NAŘÍZENÍ KOMISE V PŘENESENÉ PRAVOMOCI (EU) č. 183/2014
ze dne 20. prosince 2013,
kterým se doplňuje nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 575/2013 o obezřetnostních požadavcích na úvěrové instituce a investiční podniky, pokud jde o regulační technické normy pro upřesnění výpočtu specifických a obecných úprav o úvěrové riziko
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 575/2013 ze dne 26. června 2013 o obezřetnostních požadavcích na úvěrové instituce a investiční podniky a o změně nařízení (EU) č. 648/2012 (1), a zejména na čl. 110 odst. 4 třetí pododstavec uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (EU) č. 575/2013 vymezuje úpravy o úvěrové riziko coby objem specifických a obecných rezerv na krytí úvěrových ztrát pro úvěrová rizika, který byl vykázán v účetní závěrce v souladu s použitelným účetním rámcem, avšak nestanovuje podrobná pravidla pro vymezení specifických a obecných úprav o úvěrové riziko.
(2)
Měla by být stanovena pravidla pro upřesnění hodnot, jež mají být zahrnuty do výpočtu úprav o úvěrové riziko, které zohledňují ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem. Výpočet úprav o úvěrové riziko za účelem stanovení kapitálových požadavků by měl být omezen na hodnoty, o které se snížil kmenový kapitál tier 1 instituce.
(3)
Ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem a uznané podle použitelného účetního rámce v běžném účetním roce by měly být uznány jako úpravy o úvěrové riziko, pokud instituce vykáže účinek v kmenovém kapitálu tier 1. To je důležité v případě, vzniknou-li ztráty ze znehodnocení zaznamenané v průběhu účetního roku navzdory celkovému mezitímnímu zisku během roku nebo na konci roku, který nebyl schválen podle čl. 26 odst. 2 nařízení (EU) č. 575/2013, pokud by jejich uznání jako úprav o úvěrové riziko mělo dopad na hodnoty expozice nebo na kapitál tier 2 dříve než na kmenový kapitál tier 1. U prozatímních ztrát podle čl. 36 odst. 1 nařízení (EU) č. 575/2013 není takováto úprava nutná, jsou-li ztráty za běžný účetní rok podle uvedeného článku okamžitě odečteny od kmenového kapitálu tier 1.
(4)
Určitá ustanovení nařízení (EU) č. 575/2013 týkající se úprav o úvěrové riziko výslovně odkazují na podrozvahové položky. Pokud takovéto rozlišení neexistuje, vztahují se příslušná ustanovení na rozvahové i podrozvahové položky.
(5)
Je třeba stanovit pravidla vztahující se na ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem a uznané podle použitelného účetního rámce, o něž byl snížen kmenový kapitál tier 1 instituce. Tato pravidla by se měla týkat znehodnocení a úprav ocenění u finančních aktiv nebo rezerv na podrozvahové položky, pokud zohledňují ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem a pokud jsou vykázány ve výsledovce podle použitelného účetního rámce. Souvisejí-li takové ztráty s finančními nástroji oceněnými reálnou hodnotou, měla by se tato pravidla vztahovat rovněž na objemy uznané podle použitelných účetních rámců jako znehodnocení nebo na podobné provedené úpravy, pokud odrážejí ztráty související se zhoršením úvěrové kvality aktiva nebo portfolia aktiv. V této fázi není vhodné upravit jiné částky, které nepředstavují znehodnocení finančního nástroje podle použitelného účetního rámce nebo neodrážejí podobnou koncepci, ačkoli by takové změny mohly zahrnovat prvek úvěrového rizika.
(6)
K zajištění úplného pokrytí výpočtu je nezbytné, aby byly veškeré hodnoty, které jsou důležité pro účely uvedené v čl. 110 odst. 4 prvním pododstavci nařízení (EU) č. 575/2013, zahrnuty do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko (obecné úpravy o úvěrové riziko), nebo do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko (specifické úpravy o úvěrové riziko).
(7)
Co se týká určení hodnot, které mohou být zahrnuty do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko, jediným kritériem stanoveným v nařízení (EU) č. 575/2013 je to, že podle čl. 62 písm. c) nařízení (EU) č. 575/2013 nejsou specifické úpravy o úvěrové riziko způsobilé pro zahrnutí do kapitálu tier 2 na základě standardizovaného přístupu. Rozlišení hodnot, které mají být zahrnuty do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko, nebo obecných úprav o úvěrové riziko, musí být proto provedeno v souladu s kritérii pro určení položek, které lze zahrnout do kapitálu tier 2.
