NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1219/2012
ze dne 12. prosince 2012,
kterým se stanoví přechodná úprava pro dvoustranné dohody o investicích mezi členskými státy a třetími zeměmi
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 207 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Po vstupu Lisabonské smlouvy v platnost patří přímé zahraniční investice mezi záležitosti spadající pod společnou obchodní politiku. V souladu s čl. 3 odst. 1 písm. e) Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) má Evropská unie výlučnou pravomoc v oblasti společné obchodní politiky. Na základě toho smí pouze Unie vytvářet a přijímat právně závazné akty v uvedené oblasti. V souladu s čl. 2 odst. 1 Smlouvy o fungování EU tak mohou členské státy samy činit pouze tehdy, jsou-li k tomu Unií zmocněny.
(2)
Část třetí hlava IV kapitola 4 Smlouvy o fungování EU navíc stanoví společná pravidla pro pohyb kapitálu mezi členskými státy a třetími zeměmi, včetně pohybu kapitálu zahrnujícího investice. Tato pravidla mohou být ovlivněna mezinárodními dohodami týkajícími se zahraničních investic, které členské státy uzavřely.
(3)
Tímto nařízením není dotčeno rozdělení pravomocí mezi Unií a jejími členskými státy v souladu se Smlouvou o fungování EU.
(4)
V době, kdy vstoupila Lisabonská smlouva v platnost, měly členské státy se třetími zeměmi uzavřen značný počet dvoustranných dohod o investicích. Smlouva o fungování EU neobsahuje žádná výslovná přechodná ustanovení pro takové dohody, které nyní přešly do výlučné pravomoci Unie. Některé z těchto dohod mohou navíc obsahovat ustanovení ovlivňující společná pravidla pro pohyb kapitálu uvedená v části třetí hlavě IV kapitole 4 Smlouvy o fungování EU.
(5)
Ačkoliv dvoustranné dohody o investicích zůstanou pro členské státy podle mezinárodního práva veřejného závazné a budou postupně nahrazovány dohodami Unie vztahujícími se ke stejné věci, podmínky pro pokračování jejich platnosti a jejich vztah k politice Unie týkající se investic vyžadují vhodné řízení. Uvedený vztah se bude dále vyvíjet, jak bude Unie vykonávat své pravomoci.
(6)
V zájmu investorů z Unie a jejich investic ve třetích zemích a v zájmu členských států, ve kterých působí zahraniční investoři a investice, by měly být zachovány v platnosti dvoustranné dohody o investicích, které stanoví a zaručují podmínky investic, a měly by být postupně nahrazeny dohodami o investicích Unie, poskytujícími vysoký standard ochrany investic.
(7)
Toto nařízení by se mělo zabývat statusem dvoustranných dohod o investicích členských států, které byly podepsány před 1. prosincem 2009, podle práva Unie. Tyto dohody mohou v souladu s tímto nařízením být zachovány v platnosti nebo vstoupit v platnost.
(8)
Toto nařízení by mělo rovněž stanovit podmínky, za nichž jsou členské státy oprávněny uzavřít nebo zachovat v platnosti dvoustranné dohody o investicích podepsané v době mezi 1. prosincem 2009 a 9. lednem 2013.
(9)
Toto nařízení by mělo dále stanovit podmínky, za nichž jsou členské státy oprávněny změnit nebo uzavřít dvoustranné dohody o investicích se třetími zeměmi po 9. lednu 2013.
(10)
Zachování platnosti dvoustranných dohod o investicích se třetími zeměmi členskými státy podle tohoto nařízení nebo udělení povolení k zahájení jednání nebo uzavření takových dohod by nemělo bránit jednání o dohodách o investicích ze strany Unie nebo jejich uzavření.
(11)
Po členských státech se požaduje, aby přijaly nezbytná opatření k odstranění případných nesrovnalostí s právem Unie ve dvoustranných dohodách o investicích uzavřených mezi nimi a třetími zeměmi. Prováděním tohoto nařízení není dotčeno použití článku 258 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o nesplnění povinností členských států vyplývajících z práva Unie.
(12)
Povolení měnit nebo uzavírat dvoustranné dohody o investicích podle tohoto nařízení by zejména mělo členským státům umožnit řešení jakýchkoli nesrovnalostí mezi jejich dvoustrannými dohodami o investicích a právem Unie, pokud se jedná o jiné nesrovnalosti než vyplývající z rozdělení pravomocí mezi Unii a členské státy, které řeší toto nařízení.
(13)
Komise by měla předložit Evropskému parlamentu a Radě zprávu o uplatňování tohoto nařízení. Tato zpráva by měla, kromě jiného, přezkoumat, zda je zapotřebí i nadále uplatňovat kapitolu III. Pokud by zpráva doporučila pozastavit uplatňování ustanovení kapitoly III nebo pokud by navrhovala tato ustanovení pozměnit, je možno k ní připojit případně legislativní návrh.
(14)
Evropský parlament, Rada a Komise by měly zajistit, aby bylo se všemi informacemi, které jsou označené jako důvěrné, zacházeno v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1049/2001 ze dne 30. května 2001 o přístupu veřejnosti k dokumentům Evropského parlamentu, Rady a Komise (2).
(15)
Toto nařízení by se nemělo vztahovat na dohody o investicích mezi členskými státy.
(16)
Je nezbytné stanovit určitou úpravu k zajištění toho, aby dvoustranné dohody o investicích, které byly podle tohoto nařízení zachovány v platnosti, zůstaly funkční, včetně ustanovení týkajících se řešení sporů, a zároveň respektovaly výlučnou pravomoc Unie.
