NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 377/2014
ze dne 3. dubna 2014,
kterým se zavádí program Copernicus a zrušuje nařízení (EU) č. 911/2010
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 189 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Globální monitorování životního prostředí a bezpečnosti („Global Monitoring for Environment and Security“, dále jen „GMES“) byla iniciativa monitorování Země, která se pod vedením Unie prováděla na základě partnerství s členskými státy a Evropskou kosmickou agenturou (dále jen „ESA“). Počátky GMES se datují do května roku 1998, kdy orgány zapojené do rozvoje kosmických aktivit v Evropě vydaly společné prohlášení známé jako „Manifest z Bavena“. Manifest vyzval k přijetí dlouhodobých závazků, pokud jde o rozvoj služeb v oblasti monitorování životního prostředí z vesmíru s využitím a dalším rozvojem evropských dovedností a technologií. V roce 2005 učinila Unie strategické rozhodnutí vybudovat společně s agenturou ESA nezávislou evropskou kapacitu pro pozorování Země, která by poskytovala služby v oblasti životního prostředí a bezpečnosti.
(2)
Z uvedené iniciativy vycházelo nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 911/2010 (3), kterým byl zřízen Evropský program monitorování Země (GMES) a stanovena pravidla pro provádění jeho počátečních provozních činností.
(3)
Zatímco program zřízený nařízením (EU) č. 911/2010 by měl podle nového víceletého finančního rámce na období 2014-2020, stanoveného nařízením Rady (EU, Euratom) č. 1311/2013 (4), pokračovat, zkratka „GMES“ by měla být v zájmu usnadnění komunikace s veřejností nahrazena názvem „Copernicus“. Komise si zaregistrovala ochrannou známku, aby mohla být používána orgány Unie a vyhrazena jiným zúčastněným uživatelům, zejména poskytovatelům základních služeb.
(4)
Program Copernicus je založen na partnerství mezi Unií, agenturou ESA a členskými státy. Měl by proto využívat stávajících evropských a vnitrostátních kapacit a doplňovat je o nové, společně vyvíjené prostředky. V zájmu provedení tohoto přístupu by Komise měla usilovat o zachování dialogu s agenturou ESA a členskými státy, které vlastní příslušné prostředky ve vesmíru a prostředky in situ.
(5)
Při dosahování těchto cílů by měl program Copernicus zajistit nezávislou kapacitu Unie pro pozorování z vesmíru a poskytovat provozní služby v oblasti životního prostředí, civilní ochrany a civilní bezpečnosti, při plném zohlednění vnitrostátních mandátů upravujících úřední varování. Měl by rovněž využít dostupných přispěvatelských misí a dat in situ poskytovaných zejména členskými státy. Program Copernicus by měl v co největší možné míře využívat kapacity pro pozorování z vesmíru a služby členských států. Měl by rovněž využívat kapacity obchodních iniciativ v Evropě, a tím také přispívat k vytváření životaschopného komerčního kosmického odvětví v Evropě. Kromě toho by v zájmu dalšího posílení kapacit v reakci na rostoucí poptávku uživatelů po datech v téměř reálném čase měly být prosazovány systémy pro optimalizaci přenosu dat.
(6)
Za účelem propagace a usnadnění používání technologií pro pozorování Země ze strany místních orgánů a malých a středních podniků je třeba podporovat zvláštní sítě pro distribuci dat z programu Copernicus, jejichž součástí jsou vnitrostátní a regionální orgány.
(7)
Cílem programu Copernicus by mělo být poskytování přesných a spolehlivých informací v oblasti životního prostředí a bezpečnosti, které by byly přizpůsobeny potřebám uživatelů a podporovaly by i jiné politiky Unie, zejména pokud jde o vnitřní trh, dopravu, životní prostředí, energetiku, civilní ochranu a civilní bezpečnost, spolupráci se třetími zeměmi a humanitární pomoc.
(8)
Program Copernicus by měl být chápán jako evropský příspěvek k vybudování Globální soustavy systémů pozorování Země (GEOSS) vyvíjené v rámci Skupiny pro pozorování Země (GEO).
(9)
Program Copernicus by se měl provádět v souladu s dalšími příslušnými nástroji a činnostmi Unie, zejména s opatřeními v oblasti životního prostředí a změny klimatu a s nástroji v oblasti bezpečnosti, ochrany osobních údajů, konkurenceschopnosti a inovací, soudržnosti, výzkumu, dopravy, hospodářské soutěže a mezinárodní spolupráce a s evropskými družicovými navigačními systémy (Galileo a EGNOS). Data z programu Copernicus by měla být v souladu s referenčními prostorovými daty členských států, jakož i s prováděcími pravidly a technickými pokyny týkajícími se infrastruktury pro prostorové informace v Unii zřízené směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2007/2/ES (5). Program Copernicus by měl rovněž doplňovat systém sdílení informací o životním prostředí (SEIS), ve smyslu sdělení Komise ze dne 1. února 2008 nazvaného „Směrem ke sdílenému informačnímu systému o životním prostředí (Shared Environmental Information System - SEIS)“, a činnosti Unie v oblasti reakce na mimořádné události. Program Copernicus by měl být prováděn v souladu s cíli směrnice Evropského parlamentu a Rady 2003/98/ES (6) o opakovaném použití informací veřejného sektoru, kterými jsou zejména transparentnost, vytvoření podmínek, které přispívají k rozvoji služeb, a přispívání k hospodářskému růstu a vytváření pracovních míst. Data z programu Copernicus a informace z programu Copernicus by měly být volně dostupné a bez omezení s cílem podpořit Digitální agendu pro Evropu, jak je vymezena ve sdělení Komise ze dne 26. srpna 2010 nazvaném „Digitální agenda pro Evropu“.
(10)
Program Copernicus náleží do rámce strategie Evropa 2020 pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění (dále jen „strategie Evropa 2020“). Měl by být využíván širokou škálou politik Unie a přispívat k dosažení cílů strategie Evropa 2020, zejména prostřednictvím rozvoje účinné politiky v oblasti vesmíru, která poskytne nástroje k vyřešení některých klíčových globálních problémů a splnění cílů v oblasti změny klimatu a energetické udržitelnosti. Program Copernicus by měl rovněž podporovat provádění evropské politiky pro oblast vesmíru, jakož i růst evropských trhů zaměřených na data a služby týkající se vesmíru.
(11)
Program Copernicus by měl také těžit z výsledků Horizontu 2020, zavedeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1291/2013 (7), a to zejména prostřednictvím svých výzkumných a inovačních činností v oblasti budoucích technologií a aplikací pro pozorování Země využívajících technologií dálkového průzkumu Země, technologií pořizujících data z atmosféry i technologií in situ a dat pro reakci na velké společenské výzvy. Je třeba, aby Komise v souvislosti s jednotlivými aspekty programu Copernicus zajistila odpovídající součinnost, transparentnost a jasnost.
(12)
Vývoj kosmické složky programu Copernicus by měl vycházet z analýzy možností, jak uspokojovat vyvíjející se potřeby uživatelů, včetně veřejných zakázek ze strany vnitrostátních/veřejných misí a komerčních poskytovatelů v Evropě, specifikací nových zvláštních misí, mezinárodních dohod zajišťujících přístup k jiným než evropským misím a evropského trhu v oblasti pozorování Země.
(13)
V zájmu přehlednosti a snazší kontroly nákladů by maximální částka přidělená Unií pro provádění činností v rámci programu Copernicus měla být rozdělena do několika kategorií. Komise by však měla mít možnost přesouvat prostředky z jedné kategorie do druhé, aby byla zajištěna flexibilita a bezproblémové fungování programu Copernicus.
(14)
Poskytování provozních služeb závisí na správném fungování, nepřetržité dostupnosti a bezpečnosti kosmické složky programu Copernicus. Vážnou hrozbou pro kosmickou složku programu Copernicus je rostoucí riziko střetu s jinými družicemi a kosmickým odpadem. Činnosti programu Copernicus by tudíž měly zahrnovat ochranu jeho kosmické složky a její fungování, a to i při vypouštění družic. Poměrný příspěvek na náklady související se službami, které tuto ochranu mohou zajistit, by proto mohl být financován z rozpočtu přiděleného na program Copernicus v mezích dostupnosti dané přísnou kontrolou nákladů a při plném dodržení maximální částky 26,5 milionu EUR v běžných cenách stanovené v tomto nařízení. Tento příspěvek by měl být použit pouze pro účely poskytování dat a služeb, a nikoli pořízení infrastruktury.
(15)
S cílem zlepšit provádění programu Copernicus a jeho dlouhodobé plánování by Komise měla přijmout roční pracovní program zahrnující plán provádění činností nezbytných pro naplnění cílů programu Copernicus. Tento plán provádění by měl být orientován na budoucnost a měl by popisovat činnosti nezbytné pro provádění programu Copernicus se zřetelem k vyvíjejícím se potřebám uživatelů a k technologickému vývoji.
(16)
Provádění složky služeb programu Copernicus by mělo být vzhledem ke komplexní povaze programu Copernicus a k přiděleným zdrojům založeno na technických specifikacích. Tím by bylo rovněž usnadněno přijímání služeb ze strany veřejnosti, neboť uživatelé by mohli předvídat dostupnost a vývoj služeb, jakož i spolupráce s členskými státy a dalšími stranami. Komise by tudíž měla přijmout a dle potřeby aktualizovat technické specifikace pro všechny služby programu Copernicus, v nichž budou upraveny aspekty jako rozsah, architektura, portfolia technických služeb, orientační rozpis nákladů a plánování, úrovně výkonnosti, potřeby týkající se přístupu k datům z vesmíru a k datům in situ, vývoj, normy, archivace a šíření dat.
(17)
Provádění kosmické složky programu Copernicus by mělo být vzhledem ke komplexní povaze a k přiděleným zdrojům programu Copernicus založeno na technických specifikacích. Komise by tudíž měla přijmout a dle potřeby aktualizovat technické specifikace, v nichž budou podrobně popsány činnosti podporované v rámci kosmické složky programu Copernicus a související orientační rozpis nákladů a plánování. Vzhledem k tomu, že program Copernicus by měl vycházet z investic Unie, agentury ESA a členských států v kontextu Globálního monitoringu životního prostředí a bezpečnosti, měly by činnosti prováděné v rámci kosmické složky programu Copernicus v příslušných případech zohledňovat prvky dlouhodobého scénáře agentury ESA, což je dokument vypracovaný a aktualizovaný agenturou ESA a představuje celkový rámec kosmické složky programu Copernicus.
(18)
Copernicus by měl vycházet z potřeb uživatelů, a tedy vyžadovat trvalé, účinné zapojení uživatelů, zejména pokud jde o definování a vyhodnocování požadavků kladených na služby.
(19)
Mezinárodní rozměr programu Copernicus je důležitý zejména při výměně dat a informací jakož i při přístupu k infrastruktuře pro pozorování. Taková výměna je nákladově efektivnější než režimy nákupu dat a posiluje globální rozměr programu Copernicus.
(20)
Dohoda o Evropském hospodářském prostoru (EHP) a rámcové dohody s kandidátskými zeměmi a potenciálními kandidáty stanoví možnost účasti těchto zemí v programech Unie. Účast dalších třetích zemí a mezinárodních organizací by měla být umožněna uzavřením příslušných mezinárodních dohod.
(21)
Členské státy, třetí země a mezinárodní organizace měly mít možnost na základě příslušných dohod do programů přispět.
(22)
Celkovou odpovědnost za program Copernicus by měla mít Komise. Ta by měla určit priority a zajistit celkovou koordinaci a kontrolu programu Copernicus. V rámci této činnosti by měla také vyvíjet zvláštní úsilí s cílem zvýšit informovanost veřejnosti o významu kosmických programů pro evropské občany. Měla by Evropskému parlamentu a Radě včas poskytovat veškeré relevantní informace týkající se programu Copernicus.
(23)
Komise by se při provádění programu Copernicus měla ve vhodných případech opírat o evropské mezivládní organizace, s nimiž již navázala partnerství, a to zejména o agenturu ESA pro účely technické koordinace kosmické složky programu Copernicus, vymezení její architektury, vývoje a zadávání zakázek v oblasti družicových systémů, přístupu k datům a provozování zvláštních misí. Kromě toho by se Komise měla opírat o Evropskou organizaci pro využívání meteorologických družic (EUMETSAT) pro účely provozování zvláštních misí v souladu s jejími odbornými znalostmi a mandátem.
(24)
S ohledem na partnerský charakter programu Copernicus a s cílem vyhnout se zdvojování technických odborných znalostí by měly být prováděním programu Copernicus pověřeny subjekty s vhodnou technickou a odbornou způsobilostí. Tyto subjekty by měly být motivovány k tomu, aby provádění těchto úkolů až do patřičné úrovně zpřístupňovaly hospodářské soutěži v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (8) (dále jen „finanční nařízení“).
(25)
Program Copernicus by měl obsahovat složku služeb zajišťující dodávání informací v oblastech monitorování atmosféry, mořského prostředí, území, změny klimatu, podpory krizového řízení a bezpečnosti. Program Copernicus by měl zejména přinášet informace o stavu atmosféry na místní, celostátní, evropské i celosvětové úrovni; informace o stavu oceánů, mimo jiné prostřednictvím vytvoření specializovaného evropského uskupení pro monitorování mořského prostředí; informace v rámci podpory při monitorování území přispívající k provádění místních, celostátních a evropských politik; informace na podporu přizpůsobování se změně klimatu a jejího zmírňování; geoprostorové informace na podporu krizového řízení, mimo jiné prostřednictvím prevence, a civilní bezpečnosti, včetně podpory vnější činnosti Unie. Komise by měla určit odpovídající smluvní ujednání, která posílí udržitelnost poskytování služeb.
(26)
Při provádění složky služeb programu Copernicus, v případech, kdy je to řádně odůvodněno zvláštní povahou činnosti a specifickou odbornou úrovní, se Komise může případně obrátit na příslušné subjekty, jako je Evropská agentura pro životní prostředí, Evropská agentura pro řízení operativní spolupráce na vnějších hranicích členských států Evropské unie (FRONTEX), Evropská agentura pro námořní bezpečnost (EMSA) a Satelitní středisko Evropské unie (SATCEN), Evropské centrum pro střednědobé předpovědi počasí (ECMWF), další příslušné agentury, uskupení nebo konsorcia vnitrostátních subjektů, nebo na kterýkoli příslušný subjekt, který je potenciálně způsobilý k pověření v souladu s článkem 58 finančního nařízení. Volba subjektu by měla náležitě zohlednit nákladovou efektivnost při pověřování dotčenými úkoly a dopad na správní strukturu subjektu a na jeho finanční a lidské zdroje.
(27)
Společné výzkumné středisko (JRC) Komise se aktivně podílelo na iniciativě GMES a provádění počátečních provozních činností GMES zřízených podle nařízení (EU) č. 911/2010. Komise by se měla i nadále opírat o vědecko-technickou podporu JRC pro účely provádění programu Copernicus.
(28)
Zadávání veřejných zakázek subjekty, kterým bylo svěřeno provádění programu Copernicus, by mělo být slučitelné s pravidly Unie nebo s rovnocennými mezinárodními normami v rozsahu, který je v souladu ustanoveními finančního nařízení o veřejných zakázkách. V příslušných pověřovacích dohodách je třeba vymezit konkrétní úpravy nezbytné s ohledem na tato pravidla, jakož i ujednání pro prodloužení platnosti stávajících smluv. Prvořadým cílem by mělo být získání hospodářsky nejvýhodnějšího řešení, kontrola nákladů, zmírňování rizik, zlepšení účinnosti a snížení závislosti na jediném dodavateli. Je třeba, aby byla zajištěna otevřená a spravedlivá hospodářská soutěž v celém dodavatelském řetězci umožňující vyváženou účast různých průmyslových odvětví na všech úrovních, zejména nových účastníků a malých a středních podniků. Je třeba zabránit možnému zneužití dominantního postavení jediného dodavatele a dlouhodobé závislosti na něm. S cílem zmírnit rizika programů, zabránit závislosti na jediném dodavateli a zajistit lepší celkovou kontrolu programu Copernicus, jeho nákladů a harmonogramu realizace je třeba, aby ve vhodných případech byly dodávky zajišťovány z více zdrojů. Ve všech oblastech týkajících se pozorování Země by navíc v souladu s mezinárodními dohodami, jichž je Unie stranou, měl být chráněn a podporován rozvoj evropských podniků.
(29)
Nebezpečí nedostatečného plnění zakázky nebo jejího neplnění je třeba co nejvíce zmírnit. Zhotovitel, dodavatel nebo poskytovatel by za tímto účelem měli prokázat udržitelnost svého smluvního plnění, pokud jde o přijaté závazky a dobu trvání smlouvy na danou zakázku. Veřejný zadavatel by proto měl v případě potřeby upřesnit požadavky týkající se spolehlivosti dodávek a poskytování služeb. Veřejný zadavatel kromě toho může v případě nákupu zboží a služeb citlivé povahy podmínit tento nákup zvláštními požadavky, zejména za účelem zajištění bezpečnosti informací. Průmyslová odvětví Unie by měla mít možnost využívat v případě určitých prvků a služeb i zdrojů mimo území Unie v případě prokazatelných zásadních výhod, pokud jde o kvalitu a náklady, ovšem při zohlednění strategické povahy programu Copernicus a požadavků Unie na bezpečnost a kontrolu vývozu. Je třeba využít investic i získaných zkušeností a odborné způsobilosti v oblasti průmyslu a zároveň zajistit, že nedojde k narušení pravidel pro výběrová řízení.
(30)
Pro lepší odhad celkových nákladů spojených se zadávaným produktem, službou nebo prací, včetně souvisejících dlouhodobých provozních nákladů, je třeba při zadávání zakázek ve vhodných případech, pokud se jedná o zadávání zakázek založené na kritériu hospodářsky nejvýhodnější zakázky, zohlednit celkové náklady v průběhu doby životnosti zadávaného výrobku, služby nebo práce, a to za použití přístupu založeného na nákladové efektivnosti, jako je zjištění nákladů v průběhu životního cyklu. Veřejný zadavatel by pro tento účel měl zajistit, aby metoda, která má být použita pro výpočet nákladů spojených s dobou životnosti výrobku, služby nebo práce, byla výslovně uvedena v zadávací dokumentaci nebo v oznámení o zakázce a aby umožňovala ověřit přesnost informací poskytovaných zhotovitelem.
(31)
Jestliže má jeden nebo více podniků již před nabídkovým řízením k dispozici informace o činnostech týkajících se tohoto nabídkového řízení, které jiné podniky nemají, měl by mít veřejný zadavatel možnost stanovit nové rovné podmínky hospodářské soutěže. Měl by též mít možnost zakázku zadat formou rozdělení na podmíněné části, doplnit zakázku za určitých podmínek v rámci jejího plnění dodatkem nebo i určit minimální podíl, který má být zadán subdodavateli. Z důvodů technologických nejistot, které jsou pro program Copernicus charakteristické, nemohou být ceny veřejných zakázek vždy přesně dopředu stanoveny, a proto se jeví jako vhodné, aby byly smlouvy na zakázku uzavírány ve formě, kdy není stanovena pevná a definitivní cena, a aby obsahovaly ustanovení o ochraně finančních zájmů Unie.
(32)
V zájmu zachování programu Copernicus v mezích jeho maximální částky prostřednictvím co největšího snížení rizik spojených s technickými aspekty a s harmonogramem realizace a nákladů s těmito riziky spojených, jakož i v zájmu zajištění udržitelné spolehlivosti dodávek by program Copernicus měl v co největší míře využívat předchozích investic veřejného sektoru v oblasti financí a infrastruktury a také zkušeností a schopností v oblasti průmyslu získaných prostřednictvím těchto investic do GMES. Mělo by se to týkat zejména opakovaně se vyskytujících kosmických a pozemních složek vyvíjených agenturou ESA a jejími členskými státy v kontextu volitelného programu kosmické složky GMES za finanční účasti Unie. V posledně jmenovaném případě je třeba, aby veřejný zadavatel řádně uvážil použití vyjednávacího řízení bez předchozího zveřejnění oznámení o zakázce.
