související s vyrovnávacími akcemi provozovatele přepravní soustavy a malou cenovou úpravu uvedenou v čl. 22 odst. 6.
Článek 20
Metodika výpočtu denního vyrovnávacího poplatku
1. Provozovatel přepravní soustavy předloží metodiku výpočtu denního vyrovnávacího poplatku, která bude použita v jeho vyrovnávací zóně, ke schválení vnitrostátnímu regulačnímu orgánu.
2. Po schválení se metodika výpočtu denního vyrovnávacího poplatku zveřejní na příslušných internetových stránkách. Každá aktualizace této metodiky se včas zveřejní.
3. Metodika výpočtu denního vyrovnávacího poplatku definuje:
a)
výpočet denního vyrovnávacího množství uvedeného v článku 21;
b)
odvození použitelné ceny uvedené v článku 22 a
c)
všechny ostatní nezbytné parametry.
Článek 21
Výpočet denního vyrovnávacího množství
1. Provozovatel přepravní soustavy vypočte pro vyrovnávací portfolio každého uživatele sítě pro každý plynárenský den denní vyrovnávací množství, přičemž použije tento vzorec:
denní vyrovnávací množství = dodávky - odběry
2. Výpočet denního vyrovnávacího množství se odpovídajícím způsobem upraví, je-li:
a)
nabízena služba flexibility prostřednictvím akumulace a/nebo
b)
zavedeno ujednání, na jehož základě uživatelé sítě poskytují plyn, včetně plynu jako věcného plnění, k pokrytí:
i)
plynu, který není zaúčtován jako odebraný ze systému, jako jsou například ztráty, chyby měření a/nebo
ii)
plyn používaný provozovatelem přepravní soustavy k provozu soustavy, například topný plyn.
3. Je-li součet dodávek provedených uživatelem sítě v plynárenském dni rovný součtu jeho odběrů v tomto plynárenském dni, je pozice uživatele sítě pro tento plynárenský den považována za vyrovnanou.
4. Pokud se součet dodávek provedených uživatelem sítě v plynárenském dni nerovná součtu jeho odběrů v tomto plynárenském dni, je pozice uživatele sítě pro tento plynárenský den považována za nevyrovnanou a uplatní se denní vyrovnávací poplatky v souladu s článkem 23.
5. Provozovatel přepravní soustavy poskytne uživateli sítě jeho počáteční a konečné denní vyrovnávací množství v souladu s článkem 37.
6. Denní vyrovnávací poplatek je založen na konečném denním vyrovnávacím množství.
Článek 22
Použitelná cena
1. Pro účely výpočtu denního vyrovnávacího poplatku stanoveného v článku 23 se použitelná cena určí takto:
a)
marginální prodejní cena, pokud je denní vyrovnávací množství kladné (tj. dodávky uživatele sítě v daném plynárenském dni přesahují jeho odběry v daný plynárenský den), nebo
b)
marginální kupní cena, pokud je denní vyrovnávací množství záporné (tj. odběry uživatele sítě v daném plynárenském dni přesahují jeho dodávky v daný plynárenský den).
2. Marginální prodejní cena a marginální kupní cena se pro každý plynárenský den vypočtou podle těchto bodů:
a)
marginální prodejní cena je nižší z těchto dvou cen:
i)
nejnižší cena při prodejích základních produktů pro daný plynárenský den, jichž se provozovatel přepravní soustavy účastní, nebo
ii)
vážená průměrná cena plynu pro daný plynárenský den snížená o malou cenovou úpravu;
b)
marginální kupní cena je vyšší z těchto dvou cen:
i)
nejvyšší cena při nákupech základních produktů pro daný plynárenský den, jichž se provozovatel přepravní soustavy účastní, nebo
ii)
vážená průměrná cena plynu pro daný plynárenský den zvýšená o malou cenovou úpravu.
3. Pro účely stanovení marginální prodejní ceny, marginální kupní ceny a vážené průměrné ceny se související obchodní transakce provádějí v rámci obchodních platforem, které jsou předem identifikovány provozovatelem přepravní soustavy a schváleny vnitrostátním regulačním orgánem. Vážená průměrná cena je vážená průměrná cena energie při obchodování se základními produkty na virtuálním obchodním bodě během jednoho plynárenského dne.
4. V případě, že ustanovení odst. 2 písm. a) a b) neumožňují odvodit marginální prodejní cenu a/nebo marginální kupní cenu, definuje se standardní pravidlo.
5. Pokud to schválí vnitrostátní regulační orgán, lze pro účely stanovení marginální prodejní ceny, marginální kupní ceny a vážené průměrné ceny zohlednit cenu místně omezených produktů, pokud to provozovatel přepravní soustavy navrhne, přičemž se náležitě zváží rozsah, v němž provozovatel přepravní soustavy místně omezené produkty využívá.
6. Malá cenová úprava:
a)
slouží jako pobídka pro uživatele sítě, aby vyrovnali své dodávky a odběry;
b)
je koncipována a uplatňována nediskriminačně, aby:
i)
neodrazovala od vstupu na trh,
ii)
nebránila rozvoji konkurenčních trhů;
c)
nepoškozuje přeshraniční obchod;
d)
nevede k tomu, že je uživatel sítě nadměrně vystaven finanční zátěži spojené s denními vyrovnávacími poplatky.
7. Hodnota malé cenové úpravy se při stanovení marginální kupní ceny a marginální prodejní ceny může lišit. Hodnota malé cenové úpravy nepřesáhne deset procent vážené průměrné ceny, pokud dotčený provozovatel přepravní soustavy nezdůvodní vnitrostátnímu regulačnímu orgánu jinou hodnotu a tato hodnota mu není schválena v souladu s článkem 20.
Článek 23
Denní vyrovnávací poplatek
1. Provozovatel přepravní soustavy vypočte denní vyrovnávací poplatky pro každého uživatele sítě vynásobením denního vyrovnávacího množství uživatele sítě použitelnou cenou stanovenou v souladu s článkem 22.
2. Denní vyrovnávací poplatky se použijí takto:
a)
pokud je denní vyrovnávací množství uživatele sítě za daný plynárenský den kladné, má se za to, že tento uživatel sítě prodal provozovateli přepravní soustavy množství plynu rovnající se dennímu vyrovnávacímu množství, a tudíž má nárok obdržet od provozovatele přepravní soustavy kredit za denní vyrovnávací poplatky, a
b)
pokud je denní vyrovnávací množství uživatele sítě za daný plynárenský den záporné, má se za to, že tento uživatel sítě koupil od provozovatele přepravní soustavy množství plynu rovnající se dennímu vyrovnávacímu množství, a tudíž je povinen zaplatit provozovateli přepravní soustavy denní vyrovnávací poplatky.
KAPITOLA VI
VNITRODENNÍ ZÁVAZKY
Článek 24
Obecná ustanovení
1. Provozovatel přepravní soustavy je oprávněn uplatnit vnitrodenní závazky pouze proto, aby uživatelům sítě poskytl pobídku k řízení jejich vnitrodenních pozic tak, aby byla zaručena systémová integrita jeho přepravní sítě a aby se minimalizovala potřeba provádět vyrovnávací akce.
2. Pokud se od provozovatele přepravní soustavy požaduje, aby uživatelům sítě poskytl informace, a umožnil jim tak řídit jejich expozice související s vnitrodenními pozicemi, poskytuje jim je pravidelně. Je-li to vhodné, poskytují se tyto informace na žádost, kterou každý uživatel sítě podá jednou.
Článek 25
Typy vnitrodenních závazků
Existují tři typy vnitrodenních závazků, každý z nich slouží jako pobídka pro uživatele sítě, aby dosáhl specifického cíle stanoveného v tomto článku:
1.
Celosystémový vnitrodenní závazek
je koncipován jako pobídka pro uživatele sítě, aby udržovali přepravní síť v provozních mezích, a stanoví:
a)
provozní meze přepravní sítě, v nichž musí síť zůstat;
b)
akce, které mohou uživatelé sítě provádět, aby přepravní síť udrželi v provozních mezích;
c)
následné vyrovnávací akce prováděné provozovatelem přepravní soustavy v případech, kdy se hodnoty blíží k provozním mezím přepravní sítě nebo tyto meze překročily;
d)
rozdělení nákladů a/nebo příjmů mezi uživatele sítě a/nebo důsledky vyrovnávacích akcí prováděných provozovatelem přepravní soustavy pro vnitrodenní pozici těchto uživatelů sítě;
e)
související poplatek, který je založen na individuální vnitrodenní pozici uživatele sítě.
2.
Vnitrodenní závazek ohledně vyrovnávacího portfolia
je koncipován jako pobídka pro uživatele sítě, aby udržovali svoji individuální pozici v průběhu plynárenského dne v předem definovaném rozmezí, a stanoví:
a)
u každého vyrovnávacího portfolia rozmezí, v němž musí toto vyrovnávací portfolio zůstat;
b)
způsob, jímž je výše uvedené rozmezí určováno;
c)
důsledky případů, kdy uživatelé sítě nezůstanou v definovaném rozmezí, a ve vhodných případech podrobnosti o tom, jak je odvozen odpovídající poplatek;
d)
související poplatek, který je založen na individuální vnitrodenní pozici uživatele sítě.
3.
Vnitrodenní závazek týkající se místa vstupu-výstupu
je koncipován jako pobídka pro uživatele sítě, aby omezili tok plynu nebo kolísání toku plynu za určitých podmínek v konkrétních místech vstupu-výstupu, a stanoví:
a)
omezení toku plynu a/nebo kolísání toku plynu;
b)
místo vstupu a/nebo výstupu nebo skupiny míst vstupu a/nebo výstupu, na které se takováto omezení vztahují;
c)
podmínky, za nichž se takováto omezení uplatní;
d)
důsledky nedodržení těchto omezení.
Tento závazek doplňuje všechny ostatní dohody s konečnými zákazníky, které mimo jiné obsahují lokalizovaná specifická omezení a závazky týkající se fyzického toku plynu.
Článek 26
Požadavky na vnitrodenní závazky
1. Provozovatel přepravní soustavy může vnitrostátnímu regulačnímu orgánu navrhnout vnitrodenní závazek nebo jeho změnu. Může kombinovat prvky různých typů uvedených v článku 25 za podmínky, že návrh splňuje kritéria stanovená v odstavci 2. Právem provozovatele přepravní soustavy závazek navrhnout není dotčeno právo vnitrostátního regulačního orgánu rozhodnout z vlastního podnětu.
2. Každý vnitrodenní závazek splňuje tato kritéria:
a)
vnitrodenní závazek a související vnitrodenní poplatek, pokud existuje, zbytečně nebrání přeshraničnímu obchodu a nebrání novým uživatelům sítě ve vstupu na příslušný trh;
b)
vnitrodenní závazek se uplatní pouze v případě, kdy jsou uživatelům sítě poskytnuty odpovídající informace předtím, než je v souvislosti s jejich dodávkami a/nebo odběry uplatněn potenciální vnitrodenní poplatek, a pokud mají přiměřené prostředky k tomu, aby mohli řídit svoji expozici;
c)
hlavní náklady, které uživatelům sítě vzniknou v souvislosti s vyrovnávacími závazky, se týkají jejich pozice na konci plynárenského dne;
d)
vnitrodenní poplatky co nejvíce odrážejí náklady, které vzniknou provozovateli přepravní soustavy při provádění souvisejících vyrovnávacích akcí;
e)
vnitrodenní závazek nevede k tomu, že se uživatelé sítě během plynárenského dne na základě finančního vypořádání dostanou na nulovou pozici;
f)
přínosy plynoucí ze zavedení vnitrodenního závazku z hlediska úsporného a účinného provozu přepravní sítě převažují nad potenciálními negativními dopady tohoto závazku včetně dopadů na likviditu obchodů na virtuálním obchodním bodě.
3. Provozovatel přepravní soustavy může pro různé kategorie míst vstupu nebo výstupu navrhnout různé vnitrodenní závazky, aby různým kategoriím uživatelů sítě poskytl lepší pobídky, a zabránil tak křížovým subvencím. Právem provozovatele přepravní soustavy závazek navrhnout není dotčeno právo vnitrostátního regulačního orgánu rozhodnout z vlastního podnětu.
4. Provozovatel přepravní soustavy konzultuje zúčastněné strany včetně vnitrostátních regulačních orgánů, dotčených provozovatelů distribuční soustavy a provozovatelů přepravní soustavy v sousedních vyrovnávacích zónách v otázce vnitrodenního závazku, který hodlá zavést, včetně metodiky a předpokladů použitých k dosažení závěru, že závazek splňuje kritéria stanovená v odstavci 2.
5. Na základě konzultací vypracuje provozovatel přepravní soustavy doporučení, které obsahuje dokončený návrh a analýzu:
a)
nezbytnosti vnitrodenního závazku, přičemž se zohlední vlastnosti přepravní sítě a flexibilita, kterou má provozovatel přepravní soustavy k dispozici prostřednictvím nákupu či prodeje krátkodobých standardizovaných produktů nebo využití vyrovnávacích služeb v souladu s kapitolou III;
b)
dostupných informací, které uživatelům sítě umožňují včasným způsobem řídit své vnitrodenní pozice;
c)
očekávaného finančního dopadu na uživatele sítě;
d)
vlivu na vstup nových uživatelů sítě na relevantní trh včetně jakéhokoli zbytečného nepříznivého dopadu na tento vstup;
e)
vlivu na přeshraniční obchod včetně potenciálního dopadu na vyrovnávání v sousedních vyrovnávacích zónách;
f)
dopadu na krátkodobý velkoobchodní trh s plynem a na jeho likviditu;
g)
nediskriminační povahy vnitrodenního závazku.
6. Provozovatel přepravní soustavy předloží doporučení vnitrostátnímu regulačnímu orgánu, aby tento orgán mohl návrh postupem podle článku 27 schválit. Provozovatel přepravní soustavy tento dokument s doporučením současně zveřejní, přičemž dodrží veškeré závazky ohledně důvěrnosti, jimiž je vázán, a zašle jej pro informaci síti ENTSOG.
Článek 27
Rozhodování vnitrostátních regulačních orgánů
1. Do šesti měsíců po obdržení úplného dokumentu s doporučením vnitrostátní regulační orgán přijme a zveřejní odůvodněné rozhodnutí. Při rozhodování o tom, zda navržený vnitrodenní závazek schválí, vnitrostátní regulační orgán posoudí, zda tento vnitrodenní závazek splňuje kritéria stanovená v čl. 26 odst. 2.
2. Než vnitrostátní regulační orgán odůvodněné rozhodnutí přijme, vede konzultace s vnitrostátními regulačními orgány v sousedních členských státech a zohlední jejich stanoviska. Vnitrostátní regulační orgány v sousedních členských státech si mohou v souladu s čl. 7 odst. 4 nařízení (ES) č. 713/2009 k rozhodnutí uvedenému v odstavci 1 vyžádat stanovisko od agentury.
Článek 28
Stávající vnitrodenní závazky
Pokud má provozovatel přepravní soustavy ke dni vstupu tohoto nařízení v platnost vnitrodenní závazek (závazky), tento provozovatel přepravní soustavy do šesti měsíců od tohoto data provede postup stanovený v čl. 26 odst. 5 až 7 a předloží vnitrodenní závazek (závazky) vnitrostátnímu regulačnímu orgánu ke schválení v souladu s článkem 27, aby jej (je) mohl nadále využívat.
KAPITOLA VII
UJEDNÁNÍ OHLEDNĚ NEUTRALITY
Článek 29
Zásady neutrality
1. Provozovateli přepravní soustavy nevzniknou platbou a přijetím denních vyrovnávacích poplatků, vnitrodenních poplatků, poplatků za vyrovnávací akce a jiných poplatků týkajících se jeho vyrovnávacích činností, kterými se rozumí všechny činnosti prováděné provozovatelem přepravní soustavy za účelem splnění povinností stanovených v tomto nařízení, žádné zisky ani ztráty.
2. Provozovatel přepravní soustavy přenese na uživatele sítě:
a)
jakékoli náklady a příjmy spojené s denními vyrovnávacími poplatky a vnitrodenními poplatky;
b)
jakékoli náklady a příjmy plynoucí z vyrovnávacích akcí provedených v souladu s článkem 9, pokud vnitrostátní regulační orgán nemá na základě použitelných vnitrostátních předpisů za to, že tyto náklady a příjmy vznikly neefektivním způsobem. Tato úvaha je založena na posouzení, které:
i)
prokazuje, do jaké míry mohl provozovatel přepravní soustavy rozumně zmírnit náklady, které mu vznikly při provádění vyrovnávací akce, a
ii)
se provádí s ohledem na informace, čas a nástroje, které měl provozovatel přepravní soustavy k dispozici v okamžiku, kdy se rozhodl provést vyrovnávací akci;
c)
jakékoli další náklady a příjmy související s vyrovnávacími činnostmi provedenými provozovatelem přepravní soustavy, pokud vnitrostátní regulační orgán nepovažuje na základě použitelných vnitrostátních předpisů tyto náklady a příjmy za vzniklé neefektivně.
3. Pokud je poskytnuta pobídka k účinnému provádění vyrovnávacích akcí, souhrnná finanční ztráta se omezí na neefektivně vzniklé náklady a příjmy provozovatele přepravní soustavy.
4. Provozovatelé přepravní soustavy zveřejňují příslušné údaje o souhrnných poplatcích uvedených v odstavci 1 a souhrnné poplatky za neutralitu vyrovnávání alespoň stejně často, jako jsou tyto poplatky fakturovány uživatelům sítě, ale ne méně než jednou za měsíc.
5. Bez ohledu na odstavce 1 a 2 se na provozovatele přepravní soustavy může při vyrovnávání vztahovat pobídkový mechanismus uvedený v článku 11.
Článek 30
Peněžní toky týkající se neutrality vyrovnávání
1. Poplatek za neutralitu vyrovnávání je hrazen dotčeným uživatelem sítě nebo dotčenému uživateli sítě.
2. Vnitrostátní regulační orgán stanoví nebo schválí a zveřejní metodiku výpočtu poplatků za neutralitu vyrovnávání a jejich rozdělení mezi uživatele sítě a pravidla řízení úvěrového rizika.
3. Poplatek za neutralitu vyrovnávání je úměrný rozsahu, v němž uživatel sítě využívá relevantní místa vstupu nebo výstupu nebo přepravní síť.
4. Poplatek za neutralitu vyrovnávání se ve faktuře pro uživatele sítě uvede odděleně a k faktuře se připojí dostatečné podpůrné informace definované v metodice uvedené v odstavci 2.
5. Použije-li se informační model podle varianty 2 a poplatek za neutralitu vyrovnávání se tedy může zakládat na předpovědi nákladů a příjmů, provozovatel přepravní soustavy v metodice výpočtu poplatků za neutralitu vyrovnávání stanoví pravidla pro oddělený poplatek za neutralitu vyrovnávání ve vztahu k odběrům neměřeným denně.