(17)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 ze dne 16. února 2011, kterým se stanoví pravidla a obecné zásady způsobu, jakým členské státy kontrolují Komisi při výkonu prováděcích pravomocí (3).
(18)
Tyto pravomoci by měly být svěřeny Komisi, protože postupy stanovené v článcích 9, 11 a 12 opravňují členské státy k činnosti v oblastech výlučné pravomoci Unie a rozhodnutí o nich musí být přijímána na úrovni Unie.
(19)
Při přijímání povolení podle článků 9, 11 a 12 by se měl použít poradní postup, jelikož tato povolení mají být udělována na základě jasně definovaných kritérií stanovených tímto nařízením,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
OBLAST PŮSOBNOSTI
Článek 1
Předmět a oblast působnosti
1. Aniž je dotčeno rozdělení pravomocí stanovené Smlouvou o fungování EU, upravuje toto nařízení status dvoustranných dohod o investicích členských států podle práva Unie a stanoví podmínky a postupy, podle nichž jsou členské státy oprávněny měnit nebo uzavírat dvoustranné dohody o investicích.
2. Pro účely tohoto nařízení se „dvoustrannou dohodou o investicích“ rozumí jakákoliv dohoda se třetí zemí, která obsahuje ustanovení o ochraně investic. Toto nařízení se vztahuje pouze na ta ustanovení dvoustranných dohod o investicích, která se týkají ochrany investic.
KAPITOLA II
ZACHOVÁNÍ STÁVAJÍCÍCH DVOUSTRANNÝCH DOHOD O INVESTICÍCH V PLATNOSTI
Článek 2
Oznámení Komisi
Do 8. února 2013 nebo do 30 dnů nebo od jejich přistoupení k Unii oznámí členské státy Komisi veškeré dvoustranné dohody o investicích se třetími zeměmi podepsané před 1. prosincem 2009 nebo přede dnem jejich přistoupení, podle toho, co nastalo později, které si buď přejí zachovat v platnosti, nebo u kterých chtějí získat povolení ke vstupu v platnost podle této kapitoly. Součástí oznámení je kopie uvedených dvoustranných dohod o investicích. Členské státy rovněž Komisi informují o veškerých následných změnách statusu těchto dohod.
Článek 3
Zachování v platnosti
Aniž jsou dotčeny jiné povinnosti členských států podle práva Unie, dvoustranné dohody o investicích oznámené podle článku 2 tohoto nařízení mohou být zachovány v platnosti nebo mohou vstoupit v platnost, v souladu se Smlouvou o fungování EU a tímto nařízením, a to až do doby, než vstoupí v platnost dvoustranná dohoda o investicích mezi Unií a stejnou třetí zemí.
Článek 4
Zveřejnění
1. Každých dvanáct měsíců Komise zveřejní v Úředním věstníku Evropské unie seznam dvoustranných dohod o investicích oznámených podle článku 2, čl. 11 odst. 6 nebo čl. 12 odst. 6.
2. První zveřejnění seznamu dvoustranných dohod o investicích uvedeného v odstavci 1 tohoto článku proběhne nejpozději tři měsíce po uplynutí lhůty pro oznámení učiněná podle článku 2.
Článek 5
Posouzení
S ohledem na postupné nahrazení dvoustranných dohod o investicích oznámených podle článku 2 může Komise tyto dohody posoudit tak, že vyhodnotí, zda některá ustanovení těchto dohod nepředstavují závažnou překážku pro jednání Unie o dvoustranných dohodách o investicích se třetími zeměmi nebo pro jejich uzavření.
Článek 6
Povinnost spolupráce
1. S ohledem na postupné nahrazení dvoustranných dohod o investicích oznámených podle článku 2 přijmou členské státy jakákoli vhodná opatření pro zajištění toho, aby ustanovení těchto dohod nepředstavovala závažnou překážku pro jednání Unie o dvoustranných dohodách o investicích se třetími zeměmi nebo pro jejich uzavření.
2. Pokud s ohledem na postupné nahrazení dvoustranných dohod o investicích oznámených podle článku 2 Komise shledá, že některá ustanovení takové dohody představují závažnou překážku pro jednání Unie o dvoustranných dohodách o investicích se třetími zeměmi nebo pro jejich uzavření, Komise a dotčený členský stát urychleně zahájí konzultace a spolupracují s cílem nalézt odpovídající kroky k vyřešení této otázky. Tyto konzultace trvají nejdéle 90 dní.
3. Aniž je dotčen odstavec 1, může Komise do 60 dnů od ukončení konzultací určit vhodná opatření, která by měl dotčený členský stát přijmout pro odstranění překážek uvedených v odstavci 2.
KAPITOLA III
POVOLENÍ MĚNIT NEBO UZAVÍRAT DVOUSTRANNÉ DOHODY O INVESTICÍCH
Článek 7
Povolení změnit nebo uzavřít dvoustrannou dohodu o investicích
S výhradou podmínek stanovených v článcích 8 až 11 je členský stát oprávněn zahájit jednání se třetí zemí o změně již existující dvoustranné dohody o investicích nebo uzavřít dohodu novou.
Článek 8
Oznámení Komisi
1. Pokud členský stát hodlá zahájit jednání se třetí zemí, jejichž cílem je změnit nebo uzavřít dvoustrannou dohodu o investicích, oznámí svůj záměr písemně Komisi.