(8)
Nařízení (EU) č. 575/2013 provádí mezinárodně schválené standardy třetího mezinárodního regulačního rámce pro banky (2) Basilejského výboru pro bankovní dohled (dále jen „Basilej III“). Příslušná pravidla pro úpravy o úvěrové riziko by tudíž měla být rovněž v souladu s basilejským rámcem, který stanoví, že jedním z kritérií pro rozlišování mezi obecnými úpravami o úvěrové riziko a specifickými úpravami o úvěrové riziko musí být to, že obecné rezervy nebo obecné rezervy na úvěrové ztráty jsou „volně dostupné ke krytí následně realizovaných ztrát“. Podle pravidel Basilej III jsou rezervy nebo rezervy na úvěrové ztráty, které jsou drženy s ohledem na budoucí, v současnosti neurčené ztráty, volně dostupné ke krytí následně realizovaných ztrát z úvěrového rizika, a splňují proto podmínky pro zahrnutí do kapitálu tier 2. Hodnoty zahrnuté do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko by měly být plně dostupné, pokud jde o časové rozvržení a výši, k pokrytí těchto ztrát přinejmenším v běžných situacích, v nichž může kapitál absorbovat ztráty v případě platební neschopnosti před tím, než by vznikly ztráty vkladatelům.
(9)
V této oblasti by měla být tato pravidla uplatněna bez ohledu na použitelný účetní rámec. Aby však mohly instituce jednotně rozlišovat specifické a obecné úpravy o úvěrové riziko, měla by být pro každý typ úprav o úvěrové riziko podle použitelných účetních rámců stanovena kritéria pro ošetření ztrát z úvěrového rizika. Jelikož zacházení se ztrátami, které souvisí výhradně s úvěrovým rizikem a které jsou uznané podle použitelných účetních rámců, závisí na splnění takových kritérií, velká většina takových hodnot by měla být vzhledem k omezující povaze kritérií pro obecné úpravy o úvěrové riziko obvykle považována za specifické úpravy o úvěrové riziko.
(10)
Mezinárodní účetní standardy však podléhají revizím, které si mohou vyžádat změny kritérií pro rozlišování mezi specifickými a obecnými úpravami o úvěrové riziko. Vzhledem k probíhajícím jednáním, zejména pokud jde o modely znehodnocení, by bylo předčasné předjímat takový model v rámci kritérií úprav úvěrového rizika.
(11)
Nařízení (EU) č. 575/2013 vyžaduje, aby byly úpravy specifického úvěrového rizika identifikovány pro jednotlivé expozice. Je proto nezbytné rozhodnout o tom, jak zacházet se specifickými úpravami o úvěrové riziko, které zohledňují ztráty související s úvěrovým rizikem celé skupiny expozic. Je rovněž nutné rozhodnout, pro jakou expozici nebo expozice ve skupině a v jaké míře by měly být specifické úpravy o úvěrové riziko uznány. Přidělení částí této hodnoty vyplývající ze specifických úprav o úvěrové riziko expozicím ve skupině je nutno provést úměrně objemu rizikově vážených expozic. Za tímto účelem by měly být hodnoty expozice stanoveny bez ohledu na případné specifické úpravy o úvěrové riziko.
(12)
Za účelem určení selhání podle čl. 178 odst. 3 písm. b) nařízení (ES) č. 575/2013 je nutné zahrnout pouze specifické úpravy o úvěrové riziko, které jsou provedeny individuálně pro jednu expozici nebo pro jednoho dlužníka, a nezahrnovat specifické úpravy o úvěrové riziko provedené pro celé skupiny expozic. Specifické úpravy o úvěrové riziko provedené pro celé skupiny expozic neurčují u expozic náležejících do těchto skupin dlužníky, u nichž se má za to, že došlo k selhání. Existence specifických úprav o úvěrové riziko pro skupinu expozic nepředstavuje dostatečný důvod pro vyvození závěru, že u každého dlužníka nebo expozice náležející do této skupiny došlo k selhání.
(13)
Je nezbytné, aby mohly instituce prokázat, jak jsou kritéria pro rozlišování mezi specifickými a obecnými úpravami o úvěrové riziko uplatňována na základě použitelného účetního rámce. Proto by měly instituce takový postup zdokumentovat.