(33)
Aby bylo cílů programu Copernicus dosaženo na udržitelném základě, je nutné koordinovat činnosti partnerů, kteří jsou do něj zapojeni, a navrhnout, vytvořit a provozovat kapacitu pro služby a pozorování Země, která bude splňovat nároky uživatelů. V této souvislosti by měl být Komisi nápomocen při koordinaci příspěvků Unie, členských států a mezivládních organizací, jakož i soukromého sektoru do programu Copernicus výbor (dále jen „výbor pro program Copernicus“), přičemž se maximálně využije stávajících kapacit a určí se nedostatky, jež je třeba na úrovni Unie řešit. Výbor pro program Copernicus by měl Komisi rovněž pomáhat při sledování, zda je Copernicus prováděn konzistentně. V zájmu řádné veřejné správy, která vyžaduje, aby byla zaručena jednotnost řízení programu Copernicus, rychlejší přijímání rozhodnutí a rovný přístup k informacím, by zástupci subjektů pověřených úkoly spojenými s plněním rozpočtu měli mít možnost podílet se na činnostech výboru pro program Copernicus jako pozorovatelé. Ze stejných důvodů by se na pracích výboru Copernicus pro program, s výhradou bezpečnostních omezení a v souladu s ustanoveními takové dohody, mohli podílet i zástupci třetích zemí nebo mezinárodních organizací, které uzavřely mezinárodní dohodu s Unií. Tito zástupci by neměli být oprávněni podílet se na hlasování výboru pro program Copernicus.
(34)
Činnost subjektů, kterým Komise svěřila úkoly spojené s prováděním, by také měla být měřena na základě výkonnostních ukazatelů. To by poskytlo Evropskému parlamentu a Radě informaci o pokroku činností v rámci programu Copernicus a o provádění programu Copernicus.
(35)
Nařízení Komise v přenesené pravomoci (EU) č. 1159/2013 (9) stanovilo registrační a licenční podmínky pro uživatele GMES a určilo kritéria pro omezení přístupu ke zvláštním datům GMES a informacím služeb GMES.
(36)
Data a informace získané v rámci programu Copernicus by měly být za odpovídajících podmínek a omezení plně, volně a bezplatně zpřístupněny s cílem podpořit jejich využívání a sdílení a posílit evropský trh v oblasti pozorování Země, zejména navazující odvětví, a tím umožnit růst a vytváření pracovních míst.
(37)
Komise by měla spolupracovat s poskytovateli dat na tom, aby byly uzavřeny dohody o licenčních podmínkách pro data třetí strany s cílem usnadnit jejich využívání v rámci programu Copernicus v souladu s tímto nařízením a příslušnými právy třetí strany.
(38)
Je třeba zohlednit práva na přístup k datům z družice Sentinel programu Copernicus udělená v rámci kosmické složky programu GMES, jak je dne 24. září 2013 schválila programová rada agentury ESA pro pozorování Země.
(39)
Vzhledem k tomu, že program Copernicus je civilním programem pod civilní kontrolou, mělo by mít prioritu získávání dat a vytváření informací, včetně obrazových souborů ve vysokém rozlišení, jež nepředstavují riziko nebo hrozbu pro bezpečnost Unie nebo jejích členských států. Protože však některá data z programu Copernicus a informace z programu Copernicus mohou vyžadovat ochranu, měli by všichni účastníci programu Copernicus v zájmu zajištění bezpečného šíření takových informací v oblasti působnosti tohoto nařízení zajistit stejný stupeň ochrany utajovaných informací EU, jaký je zajištěn bezpečnostními pravidly stanovenými v příloze rozhodnutí Komise 2001/844/ES, ESUO, Euratom (10) a bezpečnostními pravidly Rady stanovenými v přílohách rozhodnutí Rady 2013/488/EU (11).
(40)
Jelikož některá data z programu Copernicus a informace z programu Copernicus, včetně obrazových dat vysokého rozlišení, mohou mít dopad na bezpečnost Unie nebo jejích členských států, měla by být Rada v řádně odůvodněných případech oprávněna k přijetí opatření, jimiž bude rizikům či hrozbám pro bezpečnost Unie nebo jejích členských států zamezeno.
(41)
Unie by měla být vlastníkem veškerého hmotného a nehmotného majetku vytvořeného nebo vyvinutého v rámci programu Copernicus. Za účelem plného respektování veškerých základních práv týkajících se vlastnictví je třeba uzavřít s existujícími vlastníky nezbytná ujednání. Mělo by být zřejmé, že ustanovení týkající se vlastnictví nehmotného majetku stanovená v tomto nařízení se nevztahují na nehmotná práva, která nejsou v rámci příslušných vnitrostátních předpisů převoditelná. Tímto vlastnictvím Unie by neměla být dotčena možnost, aby Unie v souladu s tímto nařízením a v případech, kdy je to na základě posouzení jednotlivých případů považováno za vhodné, tento majetek zpřístupnila třetím stranám nebo ho zcizila. Unii by mělo být zejména umožněno převést vlastnictví nebo licenci k právům duševního vlastnictví, která vyplynou z činností vykonaných v rámci programu Copernicus, a umožnit tak následným uživatelům, aby ve velké míře využívali služeb programu Copernicus.
(42)
Finanční zájmy Unie by měly být chráněny během celého výdajového cyklu pomocí přiměřených opatření, jež zahrnují prevenci, zjišťování a vyšetřování nesrovnalostí, vymáhání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých prostředků a případně i správní a finanční sankce podle finančního nařízení.
(43)
S ohledem komplexnost programu Copernicus by Komisi měli být nápomocni nezávislí odborníci z široké škály zúčastněných stran, zejména včetně odborníků navržených členskými státy pro oblast bezpečnostních otázek, zástupců příslušných vnitrostátních subjektů odpovědných za činnosti týkající se vesmíru a uživatelů programu Copernicus, aby Komisi poskytovali nezbytné technické a vědecké poznatky a poskytovali jí interdisciplinární a meziodvětvovou perspektivu, s ohledem na příslušné existující iniciativy na úrovni Unie i na vnitrostátní a regionální úrovni.
(44)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení, pokud jde o přijímání ročního pracovního programu, technických specifikací pro složku služeb a kosmickou složku, bezpečnostní aspekty a opatření na podporu sbližování členských států při používání dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus a jejich přístupu k technologiím a vývoji v oblasti pozorování Země, by prováděcí pravomoci měly být svěřeny Komisi. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (12).
(45)
Vzhledem k tomu, že program Copernicus vychází z potřeb uživatelů, vyžaduje trvalé a účinné zapojení uživatelů, zejména pokud jde o definování a vyhodnocování požadavků kladených na služby. V zájmu zvýšení hodnoty pro uživatele by měly být informace od nich aktivně získávány prostřednictvím pravidelných konzultací s koncovými uživateli z veřejného i soukromého sektoru. Za tímto účelem je třeba zřídit pracovní skupinu („fórum uživatelů“), která bude výboru pro program Copernicus nápomocna při určování požadavků uživatelů, ověřování souladu služeb a koordinaci uživatelů z veřejného sektoru.
(46)
Komisi by měla být svěřena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“), pokud jde o požadavky na data nezbytná pro vývoj provozních služeb, o podmínky a postupy týkající se přístupu k datům z programu Copernicus a informacím z programu Copernicus, jejich registrace a používání, o specifická technická kritéria nutná pro zamezení narušení dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus a kritéria pro omezení získávání nebo šíření těchto dat nebo informací v důsledku kolidujících práv. Je zvláště důležité, aby Komise v rámci příprav vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracování aktu v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(47)
Činnosti financované v rámci tohoto nařízení by měly být sledovány a hodnoceny, aby bylo možné je upravovat a rozvíjet. V hodnocení by se měly posuzovat zejména dopady datové a informační politiky z programu Copernicus a informací z programu Copernicus na zúčastněné strany a navazující uživatele, jakož i vliv na podniky a na státní i soukromé investice do infrastruktur pro pozorování Země. Hodnocení by se mělo zaměřit také na možnost budoucího zapojení příslušných evropských agentur, například Agentury pro evropský GNSS (GSA). V zájmu maximálního využití výsledků a zhodnocení poznatků a odborných znalostí získaných v průběhu prováděcích fází programu Copernicus je třeba posoudit nové organizační modely pro budoucí plánování, a zajistit tak dlouhodobý hospodářský závazek.
(48)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž zřízení programu Copernicus, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, neboť tento program bude také zahrnovat celoevropskou kapacitu a bude záviset na koordinovaném poskytování služeb v členských státech, které je třeba koordinovat na úrovni Unie, ale spíše jej z důvodu rozsahu činnosti může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(49)
Toto nařízení stanoví finanční krytí, které představuje pro Evropský parlament a Radu během ročního rozpočtového procesu hlavní referenční částku ve smyslu bodu 17 interinstitucionální dohody ze dne 2. prosince 2013 mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí o rozpočtové kázni, spolupráci v rozpočtových záležitostech a řádném finančním řízení (13).
(50)
Je vhodné uvést dobu financování podle tohoto nařízení do souladu s dobou financování podle nařízení Rady (EU, Euratom) č. 1311/2013. Proto by se toto nařízení mělo použít ode dne 1. ledna 2014.
(51)
Je proto rovněž nutné zrušit nařízení (EU) č. 911/2010, aby bylo možné stanovit vhodný rámec pro řízení a financování a zajistit plnou funkčnost programu Copernicus. Veškerá opatření přijatá na základě nařízení (EU) č. 911/2010 by měla zůstat v platnosti za účelem zajištění jejich kontinuity,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
OBECNÁ A FINANČNÍ USTANOVENÍ
Článek 1
Předmět
Tímto nařízením se zavádí program Copernicus, program Unie pro pozorování a monitorování Země (dále jen „program Copernicus“), a stanoví se pravidla pro jeho provádění.
Článek 2
Oblast působnosti
1. Program Copernicus je civilním programem, který vychází z uživatelských potřeb, podléhá civilní kontrole, využívá stávající vnitrostátní a evropské kapacity a rovněž zajišťuje návaznost na činnosti dosažené v rámci Globálního monitoringu životního prostředí a bezpečnosti.
2. Program Copernicus zahrnuje tyto složky:
a)
složku služeb zajišťující přístup k informacím v těchto oblastech: monitorování atmosféry, monitorování mořského prostředí, monitorování území, změna klimatu, krizové řízení a bezpečnost;
b)
kosmickou složku zajišťující udržitelná pozorování z vesmíru pro oblasti služeb uvedené v písmenu a);
c)
složku in situ, která prostřednictvím instalací umístěných ve vzduchu, v moři a na zemi zajišťuje koordinovaný přístup k pozorování pro oblasti služeb uvedené v písmenu a).
3. Mezi složkami uvedenými v odstavci 2 se zřídí vhodná propojení a rozhraní.
Článek 3
Definice
Pro účely tohoto nařízení se rozumějí:
1)
„zvláštními misemi“ vesmírné mise na pozorování Země určené pro použití a provozování v rámci programu Copernicus, zejména mise Sentinel;
2)
„přispěvatelskými misemi“ vesmírné mise na pozorování Země poskytující do programu Copernicus data, která doplňují data ze zvláštních misí;
3)
„daty ze zvláštních misí“ data ze zvláštních misí získaná při pozorování Země z vesmíru určená pro použití v rámci programu Copernicus;
4)
„daty z přispěvatelských misí“ data z přispěvatelských misí získaná při pozorování Země z vesmíru licencovaná či poskytnutá pro použití v rámci programu Copernicus;
5)
„daty in situ“ data z pozorování získaná z čidel umístěných na zemi, v moři či ve vzduchu, jakož i odkazy a přidružená data licencovaná či poskytnutá pro použití v rámci programu Copernicus;
6)
„daty a informacemi třetí strany“ data a informace vytvořené mimo oblast působnosti programu Copernicus, které jsou nezbytné pro uskutečnění jeho cílů;
7)
„daty z programu Copernicus“ data ze zvláštních misí, data z přispěvatelských misí a data in situ;
8)
„informacemi z programu Copernicus“ informace získané ze služeb programu Copernicus uvedených v čl. 5 odst. 1 v návaznosti na zpracování či modelování dat z programu Copernicus;
9)
„uživateli programu Copernicus“:
a)
hlavní uživatelé programu Copernicus: orgány a instituce Unie, evropské, vnitrostátní, regionální či místní orgány pověřené vymezením, prováděním, prosazováním či monitorováním veřejné služby nebo politiky v oblastech uvedených v čl. 2 odst. 2 písm. a);
b)
uživatelé v oblasti výzkumu: vysoké školy či jakékoli jiné výzkumné a vzdělávací organizace;
c)
komerční a soukromí uživatelé;
d)
charitativní organizace, nevládní organizace a mezinárodní organizace.
Článek 4
Cíle
1. Program Copernicus přispívá k těmto obecným cílům:
a)
monitorování Země s cílem podpořit ochranu životního prostředí a úsilí v oblasti civilní ochrany a civilní bezpečnosti;
b)
maximalizace socioekonomických přínosů a z toho plynoucí podpora strategie Evropa 2020 a jejích cílů inteligentního a udržitelného růstu podporujícího začlenění prosazováním využívání pozorování Země v aplikacích a službách;
c)
podpora rozvoje konkurenceschopného evropského kosmického průmyslu a odvětví služeb a maximalizace příležitostí pro evropské podniky vyvíjet a poskytovat inovativní systémy pozorování Země a inovativní služby v této oblasti;
d)
zajištění autonomního přístupu ke znalostem z oblasti životního prostředí a klíčovým technologiím pro pozorování Země a geoinformačních služeb, díky čemuž se Evropa bude moci nezávisle rozhodovat a jednat;
e)
podpora evropských politik a přispívání k těmto politikám, jakož i podpora globálních iniciativ, jako je například GEOSS.
2. Za účelem dosažení obecných cílů uvedených v odstavci 1 sleduje program Copernicus tyto specifické cíle:
a)
na dlouhodobém a udržitelném základě poskytovat uživatelům programu Copernicus přesná a spolehlivá data a informace, které umožňují služby uvedené v čl. 5 odst. 1 a vyhovují požadavkům hlavních uživatelů programu Copernicus;
b)
poskytovat udržitelný a spolehlivý přístup k datům a informacím získaným na základě pozorování z vesmíru prováděného na základě autonomní kapacity Evropy pro pozorování Země, jež splňuje jednotné technické specifikace a buduje na stávajícím evropském a vnitrostátním vybavení a schopnostech Evropy, které v případě potřeby doplňuje;
c)
poskytovat udržitelný a spolehlivý přístup k datům in situ založený zejména na stávajících kapacitách provozovaných na evropské i vnitrostátní úrovni a na globálních systémech a sítích pro pozorování.
3. Dosahování cílů uvedených v odstavcích 1 a 2 bude poměřováno těmito ukazateli výsledků:
a)
daty z programu Copernicus a informacemi z programu Copernicus zpřístupněnými v souladu s příslušnými požadavky na úrovni služeb v oblasti životního prostředí, civilní ochrany a civilní bezpečnosti;
b)
zvýšenou poptávkou po datech z programu Copernicus a informacích z programu Copernicus, která se měří sledováním vývoje počtu uživatelů, objemu využitých dat a informací s přidanou hodnotou, zvýšeného počtu navazujících služeb a rozšiřování distribuce ve všech členských státech i v Unii;
c)
využíváním dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus v orgánech a institucích Unie, mezinárodních organizacích, evropských, regionálních či místních orgánech, a to i mírou využití dat uživateli a jejich spokojenosti a množstvím přínosů, které poskytují evropské společnosti;
d)
pronikáním na trh, mimo jiné rozšiřováním stávajících trhů a vytvářením trhů nových a konkurenceschopností evropských navazujících subjektů;
e)
trvalou dostupností dat z programu Copernicus podporujících služby tohoto programu.
Článek 5
Složka služeb programu Copernicus
1. Složka služeb programu Copernicus zahrnuje tyto služby:
a)
službu monitorování atmosféry, která zajišťuje informace o kvalitě ovzduší v evropském měřítku a o chemickém složení atmosféry v celosvětovém měřítku. Poskytuje obzvláště informace pro systémy monitorování kvality ovzduší provozované od místní po celostátní úroveň a měla by přispívat k monitorování klimatických proměnných složení atmosféry, pokud možno včetně interakce s lesním nadrostem;
b)
službu monitorování mořského prostředí, která poskytuje informace o stavu a dynamice fyzických ekosystémů oceánů a moří pro oblast světového oceánu i evropských regionálních mořských oblastí, na podporu námořní bezpečnosti, přispívá k monitorování odpadních toků, mořského prostředí, pobřežních a polárních regionů a mořských zdrojů, jakož i k meteorologickým předpovědím a monitorování změny klimatu;
c)
službu monitorování území, která poskytuje informace o využívání půdy, krajinném pokryvu, kryosféře, změně klimatu a biogeofyzikálních proměnných včetně jejich dynamiky, na podporu environmentálního monitorování biologické rozmanitosti, půdy, vnitrozemských i pobřežních vod, lesů a vegetace a přírodních zdrojů od celosvětové po místní úroveň, jakož i na celkovou podporu provádění politik v oblasti životního prostředí, zemědělství, rozvoje, energetiky, územního plánování, infrastruktury a dopravy;
d)
službu v oblasti změny klimatu, která poskytuje informace ke zvýšení znalostní základny na podporu politik v oblasti přizpůsobení se změně klimatu a jejího zmírňování. Přispívá zejména k poskytování základních klimatických proměnných, klimatických analýz, předpovědí a ukazatelů v časovém a prostorovém měřítku, které se týkají strategií přizpůsobení a zmírňování dopadů pro různé oblasti odvětvových a společenských přínosů v rámci Unie;
e)
službu pro podporu krizového řízení, která poskytuje informace pro reakci v případě různých druhů katastrof, včetně nebezpečí způsobených počasím, geofyzikálních nebezpečí, úmyslných či neúmyslných katastrof způsobených člověkem a jiných humanitárních katastrof, jakož i pro prevenci, připravenost, reakci a obnovu činnosti;
f)
bezpečnostní službu, která poskytuje informace na podporu řešení problémů, jimž Evropa čelí v oblasti civilní bezpečnosti, čímž zlepšuje předcházení krizím, připravenost a schopnost reakce, zejména při kontrole hranic a dohledu nad mořským prostředím, ale též na podporu vnější činnosti Unie, aniž by byla dotčena ujednání o spolupráci, jež mohou být uzavřena mezi Komisí a různými subjekty společné zahraniční a bezpečnostní politiky, zejména Satelitním střediskem Evropské unie.
2. Služby uvedené v odstavci 1 musí být poskytovány s ohledem na zásadu subsidiarity a proporcionality, nákladově efektivním způsobem a podle okolností decentralizovaně, aby se tak na evropské úrovni propojily data z vesmíru, data in situ i referenční data a kapacity, které v členských státech již existují, čímž se zabrání jejich zdvojování. Nová data, která zdvojují stávající zdroje, se nepořizují, ledaže je využití stávajících nebo zdokonalitelných souborů dat technicky neproveditelné, nákladově neefektivní nebo nemožné provést včas.
V rámci služeb se provádí přísné systémy kontroly kvality a poskytují se informace o úrovni služeb, včetně dostupnosti, spolehlivosti, kvality a včasnosti.
3. Za účelem zajištění rozvoje služeb uvedených v odstavci 1 a jejich využití ve veřejném sektoru se rovněž uskuteční tyto činnosti:
a)
rozvojové činnosti zaměřené na zlepšení kvality a výkonnosti služeb, včetně jejich vývoje a přizpůsobování, na odstraňování nebo zmírňování provozních rizik, jakož i na využívání součinnosti se souvisejícími činnostmi, například v rámci programu Horizont 2020;
b)
podpůrné činnosti, které spočívají v opatřeních na podporu využívání dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus:
i)
veřejnými orgány pověřenými vymezením, prováděním, prosazováním či monitorováním veřejných služeb nebo politiky v oblastech uvedených v odstavci 1. Patří sem i budování kapacit a vytváření standardních postupů a nástrojů za účelem začlenění dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus do pracovních procesů uživatelů,
ii)
ostatními uživateli a navazujícími aplikacemi. Patří sem i informační, vzdělávací a osvětové činnosti.
