PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 13. září 2013,
kterým se schvaluje makroekonomický ozdravný program pro Kypr a zrušuje rozhodnutí 2013/236/EU
(2013/463/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 472/2013 ze dne 21. května 2013 o posílení hospodářského a rozpočtového dohledu nad členskými státy eurozóny, jejichž finanční stabilita je postižena či ohrožena závažnými obtížemi (1), a zejména na čl. 7 odst. 2 a 5 uvedeného nařízení,
s ohledem na návrh Evropské komise,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (EU) č. 472/2013 se vztahuje na členské státy, které jsou v době jeho vstupu v platnost již příjemci finanční pomoci, včetně pomoci z Evropského mechanismu stability.
(2)
Nařízení (EU) č. 472/2013 stanoví pravidla schválení makroekonomických ozdravných programů pro členské státy, které jsou příjemci finanční pomoci; tato pravidla musí odpovídat ustanovením Smlouvy o založení Evropského mechanismu stability.
(3)
Na žádost Kypru ze dne 25. června 2012 o finanční pomoc z ESM Rada dne 25. dubna 2013 rozhodnutím 2013/236/EU (2) stanovila, že Kypr má důsledně provádět makroekonomický ozdravný program.
(4)
Dne 24. dubna 2013 Rada guvernérů ESM v zásadě rozhodla poskytnout stabilizační podporu pro Kypr a schválila memorandum o porozumění o zvláštních podmínkách hospodářské politiky (dále jen „memorandum o porozumění“) a jeho podpis Komisí jménem ESM.
(5)
V souladu s čl. 1 odst. 2 rozhodnutí 2013/236/EU provedla Komise ve spolupráci s Evropskou centrální bankou (ECB) a tam, kde je to vhodné, i Mezinárodním měnovým fondem (MMF) první přezkum za účelem posouzení pokroku dosaženého při provádění dohodnutých opatření, jakož i jejich účinnosti a hospodářského a sociálního dopadu. V důsledku tohoto přezkumu byl stávající makroekonomický ozdravný program upraven s ohledem na opatření kyperských úřadů v druhém čtvrtletí roku 2013.
(6)
Po vstupu nařízení (EU) č. 472/2013 v platnost má být nyní makroekonomický ozdravný program přijat ve formě prováděcího rozhodnutí Rady. Z důvodu přehlednosti a právní jistoty by měl být program opětovně přijat na základě čl. 7 odst. 2 nařízení (EU) č. 472/2013. Podstata programu by měla zůstat stejná jako u programu, který byl schválen rozhodnutím 2013/236/EU, ale měl by rovněž zahrnovat i výsledky přezkumu provedeného v souladu s čl. 1 odst. 2 uvedeného rozhodnutí. Zároveň by mělo být rozhodnutí 2013/236/EU zrušeno.
(7)
Komise ve spolupráci s ECB a MMF provedla první přezkum za účelem posouzení pokroku, jehož bylo dosaženo při provádění dohodnutých opatření, jakož i jejich účinnosti a hospodářského a sociálního dopadu. V důsledku tohoto přezkumu bylo aktualizováno memorandum o porozumění v oblastech týkajících se reformy finančního sektoru, fiskální politiky a strukturálních reforem, zejména pokud jde o i) plán postupného uvolňování kontrol kapitálu, ii) zavedení právního rámce pro novou strukturu pro řízení podílu státu v odvětví družstevních úvěrů, iii) akční plán proti praní špinavých peněz, iv) systém kompenzací pro zaopatřovací a penzijní fondy, které mají vklady v bance Cyprus Popular Bank, v) zajištění neustálé disponibility potřebných finančních prostředků na pokrytí příspěvků státu u projektů financovaných ze strukturálních a jiných fondů EU, vi) poskytnutí podrobností o plánované reformě podpory z veřejných prostředků a vii) vytvoření podrobných politických návrhů týkajících se řešení nedostatků v jeho aktivačních politikách a učinění rychlých opatření pro vytvoření příležitostí pro mladé a zlepšení jejich perspektivy zaměstnatelnosti. Provedení komplexních a ambiciózních reforem ve finanční, fiskální a strukturální oblasti by mělo zabezpečit střednědobou udržitelnost kyperského veřejného dluhu.
(8)
V průběhu provádění komplexního balíčku opatření hospodářské politiky Kypru by Komise měla poskytovat další politické poradenství a odbornou pomoc v konkrétních oblastech. Členský stát podléhající makroekonomickému ozdravnému programu, který se potýká s nedostatečnou správní kapacitou, má o technickou pomoc požádat Komisi, která může pro tento účel vytvořit skupiny odborníků.
(9)
Kyperské orgány by měly při přípravě, provádění, sledování a hodnocení makroekonomického ozdravného programu usilovat v souladu se stávajícími vnitrostátními pravidly a zvyklostmi o názory sociálních partnerů a organizací občanské společnosti,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Pro usnadnění návratu kyperské ekonomiky k udržitelnému růstu a fiskální a finanční stabilitě Kypr důsledně provádí makroekonomický ozdravný program (dále jen „program“), jehož hlavní prvky jsou stanoveny v článku 2 tohoto rozhodnutí.
2. Komise ve spolupráci s ECB a tam, kde je to vhodné, s MMF sleduje pokrok Kypru při provádění programu. Kypr poskytuje Komisi a ECB svou plnou součinnost. Zejména jim poskytuje veškeré informace, které považují za nezbytné ke sledování programu. Kyperské úřady předem prokonzultují s Komisí, ECB a MMF přijetí politik, které nejsou zahrnuty do tohoto rozhodnutí, ale které by mohly mít podstatný dopad na dosažení cílů programu.
3. Komise ve spolupráci s ECB a tam, kde je to vhodné, s MMF přezkoumává s kyperskými orgány všechny změny a aktualizace programu, které mohou být nezbytné, aby se plně zohlednily mimo jiné jakékoli významné rozdíly mezi makroekonomickými a fiskálními prognózami a skutečnými hodnotami (včetně údajů o zaměstnanosti), negativní účinky přelévání a rovněž makroekonomické a finanční otřesy.