(14)
Toto nařízení vychází z návrhů regulačních technických norem, které Komisi předložil Evropský orgán pro bankovnictví.
(15)
Evropský orgán pro bankovnictví uskutečnil otevřené veřejné konzultace o návrzích regulačních technických norem, z nichž toto nařízení vychází, analyzoval potenciální související náklady a přínosy podle článku 10 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1093/2010 (3) a požádal o stanovisko skupinu subjektů působících v bankovnictví zřízenou podle článku 37 nařízení (EU) č. 1093/2010,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Určení obecných a specifických úprav o úvěrové riziko pro účely článků 111, 159, 166, 167, 168, 178, 246 a 266 nařízení (EU) č. 575/2013
1. Pro účely tohoto nařízení se hodnoty, které musí být zahrnuty institucí do výpočtu obecných a specifických úprav o úvěrové riziko, rovnají veškerým hodnotám, o něž byl snížen kmenový kapitál tier 1 instituce, aby se zohlednily ztráty, které podle použitelného účetního rámce souvisejí výhradně s úvěrovým rizikem a které jsou jako takové vykázány ve výsledovce, bez ohledu na to, zda vyplývají ze znehodnocení, úprav ocenění nebo rezerv na podrozvahové položky.
Hodnoty zjištěné podle prvního pododstavce, které byly vykázány během účetního roku, mohou být zahrnuty do výpočtu obecných a specifických úprav o úvěrové riziko pouze tehdy, pokud byly příslušné hodnoty odečteny od kmenového kapitálu tier 1 instituce, a to buď v souladu s čl. 36 odst. 1 nařízení (EU) č. 575/2013, nebo v případě mezitímního zisku či zisku na konci roku, který nebyl schválen v souladu s čl. 26 odst. 2 uvedeného nařízení, odpovídajícím okamžitým snížením kmenového kapitálu tier 1 za účelem stanovení kapitálu.
2. Hodnoty uvedené v odstavci 1 jsou institucí zahrnuty do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko (obecné úpravy o úvěrové riziko), pokud splňují obě tato kritéria:
a)
jsou volně a plně dostupné, pokud jde o časové rozvržení a výši, k pokrytí ztrát z úvěrového rizika, které nebyly dosud realizovány;
b)
zohledňují ztráty z úvěrového rizika pro skupinu expozic, s ohledem na niž nemá instituce v současnosti žádné důkazy o tom, že došlo ke ztrátě.
3. Všechny ostatní hodnoty uvedené v odstavci 1 jsou zahrnuty do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko (specifické úpravy o úvěrové riziko).
4. S výhradou splnění kritérií uvedených v odstavci 2 zahrne instituce do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko tyto ztráty:
a)
ztráty uznané za účelem pokrytí vyšších průměrných ztrát z portfolia v posledních letech, ačkoli v současnosti nejsou k dispozici žádné důkazy o ztrátách, které by dokládaly výši ztrát zaznamenanou v minulosti;
b)
ztráty, s ohledem na něž si instituce není vědoma zhoršení úvěrové kvality skupiny expozic, u níž je však na základě minulých zkušeností statisticky pravděpodobná určitá míra neplnění.
5. Níže uvedené ztráty zahrne instituce vždy do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko podle odstavce 3:
a)
ztráty vykázané ve výsledovce u nástrojů oceněných reálnou hodnotou, které podle použitelného účetního rámce představují znehodnocení v důsledku úvěrového rizika;
b)
ztráty v důsledku současných nebo minulých událostí ovlivňujících významnou individuální expozici nebo expozice, které nejsou individuálně významné a které jsou posuzovány individuálně nebo společně;
c)
ztráty, s ohledem na něž minulé zkušenosti upravené podle stávajících zjistitelných údajů ukazují, že vznikla ztráta, instituce si však dosud není vědoma toho, která individuální expozice ztrátu zaznamenala.
Článek 2
Přidělení specifických úprav o úvěrové riziko pro skupinu expozic expozicím v rámci skupiny
1. Pokud specifická úprava o úvěrové riziko zohledňuje ztráty související s úvěrovým rizikem skupiny expozic, přidělí instituce takovou specifickou úpravu o úvěrové riziko všem jednotlivým expozicím v takové skupině úměrně objemu rizikově vážených expozic. Za takovým účelem by měly být hodnoty expozice stanoveny bez ohledu na případné specifické úpravy o úvěrové riziko.