6. Je-li to vhodné, může metodika provozovatele přepravní soustavy pro výpočet poplatků za neutralitu vyrovnávání stanovit pravidla pro rozdělení složek poplatku za neutralitu vyrovnávání a následné rozdělení odpovídajících částek mezi uživatele sítě, aby se snížily křížové subvence.
Článek 31
Opatření pro řízení úvěrového rizika
1. Provozovatel přepravní soustavy je oprávněn přijmout nezbytná opatření a uložit uživatelům sítě patřičné smluvní požadavky, včetně záruk finanční bezpečnosti, aby zmírnil dopady v případě, kdy uživatel sítě neuhradí poplatky uvedené v článcích 29 a 30.
2. Smluvní požadavky vycházejí ze zásady transparentnosti a rovného zacházení, jsou úměrné účelu a definované v metodice uvedené v čl. 30 odst. 2.
3. V případě, že uživatel sítě poplatky nezaplatí, provozovatel přepravní soustavy nenese odpovědnost za vzniklou ztrátu, pokud byla řádně provedena opatření a požadavky uvedené v odstavcích 1 a 2, a takováto ztráta se získá zpět v souladu s metodikou uvedenou v čl. 30 odst. 2.
KAPITOLA VIII
POSKYTOVÁNÍ INFORMACÍ
Článek 32
Informační závazky provozovatelů přepravní soustavy vůči uživatelům sítě
Informace, které provozovatelé přepravní soustavy poskytují uživatelům sítě, odkazují na:
1)
celkový stav přepravní sítě v souladu s bodem 3.4 odst. 5 přílohy I nařízení (ES) č. 715/2009;
2)
vyrovnávací akce provozovatele přepravní soustavy uvedené v kapitole III;
3)
dodávky a odběry uživatele sítě pro plynárenský den uvedené v článcích 33 až 42.
Článek 33
Obecná ustanovení
1. Neposkytuje-li již provozovatel přepravní soustavy informace podle bodu 3.1.2. přílohy I nařízení (ES) č. 715/2009, poskytuje provozovatel přepravní soustavy veškeré informace uvedené v článku 32 následujícím způsobem:
a)
na internetových stránkách provozovatele přepravní soustavy nebo v jiném systému, který poskytuje informace v elektronickém formátu;
b)
bezplatně k dispozici uživatelům sítě;
c)
snadno použitelné;
d)
jasné, kvantifikovatelné a snadno dostupné;
e)
poskytované nediskriminačně;
f)
uvedené v konzistentních jednotkách, a to buď v kWh nebo kWh/d a kWh/h;
g)
v úředním jazyce (jazycích) členského státu a v angličtině.
2. Pokud nelze z měřicího přístroje získat změřené množství, lze použít zástupnou hodnotu. Tato zástupná hodnota se použije jako alternativní reference bez jakékoli další záruky ze strany provozovatele přepravní soustavy.
3. Poskytnutí přístupu k informacím není vykládáno tak, že je tím poskytnuta jiná specifická záruka než záruka ohledně dostupnosti těchto informací v definovaném formátu a s využitím definovaného nástroje, například internetové stránky či adresy, a záruka ohledně souvisejícího přístupu uživatelů sítě k těmto informacím za běžných podmínek užívání. Provozovatelé přepravní soustavy nejsou za žádných okolností povinni poskytovat další záruku, zejména pokud jde o informační systém uživatelů sítě.
4. Vnitrostátní regulační orgán rozhodne o jednom informačním modelu pro každou zónu vyrovnávání. Pro poskytování informací o dodávkách a výstupech měřených v průběhu dne se uplatní stejná pravidla na všechny modely.
5. Ve vyrovnávacích zónách, u nichž se po vstupu tohoto nařízení v platnost žádá o použití informačního modelu podle varianty 2, provede provozovatel přepravní soustavy nebo vnitrostátní regulační orgán, podle toho, co je na místě, předběžnou tržní konzultaci.
Článek 34
Dodávky a odběry měřené v průběhu dne
1. U dodávek do vyrovnávací zóny a odběrů z vyrovnávací zóny měřených v průběhu dne, u nichž se množství přidělené uživateli sítě rovná jeho potvrzenému množství, není provozovatel přepravní soustavy povinen poskytnout jiné informace než potvrzené množství.
2. U dodávek do vyrovnávací zóny a odběrů z vyrovnávací zóny měřených v průběhu dne, u nichž se množství přidělené uživateli sítě nerovná jeho potvrzenému množství, poskytne provozovatel přepravní soustavy v plynárenský den D uživatelům sítě přinejmenším dvě aktualizace jejich měřených toků alespoň pro souhrnné dodávky a odběry měřené v průběhu dne, přičemž si zvolí jednu z následujících dvou možností:
a)
každá aktualizace se vztahuje na toky plynu od počátku tohoto plynárenského dne D nebo
b)
každá aktualizace se vztahuje na přírůstkové plynárenské toky po toku, který byl vykázán v předchozí aktualizaci.
3. První aktualizace pokrývají alespoň čtyři hodiny toku plynu v plynárenském dni D. Tyto aktualizace budou poskytnuty bez zbytečného prodlení, nejdéle však do čtyř hodin po toku plynu a nejpozději do 17:00 UTC (zimní čas) nebo do 16:00 UTC (letní čas).
4. Doba poskytnutí druhé aktualizace se definuje po schválení vnitrostátním regulačním orgánem a provozovatel přepravní soustavy ji zveřejní.
5. Provozovatel přepravní soustavy může uživatele sítě požádat, aby uvedli, ke kterým informacím uvedeným v odstavci 2 mají přístup. Na základě obdržených odpovědí tento provozovatel přepravní soustavy poskytne uživateli sítě v souladu s odstavci 2 až 4 tu část informací, ke které nemá přístup.
6. Pokud není provozovatel přepravní soustavy odpovědný za přidělení množství plynu uživatelům sítě v rámci procesu přidělování, poskytne odchylně od odstavce 2 v daný plynárenský den D nejméně dvakrát za plynárenský den D alespoň informace o souhrnných dodávkách a odběrech.
Článek 35
Odběry měřené denně
1. Je-li uplatněn informační model podle varianty 1, provozovatel přepravní soustavy v plynárenský den D poskytne uživateli sítě přinejmenším dvě aktualizace jejich přídělů měřených toků alespoň pro souhrnné odběry měřené denně, přičemž si zvolí jednu z následujících dvou možností:
a)
každá aktualizace se vztahuje na toky plynu od počátku tohoto plynárenského dne D nebo
b)
každá aktualizace se vztahuje na přírůstkové plynárenské toky po toku, který byl vykázán v předchozí aktualizaci.
2. Každá aktualizace je poskytnuta do dvou hodin po konci závěrečné hodiny toků plynu.
Článek 36
Odběry neměřené denně
1. Použije-li se informační model podle základního scénáře:
a)
v plynárenský den D-1 poskytne provozovatel přepravní soustavy uživatelům sítě předpověď jejich odběrů neměřených denně pro plynárenský den D, a to nejpozději do 12:00 UTC (zimní čas) nebo 11:00 UTC (letní čas);
b)
v plynárenský den D poskytne provozovatel přepravní soustavy uživatelům sítě alespoň dvě aktualizace předpovědi jejich odběrů neměřených denně.
2. První aktualizace se poskytne nejpozději do 13:00 UTC (zimní čas) nebo 12:00 UTC (letní čas).
3. Doba poskytnutí druhé aktualizace se definuje po schválení vnitrostátním regulačním orgánem a provozovatel přepravní soustavy ji zveřejní. Tato aktualizace vezme v úvahu:
a)
přístup ke krátkodobým standardizovaným produktům na obchodní platformě;
b)
přesnost předpovědi odběrů prováděných uživatelem sítě neměřených denně ve srovnání s dobou jejího poskytnutí;
c)
dobu, kdy končí období renominace stanovené v čl. 15 odst. 1;
d)
dobu první aktualizace předpovědi odběrů prováděných uživatelem sítě neměřených denně.
4. Použije-li se informační model podle varianty 1, provozovatel přepravní soustavy v plynárenský den D poskytne uživatelům sítě alespoň dvě aktualizace jejich přídělů měřených toků alespoň pro souhrnné odběry neměřené denně, jak to uvádí článek 35.
5. Použije-li se informační model podle varianty 2, provozovatel přepravní soustavy v plynárenský den D-1 poskytne uživatelům sítě předpověď jejich odběrů neměřených denně pro plynárenský den D uvedenou v odst. 1 písm. a).
Článek 37
Dodávky a odběry po plynárenském dni
1. Nejpozději do konce plynárenského dne D + 1 poskytne provozovatel přepravní soustavy každému uživateli sítě počáteční příděl pro jeho dodávky a odběry na plynárenský den D a počáteční denní vyrovnávací množství.
a)
Pro informační modely podle základního scénáře a varianty 1 se přidělí všechen plyn dodaný do distribuční soustavy;
b)
pro informační model podle varianty 2 se odběry neměřené denně rovnají předpovědi odběrů prováděných uživatelem sítě neměřených denně poskytnuté den předem;
c)
pro informační model podle varianty 1 se počáteční příděl a počáteční denní vyrovnávací množství považuje za konečný příděl a konečné denní vyrovnávací množství.
2. Pokud se uplatní prozatímní opatření uvedené v článcích 47 až 51, lze v případě, že není technicky a provozně možné splnit odstavec 1, poskytnout počáteční příděl a počáteční denní vyrovnávací množství do tří plynárenských dnů po plynárenském dni D.
3. Ve lhůtě definované v použitelných vnitrostátních předpisech poskytne provozovatel přepravní soustavy každému uživateli sítě konečný příděl pro jeho dodávky a odběry a konečné denní vyrovnávací množství.
Článek 38
Analýza přínosů a nákladů
1. Do dvou let od vstupu tohoto nařízení v platnost provozovatel přepravní soustavy posoudí náklady a přínosy spojené se:
a)
zvýšením četnosti poskytování informací uživatelům sítě;
b)
zkrácením souvisejících lhůt pro poskytování informací;
c)
zlepšením přesnosti poskytovaných informací.
Tato analýza nákladů a přínosů uvádí rozdělení nákladů a přínosů mezi jednotlivé kategorie dotčených stran.
2. Provozovatel přepravní soustavy konzultuje toto posouzení se zúčastněnými stranami ve spolupráci s provozovateli distribuční soustavy, pokud se posouzení těchto provozovatelů týká.
3. Na základě výsledků konzultace vnitrostátní regulační orgán rozhodne o relevantních změnách v poskytování informací.
Článek 39
Informační závazky provozovatelů distribuční soustavy a stran provádějících předpověď vůči provozovateli přepravní soustavy
1. Každý provozovatel distribuční soustavy související s vyrovnávací zónou a každá strana provádějící předpověď poskytnou provozovateli přepravní soustavy v příslušné vyrovnávací zóně informace nezbytné pro poskytování informací uživatelům sítě podle tohoto nařízení. Tyto informace zahrnují dodávky do distribuční soustavy a odběry z ní bez ohledu na to, zda je daná soustava součástí uvedené vyrovnávací zóny, či nikoli.
2. Informace, jejich formát a postup jejich poskytování definují společně provozovatel přepravní soustavy, provozovatel distribuční soustavy a strana provádějící předpověď, podle toho, co je vhodné, aby zaručili, že provozovatel přepravní soustavy poskytuje uživatelům sítě informace náležitě a v souladu s touto kapitolou, a zejména s kritérii stanovenými v čl. 33 odst. 1.
3. Tyto informace jsou provozovateli přepravní soustavy poskytovány ve stejném formátu, jaký vymezují použitelné vnitrostátní předpisy, a musí být v souladu s formátem, který provozovatel přepravní soustavy používá k poskytování informací uživatelům sítě.
4. Vnitrostátním regulační orgán může požádat provozovatele přepravní soustavy, provozovatele distribuční soustavy a stranu provádějící předpověď, aby navrhli pobídkový mechanismus pro poskytování přesné předpovědi odběrů prováděných uživatelem sítě neměřených denně, který bude splňovat kritéria stanovená pro provozovatele přepravní soustavy v čl. 11 odst. 4.
5. Po předchozí konzultaci s dotčenými provozovateli přepravní soustavy a provozovateli distribuční soustavy vnitrostátní regulační orgán jmenuje stranu provádějící předpověď ve vyrovnávací zóně. Strana provádějící předpověď odpovídá za vytváření předpovědí denně neměřených odběrů uživatele sítě a případně následného přidělení přepravujícímu subjektu. Může se jednat o provozovatele přepravní soustavy, provozovatele distribuční soustavy nebo o třetí stranu.
Článek 40
Informační závazky provozovatele distribuční soustavy vůči provozovateli přepravní soustavy
Provozovatel distribuční soustavy poskytuje provozovateli přepravní soustavy informace o dodávkách do distribuční soustavy a odběrech z ní měřených v průběhu dne a měřených denně v souladu s požadavky na informace stanovenými v čl. 34 odst. 2 až 6 a článcích 35 a 37. Tyto informace se poskytují provozovateli přepravní soustavy tak, aby měl tento provozovatel dostatek času na to, aby je poskytl uživatelům sítě.
Článek 41
Informační závazky provozovatele distribuční soustavy vůči straně provádějící předpověď
1. Provozovatelé distribuční soustavy jsou odpovědní za to, aby byly straně provádějící předpověď poskytovány dostatečné a aktualizované informace pro účely uplatnění metodiky pro předpověď odběrů prováděných uživatelem sítě neměřených denně stanovené v čl. 42 odst. 2. Tyto informace se poskytují včas v souladu se lhůtami definovanými stranou provádějící předpověď podle jejích potřeb.
2. Odstavec 1 se obdobně vztahuje na variantu 1.
Článek 42
Informační závazky strany provádějící předpověď vůči provozovateli přepravní soustavy
1. Strana provádějící předpověď poskytuje provozovateli přepravní soustavy předpovědi denně neměřených odběrů uživatele sítě a následných přídělů v souladu s požadavky na informace stanovenými v článcích 36 a 37. Tyto informace se poskytují provozovateli přepravní soustavy tak, aby měl tento provozovatel dostatek času na to, aby je poskytl uživatelům sítě, a v případě předpovědí denně neměřených odběrů prováděných uživatelem sítě, jež jsou poskytovány den předem a v průběhu dne, nejpozději hodinu před uplynutím lhůt uvedených v čl. 36 odst. 1 písm. a) a b), pokud se provozovatel přepravní soustavy a strana provádějící předpověď nedohodnou na pozdějším termínu, který poskytne provozovateli přepravní soustavy dostatek času na to, aby tyto informace předal uživatelům sítě.
2. Metodika předpovědi odběrů provedených uživatelem sítě neměřených denně je založena na statistickém modelu poptávky, v němž je každému odběru neměřenému denně přidělen zátěžový profil a který sestává ze vzorce pro kolísání poptávky po plynu v závislosti na proměnných, např. teplotě, dni v týdnu, typu zákazníka a období dovolených a prázdnin. Metodika je před přijetím předmětem konzultací.
3. Strana provádějící předpověď zveřejňuje alespoň každé dva roky zprávu o přesnosti předpovědi odběrů prováděných uživatelem sítě neměřených denně.
4. Je-li to vhodné, provozovatelé přepravní soustavy poskytují údaje o tocích plynu tak, aby strana provádějící předpověď měla dostatek času na splnění svých závazků podle tohoto článku.
5. Odstavce 2 až 4 se obdobně vztahují na variantu 1.
KAPITOLA IX
SLUŽBA FLEXIBILITY PROSTŘEDNICTVÍM AKUMULACE
Článek 43
Obecná ustanovení
1. Provozovatel přepravní soustavy může uživatelům sítě nabízet službu flexibility prostřednictvím akumulace poté, co vnitrostátní regulační orgán schválí příslušné podmínky.
2. Podmínky vztahující se na službu flexibility prostřednictvím akumulace jsou v souladu s odpovědností uživatele sítě spočívající ve vyrovnávání jeho dodávek a odběrů během plynárenského dne.
3. Služba flexibility prostřednictvím akumulace se omezí na úroveň flexibility prostřednictvím akumulace, která je v přepravní síti k dispozici a u které se má podle hodnocení vypracovaného dotčeným provozovatelem přepravní soustavy za to, že není požadována k provádění vlastní přepravní funkce potrubí.
4. Plyn, který uživatelé sítě v rámci této služby dodávají do přepravní sítě nebo který z ní odebírají, se zohlední při výpočtu jejich denního vyrovnávacího množství.
5. Mechanismus pro neutralitu stanovený v kapitole VII se na službu flexibility prostřednictvím akumulace nevztahuje, pokud vnitrostátní regulační orgán nerozhodne jinak.
6. Uživatelé sítě informují dotčeného provozovatele přepravní soustavy o využití služby flexibility prostřednictvím akumulace tím, že předloží nominace a renominace.
7. Provozovatel přepravní soustavy nemusí od uživatelů sítě vyžadovat, aby předložili nominace a renominace uvedené v odstavci 6 v případě, že absence takového oznámení neomezuje rozvoj krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem a provozovatel přepravní soustavy má dostatek informací, aby zajistil přesný příděl pro využití služby flexibility prostřednictvím akumulace následující plynárenský den.
Článek 44
Podmínky poskytování služby flexibility prostřednictvím akumulace
1. Službu flexibility prostřednictvím akumulace lze poskytovat pouze tehdy, jsou-li splněna všechna tato kritéria:
a)
provozovatel přepravní soustavy nepotřebuje pro účely poskytování služby flexibility prostřednictvím akumulace uzavřít žádnou smlouvu s jakýmkoli dalším provozovatelem infrastruktury, např. provozovatelem skladovacího zařízení nebo provozovatelem zařízení LNG;
b)
příjmy, které provozovateli přepravní soustavy plynou z poskytování služby flexibility prostřednictvím akumulace, se přinejmenším rovnají nákladům, které vznikly nebo mají při poskytování této služby vzniknout;
c)
služba flexibility prostřednictvím akumulace je nabízena transparentním a nediskriminačním způsobem a může být nabízena prostřednictvím mechanismů hospodářské soutěže;
d)
provozovatel přepravní soustavy neúčtuje uživateli sítě přímé ani nepřímé poplatky za jakékoli náklady, které při poskytování služby flexibility prostřednictvím akumulace vzniknou, pokud tak není uvedeno ve smlouvě uzavřené s tímto uživatelem sítě, a
e)
poskytování služby flexibility prostřednictvím akumulace nemá nepříznivý vliv na přeshraniční obchod.
2. Provozovatel přepravní soustavy dá před poskytováním služby flexibility prostřednictvím akumulace přednost snížení vnitrodenních závazků.
KAPITOLA X
PROZATÍMNÍ OPATŘENÍ
Článek 45
Prozatímní opatření: obecná ustanovení
1. Pokud krátkodobý velkoobchodní trh s plynem postrádá dostatečnou likviditu, provozovatelé přepravní soustavy provedou vhodná prozatímní opatření uvedená v článcích 47 až 50. Vyrovnávací akce prováděné provozovatelem přepravní soustavy v případě prozatímních opatření v co největší míře podporují likviditu krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem.