S cílem zajistit bezproblémové zavádění programu a napomoci udržitelné nápravě nerovnováh Komise zajišťuje průběžné poskytování poradenství a pomoci v oblasti fiskálních reforem, reforem finančního trhu a strukturálních reforem.
Komise pravidelně posuzuje ekonomický dopad programu a doporučuje nezbytné korekce ve snaze podporovat růst a vytváření pracovních míst, zajistit nutnou fiskální konsolidaci a minimalizovat škodlivé dopady v sociální oblasti. Makroekonomický ozdravný program se zveřejní, včetně jeho cílů a předpokládaného rozvržení úsilí o ozdravení.
Článek 2
1. Hlavní cíle programu jsou: ozdravit kyperský bankovní sektor, pokračovat v probíhajícím procesu fiskální konsolidace a provádět strukturální reformy na podporu konkurenceschopnosti a udržitelného a vyváženého růstu. Program se zaměřuje na konkrétní rizika, která Kypr představuje pro finanční stabilitu v eurozóně, a jeho cílem je rychlé obnovení zdravé a udržitelné hospodářské a finanční situace na Kypru a obnovení jeho úplné finanční soběstačnosti na mezinárodních finančních trzích. Program bere náležitě v úvahu doporučení Rady určená Kypru podle článků 121, 126, 136 a 148 Smlouvy, jakož i opatření Kypru přijatá k dodržování uvedených doporučení a zaměřuje se na rozšíření, posílení a prohloubení požadovaných opatření politiky.
2. Kypr usiluje o fiskální konsolidaci v souladu se svými závazky v rámci postupu při nadměrném schodku, a to za pomoci kvalitních trvalých opatření s minimálním dopadem na zranitelné skupiny.
3. Aby Kypr snížil svůj schodek do roku 2016 pod 3 % HDP, je připraven přijmout dodatečná konsolidační opatření. Konkrétně v případě nižších příjmů nebo vyšší potřeby sociálních výdajů v důsledku nepříznivých makroekonomických vlivů je kyperská vláda připravena přijmout dodatečná opatření k zachování cílů programu, včetně snížení diskrečních výdajů, při současné minimalizaci dopadu na zranitelné skupiny. Během programového období se peněžní příjmy přesahující prognózy programu včetně případných neočekávaných zisků použijí ke zvýšení úspor nebo snížení dluhu. Naopak dosažení lepších výsledků v takové míře, že to bude možné považovat za trvalé, může snížit potřebu dodatečných opatření v posledních letech.
4. Kypr zachová dobré využívání strukturálních a dalších unijních fondů s ohledem na rozpočtové cíle programu. Pro zajištění efektivního využívání finančních prostředků Unie kyperská vláda zajistí, aby byly stále k dispozici potřebné finanční prostředky na pokrytí příspěvků státu, včetně nezpůsobilých výdajů, v rámci evropských strukturálních fondů a investičních fondů (EFRR, ESF, Fond soudržnosti, EZFRV a ERF/ENRF) v programových obdobích 2007-2013 a 2014-20, přičemž vezme v úvahu dostupné finanční prostředky Evropské investiční banky. Úřady zajistí, aby se zlepšila institucionální kapacita k provádění stávajících a budoucích programů a byly dostupné příslušné lidské zdroje řídících orgánů a prováděcích subjektů.
5. Ve snaze ozdravit svůj finanční sektor Kypr i nadále důkladně reformuje a restrukturalizuje bankovní sektor a posiluje životaschopné banky prostřednictvím obnovení jejich kapitálu, řešení problémů s likviditou a posílení dohledu nad nimi. Program stanoví tyto opatření a výstupy:
a)
zajištění pečlivého sledování stavu likvidity v bankovním sektoru. Jsou pečlivě sledovány dočasné kontroly volného toku kapitálu (jako např. omezení výběrů hotovosti, plateb a převodů). Cílem je, aby tyto kontroly zůstaly jen po dobu nezbytně nutnou k tomu, aby byla omezena vážná rizika pro finanční stabilitu finančního systému. Byl zveřejněn plán postupného uvolňování kontrol kapitálu založený na etapách a pokroku při provádění programu a v souladu se stavem likvidity bank. Střednědobé plány v oblasti financování a kapitálu u domácích bank, které jsou závislé na financování centrální bankou nebo na státní podpoře, musí realisticky odrážet očekávané snižování pákového efektu v bankovním sektoru a omezovat závislost na úvěrech od centrálních bank, aniž by došlo k nucenému prodeji aktiv a úvěrové krizi. Předpisy o minimálních požadavcích na likviditu jsou aktualizovány, aby se v budoucnosti zabránilo nadměrné koncentraci aktiv určitých emitentů;
b)
přijetí nezbytných regulativních požadavků, pokud jde o zvýšení minimálního ukazatele kapitálové přiměřenosti core tier 1 na 9 % do konce roku 2013;
c)
přijetí opatření k minimalizaci nákladů na restrukturalizaci bank hrazených daňovými poplatníky. Podkapitalizované komerční a družstevní úvěrové instituce získají v co největší míře kapitál ze soukromých zdrojů, dříve než jim budou poskytnuta opatření státní podpory. Veškeré plány na restrukturalizaci musí být před poskytnutím takové podpory formálně schváleny podle pravidel poskytování státní podpory. Komerční banky s nedostatkem kapitálu mohou za předpokladu, že ostatní opatření nejsou dostatečná, požádat o rekapitalizaci od státu v souladu s postupy pro státní podporu;
d)
zajištění toho, aby byl vytvořen úvěrový rejstřík, přezkoumán a případně změněn stávající regulační rámec týkající se poskytování a správy půjček a přijaty právní předpisy posilující správu komerčních bank;
e)
posílení bankovní správy, včetně zákazu poskytování úvěrů nezávislým členům správní rady nebo stranám, které jsou s nimi spjaty;
f)
maximalizaci objemu splacených prostředků z úvěrů v selhání a zároveň minimalizace pobídek pro strategická selhání ze strany dlužníků. Sem se řadí zmírnění omezení týkající se zabavení kolaterálu a řádné sledování a řízení úvěrů v selhání;
g)
dokončení slaďování regulace družstevních úvěrových institucí a dohledu nad nimi s podmínkami platnými pro komerční banky;
h)
provádění strategie pro budoucí strukturu, fungování a životaschopnost sektoru družstevních úvěrových institucí, jak stanoví Kyperská centrální banka po konzultaci s Komisí, ECB a MMF;
i)
posílené sledování zadluženosti podnikatelského sektoru a sektoru domácností a zřízení rámce pro cílenou restrukturalizaci dluhu soukromého sektoru, aby se usnadnilo poskytování nových úvěrů a snížila úvěrová omezení;
j)
další posílení rámce proti praní peněz a provádění akčního plánu zajišťujícího provádění lepších postupů, pokud jde o hloubkové prověřování klienta a transparentnosti subjektů, a to v souladu s osvědčenými postupy;
k)
předložení právních předpisů pro povinný dohled založený na úrovni kapitalizace;
l)
začlenění zátěžových testů do pravidelného vnějšího bankovního dohledu;
m)
zavedení povinných požadavků na zveřejňování, aby bylo zajištěno, že banky pravidelně sdělují trhům, jak pokračuje restrukturalizace jejich fungování; a
n)
zavedení právního rámce pro novou strukturu pro správu podílu státu v odvětví družstevních úvěrů.