Článek 6
Kosmická složka programu Copernicus
1. Kosmická složka programu Copernicus zahrnuje pozorování z vesmíru a slouží především službám uvedeným v čl. 5 odst. 1.
2. Kosmická složka programu Copernicus sestává ze zvláštních misí a dat z přispěvatelských misí a zahrnuje tyto činnosti:
a)
pozorování z vesmíru, včetně:
i)
dokončení, údržby a provozu zvláštních misí, včetně stanovení úkolů pro družice, sledování a kontroly družic, přijímání, zpracování, archivace a šíření dat, nepřetržité kalibrace a validace,
ii)
poskytování dat in situ pro kalibraci a validaci pozorování v rámci zvláštních misí,
iii)
poskytování, archivace a šíření dat z přispěvatelských misí, která doplňují data ze zvláštních misí;
b)
činnosti v reakci na vyvíjející se potřeby uživatelů, včetně:
i)
zjišťování nedostatků při pozorování a specifikace nových zvláštních misí na základě požadavků uživatelů,
ii)
vývoje zaměřeného na modernizaci a doplňování zvláštních misí, včetně projektování a získávání nových prvků související kosmické infrastruktury;
c)
ochranu družic proti riziku srážky při zohlednění rámce Unie pro podporu pozorování a sledování vesmíru;
d)
bezpečné vyřazení družic z provozu na konci jejich životnosti.
Článek 7
Složka in situ v rámci programu Copernicus
1. Složka in situ v rámci programu Copernicus poskytuje přístup k datům in situ, která slouží především službám programu Copernicus uvedeným v čl. 5 odst. 1.
Zahrnuje tyto činnosti:
a)
poskytování dat in situ provozním službám, včetně dat in situ třetích stran na mezinárodní úrovni, a to na základě stávajících kapacit;
b)
koordinaci a harmonizaci shromažďování a poskytování dat in situ;
c)
technickou pomoc Komisi týkající se požadavků služeb na data in situ získaná pozorováním;
d)
spolupráci s provozovateli in situ za účelem podpory soudržnosti vývojových činností souvisejících s infrastrukturou a sítí pro pozorování in situ;
e)
zjišťování nedostatků při pozorování in situ, které nelze odstranit stávající infrastrukturou ani sítěmi, a to i na celosvětové úrovni, a řešení těchto nedostatků s ohledem na zásadu subsidiarity.
2. Data in situ se v rámci programu Copernicus využívají v souladu s příslušnými právy třetích stran, včetně práv členských států, a s příslušnými omezeními týkajícími se používání či redistribuce.
3. V souladu s čl. 58 odst. 1 písm. c) finančního nařízení může Komise činnostmi složky in situ částečně nebo plně pověřit provozovatele služeb uvedené v čl. 11 odst. 1 tohoto nařízení nebo, je-li požadována celková koordinace, Evropskou agenturu pro životní prostředí.
Článek 8
Finanční krytí
1. Finanční krytí na provádění činností podle článků 5, 6 a 7 činí 4 291,48 milionů EUR v běžných cenách pro období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020.
2. Částka uvedená v odstavci 1 se rozdělí na tyto kategorie výdajů v běžných cenách:
a)
na činnosti uvedené v článcích 5 a 7 se přidělí 897,415 milionů EUR;
b)
na činnosti uvedené v článku 6 se přidělí 3 394,065 milionů EUR, přičemž maximální částka na činnosti uvedené v čl. 6 odst. 2 písm. c) činí 26,5 milionů EUR.
3. Komise může prostředky z jedné kategorie výdajů, jak jsou uvedeny v odst. 2 písm. a) a b), přesunout do druhé kategorie, a to až do výše 10 % částky uvedené v odstavci 1. V případě, že přesunované částky ve svém úhrnu přesáhnou 10 % částky uvedené v odstavci 1, Komise poradním postupem podle čl. 30 odst. 3 konzultuje výbor pro program Copernicus.
4. Úrokové výnosy z předběžného financování, které bylo poskytnuto subjektům pověřeným nepřímým plněním rozpočtu, se přidělí na činnosti, na které se vztahuje pověřovací dohoda nebo smlouva uzavřená mezi Komisí a dotčeným subjektem. Subjekty pověřené nepřímým plněním rozpočtu v souladu se zásadou řádného finančního řízení otevřou účty, které umožní identifikovat prostředky a odpovídající úroky.
5. Roční rozpočtové prostředky schvaluje každoročně Evropský parlament a Rada v mezích víceletého finančního rámce. Rozpočtové závazky na činnosti trvající déle než jeden rozpočtový rok mohou být rozděleny na roční splátky v průběhu několika let.
6. Z přídělu finančních prostředků na program Copernicus lze rovněž hradit výdaje související s činnostmi v rámci přípravy, sledování, kontroly, auditu a hodnocení, které jsou vyžadovány přímo pro řízení programu Copernicus a dosahování jeho cílů, včetně výdajů na studie, schůze, informační a komunikační činnosti, jakož i výdaje na sítě informačních technologií zaměřené na zpracování informací a výměnu dat.
7. Komise může prováděním programu Copernicus pověřit subjekty uvedené v čl. 58 odst. 1 písm. c) finančního nařízení. Je-li rozpočet programu Copernicus plněn s využitím nepřímého řízení podle čl. 10 odst. 3 nebo čl. 11 odst. 1, uplatní se v míře umožněné článkem 60 finančního nařízení pravidla subjektů pověřených úkoly souvisejícími s plněním rozpočtu, která upravují zadávání veřejných zakázek. V příslušných pověřovacích dohodách se vymezí konkrétní úpravy nezbytné s ohledem na tato pravidla, jakož i ujednání pro prodloužení platnosti stávajících smluv.
KAPITOLA II
SPRÁVA PROGRAMU COPERNICUS
Článek 9
Úloha Komise
1. Komise nese celkovou odpovědnost za program Copernicus a za koordinaci mezi jeho různými složkami. Spravuje finanční prostředky přidělené podle tohoto nařízení a dohlíží na provádění programu Copernicus, a to i pokud jde o stanovení priorit, zapojení uživatelů, náklady, harmonogram, průběh plnění a zadávání zakázek.
2. Komise jménem Unie a v oblasti její působnosti řídí vztahy se třetími zeměmi a mezinárodními organizacemi a zajišťuje koordinaci programu Copernicus s činnostmi na vnitrostátní úrovni, na úrovni Unie i na mezinárodní úrovni.
3. Komise usnadňuje koordinované příspěvky členských států se zaměřením na operativní poskytování služeb a dlouhodobou dostupnost nezbytných dat z pozorování.
4. Komise podporuje odpovídající rozvoj služeb programu Copernicus a zajišťuje doplňkovost, soudržnost a propojení programu Copernicus s dalšími příslušnými politikami, nástroji, programy a činnostmi Unie s cílem zajistit, že tyto politiky, nástroje, programy a činnosti budou ze služeb programu Copernicus těžit.
5. Komise podporuje vytváření dlouhodobého stabilního investičního prostředí a při rozhodování o změnách produktů datových služeb programu Copernicus a informačních služeb programu Copernicus spadajících do působnosti tohoto nařízení vede konzultace se zúčastněnými stranami.
6. Komise zajistí, aby veškeré subjekty pověřené prováděním úkolů poskytovaly své služby všem členským státům.
7. Komise přijme akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 31, pokud jde o stanovení požadavků na data za účelem vývoje složky služeb programu Copernicus podle čl. 5 odst. 1.
8. Komise přijme prováděcí akty přezkumným postupem podle čl. 30 odst. 4, pokud jde o:
a)
technické specifikace pro složku služeb programu Copernicus podle čl. 5 odst. 1, pokud je o provádění této složky;
b)
technické specifikace pro kosmickou složku programu Copernicus podle článku 6, pokud jde o provádění této složky a její rozvoj na základě požadavků uživatelů.
9. Komise poskytne včas členským státům a Evropskému parlamentu veškeré příslušné informace týkající se programu Copernicus, zejména pokud jde o řízení rizik, celkové náklady, roční náklady na provoz každého významného prvku infrastruktury programu Copernicus, harmonogram, průběh plnění, zadávání zakázek a posouzení správy práv duševního vlastnictví.
Článek 10
Úloha Evropské kosmické agentury
1. Komise uzavře s agenturou ESA pověřovací dohodu, kterou ji pověří těmito úkoly:
a)
zajišťováním technické koordinace kosmické složky programu Copernicus;
b)
za koordinace Komise definováním celkové systémové architektury kosmické složky programu Copernicus a jejího rozvoje na základě uživatelských požadavků;
c)
spravováním přidělených finančních prostředků;
d)
zajištěním monitorovacích a kontrolních postupů;
e)
vyvíjením nových zvláštních misí;
f)
zajišťováním opakujících se zvláštních misí;
g)
provozováním zvláštních misí, s výjimkou misí provozovaných organizací EUMETSAT podle odstavce 2 tohoto článku;
h)
koordinací režimu přístupu služeb programu Copernicus k datům z přispěvatelských misí;
i)
zajišťováním přístupových práv a vyjednáváním podmínek používání dat z komerčních družic, jež jsou požadována službami programu Copernicus podle čl. 5 odst. 1.
2. Komise uzavře pověřovací dohodu s organizací EUMETSAT, kterou jí v souladu s jejím mandátem a odbornou úrovní svěří odpovědnost provozovat zvláštní mise a poskytovat přístup k datům z přispěvatelských misí.
3. Pověřovací dohody s agenturou ESA a organizací EUMETSAT se uzavřou na základě rozhodnutí o pověření přijatém Komisí v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. c) finančního nařízení.
4. V souladu s článkem 60 finančního nařízení jednají agentura ESA a organizace EUMETSAT ve vhodných případech jako veřejní zadavatelé s pravomocí přijímat rozhodnutí týkající se provádění a koordinace úkolů v oblasti zadávání zakázek, jež jim byly svěřeny.
5. Je-li to nezbytné pro provádění úkolů a plnění rozpočtu, které jsou předmětem pověření, stanoví pověřovací dohody obecné podmínky pro správu finančních prostředků, jež jsou agentuře ESA a organizaci EUMETSAT svěřeny, a případně zohlední dlouhodobý scénář ESA. Stanoví zejména činnosti, které mají být provedeny v souvislosti s vývojem, zadáváním zakázek a provozem kosmické složky programu Copernicus, s tím spojeným financováním, řídicími postupy a opatřeními pro sledování a kontrolu, opatřeními použitelnými v případě nedostatečného plnění smluv z hlediska nákladů, harmonogramu, průběhu plnění a zadávání zakázek, jakož i s pravidly pro úpravu vlastnictví veškerých hmotných i nehmotných aktiv.
6. Opatření pro sledování a kontrolu stanoví zejména systém předběžného odhadu nákladů, systematické informování Komise o nákladech a harmonogramu a v případě nesrovnalostí mezi předpokládaným rozpočtem, průběhem plnění a harmonogramem též nápravná opatření, která zajistí provedení činností v mezích přiděleného rozpočtu.
7. Výbor pro program Copernicus je ve věci rozhodnutí o pověření uvedeném v odstavci 3 tohoto článku konzultován poradním postupem podle čl. 30 odst. 3. Výbor pro program Copernicus je s předstihem informován o pověřovacích dohodách, jež mají být uzavřeny mezi Unií, zastoupenou Komisí, a agenturou ESA a organizací EUMETSAT.
8. Komise informuje výbor pro program Copernicus o výsledcích hodnocení zadávacích řízení a smluv, které má agentura ESA a organizace EUMETSAT uzavřít se subjekty soukromého sektoru, včetně informací o subdodávkách.
Článek 11
Provozovatelé služeb
1. Je-li to řádně odůvodněno zvláštní povahou činnosti a stávající specifickou odbornou úrovní, mandátem a provozními a řídícími kapacitami, může Komise prostřednictvím pověřovacích dohod či smluvních ujednání pověřit prováděním úkolů spojených se složkou služeb mimo jiné tyto subjekty:
a)
Evropskou agenturu pro životní prostředí (EEA);
b)
Evropskou agenturu pro řízení operativní spolupráce na vnějších hranicích členských států Evropské unie (FRONTEX);
c)
Evropskou agenturu pro námořní bezpečnost (EMSA);
d)
Satelitní středisko Evropské unie (SATCEN);
e)
Evropské středisko pro střednědobé předpovědi počasí (ECMWF);
f)
další příslušné evropské agentury, sdružení či konsorcia vnitrostátních institucí.
Pověřovací dohody s provozovateli služeb se uzavřou na základě rozhodnutí o pověření přijatého Komisí v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. c) finančního nařízení.
2. Při výběru subjektů uvedených v odstavci 1 se řádně zohlední nákladová efektivnost svěření těchto úkolů a dopad na správní strukturu daných subjektů a na jejich finanční a lidské zdroje.
3. Výbor pro program Copernicus je ve věci rozhodnutí o pověření uvedeného v odstavci 1 tohoto článku konzultován poradním postupem podle čl. 30 odst. 3. Výbor je s předstihem informován o pověřovacích dohodách, jež mají být uzavřeny mezi Unií, zastoupenou Komisí, a provozovateli služeb.
Článek 12
Pracovní program Komise
1. Komise přijme prostřednictvím prováděcího aktu pro program Copernicus roční pracovní program podle článku 84 finančního nařízení.
2. Roční pracovní program obsahuje plán provádění s podrobným popisem činností týkajících se složek programu Copernicus uvedených v článcích 5, 6 a 7, má perspektivní povahu a zohledňuje vyvíjející se potřeby uživatelů a technický rozvoj.
3. Tento prováděcí akt se přijímá přezkumným postupem podle čl. 30 odst. 4 tohoto nařízení.
Článek 13
Spolupráce s členskými státy
1. Komise spolupracuje s členskými státy s cílem zlepšit vzájemnou výměnu dat a informací a posílit rozvoj distribuce dat na regionální a místní úrovni. Komise usiluje o zajištění toho, aby měl program Copernicus požadovaná data a informace k dispozici. Přispěvatelské mise, infrastruktury služeb a infrastruktury in situ členských států představují zásadní příspěvek do programu Copernicus.
2. Komise může prostřednictvím prováděcích aktů přijmout opatření na podporu používání dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus členskými státy a na podporu jejich přístupu k technologii a rozvoji v oblasti pozorování Země. Taková opatření nesmějí narušit volnou hospodářskou soutěž. Tyto prováděcí akty se přijmou přezkumným postupem podle čl. 30 odst. 4.
KAPITOLA III
ZADÁVÁNÍ VEŘEJNÝCH ZAKÁZEK
ODDÍL I
Obecná ustanovení týkající se zadávání veřejných zakázek
Článek 14
Obecné zásady
Aniž je dotčen čl. 8 odst. 7 a opatření požadovaná pro ochranu základních zájmů v oblasti bezpečnosti Unie nebo veřejné bezpečnosti nebo pro zajištění souladu s požadavky Unie na kontrolu vývozu, použije se na program Copernicus finanční nařízení, zejména otevřený přístup a spravedlivá hospodářská soutěž v rámci celého průmyslového dodavatelského řetězce, zadávací řízení na základě poskytování transparentních a včasných informací, jasné sdělování platných pravidel pro zadávání zakázek, kritérií pro výběr a kritérií pro zadání a jakýchkoliv dalších důležitých informací umožňujících vytvořit rovné podmínky pro všechny potenciální zájemce.
Článek 15
Specifické cíle
Veřejní zadavatelé sledují při zadávání zakázek ve svých zadávacích řízeních tyto cíle:
a)
podporovat co nejrozsáhlejší a nejotevřenější účast všech hospodářských subjektů v celé Unii, zejména nových účastníků a malých a středních podniků, mimo jiné prostřednictvím podpory využívání subdodávek ze strany uchazečů;
b)
zabránit možnému zneužití dominantního postavení a závislosti na jednom dodavateli;
c)
využít předchozích investic veřejného sektoru a získaných zkušeností, jakož i odborných zkušeností a způsobilostí v oblasti průmyslu, a zároveň zajistit, aby byla v zadávacích řízeních dodržována pravidla hospodářské soutěže;
d)
ve vhodných případech usilovat o zajištění více zdrojů s cílem zabezpečit lepší celkovou kontrolu programu Copernicus, jeho nákladů a harmonogramu;
e)
ve vhodných případech zohlednit celkové náklady za celé užitné období daného zadávaného produktu, služby nebo práce.
ODDÍL II
Zvláštní ustanovení vztahující se na zadávání veřejných zakázek
Článek 16
Zavedení rovných podmínek hospodářské soutěže
Veřejný zadavatel je povinen učinit příslušná opatření, která zajistí spravedlivé podmínky hospodářské soutěže v případě, že předchozí účast určitého hospodářského subjektu na činnostech souvisejících s předmětem výzvy k podávání nabídek:
a)
může tomuto hospodářskému subjektu přinést značné výhody ve smyslu výsadních informací, a může tudíž vést k obavám ohledně dodržování zásad rovného zacházení, nebo
b)
ovlivňuje běžné podmínky hospodářské soutěže nebo nestrannost a objektivitu zadávání či plnění zakázek.
Tato opatření nesmějí narušovat hospodářskou soutěž nebo ohrozit rovné zacházení nebo důvěrnost údajů shromážděných o podnicích, jejich obchodních vztazích a struktuře nákladů. Tato opatření musí v souvislosti s tím zohledňovat povahu a podmínky zakázky, která má být zadána.
Článek 17
Bezpečnost informací
Pokud se zakázky týkají utajovaných informací či takové informace vyžadují nebo obsahují, upřesní veřejný zadavatel v dokumentaci k zadávacímu řízení opatření a požadavky nezbytné k zajištění bezpečnosti těchto informací na požadované úrovni.
Článek 18
Spolehlivost dodávek
Veřejný zadavatel v dokumentaci k zadávacímu řízení upřesní požadavky související se spolehlivostí dodávek a poskytování služeb při plnění zakázky.
Článek 19
Zakázky rozdělené na podmíněné části
1. Veřejný zadavatel může zakázku zadat formou rozdělení na podmíněné části.
2. Zakázka rozdělená na podmíněné části se skládá z pevné části, ke které je stanoven rozpočtový závazek a z něj plynoucí pevný závazek zhotovit práce, uskutečnit dodávky nebo poskytnout služby dohodnuté pro tuto část, a z jedné nebo více částí, jež jsou podmíněny z hlediska rozpočtu i plnění. Specifické rysy zakázky rozdělené na podmíněné části jsou uvedeny v dokumentaci k zadávacímu řízení. Je zde vymezen zejména předmět zakázky, cena nebo podmínky jejího stanovení a podmínky zhotovení díla, uskutečnění dodávek a poskytování služeb v jednotlivých částech.
3. Poskytování pevné části musí být ucelené; totéž platí pro každou podmíněnou část s přihlédnutím k povinnostem v rámci dřívějších částí.
4. Plnění jednotlivých podmíněných částí podléhá souhlasu veřejného zadavatele, který své rozhodnutí zhotoviteli, dodavateli nebo poskytovateli sdělí v souladu se zakázkou. Je-li podmíněná část potvrzena se zpožděním nebo není-li potvrzena vůbec, může zhotovitel, dodavatel nebo poskytovatel v případě, že to zakázka umožňuje, za podmínek v ní stanovených, požadovat náhradu za prodlení nebo náhradu za nedodržení smlouvy.
5. Pokud veřejný zadavatel v určité části shledá, že práce, dodávky nebo služby sjednané pro tuto část nebyly dokončeny, může v případě, že to smlouva umožňuje, a za podmínek v ní stanovených, uplatnit nárok na náhradu škody a smlouvu ukončit.