2. Oznámení uvedené v odstavci 1 obsahuje příslušnou dokumentaci a jsou v něm uvedena ustanovení, která mají být předmětem jednání, cíle jednání a veškeré ostatní důležité informace.
3. Oznámení uvedené v odstavci 1 se předá nejpozději pět měsíců před plánovaným zahájením formálních jednání.
4. Pokud nejsou informace předané členským státem pro účely povolení k zahájení formálních jednání v souladu s článkem 9 postačující, může si Komise vyžádat dodatečné informace.
5. Komise poskytne oznámení uvedené v odstavci 1 tohoto článku a na požádání i jeho doprovodnou dokumentaci ostatním členským státům, s výhradou požadavků na zachování důvěrnosti stanovených v článku 14.
Článek 9
Povolení k zahájení formálních jednání
1. Komise udělí členskému státu povolení k zahájení formálních jednání s třetí zemí o změně nebo uzavření dvoustranné dohody o investicích, pokud nedospěje k závěru, že by zahájení takových jednání:
a)
bylo v rozporu s právem Unie v rozsahu větším, než představují nesrovnalosti vyplývající z rozdělení pravomocí mezi Unií a jejími členskými státy;
b)
bylo zbytečné, protože Komise podle čl. 218 odst. 3 Smlouvy o fungování EU podala doporučení k zahájení jednání s dotčenou třetí zemí nebo se k podání takového doporučení rozhodla;
c)
nebylo v souladu se zásadami a cíli Unie pro vnější činnost vypracovanými v souladu s obecnými ustanoveními stanovenými v hlavě V kapitole 1 Smlouvy o Evropské unii nebo
d)
představovalo závažnou překážku pro jednání Unie o dvoustranných dohodách o investicích se třetími zeměmi nebo pro jejich uzavření.
2. V rámci povolení uvedeného v odstavci 1 může Komise požadovat, aby členský stát do uvedených jednání a budoucí dvoustranné dohody o investicích zahrnul nebo z nich naopak vyloučil některá ustanovení, je-li to nezbytné k zajištění souladu s investiční politikou Unie nebo slučitelnosti s právem Unie.
3. Povolení podle odstavce 1 tohoto článku se uděluje poradním postupem podle čl. 16 odst. 2. Komise přijme své rozhodnutí do 90 dnů od obdržení oznámení uvedeného v článku 8. Pokud jsou k přijetí rozhodnutí potřebné dodatečné informace, lhůta 90 dnů započne ode dne obdržení těchto dodatečných informací.
4. Komise informuje Evropský parlament a Radu o rozhodnutích přijatých podle odstavce 3.
5. Pokud Komise povolení podle odstavce 1 neudělí, informuje o tom dotčený členský stát a uvede důvody.
Článek 10
Účast Komise na jednáních
Komise je informována o pokroku a výsledcích jednání o změně nebo uzavření dvoustranné dohody o investicích během různých fází jednání a může požadovat účast na jednáních mezi členským státem a třetí zemí týkajících se investic.
Článek 11
Povolení podepsat a uzavřít dvoustrannou dohodu o investicích
1. Před podpisem dvoustranné dohody o investicích oznámí dotčený členský stát Komisi výsledky jednání a poskytne jí znění této dohody.
2. Tento článek se rovněž použije na dvoustranné dohody o investicích, které byly sjednány před 9. lednem 2013, ale nevztahuje se na ně oznamovací povinnost stanovená v článku 2 nebo v článku 12.
3. Po oznámení Komise posoudí, zda je sjednaná dvoustranná dohoda o investicích v rozporu s požadavky čl. 9 odst. 1 a 2.
4. Pokud Komise dospěje k názoru, že jednání vyústila v dvoustrannou dohodu o investicích, která není v rozporu s požadavky čl. 9 odst. 1 a 2, udělí členskému státu povolení podepsat a uzavřít takovou dohodu. Články 3, 5 a 6 se na takové dohody použijí, jako kdyby byly oznámeny podle článku 2.
5. Rozhodnutí podle odstavce 4 tohoto článku se přijímají poradním postupem podle čl. 16 odst. 2. Komise přijme své rozhodnutí do 90 dnů od obdržení oznámení uvedeného v odstavcích 1 a 2 tohoto článku. Jsou-li k přijetí rozhodnutí potřebné dodatečné informace, lhůta 90 dnů započne ode dne obdržení těchto dodatečných informací.
6. Pokud Komise udělí povolení podle odstavce 4, oznámí dotčený členský stát Komisi uzavření dvoustranné dohody o investicích a její vstup v platnost, jakož i veškeré následné změny statusu uvedené dohody.
7. Komise informuje Evropský parlament a Radu o rozhodnutích přijatých podle odstavce 4.
8. Pokud Komise povolení podle odstavce 4 neudělí, informuje o tom dotčený členský stát a uvede důvody.
KAPITOLA IV
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 12
Dohody podepsané členskými státy mezi 1. prosincem 2009 a 9. lednem 2013
1. Pokud členský stát podepsal v době mezi 1. prosincem 2009 a 9. lednem 2013 dvoustrannou dohodu o investicích, oznámí tento členský stát do 8. únor 2013 Komisi takovou dohodu, kterou si přeje zachovat v platnosti nebo pro niž chce získat povolení ke vstupu v platnost. Součástí oznámení je kopie takové dohody.