6. V průběhu roku 2013 kyperské orgány důsledně plní zákon o rozpočtu na rok 2013 (v posledním platném znění), včetně dalších trvalých opatření, která byla přijata před prvním vyplacením finanční pomoci, která činí minimálně 351 milionů EUR (2,1 % HDP). Kypr přijme tato opatření:
a)
reformu svého daňového systému pro motorová vozidla na základě zásad, které jsou šetrné k životnímu prostředí, a s cílem získat ve střednědobém výhledu další příjmy;
b)
systém kompenzací pro zaopatřovací a penzijní fondy, jež mají vklady v bance Cyprus Popular Bank, který zajišťuje srovnatelné zacházení s takovými fondy v bance Bank of Cyprus a zohledňuje peněžní tok a pojistně matematické situace každého fondu a minimalizuje dopad na schodek vládních institucí. S ohledem na sociální povahu těchto fondů může být cílový schodek vládních institucí pro rok 2013 upraven tak, aby zahrnoval rozpočtový dopad na tento systém, a
c)
plné provedení konsolidačních opatření přijatých od prosince 2012.
7. Od 1. ledna 2014 bude Kypr uplatňovat následující opatření:
a)
na výdajové straně se do rozpočtu zahrne: snížení celkových výdajů na sociální transfery díky lepšímu zacílení; další snížení mezd a náhrad přesčasů ve veřejném a širším veřejném sektoru; zavedení poplatku za průkazy do veřejné dopravy pro studenty a důchodce; opatření pro strukturální reformu v oblasti vzdělávání za účelem zlepšení využívání zdrojů a
b)
na příjmové straně se do rozpočtu na rok 2014 zahrne: prodloužení platnosti dočasného příspěvku z hrubých výdělků zaměstnanců ve veřejném a soukromém sektoru do 31. prosince 2016; zvýšení DPH; zvýšení spotřebních daní a zvýšení příspěvků na všeobecné sociální pojištění.
8. V zájmu zajištění dlouhodobé udržitelnosti veřejných financí Kypr provádí fiskální strukturální reformy, které zahrnují mimo jiné tato opatření a výstupy:
a)
v případě nutnosti další reformy všeobecného důchodového systému a důchodového systému ve veřejném sektoru s cílem dosáhnout dlouhodobé udržitelnosti důchodového systému a zároveň vyřešit otázku přiměřenosti důchodů. Alternativy reformy vyplynou z pojistně matematické studie;
b)
kontrolu růstu výdajů na zdravotní péči ve snaze zajistit dostatečné prostředky na základní zdravotní péči posílením udržitelnosti struktury financování a efektivnosti veřejné zdravotní péče; zavedení státního systému zdravotní péče, zajištění jeho finanční udržitelnosti a zároveň dostupnosti pro všechny;
c)
zlepšením efektivity veřejných výdajů a rozpočtového procesu na základě účinného střednědobého rozpočtového rámce, který bude součástí lepší správy veřejných financí, přispět k rozpočtové konsolidaci se zohledněním nutnosti zajistit dostatečné prostředky pro základní politiky, jako je vzdělávání a zdravotnictví. Tento rámec plně odpovídá směrnici Rady 2011/85/EU (3) a Smlouvě o stabilitě, koordinaci a správě v hospodářské a měnové unii, podepsané v Bruselu dne 2. března 2012;
d)
přijetí vhodného právního a institucionálního rámce pro partnerství veřejného a soukromého sektoru vytvořeného na základě osvědčených postupů;
e)
vypracování programu pro dosažení pevného systému správy a řízení státních a polostátních podniků a zahájení plánu privatizace, což pomůže zlepšit hospodářskou výkonnost a obnovit udržitelnost dluhu;
f)
vypracování a provedení uceleného plánu reforem s cílem zlepšit efektivnost a účelnost výběru a správy daní včetně opatření pro boj proti daňovým podvodům a únikům a zajištění úplného a včasného používání právních předpisů a norem, jimiž se řídí mezinárodní daňová spolupráce a výměna daňových informací;
g)
reformu systému daně z nemovitostí;
h)
reformu veřejné správy ve snaze zlepšit její fungování a nákladovou efektivnost, zejména přezkoumáním velikosti, pracovního řádu a funkční organizace veřejné služby, aby se zajistilo účinné využívání veřejných zdrojů a poskytování kvalitních služeb obyvatelstvu;
i)
reformy celkové struktury a úrovní sociálních dávek s cílem dosáhnout účinného využívání zdrojů a zajistit správnou rovnováhu mezi sociální podporou a pobídkami k práci. Plánovaná reforma podpory z veřejných prostředků zajistí, aby sociální podpora sloužila jako záchranná síť, která zabezpečuje minimální příjem pro osoby, které nedokáží dosáhnout základní životní úrovně, a přitom zachovává pobídky k práci, a
j)
provedení komplexní prověrky svých veřejných financí, mimo jiné s cílem vyhodnotit důvody, jež vedly k nepřiměřenému nárůstu dluhu.