2. Využitím prozatímního opatření není dotčeno provádění jiných prozatímních opatření, ať alternativně, nebo dodatečně, a to za předpokladu, že cílem těchto opatření je podpora hospodářské soutěže a likvidity krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem a že jsou tato opatření v souladu s obecnými zásadami stanovenými v tomto nařízení.
3. Prozatímní opatření uvedená v odstavcích 1 a 2 vypracuje a provádí každý provozovatel přepravní soustavy v souladu se zprávou uvedenou v čl. 46 odst. 1 schválenou vnitrostátním regulačním orgánem v souladu s postupem stanoveným v článku 46.
4. Zpráva stanoví ukončení prozatímních opatření nejpozději do pěti let od vstupu tohoto nařízení v platnost.
Článek 46
Prozatímní opatření: výroční zpráva
1. Pokud provozovatel přepravní soustavy předpokládá, že provede prozatímní opatření nebo bude pokračovat v jejich provádění, vypracuje zprávu, v níž upřesní:
a)
popis stavu vývoje a likvidity krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem v době vypracování zprávy, a to mimo jiné včetně následujících informací, má-li je provozovatel přepravní soustavy k dispozici:
i)
počet transakcí uzavřených na virtuálním obchodním bodě a počet transakcí obecně,
ii)
rozpětí nabídek k prodeji a koupi a objemy nabídek,
iii)
počet účastníků, kteří mají přístup ke krátkodobému velkoobchodnímu trhu s plynem,
iv)
počet účastníků, kteří byli v určitém období aktivní na krátkodobém velkoobchodním trhu s plynem;
b)
prozatímní opatření, která mají být uplatněna;
c)
důvody uplatnění prozatímních opatření:
i)
vysvětlení, proč jsou prozatímní opatření nutná kvůli stavu vývoje krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem uvedeného v písmeni b),
ii)
posouzení, jak prozatímní opatření zvýší likviditu krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem.
d)
identifikaci kroků, které budou přijaty k odstranění prozatímních opatření, včetně kritérií pro provedení těchto kroků a posouzení souvisejícího harmonogramu.
2. Provozovatel přepravní soustavy konzultuje návrh zprávy se zúčastněnými subjekty.
3. Po konzultaci předloží provozovatel přepravní soustavy zprávu vnitrostátnímu regulačnímu orgánu ke schválení. První zpráva se předloží do šesti měsíců po vstupu tohoto nařízení v platnost a následné zprávy, které ji v případě nutnosti aktualizují, se předkládají ročně.
4. Vnitrostátní regulační orgán přijme a zveřejní odůvodněné rozhodnutí do šesti měsíců po obdržení kompletní zprávy. Toto rozhodnutí se neprodleně oznámí agentuře a Komisi. Při rozhodování o tom, zda zprávu schválí, posoudí vnitrostátní regulační orgán její dopad na harmonizaci vyrovnávacích režimů, usnadnění integrace trhu, zaručení nediskriminace, účinné hospodářské soutěže a efektivního fungování trhu s plynem.
5. Použije se postup podle čl. 27 odst. 2.
Článek 47
Vyrovnávací platforma
1. Pokud krátkodobý velkoobchodní trh s plynem postrádá nebo podle očekávání bude postrádat dostatečnou likviditu nebo nelze-li na tomto trhu rozumným způsobem pořídit časově omezené a místně omezené produkty požadované provozovatelem přepravní soustavy, zřídí se vyrovnávací platforma, aby mohl provozovatel přepravní soustavy provádět vyrovnávání.
2. Provozovatelé přepravní soustavy zváží, zda lze zřídit společnou vyrovnávací platformu pro sousední vyrovnávací zóny v rámci spolupráce mezi provozovateli přepravní soustavy nebo v případech, kdy je k dispozici dostatečná kapacita pro propojení a takováto společná vyrovnávací platforma je považována za účinnou. Je-li zřízena společná vyrovnávací platforma, provozují ji dotčení provozovatelé přepravní soustavy.
3. Pokud se situace popsaná v odstavci 1 po pěti letech zásadně nezměnila, může vnitrostátní regulační orgán, aniž je dotčen čl. 45 odst. 4 a poté, co je předložena příslušná změna zprávy, rozhodnout, že vyrovnávací platforma bude nadále v provozu po další období nejvýše pěti let.
Článek 48
Alternativa k vyrovnávací platformě
Pokud může provozovatel přepravní soustavy prokázat, že v důsledku nedostatečné kapacity pro propojení dvou vyrovnávacích zón nemůže vyrovnávací platforma zvýšit likviditu krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem a provozovateli přepravní soustavy neumožňuje, aby prováděl účinné vyrovnávací akce, může se schválením vnitrostátního regulačního orgánu použít alternativu, například vyrovnávací služby. Je-li taková alternativa použita, určí se podmínky následných smluvních ujednání, použitelné ceny a doba trvání.
Článek 49
Prozatímní vyrovnávací poplatek
1. Je-li nutné provést prozatímní opatření uvedená v článku 45, lze odvozenou cenu vypočítat v souladu se zprávou uvedenou v článku 46, která nahradí metodiku výpočtu denního vyrovnávacího poplatku.
2. V takovém případě lze odvozenou cenu založit na regulované ceně, zástupné tržní ceně nebo ceně odvozené z obchodů v rámci vyrovnávací platformy.
3. Zástupná tržní cena co možná nejvíce splňuje podmínky stanovené v čl. 22 odst. 6. Při koncipování této zástupné tržní ceny se zváží možná rizika manipulace s trhem.
Článek 50
Přípustná odchylka
1. Přípustné odchylky lze uplatnit pouze v případě, že uživatelé sítě nemají přístup:
a)
ke krátkodobému velkoobchodnímu trhu s plynem, jenž má dostatečnou likviditu;
b)
k plynové kapacitě nutné k vyrovnání krátkodobých výkyvů v poptávce po plynu či jeho nabídce nebo
c)
k dostatečným informacím o svých dodávkách a odběrech.
2. Přípustné odchylky se uplatní:
a)
ve vztahu k dennímu vyrovnávacímu množství uživatelů sítě;
b)
transparentně a nediskriminačně;
c)
pouze v nezbytném rozsahu a po minimální nutnou dobu.
3. Uplatnění přípustných odchylek může snížit finanční expozici uživatele sítě marginální prodejní ceně nebo marginální kupní ceně ve vztahu k celému dennímu vyrovnávacímu množství uživatele sítě za plynárenský den nebo k jeho části.
4. Úrovní přípustné odchylky je maximální množství plynu, které má každý uživatel sítě koupit nebo prodat za váženou průměrnou cenu. Pokud existuje zbývající množství plynu, které představuje denní vyrovnávací množství každého uživatele sítě, jež přesahuje úroveň přípustné odchylky, prodá se nebo koupí za marginální prodejní nebo marginální kupní cenu.
5. Koncepce úrovně přípustné odchylky:
a)
odráží flexibilitu přepravní sítě a potřeby uživatele sítě;
b)
odráží úroveň rizika, jemuž je uživatel sítě vystaven při vyrovnávání svých dodávek a odběrů;
c)
nebrzdí rozvoj krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem;
d)
nevede ke zbytečně nadměrnému zvýšení nákladů provozovatele přepravní soustavy na vyrovnávací akce.
6. Úroveň přípustné odchylky se vypočte na základě dodávek a odběrů každého uživatele sítě pro každý plynárenský den, přičemž se vyloučí obchody na virtuálním obchodním bodě. Dílčí kategorie se definují podle použitelných vnitrostátních předpisů.
7. Úroveň přípustné odchylky použitelná na odběr neměřený denně definovaná podle použitelných vnitrostátních předpisů je založena na rozdílu mezi relevantní předpovědí odběrů provedených uživatelem sítě neměřených denně a přídělem pro odběr neměřený denně.
8. Úroveň přípustné odchylky může zahrnovat složku vypočtenou s ohledem na uplatnění odchylky v předpovědi odběrů provedených uživatelem sítě neměřených denně, jež představuje množství, o které příslušná předpověď:
a)
přesahuje příděl pro odběr neměřený denně v případě, že je denní vyrovnávací množství kladné;
b)
je nižší než příděl pro odběr neměřený denně v případě, že je denní vyrovnávací množství záporné.
KAPITOLA XI
ZÁVĚREČNÁ A PŘECHODNÁ USTANOVENÍ
Článek 51
Uvolnění nadbytečné flexibility provozovatele přepravní soustavy
1. Pokud dlouhodobé smlouvy o pořizování flexibility platné v den vstupu tohoto nařízení v platnost udělují provozovateli přepravní soustavy právo odebírat či dodávat konkrétní objemy plynu, snaží se provozovatel přepravní soustavy tato množství flexibility snížit.
2. Při určování množství nadbytečné flexibility, která je k dispozici pro dodávku a odběr na základě platné dlouhodobé smlouvy, zohlední provozovatel přepravní soustavy využití krátkodobých standardizovaných produktů.
3. Nadbytečnou flexibilitu lze uvolnit buď:
a)
podle podmínek stávající smlouvy, pokud obsahuje ustanovení, která povolují snížit množství plynu, k němuž se vztahuje závazek, a/nebo stávající smlouvu ukončit, nebo
b)
pokud takováto smluvní práva neexistují:
i)
smlouva zůstává v platnosti, dokud není ukončena podle použitelných podmínek,
ii)
smluvní strany zváží dodatečná ujednání, aby bylo možné uvolnit zpět na trh nadbytečný plyn, který není požadován pro vyrovnávací účely, čímž by se ostatním uživatelům sítě zpřístupnilo větší množství flexibility.
4. Pokud platná smlouva stanoví snížení flexibility o množství, která jsou v souladu s dostupným nadbytečným množstvím, provozovatel přepravní soustavy sníží tuto flexibilitu, jakmile je to po vstupu tohoto nařízení v platnost rozumně možné nebo jakmile lze stanovit, že existuje nadbytečné množství.
5. Provozovatel přepravní soustavy konzultuje se zúčastněnými stranami konkrétní návrhy, které mají být provedeny jako prozatímní opatření pro uvolnění nadbytečné flexibility na základě platné dlouhodobé smlouvy.
6. Provozovatelé přepravní soustavy zveřejní informace o vyrovnávacích akcích, které podnikli na základě platné dlouhodobé smlouvy.
7. Vnitrostátní regulační orgán může stanovit cíle pro podíl, o nějž by se tyto dlouhodobé smlouvy měly snížit, aby se zvýšila likvidita krátkodobého velkoobchodního trhu s plynem.
Článek 52
Přechodná ustanovení
1. Vnitrostátní regulační orgán může provozovateli přepravní soustavy na základě odůvodněné žádosti povolit, aby ustanovení tohoto nařízení splnil do dvaceti čtyř měsíců od 1. října 2014, pokud tento provozovatel přepravní soustavy neprovádí žádné prozatímní opatření uvedené v kapitole X. V případě, že vnitrostátní regulační orgán tuto možnost využije, toto nařízení se na vyrovnávací zónu daného provozovatele přepravní soustavy nepoužije v rozsahu a po přechodnou dobu, které vnitrostátní regulační orgán ve svém rozhodnutí stanovil.
2. Vnitrostátní regulační orgán přijme a zveřejní odůvodněné rozhodnutí v souladu s odstavcem 1 do tří měsíců po obdržení takové žádosti. Toto rozhodnutí se neprodleně oznámí agentuře a Komisi.
Článek 53
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Aniž je dotčen článek 28, čl. 33 odst. 5, čl. 38 odst. 1, čl. 45 odst. 4, čl. 46 odst. 3, článek 51 a 52, použije se toto nařízení ode dne 1. října 2015.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 26. března 2014.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 312/2014
z dnia 26 marca 2014 r.
ustanawiające kodeks sieci dotyczący bilansowania gazu w sieciach przesyłowych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1775/2005 (1), w szczególności jego art. 6 ust. 11,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Szybkie ukończenie budowy w pełni operacyjnego i wzajemnie połączonego wewnętrznego rynku energii, który przyczynia się do zapewnienia unijnej gospodarce dostaw przystępnej cenowo i zrównoważonej energii, ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celu, jakim jest zwiększenie konkurencyjności i zapewnienie wszystkim konsumentom możliwości nabywania energii po najbardziej konkurencyjnych cenach.
(2)
W celu osiągnięcia ściślejszej integracji rynku ważne jest, aby zasady bilansowania gazu w sieciach przesyłowych ułatwiały obrót gazem między obszarami bilansowania i przyczyniały się w ten sposób do wzrostu płynności rynku. Niniejsze rozporządzenie określa w związku z tym zharmonizowane, obejmujące całą Unię zasady dotyczące bilansowania, które mają na celu zagwarantowanie użytkownikom sieci, że mogą zarządzać swoimi pozycjami bilansowymi na różnych obszarach bilansowania w obrębie Unii w sposób racjonalny pod względem kosztów i niedyskryminacyjny.
(3)
Niniejsze rozporządzenie wspiera rozwój konkurencyjnego hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych w Unii Europejskiej, na którym możliwe jest elastyczne udostępnianie gazu pochodzącego z dowolnego źródła, w celu oferowania go do kupna i sprzedaży za pomocą mechanizmów rynkowych, dzięki czemu użytkownicy sieci mogą efektywnie bilansować swoje portfele bilansowe, a operator systemu przesyłowego może wykorzystywać elastyczność w zakresie dostaw gazu do bilansowania sieci przesyłowej.
(4)
Rozporządzeniem (WE) nr 715/2009 ustanowiono niedyskryminacyjne zasady określające warunki dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego gazu. Zasady bilansowania o charakterze rynkowym zapewniają użytkownikom sieci zachęty finansowe do bilansowania ich portfeli bilansowych poprzez odzwierciedlające koszty opłaty za niezbilansowanie.
(5)
Na użytkownikach sieci powinien spoczywać obowiązek bilansowania ilości dostarczanych przez nich w stosunku do ilości przez nich odbieranych, przy czym zasady bilansowania zostały określone w taki sposób, aby wspierały hurtowy rynek gazu dla transakcji krótkoterminowych poprzez ustanowienie platform obrotu, które ułatwią w większym stopniu obrót gazem pomiędzy użytkownikami sieci a operatorem systemu przesyłowego. Operatorzy systemów przesyłowych przeprowadzają uzupełniające bilansowanie sieci przesyłowych, o ile jest ono konieczne. Operatorzy systemów przesyłowych powinni przy tym przestrzegać kolejności uszeregowania ofert. Kolejność uszeregowania ofert jest ustalona w taki sposób, że przy zamawianiu gazu operatorzy systemów przesyłowych uwzględniają zarówno względy ekonomiczne, jak i operacyjne, i wykorzystują produkty, które mogą być dostarczane z maksymalnie szerokiego spektrum źródeł, w tym produkty pochodzące z instalacji LNG i instalacji magazynowych. Operatorzy systemów przesyłowych powinni dążyć do zaspokajania swoich potrzeb w zakresie bilansowania gazu w jak największym zakresie poprzez kupno i sprzedaż standardowych produktów krótkoterminowych na hurtowym rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych.
(6)
W celu umożliwienia użytkownikom sieci bilansowania ich portfeli bilansowych w niniejszym rozporządzeniu ustanowiono także minimalne wymogi dotyczące dostarczania informacji, aby wprowadzić rynkowy system bilansowania. Przepływy informacji określone w niniejszym rozporządzeniu mają zatem służyć wsparciu procesu dobowego bilansowania i mają zapewniać zestaw informacji pomagających użytkownikom sieci w zarządzaniu ryzykiem i możliwościami w sposób racjonalny pod względem kosztów.
(7)
Uzupełniając obowiązek ochrony informacji handlowych podlegających szczególnej ochronie, niniejsze rozporządzenie nakłada na operatorów systemów przesyłowych obowiązek utrzymywania w poufności informacji i danych przekazanych im w celu wykonywania przepisów niniejszego rozporządzenia oraz zakazuje ich ujawniania w całości lub w części wobec osób trzecich, chyba że operator systemu przesyłowego jest do tego upoważniony na podstawie przepisów prawa, jednakże ujawnienie to musi ograniczać się do prawnie określonego zakresu.
(8)
Niniejsze rozporządzenie, które przyjęto na podstawie rozporządzenia (WE) nr 715/2009, uzupełnia to rozporządzenie i stanowi jego integralną część. Odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 715/2009 w innych aktach prawnych należy rozumieć jako odniesienia także do niniejszego rozporządzenia. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do niewyłączonych zdolności w ramach istotnej nowej infrastruktury, która otrzymała zwolnienie na podstawie art. 32. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE (2) lub dawnego art. 18 dyrektywy 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (3), w zakresie, w jakim niniejsze rozporządzenie nie narusza takiego zwolnienia. Niniejsze rozporządzenie jest stosowane z uwzględnieniem szczególnego charakteru połączeń wzajemnych.
(9)
Niniejsze rozporządzenie zostało przygotowane zgodnie z procedurą określoną w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 715/2009. Harmonizuje ono w większym stopniu zasady bilansowania określone w art. 21 rozporządzenia (WE) nr 715/2009 w celu ułatwienia obrotu gazem.
(10)
Niniejsze rozporządzenie obejmuje przepisy, które mają zastosowanie do operatorów systemów dystrybucyjnych i których celem jest ujednolicenie pełnionych przez nich funkcji, ale tylko w przypadkach, gdy jest to konieczne do należytego wykonania tych przepisów, i tylko w takim zakresie.
(11)
Krajowe organy regulacyjne i operatorzy systemów przesyłowych powinni mieć na uwadze najlepsze praktyki i starania w celu harmonizacji procedur zmierzających do wdrożenia niniejszego rozporządzenia. Działając zgodnie z art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 713/2009 (4), Agencja i krajowe organy regulacyjne powinny zapewnić wdrożenie zasad bilansowania w całej Unii w najbardziej skuteczny sposób.
(12)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 51 dyrektywy 2009/73/WE,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
PRZEPISY OGÓLNE
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsze rozporządzenie ustanawia kodeks sieci określający zasady bilansowania gazu, w tym sieciowe zasady dotyczące procedur nominacji, opłat za niezbilansowanie, procedur rozliczeniowych związanych z opłatą za niezbilansowanie dobowe oraz bilansowania operacyjnego między sieciami operatorów systemów przesyłowych.
Artykuł 2
Zakres
1. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do obszarów bilansowania w granicach Unii.
2. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania obszarów bilansowania w państwach członkowskich, którym przyznano odstępstwo na podstawie art. 49 dyrektywy 2009/73/WE.
3. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do ewentualnych koniecznych uzgodnień pomiędzy alokacją a faktycznym zużyciem, które zostało później ustalone na podstawie odczytów z przyrządów pomiarowych odbiorców końcowych.
4. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do sytuacji nadzwyczajnych, w których operator systemu przesyłowego wdraża szczegółowe środki określone, odpowiednio, w mających zastosowanie przepisach krajowych i na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 994/2010 z dnia 20 października 2010 r. w sprawie środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego (5).