2. Při zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013 u skupiny expozic, které nejsou ve stavu selhání, nemusí instituce přidělit specifickou úpravu o úvěrové riziko jednotlivým expozicím ve skupině.
3. Pokud specifická úprava o úvěrové riziko souvisí se skupinou expozic, u nichž jsou kapitálové požadavky k úvěrovému riziku vypočítány částečně podle standardizovaného přístupu a částečně podle přístupu založeného na interním ratingu, přidělí instituce takovou specifickou úpravu o úvěrové riziko skupině expozic, na niž se vztahují oba přístupy, úměrně objemu rizikově vážených expozic skupiny před provedením kroků uvedených v odstavcích 1 a 2. Za takovým účelem se hodnoty expozic stanoví bez přihlédnutí k případným specifickým úpravám o úvěrové riziko.
4. Při přidělování specifických úprav o úvěrové riziko expozicím instituce zajistí, aby nebyla stejná část přidělena dvakrát různým expozicím.
Článek 3
Výpočet úprav o úvěrové riziko za účelem určení hodnoty expozice podle článků 111, 166, 167, 168, 246 a 266 nařízení (EU) č. 575/2013
Pro účely určení hodnoty expozice podle článků 111, 166 až 168, 246 a 266 nařízení (EU) č. 575/2013 instituce vypočítají specifické úpravy o úvěrové riziko související s expozicí jako hodnoty specifických úprav o úvěrové riziko pro takovou jednu expozici, nebo jako hodnoty specifických úprav o úvěrové riziko, které instituce přidělila takové expozici podle článku 2.
Článek 4
Výpočet specifických a obecných úprav o úvěrové riziko pro účely zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013
1. Pro účely zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013 instituce vypočítá celkové obecné úpravy o úvěrové riziko související s expozicemi zahrnutými do zacházení s výší očekávané ztráty coby součet těchto výší, jež jsou vymezeny coby obecné úpravy o úvěrová rizika podle článku 1 tohoto nařízení, jež instituce přidělily podle čl. 110 odst. 3 nařízení (EU) č. 575/2013.
2. Pro účely zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013 se výpočet celkových specifických úprav o úvěrové riziko souvisejících s expozicemi zahrnutými do zacházení s výší očekávané ztráty rovná součtu hodnot písmen a) a b) s vyloučením expozic, které jsou ve stavu selhání:
a)
hodnoty určené jako specifické úpravy o úvěrové riziko podle článku 1, které souvisejí s úvěrovým rizikem jednotlivé expozice,
b)
hodnoty určené jako specifické úpravy o úvěrové riziko podle článku 1, které souvisejí s úvěrovým rizikem určité skupiny expozic a které byly přiděleny podle článku 2.
3. Celkové specifické úpravy o úvěrové riziko související s expozicí, která je ve stavu selhání, se vypočítají jako součet všech hodnot specifických úprav o úvěrové riziko pro takovou jednu expozici, nebo hodnot specifických úprav o úvěrové riziko, které instituce přidělila takové expozici podle článku 2
Článek 5
Výpočet specifických úprav o úvěrové riziko pro kapitálové požadavky za účelem určení selhání podle článku 178 nařízení (EU) č. 575/2013
Za účelem určení selhání podle článku 178 nařízení (EU) č. 575/2013 se specifické úpravy o úvěrové riziko vypočítají jako hodnoty specifických úprav o úvěrové riziko souvisejících s úvěrovým rizikem jedné expozice nebo jednoho dlužníka.
Článek 6
Dokumentace
Určení a výpočet obecných a specifických úprav o úvěrové riziko instituce zdokumentují.
Článek 7
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 20. prosince 2013.
ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 183/2014
z dnia 20 grudnia 2013 r.
uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących określenia sposobu obliczania korekt z tytułu szczególnego i ogólnego ryzyka kredytowego
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (1), w szczególności jego art. 110 ust. 4 akapit trzeci,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 zdefiniowano korektę z tytułu ryzyka kredytowego jako kwotę celowej i ogólnej rezerwy na straty kredytowe uwzględnionej w sprawozdaniu finansowym instytucji zgodnie z mającymi zastosowanie standardami rachunkowości, ale nie ustanowiono szczegółowych przepisów służących określeniu korekt z tytułu szczególnego i ogólnego ryzyka kredytowego.