Článek 20
Zakázky s nákladově stanovenou cenou
1. Veřejný zadavatel se může za podmínek stanovených v odstavci 2 v mezích maximálního cenového limitu rozhodnout pro zakázku se zcela nebo částečně nákladově stanovenou cenou.
Cenu, která má být za takovéto zakázky zaplacena, tvoří náhrada všech přímých nákladů, které zhotoviteli, dodavateli nebo poskytovateli vznikly při plnění zakázky, jako jsou výdaje za pracovní sílu, materiál, spotřební zboží, a využívání zařízení a infrastruktur nezbytných pro plnění zakázky. Tyto výdaje se navýší o paušální částku pokrývající nepřímé náklady a zisk, nebo o částku pokrývající nepřímé náklady a výkonnostní odměnu v závislosti na dosažení cílů, pokud jde o průběh plnění a harmonogram plnění.
2. Veřejný zadavatel se může pro zakázku se zcela nebo částečně nákladově stanovenou cenou rozhodnout, není-li objektivně možné přesně stanovit pevnou cenu a může-li přiměřeně prokázat, že pevná cena by byla z důvodu nejistot, jež jsou s plněním zakázky nutně spojeny, neobvykle vysoká, protože:
a)
zakázka se týká velmi složitých prvků nebo prvků vyžadujících novou technologii, a proto s sebou nese značná technická rizika;
b)
činnosti, které jsou předmětem zakázky, musí z provozních důvodů začít neprodleně, ačkoli není ještě možné stanovit pevnou a definitivní celkovou cenu, jelikož existují značná rizika nebo protože plnění zakázky je částečně závislé na plnění jiných zakázek.
3. Maximálním cenovým limitem zakázky se zcela nebo částečně nákladově stanovenou cenou je nejvyšší cena, která může být zaplacena. Tento limit lze překročit pouze ve výjimečných, náležitě odůvodněných případech a s předchozím souhlasem veřejného zadavatele.
4. V dokumentaci k zadávacímu řízení na zakázky se zcela nebo částečně nákladově stanovenou cenou je třeba upřesnit:
a)
typ zakázky, tedy zda se jedná o zakázku se zcela nebo částečně nákladově stanovenou cenou v mezích maximálního cenového limitu;
b)
v případě zakázky s částečně nákladově stanovenou cenou prvky zakázky, které jsou předmětem nákladově stanovené ceny;
c)
výši maximálního cenového limitu;
d)
kritéria pro zadání zakázky, která musí umožnit vyhodnocení věrohodnosti odhadovaného celkového rozpočtu, uhraditelných nákladů, mechanismů určování těchto nákladů a zisku uvedeného v nabídce, která se hodnotí;
e)
mechanismy navýšení uvedené v odstavci 1, které se mají použít u přímých nákladů;
f)
pravidla a postupy pro určení způsobilosti nákladů, které uchazeč v souvislosti s plněním zakázky odhaduje, při dodržení zásad uvedených v odstavci 5;
g)
účetní pravidla, která uchazeč musí dodržovat;
h)
v případě zakázky s částečně nákladově stanovenou cenou, která má být změněna na zakázku s pevnou a konečnou cenou, parametry platné pro takovou změnu.
5. Náklady, které zhotovitel, dodavatel nebo poskytovatel při plnění zakázky se zcela nebo částečně nákladově stanovenou cenou vynaložil, jsou způsobilé pouze v případě, že:
a)
jsou skutečně během doby trvání zakázky vynaloženy, s výjimkou nákladů na zařízení, infrastruktury a dlouhodobá nehmotná aktiva, která jsou pro plnění zakázky nezbytná a u kterých lze za způsobilé náklady považovat celou pořizovací cenu;
b)
jsou uvedeny v odhadovaném celkovém rozpočtu, který lze měnit prostřednictvím dodatků k původní zakázce;
c)
jsou pro plnění zakázky nezbytné;
d)
vyplývají z plnění zakázky a lze je plnění zakázky přičítat;
e)
jsou identifikovatelné, ověřitelné, zachycené v účetnictví zhotovitele, dodavatele nebo poskytovatele a stanoveny v souladu s účetními standardy uvedenými v dokumentaci k zadávacímu řízení a ve smlouvě o zakázce;
f)
splňují požadavky platných daňových a sociálních právních předpisů;
g)
neodchylují se od podmínek zakázky;
h)
jsou přiměřené, odůvodněné a splňují požadavky řádného finančního řízení, zejména požadavky hospodárnosti a efektivnosti.
Zhotovitel, dodavatel nebo poskytovatel odpovídá za své nákladové účetnictví a za vedení řádných účetních záznamů nebo jakýchkoli jiných dokumentů vyžadovaných za účelem doložení toho, že náklady, jejichž proplacení požaduje, jsou skutečné a v souladu se zásadami vymezenými v tomto článku. Náklady, které nemůže odůvodnit, jsou považovány za nezpůsobilé a jejich úhrada musí být zamítnuta.
6. Veřejný zadavatel je v zájmu zajištění řádného plnění zakázek s nákladově stanovenou cenou odpovědný za tyto úkoly:
a)
stanovení maximálního cenového limitu tak, aby byl co nejrealističtější a zároveň umožňoval flexibilitu nezbytnou pro zohlednění technických problémů;
b)
změnu zakázky s částečně nákladově stanovenou cenou na zakázku se zcela pevnou a konečnou cenou, jakmile je během plnění zakázky tuto pevnou a konečnou cenu možné stanovit. Určit za tím účelem parametry pro změnu zakázky uzavřené s nákladově stanovenou cenou na zakázku s pevnou a konečnou cenou;
c)
zavedení opatření pro dohled a kontrolu, která stanoví zejména systém pro předběžný odhad nákladů;
d)
určení vhodných zásad, nástrojů a postupů pro plnění zakázek, především pro určení a kontrolu způsobilosti nákladů zhotovitele, dodavatele nebo poskytovatele či jejich subdodavatelů v průběhu plnění zakázky a pro začlenění dodatků do zakázky;
e)
ověření toho, zda zhotovitel, dodavatel nebo poskytovatel a jejich subdodavatelé dodržují účetní standardy uvedené v zakázce a povinnost předložit účetní dokumenty poskytující věrný a poctivý obraz jejich účetnictví;
f)
zajištění toho, aby při plnění zakázky byla nepřetržitě sledována účinnost zásad, nástrojů a postupů uvedených v písmenu d).
Článek 21
Dodatky
Veřejný zadavatel a zhotovitelé, dodavatelé nebo poskytovatelé mohou zakázku pozměnit dodatkem, který však musí splňovat všechny tyto podmínky:
a)
nemění předmět zakázky;
b)
nenarušuje ekonomickou rovnováhu zakázky;
c)
nezavádí podmínky, které by v případě, že by byly obsaženy v původní zadávací dokumentaci k zakázce, umožnily přijmout jiné uchazeče, než kteří byli původně přijati, nebo jinou nabídku, než která byla původně přijata.
Článek 22
Subdodávky
1. Veřejný zadavatel uchazeče požádá, aby část zakázky zadal prostřednictvím zadávacího řízení na příslušných úrovních subdodávek společnostem, které nenáležejí do skupiny daného uchazeče, zejména novým účastníkům a malým a středním podnikům.
2. Veřejný zadavatel vyjádří požadovaný podíl subdodávek v rámci zakázky jako rozmezí od minimálního do maximálního procentního podílu. Zajistí, aby tyto podíly byly vyvážené k cíli a hodnotě zakázky s přihlédnutím k povaze dotčeného odvětví činnosti, a zejména ke zjištěnému stavu hospodářské soutěže a průmyslovému potenciálu.
3. Pokud uchazeč v nabídce uvede, že nemá v úmyslu zadat jakýkoliv podíl zakázky subdodavatelům nebo že podíl, který zamýšlí zadat ve formě subdodávek, je nižší než rozmezí uvedené v odstavci 2, uvede veřejnému zadavateli příslušné důvody. Veřejný zadavatel tyto informace předá Komisi.
4. Veřejný zadavatel může subdodavatele, které si zvolil zájemce ve fázi zadávacího řízení k hlavní zakázce nebo uchazeč pro její plnění, zamítnout. Zamítnutí lze odůvodnit pouze na základě kritérií pro výběr uchazečů o hlavní zakázku a musí být písemné.
KAPITOLA IV
POLITIKA V OBLASTI DAT A BEZPEČNOSTI
Článek 23
Politika v oblasti dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus
1. Politika v oblasti dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus pro opatření financovaná v rámci programu Copernicus podporuje cíle uvedené v článku 4 a tyto cíle:
a)
podpora využívání a sdílení dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus;
b)
posilování evropských trhů v oblasti pozorování Země, zejména navazujících odvětví, s cílem umožnit růst a tvorbu pracovních míst;
c)
přispívání k udržitelnosti a kontinuitě poskytování dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus;
d)
podpora evropských výzkumných, technologických a inovačních komunit.
2. Data ze zvláštních misí a informace z programu Copernicus jsou k dispozici prostřednictvím platforem programu Copernicus pro šíření informací, a to za předem stanovených technických podmínek, plně, volně a bezplatně, s výhradou těchto omezení:
a)
licenčních podmínek týkajících se dat a informací třetích stran;
b)
formátů, charakteristik a prostředků šíření;
c)
bezpečnostních zájmů a vnějších vztahů Unie nebo jejích členských států;
d)
rizik poruchy systému, který produkuje data a informace z programu Copernicus, z bezpečnostních nebo technických důvodů;
e)
zajištění spolehlivého přístupu k datům z programu Copernicus a informacím z programu Copernicus ze strany evropských uživatelů.
Článek 24
Podmínky a omezení přístupu k datům z programu Copernicus a informacím z programu Copernicus a jejich používání
1. Při respektování politik třetích stran v oblasti dat a informací, a aniž jsou dotčena pravidla a postupy vztahující se na kosmické infrastruktury a infrastruktury in situ, které jsou v pravomoci členských států nebo v pravomoci mezinárodních organizací, může Komise v souladu s článkem 31 přijímat akty v přenesené pravomoci, pokud jde o:
a)
podmínky a postupy související s přístupem k datům z programu Copernicus a informacím z programu Copernicus, a s jejich registrací a používáním, včetně prostředků šíření;
b)
konkrétní technická kritéria nezbytná k tomu, aby se zabránilo narušení dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus, včetně přednostního přístupu;
c)
kritéria a postupy pro omezení získávání nebo šíření dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus v důsledku kolidujících práv.
2. Při respektování politik třetích stran v oblasti dat a informací, a aniž jsou dotčena pravidla a postupy vztahující se na kosmické infrastruktury a infrastruktury in situ, které jsou v pravomoci členských států nebo v pravomoci mezinárodních organizací, může Komise přezkumným postupem podle čl. 30 odst. 4 přijímat opatření, pokud jde o:
a)
technické specifikace pro předávání a používání dat ze zvláštních misí předávaných přijímacím stanicím nebo prostřednictvím specializovaných širokopásmových připojení (high bandwidth) stanicím, jež nejsou součástí programu Copernicus;
b)
technické specifikace pro archivaci dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus.
3. V souladu s tímto nařízením a platnými právy třetích stran stanoví Komise příslušné licenční podmínky a postupy pro data ze zvláštních misí a informace z programu Copernicus a předávání družicových dat přijímacím stanicím nebo prostřednictvím specializovaných širokopásmových připojení stanicím, jež nejsou součástí programu Copernicus.
Článek 25
Ochrana bezpečnostních zájmů
1. Komise vyhodnotí bezpečnostní rámec programu Copernicus, přičemž zohlední cíle uvedené v článku 4. Komise za tímto účelem posoudí, jaká bezpečnostní opatření je třeba vytvořit s cílem zamezit veškerým rizikům nebo hrozbám pro zájmy či bezpečnost Unie nebo jejích členských států, a zejména s cílem zajistit soulad se zásadami stanovenými v rozhodnutí 2001/844/ES a rozhodnutí 2013/488/EU.
2. Na základě hodnocení uvedeného v odstavci 1 Komise prostřednictvím prováděcích aktů stanoví potřebné technické specifikace pro program Copernicus. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 30 odst. 4.
3. Pro účely vymezení technických specifikací bezpečnostního rámce podle odstavce 2 mohou být Komisi nápomocni nezávislí odborníci členských států.
4. Aniž je dotčen odstavec 2, přijme Rada opatření, která se použijí ve všech případech, kdy by mohly mít data a informace z programu Copernicus dopad na bezpečnost Unie nebo jejích členských států.
5. Dojde-li v rámci programu Copernicus k vytvoření utajovaných informací EU nebo k nakládání s takovými informacemi, všichni účastníci zajistí stejný stupeň ochrany, jaký je zajištěn pravidly stanovenými v rozhodnutí 2001/844/ES a v přílohách k rozhodnutí 2013/488/EU.
KAPITOLA V
RŮZNÉ
Článek 26
Mezinárodní spolupráce
1. Programu Copernicus se mohou na základě příslušných dohod účastnit tyto země nebo mezinárodní organizace:
a)
země Evropského sdružení volného obchodu (ESVO), které jsou smluvními stranami Dohody o EHP v souladu s podmínkami stanovenými v Dohodě o EHP;
b)
kandidátské země, jakož i potenciální kandidáti v souladu s příslušnými rámcovými dohodami nebo protokolem k dohodě o přidružení, který stanoví obecné zásady a podmínky pro účast těchto zemí v programech Unie;
c)
Švýcarská konfederace, ostatní třetí země neuvedené v písm. a) a b) a mezinárodní organizace v souladu s dohodami uzavřenými Unií s těmito třetími zeměmi nebo mezinárodními organizacemi podle článku 218 Smlouvy o fungování EU, které stanoví podmínky a podrobná pravidla jejich účasti.
2. Země nebo mezinárodní organizace uvedené v odstavci 1 mohou na program Copernicus poskytovat finanční podporu nebo příspěvky ve formě věcného plnění. Tato finanční podpora a příspěvky se považují za vnější účelově vázané příjmy v souladu s čl. 21 odst. 2 finančního nařízení a jsou přípustné za podmínek stanovených ve smlouvě uzavřené s příslušnou třetí zemí nebo mezinárodní organizací.
3. Program Copernicus se může zabývat otázkami mezinárodní koordinace pozorovacích systémů a související výměnou dat s cílem posílit svůj globální rozměr a doplňkovost, přičemž zohlední stávající mezinárodní dohody a koordinační postupy.
Článek 27
Ochrana finančních zájmů Unie
1. Komise přijme vhodná opatření k zajištění toho, aby byly při provádění činností financovaných v rámci programu Copernicus chráněny finanční zájmy Unie preventivními opatřeními proti podvodům, korupci a jinému protiprávnímu jednání účinnými kontrolami, a jsou-li zjištěny nesrovnalosti, zpětným vymáháním neoprávněně vyplacených částek a případně účinnými, přiměřenými a odrazujícími správními a finančními sankcemi.
2. Komise nebo její zástupci a Účetní dvůr mají pravomoc provádět na základě dokumentů a na místě audit u všech příjemců grantů, zhotovitelů, dodavatelů nebo poskytovatelů a subdodavatelů, kteří v rámci programu Copernicus obdrželi finanční prostředky Unie.
3. Evropský úřad pro boj proti podvodům (OLAF) může provádět šetření, včetně kontrol a inspekcí na místě, a to v souladu s předpisy a postupy stanovenými v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 883/2013 (14) a v nařízení Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (15) s cílem stanovit, zda v souvislosti s grantovou dohodou či rozhodnutím o udělení grantu nebo smlouvou, které jsou financovány v rámci programu Copernicus, nedošlo k podvodu, korupci nebo jinému protiprávnímu jednání poškozujícímu finanční zájmy Unie.
4. Aniž jsou dotčeny odstavce 1, 2 a 3, dohody o spolupráci se třetími zeměmi a mezinárodními organizacemi, smlouvy, grantové dohody a rozhodnutí o udělení grantu uzavřené v rámci provádění programu Copernicus obsahují ustanovení, která výslovně zmocňují Komisi, Účetní dvůr a úřad OLAF k provádění těchto auditů a šetření v souladu s jejich příslušnými pravomocemi.
Článek 28
Vlastnictví
1. Unie je vlastníkem veškerých hmotných i nehmotných aktiv vytvořených nebo vyvinutých v rámci programu Copernicus. Za tímto účelem budou případně uzavírány dohody s třetími stranami týkajících se stávajících vlastnických práv.
2. Podmínky týkající se převodu vlastnictví na Unii jsou upraveny v dohodách uvedených v odstavci 1.
3. Komise prostřednictvím vhodného rámce zajistí optimální využití majetku uvedeného v tomto článku; zejména co nejúčinněji spravuje práva duševního vlastnictví týkající se programu Copernicus, přičemž zohledňuje potřebu chránit a zhodnocovat práva duševního vlastnictví Unie, zájmy všech zúčastněných stran, nutnost harmonizovaného rozvoje trhů a nových technologií a nepřetržité poskytování služeb. Za tímto účelem zajistí, aby smlouvy uzavřené v rámci programu Copernicus zahrnovaly možnost převodu práv duševního vlastnictví nebo udělení licence k těmto právům vyplývajícím z práce vykonané v rámci programu Copernicus.
Článek 29
Pomoc Komisi
Komisi mohou být nápomocni nezávislí odborníci z různých oblastí souvisejících s oblastí působnosti programu Copernicus a z řad široké škály zúčastněných stran, včetně uživatelů programu Copernicus a zástupců vnitrostátních subjektů odpovědných za činnosti týkající se vesmíru, kteří jí poskytnou potřebné technické a vědecké odborné znalosti, včetně mezioborových a meziodvětvových perspektiv, přičemž zohlední příslušné stávající iniciativy na úrovni Unie i na vnitrostátní a regionální úrovni.
Článek 30
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor (dále jen „výbor pro program Copernicus“). Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
Výbor pro program Copernicus zasedá v konkrétních složeních, zejména pokud jde o bezpečnostní aspekty („rada pro bezpečnost“).
2. Výbor pro program Copernicus v souladu se svým jednacím řádem zřídí fórum uživatelů jakožto pracovní skupinu, která poskytuje výboru poradenství ohledně otázky uživatelských požadavků.
3. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 4 nařízení (EU) č. 182/2011.
4. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
5. Zástupci subjektů pověřených plněním úkolů programu Copernicus se na práci výboru pro program Copernicus případně podílejí jako pozorovatelé za podmínek stanovených v jeho jednacím řádu.
6. Dohody uzavřené Unií podle článku 26 mohou obsahovat ustanovení o případném zapojení zástupců třetích zemí nebo mezinárodních organizací do práce výboru pro program Copernicus za podmínek stanovených v jeho jednacím řádu.
7. Výbor pro program Copernicus zasedá pravidelně, pokud možno každé čtvrtletí. Komise poskytne pro každé zasedání zprávu o pokroku při provádění programu Copernicus. Tyto zprávy poskytují obecný přehled o stavu a vývoji programu Copernicus, zejména pokud jde o řízení rizika, náklady, harmonogram a průběh plnění, zadávání zakázek a příslušné poradenství poskytované Komisi.
Článek 31
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v čl. 9 odst. 7 a čl. 24 odst. 1 je Komisi svěřena na dobu trvání programu Copernicus.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v čl. 9 odst. 7 a čl. 24 odst. 1 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akty v přenesené pravomoci přijaté podle čl. 9 odst. 7 a čl. 24 odst. 1 vstoupí v platnost, pouze pokud proti nim Evropský parlament ani Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byly oznámeny, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 32
Hodnocení
1. Do 31. prosince 2017 po konzultaci příslušných zúčastněných stran Komise vypracuje hodnotící zprávu o dosažení cílů všech úkolů financovaných v rámci programu Copernicus, pokud jde o jejich výsledky a dopady, evropskou přidanou hodnotu a účinnost využívání zdrojů. V hodnocení se zaměří především na trvající význam všech cílů, jakož i na to, jak opatření přispívají k dosažení cílů uvedených v článku 4, jak funguje organizační struktura a jaká je oblast působnosti poskytovaných služeb. Hodnocení bude obsahovat posouzení možného zapojení příslušných evropských agentur ( včetně Agentury pro evropský GNSS ) a bude případně doplněno o příslušné legislativní návrhy.