5. Odpowiednie prawa i obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do użytkowników sieci mają zastosowanie tylko wobec tych użytkowników sieci, którzy zawarli prawnie wiążącą umowę, będącą umową przesyłową lub inną umową, która umożliwia im przedstawianie powiadomień o transakcji zgodnie z art. 5.
Artykuł 3
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się definicje zawarte w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 715/2009, art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 984/2013 z dnia 14 października 2013 r. ustanawiającego kodeks sieci dotyczący mechanizmów alokacji zdolności w systemach przesyłowych gazu i uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2009 (6) oraz w art. 2 dyrektywy 2009/73/WE. Ponadto stosuje się następujące definicje:
1)
„obszar bilansowania” oznacza system wejścia-wyjścia, do którego ma zastosowanie określony system bilansowania i który może obejmować systemy dystrybucyjne lub części tych systemów;
2)
„działanie bilansujące” oznacza działanie podjęte przez operatora systemu przesyłowego w celu zmiany przepływów gazu do lub z sieci przesyłowej, z wyłączeniem działań, w których gaz nie jest rozliczony jako odebrany z systemu, i w których gaz jest zużywany przez operatora systemu przesyłowego na potrzeby technologiczne systemu;
3)
„opłata związana z neutralnością bilansowania” oznacza opłatę odpowiadającą różnicy pomiędzy kwotami otrzymanymi lub należnymi a kwotami zapłaconymi lub przypadającymi do zapłaty przez operatora systemu przesyłowego z tytułu wykonywanej przez niego działalności bilansującej, której kwota jest wypłacana odpowiednim użytkownikom sieci lub od nich pobierana;
4)
„platforma obrotu” oznacza platformę elektroniczną udostępnianą i prowadzoną przez operatora platformy obrotu, na której uczestnicy obrotu mogą składać i przyjmować - w tym z prawem do ich zmiany i wycofania - oferty kupna i sprzedaży gazu potrzebnego do zaspokojenia potrzeb wynikających z krótkookresowych wahań popytu lub podaży, zgodnie z ogólnymi warunkami, które mają zastosowanie na tej platformie obrotu, i na której operator systemu przesyłowego zawiera transakcje w celu przeprowadzenia działań bilansujących;
5)
„uczestnik obrotu” oznacza użytkownika sieci lub operatora systemu przesyłowego, który zawarł umowę z operatorem platformy obrotu i który spełnia warunki wymagane do dopuszczenia do zawierania transakcji na platformie obrotu;
6)
„platforma rynku bilansującego” oznacza platformę obrotu, na której operator systemu przesyłowego jest uczestnikiem obrotu w odniesieniu do wszystkich transakcji;
7)
„usługa bilansująca” oznacza usługę świadczoną na rzecz operatora systemu przesyłowego na podstawie umowy dotyczącej gazu potrzebnego do zaspokojenia potrzeb wynikających z krótkookresowych wahań popytu lub podaży, która nie jest standardowym produktem krótkoterminowym;
8)
„ilość potwierdzona” oznacza potwierdzoną przez operatora systemu przesyłowego ilość gazu, której przesył ma nastąpić podczas doby gazowej D zgodnie z planem (nominacją) lub zmienionym planem (renominacją);
9)
„opłata za niezbilansowanie dobowe” oznacza kwotę pieniężną płaconą lub otrzymywaną przez użytkownika sieci z tytułu ilości niezbilansowania dobowego;
10)
„mierzona codziennie” oznacza, że ilość gazu jest mierzona i rejestrowana raz na dobę gazową;
11)
„mierzona śróddziennie” oznacza, że ilość gazu jest mierzona i rejestrowana co najmniej dwa razy w ciągu doby gazowej;
12)
„mierzona rzadziej niż codziennie” oznacza, że ilość gazu jest mierzona i rejestrowana rzadziej niż raz na dobę gazową;
13)
„portfel bilansowy” oznacza wyodrębnioną część ilości dostarczanych i ilości odbieranych przez użytkownika sieci;
14)
„ilość zgłaszana” oznacza ilość gazu, do którego prawa są przenoszone, w zależności od przypadku, pomiędzy operatorem systemu przesyłowego a użytkownikiem lub użytkownikami sieci lub pomiędzy portfelami bilansowymi;
15)
„alokacja” oznacza ilość gazu przypisaną użytkownikowi sieci przez operatora systemu przesyłowego jako ilość dostarczaną lub ilość odbieraną wyrażoną w kWh do celów określenia ilości niezbilansowania dobowego;
16)
„cykl renominacji” oznacza proces przeprowadzany przez operatora systemu przesyłowego po otrzymaniu renominacji, mający na celu dostarczenie użytkownikowi sieci informacji dotyczącej ilości potwierdzonych;
17)
„opłata śróddzienna” oznacza opłatę pobieraną przez operatora systemu przesyłowego od użytkownika sieci lub płatność dokonywaną przez operatora systemu przesyłowego na rzecz użytkownika sieci z tytułu obowiązku śróddziennego;
18)
„obowiązek śróddzienny” oznacza zestaw reguł dotyczących ilości dostarczanych i odbieranych przez użytkowników sieci w ciągu doby gazowej, które operator systemu przesyłowego ustanawia w stosunku do użytkowników sieci;
19)
„wariant podstawowy” oznacza model przekazywania informacji, w ramach którego informacje dotyczące mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych stanowią prognozy przekazywane przed daną dobą gazową i w trakcie danej doby gazowej;
20)
„wariant 1” oznacza model przekazywania informacji, w ramach którego informacje dotyczące mierzonych rzadziej niż codziennie i mierzonych codziennie ilości odbieranych opierają się na podziale przepływów zmierzonych podczas doby gazowej;
21)
„wariant 2” oznacza model przekazywania informacji, w ramach którego informacje dotyczące mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych stanowią prognozę przekazywaną przed daną dobą gazową.
ROZDZIAŁ II
SYSTEM BILANSOWANIA
Artykuł 4
Zasady ogólne
1. Użytkownicy sieci mają obowiązek bilansować swoje portfele bilansowe, tak aby ograniczyć do minimum konieczność podejmowania przez operatorów systemów przesyłowych działań bilansujących określonych w niniejszym rozporządzeniu.
2. Zasady bilansowania ustanowione zgodnie z niniejszym rozporządzeniem muszą odzwierciedlać faktyczne potrzeby systemu, przy uwzględnieniu zasobów dostępnych dla operatorów systemów przesyłowych, oraz muszą dostarczać użytkownikom sieci zachęty do efektywnego bilansowania ich portfeli bilansowych.
3. Użytkownicy sieci muszą mieć możliwość zawarcia prawnie wiążącej umowy z operatorem systemu przesyłowego, pozwalającej im przedstawiać powiadomienia o transakcji niezależnie od tego, czy zakontraktowali zdolność przesyłową.
4. W przypadku obszaru bilansowania, na którym działa więcej niż jeden operator systemu przesyłowego, niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do wszystkich operatorów systemów przesyłowych na tym obszarze bilansowania. Jeżeli obowiązek bilansowania ich sieci przesyłowych został przekazany określonemu podmiotowi, niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do tego podmiotu w zakresie określonym zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami krajowymi.
Artykuł 5
Powiadomienia o transakcji i alokacje
1. Gaz jest przenoszony pomiędzy dwoma portfelami bilansowymi w obrębie jednego obszaru bilansowania za pomocą powiadomień o transakcjach zbycia i nabycia przedkładanych operatorowi systemu przesyłowego w odniesieniu do danej doby gazowej.
2. Ramy czasowe przedkładania, wycofywania i zmian powiadomień o transakcji są określane przez operatora systemu przesyłowego w umowie przesyłowej lub w innej prawnie wiążącej umowie zawartej z użytkownikami sieci, z uwzględnieniem ewentualnego czasu potrzebnego na przetwarzanie powiadomień o transakcji. Operator systemu przesyłowego umożliwia użytkownikom sieci przedstawianie powiadomienia o transakcji na krótko przed terminem, w którym takie powiadomienie o transakcji staje się skuteczne.
3. Operator systemu przesyłowego ogranicza do minimum czas przetwarzania powiadomień o transakcji. Przetwarzanie nie powinno trwać dłużej niż trzydzieści minut, z wyjątkiem sytuacji gdy termin, w którym powiadomienie o transakcji staje się skuteczne, umożliwia przedłużenie czasu przetwarzania maksymalnie do dwóch godzin.
4. Powiadomienie o transakcji zawiera co najmniej następujące informacje:
a)
dobę gazową, w której przenoszony jest gaz;
b)
wskazanie portfeli bilansowych, których dotyczy transakcja;
c)
informację, czy powiadomienie dotyczy transakcji zbycia czy nabycia;
d)
ilość zgłaszaną wyrażoną w kWh/d w przypadku ilości zgłaszanej dla poszczególnych dób lub w kWh/h w przypadku ilości zgłaszanej dla poszczególnych godzin, zgodnie z wymogami operatora systemu przesyłowego.
5. Gdy operator systemu przesyłowego otrzymuje komplet powiadomień o odpowiadających sobie transakcjach zbycia i nabycia, a ilości zgłaszane są równe, przydziela on ilość zgłaszaną odpowiednim portfelom bilansowym:
a)
jako ilość odbieraną - portfelowi bilansowemu należącemu do użytkownika sieci, który przedstawił powiadomienie o transakcji zbycia; oraz
b)
jako ilość dostarczaną - portfelowi bilansowemu należącemu do użytkownika sieci, który przedstawił powiadomienie o transakcji nabycia.
6. Jeżeli ilości zgłaszane, o których mowa w ust. 5, nie są równe, operator systemu przesyłowego albo przydziela niższą z ilości zgłaszanych, które zostały wskazane w powiadomieniach o transakcji, albo odrzuca oba powiadomienia o transakcji. Stosowana w takim przypadku zasada musi zostać określona przez operatora systemu przesyłowego w umowie przesyłowej, która ma zastosowanie, lub w innej prawnie wiążącej umowie.
7. Usługodawca może działać w imieniu użytkownika sieci do celów ust. 5, o ile operator systemu przesyłowego wyraził na to uprzednio zgodę.
8. Użytkownik sieci może przedstawić podczas doby gazowej powiadomienie o transakcji niezależnie od tego, czy w odniesieniu do tej doby gazowej dokonał jakiejkolwiek nominacji.
9. Przepisy ust. 1-8 mają zastosowanie, mutatis mutandis, do operatorów systemów przesyłowych zawierających transakcje zgodnie z art. 6 ust. 3 lit. a).
ROZDZIAŁ III
BILANSOWANIE OPERACYJNE
Artykuł 6
Przepisy ogólne
1. Operator systemu przesyłowego podejmuje działania bilansujące w celu:
a)
utrzymania sieci przesyłowej w granicach jej limitów operacyjnych;
b)
uzyskania na koniec doby innej wartości akumulacji w sieci przesyłowej niż oczekiwana na podstawie przewidywanych dla tej doby gazowej ilości dostarczanych i ilości odbieranych, w sposób zgodny z ekonomiczną i efektywną eksploatacją sieci przesyłowej.
2. Podejmując działania bilansujące, operator systemu przesyłowego uwzględnia co najmniej następujące informacje dotyczące obszaru bilansowania:
a)
szacunki własne operatora systemu przesyłowego na temat zapotrzebowania na gaz w ciągu całej doby gazowej i w różnych okresach podczas doby gazowej, w odniesieniu do której rozważane jest podjęcie działania bilansującego lub większej liczby takich działań;
b)
informacje na temat nominacji i alokacji oraz mierzone przepływy gazu;
c)
ciśnienia gazu wewnątrz sieci przesyłowej lub sieci przesyłowych.
3. Operator systemu przesyłowego podejmuje działania bilansujące poprzez:
a)
kupno i sprzedaż standardowych produktów krótkoterminowych na platformie obrotu; lub
b)
wykorzystywanie usług bilansujących.
4. Podejmując działania bilansujące, operator systemu przesyłowego uwzględnia następujące zasady:
a)
działania bilansujące muszą być podejmowane na zasadach niedyskryminacyjnych;
b)
działania bilansujące muszą uwzględniać wszelkie spoczywające na operatorach systemów przesyłowych obowiązki dotyczące ekonomicznej i efektywnej eksploatacji sieci przesyłowej.
Artykuł 7
Standardowe produkty krótkoterminowe
1. Obrót standardowymi produktami krótkoterminowymi jest prowadzony na zasadzie dostawy w ciągu dnia lub z jednodniowym wyprzedzeniem, przez siedem dni w tygodniu, zgodnie z mającymi zastosowanie warunkami ogólnymi platformy obrotu, uzgodnionymi pomiędzy operatorem platformy obrotu a operatorem systemu przesyłowego.
2. Inicjującym uczestnikiem obrotu jest uczestnik obrotu, który umieszcza na platformie obrotu ofertę kupna lub sprzedaży, a przyjmującym uczestnikiem obrotu jest uczestnik obrotu, który przyjmuje tę ofertę.
3. W przypadku obrotu produktem przenoszącym prawo własności:
a)
jeden z uczestników obrotu wystosowuje powiadomienie o transakcji nabycia, a drugi - powiadomienie o transakcji zbycia;
b)
w obu powiadomieniach o transakcji wskazana jest ilość gazu przenoszona pomiędzy uczestnikiem obrotu, który złożył powiadomienie o transakcji zbycia, a uczestnikiem obrotu, który złożył powiadomienie o transakcji nabycia;
c)
w przypadku stosowania ilości zgłaszanych dla poszczególnych godzin, są one równe dla wszystkich godzin pozostałych do końca doby gazowej, począwszy od określonej godziny rozpoczęcia, i równe zeru dla wszystkich godzin przed tą godziną rozpoczęcia.
4. W przypadku obrotu produktem związanym z lokalizacją:
a)
operator systemu przesyłowego określa odpowiednie punkty wejścia i wyjścia lub grupy tych punktów, które można wykorzystywać;
b)
są spełnione wszystkie warunki określone w ust. 3;
c)
inicjujący uczestnik obrotu zmienia ilość gazu, która ma zostać dostarczona do sieci przesyłowej lub odebrana z niej w określonym punkcie wejścia lub wyjścia, o ilość równą ilości zgłaszanej i przedstawia operatorowi systemu przesyłowego dowody potwierdzające, że ilość gazu została odpowiednio zmieniona;
5. W przypadku obrotu produktem na określony okres:
a)
są spełnione warunki określone w ust. 3 lit. a) i b);
b)
ilość zgłaszana dla poszczególnych godzin ma zastosowanie do godzin doby gazowej od określonej godziny rozpoczęcia do określonej godziny zakończenia i jest równa zeru dla wszystkich godzin przed godziną rozpoczęcia i po godzinie zakończenia.
6. W przypadku obrotu produktem związanym z lokalizacją i na określony okres muszą być spełnione warunki określone w ust. 4 lit. a) i c) oraz w ust. 5.
7. Tworząc standardowe produkty krótkoterminowe, operatorzy systemów przesyłowych z sąsiadujących obszarów bilansowania współpracują ze sobą w celu ustalenia, jakie produkty są odpowiednie. Każdy operator systemu przesyłowego informuje bez zbędnej zwłoki odpowiednich operatorów platform obrotu o wynikach tej współpracy.
Artykuł 8
Usługi bilansujące
1. Operator systemu przesyłowego ma prawo zamawiać usługi bilansujące w sytuacjach, w których standardowe produkty krótkoterminowe nie zapewnią lub prawdopodobnie nie zapewnią utrzymania systemu przesyłowego w granicach jego limitów operacyjnych, lub w przypadku braku płynności obrotu na hurtowym rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych.
2. W celu podjęcia działań bilansujących poprzez wykorzystanie usług bilansujących operator systemu przesyłowego uwzględnia przy zamawianiu tych usług co najmniej następujące czynniki:
a)
w jaki sposób usługi bilansujące utrzymają sieć przesyłową w granicach jej limitów operacyjnych;
b)
czas zadziałania usług bilansujących w porównaniu z czasem zadziałania dostępnych standardowych produktów krótkoterminowych;
c)
szacowane koszty zamawiania i wykorzystywania usług bilansujących w porównaniu z szacowanym kosztem wykorzystania dostępnych standardowych produktów krótkoterminowych;
d)
obszar, na który należy dostarczyć gaz;
e)
wymagania operatora systemu przesyłowego dotyczące jakości gazu;
f)
w jakim zakresie zamawianie i wykorzystywanie usług bilansujących może wpłynąć na płynność hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych.
3. Usługi bilansujące są zamawiane na zasadach rynkowych, w drodze przejrzystej, niedyskryminacyjnej i ogólnodostępnej procedury przetargowej, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami krajowymi, w szczególności:
a)
przed podjęciem jakiegokolwiek zobowiązania dotyczącego zawarcia umowy o usługę bilansującą operator systemu przesyłowego publikuje nieograniczające konkurencji zaproszenie do składania ofert, w którym wskazuje cel i zakres zamówienia oraz instrukcje skierowane do oferentów, aby umożliwić im uczestniczenie w przetargu;
b)
wyniki są publikowane bez uszczerbku dla ochrony informacji handlowych podlegających szczególnej ochronie, a indywidualne wyniki są ujawniane każdemu oferentowi.
4. W szczególnych okolicznościach krajowy organ regulacyjny może zgodzić się na inną przejrzystą i niedyskryminacyjną procedurę niż ogólnodostępna procedura przetargowa.
5. Okres świadczenia usługi bilansującej nie może przekraczać jednego roku, a data rozpoczęcia usługi musi przypadać w ciągu dwunastu miesięcy od daty podjęcia przez kontrahentów wiążącego zobowiązania dotyczącego tej usługi, chyba że decyzja krajowego organu regulacyjnego zezwala na dłuższy okres świadczenia usługi bilansującej.
6. Operator systemu przesyłowego przeprowadza coroczne przeglądy wykorzystywanych przez niego usług bilansujących, aby ocenić, czy dostępne standardowe produkty krótkoterminowe nie są bardziej odpowiednie z punktu widzenia wymogów operacyjnych operatora systemu przesyłowego i czy możliwe jest zmniejszenie skali wykorzystania usług bilansujących w przyszłym roku.
7. Operator systemu przesyłowego publikuje co roku informacje dotyczące zamówionych usług bilansujących i kosztów poniesionych w związku z tymi usługami.