(2)
Należy ustanowić przepisy dotyczące określenia kwot, które należy uwzględnić przy obliczaniu korekt z tytułu ryzyka kredytowego odzwierciedlających straty związane wyłącznie z ryzykiem kredytowym. Obliczanie korekt z tytułu ryzyka kredytowego w celu określenia wymogów w zakresie funduszy własnych powinno być ograniczone do kwot, które obniżyły kapitał podstawowy Tier I instytucji.
(3)
Straty związane wyłącznie z ryzykiem kredytowym uznawane w ramach mających zastosowanie standardów rachunkowości w bieżącym roku obrachunkowym należy uznać jako korekty z tytułu ryzyka kredytowego, pod warunkiem że instytucja uznaje ich skutki w kapitale podstawowym Tier I. Jest to istotne w przypadku wystąpienia odnotowanych w trakcie roku obrachunkowego odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości pomimo całkowitych zysków z bieżącego okresu w ciągu roku lub zysków rocznych, które nie są zatwierdzone zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, oraz gdy ich uznanie jako korekty z tytułu ryzyka kredytowego prowadziłoby do wpływu na wartości ekspozycji lub kapitał Tier II wcześniej niż na kapitał podstawowy Tier I. W przypadku strat z bieżącego okresu zgodnie z art. 36 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 taka korekta nie jest konieczna w zakresie, w jakim straty za bieżący rok obrachunkowy zgodnie z tym artykułem są natychmiast odliczane od kapitału podstawowego Tier I.
(4)
Określone przepisy rozporządzenia (UE) nr 575/2013 dotyczące korekt z tytułu ryzyka kredytowego odnoszą się bezpośrednio do pozycji pozabilansowych. Jeżeli nie wprowadzono odpowiedniego rozróżnienia, odpowiednie przepisy stosuje się zarówno do pozycji bilansowych, jak i pozabilansowych.
(5)
Należy określić przepisy w celu uwzględnienia tych strat związanych wyłącznie z ryzykiem kredytowym, które są uznawane w ramach mających zastosowanie standardów rachunkowości i w wyniku których obniżony został kapitał podstawowy Tier I instytucji. Przepisy te powinny uwzględniać utratę wartości i korekty wartości aktywów finansowych lub rezerw dla pozycji pozabilansowych w zakresie, w jakim odzwierciedlają one straty związane wyłącznie z ryzykiem kredytowym, oraz pod warunkiem że są one uznawane w rachunku zysków i strat w ramach mających zastosowanie standardów rachunkowości. W zakresie, w jakim te straty odnoszą się do instrumentów finansowych wycenionych według wartości godziwej, przedmiotowe przepisy powinny obejmować także kwoty uznane jako utrata wartości w ramach mających zastosowanie standardów rachunkowości lub podobne dokonane korekty, pod warunkiem że odzwierciedlają one straty związane z obniżeniem lub pogorszeniem jakości kredytowej składnika aktywów lub portfela aktywów. Na tym etapie niewłaściwe jest objęcie uregulowaniami innych kwot, które nie stanowią utraty wartości instrumentu finansowego w ramach mających zastosowanie standardów rachunkowości lub które nie odzwierciedlają podobnej koncepcji, nawet jeżeli takie zmiany mogą zawierać element ryzyka kredytowego.
(6)
W celu zapewnienia pełnego zakresu obliczania konieczne jest, aby każda kwota, która jest istotna do celów wymienionych w art. 110 ust. 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 575/2013, została przypisana bądź to do obliczania korekt z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego (korekty z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego), bądź to do obliczania korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego (korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego).
(7)
W odniesieniu do identyfikacji kwot, które mogą być uwzględnione w obliczaniu korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego, jedyne kryterium przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 stanowi, że korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego nie kwalifikują się do włączenia w kapitał Tier II w ramach metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego zgodnie z art. 62 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 575/2013. W związku z tym rozróżnienia między kwotami, które należy uwzględnić w obliczaniu korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego, oraz kwotami, które należy uwzględnić w obliczaniu korekt z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego, należy dokonać w sposób spójny z kryteriami służącymi do rozpoznania, jakie elementy mogą zostać uwzględnione w kapitale Tier II.