V hodnocení budou posouzeny zejména dopady politiky v oblasti dat z programu Copernicus a informací z programu Copernicus na zúčastněné strany a navazující uživatele, jakož i vliv na podniky a na státní i soukromé investice do infrastruktur pro pozorování Země.
2. Komise provádí hodnocení uvedené v odstavci 1 v úzké spolupráci s provozovateli a uživateli programu Copernicus a posuzuje účinnost a efektivitu programu Copernicus a jeho přínos k dosahování cílů uvedených v článku 4. Komise sdělí výsledky těchto hodnocení Evropskému parlamentu, Radě, Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru a Výboru regionů a v případě potřeby navrhne vhodná opatření.
3. Komise může hodnotit způsoby uskutečňování projektů, jakož i dopad jejich provádění, s cílem posoudit, zda bylo dosaženo stanovených cílů, včetně cílů týkajících se ochrany životního prostředí, a kdykoli je to potřeba, může k tomu využít pomoci nezávislých subjektů.
4. Komise může požádat členský stát, aby předložil konkrétní hodnocení činností a souvisejících projektů financovaných podle tohoto nařízení nebo jí ve vhodných případech poskytl informace a pomoc, které jsou pro provedení hodnocení těchto projektů potřeba.
Článek 33
Zrušení
1. Nařízení (EU) č. 911/2010 se zrušuje.
2. Opatření přijatá na základě nařízení (EU) č. 911/2010 zůstávají v platnosti.
3. Odkazy na zrušené nařízení (EU) č. 911/2010 se považují za odkazy na toto nařízení v souladu se srovnávací tabulkou obsaženou v příloze.
Článek 34
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. ledna 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 3. dubna 2014.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 377/2014
z dnia 3 kwietnia 2014 r.
ustanawiające program Copernicus i uchylające rozporządzenie (UE) nr 911/2010
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 189 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
po konsultacji z Komitetem Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Globalny monitoring środowiska i bezpieczeństwa (GMES) był kierowaną przez Unię inicjatywą polegającą na monitorowaniu Ziemi, realizowaną we współpracy z państwami członkowskimi i z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA). Początki GMES sięgają maja 1998 r., kiedy to instytucje zaangażowane w rozwój działalności kosmicznej w Europie złożyły wspólną deklarację znaną jako „deklaracja z Baveno”. W deklaracji wzywa się do długoterminowego zaangażowania w rozwój usług monitorowania środowiska związanych z przestrzenią kosmiczną przy użyciu europejskich umiejętności i technologii oraz dalszym ich rozwoju. W 2005 r. Unia dokonała strategicznego wyboru, podejmując decyzję o rozwinięciu wspólnie z ESA niezależnej europejskiej zdolności w zakresie obserwacji Ziemi, która umożliwiłaby świadczenie usług w dziedzinie ochrony środowiska i bezpieczeństwa.
(2)
W oparciu o tę inicjatywę rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 911/2010 (3) ustanowiono europejski program monitorowania Ziemi (GMES) oraz zasady wdrożenia początkowej fazy jego realizacji.
(3)
Mimo że program ustanowiony na mocy rozporządzenia (UE) nr 911/2010 powinien być kontynuowany zgodnie z wieloletnimi ramami finansowymi na lata 2014-2020, ustanowionymi rozporządzeniem Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 (4), skrót „GMES” należy zastąpić nazwą „Copernicus”, aby ułatwić komunikację z ogółem społeczeństwa. Ponieważ Komisja zarejestrowała znak towarowy, może on być wykorzystywany przez instytucje unijne oraz innych zainteresowanych użytkowników, którym zostanie udzielona licencja na jego wykorzystywanie, w szczególności dostawców usług podstawowych.
(4)
Program Copernicus oparty jest na partnerstwie między Unią, ESA i państwami członkowskimi. Powinien zatem opierać się na istniejącym potencjale europejskim i krajowym i powinien być uzupełniany o wspólnie wypracowane nowe aktywa. Aby zrealizować to podejście, Komisja powinna dążyć do utrzymania dialogu z ESA i z państwami członkowskimi posiadającymi odpowiednie aktywa kosmiczne i in situ.
(5)
Aby program Copernicus osiągnął swoje cele, powinien zapewniać autonomiczną zdolność Unii w zakresie obserwacji prowadzonych z przestrzeni kosmicznej oraz świadczyć usługi operacyjne w obszarze środowiska, ochrony ludności i bezpieczeństwa ludności, w pełni przestrzegając krajowych mandatów w odniesieniu do oficjalnych ostrzeżeń. W ramach programu Copernicus należy również wykorzystywać dostępne dane z misji wspomagających i dane in situ, dostarczane głównie przez państwa członkowskie. W możliwie największym zakresie w programie Copernicus należy wykorzystać potencjał państw członkowskich dotyczący prowadzenia obserwacji z przestrzeni kosmicznej i świadczenia usług w tej dziedzinie. W programie Copernicus należy także wykorzystać potencjał inicjatyw komercyjnych w Europie, przyczyniając się tym samym również do rozwoju solidnego komercyjnego sektora kosmicznego w Europie. Ponadto należy propagować systemy optymalizujące transmisję danych w celu zwiększenia możliwości zaspokojenia rosnącego zapotrzebowania użytkowników na uzyskiwanie danych w czasie prawie rzeczywistym.
(6)
Mając na celu propagowanie i ułatwienie wykorzystywania technologii obserwacji Ziemi zarówno organom lokalnym, jak i małym i średnim przedsiębiorstwom (MŚP), należy propagować dedykowane sieci dystrybucji danych z programu Copernicus, obejmujące także organy krajowe i regionalne.
(7)
Celem programu Copernicus powinno być dostarczanie dokładnych i rzetelnych informacji z dziedziny środowiska i bezpieczeństwa, dostosowanych do potrzeb użytkowników i stanowiących wsparcie dla innych obszarów polityki Unii, w szczególności rynku wewnętrznego, transportu, środowiska, energii, ochrony ludności i bezpieczeństwa ludności, współpracy z państwami trzecimi i pomocy humanitarnej.
(8)
Program Copernicus należy traktować jako europejski wkład w budowanie Globalnej Sieci Systemów Obserwacji Ziemi (GEOSS) utworzonej w ramach Grupy ds. Obserwacji Ziemi (GEO).
(9)
Realizacja programu Copernicus powinna odbywać się w sposób zgodny z innymi stosownymi instrumentami i działaniami Unii, w szczególności z działaniami związanymi ze środowiskiem i zmianą klimatu, instrumentami w obszarze bezpieczeństwa, ochrony danych osobowych, konkurencyjności i innowacji, spójności, badań naukowych, transportu, konkurencji i współpracy międzynarodowej, oraz z europejskimi systemami nawigacji satelitarnej (Galileo i EGNOS). Dane z programu Copernicus powinny być spójne z referencyjnymi danymi przestrzennymi państw członkowskich, a także z przepisami wykonawczymi i wytycznymi technicznymi dotyczącymi infrastruktury informacji przestrzennej w Unii, ustanowionymi dyrektywą 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (5). Program Copernicus powinien również stanowić uzupełnienie wspólnego systemu informacji o środowisku (SEIS), o którym mowa w komunikacie Komisji z dnia 1 lutego 2008 r. zatytułowanym „Wprowadzenie wspólnego systemu informacji o środowisku (SEIS)”, oraz działań Unii w zakresie reagowania kryzysowego. Realizacja programu Copernicus powinna odbywać się zgodnie z celami dyrektywy 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (6) w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego, w szczególności przejrzystością, stworzeniem warunków sprzyjających rozwojowi usług i przyczynianiem się do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. Dane z programu Copernicus i informacje z programu Copernicus powinny być dostępne bezpłatnie i bez przeszkód w celu wsparcia europejskiej agendy cyfrowej, o której mowa w komunikacie Komisji z dnia 26 sierpnia 2010 r. zatytułowanym „Europejska agenda cyfrowa”.
(10)
Program Copernicus ma być realizowany w ramach strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego i trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu (zwanej dalej „strategią »Europa 2020«”). Powinien on przynosić korzyści w szerokim zakresie obszarów polityki Unii i przyczynić się do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020”, w szczególności dzięki opracowaniu skutecznej polityki kosmicznej, która zapewnia narzędzia umożliwiające sprostanie niektórym z kluczowych globalnych wyzwań i realizację celów w zakresie zmiany klimatu i zrównoważenia energetyki. Program Copernicus powinien także wspierać realizację europejskiej polityki kosmicznej, a także wzrost europejskich rynków danych i usług związanych z przestrzenią kosmiczną.
(11)
Program Copernicus powinien także wykorzystywać wyniki uzyskane w ramach programu „Horyzont 2020”, ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 (7), w szczególności z prowadzonych w jego ramach działań w zakresie badań naukowych i innowacji na rzecz przyszłych technologii obserwacji Ziemi i ich zastosowań, w których to działaniach wykorzystywane są technologie i dane teledetekcyjne, z przestrzeni powietrznej oraz technologie i dane in situ; takie technologie i dane umożliwią programowi Copernicus reagowanie na wielkie wyzwania społeczne. Komisja powinna zapewnić odpowiednią synergię, przejrzystość i jasność w odniesieniu do różnych aspektów programu Copernicus.
(12)
Rozwój komponentu kosmicznego programu Copernicus powinien zostać oparty na analizie wariantów, tak aby zaspokajać zmieniające się potrzeby użytkowników, w tym zamówień ze strony krajowych/publicznych misji i komercyjnych usługodawców w Europie, specyfikacji nowych misji dedykowanych, umów międzynarodowych zapewniających dostęp do misji pozaeuropejskich oraz europejskiego rynku obserwacji Ziemi.
(13)
W celu zapewnienia przejrzystości i ułatwienia kontroli kosztów, maksymalną kwotę przydzieloną przez Unię do celów realizacji działań w zakresie programu Copernicus należy rozbić na kilka kategorii. Jednak z myślą o elastyczności i w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania programu Copernicus Komisja powinna mieć możliwość przenoszenia środków z jednej kategorii do drugiej.
(14)
Świadczenie usług operacyjnych uzależnione jest od prawidłowego funkcjonowania, ciągłej dostępności i bezpieczeństwa komponentu kosmicznego programu Copernicus. Poważnym zagrożeniem dla komponentu kosmicznego programu Copernicus jest rosnące ryzyko kolizji z innymi satelitami i śmieciami kosmicznymi. Działania w ramach programu Copernicus powinny zatem objąć ochronę jego komponentu kosmicznego i jego funkcjonowanie, w tym podczas wynoszenia satelitów na orbitę. W tym względzie proporcjonalny udział w kosztach usług umożliwiających zapewnienie takiej ochrony może być finansowany z budżetu przydzielonego programowi Copernicus w zakresie, w jakim jest to możliwe w ramach rygorystycznego zarządzania kosztami i przy pełnym przestrzeganiu maksymalnej kwoty 26,5 mln EUR w cenach bieżących, ustalonej w niniejszym rozporządzeniu. Wkład ten powinien być wykorzystywany wyłącznie do dostarczania danych i usług, a nie do zakupu infrastruktury.
(15)
Aby usprawnić realizację programu Copernicus i jego długoterminowe planowanie, Komisja powinna przyjąć roczny program prac, w tym plan realizacji działań wymaganych do osiągnięcia celów programu Copernicus. Ten plan realizacji powinien określać perspektywy i zawierać opis działań potrzebnych do realizacji programu Copernicus przy uwzględnieniu zmieniających się potrzeb użytkowników i rozwoju technologicznego.
(16)
Biorąc pod uwagę złożoność programu Copernicus i przydzielone na niego zasoby, realizacja komponentu usługowego programu Copernicus powinna być oparta na specyfikacjach technicznych. Ułatwiłoby to również absorpcję usług przez sektor publiczny, ponieważ użytkownicy mieliby możliwość przewidywania dostępności i rozwoju usług, a także współpracy z państwami członkowskimi i innymi stronami. Komisja powinna zatem przyjmować i aktualizować, w razie konieczności, specyfikacje techniczne w odniesieniu do wszystkich usług programu Copernicus dotyczące aspektów, takich jak zakres, struktura, portfele usług technicznych, orientacyjny podział i planowanie kosztów, poziomy wyników, potrzeby w zakresie dostępu do danych kosmicznych i danych in situ, rozwój, standardy, archiwizacja i upowszechnianie danych.
(17)
Biorąc pod uwagę złożoność programu Copernicus i przydzielone na niego zasoby, realizacja komponentu kosmicznego programu Copernicus powinna być oparta na specyfikacjach technicznych. Komisja powinna zatem przyjmować i aktualizować, w razie konieczności, specyfikacje techniczne uszczegółowiające działania, które mają otrzymywać wsparcie w ramach komponentu kosmicznego programu Copernicus, oraz orientacyjny podział i planowanie ich kosztów. Ponieważ program Copernicus powinien opierać się na inwestycjach dokonywanych przez Unię, ESA i państwa członkowskie w kontekście globalnego monitoringu środowiska i bezpieczeństwa, działania prowadzone w ramach komponentu kosmicznego programu Copernicus powinny uwzględniać, w stosownych przypadkach, elementy długoterminowego scenariusza ESA, który jest dokumentem przygotowywanym i aktualizowanym przez ESA, ustanawiającym ogólne ramy komponentu kosmicznego programu Copernicus.
(18)
Program Copernicus powinien być ukierunkowany na użytkowników, a zatem wymaga stałego, efektywnego udziału użytkowników, zwłaszcza w zakresie określania i zatwierdzania wymogów dotyczących usług.
(19)
Międzynarodowy wymiar programu Copernicus ma szczególne znaczenie w kontekście wymiany danych i informacji, jak również w kontekście dostępu do infrastruktury obserwacyjnej. Taka wymiana jest bardziej racjonalna pod względem kosztów niż systemy oparte na kupowaniu danych, a dodatkowo umacnia globalny wymiar programu Copernicus.
(20)
Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) i umowy ramowe z krajami kandydującymi i potencjalnymi kandydatami przewidują udział tych krajów w programach Unii. Należy umożliwić innym państwom trzecim oraz organizacjom międzynarodowym udział w programach, zawierając w tym celu umowy międzynarodowe.
(21)
Należy umożliwić państwom członkowskim, państwom trzecim i organizacjom międzynarodowym wnoszenie wkładu do programów na podstawie odpowiednich umów.
(22)
Komisja powinna ponosić ogólną odpowiedzialność za program Copernicus. Powinna określić priorytety oraz zapewnić ogólną koordynację programu Copernicus i nadzór nad nim. Powinno to również objąć specjalne działania prowadzące do podniesienia poziomu świadomości społeczeństwa na temat znaczenia programów kosmicznych dla obywateli europejskich. W odpowiednim czasie Komisja powinna przekazywać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wszelkie odpowiednie informacje dotyczące programu Copernicus.
(23)
Realizując program Copernicus, Komisja powinna w stosownych przypadkach liczyć na wsparcie ze strony europejskich organizacji międzyrządowych, z którymi już ustanowiła partnerstwo, w szczególności z ESA w zakresie technicznej koordynacji komponentu kosmicznego programu Copernicus, określenia jego struktury, rozwoju aktywów kosmicznych i związanych z nimi zamówień, dostępu do danych oraz kierowania misjami dedykowanymi. Ponadto Komisja powinna także liczyć na wsparcie ze strony Europejskiej Organizacji Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych (EUMETSAT) w zakresie kierowania misjami dedykowanymi zgodnie z jej wiedzą fachową i mandatem.
(24)
Biorąc pod uwagę partnerski wymiar programu Copernicus, a także aby uniknąć powielania wiedzy technicznej, realizację programu Copernicus należy powierzyć podmiotom dysponującym odpowiednią zdolnością techniczną i zawodową. Takie podmioty powinny być zachęcane do otwarcia się na konkurencję - do odpowiedniego stopnia - w wykonywaniu tych zadań, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego (UE, Euratom) nr 966/2012 (8) (zwanym dalej „rozporządzeniem finansowym”).
(25)
Program Copernicus powinien obejmować komponent usługowy zapewniający dostarczanie informacji w zakresie monitorowania atmosfery, monitorowania środowiska morskiego, monitorowania obszarów lądowych, zmiany klimatu, zarządzania kryzysowego i bezpieczeństwa. W szczególności program Copernicus powinien dostarczać informacje na temat stanu atmosfery w skali lokalnej, krajowej, europejskiej i światowej; informacje na temat stanu oceanów, w tym przez utworzenie specjalnej europejskiej grupy na rzecz monitorowania obszarów morskich; informacje wspierające monitorowanie obszarów lądowych na rzecz realizacji polityk lokalnych, krajowych i europejskiej; informacje wspierające dostosowanie do zmiany klimatu i jej łagodzenie; informacje geoprzestrzenne wspierające zarządzanie kryzysowe, w tym przez działania zapobiegawcze, i bezpieczeństwo ludności, w tym wsparcie na rzecz działań zewnętrznych Unii. Komisja powinna określić odpowiednie ustalenia umowne wspierające zrównoważony charakter świadczenia usług.
(26)
Przy realizacji komponentu usługowego programu Copernicus Komisja może, w przypadkach należycie uzasadnionych specjalnym charakterem działania i szczególną wiedzą ekspercką, liczyć na wsparcie ze strony właściwych podmiotów, takich jak Europejska Agencja Środowiska, Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (Frontex), Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego (EMSA), Centrum Satelitarne Unii Europejskiej (SatCen), Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) i inne odpowiednie europejskie agencje, grupy lub konsorcja organów krajowych, lub innego właściwego organu potencjalnie kwalifikującego się do powierzenia mu zadań zgodnie z rozporządzeniem finansowym. Przy wyborze podmiotu trzeba w należyty sposób uwzględniać opłacalność powierzenia mu danych zadań oraz wpływ takiego powierzenia zadań na strukturę zarządzania podmiotu i jego zasoby finansowe i ludzkie.
(27)
Wspólne Centrum Badawcze (WCB) Komisji aktywnie uczestniczyło w inicjatywie GMES i w realizacji początkowej fazy GMES na mocy rozporządzenia (UE) nr 911/2010. Komisja powinna móc nadal liczyć na naukowe i techniczne wsparcie WCB na rzecz realizacji programu Copernicus.
(28)
Udzielanie zamówień publicznych przez podmioty, którym powierzono realizację programu Copernicus, powinny być zgodne z przepisami unijnymi lub równoważnymi standardami międzynarodowymi w zakresie dopuszczalnym przez przepisy dotyczące zamówień publicznych zawarte w rozporządzeniu finansowym. W odpowiednich umowach o przekazaniu zadań należy określić niezbędne szczegółowe dostosowania do tych przepisów, a także ustalenia dotyczące przedłużenia obowiązujących umów. Ich celem powinno być przede wszystkim optymalne wykorzystanie środków finansowych, kontrolowanie kosztów, ograniczenie ryzyka, poprawa skuteczności i zmniejszenie zależności od jednego dostawcy. Należy zapewnić otwarty dostęp i uczciwą konkurencję w całym łańcuchu dostaw oraz wyważone oferowanie możliwości uczestnictwa podmiotom przemysłowym na wszystkich szczeblach, w tym w szczególności nowym podmiotom oraz MŚP. Należy unikać ewentualnego nadużywania dominującej pozycji i długotrwałej zależności od jednego dostawcy. W miarę potrzeb należy korzystać z wielu źródeł dostaw, tak aby ograniczyć ryzyko związane z programem, uniknąć zależności od jednego dostawcy i zapewnić lepszą ogólną kontrolę programu Copernicus oraz jego kosztów i harmonogramu. Ponadto należy chronić i propagować rozwój europejskiego przemysłu we wszystkich dziedzinach związanych z obserwacją Ziemi zgodnie z umowami międzynarodowymi, których Unia jest stroną.