9. Kypr zajistí, aby do konce programu byla i nadále pozastavena indexace mezd v širším veřejném sektoru. Veškeré změny minimální mzdy musí být v souladu s hospodářským vývojem a s vývojem na trhu práce a musí být přijaty po konzultaci se sociálními partnery.
10. Kypr vytvoří podrobné politické návrhy týkající se řešení nedostatků v jeho aktivačních politikách. Kypr učiní rychlá opatření pro vytvoření příležitostí pro mladé a zlepšení jejich perspektivy zaměstnatelnosti v souladu s cíli doporučení Rady o zavedení záruk pro mladé lidi (4). Koncepce, řízení a provádění opatření určených pro mladé musí být dobře začleněny do širšího systému aktivačních politik a musí být v souladu s reformou sociálního systému a dohodnutými rozpočtovými cíli.
11. Kypr přijme zbývající změny odvětvových právních předpisů, které jsou nezbytné k plnému provedení směrnice Evropského parlamentu a Rady 2006/123/ES (5). Neodůvodněné překážky na trzích služeb, zejména v souvislosti s regulovanými povoláními, musí být odstraněny. Lepšího rámce pro hospodářskou soutěž se dosáhne posílením fungování příslušného orgánu pro hospodářskou soutěž a zachováním nezávislosti a pravomocí národních regulačních orgánů.
12. Kypr zajistí snížení počtu nevyřízených vydání vlastnického titulu k nemovitosti, učiní opatření pro zrychlení rychlého rušení břemen u vlastnických titulů, které mají být převedeny na kupující nemovitého majetku, a zavede zaručené lhůty pro vydávání stavebních osvědčení a vlastnických titulů.
13. Kypr změní pravidla pro nucený prodej nemovitostí zatížených hypotékou a umožní soukromé dražby v co nejkratších časových rozmezích. Zvýší se rychlost práce soudů a nevyřízené soudní případy budou vyřešeny do konce programového období. Kypr přijme iniciativy na posílení konkurenceschopnosti svého odvětví cestovního ruchu vypracováním konkrétního akčního plánu, který povede k plnění kvantifikovaných cílů obsažených mimo jiné v nedávno revidované strategii cestovního ruchu na období 2011-2015. Kypr vypracuje zprávu o potřebách v oblasti letecké dostupnosti, která bude základem aeropolitické strategie.
14. V odvětví energetiky Kypr zajistí plné provedení třetího energetického balíčku, a to bez ohledu na čl. 44 odst. 2 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/72/ES (6) a čl. 49 odst. 1 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/73/ES (7). Kypr zváží, zda využije odchylky, které mu poskytují výše uvedená ustanovení. Zároveň vypracuje komplexní plán rozvoje pro přeskupení kyperského odvětví energetiky. Tento plán zahrne:
a)
plán zavádění infrastruktury nezbytné pro těžbu zemního plynu s ohledem na komerční alternativy a rizika;
b)
komplexní nástin regulačního režimu a organizace trhu pro restrukturalizované odvětví energetiky a vývoz plynu, včetně vhodného rámce pro prodej zemního plynu z pobřežních vod zaměřeného na maximalizaci příjmů, a
c)
plán zavedení institucionálního rámce pro využívání zdrojů uhlovodíku, včetně fondu zdrojů, který by měl shromažďovat a spravovat veřejné příjmy z těžby zemního plynu v pobřežních vodách a který je zřízen na základě mezinárodně uznávaných osvědčených postupů.
15. Kypr předloží Komisi žádost o technickou pomoc během programového období. V této žádosti budou uvedeny a specifikovány oblasti technické pomoci či poradenských služeb, které kyperské úřady považují za zásadní pro plnění svého makroekonomického ozdravného programu.
Článek 3
Rozhodnutí 2013/236/EU se zrušuje.
Článek 4
Toto rozhodnutí je určeno Kyperské republice.
V Bruselu dne 13. září 2013.
DECYZJA WYKONAWCZA RADY
z dnia 13 września 2013 r.
w sprawie zatwierdzenia programu dostosowań makroekonomicznych dla Cypru oraz uchylająca decyzję 2013/236/UE
(2013/463/UE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi należącymi do strefy euro dotkniętymi lub zagrożonymi poważnymi trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej (1), w szczególności jego art. 7 ust. 2 i 5,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzenie (UE) nr 472/2013 stosuje się do państw członkowskich, które w chwili jego wejścia w życie otrzymują już pomoc finansową, w tym z Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS).
(2)
Rozporządzenie (UE) nr 472/2013 zawiera przepisy dotyczące zatwierdzania programów dostosowań makroekonomicznych dla państw członkowskich otrzymujących pomoc finansową; przepisy te muszą być spójne z postanowieniami Porozumienia ustanawiającego Europejski Mechanizm Stabilności.
(3)
W odpowiedzi na złożony przez Cypr w dniu 25 czerwca 2012 r. wniosek o pomoc finansową z EMS Rada przyjęła w dniu 25 kwietnia 2013 r. decyzję 2013/236/UE (2), zgodnie z którą Cypr zobowiązany był rygorystycznie wdrażać program dostosowań makroekonomicznych.
(4)
W dniu 24 kwietnia 2013 r. rada zarządzająca EMS podjęła decyzję o udzieleniu zasadniczo pomocy stabilizacyjnej Cyprowi oraz zatwierdziła protokół ustaleń dotyczący szczegółowych warunków w zakresie polityki gospodarczej (ang. Memorandum of Understanding on Specific Economic Policy Conditionality, zwany dalej „protokołem ustaleń”) oraz jego podpisanie przez Komisję w imieniu EMS.