(8)
Rozporządzenie (UE) nr 575/2013 wdraża uzgodnione na szczeblu międzynarodowym przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego standardy trzecich międzynarodowych ram regulacyjnych dla banków (2) (określane dalej jako pakiet Bazylea III). W związku z tym właściwe przepisy dotyczące korekt z tytułu ryzyka kredytowego powinny być również spójne z pakietem Bazylea III, który stanowi, iż jednym z kryteriów rozróżnienia między korektami z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego a korektami z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego musi być fakt, że ogólne rezerwy lub ogólne rezerwy na straty kredytowe są „swobodnie dostępne na potrzeby pokrycia strat, które następnie się zmaterializują”. Według pakietu Bazylea III rezerwy lub rezerwy na straty kredytowe utrzymywane na przyszłe, obecnie nierozpoznane straty są swobodnie dostępne na potrzeby pokrycia strat wynikających z ryzyka kredytowego, które następnie się zmaterializują, i w związku z tym kwalifikują się do włączenia ich w kapitał Tier II. Ponadto kwoty uwzględnione w obliczaniu korekt z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego powinny być dostępne przez cały czas i w pełnej wysokości, tak aby pokryć tego rodzaju straty przynajmniej w przypadku likwidacji, jeżeli straty w przypadku likwidacji mogą być pokryte z kapitału, zanim dojdzie do utraty środków przez deponentów.
(9)
Należy zapewnić możliwość stosowania przepisów w tej dziedzinie niezależnie od mających zastosowanie standardów rachunkowości. Aby jednak umożliwić instytucjom dokonywanie rozróżnienia pomiędzy korektami z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego a korektami z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego w jednolity sposób, należy określić kryteria ujmowania strat z tytułu ryzyka kredytowego w ramach mających zastosowanie standardów rachunkowości dla każdego typu korekty z tytułu ryzyka kredytowego. Zważywszy na fakt, że sposób ujmowania strat związanych wyłącznie z ryzykiem kredytowym uznawanych w ramach mających zastosowanie standardów rachunkowości zależy od spełnienia tych kryteriów, przeważająca większość tych kwot zostanie zazwyczaj sklasyfikowana jako korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego z uwagi na restrykcyjny charakter kryteriów dotyczących korekt z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego.
(10)
Międzynarodowe standardy rachunkowości podlegają zmianom, które mogą narzucać konieczność modyfikacji kryteriów rozróżniania między korektami z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego a korektami z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego. W świetle trwających dyskusji, zwłaszcza na temat modeli utraty wartości, przedwczesna wydaje się próba przewidzenia tego modelu w kryteriach dotyczących korekty z tytułu ryzyka kredytowego.
(11)
Rozporządzenie (UE) nr 575/2013 nakłada wymóg określenia korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego w odniesieniu do pojedynczej ekspozycji. Konieczne jest zatem podjęcie decyzji o sposobie ujmowania korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego, które odzwierciedlają straty związane z ryzykiem kredytowym dotyczącym całej grupy ekspozycji. Ponadto niezbędne jest zadecydowanie o tym, w odniesieniu do których ekspozycji w grupie oraz w jakim zakresie należy uznać korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego. Przypisania poszczególnych części tej kwoty wynikających z tego rodzaju korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego do ekspozycji w grupie należy dokonać proporcjonalnie do kwot ekspozycji ważonych ryzykiem. W tym celu wartości ekspozycji należy określać bez uwzględnienia jakichkolwiek korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego.
(12)
Do celów określenia niewykonania zobowiązania na podstawie art. 178 ust. 3 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 należy uwzględnić tylko te korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego, których dokonuje się oddzielnie dla pojedynczej ekspozycji lub pojedynczego dłużnika, natomiast nie należy uwzględniać korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego dokonanych dla całych grup ekspozycji. W korektach z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego dokonywanych dla całych grup ekspozycji nie identyfikuje się dłużników ekspozycji należących do takich grup, w odniesieniu do których uznano, że nastąpiło niewykonanie zobowiązania. W szczególności istnienie korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego dla grupy ekspozycji nie stanowi wystarczającego powodu, by stwierdzić, że nastąpiło niewykonanie zobowiązania ze strony każdego dłużnika lub w przypadku każdej ekspozycji należącej do tej grupy.
(13)
Konieczne jest, aby instytucje mogły wykazać, w jaki sposób stosuje się kryteria rozróżniania między korektami z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego a korektami z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego w kontekście mających zastosowanie standardów rachunkowości. Instytucje powinny zatem dokumentować ten proces.
(14)
Podstawę niniejszego rozporządzenia stanowi projekt regulacyjnych standardów technicznych przedłożony Komisji przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego.