Artykuł 9
Kolejność uszeregowania ofert
1. Z zastrzeżeniem zasad określonych w art. 6 ust. 4, decydując o odpowiednich działaniach bilansujących, operator systemu przesyłowego:
a)
wykorzystuje w pierwszej kolejności produkty przenoszące prawo własności przed wykorzystaniem innych standardowych produktów krótkoterminowych, kiedy tylko jest to możliwe i w zakresie, w jakim jest to właściwe;
b)
stosuje inne standardowe produkty krótkoterminowe w następujących okolicznościach:
1)
w przypadku produktów związanych z lokalizacją - gdy utrzymanie sieci przesyłowej w granicach jej limitów operacyjnych wymaga zmiany przepływów gazu w określonych punktach wejścia lub wyjścia lub rozpoczęcia przepływu gazu, począwszy od określonego okresu podczas doby gazowej;
2)
w przypadku produktów na określony okres - gdy utrzymanie sieci przesyłowej w granicach jej limitów operacyjnych wymaga zmiany przepływów gazu w ciągu określonego okresu podczas doby gazowej. Operator systemu przesyłowego stosuje produkt na określony okres tylko wówczas, gdy produkt ten jest racjonalniejszy pod względem kosztów i bardziej efektywny niż kupno i sprzedaż kombinacji produktów przenoszących prawo własności lub produktów związanych z lokalizacją;
3)
w przypadku produktów związanych z lokalizacją i na określony okres - gdy utrzymanie sieci przesyłowej w granicach jej limitów operacyjnych wymaga zmiany przepływów gazu w określonych punktach wejścia lub wyjścia oraz w ciągu określonego okresu podczas doby gazowej. Operator systemu przesyłowego stosuje produkt związany z lokalizacją i na określony okres tylko wówczas, gdy produkt ten jest racjonalniejszy pod względem kosztów i bardziej efektywny niż kupno i sprzedaż kombinacji produktów związanych z lokalizacją;
c)
stosuje usługi bilansujące tylko wtedy, gdy standardowe produkty krótkoterminowe nie zapewnią lub - zgodnie z oceną danego operatora systemu przesyłowego - prawdopodobnie nie zapewnią utrzymania systemu przesyłowego w granicach jego limitów operacyjnych.
W ramach odpowiednich poziomów kolejności uszeregowania ofert, o których mowa w lit. a)-c), operator systemu przesyłowego uwzględnia racjonalność pod względem kosztów.
2. Prowadząc obrót standardowymi produktami krótkoterminowymi, operator systemu przesyłowego wykorzystuje w pierwszej kolejności produkty śróddzienne przed wykorzystaniem produktów z jednodniowym wyprzedzeniem, kiedy tylko jest to możliwe i w zakresie, w jakim jest to właściwe.
3. Operator systemu przesyłowego może zwrócić się do właściwego krajowego organu regulacyjnego o zgodę na prowadzenie obrotu gazem na sąsiadującym obszarze bilansowania oraz na przesyłanie gazu do i z tego obszaru bilansowania, jako alternatywy dla obrotu produktami przenoszącymi prawo własności lub produktami związanymi z lokalizacją na jego własnym(-ych) obszarze(-ach) bilansowania. Podejmując decyzję o udzieleniu takiej zgody, krajowy organ regulacyjny może uwzględnić alternatywne rozwiązania poprawiające funkcjonowanie rynku krajowego. Mające zastosowanie warunki ogólne są poddawane powtórnej ocenie co roku przez operatora systemu przesyłowego i krajowy organ regulacyjny. Fakt przeprowadzania działania bilansującego nie ogranicza dostępu użytkowników sieci do zdolności w danym punkcie połączenia międzysystemowego ani możliwości jej wykorzystania.
4. Operator systemu przesyłowego publikuje corocznie informacje dotyczące kosztów, częstotliwości i liczby działań bilansujących przeprowadzanych zgodnie z każdym z wymogów określonych w ust. 1 oraz działań bilansujących przeprowadzanych zgodnie z ust. 3.
Artykuł 10
Platforma obrotu
1. Do celów udzielania zamówień na standardowe produkty krótkoterminowe operator systemu przesyłowego prowadzi obrót na platformie obrotu, która musi spełniać wszystkie następujące kryteria:
a)
zapewnia w ciągu doby gazowej odpowiednie wsparcie zarówno na rzecz użytkowników sieci - w zakresie prowadzenia obrotu standardowymi produktami krótkoterminowymi, jak i na rzecz operatorów systemów przesyłowych - w zakresie podejmowania odpowiednich działań bilansujących poprzez obrót odpowiednimi standardowymi produktami krótkoterminowymi;
b)
zapewnia przejrzysty i niedyskryminacyjny dostęp;
c)
świadczy usługi na zasadzie równego traktowania;
d)
zapewnia zachowanie anonimowości przy prowadzeniu obrotu, przynajmniej do momentu zawarcia transakcji;
e)
udostępnia wszystkim uczestnikom obrotu szczegółowy wykaz aktualnych ofert kupna i sprzedaży;
f)
zapewnia, aby wszystkie transakcje były odpowiednio zgłaszane operatorowi systemu przesyłowego.
2. Operator systemu przesyłowego dąży do zapewnienia, aby kryteria określone w ust. 1 były spełnione w przypadku co najmniej jednej platformy obrotu. Jeżeli operator systemu przesyłowego nie jest w stanie zapewnić spełnienia tych kryteriów na co najmniej jednej platformie obrotu, musi on podjąć niezbędne działania w celu ustanowienia platformy rynku bilansującego lub wspólnej platformy rynku bilansującego zgodnie z art. 47.
3. Po zawarciu każdej transakcji operator platformy obrotu udostępnia uczestnikom obrotu wystarczające, szczegółowe informacje w celu potwierdzenia tej transakcji.
4. Uczestnik obrotu jest odpowiedzialny za przedłożenie powiadomienia o transakcji operatorowi systemu przesyłowego w sposób określony w art. 5, chyba że obowiązek ten został przekazany operatorowi platformy obrotu lub osobie trzeciej zgodnie z warunkami ogólnymi platformy obrotu, które mają zastosowanie.
5. Operator platformy obrotu:
a)
publikuje zmiany krańcowej ceny kupna i krańcowej ceny sprzedaży, bez zbędnej zwłoki, po każdej transakcji; lub
b)
przedstawia operatorowi systemu przesyłowego informacje w przypadku, gdy operator systemu przesyłowego decyduje się publikować zmiany krańcowej ceny kupna i krańcowej ceny sprzedaży. Operator systemu przesyłowego publikuje te informacje bez zbędnej zwłoki.
Jeżeli na tym samym obszarze bilansowania działa więcej niż jeden operator platformy obrotu, to zastosowanie mają przepisy lit. b).
6. Operator platformy obrotu dopuszcza na swojej platformie obrotu transakcje przeprowadzane tylko przez takich użytkowników sieci, którzy są uprawnieni do wystosowywania powiadomień o transakcji.
7. Operator systemu przesyłowego informuje bez zbędnej zwłoki operatora platformy obrotu o utracie przez użytkownika sieci prawa do wystosowywania powiadomień o transakcji zgodnie z mającą zastosowanie obowiązującą umową; prawo użytkownika sieci do prowadzenia obrotu na platformie obrotu jest wówczas zawieszane, bez uszczerbku dla innych środków prawnych, które mogą być dostępne w takim przypadku dla operatora platformy obrotu, zgodnie z mającymi zastosowanie warunkami ogólnymi platformy obrotu.
Artykuł 11
Środki zachęcające
1. W celu zwiększenia płynności hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych krajowy organ regulacyjny może ustanawiać zachęty dla operatora systemu przesyłowego do podejmowania w efektywny sposób działań bilansujących lub do korzystania w jak największym zakresie z obrotu standardowymi produktami krótkoterminowymi do celów działań bilansujących.
2. Operator systemu przesyłowego może przedstawić do zatwierdzenia krajowemu organowi regulacyjnemu mechanizm zachęcający, zgodny z ogólnymi zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.
3. Przed przedstawieniem wniosku, o którym mowa w ust. 2, operator systemu przesyłowego może skonsultować się z zainteresowanymi stronami, działając z własnej inicjatywy lub na żądanie krajowego organu regulacyjnego.
4. Mechanizm zachęcający:
a)
opiera się na wynikach działań operatora systemu przesyłowego i przyjmuje formę płatności (z górnym pułapem), które operator systemu przesyłowego otrzymuje w przypadku wyników lepszych od założonych i uiszcza w przypadku wyników gorszych od założonych; wyniki te są porównywane do określonych z góry celów, które mogą obejmować między innymi cele w zakresie kosztów;
b)
uwzględnia dostępne dla operatora systemu przesyłowego środki umożliwiające kontrolowanie wyników;
c)
zapewnia, aby jego stosowanie prawidłowo odzwierciedlało podział obowiązków pomiędzy zaangażowanymi stronami;
d)
jest dostosowany do stanu rozwoju odpowiedniego rynku gazu, na którym ma być wdrożony;
e)
podlega regularnym przeglądom, dokonywanym przez krajowy organ regulacyjny w ścisłej współpracy z operatorem systemu przesyłowego, pod kątem zidentyfikowania potrzeby ewentualnych zmian tego systemu i ich zakresu.
ROZDZIAŁ IV
NOMINACJE
Artykuł 12
Przepisy ogólne
1. Ilość gazu wskazywana w nominacji i renominacji jest wyrażana w kWh/d w przypadku dobowych nominacji i renominacji lub w kWh/h w przypadku godzinowych nominacji i renominacji.
2. Obok informacji określonych w niniejszym rozporządzeniu jako wymagane, operator systemu przesyłowego może wymagać od użytkowników sieci dostarczenia dodatkowych informacji na temat nominacji i renominacji, w tym między innymi precyzyjnej, aktualnej i odpowiednio szczegółowej prognozy dotyczącej ilości dostarczanych i ilości odbieranych, zgodnie ze szczególnymi potrzebami tego operatora systemu przesyłowego.
3. Art. 13-16 dotyczące nominacji i renominacji dla produktów z zakresu zdolności rozdzielonej mają zastosowanie, mutatis mutandis, w stosunku do pojedynczych nominacji i renominacji dotyczących produktów z zakresu zdolności powiązanej. Operatorzy systemów przesyłowych współpracują ze sobą w celu wdrożenia zasad nominacji i renominacji dotyczących produktów z zakresu zdolności powiązanej w punktach połączeń międzysystemowych.
4. Art. 15 ust. 3 i art. 17 ust. 1 pozostają bez uszczerbku dla zasady dotyczącej minimalnego czasu powiadomienia o przerwaniu usługi, o której mowa w art. 22 rozporządzenia (UE) nr 984/2013.
Artykuł 13
Informacje dotyczące nominacji i renominacji w punktach połączeń międzysystemowych
Nominacje i renominacje przedstawiane operatorom systemów przesyłowych przez użytkowników sieci w odniesieniu do punktów połączeń międzysystemowych zawierają co najmniej następujące informacje:
1)
określenie punktu połączenia międzysystemowego;
2)
kierunek przepływu gazu;
3)
określenie użytkownika sieci lub, jeżeli ma to zastosowanie, jego portfela bilansowego;
4)
określenie kontrahenta użytkownika sieci lub, jeżeli ma to zastosowanie, jego portfela bilansowego;
5)
godziny rozpoczęcia i zakończenia przepływu gazu, w odniesieniu do którego przedstawiana jest nominacja lub renominacja;
6)
dobę gazową D;
7)
ilość gazu, o którego przesyłanie ubiega się użytkownik sieci.
Artykuł 14
Procedura nominacji w punktach połączeń międzysystemowych
1. Nominacja dotycząca doby gazowej może być przedstawiana operatorowi systemu przesyłowego przez użytkownika sieci nie później niż w terminie nominacji podczas doby gazowej D-1. Termin nominacji przypada o godz. 13.00 czasu UTC (czas zimowy) lub o godz. 12:00 czasu UTC (czas letni) podczas doby gazowej D-1.
2. Nominacją uwzględnianą przez operatora systemu przesyłowego jest ostatnia nominacja otrzymana przez niego od użytkownika sieci przed upływem terminu nominacji.
3. Komunikat dotyczący ilości potwierdzonych jest wysyłany przez operatora systemu przesyłowego do odpowiednich użytkowników sieci nie później niż w terminie potwierdzenia podczas doby gazowej D-1. Termin potwierdzenia przypada o godz. 15.00 czasu UTC (czas zimowy) lub o godz. 14.00 czasu UTC (czas letni) podczas doby gazowej D-1.
4. Operatorzy systemów przesyłowych po obu stronach punktu połączenia międzysystemowego mogą uzgodnić oferowanie cyklu przednominacyjnego, w ramach którego:
a)
użytkownicy sieci nie mają obowiązku przedstawiania nominacji;
b)
użytkownicy sieci mogą przedstawiać operatorom systemów przesyłowych nominacje dotyczące doby gazowej D nie później niż o godz. 12.00 czasu UTC (czas zimowy) lub o godz. 11.00 czasu UTC (czas letni) podczas doby gazowej D-1;
c)
operator systemu przesyłowego wysyła komunikat dotyczący ilości planowanych do przesłania odpowiednim użytkownikom sieci nie później niż o godz. 12.30 czasu UTC (czas zimowy) lub o godz. 11.30 czasu UTC (czas letni) podczas doby gazowej D-1.
5. W przypadku braku ważnej nominacji wysłanej przez użytkownika sieci przed terminem nominacji odpowiedni operatorzy systemów przesyłowych stosują zasadę domyślnej nominacji, która została uzgodniona pomiędzy tymi operatorami systemu przesyłowego. Zasada domyślnej nominacji obowiązująca w punkcie połączenia międzysystemowego jest komunikowana użytkownikom sieci odpowiednich operatorów systemów przesyłowych.
Artykuł 15
Procedura renominacji w punktach połączeń międzysystemowych
1. Użytkownik sieci może przedstawiać renominacje podczas okresu renominacji, który rozpoczyna się bezpośrednio po terminie potwierdzenia i kończy nie wcześniej niż trzy godziny przed końcem doby gazowej D. Operator systemu przesyłowego rozpoczyna cykl renominacji z początkiem każdej godziny podczas okresu renominacji.
2. Renominacją uwzględnianą przez operatora systemu przesyłowego w ramach cyklu renominacji jest ostatnia renominacja otrzymana przez niego od użytkownika sieci przed rozpoczęciem cyklu renominacji.
3. Komunikat dotyczący ilości potwierdzonych jest wysyłany przez operatora systemu przesyłowego do odpowiednich użytkowników sieci w ciągu dwóch godzin od rozpoczęcia każdego cyklu renominacji. Skuteczna zmiana przepływu gazu jest rozpoczynana po upływie dwóch godzin od początku cyklu renominacji, chyba że:
a)
użytkownik sieci zwrócił się o wyznaczenie późniejszej godziny rozpoczęcia; lub
b)
operator systemu przesyłowego dopuszcza wcześniejszą godzinę rozpoczęcia.
4. Zakłada się, że wszelkie zmiany przepływu gazu następują z początkiem każdej godziny.
Artykuł 16
Szczegółowe przepisy dotyczące punktów połączeń międzysystemowych
1. Jeżeli w punkcie połączenia międzysystemowego współistnieją dobowe i godzinowe nominacje oraz renominacje, to operatorzy systemów przesyłowych lub krajowe organy regulacyjne (w zależności od przypadku) mogą przeprowadzić konsultacje z zainteresowanymi stronami w celu ustalenia, czy po obu stronach tego punktu wzajemnego połączenia należy przedstawiać zharmonizowane nominacje i renominacje. W konsultacjach tych uwzględnia się co najmniej następujące kwestie:
a)
skutki finansowe dla operatorów systemów przesyłowych i użytkowników sieci;
b)
wpływ na handel transgraniczny;
c)
wpływ na proces dobowego bilansowania w punkcie lub punktach połączenia międzysystemowego.
2. Proponowane zmiany, po przeprowadzeniu konsultacji, są zatwierdzane przez krajowe organy regulacyjne. Po zatwierdzeniu proponowanych zmian operatorzy systemów przesyłowych zmieniają odpowiednio istniejące porozumienia dotyczące połączenia międzysystemowego, umowy przesyłowe oraz inne wiążące prawnie umowy i publikują te zmiany.
Artykuł 17
Odrzucenie nominacji i renominacji lub zmiana wymaganej ilości gazu w punktach połączeń międzysystemowych
1. Operator systemu przesyłowego może odrzucić:
a)
nominację lub renominację najpóźniej w ciągu dwóch godzin od terminu nominacji lub od początku cyklu renominacji w następujących przypadkach:
(i)
nie spełnia ona wymogów dotyczących jej treści;
(ii)
została przedłożona przez podmiot inny niż użytkownik systemu;
(iii)
w przypadku dobowej nominacji lub renominacji powoduje ona ujemną zakładaną wielkość przepływu w ramach nominacji;
(iv)
przekracza zdolność alokowaną na rzecz użytkownika systemu;
b)
renominację najpóźniej w ciągu dwóch godzin od początku cyklu renominacji również w następujących przypadkach:
(i)
przekracza ona zdolność alokowaną na rzecz użytkownika systemu w odniesieniu do pozostałych godzin, chyba że renominacja przedstawiona została w celu ubiegania się o przyznanie zdolności przerywanej, o ile zdolność taka jest oferowana przez operatora systemu przesyłowego;
(ii)
potwierdzenie godzinowej renominacji powodowałoby przewidywaną zmianę przepływu gazu przed końcem cyklu renominacji.
2. Operator systemu przesyłowego nie może odrzucić nominacji lub renominacji użytkownika systemu wyłącznie na tej podstawie, że planowane przez użytkownika systemu ilości dostarczane i ilości odbierane nie są sobie równe.
3. W przypadku odrzucenia renominacji operator systemu przesyłowego wykorzystuje ostatnią ilość potwierdzoną dla tego użytkownika systemu, o ile taka ilość istnieje.
4. Bez uszczerbku dla szczegółowych warunków mających zastosowanie do zdolności przerywanej i zdolności podlegającej zasadom dotyczącym zarządzania ograniczeniami, operator systemu przesyłowego może zmienić ilość gazu, o którą użytkownik sieci ubiega się w ramach nominacji i renominacji, zasadniczo tylko w wyjątkowych przypadkach i w sytuacjach nadzwyczajnych, gdy występuje wyraźne zagrożenie dla bezpieczeństwa i stabilności systemu. Operatorzy systemów przesyłowych powiadamiają krajowy organ regulacyjny o każdym podjęciu takiego działania.
Artykuł 18
Procedura nominacji i renominacji w punktach innych niż punkty połączeń międzysystemowych
1. W przypadku braku uprzedniego określenia, krajowy organ regulacyjny ustala, po konsultacji z operatorem systemu przesyłowego, w jakich punktach innych niż punkty połączeń międzysystemowych wymagane są nominacje i renominacje.
2. Jeżeli nominacje i renominacje są wymagane w punktach innych niż punkty połączeń międzysystemowych, zastosowanie mają następujące zasady:
a)
użytkownicy systemu mogą przedstawiać renominacje w odniesieniu do doby gazowej;
b)
potwierdzając lub odrzucając przedstawione nominacje i renominacje, operator systemu przesyłowego uwzględnia harmonogramy, o których mowa w art. 17.
ROZDZIAŁ V
OPŁATY ZA NIEZBILANSOWANIE DOBOWE
Artykuł 19
Przepisy ogólne
1. Użytkownicy sieci mają obowiązek płacić lub mają prawo otrzymywać (w zależności od przypadku) opłaty za niezbilansowanie dobowe z tytułu ich ilości niezbilansowania dobowego za każdą dobę gazową.
2. Opłaty za niezbilansowanie dobowe muszą być osobno wyszczególnione na fakturach wystawianych przez operatora systemu przesyłowego dla użytkowników sieci.