(5)
Zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji 2013/236/UE Komisja, w porozumieniu z Europejskim Bankiem Centralnym (EBC) oraz, w stosownych przypadkach, z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW), dokonała pierwszego przeglądu służącego ocenie postępów poczynionych we wdrażaniu uzgodnionych środków, a także ich skuteczności i wpływu na gospodarkę i społeczeństwo. W wyniku tego przeglądu dokonano aktualizacji pierwotnego programu dostosowań makroekonomicznych celem uwzględnienia działań podjętych przez władze Cypru do drugiego kwartału 2013 r.
(6)
Po wejściu w życie rozporządzenia (UE) nr 472/2013 program dostosowań makroekonomicznych musi zostać przyjęty w formie decyzji wykonawczej Rady. Ze względu na jasność i pewność prawa program powinien zostać ponownie przyjęty na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 472/2013. Pod względem treści program powinien pozostać niezmieniony względem programu zatwierdzonego decyzją 2013/236/UE, ale powinien również uwzględniać wyniki przeglądu przeprowadzonego zgodnie z art. 1 ust. 2 tej decyzji. Jednocześnie decyzja 2013/236/UE powinna zostać uchylona.
(7)
Komisja, w porozumieniu z EBC i MFW, dokonała pierwszego przeglądu służącego ocenie postępów poczynionych we wdrażaniu uzgodnionych środków, a także ich skuteczności i wpływu na gospodarkę i społeczeństwo. W wyniku tego przeglądu dokonano aktualizacji protokołu ustaleń w obszarach reformy sektora finansowego, polityki budżetowej i reform strukturalnych, w szczególności w odniesieniu do: (i) planu stopniowego rozluźnienia ograniczeń w przepływach kapitałowych; (ii) ustanowienia ram prawnych na potrzeby nowej struktury zarządzania państwowymi udziałami w sektorze bankowości spółdzielczej; (iii) planu działania w zakresie zapobiegania praniu pieniędzy; (iv) systemu kompensacyjnego dla kas zapomogowych i funduszy emerytalnych, które mają depozyty w Cyprus Popular Bank; (v) zapewnienia dostępności wymaganych funduszy krajowych na potrzeby pokrycia wkładu krajowego w projekty współfinansowane z funduszy strukturalnych i innych funduszy unijnych; (vi) uszczegółowienia planowanej reformy systemu pomocy społecznej; oraz (vii) przygotowania szczegółowych wniosków politycznych w zakresie polityki aktywizacji oraz szybkiego podjęcia działań na rzecz zwiększenia możliwości i perspektyw zatrudnienia dla młodych ludzi. Przeprowadzenie kompleksowych, ambitnych reform w sektorze finansowym oraz w polityce budżetowej i strukturalnej powinno zapewnić zdolność obsługi długu publicznego przez Cypr w perspektywie średniookresowej.
(8)
W trakcie realizacji kompleksowego programu działań przez Cypr Komisja powinna zapewnić temu krajowi dodatkowe wskazówki w zakresie polityki oraz pomoc techniczną w określonych dziedzinach. Państwo członkowskie objęte programem dostosowań makroekonomicznych, które nie posiada wystarczających zasobów administracyjnych, ma zwrócić się o pomoc techniczną do Komisji, która może w tym celu utworzyć grupy ekspertów.
(9)
Władze Cypru powinni zasięgać, zgodnie z obowiązującymi przepisami i praktykami krajowymi, opinii partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w trakcie przygotowywania, wdrażania, monitorowania i oceny programu dostosowań makroekonomicznych,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. W celu ułatwienia przywrócenia trwałego wzrostu gospodarki oraz stabilności budżetowej i finansowej Cypr rygorystycznie wdraża program dostosowań makroekonomicznych („program”), którego główne elementy są przedstawione w art. 2 niniejszej decyzji.
2. W porozumieniu z EBC oraz, w stosownych przypadkach, z MFW Komisja monitoruje postępy Cypru we wdrażaniu programu. Cypr jest zobowiązany do pełnej współpracy z Komisją i EBC. W szczególności Cypr przekazuje im wszelkie informacje, które instytucje te uznają za niezbędne do monitorowania wdrażania programu. Władze Cypru konsultują uprzednio z Komisją, EBC i MFW przyjęcie środków polityki, które nie są wymienione w niniejszej decyzji, a które mogłyby mieć istotny wpływ na osiągnięcie celów programu.
3. W porozumieniu z EBC oraz, w stosownych przypadkach, z MFW Komisja bada wspólnie z władzami Cypru konieczność wprowadzenia zmian do programu i jego aktualizacji, co może być niezbędne w celu odpowiedniego uwzględnienia m.in. znacznych rozbieżności pomiędzy prognozami makroekonomicznymi i budżetowymi a osiągniętymi wynikami (w tym dotyczącymi zatrudnienia), negatywnych skutków ubocznych, a także wstrząsów o charakterze makroekonomicznym i finansowym.
W celu zapewnienia sprawnego wdrażania programu oraz dla ułatwienia trwałej korekty zakłóceń równowagi Komisja na bieżąco zapewnia porady i wskazówki dotyczące reform budżetowych, strukturalnych i dotyczących rynku finansowego.
Komisja regularnie ocenia wpływ programu na gospodarkę i zaleca niezbędne korekty w celu zwiększenia tempa wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy, zapewnienia niezbędnej konsolidacji budżetowej i ograniczenia do minimum szkodliwych skutków społecznych. Program dostosowań makroekonomicznych, w tym jego cele i oczekiwany rozkład wysiłków dostosowawczych, podaje się do wiadomości publicznej.