(15)
Europejski Urząd Nadzoru Bankowego przeprowadził otwarte konsultacje społeczne na temat projektu regulacyjnych standardów technicznych, który stanowi podstawę niniejszego rozporządzenia, dokonał analizy potencjalnych powiązanych z nim kosztów i korzyści zgodnie z art. 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 (3) oraz zwrócił się o wydanie opinii przez Bankową Grupę Interesariuszy ustanowioną zgodnie z art. 37 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Określanie korekt z tytułu ogólnego i szczególnego ryzyka kredytowego do celów art. 111, 159, 166, 167, 168, 178, 246 i 266 rozporządzenia (UE) nr 575/2013
1. Do celów niniejszego rozporządzenia kwoty, które należy uwzględnić przy obliczaniu korekt z tytułu ogólnego i szczególnego ryzyka kredytowego przez instytucję, są równe wszystkim kwotom, o które został obniżony kapitał podstawowy Tier I instytucji w celu odzwierciedlenia strat związanych wyłącznie z ryzykiem kredytowym zgodnie z mającymi zastosowanie standardami rachunkowości i uznanych jako takie w rachunku zysków i strat niezależnie od tego, czy wynikają one z utraty wartości, korekt wartości czy rezerw na pozycje pozabilansowe.
Wszelkie kwoty określone zgodnie z akapitem pierwszym, które zostały uznane w ciągu roku obrachunkowego, mogą zostać uwzględnione przy obliczaniu korekt z tytułu ogólnego i szczególnego ryzyka kredytowego wyłącznie wtedy, gdy odpowiednie kwoty zostały odliczone od kapitału podstawowego Tier I instytucji zgodnie z art. 36 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 lub - w przypadku zysków z bieżącego okresu lub zysków rocznych, które nie zostały zatwierdzone zgodnie z art. 26 ust. 2 tego rozporządzenia - poprzez odpowiednie natychmiastowe obniżenie kapitału podstawowego Tier I w celu ustalenia funduszy własnych.
2. Kwoty, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się przy obliczaniu korekt z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego przez instytucję (korekty z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego), jeżeli spełniają one oba następujące kryteria:
a)
są swobodnie dostępne przez cały czas i w pełnej wysokości, tak aby pokryć jeszcze nie zaistniałe straty z tytułu ryzyka kredytowego;
b)
odzwierciedlają straty z tytułu ryzyka kredytowego dla grupy ekspozycji, w odniesieniu do których instytucja nie posiada obecnie żadnych dowodów na wystąpienie zdarzenia straty.
3. Wszystkie pozostałe kwoty, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się przy obliczaniu korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego (korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego).
4. Pod warunkiem spełnienia kryteriów opisanych w ust. 2, przy obliczaniu korekt z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego instytucja uwzględnia następujące straty:
a)
straty uznane na pokrycie większych, średnich poniesionych strat w portfelu w ciągu ostatnich lat, mimo że nie istnieją obecnie żadne dowody na wystąpienie zdarzeń strat, które potwierdziłyby wspomniane poziomy strat odnotowane w przeszłości;
b)
straty, w odniesieniu do których instytucja nie dostrzega pogorszenia jakości kredytowej dla grupy ekspozycji, ale w przypadku których na podstawie doświadczeń z przeszłości istnieje statystyczna możliwość wystąpienia w pewnym stopniu przypadków niedokonania płatności.
5. Przy obliczaniu korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego, o których mowa w ust. 3, instytucja zawsze uwzględnia następujące straty:
a)
straty uznane w rachunku zysków i strat dla instrumentów wycenianych według wartości godziwej, które stanowią utratę wartości ryzyka kredytowego w ramach mających zastosowanie standardów rachunkowości;
b)
straty wynikające z obecnych lub przeszłych zdarzeń mających wpływ na znaczną indywidualną ekspozycję lub ekspozycje, które nie są indywidualnie znaczne, które to ekspozycje podlegają indywidualnej lub zbiorowej ocenie;
c)
straty, w odniesieniu do których dane historyczne, skorygowane na podstawie bieżących, możliwych do zaobserwowania danych wskazują, że dana strata wystąpiła, lecz instytucja nie jest jeszcze świadoma, która indywidualna ekspozycja poniosła te straty.