3. Opłata za niezbilansowanie dobowe odzwierciedla koszty i uwzględnia ceny związane z ewentualnymi działaniami bilansującymi, które zostały podjęte przez operatora systemu przesyłowego, oraz niewielką korektę, o której mowa w art. 22 ust. 6.
Artykuł 20
Metoda kalkulacji opłaty za niezbilansowanie dobowe
1. Operator systemu przesyłowego przedstawia krajowemu organowi regulacyjnemu do zatwierdzenia metodę kalkulacji opłaty za niezbilansowanie dobowe, która ma być stosowana na jego obszarze bilansowania.
2. Po jej zatwierdzeniu, metoda kalkulacji opłaty za niezbilansowanie dobowe jest publikowana na odpowiedniej stronie internetowej. Wszelkie aktualizacje tej metody są niezwłocznie publikowane.
3. Metoda kalkulacji opłaty za niezbilansowanie dobowe określa:
a)
obliczenia ilości niezbilansowania dobowego, o której mowa w art. 21;
b)
sposób określania obowiązującej ceny, o której mowa w art. 22; oraz
c)
wszelkie inne konieczne parametry.
Artykuł 21
Obliczanie ilości niezbilansowania dobowego
1. Operator systemu przesyłowego oblicza ilość niezbilansowania dobowego w odniesieniu do portfela bilansowego każdego użytkownika sieci dla każdej doby gazowej, zgodnie z następującym wzorem:
ilość niezbilansowania dobowego = ilości dostarczane - ilości odbierane
2. Obliczanie ilości niezbilansowania dobowego jest odpowiednio dostosowywane w przypadku:
a)
oferowania usługi elastycznej akumulacji; lub
b)
ewentualnych uzgodnień, na podstawie których użytkownicy sieci dostarczają gaz, w tym gaz w naturze, na potrzeby uzupełnienia:
(i)
gazu, który nie jest rozliczony jako odebrany z systemu, w szczególności strat, błędów pomiarowych; lub
(ii)
gazu zużytego przez operatora systemu przesyłowego na potrzeby technologiczne systemu, takiego jak gaz paliwowy.
3. Jeżeli suma ilości dostarczanych przez użytkownika sieci w ciągu doby gazowej jest równa sumie ilości odbieranych przez niego w ciągu tej doby gazowej, uznaje się, że użytkownik sieci jest zbilansowany dla tej doby gazowej.
4. Jeżeli suma ilości dostarczanych przez użytkownika sieci w ciągu doby gazowej nie jest równa sumie ilości odbieranych przez niego w ciągu tej doby gazowej, uznaje się, że użytkownik sieci nie jest zbilansowany dla tej doby gazowej i stosuje się opłaty za niezbilansowanie dobowe zgodnie z art. 23.
5. Operator systemu przesyłowego przekazuje użytkownikowi sieci informację o jego wstępnych i ostatecznych ilościach niezbilansowania dobowego zgodnie z art. 37.
6. Podstawą opłaty za niezbilansowanie dobowe jest ostateczna ilość niezbilansowania dobowego.
Artykuł 22
Obowiązująca cena
1. Do celów obliczeń opłaty za niezbilansowanie dobowe określonej w art. 23 obowiązująca cena jest ustalana jako:
a)
krańcowa cena sprzedaży - w przypadku gdy ilość niezbilansowania dobowego jest dodatnia (tzn. gdy podczas danej doby gazowej ilości dostarczane przez użytkownika sieci przewyższają ilości przez niego odbierane); lub
b)
krańcowa cena kupna - w przypadku gdy ilość niezbilansowania dobowego jest ujemna (tzn. gdy podczas danej doby gazowej ilości odbierane przez użytkownika sieci przewyższają ilości przez niego dostarczane);
2. Krańcowa cena sprzedaży i krańcowa cena kupna są obliczane dla każdej doby gazowej zgodnie z następującymi zasadami:
a)
krańcowa cena sprzedaży jest równa niższej cenie spośród dwóch następujących cen:
(i)
najniższej ceny odnotowanej w transakcjach sprzedaży produktów przenoszących prawo własności, w których uczestniczył operator systemu przesyłowego w odniesieniu do tej doby gazowej; lub
(ii)
średnioważonej ceny gazu w odniesieniu do tej doby gazowej, pomniejszonej o niewielką korektę;
b)
krańcowa cena kupna jest równa wyższej cenie spośród dwóch następujących cen:
(i)
najwyższej ceny odnotowanej w transakcjach kupna produktów przenoszących prawo własności, w których uczestniczył operator systemu przesyłowego w odniesieniu do tej doby gazowej; lub
(ii)
średnioważonej ceny gazu w odniesieniu do tej doby gazowej, powiększonej o niewielką korektę.
3. Do celów określania krańcowej ceny sprzedaży, krańcowej ceny kupna i średnioważonej ceny, odpowiednie transakcje muszą być przeprowadzone na platformach obrotu, które zostały wskazane uprzednio przez operatora systemu przesyłowego i zatwierdzone przez krajowy organ regulacyjny. Średnioważona cena oznacza średnioważoną cenę energii dla transakcji dotyczących produktów przenoszących prawo własności, przeprowadzonych w wirtualnych punktach obrotu w odniesieniu do danej doby gazowej.
4. Określa się domyślną zasadę na wypadek, gdy przepisy ust. 2 lit. a) i b) nie zezwalają na ustalenie krańcowej ceny sprzedaży lub krańcowej ceny kupna.
5. Z zastrzeżeniem zgody krajowego organu regulacyjnego, cena produktów związanych z lokalizacją może być uwzględniana do celów określenia krańcowej ceny sprzedaży, krańcowej ceny kupna i średnioważonej ceny, jeżeli operator systemu przesyłowego proponuje takie rozwiązanie, przy czym uwzględniany jest odpowiednio zakres wykorzystywania produktów związanych z lokalizacją przez operatora systemu przesyłowego.
6. Niewielka korekta powinna:
a)
zachęcać użytkowników sieci do bilansowania ilości dostarczanych przez nich i ilości przez nich odbieranych;
b)
być ustalana i stosowana w sposób niedyskryminacyjny, tak aby:
(i)
nie powstrzymywała od wejścia na rynek;
(ii)
nie utrudniała rozwoju konkurencyjnych rynków;
c)
nie miała niekorzystnego wpływu na handel transgraniczny;
d)
nie prowadziła do nadmiernego narażenia użytkowników sieci na koszty finansowe z tytułu stosowania opłat za niezbilansowanie dobowe.
7. Do celów ustalania krańcowej ceny kupna wartość niewielkiej korekty może być różna od wartości niewielkiej korekty wykorzystywanej do celów ustalania krańcowej ceny sprzedaży. Wartość niewielkiej korekty nie może przekraczać dziesięciu procent średnioważonej ceny, chyba że dany operator systemu przesyłowego może uzasadnić wobec krajowego organu regulacyjnego wyższą wartość i uzyskać jej zatwierdzenie zgodnie z art. 20.
Artykuł 23
Opłata za niezbilansowanie dobowe
1. Aby obliczyć opłaty za niezbilansowanie dobowe dla każdego użytkownika sieci, operator systemu przesyłowego mnoży ilość niezbilansowania dobowego danego użytkownika sieci przez obowiązującą cenę określoną zgodnie z art. 22.
2. Opłaty za niezbilansowanie dobowe są stosowane następująco:
a)
w przypadku gdy ilość niezbilansowania dobowego danego użytkownika sieci dla doby gazowej jest dodatnia, uznaje się, że użytkownik sieci sprzedał operatorowi systemu przesyłowego gaz w ilości odpowiadającej ilości niezbilansowania dobowego i w związku z tym ma prawo otrzymać zapłatę od operatora systemu przesyłowego z tytułu opłaty za niezbilansowanie dobowe; oraz
b)
w przypadku gdy ilość niezbilansowania dobowego danego użytkownika sieci dla doby gazowej jest ujemna, uznaje się, że użytkownik sieci nabył od operatora systemu przesyłowego gaz w ilości odpowiadającej ilości niezbilansowania dobowego i ma w związku z tym obowiązek zapłacić operatorowi systemu przesyłowego opłatę za niezbilansowanie dobowe.
ROZDZIAŁ VI
OBOWIĄZKI ŚRÓDDZIENNE
Artykuł 24
Przepisy ogólne
1. Operator systemu przesyłowego ma prawo wprowadzać obowiązki śróddzienne tylko i wyłącznie w celu zachęcenia użytkowników sieci do zarządzania ich pozycją śróddzienną, aby zapewnić systemową integralność jego sieci przesyłowej oraz ograniczyć do minimum konieczność podejmowania przez niego działań bilansujących.
2. Jeżeli operator systemu przesyłowego ma obowiązek dostarczać użytkownikom sieci informacje w celu umożliwienia im zarządzania ich narażeniem na koszty w związku z pozycjami śróddziennymi, informacje te muszą być dostarczane użytkownikom sieci regularnie. W stosownych przypadkach informacje te są dostarczane na podstawie przedkładanego jednokrotnie wniosku użytkownika sieci.
Artykuł 25
Typy obowiązków śróddziennych
Istnieją trzy typy obowiązków śróddziennych; każdy z nich zachęca użytkownika sieci do osiągnięcia jednego z konkretnych celów określonych w niniejszym artykule.
1.
Obowiązek śróddzienny obejmujący cały system
ma na celu zachęcenie użytkowników sieci do przestrzegania limitów operacyjnych sieci przesyłowej i określa:
a)
limity operacyjne sieci przesyłowej, w granicach których sieć przesyłowa musi pozostawać;
b)
działania, które mogą podjąć użytkownicy sieci, aby limity operacyjne sieci przesyłowej nie zostały przekroczone;
c)
działania bilansujące, które podejmuje operator systemu przesyłowego w przypadku zbliżenia się do limitów operacyjnych sieci przesyłowej lub ich osiągnięcia;
d)
przypisanie kosztów lub przychodów użytkownikom sieci lub wpływ na pozycję śróddzienną tych użytkowników sieci w związku z działaniami bilansującymi podjętymi przez operatora systemu przesyłowego;
e)
opłatę związaną z tym obowiązkiem, która musi opierać się na indywidualnej pozycji śróddziennej użytkownika sieci.
2.
Obowiązek śróddzienny obejmujący portfel bilansowy
ma na celu zachęcenie użytkowników sieci do utrzymywania ich indywidualnych pozycji w ciągu doby gazowej w granicach z góry określonego zakresu i określa:
a)
w odniesieniu do każdego portfela bilansowego - zakres, w granicach którego musi pozostawać ten portfel bilansowy;
b)
sposób określania powyższego zakresu;
c)
skutki dla użytkowników sieci, jakie pociąga za sobą wykroczenie poza wskazany zakres oraz, w stosownych przypadkach, szczegółowe informacje na temat sposobu ustalania odpowiedniej opłaty;
d)
opłatę związaną z tym obowiązkiem, która musi opierać się na indywidualnej pozycji śróddziennej użytkownika sieci.
3.
Obowiązek śróddzienny obejmujący punkt wejścia-wyjścia
ma na celu zachęcenie użytkowników sieci do ograniczenia przepływu gazu lub zmian przepływu gazu w określonych warunkach we wskazanych punktach wejścia-wyjścia i określa:
a)
limity dotyczące przepływu gazu lub zmiany przepływu gazu;
b)
punkt wejścia lub wyjścia albo grupy punktów wejścia lub wyjścia, w stosunku do których mają zastosowanie te limity;
c)
warunki, od których uzależnione jest obowiązywanie tych limitów;
d)
skutki nieprzestrzegania limitów.
Obowiązek ten ma charakter dodatkowy w stosunku do wszelkich innych umów z odbiorcami końcowymi, w tym miejscowych szczegółowych ograniczeń i obowiązków dotyczących fizycznego przepływu gazu.
Artykuł 26
Wymogi dotyczące obowiązków śróddziennych
1. Operator systemu przesyłowego może przedstawić krajowemu organowi regulacyjnemu propozycję dotyczącą wprowadzenia obowiązku śróddziennego lub zmiany tego obowiązku. Proponowany obowiązek śróddzienny lub zmiana tego obowiązku mogą łączyć cechy należące do różnych kategorii opisanych w art. 25, pod warunkiem że spełnia kryteria określone w ust. 2. Przysługujące operatorowi systemu przesyłowego prawo do przedstawienia propozycji pozostaje bez uszczerbku dla uprawnienia krajowego organu regulacyjnego do podjęcia decyzji z własnej inicjatywy.
2. Obowiązki śróddzienne muszą spełniać następujące kryteria:
a)
obowiązek śróddzienny i powiązana z nim opłata śróddzienna, o ile istnieje, nie mogą tworzyć nieuzasadnionych barier dla handlu transgranicznego i wchodzenia na odpowiedni rynek przez nowych użytkowników sieci;
b)
obowiązek śróddzienny stosuje się tylko wówczas, gdy użytkownicy sieci otrzymują przed nałożeniem ewentualnej opłaty śróddziennej odpowiednie informacje dotyczące ilości odbieranych przez nich i ilości przez nich dostarczanych oraz dysponują odpowiednimi środkami, aby móc zarządzać swoją pozycją śróddzienną i narażeniem na te koszty;
c)
najważniejsze koszty, jakie użytkownicy sieci ponoszą w związku ze swoimi obowiązkami dotyczącymi bilansowania, dotyczą ich pozycji na koniec doby gazowej;
d)
opłaty śróddzienne odzwierciedlają w jak największym stopniu koszty operatora systemu przesyłowego z tytułu działań bilansujących podejmowanych przez niego w związku z obowiązkiem śróddziennym;
e)
obowiązek śróddzienny nie może prowadzić do zerowej pozycji niezbilansowania użytkownika sieci w ramach rozliczeń podczas tej doby gazowej;
f)
korzyści z wprowadzenia obowiązku śróddziennego w postaci ekonomicznej i efektywnej eksploatacji sieci przesyłowej przeważają nad ewentualnymi niekorzystnymi skutkami, w tym dla płynności obrotu w wirtualnym punkcie obrotu.
3. Operator systemu przesyłowego może zaproponować inne obowiązki śróddzienne w odniesieniu do poszczególnych kategorii punktów wejścia lub wyjścia w celu zapewnienia skuteczniejszych zachęt dla różnych kategorii użytkowników sieci w celu zapobiegania subsydiowaniu skrośnemu. Przysługujące operatorowi systemu przesyłowego prawo do przedstawienia propozycji pozostaje bez uszczerbku dla uprawnienia krajowego organu regulacyjnego do podjęcia decyzji z własnej inicjatywy.
4. Operator systemu przesyłowego konsultuje się z zainteresowanymi stronami, w tym krajowymi organami regulacyjnymi, zainteresowanymi operatorami systemów dystrybucyjnych i operatorami systemów przesyłowych działającymi na sąsiadujących obszarach bilansowania, w sprawie każdego zamierzonego wprowadzenia obowiązku śródziennego; konsultacja taka obejmuje metody i założenia leżące u podstaw analizy, która wykazała, że obowiązek ten spełnia kryteria określone w ust. 2.
5. Po przeprowadzeniu konsultacji operator systemu przesyłowego przedstawia dokument z zaleceniami, który zawiera ostateczną propozycję oraz analizę:
a)
konieczności wprowadzenia obowiązku śróddziennego, z uwzględnieniem charakterystyki sieci przesyłowej i elastyczności, do której operator systemu przesyłowego ma dostęp poprzez kupno i sprzedaż standardowych produktów krótkoterminowych lub wykorzystanie usług bilansujących zgodnie z rozdziałem III;
b)
dostępnych informacji, które umożliwiają użytkownikom sieci zarządzanie w odpowiednim czasie ich pozycjami śróddziennymi;
c)
przewidywanych skutków finansowych dla użytkowników sieci;
d)
wpływu na wejście nowych użytkowników sieci na odpowiedni rynek, w tym ewentualnego nadmiernie niekorzystnego oddziaływania na takie wejścia;
e)
wpływu na handel transgraniczny, w tym potencjalnego wpływu na bilansowanie na sąsiadujących obszarach bilansowania;
f)
wpływu na hurtowy rynek gazu dla transakcji krótkoterminowych, w tym na jego płynność;
g)
potwierdzającą niedyskryminacyjny charakter obowiązku śróddziennego.
6. Operator systemu przesyłowego przedstawia dokument z zaleceniami krajowemu organowi regulacyjnemu w celu zatwierdzenia propozycji zgodnie z procedurą określoną w art. 27. Równocześnie operator systemu przesyłowego publikuje dokument z zaleceniami, z zastrzeżeniem ewentualnych obowiązków dotyczących zachowania poufności, które mogą na nim spoczywać, i przesyła go do informacji ENTSO gazu.
Artykuł 27
Podejmowanie decyzji przez krajowy organ regulacyjny
1. W ciągu sześciu miesięcy od otrzymania kompletnego dokumentu z zaleceniami krajowy organ regulacyjny podejmuje i publikuje decyzję zawierającą uzasadnienie. Podejmując decyzję o zatwierdzeniu proponowanego obowiązku śróddziennego, krajowy organ regulacyjny ocenia, czy obowiązek ten spełnia kryteria wskazane w art. 26 ust. 2.
2. Przed podjęciem uzasadnionej decyzji krajowy organ regulacyjny konsultuje się z krajowymi organami regulacyjnymi sąsiednich państw członkowskich i bierze pod uwagę opinie tych organów. Krajowe organy regulacyjne sąsiednich państw mogą zwrócić się do Agencji o opinię w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 1, zgodnie z art. 7 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 713/2009.
Artykuł 28
Istniejące obowiązki śróddzienne
Jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia operator systemu przesyłowego posiada obowiązek śróddzienny lub większą liczbę takich obowiązków, w ciągu sześciu miesięcy od tej daty operator systemu przesyłowego wdraża procedurę opisaną w art. 26 ust. 5-7 i przedstawia ten obowiązek lub te obowiązki krajowemu organowi regulacyjnemu do zatwierdzenia zgodnie z art. 27 w celu jego/ich utrzymania.
ROZDZIAŁ VII
UZGODNIENIA DOTYCZĄCE NEUTRALNOŚCI
Artykuł 29
Zasady neutralności
1. Operator systemu przesyłowego nie może czerpać zysków ani ponosić strat z tytułu wypłacanych i otrzymywanych opłat za niezbilansowanie, opłat śróddziennych, opłat za działania bilansujące i innych opłat związanych z jego działalnością bilansującą, za którą uznaje się wszystkie działania podejmowane przez operatora systemu przesyłowego w celu wywiązania się z obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu.