Artykuł 2
1. Głównymi celami programu są: przywrócenie solidności cypryjskiego sektora bankowego; kontynuowanie podjętej już konsolidacji budżetowej; oraz przeprowadzenie reform strukturalnych mających na celu wspieranie konkurencyjności oraz trwałego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Program jest ukierunkowany na szczególne zagrożenia, jakie sytuacja na Cyprze stwarza dla stabilności finansowej strefy euro, a jego celem jest szybkie przywrócenie solidnej i stabilnej sytuacji gospodarczej i finansowej na Cyprze oraz przywrócenie zdolności tego kraju do samodzielnego finansowania się w pełni na międzynarodowych rynkach finansowych. W programie należycie uwzględniono zalecenia Rady skierowane do Cypru na podstawie art. 121, 126, 136 i 148 Traktatu, a także działania Cypru mające na celu zastosowanie się do tych zaleceń, z jednoczesnym zamiarem rozszerzenia, zaostrzenia i pogłębienia niezbędnych środków polityki.
2. Cypr kontynuuje konsolidację budżetową zgodnie z jego zobowiązaniami wynikającymi z procedury nadmiernego deficytu, wprowadzając w tym celu wysokiej jakości środki o trwałym charakterze przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum wpływu konsolidacji na osoby będące w trudnej sytuacji.
3. W celu sprowadzenia deficytu do poziomu poniżej 3 % PKB do 2016 r. Cypr jest gotowy do podjęcia dodatkowych środków konsolidacyjnych. W szczególności, w przypadku nieosiągnięcia zakładanych dochodów lub wyższych wydatków socjalnych w wyniku niekorzystnych skutków makroekonomicznych, rząd Cypru jest gotowy do podjęcia dodatkowych środków zapewniających osiągnięcie celów programu, w tym poprzez zmniejszenie wydatków uznaniowych, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum wpływu na osoby będące w trudnej sytuacji. W okresie objętym programem wszelkie dochody gotówkowe przekraczające dochody przewidywane w programie, w tym dochody nadzwyczajne, zostają zaoszczędzone lub wykorzystane do redukcji zadłużenia. Osiągnięcie lepszych wyników budżetowych - pod warunkiem że jest uznawane za mające trwały charakter - może ograniczyć konieczność podjęcia dodatkowych środków w końcowych latach okresu objętego programem.
4. Cypr kontynuuje wykorzystywanie funduszy strukturalnych i innych funduszy unijnych w odpowiednim tempie, przy poszanowaniu budżetowych celów programu. Aby zapewnić skuteczne wykorzystanie funduszy unijnych, rząd Cypru zapewnia dostępność wymaganych funduszy krajowych, tak by zabezpieczyć pokrycie odpowiedniego wkładu krajowego, w tym wydatków niekwalifikowalnych, w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (EFRR, EFS, Fundusz Spójności, EFRROW oraz Europejski Fundusz Rybacki i Europejski Fundusz Morski i Rybacki) w okresach programowania 2007-2013 i 2014-2020, przy jednoczesnym uwzględnieniu finansowania dostępnego z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Władze zapewniają rozbudowę instytucjonalnych możliwości realizacji bieżących i przyszłych programów oraz dbają o to, by organy zarządzające programami oraz wdrażające je podmioty dysponowały odpowiednim personelem.
5. W celu przywrócenia solidności sektora finansowego Cypr kontynuuje gruntowne reformy i restrukturyzację sektora bankowego i wzmacnia zdolne do utrzymania się na rynku banki poprzez zwiększenie ich kapitału, poprawę ich płynności i zaostrzenie nadzoru nad nimi. W programie przewiduje się następujące środki i skutki podejmowanych działań:
a)
ścisłe monitorowanie płynności sektora bankowego. Przejściowe ograniczenia swobodnego przepływu kapitału (między innymi ograniczenia dotyczące wypłat gotówki, płatności i przelewów) będą ściśle monitorowane. Celem jest zapewnienie, aby ograniczenia te obowiązywały jedynie tak długo, jak jest to absolutnie niezbędne do zminimalizowania poważnych zagrożeń dla stabilności systemu finansowego. Opublikowano plan stopniowego rozluźnienia ograniczeń w przepływach kapitałowych, na podstawie osiągnięcia celów pośrednich i postępów w realizacji programu oraz odpowiednio do sytuacji banków pod względem płynności. Średnioterminowe plany finansowania i plany kapitałowe banków krajowych uzależnionych od finansowania przez bank centralny lub otrzymujących pomoc państwa odzwierciedlają w sposób realistyczny przewidywane zmniejszenie udziału finansowania dłużnego w sektorze bankowym oraz służą ograniczeniu zależności od kredytowania przez bank centralny, przy jednoczesnym unikaniu gwałtownej wyprzedaży aktywów i zapaści kredytowej. Wymogi w zakresie minimalnej płynności zostaną zaktualizowane, tak aby w przyszłości zapobiec nadmiernej koncentracji emitentów;
b)
przyjęcie niezbędnych wymogów regulacyjnych dotyczących podniesienia minimalnego współczynnika kapitału podstawowego Tier I do 9 % do końca 2013 r.;
c)
podjęcie kroków służących zminimalizowaniu kosztów restrukturyzacji banków ponoszonych przez podatników. Niedokapitalizowane komercyjne i spółdzielcze instytucje kredytowe pozyskają w jak największym stopniu kapitał ze źródeł prywatnych, zanim przyznana zostanie pomoc państwa. Plany restrukturyzacji podlegają formalnemu zatwierdzeniu na podstawie przepisów dotyczących pomocy państwa, zanim wszelka pomoc zostanie przyznana. Banki komercyjne z niedoborem kapitału mogą wystąpić do państwa z wnioskiem o pomoc w zakresie dokapitalizowania, zgodnie z procedurami udzielania pomocy państwa, jeżeli inne środki okażą się niewystarczające;
d)
ustanowienie rejestru kredytów, przegląd i ewentualna zmiana obowiązujących ram regulacyjnych dotyczących procedur udzielania kredytów i zarządzania nimi oraz przyjęcie zaostrzonych przepisów dotyczących zarządzania bankami komercyjnymi;
e)
zaostrzenie zasad zarządzania bankami, w tym poprzez wprowadzenie zakazu udzielania kredytów niezależnym członkom organów zarządzających bądź powiązanym z nimi podmiotom;
f)
maksymalizacja ściągalności kredytów zagrożonych, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum bodźców do celowego ogłaszania przez kredytobiorców niewypłacalności. Obejmuje to złagodzenie ograniczeń dotyczących przejmowania zabezpieczenia oraz odpowiednie monitorowanie kredytów zagrożonych i zarządzanie nimi;
g)
pełna harmonizacja regulacji spółdzielczych instytucji kredytowych i nadzoru nad nimi z regulacjami banków komercyjnych i nadzorem nad nimi;
h)
wdrożenie strategii dotyczącej przyszłej struktury, zasad funkcjonowania i długofalowej rentowności sektora spółdzielczych instytucji kredytowych przygotowanej przez bank centralny Cypru w porozumieniu z Komisją, EBC i MFW;