(29)
Należy w jak największym stopniu zmniejszać ryzyko niewłaściwego wykonania lub niewykonania zamówienia. W tym celu wykonawcy powinni wykazać trwały charakter wykonywania zobowiązań umownych pod względem podjętych zobowiązań i czasu trwania umowy. Instytucje zamawiające powinny zatem w stosownych przypadkach szczegółowo określić wymogi dotyczące niezawodności dostaw i świadczenia usług. Ponadto w przypadku zakupu towarów i usług wrażliwych instytucje zamawiające mogą uzależnić takie zakupy od spełnienia specjalnych wymogów, w szczególności mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa informacji. Unijne sektory przemysłu powinny mieć możliwość korzystania ze źródeł spoza Unii w odniesieniu do niektórych elementów i usług, jeżeli wykazane zostaną znaczne korzyści pod względem jakości i kosztów, jednakże przy uwzględnieniu strategicznego charakteru programu Copernicus oraz wymogów Unii w zakresie bezpieczeństwa i kontroli wywozu. Należy wykorzystywać inwestycje sektora publicznego oraz doświadczenia i kompetencje przemysłu, zapewniając jednocześnie przestrzeganie przepisów procedury konkurencyjnej.
(30)
Aby lepiej ocenić całkowity koszt produktu, usługi lub robót, które są przedmiotem przetargu, w tym długoterminowych kosztów operacyjnych, należy w stosownych przypadkach w ramach procedury udzielania zamówienia uwzględnić całkowite koszty ponoszone przez cały okres użyteczności produktu, usługi lub robót, które są przedmiotem przetargu, z zastosowaniem podejścia oszczędnościowego, takiego jak rachunek kosztów cyklu życia, gdy przyznanie zamówienia w ramach przetargu opiera się na kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie. W tym celu instytucja zamawiająca powinna się upewnić, czy metodologia mająca posłużyć do obliczenia kosztów ponoszonych przez cały okres użyteczności produktu, usługi lub robót została wyraźnie określona w dokumentach zamówienia lub w ogłoszeniu o zamówieniu i czy pozwala ona na weryfikację rzetelności informacji przekazanych przez oferentów.
(31)
Instytucja zamawiająca powinna mieć możliwość przywrócenia równych warunków konkurencji, jeżeli przed rozpoczęciem przetargu co najmniej jedno przedsiębiorstwo posiada uprzywilejowane informacje dotyczące działań związanych z tym przetargiem. Powinno również być możliwe udzielenie zamówienia w postaci zamówienia w transzach warunkowych, wprowadzenie - pod pewnymi warunkami - aneksu do umowy w ramach jej realizacji, a nawet nałożenie obowiązku minimalnego zakresu podwykonawstwa. Ponadto ze względu na niepewności technologiczne, które są jedną z cech programu Copernicus, ceny w ramach zamówień publicznych nie zawsze można ustalić w dokładny sposób i w związku z tym należałoby zawierać umowy w szczególnej formie, nieokreślające konkretnej i ostatecznej ceny i zawierające klauzule ochronne w stosunku do interesów finansowych Unii.
(32)
Z myślą o utrzymaniu maksymalnej kwoty programu Copernicus przez jak największe zmniejszenie ryzyka związanego z aspektami technicznymi i z harmonogramem oraz powiązanych kosztów, a także zapewnienie ciągłej niezawodności dostaw, program Copernicus powinien w maksymalnym stopniu korzystać z wcześniejszych finansowych i infrastrukturalnych inwestycji sektora publicznego, a także doświadczeń i kompetencji sektorowych nabytych w drodze takich inwestycji w ramach GMES. Powinno się to w szczególnym stopniu odnosić do powtarzających się komponentów: kosmicznego i segmentu naziemnego rozwiniętych przez ESA i jej państwa uczestniczące w kontekście opcjonalnego programu komponentu kosmicznego GMES przy finansowym udziale Unii. W tym ostatnim przypadku instytucja zamawiająca powinna należycie rozważyć skorzystanie z wynegocjowanej procedury bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu lub równoważnej procedury.
(33)
Aby osiągnąć cele programu Copernicus w sposób trwały, niezbędna jest koordynacja działań poszczególnych partnerów zaangażowanych w program Copernicus oraz opracowanie, stworzenie i wykorzystywanie zdolności w zakresie usług i obserwacji, które odpowiadać będą oczekiwaniom użytkowników. W tym kontekście w zapewnianiu koordynacji wkładu Unii, państw członkowskich oraz organizacji międzyrządowych na rzecz programu Copernicus, a także koordynacji z sektorem prywatnym, Komisję powinien wspomagać komitet (zwany dalej „Komitetem ds. Programu Copernicus”), w jak najlepszy sposób wykorzystując istniejące zdolności i identyfikując braki, jakim należy zaradzić na poziomie Unii. Powinien on także wspomagać Komisję w monitorowaniu spójnej realizacji programu Copernicus. Ponieważ należyte zarządzanie publiczne wymaga jednolitego zarządzania programem Copernicus, szybszego podejmowania decyzji i równego dostępu do informacji, przedstawiciele podmiotów, którym powierzono zadania w zakresie wykonywania budżetu, powinni mieć możliwość uczestniczenia w charakterze obserwatorów w pracach Komitetu ds. Programu Copernicus. Z tych samych powodów przedstawiciele państw trzecich i organizacji międzynarodowych, które zawarły umowę międzynarodową z Unią, powinni mieć możliwość uczestniczenia w pracach Komitetu ds. Programu Copernicus przy zastrzeżeniu ograniczeń związanych z bezpieczeństwem i zgodnie z postanowieniami takiej umowy. Tacy przedstawiciele nie powinni być uprawnieni do udziału w procedurach Komitetu ds. Programu Copernicus dotyczących głosowania.
(34)
Ponadto należy oceniać pracę podmiotów, którym Komisja powierzyła zadania w zakresie realizacji, a ocena ta powinna opierać się na wskaźnikach skuteczności działania. Dzięki temu Parlament Europejski i Rada będą otrzymywać informacje o postępach w realizacji działań w ramach programu Copernicus i w realizacji programu Copernicus.
(35)
W rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 1159/2013 (9) ustanowiono warunki rejestracji i licencjonowania dla użytkowników GMES i określono kryteria ograniczania dostępu do danych do celów GMES i informacji z usług GMES.
(36)
Dane i informacje uzyskane w ramach programu Copernicus należy udostępniać w pełni, bez ograniczeń i bezpłatnie, z zastrzeżeniem odpowiednich warunków i ograniczeń, tak by propagować wykorzystywanie takich danych i informacji oraz dzielenie się nimi, a także by umocnić europejskie rynki obserwacji Ziemi, w szczególności zaś sektor usług pochodnych, co z kolei przyczyni się do pobudzenia wzrostu gospodarczego i zwiększenia zatrudnienia.
(37)
Komisja powinna współpracować z dostawcami danych na rzecz uzgodnienia warunków licencjonowania w przypadku danych pozyskanych od stron trzecich, aby ułatwić ich wykorzystywanie w ramach programu Copernicus, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i mającymi zastosowanie prawami stron trzecich.
(38)
Należy uwzględnić prawa dostępu do danych pochodzących z satelitów Sentinel programu Copernicus przyznane w ramach programu dotyczącego komponentu kosmicznego GMES, zatwierdzone przez Radę Programową ESA ds. Obserwacji Ziemi w dniu 24 września 2013 r.
(39)
Ponieważ program Copernicus jest cywilnym programem pod kontrolą cywilną, pierwszeństwo należy nadać nabywaniu danych i tworzeniu informacji, w tym obrazów o wysokiej rozdzielczości, które nie stanowią ryzyka ani zagrożenia dla bezpieczeństwa Unii ani jej państw członkowskich. Jednak ze względu na to, że niektóre dane z programu Copernicus i informacje z programu Copernicus mogą wymagać ochrony, to w celu zapewnienia bezpiecznego obiegu takich informacji - w zakresie stosowania niniejszego rozporządzenia - wszyscy uczestnicy programu Copernicus powinni zapewniać stopień ochrony informacji niejawnych UE równoważny stopniowi zapewnianemu przez przepisy dotyczące bezpieczeństwa określone w załączniku do decyzji Komisji 2001/844/WE, EWWiS, Euratom (10) oraz przepisy bezpieczeństwa Rady określone w załącznikach do decyzji Rady 2013/488/UE (11).
(40)
Ponieważ niektóre dane z programu Copernicus i informacje z programu Copernicus, w tym obrazy o wysokiej rozdzielczości, mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo Unii lub jej państw członkowskich, należy Radzie przekazać uprawnienia do przyjmowania, w należycie uzasadnionych przypadkach, środków służących postępowaniu z ryzykiem i zagrożeniami dla bezpieczeństwa Unii lub jej państw członkowskich.
(41)
Wszystkie aktywa materialne i niematerialne, które zostały stworzone lub rozbudowane w ramach programu Copernicus, powinny być własnością Unii. Aby być w pełnej zgodności z wszelkimi podstawowymi prawami odnoszącymi się do własności, należy z obecnymi właścicielami dokonać niezbędnych ustaleń. Należy to rozumieć w ten sposób, że określone w niniejszym rozporządzeniu przepisy dotyczące własności aktywów niematerialnych nie obejmują praw niematerialnych, które nie mogą być przenoszone na mocy stosownych przepisów prawa krajowego. Takie prawo własności przysługujące Unii nie powinno naruszać możliwości udostępniania przez Unię powyższych aktywów stronom trzecim lub rozporządzania nimi, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem oraz jeżeli zostanie to uznane za stosowne na podstawie oceny poszczególnych przypadków. W szczególności Unia powinna mieć możliwość przenoszenia praw własności intelektualnej wynikających z prac wykonywanych w ramach programu Copernicus lub udzielania licencji w odniesieniu do takich praw, mając na względzie zwiększoną absorpcję usług programu Copernicus przez użytkowników usług pochodnych.
(42)
W całym cyklu wydatkowania interesy finansowe Unii powinny być chronione za pośrednictwem proporcjonalnych środków, które obejmują zapobieganie nieprawidłowościom, ich wykrywanie i badanie, odzyskiwanie środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, kary administracyjne i finansowe zgodnie z rozporządzeniem finansowym.
(43)
Ponieważ program Copernicus jest złożony, Komisję powinni wspierać niezależni eksperci z szerokiego spektrum zainteresowanych stron, w tym w szczególności eksperci mianowani przez państwa członkowskie w sprawach bezpieczeństwa, przedstawiciele odpowiednich podmiotów krajowych odpowiedzialni za kwestie przestrzeni kosmicznej i użytkowników programu Copernicus, tak aby przekazywali jej niezbędną techniczną i naukową wiedzę fachową, a także przedstawiali interdyscyplinarne i międzysektorowe punkty widzenia, przy uwzględnieniu odpowiednich istniejących inicjatyw na szczeblu unijnym, krajowym i regionalnym.
(44)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia w zakresie rocznego programu prac, specyfikacji technicznych w odniesieniu do komponentu usługowego i kosmicznego, aspektów bezpieczeństwa oraz środków mających na celu wspieranie konwergencji państw członkowskich w zakresie korzystania z danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus oraz dostępu do technologii i rozwoju w dziedzinie obserwacji Ziemi, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (12).
(45)
Program Copernicus jest ukierunkowany na użytkowników, dlatego wymaga stałego, efektywnego udziału użytkowników, zwłaszcza w zakresie określania i zatwierdzania wymogów dotyczących usług. Aby zwiększyć znaczenie użytkowników, o ich wkład należy aktywnie zabiegać dzięki regularnym konsultacjom z użytkownikami końcowymi z sektora publicznego i prywatnego. Do tego celu należy utworzyć grupę roboczą („forum użytkowników”), aby wspomagała Komitet ds. Programu Copernicus w identyfikacji wymogów użytkowników, weryfikacji zgodności usługi oraz koordynacji z użytkownikami z sektora publicznego.
(46)
Komisji należy przekazać uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w odniesieniu do wymogów dotyczących danych niezbędnych w przypadku rozwoju usług operacyjnych, warunków i procedur dotyczących dostępu do danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus oraz ich rejestracji i wykorzystywania, szczegółowych kryteriów technicznych niezbędnych do zapobiegania zakłóceniom dotyczącym danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus oraz kryteriów ograniczania nabywania lub rozpowszechniania danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus ze względu na konflikt praw. Szczególnie ważne jest, aby Komisja w czasie prac przygotowawczych przeprowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(47)
Działania finansowane na mocy niniejszego rozporządzenia należy monitorować i oceniać, tak by możliwe było wprowadzanie korekt i nowych rozwiązań. W szczególności ocena powinna obejmować skutki polityki w zakresie danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus dla zainteresowanych stron, użytkowników usług pochodnych, wpływ na przedsiębiorstwa, a także krajowe i prywatne inwestycje w infrastrukturę obserwacji Ziemi. Ocena powinna także dotyczyć ewentualnego przyszłego zaangażowania odpowiednich agencji europejskich, jak np. Agencji Europejskiego GNSS. Aby zmaksymalizować wyniki i wykorzystać wiedzę fachową zdobytą podczas realizacji programu Copernicus, należy przeanalizować możliwość wykorzystania w dalszym planowaniu nowych modeli organizacyjnych przy zapewnieniu długoterminowego zaangażowania gospodarczego.
(48)
Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie programu Copernicus, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie ze względu na fakt, że będzie on obejmować również zdolność ogólnoeuropejską i będzie zależeć od skoordynowanego na poziomie Unii świadczenia usług we wszystkich państwach członkowskich, natomiast ze względu na rozmiary działania możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(49)
W niniejszym rozporządzeniu określa się pulę środków finansowych, stanowiącą - dla Parlamentu Europejskiego i Rady podczas rocznej procedury budżetowej - główną kwotę odniesienia w rozumieniu pkt 17 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami (13).
(50)
Właściwe jest dostosowanie okresu finansowania na podstawie niniejszego rozporządzenia do okresu finansowania określonego w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 1311/2013. Niniejsze rozporządzenie powinno być zatem stosowane od dnia 1 stycznia 2014 r.
(51)
Należy także uchylić rozporządzenie (UE) nr 911/2010 w celu ustanowienia właściwych ram zarządzania i finansowania oraz w celu zapewnienia pełnego funkcjonowania programu Copernicus. Wszelkie środki przyjęte na podstawie rozporządzenia (UE) nr 911/2010 powinny pozostać w mocy w celu zapewnienia ich ciągłości,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
PRZEPISY OGÓLNE I FINANSOWE
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsze rozporządzenie ustanawia program Copernicus - unijny program obserwacji i monitorowania Ziemi (zwany dalej „programem Copernicus”) oraz określa zasady jego realizacji.
Artykuł 2
Zakres stosowania
1. Program Copernicus jest cywilnym, ukierunkowanym na użytkowników programem pod kontrolą cywilną, opierającym się na istniejących krajowych i europejskich zdolnościach, a także zapewniającym ciągłość z działaniami zrealizowanymi w ramach Globalnego monitoringu środowiska i bezpieczeństwa.
2. Program Copernicus składa się z następujących komponentów:
a)
komponentu usługowego zapewniającego dostarczanie informacji w następujących obszarach: monitorowanie atmosfery, monitorowanie środowiska morskiego, monitorowanie obszarów lądowych, zmiana klimatu, zarządzanie kryzysowe i bezpieczeństwo;
b)
komponentu kosmicznego zapewniającego trwałe obserwacje prowadzone z przestrzeni kosmicznej na potrzeby obszarów usług, o których mowa w lit. a);
c)
komponentu in situ zapewniającego skoordynowany dostęp do obserwacji z instalacji powietrznych, morskich oraz naziemnych na potrzeby obszarów usług, o których mowa w lit. a).
3. Ustanawia się odpowiednie powiązania i interfejsy między komponentami, o których mowa w ust. 2.
Artykuł 3
Definicje
Na użytek niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1)
„misje dedykowane” oznaczają misje obserwacji Ziemi z przestrzeni kosmicznej do wykorzystania w programie Copernicus i kierowane w ramach tego programu, zwłaszcza misje Sentinel;
2)
„misje wspomagające” oznaczają misje obserwacji Ziemi z przestrzeni kosmicznej przekazujące programowi Copernicus dane, które uzupełniają dane przekazane przez misje dedykowane;
3)
„dane z misji dedykowanych” oznaczają dane pochodzące z obserwacji Ziemi prowadzonych z przestrzeni kosmicznej, uzyskane przez misje dedykowane, do wykorzystania w programie Copernicus;
4)
„dane z misji wspomagających” oznaczają dane pochodzące z obserwacji Ziemi prowadzonych z przestrzeni kosmicznej, uzyskane przez misje wspomagające, przy czym dane te objęte są licencją na wykorzystanie w programie Copernicus lub są do tego celu przekazywane;
5)
„dane in situ” oznaczają dane obserwacyjne uzyskane przez naziemne, morskie lub powietrzne czujniki, a także dane referencyjne i pomocnicze, objęte licencją na wykorzystanie w programie Copernicus lub przekazywane do tego celu;
6)
„dane i informacje pozyskane od stron trzecich” oznaczają dane i informacje stworzone poza zakresem programu Copernicus, a niezbędne do realizacji jego celów;
7)
„dane z programu Copernicus” oznaczają dane z misji dedykowanych, dane z misji wspomagających i dane in situ;
8)
„informacje z programu Copernicus” oznaczają informacje uzyskane za pośrednictwem usług programu Copernicus, o których mowa w art. 5 ust. 1, w następstwie przetwarzania lub modelowania danych z programu Copernicus;
9)
„użytkownicy programu Copernicus” oznaczają:
a)
podstawowych użytkowników programu Copernicus: instytucje i organy unijne, organy europejskie, krajowe, regionalne lub lokalne, którym powierzono definiowanie, realizację, egzekwowanie lub monitorowanie usługi lub polityki publicznej w obszarach, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. a);
b)
użytkowników zajmujących się badaniami: szkoły wyższe lub wszelkie inne organizacje badawcze i edukacyjne;
c)
użytkowników komercyjnych i prywatnych;
d)
organizacje charytatywne, pozarządowe i międzynarodowe.
Artykuł 4
Cele
1. Program Copernicus przyczynia się do osiągnięcia następujących celów ogólnych:
a)
monitorowanie Ziemi w celu wspierania ochrony środowiska i działań w zakresie ochrony ludności i bezpieczeństwa ludności;
b)
maksymalizowanie korzyści społeczno-gospodarczych, a tym samym wspieranie realizacji strategii „Europa 2020” i jej celów związanych z inteligentnym, trwałym wzrostem gospodarczym sprzyjającym włączeniu społecznemu, przez propagowanie wykorzystywania obserwacji Ziemi w zastosowaniach i usługach;
c)
wspieranie rozwoju konkurencyjnego europejskiego sektora kosmicznego i usługowego oraz maksymalizowanie możliwości europejskich przedsiębiorstw w zakresie rozwoju i realizacji innowacyjnych systemów obserwacji Ziemi oraz rozwoju i świadczenia innowacyjnych usług w tym zakresie;
d)
zapewnienie autonomicznego dostępu do wiedzy środowiskowej i kluczowych technologii dla usług w zakresie obserwacji Ziemi i geoinformacji, a tym samym umożliwienie Europie niezależnego podejmowania decyzji i działań;
e)
wspieranie europejskich polityk i wkład w te polityki oraz wspieranie globalnych inicjatyw, takich jak GEOSS.