2. Po oznámení Komise posoudí, zda je dvoustranná dohoda o investicích oznámená podle odstavce 1 tohoto článku v rozporu s požadavky čl. 9 odst. 1 a 2.
3. Shledá-li Komise, že dvoustranná dohoda o investicích oznámená podle odstavce 1 tohoto článku není v rozporu s požadavky čl. 9 odst. 1 a 2, povolí zachování této dohody v platnosti nebo její vstup v platnost podle práva Unie.
4. Komise přijme rozhodnutí uvedené v odstavci 3 tohoto článku do 180 dnů od přijetí oznámení uvedeného v odstavci 1 tohoto článku. Jsou-li k přijetí rozhodnutí potřebné dodatečné informace, lhůta 180 dnů započne ode dne obdržení těchto dodatečných informací. Rozhodnutí podle odstavce 3 tohoto článku se přijímají poradním postupem podle čl. 16 odst. 2.
5. Pokud není dvoustranná dohoda o investicích povolena podle odstavce 3, členský stát neučiní žádné další kroky k jejímu uzavření a odvolá nebo zruší všechny kroky, které již byly podniknuty.
6. Pokud Komise udělí povolení v souladu s odstavcem 3 tohoto článku, oznámí dotčený členský stát Komisi vstup dvoustranné dohody o investicích v platnost a veškeré následné změny jejího statusu. Články 3, 5 a 6 se na takovou dohodu použijí, jako kdyby byla oznámena podle článku 2.
7. Komise informuje Evropský parlament a Radu o rozhodnutích přijatých podle odstavce 3.
8. Pokud Komise povolení podle odstavce 3 neudělí, informuje o tom dotčený členský stát a uvede důvody.
Článek 13
Postup členských států, pokud jde o dvoustranné dohody o investicích se třetími zeměmi
Pokud jde o dvoustranné dohody o investicích spadající do oblasti působnosti tohoto nařízení, dotčený členský stát:
a)
informuje Komisi bez zbytečného prodlení o veškerých schůzkách, které proběhnou na základě ustanovení této dohody. Komisi se poskytne pořad jednání a veškeré důležité informace, které jí umožní porozumět tématům, jež mají být na těchto schůzkách projednána. Komise si může vyžádat od dotčeného členského státu další informace. Pokud má být projednávána záležitost, která by mohla ovlivnit provádění politik Unie týkajících se investic, zejména společné obchodní politiky, může Komise požadovat, aby dotčený členský stát zaujal určitý postoj;
b)
informuje Komisi bez zbytečného prodlení o veškerých vůči němu vznesených námitkách, že některé opatření není v souladu s touto dohodou. Členský stát rovněž okamžitě informuje Komisi o všech žádostech o řešení sporu podaných v souvislosti s dvoustrannou dohodou o investicích, jakmile se o takové žádosti členský stát dozví. Členský stát a Komise plně spolupracují a přijímají všechna nezbytná opatření k zajištění účinné obrany, což může případně znamenat účast Komise na příslušných postupech;
c)
požádá Komisi o souhlas před tím, než uvede v činnost jakékoli příslušné mechanismy pro řešení sporů se třetí zemí obsažené v této dvoustranné dohodě o investicích, a na žádost Komise takové mechanismy uvede v činnost. Mezi tyto mechanismy patří konzultace s druhou stranou dvoustranné dohody o investicích a řešení sporu, pokud je v této dohodě stanoveno. Členský stát a Komise plně spolupracují při provádění postupů v rámci příslušných mechanismů, což může případně znamenat účast Komise na příslušných postupech.
Článek 14
Důvěrnost
Členské státy mohou při svých oznámeních Komisi ohledně jednání a jejich výsledků podle článků 8 a 11 sdělit, zda mají být některé poskytnuté informace považovány za důvěrné a zda mohou být předány dalším členským státům.
Článek 15
Přezkum
1. Do 10. ledna 2020 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu o uplatňování tohoto nařízení.
2. Zpráva zahrnuje přehled žádostí o povolení a udělených povolení podle kapitoly III a posouzení potřeby dalšího uplatňování zmíněné kapitoly.
3. Pokud zpráva doporučí pozastavit používání kapitoly III nebo pozměnit její ustanovení, připojí se k ní odpovídající legislativní návrh.
Článek 16
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen Výbor pro dohody o investicích. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 4 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 17
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 12. prosince 2012.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1219/2012
z dnia 12 grudnia 2012 r.
ustanawiające przepisy przejściowe w zakresie dwustronnych umów inwestycyjnych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Od czasu wejścia w życie Traktatu z Lizbony bezpośrednie inwestycje zagraniczne znajdują się w wykazie kwestii podlegających wspólnej polityce handlowej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. e) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) Unia Europejska ma wyłączną kompetencję w dziedzinie wspólnej polityki handlowej. W związku z tym jedynie Unia może stanowić prawo i przyjmować akty prawnie wiążące w tej dziedzinie. Państwa członkowskie mogą to czynić wyłącznie z upoważnienia Unii zgodnie z art. 2 ust. 1 TFUE.
(2)
Ponadto w części trzeciej tytuł IV rozdział 4 TFUE ustanawia się wspólne zasady dotyczące przepływu kapitału między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, łącznie z przepływami kapitału obejmującymi inwestycje. Na zasady te mogą wpływać umowy międzynarodowe dotyczące inwestycji zagranicznych zawarte przez państwa członkowskie.
(3)
Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi zgodnie z TFUE.