i)
wzmocnienie monitorowania zadłużenia przedsiębiorstw i gospodarstw domowych oraz ustanowienie ram dotyczących ukierunkowanej restrukturyzacji długu w sektorze prywatnym w celu ułatwienia udzielania nowych kredytów i zmniejszenia ograniczeń kredytowych;
j)
dalsze wzmocnienie ram dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz wdrożenie planu działania zapewniającego stosowanie ulepszonych praktyk w zakresie środków należytej staranności wobec klienta oraz przejrzystości podmiotów, zgodnie z najlepszymi praktykami;
k)
przedłożenie przepisów dotyczących obowiązkowego nadzoru opartego na poziomach kapitalizacji;
l)
włączenie stosowania testu warunków skrajnych do stałego nadzoru analitycznego banku „zza biurka”;
m)
wprowadzenie wiążących wymogów dotyczących ujawniania informacji, tak by zapewnić regularne informowanie rynków przez banki o postępach w restrukturyzacji prowadzonej przez banki działalności; oraz
n)
ustanowienie ram prawnych na potrzeby nowej struktury zarządzania państwowymi udziałami w sektorze bankowości spółdzielczej.
6. W roku 2013 władze Cypru rygorystycznie wdrażają ustawę budżetową na 2013 r. (ze zmianami), w tym dodatkowe środki o trwałym charakterze przyjęte przed wypłatą pierwszej transzy pomocy finansowej, których wartość wynosi co najmniej 351 mln EUR (2,1 % PKB). Cypr przyjmuje następujące środki:
a)
reformę systemu opodatkowania pojazdów silnikowych zgodną z zasadami ekologicznymi oraz służącą uzyskaniu dodatkowych dochodów;
b)
system kompensacyjny dla kas zapomogowych i funduszy emerytalnych trzymających depozyty w Cyprus Popular Bank, który zapewnia ich porównywalne traktowanie względem tego rodzaju kas i funduszy w Bank of Cyprus oraz który uwzględnia przepływy pieniężne i sytuację aktuarialną każdej kasy i każdego funduszu oraz ogranicza do minimum wpływ na deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych. Z uwagi na socjalny charakter tego rodzaju kas i funduszy zakładany docelowo w 2013 r. poziom deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych może zostać zmieniony celem uwzględnienia wpływu tego systemu na budżet; oraz
c)
pełne wdrożenie środków konsolidacyjnych przyjętych od grudnia 2012 r.
7. Następujące środki są stosowane przez Cypr od dnia 1 stycznia 2014 r.:
a)
po stronie wydatków w budżecie mają zostać przewidziane: ograniczenie łącznych wydatków na transfery socjalne dzięki ich lepszemu ukierunkowaniu; dalsze ograniczenie wynagrodzeń, w tym wynagrodzeń za nadgodziny, w szeroko rozumianym sektorze publicznym; wprowadzenie opłaty za kartę uprawniającą do korzystania z transportu publicznego przez studentów i emerytów; oraz reformy strukturalne w sektorze edukacji w celu lepszego wykorzystania zasobów; oraz
b)
po stronie dochodów w budżecie na 2014 r. mają zostać przewidziane: przedłużenie tymczasowego potrącenia z wynagrodzenia brutto pracowników sektora publicznego i prywatnego do dnia 31 grudnia 2016 r.; podwyżki podatku od wartości dodanej; podwyżki akcyzy; oraz zwiększenie składek na ogólny system zabezpieczenia społecznego.
8. W celu zapewnienia długoterminowej stabilności finansów publicznych Cypr przeprowadza reformy budżetowe i strukturalne, obejmujące m.in. następujące środki i skutki:
a)
w razie potrzeby, dalsze reformy ogólnego systemu emerytalnego i systemu emerytalnego dla pracowników sektora publicznego celem zapewnienia długoterminowej stabilności tych systemów, przy jednoczesnym uwzględnieniu kwestii adekwatności świadczeń emerytalnych. Warianty reform zostaną przedstawione w analizie aktuarialnej;
b)
kontrolę wzrostu wydatków na opiekę zdrowotną w celu zapewnienia wystarczających środków na podstawową opiekę zdrowotną poprzez zwiększenie stabilności struktury finansowania i wydajności świadczenia publicznych usług opieki zdrowotnej; wprowadzenie krajowego systemu opieki zdrowotnej, zapewnienie jego stabilności finansowej przy jednoczesnym utrzymaniu powszechnego charakteru;
c)
poprawę efektywności wydatków publicznych i procedury budżetowej poprzez zapewnienie skutecznych średniookresowych ram budżetowych jako elementu usprawnionego zarządzania finansami publicznymi, przyczyniając się w ten sposób do wysiłków na rzecz konsolidacji budżetowej, przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia wystarczających środków na prowadzenie polityki w podstawowych obszarach, takich jak edukacja i opieka zdrowotna. Ramy te muszą być w pełni zgodne z dyrektywą Rady 2011/85/UE (3) oraz z Traktatem o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w Unii Gospodarczej i Walutowej, podpisanym w Brukseli dnia 2 marca 2012 r.;
d)
przyjęcie odpowiednich, opracowanych zgodnie z najlepszymi praktykami, ram prawno-instytucjonalnych dotyczących partnerstw publiczno-prywatnych;
e)
opracowanie programu służącego ustanowieniu rzetelnego systemu ładu korporacyjnego dla przedsiębiorstw państwowych i przedsiębiorstw z udziałem państwowym oraz rozpoczęcie realizacji planu prywatyzacji, tak aby poprawić efektywność ekonomiczną i przywrócić zdolność obsługi zadłużenia;
f)
opracowanie i wdrożenie kompleksowego planu reform służących poprawie skuteczności i wydajności poboru podatków i administracji podatkowej, obejmującego środki mające na celu zwalczanie oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania oraz zapewnienie pełnego i szybkiego stosowania przepisów i standardów regulujących współpracę międzynarodową w zakresie podatków oraz wymianę informacji na temat podatków;
g)
reformę zasad opodatkowania nieruchomości;
h)
reformę administracji publicznej w celu usprawnienia jej funkcjonowania i gospodarności, w szczególności przez dokonanie przeglądu wielkości, warunków zatrudnienia i organizacji służby publicznej w celu zapewnienia wydajnego wykorzystania środków publicznych i świadczenia społeczeństwu wysokiej jakości usług;
i)
reformy ogólnej struktury i poziomu świadczeń społecznych, mające na celu zapewnienie wydajnego wykorzystania środków i odpowiedniej równowagi pomiędzy pomocą społeczną a zachętami do podjęcia pracy. Planowana reforma systemu pomocy społecznej zapewni, aby pomoc ta zapewniała minimalne dochody osobom niebędącym w stanie osiągnąć podstawowego poziomu życia, przy jednoczesnym utrzymaniu zachęt do podjęcia pracy; oraz
j)
przeprowadzenie kompleksowej kontroli finansów publicznych, między innymi w celu określenia przyczyn, które doprowadziły do nadmiernego zadłużenia.