Artykuł 2
Przypisywanie korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego dla grupy ekspozycji ekspozycjom w ramach grupy
1. Jeżeli korekta z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego odzwierciedla straty związane z ryzykiem kredytowym grupy ekspozycji, instytucje przypisują tę korektę z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego wszystkim pojedynczym ekspozycjom z tej grupy proporcjonalnie do kwot ekspozycji ważonych ryzykiem. W tym celu wartości ekspozycji określa się bez uwzględniania jakichkolwiek korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego.
2. W przypadku sposobu ujmowania kwot oczekiwanych strat, o którym mowa w art. 159 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, w odniesieniu do grupy ekspozycji niecechujących się niewykonaniem zobowiązania, instytucje nie mają obowiązku przypisania korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego pojedynczym ekspozycjom z grupy.
3. Jeżeli korekta z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego odnosi się do grupy ekspozycji, których wymogi w zakresie funduszy własnych dotyczące ryzyka kredytowego oblicza się częściowo według metody standardowej i częściowo według metody wewnętrznych ratingów, instytucja przed podjęciem działań, o których mowa w ust. 1 i 2, przypisuje tę korektę z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego grupie ekspozycji objętej każdą z metod proporcjonalnie do kwot ekspozycji ważonych ryzykiem dla tej grupy. W tym celu wartości ekspozycji określa się bez uwzględniania jakichkolwiek korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego.
4. Przypisując ekspozycjom korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego, instytucje dopilnowują, aby ta sama część nie została przypisana dwa razy różnym ekspozycjom.
Artykuł 3
Obliczanie korekt z tytułu ryzyka kredytowego do celów określenia wartości ekspozycji zgodnie z art. 111, 166, 167, 168, 246 i 266 rozporządzenia (UE) nr 575/2013
Do celów określenia wartości ekspozycji zgodnie z art. 111, 166-168, 246 i 266 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 instytucje obliczają korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego związanego z daną ekspozycją jako kwoty korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego dla tej pojedynczej ekspozycji lub jako kwoty korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego, które instytucja przypisała danej ekspozycji zgodnie z art. 2.
Artykuł 4
Obliczanie korekt z tytułu ogólnego i szczególnego ryzyka kredytowego do celów sposobu ujmowania kwot oczekiwanych strat zgodnie z art. 159 rozporządzenia (UE) nr 575/2013
1. Do celów sposobu ujmowania kwot oczekiwanych strat zgodnie z art. 159 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 całkowitą wartość korekt z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego związanych z ekspozycjami uwzględnionymi w ramach sposobu ujmowania kwot oczekiwanych strat instytucja oblicza jako sumę kwot określonych jako korekty z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego zgodnie z art. 1 niniejszego rozporządzenia, które instytucja przypisała zgodnie z art. 110 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.
2. Do celów sposobu ujmowania kwot oczekiwanych strat zgodnie z art. 159 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 całkowitą wartość korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego związanych z ekspozycjami uwzględnionymi w ramach sposobu ujmowania kwot oczekiwanych strat oblicza się jako sumę kwot określonych w lit. a) i b), z wyłączeniem ekspozycji, których dotyczy niewykonanie zobowiązania:
a)
kwoty określone jako korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego zgodnie z art. 1, które są związane z ryzykiem kredytowym z tytułu pojedynczej ekspozycji;
b)
kwoty określone jako korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego zgodnie z art. 1, które są związane z ryzykiem kredytowym z tytułu grupy ekspozycji i które zostały przypisane zgodnie z art. 2.
3. Całkowitą wartość korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego związanego z ekspozycją, której dotyczy niewykonanie zobowiązania, oblicza się jako sumę wszystkich kwot korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego dla tej pojedynczej ekspozycji lub jako kwoty korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego, które instytucja przypisała tej ekspozycji zgodnie z art. 2.
Artykuł 5
Obliczanie korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego dla wymogów w zakresie funduszy własnych do celów określenia niewykonania zobowiązania zgodnie z art. 178 rozporządzenia (UE) nr 575/2013
Do celów określenia niewykonania zobowiązania zgodnie z art. 178 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego oblicza się jako kwoty korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego związanych z ryzykiem kredytowym z tytułu pojedynczej ekspozycji lub pojedynczego dłużnika.
Artykuł 6
Dokumentacja
Instytucje dokumentują określanie i obliczanie korekt z tytułu ogólnego ryzyka kredytowego i korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego.
Artykuł 7
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 20 grudnia 2013 r.