(4)
Wraz z wejściem w życie Traktatu z Lizbony państwa członkowskie utrzymały w mocy znaczną liczbę dwustronnych umów inwestycyjnych z państwami trzecimi. TFUE nie zawiera żadnych wyraźnych przepisów przejściowych w odniesieniu do takich umów, które obecnie wchodzą w zakres wyłącznej kompetencji Unii. Ponadto niektóre z tych umów mogą zawierać postanowienia mające wpływ na wspólne zasady dotyczące przepływów kapitałowych określone w części trzeciej tytuł IV rozdział 4 TFUE.
(5)
Mimo że dwustronne umowy inwestycyjne pozostają wiążące dla państw członkowskich na mocy międzynarodowego prawa publicznego i będą stopniowo zastępowane przez umowy Unii dotyczące tego samego przedmiotu, warunki ich dalszego utrzymania w mocy oraz ich związek z polityką Unii w dziedzinie inwestycji wymagają właściwego zarządzania. Związek ten będzie się rozwijał wraz z wykonywaniem przez Unię jej kompetencji.
(6)
W interesie inwestorów z Unii i ich inwestycji w państwach trzecich oraz w interesie państw członkowskich przyjmujących inwestorów zagranicznych i inwestycje zagraniczne należy utrzymać w mocy dwustronne umowy inwestycyjne, które określają i gwarantują warunki inwestycji, i zastępować je stopniowo umowami inwestycyjnymi Unii zapewniającymi wysokie standardy ochrony inwestycji.
(7)
Niniejsze rozporządzenie powinno dotyczyć statusu - na mocy prawa Unii - dwustronnych umów inwestycyjnych państw członkowskich podpisanych przed dniem 1 grudnia 2009 r. Umowy te mogą pozostać w mocy lub wejść w życie, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
(8)
Niniejsze rozporządzenie powinno również określić warunki, na jakich państwa członkowskie są upoważnione do zawierania lub utrzymywania w mocy dwustronnych umów inwestycyjnych podpisanych między dniem 1 grudnia 2009 r. a dniem 9 stycznia 2013 r.
(9)
Niniejsze rozporządzenie powinno także określić warunki, na jakich państwa członkowskie są upoważnione do zmiany lub zawarcia dwustronnych umów inwestycyjnych z państwami trzecimi po dniu 9 stycznia 2013 r.
(10)
Utrzymywanie w mocy dwustronnych umów inwestycyjnych z państwami trzecimi przez państwa członkowskie na mocy niniejszego rozporządzenia lub wydanie upoważnienia do rozpoczęcia negocjacji lub zawarcia takich umów nie powinno uniemożliwiać negocjowania lub zawierania umów inwestycyjnych przez Unię.
(11)
Państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia niezbędnych środków w celu usunięcia niezgodności z prawem Unii - o ile takie istnieją - występujących w dwustronnych umowach inwestycyjnych zawartych między nimi a państwami trzecimi. Wykonanie niniejszego rozporządzenia pozostaje bez uszczerbku dla stosowania art. 258 TFUE w odniesieniu do uchybień państw członkowskich w wypełnianiu zobowiązań wynikających z prawa Unii.
(12)
Upoważnienie do zmiany lub zawarcia dwustronnych umów inwestycyjnych przewidziane w niniejszym rozporządzeniu powinno wyraźnie pozwalać państwom członkowskim na podjęcie działań względem niezgodności występujących między ich dwustronnymi umowami inwestycjnymi, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, a prawem Unii, innych niż niezgodności wynikające z podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi.
(13)
Komisja powinna przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszego rozporządzenia. W sprawozdaniu tym należy między innymi dokonać przeglądu potrzeby dalszego stosowania rozdziału III. Jeżeli w sprawozdaniu zaleca się zaprzestanie stosowania przepisów rozdziału III lub zmianę tych przepisów, sprawozdaniu może w stosownym przypadku towarzyszyć wniosek ustawodawczy.
(14)
Parlament Europejski, Rada i Komisja powinny zapewnić, aby wszelkie informacje określone jako poufne były traktowane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (2).
(15)
Umowy inwestycyjne między państwami członkowskimi nie powinny być objęte niniejszym rozporządzeniem.
(16)
Konieczne jest zapewnienie określonych przepisów gwarantujących, że dwustronne umowy inwestycyjne utrzymane w mocy na podstawie niniejszego rozporządzenia nadal spełniają swoją funkcję, w tym w odniesieniu do rozstrzygania sporów, przy jednoczesnym poszanowaniu wyłącznej kompetencji Unii.
(17)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy przyznać Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywanie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (3).
(18)
W szczególności uprawnienia te powinny być przyznane Komisji w związku z tym, że procedury określone w art. 9, 11 i 12 upoważniają państwa członkowskie do działania w dziedzinach należących do wyłącznej kompetencji Unii i decyzje w tej sprawie muszą być podejmowane na szczeblu Unii.
(19)
Do przyjęcia upoważnień na podstawie art. 9, 11 i 12 należy stosować procedurę doradczą w związku z tym, że upoważnienia te mają być wydawane na podstawie jasno zdefiniowanych kryteriów określonych w niniejszym rozporządzeniu,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
ZAKRES STOSOWANIA
Artykuł 1
Przedmiot i zakres stosowania
1. Bez uszczerbku dla podziału kompetencji ustanowionego w TFUE niniejsze rozporządzenie dotyczy statusu dwustronnych umów inwestycyjnych państw członkowskich na mocy prawa Unii oraz ustanawia zasady, warunki i procedury, w ramach których państwa członkowskie są upoważnione do zmiany lub zawarcia dwustronnych umów inwestycyjnych.