9. Cypr zapewnia utrzymanie zawieszenia indeksacji płac w szeroko rozumianym sektorze publicznym do końca okresu objętego programem. Każda zmiana wysokości płacy minimalnej odzwierciedla zmiany sytuacji gospodarczej i na rynku pracy oraz jest przyjmowana po konsultacji z partnerami społecznymi.
10. Cypr przygotowuje szczegółowe wnioski polityczne dotyczące możliwości zlikwidowania stwierdzonych niedociągnięć w krajowej polityce aktywizacji. Cypr szybko podejmuje działania na rzecz zwiększenia możliwości i perspektyw zatrudnienia dla młodych ludzi, zgodnie z celami zalecenia Rady w sprawie ustanowienia gwarancji dla młodzieży (4). Opracowywanie działań dotyczących młodzieży, zarządzanie nimi oraz ich realizacja są właściwie zintegrowane z szerszym systemem polityki aktywizacji oraz są spójne z reformą systemu pomocy społecznej i uzgodnionymi celami budżetowymi.
11. Cypr przyjmuje wszystkie pozostałe niezbędne zmiany przepisów sektorowych wymagane w celu pełnego wdrożenia dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (5). Nieuzasadnione bariery na rynkach usług, w szczególności dotyczące zawodów regulowanych, zostaną usunięte. Ramy dotyczące konkurencji zostaną udoskonalone dzięki usprawnieniu funkcjonowania właściwego organu ds. konkurencji oraz poprzez zapewnienie niezależności i uprawnień krajowych organów regulacyjnych.
12. Cypr zapewnia zmniejszenie zaległości jeśli chodzi o zaległe, niewydane akty własności, podejmuje działania służące przyspieszeniu uwalniania nabywanych nieruchomości od obciążeń oraz wprowadza gwarantowane terminy wydawania świadectw budowlanych i aktów własności.
13. Cypr zmienia przepisy dotyczące przymusowej sprzedaży nieruchomości obciążonych hipoteką i zezwala na licytacje prywatne w jak najkrótszych terminach. Prowadzenie postępowań sądowych zostaje przyspieszone, a zaległe, przeciągające się postępowania zostaną zakończone do końca okresu objętego okresem programowania. Cypr podejmuje inicjatywy zmierzające do zwiększenia konkurencyjności sektora turystyki, przedstawiając konkretny plan działań służących osiągnięciu celów ilościowych wskazanych między innymi w zmienionej ostatnio strategii dotyczącej turystyki na lata 2011-2015. Cypr przedstawia sprawozdanie dotyczące potrzeb w zakresie połączeń lotniczych na Cypr, stanowiące podstawę strategii w obszarze transportu lotniczego.
14. W sektorze energetyki Cypr dokonuje pełnego wdrożenia trzeciego pakietu energetycznego, niezależnie od przepisów art. 44 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE (6) oraz art. 49 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE (7). Cypr rozważa, czy należy skorzystać z odstępstw przewidzianych we wspomnianych artykułach. Jednocześnie opracowany zostanie kompleksowy plan reorganizacji cypryjskiego sektora energetyki. Plan ten będzie obejmował:
a)
plan rozwoju infrastruktury do eksploatacji złóż gazu naturalnego, z uwzględnieniem wariantów komercyjnych i ryzyka handlowego;
b)
obszerną koncepcję uregulowań i organizacji rynku w zrestrukturyzowanych sektorach energetyki i eksportu gazu, w tym odpowiednie ramy sprzedaży dotyczące dostaw gazu ze złóż podmorskich, sprzyjające maksymalizacji dochodów; oraz
c)
plan ustanowienia instytucjonalnych ram zarządzania zasobami węglowodorów, w tym stworzenie, w oparciu o najlepsze międzynarodowe praktyki, funduszu, do którego powinny być przekazywane dochody publiczne z tytułu wydobycia gazu ze złóż podmorskich i którymi fundusz ten powinien zarządzać.
15. Cypr przedkłada Komisji wniosek o pomoc techniczną w okresie objętym programem. We wniosku tym wskazane zostają obszary, w których władze Cypru pomoc techniczną lub usługi doradztwa uznają za istotne dla wdrożenia programu dostosowań makroekonomicznych.
Artykuł 3
Decyzja 2013/236/UE traci moc.
Artykuł 4
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Cypryjskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 13 września 2013 r.