2. Operator systemu przesyłowego przenosi na użytkowników sieci:
a)
wszelkie koszty i przychody z tytułu opłat za niezbilansowanie dobowe i opłat śróddziennych;
b)
wszelkie koszty i przychody z tytułu działań bilansujących podejmowanych zgodnie z art. 9, chyba że krajowy organ regulacyjny uzna te koszty i przychody za poniesione i uzyskane w sposób nieefektywny na podstawie mających zastosowanie przepisów krajowych. Krajowy organ regulacyjny dokonuje takiego ustalenia w oparciu o ocenę, która:
(i)
wykazuje, w jakim zakresie operator systemu przesyłowego mógł w sposób racjonalny ograniczyć koszty ponoszone przy podejmowaniu działań bilansujących; oraz
(ii)
jest przeprowadzana na podstawie informacji, czasu i narzędzi, które były dostępne dla operatora systemu przesyłowego w chwili, gdy zdecydował się podjąć działanie bilansujące;
c)
wszelkie inne koszty i przychody związane z działalnością bilansującą prowadzoną przez operatora systemu przesyłowego, chyba że krajowy organ regulacyjny uzna te koszty i przychody za poniesione i uzyskane w sposób nieefektywny, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami krajowymi.
3. Jeżeli wprowadzona została zachęta do efektywnego podejmowania działań bilansujących, wysokość łącznej straty finansowej nie może przekroczyć kosztów poniesionych i przychodów uzyskanych przez operatora systemu przesyłowego w sposób nieefektywny.
4. Operatorzy systemów przesyłowych publikują odpowiednie dane dotyczące łącznych opłat, o których mowa w ust. 1, oraz łącznych opłat związanych z neutralnością bilansowania, przynajmniej tak samo często jak wystawiane są faktury dla użytkowników sieci z tytułu danych opłat, ale nie rzadziej niż raz w miesiącu.
5. Niezależnie od przepisów ust. 1 i 2 operator systemu przesyłowego może podlegać w swojej funkcji bilansującej mechanizmowi zachęcającemu, o którym mowa w art. 11.
Artykuł 30
Przepływy pieniężne z tytułu neutralności bilansowania
1. Opłata związana z neutralnością bilansowania jest płacona przez odpowiedniego użytkownika sieci lub na jego rzecz.
2. Krajowy organ regulacyjny ustala lub zatwierdza oraz publikuje metodę kalkulacji opłat związanych z neutralnością bilansowania, w tym ich podziału pomiędzy użytkowników sieci oraz zasad zarządzania ryzykiem kredytowym.
3. Opłata związana z neutralnością bilansowania jest proporcjonalna w stosunku do zakresu wykorzystywania przez użytkownika sieci odpowiednich punktów wejścia lub wyjścia lub sieci przesyłowej.
4. Opłata związana z neutralnością bilansowania musi być osobno wyszczególniona na fakturze wystawionej dla użytkowników sieci; do faktury są załączane odpowiednie informacje dodatkowe określone w metodzie, o której mowa w ust. 2.
5. W przypadku gdy stosowany jest wariant 2 modelu informacyjnego i w związku z tym opłata związana z neutralnością bilansowania może opierać się na prognozowanych kosztach i przychodach stosowana przez operatora systemu przesyłowego metoda kalkulacji opłat związanych z neutralnością bilansowania musi przewidywać zasady dotyczące odrębnej opłaty związanej z neutralnością bilansowania w odniesieniu do mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych.
6. W stosownych przypadkach przyjęta przez operatora systemu przesyłowego metoda kalkulacji opłat związanych z neutralnością bilansowania może przewidywać zasady dotyczące dzielenia składników tej opłaty i wynikającego z niej późniejszego podziału odpowiednich sum pomiędzy użytkowników sieci, w celu ograniczenia subsydiowania skrośnego.
Artykuł 31
Uzgodnienia dotyczące zarządzania ryzykiem kredytowym
1. Operator systemu przesyłowego ma prawo podejmować konieczne środki i nakładać na użytkowników sieci odpowiednie wymogi umowne, w tym zabezpieczenia finansowe, aby zmniejszyć ryzyko niewywiązania się przez nich z płatności należnych z tytułu opłat, o których mowa w art. 29 i 30.
2. Wymogi umowne muszą być zgodne z zasadami przejrzystości i równego traktowania, proporcjonalne do ich celu i muszą zostać zdefiniowane w metodzie, o której mowa w art. 30 ust. 2.
3. W przypadku niewywiązania się z płatności przez użytkownika sieci operator systemu przesyłowego nie odpowiada za ewentualnie poniesioną stratę, pod warunkiem że środki i wymogi, o których mowa w ust. 1 i 2, zostały w należyty sposób wdrożone, a strata ta podlega odzyskaniu zgodnie z metodą, o której mowa w art. 30 ust. 2.
ROZDZIAŁ VIII
PRZEKAZYWANIE INFORMACJI
Artykuł 32
Obowiązki informacyjne operatorów systemów przesyłowych wobec użytkowników sieci
Informacje przekazywane użytkownikom sieci przez operatora systemu przesyłowego dotyczą:
1)
ogólnego stanu sieci przesyłowej zgodnie z ust. 3.4 pkt 5 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 715/2009;
2)
działań bilansujących podejmowanych przez operatora systemu przesyłowego, o których mowa w rozdziale III;
3)
ilości dostarczanych i ilości odbieranych przez użytkownika sieci podczas doby gazowej, o których mowa w art. 33-42.
Artykuł 33
Przepisy ogólne
1. Jeśli informacje te nie zostały już opublikowane przez operatora systemu przesyłowego zgodnie z pkt 3.1.2 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 715/2009, przedstawia on wszystkie informacje, o których mowa w art. 32, w następujący sposób:
a)
na stronie internetowej operatora systemu przesyłowego lub w jego innym systemie zawierającym informacje w formie elektronicznej;
b)
dostępne dla użytkowników sieci nieodpłatnie;
c)
w sposób przyjazny dla użytkownika;
d)
jasne, wymierne i łatwo dostępne;
e)
niemające charakteru dyskryminacyjnego;
f)
podawane w spójnych jednostkach - albo w kWh, albo w kWh/d i kWh/h;
g)
w języku(-ach) urzędowym(-ych) danego państwa członkowskiego i w języku angielskim.
2. Jeżeli nie można uzyskać zmierzonej ilości z przyrządu pomiarowego, dopuszczalne jest zastosowanie wartości zastępczej. Ta wartość zastępcza jest wykorzystywana jako alternatywna wartość odniesienia, ale operator systemu przesyłowego nie może za nią ręczyć.
3. Udostępnienia informacji nie można interpretować jako udzielenia jakiegokolwiek zapewnienia, z wyjątkiem zapewnienia dotyczącego dostępności danej informacji w określonym formacie i za pomocą określonego narzędzia takiego jak strona internetowa lub adres internetowy oraz związanej z tym możliwości dostępu użytkowników sieci do tej informacji w normalnych warunkach użytkowania. Operatorzy systemów przesyłowych nie mają w żadnym przypadku obowiązku udzielania dalszych gwarancji, w szczególności gwarancji dotyczących systemu informatycznego użytkowników sieci.
4. Krajowy organ regulacyjny podejmuje decyzję o wyborze jednego modelu informacyjnego dla każdego obszaru bilansowania. W odniesieniu do przekazywania informacji na temat mierzonych śróddziennie ilości dostarczanych i ilości odbieranych obowiązują te same zasady dla wszystkich modeli.
5. Na obszarach bilansowania, na których proponowane jest stosowanie po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia wariantu 2 modelu informacyjnego, operator systemu przesyłowego lub, w stosownym przypadku, krajowy organ regulacyjny przeprowadza wcześniej konsultację z uczestnikami rynku.
Artykuł 34
Mierzone śróddziennie ilości dostarczane i ilości odbierane
1. W odniesieniu do mierzonych śróddziennie ilości dostarczanych do obszaru bilansowania i ilości odbieranych z obszaru bilansowania, w przypadku których alokacja użytkownika sieci jest równa jego ilości potwierdzonej, operator systemu przesyłowego nie ma obowiązku przedstawiania informacji innych niż ilość potwierdzona.
2. W odniesieniu do mierzonych śróddziennie ilości dostarczanych do obszaru bilansowania i ilości odbieranych z obszaru bilansowania, w przypadku których alokacja użytkownika sieci nie jest równa jego ilości potwierdzonej, podczas doby gazowej D operator systemu przesyłowego dostarcza użytkownikom sieci co najmniej dwie aktualizacje ich zmierzonych przepływów przynajmniej w odniesieniu do łącznych mierzonych śróddziennie ilości dostarczanych i ilości odbieranych, przy czym operator systemu przesyłowego wybiera jedną z dwóch następujących formuł:
a)
każda aktualizacja obejmuje przepływy gazu, które nastąpiły od początku tej doby gazowej D; lub
b)
każda aktualizacja obejmuje dodatkowe przepływy gazu, które nastąpiły po przepływach ujętych w poprzedniej aktualizacji.
3. Pierwsze aktualizacje obejmują co najmniej cztery godziny przepływu gazu podczas doby gazowej D. Te aktualizacje są przekazywane bez zbędnej zwłoki, ale zawsze w ciągu czterech godzin od przepływu gazu i nie później niż o godz. 17.00 czasu UTC (czas zimowy) lub o godz. 16.00 czasu UTC (czas letni).
4. Termin przekazania drugiej aktualizacji jest określany po jego zatwierdzeniu przez krajowy organ regulacyjny i publikowany przez operatora systemu przesyłowego.
5. Operator systemu przesyłowego może wymagać od użytkowników sieci, aby wskazali spośród informacji określonych w ust. 2 te informacje, do których mają dostęp. W oparciu o otrzymane odpowiedzi operator systemu przesyłowego przekazuje użytkownikowi sieci tę część informacji, do których użytkownik sieci nie ma dostępu, zgodnie z ust. 2-4.
6. Jeżeli operator systemu przesyłowego nie jest odpowiedzialny za podział ilości gazu pomiędzy użytkownikami sieci w ramach procesu alokacji, to w ramach wyjątku od przepisów ust. 2 przedstawia on co najmniej informacje na temat łącznych ilości dostarczanych i ilości odbieranych co najmniej dwa razy na dobę gazową D w ciągu danej doby gazowej D.
Artykuł 35
Mierzone codziennie ilości odbierane
1. Jeżeli stosowany jest wariant 1 modelu informacyjnego, podczas doby gazowej D operator systemu przesyłowego przedstawia użytkownikom sieci co najmniej dwie aktualizacje przypadającej na nich części zmierzonych przepływów przynajmniej w odniesieniu do łącznych mierzonych codziennie ilości odbieranych, przy czym operator systemu przesyłowego wybiera jedną z dwóch następujących formuł:
a)
każda aktualizacja obejmuje przepływy gazu, które nastąpiły od początku tej doby gazowej D; lub
b)
każda aktualizacja obejmuje dodatkowe przepływy gazu, które nastąpiły po przepływach ujętych w poprzedniej aktualizacji.
2. Każda aktualizacja jest przedstawiana w ciągu dwóch godzin od upływu ostatniej godziny przepływów gazu.
Artykuł 36
Mierzone rzadziej niż codziennie ilości odbierane
1. W przypadku gdy stosowany jest wariant podstawowy modelu informacyjnego:
a)
podczas doby gazowej D-1 operator systemu przesyłowego przedstawia użytkownikom sieci prognozę ich mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych dla doby gazowej D nie później niż o godz. 12.00 czasu UTC (czas zimowy) lub o godz. 11.00 czasu UTC (czas letni);
b)
podczas doby gazowej D operator systemu przesyłowego przedstawia użytkownikom sieci co najmniej dwie aktualizacje prognozy ich mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych.
2. Pierwsza aktualizacja jest przedstawiana nie później niż o godz. 13.00 czasu UTC (czas zimowy) lub o godz. 12.00 czasu UTC (czas letni).
3. Termin przekazania drugiej aktualizacji jest określany po jego zatwierdzeniu przez krajowy organ regulacyjny i publikowany przez operatora systemu przesyłowego. Uwzględnia się przy tym następujące czynniki:
a)
dostęp do standardowych produktów krótkoterminowych na platformie obrotu;
b)
dokładność prognozy dotyczącej mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkowników sieci w zestawieniu z czasem jej przedstawienia;
c)
godzinę, o której kończy się okres renominacji, zgodnie z art. 15 ust. 1;
d)
godzinę, o której przedstawiana jest pierwsza aktualizacja prognozy dotyczącej mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci.
4. Jeżeli stosowany jest wariant 1 modelu informacyjnego, podczas doby gazowej D operator systemu przesyłowego przedstawia użytkownikom sieci co najmniej dwie aktualizacje przypadającej na nich części zmierzonych przepływów przynajmniej w odniesieniu do łącznych mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych, o których mowa w art. 35.
5. Jeżeli stosowany jest wariant 2 modelu informacyjnego, podczas doby gazowej D-1 operator systemu przesyłowego przedstawia użytkownikom sieci prognozę ich mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych dla doby gazowej D zgodnie z ust. 1 lit. a).
Artykuł 37
Ilości dostarczane i odbierane po dobie gazowej
1. Nie później niż na koniec doby gazowej D+1 operator systemu przesyłowego dostarcza każdemu użytkownikowi sieci wstępną alokację z tytułu ilości dostarczanych i ilości odbieranych przez tego użytkownika sieci w dobie D oraz wstępną ilość niezbilansowania dobowego.
a)
W przypadku wariantu podstawowego i wariantu 1 modelu informacyjnego cały gaz dostarczany do systemu dystrybucyjnego jest alokowany;
b)
w przypadku wariantu 2 modelu informacyjnego - mierzone rzadziej niż codziennie ilości odbierane są równe prognozie dotyczącej mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci, przekazywanej przed daną dobą gazową;
c)
w przypadku wariantu 1 modelu informacyjnego - wstępna alokacja i wstępna ilość niezbilansowania dobowego jest uznawana za ostateczną alokację i ostateczną ilość niezbilansowania dobowego.
2. Jeżeli ma zastosowanie środek tymczasowy, o którym mowa w art. 47-51, to wstępna alokacja i wstępna ilość niezbilansowania dobowego może zostać przedstawiona w ciągu trzech dób gazowych po dobie gazowej D, w przypadku gdy zastosowanie się do przepisów ust. 1 nie jest możliwe z przyczyn technicznych lub operacyjnych.
3. Operator systemu przesyłowego przedstawia każdemu użytkownikowi sieci ostateczną alokację z tytułu ilości dostarczanych i ilości odbieranych przez tego użytkownika sieci oraz jego ostatecznej ilości niezbilansowania dobowego w terminie określonym na podstawie przepisów krajowych, które mają zastosowanie.
Artykuł 38
Analiza kosztów i korzyści
1. W ciągu dwóch lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia operatorzy systemów przesyłowych przeprowadzają ocenę kosztów i korzyści:
a)
zwiększenia częstotliwości przekazywania informacji użytkownikom sieci;
b)
skrócenie harmonogramów dotyczących przedstawiania informacji;
c)
zwiększenie dokładności przedstawianych informacji.
Analiza kosztów i korzyści zawiera zestawienie kosztów i korzyści w rozbiciu na kategorie zainteresowanych stron.
2. Operator systemu przesyłowego konsultuje się w sprawie tej oceny z zainteresowanymi stronami, we współpracy z operatorami systemu dystrybucyjnego, o ile ich ona dotyczy.
3. Na podstawie wyników konsultacji krajowy organ regulacyjny decyduje o ewentualnych zmianach dotyczących przedstawiania informacji.
Artykuł 39
Obowiązki informacyjne operator(-ów) systemu dystrybucyjnego i podmiotu(-ów) odpowiedzialnego(-ych) za prognozowanie wobec operatora systemu przesyłowego
1. Każdy operator systemu dystrybucyjnego związany z obszarem bilansowania i każdy podmiot odpowiedzialny za prognozowanie przekazują operatorowi systemu przesyłowego działającemu na odpowiednim obszarze bilansowania informacje, które są niezbędne do celów przedstawiania informacji użytkownikom sieci na mocy niniejszego rozporządzenia. Informacje te obejmują ilości dostarczane do systemu dystrybucyjnego i ilości odbierane z systemu dystrybucyjnego, niezależnie od tego, czy ten system stanowi część obszaru bilansowania.
2. Informacje, ich format i procedura ich przedstawiania są określane w ramach współpracy pomiędzy - w zależności od przypadku - operatorem systemu przesyłowego, operatorem systemu dystrybucyjnego i podmiotem odpowiedzialnym za prognozowanie, tak aby zapewnić należyte przekazywanie informacji użytkownikom sieci przez operatora systemu przesyłowego na mocy przepisów niniejszego rozdziału; w szczególności dotyczy to kryteriów określonych w art. 33 ust. 1.
3. Informacje te są przedstawiane operatorowi systemu przesyłowego w tym samym formacie, jak określony w obowiązujących przepisach krajowych, i są zgodne z formatem wykorzystywanym przez operatora systemu przesyłowego do celów przekazywania informacji użytkownikom sieci.
4. Krajowy organ regulacyjny może wezwać operatora systemu przesyłowego, operatora systemu dystrybucyjnego i podmiot odpowiedzialny za prognozowanie, aby zaproponowali mechanizm zachęcający do przedstawiania precyzyjnej prognozy dotyczącej mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci, który spełniałby kryteria określone w odniesieniu do operatora systemu przesyłowego w art. 11 ust. 4.
5. Krajowy organ regulacyjny wyznacza podmiot odpowiedzialny za prognozowanie w obszarze bilansowania po uprzedniej konsultacji z odpowiednimi operatorami systemów przesyłowych i operatorami systemów dystrybucyjnych. Podmiot odpowiedzialny za prognozowanie jest odpowiedzialny za prognozowanie mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci, a w stosownych przypadkach także za późniejsze alokacje. Podmiotem tym może być operator systemu przesyłowego, operator systemu dystrybucyjnego lub osoba trzecia.
Artykuł 40
Obowiązki informacyjne operatora(-ów) systemu dystrybucyjnego wobec operatora systemu przesyłowego
Operator systemu dystrybucyjnego przedstawia operatorowi systemu przesyłowego informacje na temat mierzonych śróddziennie i codziennie ilości dostarczanych do systemu dystrybucyjnego i ilości odbieranych z systemu dystrybucyjnego, zgodnie z wymogami informacyjnymi określonymi w art. 34 ust. 2-6, art. 35 i 37. Informacje te są przedstawiane operatorowi systemu przesyłowego w terminie umożliwiającym mu przekazanie tych informacji użytkownikom sieci.
Artykuł 41
Obowiązki informacyjne operatora(-ów) systemu dystrybucyjnego wobec podmiotu odpowiedzialnego za prognozowanie
1. Operatorzy systemów dystrybucyjnych są odpowiedzialni za przekazywanie podmiotowi odpowiedzialnemu za prognozowanie wystarczających i aktualnych informacji na potrzeby stosowania metody odnoszącej się do prognozy dotyczącej mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci, jak określono w art. 42. ust. 2. Informacje te są przedstawiane w odpowiednim terminie, zgodnie z harmonogramami określonymi przez podmiot odpowiedzialny za prognozowanie w taki sposób, aby odpowiadały jego potrzebom.