2. Do celów niniejszego rozporządzenia termin „dwustronna umowa inwestycyjna” oznacza każdą umowę z państwem trzecim, która zawiera postanowienia dotyczące ochrony inwestycji. Niniejsze rozporządzenie obejmuje tylko te postanowienia dwustronnych umów inwestycyjnych, które dotyczą ochrony inwestycji.
ROZDZIAŁ II
UTRZYMANIE W MOCY ISTNIEJĄCYCH DWUSTRONNYCH UMÓW INWESTYCYJNYCH
Artykuł 2
Powiadamianie Komisji
Do dnia 8 lutego 2013 r. lub w terminie 30 dni od dnia przystąpienia do Unii państwa członkowskie powiadamiają Komisję o wszystkich dwustronnych umowach inwestycyjnych z państwami trzecimi, które zostały podpisane przed dniem 1 grudnia 2009 r. lub przed dniem ich przystąpienia do Unii - w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza - oraz które państwa członkowskie chcą utrzymać w mocy lub w przypadku których chcą pozwolić, aby weszły w życie na mocy niniejszego rozdziału. Do powiadomienia dołącza się kopię tych dwustronnych umów inwestycyjnych. Państwa członkowskie powiadamiają również Komisję o wszelkich dalszych zmianach statusu tych umów.
Artykuł 3
Utrzymanie w mocy
Bez uszczerbku dla pozostałych zobowiązań państw członkowskich wynikających z prawa Unii dwustronne umowy inwerstycyjne, o których powiadomiono na podstawie art. 2 niniejszego rozporządzenia, mogą być utrzymane w mocy lub wejść w życie, zgodnie z TFUE i niniejszym rozporządzeniem, dopóki nie wejdzie w życie dwustronna umowa inwestycyjna między Unią a tym samym państwem trzecim.
Artykuł 4
Publikacja
1. Co 12 miesięcy Komisja publikuje w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wykaz dwustronnych umów inwestycyjnych, o których została powiadomiona na podstawie art. 2, art. 11 ust. 6 lub art. 12 ust. 6.
2. Pierwsza publikacja wykazu dwustronnych umów inwestycyjnych, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, następuje nie później niż trzy miesiące po terminie powiadomienia dokonanego na podstawie art. 2.
Artykuł 5
Ocena
Komisja może ocenić dwustronne umowy inwestycyjne, o których powiadomiono na podstawie art. 2, przez sprawdzenie, czy jedno lub więcej postanowień tych umów nie stanowi poważnej przeszkody dla negocjowania lub zawarcia przez Unię dwustronnych umów inwestycyjnych z państwami trzecimi, z myślą o stopniowym zastępowaniu dwustronnych umowów inwestycyjnych, o których powiadomiono na podstawie art. 2.
Artykuł 6
Obowiązek współpracy
1. Państwa członkowskie podejmują wszelkie odpowiednie środki służące zapewnieniu, aby postanowienia dwustronnych umów inwestycyjnych, o których powiadomiono na mocy art. 2, nie stanowiły poważnej przeszkody dla negocjowania lub zawarcia przez Unię dwustronnych umów inwestycyjnych z państwami trzecimi, z myślą o stopniowym zastępowaniu dwustronnych umów inwestycyjnych, o których powiadomiono na podstawie art. 2.
2. Jeżeli Komisja stwierdzi, że jedno lub więcej postanowień dwustronnej umowy inwestycyjnej, o której powiadomiono zgodnie z art. 2, stanowi poważną przeszkodę dla negocjowania lub zawarcia przez Unię dwustronnych umów inwestycyjnych z państwami trzecimi, z myślą o stopniowym zastępowaniu dwustronnych umów inwestycyjnych, o których powiadomiono na podstawie art. 2, Komisja i dane państwo członkowskie rozpoczynają niezwłocznie konsultacje i współpracują w celu określenia odpowiednich działań służących rozwiązaniu tej kwestii. Konsultacje te trwają nie dłużej niż 90 dni.
3. Bez uszczerbku dla ust. 1 Komisja może, w terminie 60 dni od zakończenia konsultacji, wskazać odpowiednie środki, które dane państwo członkowskie ma podjąć, aby usunąć przeszkody, o których mowa w ust. 2.
ROZDZIAŁ III
UPOWAŻNIENIE DO ZMIANY LUB ZAWARCIA DWUSTRONNYCH UMÓW INWESTYCYJNYCH
Artykuł 7
Upoważnienie do zmiany lub zawarcia dwustronnej umowy inwestycyjnej
Z zachowaniem warunków określonych w art. 8-11 państwo członkowskie jest upoważnione do rozpoczęcia negocjacji z państwem trzecim w celu zmiany istniejącej lub zawarcia nowej dwustronnej umowy inwestycyjnej.
Artykuł 8
Powiadamianie Komisji
1. W przypadku gdy państwo członkowskie zamierza rozpocząć negocjacje z państwem trzecim w celu zmiany lub zawarcia dwustronnej umowy inwestycyjnej, powiadamia ono Komisję na piśmie o swoim zamiarze.
2. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera odpowiednią dokumentację oraz określenie postanowień, które mają być przedmiotem negocjacji lub renegocjacji, celów negocjacji, a także wszelkie inne stosowne informacje.
3. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, przekazuje się co najmniej pięć miesięcy przed planowanym rozpoczęciem formalnych negocjacji.
4. Jeżeli informacje przekazane przez państwo członkowskie nie są wystarczające, by udzielić upoważnienia do rozpoczęcia formalnych negocjacji zgodnie z art. 9, Komisja może zażądać dodatkowych informacji
5. Komisja udostępnia powiadomienie, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz, na wniosek, załączoną do niej dokumentację pozostałym państwom członkowskim, z zastrzeżeniem wymogów poufności ustanowionych w art. 14.
Artykuł 9
Upoważnienie do rozpoczęcia formalnych negocjacji
1. Komisja upoważnia państwa członkowskie do rozpoczęcia formalnych negocjacji z państwem trzecim w sprawie zmiany lub zawarcia dwustronnej umowy inwestycyjnej, chyba że uzna, iż rozpoczęcie takich negocjacji:
a)
byłoby sprzeczne z prawem Unii w zakresie innym niż niezgodności wynikające z podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi;
b)
byłoby zbędne, ponieważ Komisja przedstawiła lub postanowiła przedstawić zalecenie dotyczące rozpoczęcia negocjacji z danym państwem trzecim na podstawie art. 218 ust. 3 TFUE;
c)
byłoby niezgodne z unijnymi zasadami i celami działań zewnętrznych określonymi zgodnie z ogólnymi postanowieniami zawartymi w tytule V rozdział 1 Traktatu o Unii Europejskiej; lub
d)
stanowiłoby poważną przeszkodę dla negocjowania lub zawarcia przez Unię dwustronnych umów inwestycyjnych z państwami trzecimi.
2. W ramach upoważnienia, o którym mowa w ust. 1, Komisja może zażądać od państwa członkowskiego włączenia do takich negocjacji i przyszłej dwustronnej umowy inwestycyjnej - lub wyłączenia z nich - wszelkich klauzul, w przypadku gdy jest to niezbędne do zapewnienia spójności z unijną polityką w dziedzinie inwestycji lub zgodności z prawem Unii.
3. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, wydawane jest zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 16 ust. 2. Komisja podejmuje decyzję w terminie 90 dni od otrzymania powiadomienia, o którym mowa w art. 8. Jeżeli do podjęcia decyzji niezbędne są dodatkowe informacje, bieg terminu 90 dni rozpoczyna się w dniu otrzymania dodatkowych informacji.
4. Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o decyzjach podjętych przez nią na podstawie ust. 3.
5. W przypadku gdy Komisja nie wydaje upoważnienia na podstawie ust. 1, informuje o tym dane państwo członkowskie i przekazuje uzasadnienie takiej decyzji.
Artykuł 10
Uczestnictwo Komisji w negocjacjach
Komisja jest informowana o przebiegu i wynikach negocjacji w sprawie zmiany lub zawarcia dwustronnej umowy inwestycyjnej na ich poszczególnych etapach i może zażądać uczestnictwa w negocjacjach dotyczących inwestycji między państwem członkowskim a państwem trzecim.
Artykuł 11
Upoważnienie do podpisania i zawarcia dwustronnej umowy inwestycyjnej
1. Przed podpisaniem dwustronnej umowy inwestycyjnej dane państwo członkowskie powiadamia Komisję o wyniku negocjacji i przekazuje Komisji tekst takiej umowy.
2. Niniejszy artykuł ma także zastosowanie do dwustronnych umów inwestycyjnych, które były negocjowane przed dniem 9 stycznia 2013 r., ale nie podlegają obowiązkowi powiadomienia na podstawie art. 2 lub art. 12.
3. Po powiadomieniu Komisja dokonuje oceny tego, czy wynegocjowana dwustronna umowa inwestycyjna nie jest sprzeczna z wymogami przewidzianymi w art. 9 ust. 1 i 2.
4. W przypadku gdy Komisja uzna, że wynikiem negocjacji jest dwustronna umowa inwestycyjna, która spełnia wymogi przewidziane w art. 9 ust. 1 i 2, upoważnia państwo członkowskie do podpisania i zawarcia tej umowy. Art. 3, 5 i 6 mają zastosowanie do takich umów, tak jakby powiadomiono o nich na podstawie art. 2.
5. Decyzje na podstawie ust. 4 niniejszego artykułu przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 16 ust. 2. Komisja podejmuje decyzję w terminie 90 dni od dnia otrzymania powiadomień, o których mowa w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu. Jeżeli do podjęcia decyzji niezbędne są dodatkowe informacje, bieg terminu 90 dni rozpoczyna się w dniu otrzymania dodatkowych informacji.
6. Jeżeli Komisja wydaje upoważnienie na podstawie z ust. 4, dane państwo członkowskie powiadamia Komisję o zawarciu i wejściu w życie dwustronnej umowy inwestycyjnej oraz o wszelkich dalszych zmianach statusu tej umowy.
7. Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o decyzjach podjętych na podstawie ust. 4.
8. W przypadku gdy Komisja nie wydaje upoważnienia na podstawie ust. 4, informuje o tym dane państwo członkowskie i przekazuje uzasadnienie takiej decyzji.
ROZDZIAŁ IV
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 12
Umowy podpisane przez państwa członkowskie między dniem 1 grudnia 2009 r. a dniem 9 stycznia 2013 r.