2. Aby możliwe było osiągnięcie celów ogólnych określonych w ust. 1, programowi Copernicus wyznacza się następujące cele szczegółowe:
a)
przekazywanie użytkownikom programu Copernicus dokładnych i rzetelnych danych i informacji, dostarczanych w długiej perspektywie i w sposób trwały, umożliwiających świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1, oraz zgodnych z wymogami podstawowych użytkowników programu Copernicus;
b)
zapewnianie trwałego i niezawodnego dostępu do danych i informacji pochodzących z przestrzeni kosmicznej w oparciu o niezależną europejską zdolność w zakresie obserwacji Ziemi o stałych specyfikacjach technicznych oraz wykorzystywanie istniejących europejskich i krajowych aktywów i zdolności, uzupełniając je w stosownych przypadkach;
c)
zapewnianie trwałego i niezawodnego dostępu do danych in situ w oparciu, w szczególności, o istniejące zdolności wykorzystywane na szczeblu europejskim i krajowym oraz o globalne systemy i sieci obserwacji.
3. Pomiaru realizacji celów określonych w ust. 1 i 2 dokonuje się przy wykorzystaniu następujących wskaźników wyników:
a)
dane z programu Copernicus i informacje z programu Copernicus udostępnione zgodnie z wymogami dostarczania usług na gwarantowanym poziomie w odniesieniu do środowiska, ochrony ludności i bezpieczeństwa ludności;
b)
zwiększony popyt na dane z programu Copernicus i informacje z programu Copernicus mierzony wzrostem liczby użytkowników, ilością udostępnionych danych i informacji o wartości dodanej, większą liczbą usług pochodnych oraz zwiększeniem dystrybucji w państwach członkowskich i Unii;
c)
wykorzystywanie danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus przez instytucje i organy unijne, organizacje międzynarodowe oraz organy europejskie, krajowe, regionalne lub lokalne, w tym poziom absorpcji i zadowolenia użytkowników, a także korzyści płynące dla społeczeństw europejskich;
d)
penetracja rynku, w tym rozwój istniejących rynków i tworzenie nowych rynków, a także konkurencyjność europejskich operatorów usług pochodnych;
e)
trwała dostępność danych z programu Copernicus wspierających usługi programu Copernicus.
Artykuł 5
Komponent usługowy programu Copernicus
1. Komponent usługowy programu Copernicus składa się z następujących usług:
a)
usługa monitorowania atmosfery zapewniająca informacje o jakości powietrza w skali europejskiej oraz składzie chemicznym atmosfery w skali globalnej. W szczególności dostarcza informacje dla systemów monitorowania jakości powietrza na poziomach od lokalnego do krajowego oraz przyczynia się do monitorowania zmiennych klimatycznych w aspekcie składu chemicznego atmosfery, w tym, o ile jest to wykonalne, interakcji z pokrywą leśną;
b)
usługa monitorowania środowiska morskiego zapewniająca informacje o stanie i dynamice fizycznych ekosystemów oceanicznych i morskich w obszarach oceanów w skali globalnej i w obszarach mórz w regionalnej skali europejskiej, służąca zapewnieniu bezpieczeństwa morskiego, przyczynianiu się do monitorowania przepływu odpadów, morskich regionów środowiskowych, przybrzeżnych i polarnych oraz zasobów morskich, a także prognozowania meteorologicznego i monitorowania klimatu;
c)
usługa monitorowania obszarów lądowych zapewniająca informacje dotyczące użytkowania gruntów i pokrycia terenu, kriosfery, zmiany klimatu i zmiennych biogeofizycznych, w tym ich dynamiki, wspierająca monitorowanie środowiskowe różnorodności biologicznej, gleb, wód śródlądowych i przybrzeżnych, lasów i roślinności oraz zasobów naturalnych - na poziomach od globalnego do lokalnego, jak również ogólną realizację polityki w zakresie środowiska, rolnictwa, rozwoju, energii, urbanistyki, infrastruktury i transportu;
d)
usługa w zakresie zmiany klimatu zapewniająca informacje mające poszerzyć bazę wiedzy na potrzeby wspierania polityki w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu i jej łagodzenia. W szczególności przyczynia się do dostarczenia kluczowych zmiennych dotyczących klimatu, analiz klimatu, prognoz i wskaźników w skali czasowej i przestrzennej mających znaczenie dla strategii w zakresie przystosowywania i łagodzenia w odniesieniu do różnych obszarów korzyści sektorowych i społecznych w Unii;
e)
usługa w zakresie zarządzania kryzysowego zapewniająca informacje konieczne do reagowania kryzysowego w związku z różnego rodzaju klęskami i katastrofami, w tym z zagrożeniami wynikającymi ze zjawisk meteorologicznych, zagrożeniami geofizycznymi, zamierzonymi i przypadkowymi katastrofami spowodowanymi przez człowieka i innymi katastrofami humanitarnymi, a także do działań w zakresie zapobiegania, zapewniania gotowości, reagowania i odbudowy;
f)
usługa w zakresie bezpieczeństwa zapewniająca informacje wspierające sprostanie wyzwaniom, przed jakimi stoi Europa w dziedzinie bezpieczeństwa ludności, wzmacniająca zdolności w zakresie zapobiegania kryzysom oraz zapewniania gotowości i reagowania na nie, zwłaszcza w dziedzinie nadzorowania granic i nadzoru morskiego, ale również wspierające działania zewnętrzne Unii, bez uszczerbku dla ustaleń dotyczących współpracy, które mogą zostać poczynione przez Komisję i różne organy wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zwłaszcza Centrum Satelitarne Unii Europejskiej.
2. Świadczenie usług, o których mowa w ust. 1, uwzględnia zasady pomocniczości i proporcjonalności, jest racjonalne pod względem kosztów i w stosownych przypadkach zdecentralizowane, integrując dostępne w państwach członkowskich dane i zdolności kosmiczne, in situ i referencyjne, co pozwoli unikać powielania. Unika się zdobywania nowych danych, które powielają istniejące źródła, chyba że korzystanie z istniejących lub nadających się do uaktualnienia zbiorów danych nie jest technicznie wykonalne, racjonalne pod względem kosztów ani możliwe w odpowiednim czasie.
W ramach usług realizowane są rygorystyczne systemy kontroli jakości i dostarczane są informacje o poziomach usług, w tym dotyczące dostępności, niezawodności, jakości i terminowości.
3. Aby zapewnić rozwój usług, o których mowa w ust. 1, i ich absorpcję przez sektor publiczny, podejmowane są następujące działania:
a)
działania rozwojowe mające na celu poprawę jakości i skuteczności usług, w tym ich rozwijanie i dostosowywanie, unikanie lub minimalizowanie ryzyka operacyjnego, a także wykorzystywanie synergii z powiązanymi działaniami, np. w ramach programu „Horyzont 2020”;
b)
działania wspierające, na które składają się środki propagujące wykorzystywanie i absorpcję danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus przez:
(i)
organy publiczne, którym powierzono definiowanie, realizację, egzekwowanie lub monitorowanie usługi lub polityki publicznej w dziedzinach, o których mowa w ust. 1. Obejmuje to budowę zdolności i rozwój standardowych procedur i narzędzi służących włączeniu danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus do procesów działań użytkowników;
(ii)
innych użytkowników oraz w zastosowaniach pochodnych. Obejmuje to działania informacyjne, szkoleniowe i upowszechniające.
Artykuł 6
Komponent kosmiczny programu Copernicus
1. Komponent kosmiczny programu Copernicus zapewnia obserwacje prowadzone z przestrzeni kosmicznej głównie na rzecz usług, o których mowa w art. 5 ust. 1.
2. Komponent kosmiczny programu Copernicus składa się z misji dedykowanych i z danych z misji wspomagających i obejmuje następujące działania:
a)
prowadzenie obserwacji z przestrzeni kosmicznej, w tym:
(i)
utworzenie, prowadzenie i obsługę misji dedykowanych, w tym zarządzanie satelitami, monitorowanie i kontrolę satelitów, odbiór, przetwarzanie, archiwizację i rozpowszechnianie danych, stałą kalibrację oraz walidację;
(ii)
dostarczanie danych in situ do kalibracji i walidacji obserwacji prowadzonych w ramach misji dedykowanych;
(iii)
dostarczanie, archiwizację i rozpowszechnianie danych z misji wspomagających, uzupełniających dane z misji dedykowanych;
b)
działania w odpowiedzi na zmieniające się potrzeby użytkowników, w tym:
(i)
identyfikację braków w obserwacji i specyfikację nowych misji dedykowanych w oparciu o wymogi użytkowników;
(ii)
zmiany mające na celu modernizację i uzupełnianie misji dedykowanych, w tym projektowanie i zamawianie nowych elementów powiązanej infrastruktury kosmicznej;
c)
ochronę satelitów przed ryzykiem kolizji przy uwzględnieniu unijnych ram wsparcia obserwacji i śledzenia obiektów kosmicznych;
d)
bezpieczną likwidację satelitów na koniec ich cyklu życia.
Artykuł 7
Komponent in situ programu Copernicus
1. Komponent in situ programu Copernicus zapewnia dostęp do danych in situ głównie na rzecz usług programu Copernicus, o których mowa w art. 5 ust. 1.
Obejmuje on następujące działania:
a)
zapewnianie danych in situ na potrzeby usług operacyjnych, w tym danych in situ pozyskanych od stron trzecich na szczeblu międzynarodowym, w oparciu o istniejące zdolności;
b)
koordynację i harmonizację gromadzenia i dostarczania danych in situ;
c)
udzielanie Komisji pomocy technicznej w zakresie wymogów dotyczących usług w odniesieniu do danych z obserwacji in situ;
d)
współpracę z operatorami in situ w celu propagowania spójności działań rozwojowych związanych z infrastrukturą i sieciami obserwacji in situ;
e)
identyfikację braków w obserwacjach in situ, których nie można zlikwidować za pomocą istniejącej infrastruktury i sieci, w tym na szczeblu globalnym, oraz zaradzenie tym brakom przy poszanowaniu zasady pomocniczości.
2. Dane in situ są wykorzystywane w programie Copernicus zgodnie z mającymi zastosowanie prawami stron trzecich, w tym prawami państw członkowskich, i z mającymi zastosowanie ograniczeniami co do wykorzystywania lub redystrybucji.
3. Zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego Komisja może powierzyć, w pełni lub częściowo, działania związane z komponentem in situ operatorom usług, o których mowa w art. 11 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, lub - w przypadku gdy wymagana jest ogólna koordynacja - Europejskiej Agencji Środowiska.
Artykuł 8
Pula środków finansowych
1. Pula środków finansowych na realizację działań, o których mowa w art. 5, 6 i 7, wynosi 4 291,48 mln EUR w cenach bieżących w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r.
2. Kwota, o której mowa w ust. 1, jest dzielona na następujące kategorie wydatków w cenach bieżących:
a)
na działania, o których mowa w art. 5 i 7, 897,415 mln EUR;
b)
na działania, o których mowa w art. 6, 3 394,065 mln EUR, w tym maksymalna kwota 26,5 mln EUR na działania, o których mowa w art. 6 ust. 2 lit. c).
3. Komisja może przenieść środki finansowe z jednej kategorii wydatków, określonej w ust. 2 lit. a) i b), do drugiej, przy czym przenoszone środki nie mogą przekroczyć 10 % kwoty, o której mowa w ust. 1. W przypadku gdy przenoszone środki przekraczają łącznie 10 % kwoty, o której mowa w ust. 1, Komisja konsultuje się z Komitetem ds. Programu Copernicus zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 30 ust. 3.
4. Odsetki od płatności zaliczkowych dokonanych na rzecz podmiotów, które są odpowiedzialne za wykonywanie budżetu w sposób pośredni, przeznaczone są na działania będące przedmiotem umowy o delegowaniu zadań lub umowy zawartej między Komisją a zainteresowanym podmiotem. Zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami podmioty, które są odpowiedzialne za wykonywanie budżetu w sposób pośredni, otwierają rachunki umożliwiające identyfikację środków finansowych i odpowiadających im odsetek.
5. Roczne środki zatwierdzane są przez Parlament Europejski i Radę w granicach wieloletnich ram finansowych. Zobowiązania budżetowe z tytułu działań rozciągających się w czasie przekraczającym jeden rok budżetowy można rozbić na roczne raty rozłożone na kilka lat.
6. Przydział środków finansowych na rzecz programu Copernicus może również pokrywać wydatki związane z działaniami przygotowawczymi, z zakresu monitorowania, kontroli, audytu i oceny, które są bezpośrednio wymagane w odniesieniu do zarządzania programem Copernicus oraz do osiągania jego celów, w tym związane z badaniami, spotkaniami, działaniami informacyjnymi i komunikacyjnymi, a także wydatki związane z sieciami IT w zakresie przetwarzania informacji i wymiany danych.
7. Komisja może powierzyć realizację programu Copernicus podmiotom, o których mowa w art. 58 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego. W przypadku gdy budżet programu Copernicus jest wykonywany w trybie zarządzania pośredniego na podstawie art. 10 ust. 3 lub art. 11 ust. 1, wówczas przepisy dotyczące zamówień w odniesieniu do podmiotów, którym powierzono zadania w zakresie wykonywania budżetu, mają zastosowanie w stopniu dopuszczalnym na podstawie art. 60 rozporządzenia finansowego. W odpowiednich umowach o delegowaniu zadań określa się niezbędne szczegółowe dostosowania do tych przepisów, a także ustalenia dotyczące przedłużenia obowiązujących umów.
ROZDZIAŁ II
ZARZĄDZANIE PROGRAMEM COPERNICUS
Artykuł 9
Rola Komisji
1. Na Komisji spoczywa ogólna odpowiedzialność za program Copernicus i za koordynację jego poszczególnych komponentów. Komisja zarządza środkami finansowymi przydzielonymi w ramach niniejszego rozporządzenia i nadzoruje realizację programu Copernicus, w tym określanie priorytetów, udział użytkowników, koszty, harmonogram, wyniki i zamówienia.
2. Komisja zarządza - w imieniu Unii i w ramach swoich kompetencji - stosunkami z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, zapewniając koordynację programu Copernicus z działaniami na szczeblu krajowym, unijnym i międzynarodowym.
3. Komisja ułatwia dokonywanie skoordynowanych wkładów przez państwa członkowskie mających na celu operacyjne świadczenie usług i dostępność niezbędnych danych obserwacyjnych w perspektywie długoterminowej.
4. Komisja wspiera odpowiedni rozwój usług programu Copernicus i zapewnia komplementarność, spójność i powiązania programu Copernicus z innymi właściwymi unijnymi politykami, instrumentami, programami i działaniami, tak aby te polityki, instrumenty i działania korzystały z usług programu Copernicus.
5. Podejmując decyzje o zmianie produktów związanych z usługami w zakresie danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus objętymi niniejszym rozporządzeniem, Komisja propaguje stabilne otoczenie sprzyjające długoterminowym inwestycjom i prowadzi konsultacje z zainteresowanymi stronami.
6. Komisja zapewnia, aby wszelkie podmioty, którym powierzono zadania w zakresie realizacji, świadczyły swoje usługi wszystkim państwom członkowskim.
7. Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 31 w odniesieniu do ustalenia wymogów w zakresie danych dotyczących rozwoju komponentu usługowego programu Copernicus, o którym mowa w art. 5 ust. 1.
8. Komisja przyjmuje akty wykonawcze zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 30 ust. 4, w odniesieniu do:
a)
specyfikacji technicznych dotyczących komponentu usługowego programu Copernicus, o którym mowa w art. 5 ust. 1, w odniesieniu do jego realizacji;
b)
specyfikacji technicznych dotyczących komponentu kosmicznego programu Copernicus, o którym mowa w art. 6, w odniesieniu do jego realizacji i zmian na podstawie wymogów użytkowników.
9. Komisja przekazuje w odpowiednim terminie państwom członkowskim i Parlamentowi Europejskiemu wszystkie odpowiednie informacje istotne dla programu Copernicus, w szczególności w odniesieniu do zarządzania ryzykiem, ogólnych kosztów, rocznych kosztów operacyjnych poszczególnych elementów infrastruktury programu Copernicus, harmonogramu, wyników, zamówień i oceny zarządzania prawami własności intelektualnej.
Artykuł 10
Rola Europejskiej Agencji Kosmicznej
1. Komisja zawiera z ESA umowę o delegowaniu zadań, powierzając jej następujące zadania:
a)
zapewnienie technicznej koordynacji komponentu kosmicznego programu Copernicus;
b)
określenie ogólnej struktury systemu dla komponentu kosmicznego programu Copernicus i jego rozwoju na podstawie wymogów użytkowników przy koordynacji przez Komisję;
c)
zarządzanie przydzielonymi środkami finansowymi;
d)
zapewnienie procedur monitorowania i kontroli;
e)
opracowanie nowych misji dedykowanych;
f)
zamawianie ponownych misji dedykowanych;
g)
kierowanie misjami dedykowanymi z wyjątkiem misji kierowanych przez EUMETSAT zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu;
h)
koordynowanie systemu dostępu do danych z misji wspomagających dla usług programu Copernicus;
i)
zdobywanie praw dostępu i negocjowanie warunków wykorzystywania komercyjnych danych satelitarnych wymaganych przez usługi programu Copernicus, o których mowa w art. 5 ust. 1.
2. Komisja zawiera z EUMETSAT umowę o delegowaniu zadań, powierzając jej zadanie kierowania misjami dedykowanymi i zapewniania dostępu do danych z misji wspomagających, zgodnie z jej mandatem i wiedzą fachową.
3. Umowy o delegowaniu zadań zawierane są z ESA i EUMETSAT na podstawie decyzji o delegowaniu zadań przyjętej przez Komisję zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego.
4. Zgodnie z art. 60 rozporządzenia finansowego ESA i EUMETSAT działają, w stosownych przypadkach, jako instytucje zamawiające mające zdolność do podejmowania decyzji dotyczących realizacji i koordynacji delegowanych im zadań związanych z zamówieniami.
5. Umowy o delegowaniu zadań określają - w niezbędnym zakresie, jeżeli chodzi o delegowane wykonywanie zadań i budżetu - ogólne warunki zarządzania środkami finansowymi powierzonymi ESA i EUMETSAT i uwzględniają, w stosownych przypadkach, długoterminowy scenariusz ESA. W szczególności określają one działania, jakie należy podjąć w zakresie rozwoju i działania komponentu kosmicznego programu Copernicus i w zakresie związanych z nim zamówień, powiązanego z tym finansowania, procedur w zakresie zarządzania oraz środków monitorowania i kontroli, środków stosowanych w przypadku niewłaściwego wykonywania umów w zakresie kosztów, harmonogramu, wyników i zamówień, a także przepisów dotyczących własności wszystkich aktywów materialnych i niematerialnych.
6. Środki w zakresie monitorowania i kontroli przewidują w szczególności okresowy system przewidywania kosztów, systematyczne informowanie Komisji o kosztach i harmonogramie oraz - w przypadku różnicy między planowanymi budżetami, wynikami i harmonogramem - działania naprawcze zapewniające realizację działań w granicach przydzielonych budżetów.
7. W odniesieniu do decyzji o delegowaniu zadań, o której mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, przeprowadza się konsultacje z Komitetem ds. Programu Copernicus zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 30 ust. 3. Komitet ds. Programu Copernicus jest z wyprzedzeniem informowany o umowach o delegowaniu zadań, które mają zostać zawarte przez Unię, reprezentowaną przez Komisję, z ESA i EUMETSAT.
8. Komisja informuje Komitet ds. Programu Copernicus o wynikach ocen ofert przetargowych i o umowach z podmiotami sektora prywatnego, które mają być zawierane przez ESA i EUMETSAT, w tym przekazuje informacje na temat podwykonawstwa.
Artykuł 11
Operatorzy usług
1. W przypadkach należycie uzasadnionych specjalnym charakterem działania i istniejącą konkretną wiedzą fachową, mandatem, działaniem i zdolnością w zakresie zarządzania Komisja może w drodze umów o delegowaniu zadań lub ustaleń umownych powierzyć zadania związane z realizacją komponentu usługowego między innymi następującym podmiotom:
a)
Europejskiej Agencji Środowiska (EEA);
b)
Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (Frontex);
c)
Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Morskiego (EMSA);
d)
Centrum Satelitarnemu Unii Europejskiej (SatCen);
e)
Europejskiemu Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF);
f)
innym odpowiednim europejskim agencjom, grupom lub konsorcjom organów krajowych.