2. Przepisy ust. 1 mają również zastosowanie, mutatis mutandis, do wariantu 1.
Artykuł 42
Obowiązki informacyjne podmiotu odpowiedzialnego za prognozowanie wobec operatora systemu przesyłowego
1. Podmiot odpowiedzialny za prognozowanie przedstawia operatorowi systemu przesyłowego prognozy dotyczące mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci i późniejsze alokacje, zgodnie z wymogami informacyjnymi określonymi w art. 36 i 37. Informacje te są przedstawiane operatorowi systemu przesyłowego w terminie umożliwiającym operatorowi systemu przesyłowego przekazanie ich użytkownikom sieci, a w przypadku prognoz przekazywanych przed daną dobą gazową i w trakcie danej doby gazowej dotyczących mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci - nie później niż na jedną godzinę przed terminami, o których mowa w art. 36 ust. 1 lit. a) i b), chyba że operator systemu przesyłowego i podmiot odpowiedzialny za prognozowanie uzgodnią termin jeszcze późniejszy, który wystarcza operatorowi systemu przesyłowego na przekazanie tych informacji użytkownikom sieci.
2. Metoda prognoz dotyczących mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci opiera się na modelu statystycznego zapotrzebowania na gaz, w ramach którego do każdej mierzonej rzadziej niż codziennie ilości odbieranej przypisany jest profil obciążenia, i na który składa się wzór określający zmiany zapotrzebowania na gaz w relacji do zmiennych, takich jak temperatura, dzień tygodnia, typ odbiorcy i okresy świąteczne. Przyjęcie tej metody poprzedzają konsultacje.
3. Sprawozdanie w sprawie dokładności prognozy dotyczącej mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci jest publikowane przez podmiot odpowiedzialny za prognozowanie co najmniej raz na dwa lata.
4. W stosownych przypadkach operatorzy systemów przesyłowych przekazują dane dotyczące przepływów gazu w terminie umożliwiającym podmiotowi odpowiedzialnemu za prognozowanie wywiązanie się z obowiązków spoczywających na nim na mocy niniejszego artykułu.
5. Przepisy ust. 2-4 mają zastosowanie, mutatis mutandis, do wariantu 1.
ROZDZIAŁ IX
USŁUGA ELASTYCZNEJ AKUMULACJI
Artykuł 43
Przepisy ogólne
1. Operator systemu przesyłowego może oferować usługę elastycznej akumulacji użytkownikom sieci po zatwierdzeniu przez krajowy organ regulacyjny warunków ogólnych świadczenia tej usługi.
2. Warunki ogólne mające zastosowanie do usługi elastycznej akumulacji uwzględniają obowiązek użytkownika sieci dotyczący bilansowania w ciągu doby gazowej ilości dostarczanych i ilości odbieranych przez niego.
3. Usługa elastycznej akumulacji musi ograniczać się do poziomu elastycznej akumulacji, która jest dostępna w sieci przesyłowej i w ocenie danego operatora systemu przesyłowego nie jest uznawana za niezbędną do wykonywania funkcji przesyłowej.
4. Gaz dostarczany do sieci przesyłowej i odbierany z niej przez użytkowników sieci w ramach przedmiotowej usługi jest uwzględniany do celów obliczeń ich ilości niezbilansowania dobowego.
5. Mechanizm neutralności określony w rozdziale VII nie ma zastosowania do usługi elastycznej akumulacji, chyba że krajowy organ regulacyjny zdecydował inaczej.
6. Użytkownicy sieci zawiadamiają zainteresowanego operatora systemu przesyłowego o wykorzystaniu usługi elastycznej akumulacji poprzez przedkładanie nominacji i renominacji.
7. Operator systemu przesyłowego może odstąpić od wymagania przedkładania nominacji i renominacji przez użytkowników sieci zgodnie z ust. 6, jeżeli brak takich zgłoszeń nie osłabia rozwoju hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych, a operator systemu przesyłowego posiada wystarczającą liczbę informacji, aby być w stanie przedstawić w następnej dobie gazowej dokładną alokację wykorzystania usługi elastycznej akumulacji.
Artykuł 44
Warunki świadczenia usługi elastycznej akumulacji
1. Usługa elastycznej akumulacji może być świadczona tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie następujące kryteria:
a)
do celów świadczenia usługi elastycznej akumulacji operator systemu przesyłowego nie potrzebuje zawierać żadnych umów z jakimikolwiek dostawcami infrastruktury, takimi jak operatorzy systemu magazynowania czy systemu LNG;
b)
przychody uzyskiwane przez operatora systemu przesyłowego z tytułu świadczenia usługi elastycznej akumulacji muszą być co najmniej równe kosztom, które zostały poniesione lub mają być poniesione w związku ze świadczeniem tej usługi;
c)
usługa elastycznej akumulacji jest oferowana z zachowaniem zasad przejrzystości i niedyskryminacji i może być oferowana na podstawie mechanizmów konkurencyjnych;
d)
operator systemu przesyłowego nie obciąża użytkownika sieci, bezpośrednio ani pośrednio, kosztami poniesionymi w związku ze świadczeniem usługi elastycznej akumulacji, jeżeli użytkownik sieci nie zawarł umowy o jej świadczenie; oraz
e)
świadczenie usługi elastycznej akumulacji nie może mieć niekorzystnego wpływu na handel transgraniczny.
2. Operator systemu przesyłowego nadaje wyższy priorytet ograniczeniu obowiązków śróddziennych niż świadczeniu usługi elastycznej akumulacji.
ROZDZIAŁ X
ŚRODKI TYMCZASOWE
Artykuł 45
Środki tymczasowe: przepisy ogólne
1. W przypadku braku dostatecznej płynności hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych operatorzy systemu przesyłowego wdrażają odpowiednie środki tymczasowe, o których mowa w art. 47-50. Działania bilansujące podejmowane przez operatora systemu przesyłowego w przypadku, gdy stosowane są środki tymczasowe, powinny zwiększać w miarę możliwości płynność hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych.
2. Korzystanie ze środka przejściowego nie ma wpływu na wprowadzenie innego(-ych) środka(-ów) tymczasowego(-ych) jako alternatywy lub uzupełnienia, pod warunkiem że takie środki mają na celu wzmocnienie konkurencji na hurtowym rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych i zwiększenie jego płynności oraz są zgodne z ogólnymi zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.
3. Środki tymczasowe, o których mowa w ust. 1 i 2, są opracowywane i wdrażane przez każdego operatora systemu przesyłowego, zgodnie ze sprawozdaniem, o którym mowa w art. 46 ust. 1, zatwierdzonym przez krajowy organ regulacyjny zgodnie z procedurą określoną w art. 46.
4. Sprawozdanie musi przewidywać zakończenie środków tymczasowych nie później niż po upływie pięciu lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 46
Środki tymczasowe: sprawozdanie roczne
1. Jeżeli operator systemu przesyłowego przewiduje wprowadzenie lub kontynuowanie stosowania środków tymczasowych, ma on obowiązek przygotować sprawozdanie zawierające:
a)
opis stanu rozwoju i płynności hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych w chwili sporządzania sprawozdania, w tym między innymi, o ile operator systemu przesyłowego dysponuje tymi informacjami:
(i)
liczbę transakcji zawartych w wirtualnym punkcie obrotu oraz liczbę transakcji ogółem;
(ii)
różnice w cenie pomiędzy ofertami kupna i sprzedaży oraz wolumeny ofert kupna i sprzedaży;
(iii)
liczbę uczestników mających dostęp do hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych;
(iv)
liczbę uczestników, którzy byli aktywni na hurtowym rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych w ustalonym okresie czasu;
b)
środki tymczasowe, który mają być zastosowane;
c)
uzasadnienie stosowania środków tymczasowych:
(i)
wyjaśnienie, dlaczego środki tymczasowe są wymagane ze względu na stan rozwoju hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych, o którym mowa w lit. b);
(ii)
ocenę dotyczącą tego, w jaki sposób środki tymczasowe zwiększą płynność hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych;
d)
określenie działań, które zostaną podjęte w celu wycofania środków tymczasowych, w tym kryteria dotyczące podejmowania tych działań, i oszacowanie dotyczące ich harmonogramu.
2. Operator systemu przesyłowego konsultuje się z zainteresowanymi stronami w sprawie proponowanego sprawozdania.
3. Po przeprowadzeniu konsultacji operator systemu przesyłowego przedstawia sprawozdanie krajowemu organowi regulacyjnemu w celu jego zatwierdzenia. Pierwsze sprawozdanie jest przedkładane w ciągu sześciu miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, a kolejne sprawozdania, zawierające w razie takiej potrzeby jego aktualizacje, przedstawiane są corocznie.
4. W ciągu sześciu miesięcy od otrzymania kompletnego sprawozdania krajowy organ regulacyjny podejmuje i publikuje decyzję zawierającą uzasadnienie. Decyzję taką zgłasza się bezzwłocznie Agencji i Komisji. Podejmując decyzję o zatwierdzeniu sprawozdania, krajowy organ regulacyjny ocenia jego wpływ na harmonizację systemów bilansowania, ułatwienie integracji rynku oraz zapewnienie niedyskryminacji, skutecznej konkurencji i efektywnego funkcjonowania rynku gazu.
5. Zastosowanie ma procedura określona w art. 27 ust. 2.
Artykuł 47
Platforma rynku bilansującego
1. W przypadku gdy hurtowy rynek gazu dla transakcji krótkoterminowych ma lub przewiduje się, że będzie mieć niedostateczną płynność, lub gdy produkty na określony okres i produkty związane z lokalizacją wymagane przez operatora systemu przesyłowego nie mogą zostać zamówione na rynku na racjonalnych warunkach, ustanawia się platformę rynku bilansującego do celów bilansowania operatora systemu przesyłowego.
2. Operatorzy systemów przesyłowych sprawdzają możliwość ustanowienia wspólnej platformy rynku bilansującego dla sąsiadujących obszarów bilansowania w ramach współpracy pomiędzy operatorami systemów przesyłowych lub w przypadku gdy istnieje dostateczna przepustowość połączeń wzajemnych, a ustanowienie takiej wspólnej platformy rynku bilansującego zostało uznane za efektywne rozwiązanie. W przypadku ustanowienia wspólnej platformy rynku bilansującego jest ona prowadzona przez zainteresowanych operatorów systemów przesyłowych.
3. Jeżeli sytuacja opisana w ust. 1 nie zmieniła się zasadniczo po upływie pięciu lat, krajowy organ regulacyjny, nie naruszając przepisów art. 45 ust. 4 i po przedłożeniu odpowiedniej zmiany sprawozdania, może podjąć decyzję o kontynuowaniu działalności platformy bilansującej przez kolejny okres, nie dłuższy niż pięć lat.
Artykuł 48
Rozwiązanie alternatywne do platformy rynku bilansującego
Jeżeli operator systemu przesyłowego może wykazać, że na skutek niedostatecznej przepustowości połączeń wzajemnych pomiędzy obszarami bilansowania platforma rynku bilansującego nie jest w stanie zwiększać płynności hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych ani umożliwiać operatorowi systemu przesyłowego podejmowania efektywnych działań bilansujących, operator ten może korzystać z rozwiązania alternatywnego, takiego jak usługi bilansujące, pod warunkiem uzyskania zgody krajowego organu regulacyjnego. W przypadku korzystania z takiego rozwiązania alternatywnego należy określić warunki zawieranych później uzgodnień umownych, a także obowiązujące ceny i okres obowiązywania.
Artykuł 49
Tymczasowa opłata za niezbilansowanie
1. W przypadkach, gdy konieczne są środki tymczasowe, o których mowa w art. 45, obliczenia konieczne do ustalenia ceny mogą następować zgodnie ze sprawozdaniem, o którym mowa w art. 46, które zastępuje metodę kalkulacji opłaty za niezbilansowanie dobowe.
2. W takim wypadku cena może być ustalana na podstawie ceny administrowanej, wskaźnika zastępującego cenę rynkową lub ceny ustalonej w oparciu o transakcje zawarte na platformie rynku bilansującego.
3. Wskaźnik zastępujący cenę rynkową powinien spełniać warunki określone w art. 22 ust. 6. Wskaźnik jest ustalany w taki sposób, aby uwzględnić potencjalne ryzyko manipulacji na rynku.
Artykuł 50
Tolerancja
1. Tolerancja może być stosowana tylko w przypadku, gdy użytkownicy sieci nie mają dostępu do:
a)
hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych mającego dostateczną płynność;
b)
gazu potrzebnego do zaspokojenia potrzeb wynikających z krótkookresowych wahań popytu lub podaży; lub
c)
dostatecznych informacji dotyczących ilości dostarczanych i ilości odbieranych przez nich.
2. Tolerancja jest stosowana:
a)
w odniesieniu do ilości niezbilansowania dobowego użytkowników sieci;
b)
w sposób przejrzysty i niedyskryminacyjny;
c)
tylko w koniecznym zakresie i tylko przez tak krótki okres, jak jest to konieczne.
3. Stosowanie tolerancji może zmniejszyć narażenie użytkownika sieci na koszty finansowe z tytułu stosowania krańcowej ceny sprzedaży lub krańcowej ceny kupna w odniesieniu do części lub całości ilości niezbilansowania dobowego tego użytkownika sieci dla danej doby gazowej.
4. Poziom tolerancji jest to maksymalna ilość gazu, która może zostać zakupiona lub sprzedana przez każdego użytkownika sieci po średnioważonej cenie. Jeżeli pozostaje pewna ilość gazu, która stanowi ilość niezbilansowania dobowego każdego użytkownika sieci przekraczającą poziom tolerancji, jest ona sprzedawana po krańcowej cenie sprzedaży lub kupowana po krańcowej cenie kupna.
5. Poziom tolerancji jest ustalany w taki sposób, aby:
a)
odzwierciedlał elastyczność sieci przesyłowej i potrzeby użytkownika sieci;
b)
odzwierciedlał poziom ryzyka, które wiąże się dla użytkownika sieci zarządzaniem saldem ilości dostarczanych i ilości odbieranych przez niego;
c)
nie osłabia rozwoju hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych;
d)
nie powoduje nadmiernie wysokiego wzrostu kosztów ponoszonych przez operatora systemu przesyłowego z tytułu działań bilansujących.
6. Poziom tolerancji jest obliczany na podstawie ilości dostarczanych i ilości odbieranych przez każdego użytkownika sieci - z wyłączeniem obrotu w wirtualnym punkcie obrotu - dla każdej doby gazowej. Podkategorie określa się na podstawie mających zastosowanie przepisów krajowych.
7. Poziom tolerancji mający zastosowanie w przypadku mierzonej rzadziej niż codziennie ilości odbieranej, określonej na podstawie obowiązujących przepisów krajowych, opiera się na różnicy pomiędzy odpowiednią prognozą dotyczącą mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci oraz alokacją mierzonej rzadziej niż codziennie ilości odbieranej.
8. Poziom tolerancji może obejmować składnik obliczany z uwzględnieniem zastosowanego odchylenia od prognozy dotyczącej mierzonych rzadziej niż codziennie ilości odbieranych przez użytkownika sieci, stanowiący kwotę, o którą dana prognoza:
a)
przewyższa alokację z tytułu mierzonej rzadziej niż codziennie ilości odbieranej - w przypadku dodatniej ilości niezbilansowania dobowego;
b)
jest niższa od alokacji z tytułu mierzonej rzadziej niż codziennie ilości odbieranej - w przypadku ujemnej ilości niezbilansowania dobowego.
ROZDZIAŁ XI
PRZEPISY KOŃCOWE I PRZEJŚCIOWE
Artykuł 51
Udostępnienie nadwyżki elastyczności operatora systemu przesyłowego
1. Jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia istnieją obowiązujące długoterminowe umowy zamawiające elastyczność, które uprawniają operatora systemu przesyłowego do odbierania lub dostarczania określonej ilości gazu, operator systemu przesyłowego dąży do zmniejszenia tych ilości elastyczności.
2. Określając ilość nadwyżki elastyczności dostępnej do celów dostarczania lub odbierania na podstawie obowiązującej umowy długoterminowej, operator systemu przesyłowego bierze pod uwagę wykorzystanie standardowych produktów krótkoterminowych.
3. Nadwyżka elastyczności może być udostępniona w jeden z następujących sposobów:
a)
zgodnie z warunkami istniejącej umowy, jeżeli zawiera ona odpowiednie postanowienia umożliwiające zmniejszenie ilości gazu, do wykorzystania którego się zobowiązano, lub rozwiązanie tej umowy; albo
b)
w przypadku braku takich praw umownych:
(i)
umowa pozostaje w mocy do czasu jej rozwiązania zgodnie z odpowiednimi warunkami umownymi;
(ii)
strony umowy rozważają zawarcie dodatkowych uzgodnień w celu ponownego udostępnienia na rynku wszelkich nadwyżek gazu, które nie są potrzebne do celów bilansowania, tak aby pozostali użytkownicy sieci mieli dostęp do większej ilości elastyczności.
4. Jeżeli obowiązująca umowa przewiduje zmniejszenie elastyczności o ilości odpowiadające dostępnej nadwyżce, operator systemu przesyłowego zmniejsza taką elastyczność w najkrótszym możliwym terminie po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia lub natychmiast po stwierdzeniu istnienia nadwyżki.
5. Operator systemu przesyłowego konsultuje się z zainteresowanymi stronami w sprawie konkretnych propozycji, które mają być wdrożone jako środki tymczasowe w celu udostępnienia ewentualnej nadwyżki elastyczności na podstawie obowiązującej umowy długoterminowej.
6. Operator systemu przesyłowego publikuje informacje na temat działań bilansujących podejmowanych przez niego na podstawie obowiązującej umowy długoterminowej.
7. Krajowy organ regulacyjny może ustalić wartości docelowe dotyczące proporcjonalnego ograniczenia długoterminowych umów, aby zwiększyć płynność hurtowego rynku gazu dla transakcji krótkoterminowych.
Artykuł 52
Przepisy przejściowe
1. Na uzasadniony wniosek operatora systemu przesyłowego krajowy organ regulacyjny może przyznać mu na dostosowanie się do przepisów niniejszego rozporządzenia okres dwudziestu czterech miesięcy począwszy od dnia 1 października 2014 r., pod warunkiem że operator systemu przesyłowego nie wdraża żadnych środków tymczasowych, o których mowa w rozdziale X. Jeżeli krajowy organ regulacyjny skorzystał z tej możliwości przyznania dodatkowego okresu, niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania na obszarze bilansowania tego operatora systemu przesyłowego w zakresie, którego dotyczy okres przejściowy określony w decyzji krajowego organu regulacyjnego, i przez ten okres przejściowy.
2. W ciągu trzech miesięcy od otrzymania takiego wniosku krajowy organ regulacyjny podejmuje i publikuje zawierającą uzasadnienie decyzję, zgodnie z ust. 1. Decyzję taką zgłasza się bezzwłocznie Agencji i Komisji.
Artykuł 53
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Nie naruszając przepisów art. 28, art. 33 ust. 5, art. 38 ust. 1, art. 45 ust. 4, art. 46 ust. 3, art. 51 i 52, niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 października 2015 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 26 marca 2014 r.