1. W przypadku gdy państwo członkowskie podpisało między dniem 1 grudnia 2009 r. a dniem 9 stycznia 2013 r. dwustronną umowę inwestycyjną, państwo to powiadamia Komisję o takiej umowie, którą chce utrzymać w mocy lub w przypadku której chce pozwolić, aby weszła w życie, do dnia 8 lutego 2013 r. Do powiadomienia dołącza się kopię takiej umowy.
2. Po powiadomieniu Komisja dokonuje oceny tego, czy dwustronna umowa inwestycyjna, o której została powiadomiona na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu, nie jest sprzeczna z wymogami przewidzianymi w art. 9 ust. 1 i 2.
3. W przypadku gdy Komisja uzna, że dwustronna umowa inwestycyjna, o której powiadomiono na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu, spełnia wymogi przewidziane w art. 9 ust. 1 i 2, upoważnia do utrzymania w mocy lub wejścia w życie takiej umowy na mocy prawa Unii.
4. Komisja podejmuje decyzję, o której mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, w terminie 180 dni od otrzymania powiadomienia, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu. Jeżeli do podjęcia decyzji niezbędne są dodatkowe informacje, bieg terminu 180 dni rozpoczyna się w dniu otrzymania tych dodatkowych informacji. Decyzje na podstawie ust. 3 niniejszego artykułu przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 16 ust. 2.
5. Państwo członkowskie nie podejmuje żadnych dalszych kroków w kierunku zawarcia dwustronnej umowy inwestycyjnej, chyba że umowa ta została dozwolona na mocy ust. 3, i wycofuje lub uchyla te kroki, które zostały podjęte.
6. W przypadku gdy Komisja wydaje upoważnienie na podstawie ust. 3 niniejszego artykułu, dane państwo członkowskie powiadamia Komisję o wejściu w życie dwustronnej umowy inwestycyjnej oraz o wszelkich dalszych zmianach statusu tej umowy. Art. 3, 5 i 6 mają zastosowanie do takiej umowy, tak jakby powiadomiono o niej na podstawie art. 2.
7. Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o decyzjach podjętych na podstawie ust. 3.
8. W przypadku gdy Komisja nie wydaje upoważnienia na podstawie ust. 3, informuje o tym dane państwo członkowskie i przekazuje uzasadnienie takiej decyzji.
Artykuł 13
Postępowanie państw członkowskich w odniesieniu do dwustronnej umowy inwestycyjnej z państwem trzecim
W przypadku gdy dwustronna umowa inwestycyjna wchodzi w zakres stosowania niniejszego rozporządzenia, dane państwo członkowskie:
a)
niezwłocznie informuje Komisję o wszystkich spotkaniach, które odbędą się zgodnie z postanowieniami tej umowy. Komisja otrzymuje porządek obrad oraz wszystkie istotne informacje pozwalające na zrozumienie tematów, które mają być dyskutowane w trakcie tych spotkań. Komisja może zwrócić się do danego państwa członkowskiego z wnioskiem o udzielenie dalszych informacji. Jeżeli poruszana w dyskusji kwestia może mieć wpływ na realizację polityki Unii w dziedzinie inwestycji, w tym w szczególności wspólnej polityki handlowej, Komisja może zażądać od danego państwa członkowskiego przyjęcia określonego stanowiska;
b)
niezwłocznie informuje Komisję o wszelkich złożonych oświadczeniach mówiących, że określony środek nie jest zgodny z umową. Ponadto państwo członkowskie informuje natychmiast Komisję o wszelkich wnioskach dotyczących rozstrzygania sporów złożonych na mocy dwustronnej umowy inwestycyjnej, gdy tylko otrzyma informację o takim wniosku. Państwo członkowskie i Komisja w pełni współpracują i podejmują wszelkie konieczne środki w celu zapewnienia skutecznej obrony ich interesów, co może obejmować, w stosownych przypadkach, uczestnictwo Komisji w procedurze;
c)
ubiega się - przed uruchomieniem jakichkolwiek odpowiednich mechanizmów rozstrzygania sporów przeciwko państwu trzeciemu zawartych w tej dwustronnej umowie inwestycyjnej - o zgodę Komisji i uruchamia takie mechanizmy na jej wniosek. Mechanizmy te obejmują konsultacje z drugą stroną dwustronnej umowy inwestycyjnej oraz rozstrzyganie sporów w przypadkach przewidzianych w umowie. Państwo członkowskie i Komisja w pełni współpracują w przeprowadzaniu procedur w ramach odpowiednich mechanizmów, co może obejmować, w stosownych przypadkach, uczestnictwo Komisji w odpowiednich procedurach.
Artykuł 14
Poufność
Powiadamiając Komisję o negocjacjach i ich wynikach zgodnie z art. 8 i 11, państwa członkowskie mogą wskazać, czy jakiekolwiek przekazane informacje mają być uważane za poufne oraz czy można je udostępnić pozostałym państwom członkowskim.
Artykuł 15
Przegląd
1. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszego rozporządzenia do dnia 10 stycznia 2020 r.
2. Sprawozdanie obejmuje przegląd upoważnień, o które wnioskowano i które wydano na mocy rozdziału III, a także przegląd potrzeby dalszego stosowania tego rozdziału.
3. W przypadku gdy w sprawozdaniu zaleca się zaprzestanie stosowania rozdziału III lub zmianę jego przepisów, sprawozdaniu temu towarzyszy odpowiedni wniosek ustawodawczy.
Artykuł 16
Procedura komitetowa
1. Komisję wspomaga Komitet ds. Umów Inwestycyjnych. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 17
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 12 grudnia 2012 r.