Umowy o delegowaniu zadań zawierane są z operatorami usług na podstawie decyzji o delegowaniu zadań przyjętej przez Komisję zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego.
2. Przy wyborze podmiotów, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się należycie opłacalność powierzenia tych zadań oraz wpływ na strukturę zarządzania podmiotu i jego zasoby finansowe i ludzkie.
3. W odniesieniu do decyzji o delegowaniu zadań, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, przeprowadza się konsultacje z Komitetem ds. Programu Copernicus, zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 30 ust. 3. Komitet ds. Programu Copernicus jest informowany z wyprzedzeniem o umowach o delegowaniu zadań, które mają zostać zawarte przez Unię, reprezentowaną przez Komisję, i operatorów usług.
Artykuł 12
Program prac Komisji
1. Komisja przyjmuje w drodze aktu wykonawczego roczny program prac dla programu Copernicus na podstawie art. 84 rozporządzenia finansowego.
2. Roczny program prac zawiera plan realizacji wyszczególniający działania dotyczące komponentów programu Copernicus, o których mowa w art. 5, 6 i 7, i określa perspektywy przy uwzględnieniu potrzeb użytkowników i rozwoju technologicznego.
3. Ten akt wykonawczy przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 30 ust. 4 niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 13
Współpraca z państwami członkowskimi
1. Komisja współpracuje z państwami członkowskimi w celu usprawnienia wymiany danych i informacji między nimi oraz wspiera rozwój dystrybucji danych na szczeblu regionalnym i lokalnym. Komisja dąży do zapewnienia dostępności wymaganych danych i informacji na potrzeby programu Copernicus. Istotny wkład do programu Copernicus stanowią misje wspomagające prowadzone przez państwa członkowskie, ich infrastruktura usługowa i in situ.
2. Komisja może w drodze aktów wykonawczych przyjmować środki służące propagowaniu wykorzystywania danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus przez państwa członkowskie oraz wspieraniu ich dostępu do technologii i rozwoju w zakresie obserwacji Ziemi. Środki te nie mogą skutkować zakłóceniem wolnej konkurencji. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 30 ust. 4.
ROZDZIAŁ III
ZAMÓWIENIA PUBLICZNE
SEKCJA I
Ogólne przepisy mające zastosowanie do zamówień publicznych
Artykuł 14
Zasady ogólne
Bez uszczerbku dla art. 8 ust. 7 i środków koniecznych do ochrony podstawowych interesów związanych z bezpieczeństwem Unii lub z bezpieczeństwem publicznym lub do celów przestrzegania wymogów Unii w zakresie kontroli wywozu, do programu Copernicus zastosowanie mają przepisy rozporządzenia finansowego, a w szczególności zasady otwartego dostępu i uczciwej konkurencji na wszystkich etapach przemysłowego łańcucha dostaw, składania ofert na podstawie przejrzystych i terminowo zapewnianych informacji, przekazywania jasnych informacji na temat mających zastosowanie przepisów dotyczących zamówień publicznych, kryteriów kwalifikacji i udzielenia zamówienia oraz wszelkich innych istotnych informacji umożliwiających zapewnienie równych szans wszystkim potencjalnym oferentom.
Artykuł 15
Cele szczegółowe
W trakcie postępowania o udzielenie zamówienia instytucje zamawiające dążą w ramach zaproszeń do składania ofert do osiągnięcia następujących celów:
a)
propagowanie w całej Unii jak najszerszego i jak najbardziej otwartego uczestnictwa wszystkich wykonawców, w szczególności nowych podmiotów i MŚP, m.in. przez zachęcanie oferentów do korzystania z podwykonawstwa;
b)
unikanie ewentualnego nadużywania pozycji dominującej i zależności od jednego dostawcy;
c)
wykorzystywanie wcześniejszych inwestycji sektora publicznego i związanych z nimi doświadczeń oraz doświadczeń i kompetencji sektorowych, przy jednoczesnym zapewnieniu przestrzegania przepisów procedury konkurencyjnej;
d)
dążenie, w stosownych przypadkach, do korzystania z licznych źródeł dostaw, by zapewnić lepszą ogólną kontrolę nad programem Copernicus, jego kosztami i harmonogramem;
e)
uwzględnianie, w stosownych przypadkach, całkowitych kosztów w okresie użytkowania produktu, usługi lub robót budowlanych, które są przedmiotem zamówienia.
SEKCJA II
Szczegółowe przepisy mające zastosowanie do zamówień publicznych
Artykuł 16
Ustanawianie warunków uczciwej konkurencji
Instytucja zamawiająca podejmuje odpowiednie środki mające na celu zapewnienie warunków uczciwej konkurencji, jeżeli wcześniejszy udział wykonawcy w działaniach związanych z przedmiotem zaproszenia do składania ofert:
a)
może przynosić temu wykonawcy znaczne korzyści związane z dostępem do poufnych informacji i tym samym wzbudzać obawy co do przestrzegania zasad równego traktowania; lub
b)
wpływa na normalne warunki konkurencji lub na bezstronność i obiektywizm przy udzielaniu zamówienia lub realizacji umowy w sprawie zamówienia.
Te środki nie mogą zakłócać konkurencji ani stanowić zagrożenia dla równego traktowania lub poufności zgromadzonych danych dotyczących przedsiębiorstw, ich stosunków handlowych oraz struktury kosztów. W tym kontekście środki te uwzględniają charakter i szczegółowe dane dotyczące planowanego zamówienia.
Artykuł 17
Bezpieczeństwo informacji
W przypadku gdy zamówienia obejmują informacje niejawne, wymagają ich lub takie informacje zawierają, instytucja zamawiająca określa w dokumentach zamówienia środki i wymogi niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa takich informacji na wymaganym poziomie.
Artykuł 18
Niezawodność dostaw
Instytucja zamawiająca określa szczegółowo w dokumentach zamówienia wymogi związane z niezawodnością dostaw i świadczenia usług do celów realizacji zamówienia.
Artykuł 19
Zamówienia w transzach warunkowych
1. Instytucja zamawiająca może udzielić zamówienia w formie zamówienia w transzach warunkowych.
2. Zamówienie w transzach warunkowych obejmuje transzę stałą, z którą wiąże się zobowiązanie budżetowe i wynikające z niego wiążące zobowiązanie do wykonania robót budowlanych, realizacji dostaw lub świadczenia usług przewidzianych w umowie w ramach tej transzy, oraz jedną lub więcej transz, które są warunkowe zarówno w zakresie budżetu, jak i wykonania. Dokumenty zamówienia zawierają odniesienie do odpowiednich cech zamówień w transzach warunkowych. W dokumentach tych określa się w szczególności przedmiot zamówienia, cenę lub warunki jej określania oraz warunki realizacji robót budowlanych, dostaw i świadczenia usług w ramach każdej transzy.
3. Obowiązki w ramach transzy stałej muszą być częścią spójnej całości; wymóg ten dotyczy również obowiązków w ramach każdej transzy warunkowej, z uwzględnieniem obowiązków w ramach wszystkich poprzednich transz.
4. Realizacja każdej transzy warunkowej podlega decyzji instytucji zamawiającej, o której poinformowano wykonawcę na warunkach określonych w umowie w sprawie zamówienia. Jeżeli transza warunkowa jest potwierdzana z opóźnieniem lub jeżeli nie jest potwierdzana, wykonawcy przysługuje, o ile jest to przewidziane w umowie w sprawie zamówienia oraz na warunkach w niej określonych, dodatek za zwłokę lub dodatek z tytułu odwołania.
5. Jeżeli w ramach danej transzy instytucja zamawiająca stwierdzi, że nie zostały wykonane roboty budowlane, dostawy ani usługi przewidziane w danej transzy, może ona domagać się odszkodowania i rozwiązać umowę, o ile jest to przewidziane w umowie i na warunkach w niej określonych.
Artykuł 20
Umowy koszt plus
1. Instytucja zamawiająca może zdecydować się na wariant umowy w sprawie zamówienia wynagradzanego w całości lub częściowo na podstawie umowy koszt plus, w granicach ceny maksymalnej i na warunkach przewidzianych w ust. 2.
Cena należna w przypadku takich umów obejmuje zwrot wszystkich kosztów bezpośrednich poniesionych przez wykonawcę z tytułu realizacji umowy, takich jak wydatki na siłę roboczą, materiały, towary konsumpcyjne oraz eksploatację urządzeń i elementów infrastruktury niezbędnych do realizacji zamówienia. Koszty te powiększa się o kwotę stałą obejmującą koszty pośrednie i zysk lub o kwotę obejmującą koszty pośrednie i premię motywacyjną, w zależności od osiągnięcia celów dotyczących wyników i harmonogramu dostarczania.
2. Instytucja zamawiająca może zdecydować się na wariant umowy w sprawie zamówienia wynagradzanego w całości lub częściowo na podstawie umowy koszt plus, gdy obiektywnie nie jest możliwe dokładne określenie ceny stałej oraz jeżeli można racjonalnie wykazać, że taka cena stała byłaby rażąco wysoka z uwagi na element niepewności nieodłącznie związany z realizacją zamówienia, ponieważ:
a)
zamówienie obejmuje elementy bardzo złożone lub wymagające zastosowania nowych technologii i tym samym wiąże się z dużą liczbą ryzyk natury technicznej; lub
b)
działania będące przedmiotem zamówienia trzeba, ze względów operacyjnych, rozpocząć bezzwłocznie, mimo że nie jest jeszcze w pełni możliwe ustalenie ostatecznej ceny stałej z uwagi na występowanie znacznych ryzyk lub na fakt, że realizacja zamówienia zależy częściowo od realizacji innych zamówień.
3. Cena maksymalna zamówienia wynagradzanego w całości lub częściowo na podstawie umowy koszt plus jest maksymalną należną ceną. Może zostać przekroczona tylko w należycie uzasadnionych wyjątkowych okolicznościach oraz po uzyskaniu zgody instytucji zamawiającej.
4. W dokumentach zamówienia w ramach postępowania o udzielenie zamówienia wynagradzanego w całości lub częściowo na podstawie umowy koszt plus określa się:
a)
rodzaj zamówienia, mianowicie, czy jest to zamówienie wynagradzane w całości lub częściowo na podstawie umowy koszt plus w granicach ceny maksymalnej;
b)
w przypadku zamówienia wynagradzanego częściowo na podstawie umowy koszt plus - elementy zamówienia, których dotyczy zwrot kosztów;
c)
całkowitą cenę maksymalną;
d)
kryteria udzielenia zamówienia, które muszą umożliwiać ocenę prawdopodobieństwa szacowanego łącznego budżetu, kosztów podlegających zwrotowi, mechanizmów określania tych kosztów oraz zysków wyszczególnionych w ocenianej ofercie;
e)
sposób powiększenia kwoty kosztów bezpośrednich, o którym mowa w ust. 1;
f)
przepisy i procedury dotyczące kwalifikowalności kosztów przewidywanych przez oferenta w odniesieniu do realizacji zamówienia, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 5;
g)
reguły rachunkowości, których oferenci muszą przestrzegać;
h)
w przypadku zamówienia wynagradzanego częściowo na podstawie umowy koszt plus, które ma zostać zamienione na zamówienie obejmujące ostateczną cenę stałą, parametry dotyczące takiej zamiany.
5. Koszty deklarowane przez wykonawcę podczas realizacji umowy w sprawie zamówienia w całości lub częściowo na podstawie umowy koszt plus są kwalifikowalne, wyłącznie jeżeli:
a)
zostały faktycznie poniesione w okresie objętym umową, z wyjątkiem kosztów dotyczących wyposażenia, elementów infrastruktury oraz niematerialnych aktywów trwałych, które są niezbędne do realizacji zamówienia i które można uznać za kwalifikowalne w odniesieniu do całej wartości ich zakupu;
b)
są wyszczególnione w szacowanym łącznym budżecie, który może być korygowany w drodze zmian do pierwotnej umowy w sprawie zamówienia;
c)
są konieczne do realizacji zamówienia;
d)
wynikają z realizacji umowy w sprawie zamówienia i możne je do niej przypisać;
e)
są identyfikowalne, możliwe do sprawdzenia, ujęte w księgach rachunkowych wykonawcy i określone zgodnie ze standardami rachunkowości, o których mowa w specyfikacji i w umowie w sprawie zamówienia;
f)
są zgodne z wymogami mających zastosowanie przepisów prawa podatkowego i socjalnego;
g)
nie odbiegają od warunków umowy;
h)
są racjonalne, uzasadnione i zgodne z wymogami należytego zarządzania finansami, zwłaszcza pod względem oszczędności i efektywności.
Wykonawca jest odpowiedzialny za księgowanie swoich kosztów oraz za należyte prowadzenie ksiąg rachunkowych lub wszelkich innych dokumentów niezbędnych do wykazania, że koszty, o których zwrot się ubiega, faktycznie zostały poniesione i są zgodne z zasadami określonymi w niniejszym artykule. Koszty, których wykonawca nie jest w stanie uzasadnić, uznaje się za niekwalifikowalne i odmawia się ich zwrotu.
6. W celu zapewnienia prawidłowej realizacji zamówień wynagradzanych na podstawie umowy koszt plus instytucja zamawiająca odpowiada za wykonanie następujących zadań:
a)
określenie jak najbardziej prawdopodobnej ceny maksymalnej, zapewniając jednocześnie niezbędną elastyczność umożliwiającą uwzględnienie trudności technicznych;
b)
dokonanie zamiany zamówienia wynagradzanego częściowo na podstawie umowy koszt plus na zamówienie w całości oparte na ostatecznej cenie stałej, gdy możliwe będzie ustalenie takiej ostatecznej ceny stałej. W tym celu określa parametry zamiany zamówienia wynagradzanego na podstawie umowy koszt plus na zamówienie oparte na ostatecznej cenie stałej;
c)
realizacja środków w zakresie monitorowania i kontroli obejmujących w szczególności system prognozowania szacowanych kosztów;
d)
określenie odpowiednich zasad, narzędzi i procedur do celów wykonywania zamówień, w szczególności do celów identyfikacji i kontroli kwalifikowalności kosztów zadeklarowanych przez wykonawcę lub jego podwykonawców podczas realizacji zamówienia oraz do celów wprowadzenia zmian do umowy;
e)
sprawdzenie, czy wykonawca i jego podwykonawcy przestrzegają standardów rachunkowości określonych w umowie oraz obowiązku dostarczenia dokumentów księgowych, które powinny przedstawiać prawdziwy i rzetelny obraz ksiąg rachunkowych;
f)
podczas realizacji zamówienia stałe zapewnianie skuteczności zasad, narzędzi i procedur, o których mowa w lit. d).
Artykuł 21
Zmiany
Instytucja zamawiająca i wykonawcy mogą zmodyfikować umowę w drodze zmiany, pod warunkiem że zmiana ta spełnia wszystkie poniższe warunki:
a)
nie zmienia przedmiotu zamówienia;
b)
nie narusza równowagi ekonomicznej umowy;
c)
nie wprowadza warunków, które gdyby zostały pierwotnie ujęte w dokumentach zamówienia, umożliwiałyby dopuszczenie oferentów innych niż oferenci pierwotnie dopuszczeni lub wybór oferty innej niż oferta pierwotnie wybrana.
Artykuł 22
Podwykonawstwo
1. Instytucja zamawiająca wymaga od oferenta zlecenia realizacji części zamówienia w ramach podwykonawstwa w drodze procedury konkurencyjnej, na stosownych poziomach podwykonawstwa, przedsiębiorstwom innym niż przedsiębiorstwa należące do grupy oferenta, w szczególności nowym podmiotom i MŚP.
2. Instytucja zamawiająca wyraźnie określa wymaganą część zamówienia, która ma zostać zlecona podwykonawcom, w formie przedziału określającego minimalną i maksymalną wartość procentową. Zapewnia ona proporcjonalność takich wartości procentowych w stosunku do celu i wartości zamówienia, biorąc pod uwagę charakter danego sektora działalności, a w szczególności zaobserwowane warunki konkurencji i potencjał przemysłowy.
3. Jeżeli oferent wskaże w swojej ofercie, że nie zamierza zlecić realizacji żadnej części zamówienia w ramach podwykonawstwa lub ma zamiar zlecić realizację części mniejszej niż minimalna wartość w przedziale, o którym mowa w ust. 2, przedstawia również instytucji zamawiającej stosowne uzasadnienie. Instytucja zamawiająca przekazuje te informacje Komisji.
4. Instytucja zamawiająca może odrzucić podwykonawców wybranych przez kandydata na etapie postępowania o udzielenie głównego zamówienia lub przez oferenta wybranego do realizacji zamówienia. Instytucja zamawiająca uzasadnia na piśmie decyzję o odrzuceniu, którą można podjąć wyłącznie w oparciu o kryteria stosowane do kwalifikacji oferentów w ramach głównego zamówienia.
ROZDZIAŁ IV
POLITYKA W ZAKRESIE DANYCH I BEZPIECZEŃSTWA
Artykuł 23
Polityka w zakresie danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus
1. Polityka w zakresie danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus w odniesieniu do działań finansowanych w ramach programu Copernicus wspiera cele, o których mowa w art. 4, i następujące cele:
a)
propagowanie wykorzystywania danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus i dzielenia się nimi;
b)
wzmocnienie europejskich rynków obserwacji Ziemi, zwłaszcza sektora usług pochodnych, w celu sprzyjania wzrostowi gospodarczemu i tworzeniu miejsc pracy;
c)
przyczynianie się do trwałości i ciągłości dostarczania danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus;
d)
udzielanie wsparcia europejskim środowiskom zajmującym się badaniami naukowymi, innowacjami i technologią.
2. Dane z misji dedykowanych i informacje z programu Copernicus są udostępniane za pomocą platform upowszechniających programu Copernicus, na wcześniej określonych warunkach technicznych, w sposób pełny, nieograniczony i bezpłatny z zastrzeżeniem następujących ograniczeń:
a)
warunków udzielania licencji dotyczących danych i informacji pozyskanych od stron trzecich;
b)
formatów, cech charakterystycznych i środków rozpowszechniania;
c)
interesów związanych z bezpieczeństwem i stosunków zewnętrznych Unii lub jej państw członkowskich;
d)
ryzyka zakłócenia, ze względów bezpieczeństwa lub ze względów technicznych, systemu opracowywania danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus;
e)
zapewnienia użytkownikom europejskim niezawodnego dostępu do danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus.
Artykuł 24
Warunki i ograniczenia odnoszące się do dostępu do danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus i ich wykorzystywania
1. W poszanowaniu polityki stron trzecich dotyczącej danych i informacji i bez uszczerbku dla przepisów i procedur mających zastosowanie do infrastruktury kosmicznej i in situ znajdującej się pod kontrolą krajową lub pod kontrolą organizacji międzynarodowych, Komisja może przyjmować akty delegowane zgodnie z art. 31 w odniesieniu do:
a)
warunków i procedur dotyczących dostępu do danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus, ich rejestracji i wykorzystywania, w tym środków rozpowszechniania;
b)
konkretnych kryteriów technicznych niezbędnych w celu zapobiegania zakłóceniom dotyczącym danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus, w tym w odniesieniu do pierwszeństwa dostępu;
c)
kryteriów i procedur dotyczących ograniczenia nabywania lub rozpowszechniania danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus ze względu na konflikt praw.
2. W poszanowaniu polityki stron trzecich dotyczącej danych i informacji i bez uszczerbku dla przepisów i procedur mających zastosowanie do infrastruktury kosmicznej i in situ znajdującej się pod kontrolą krajową lub pod kontrolą organizacji międzynarodowych, Komisja może przyjmować środki zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 30 ust. 4, w odniesieniu do:
a)
specyfikacji technicznych dotyczących transmisji i wykorzystywania danych z misji dedykowanych przekazywanych do stacji odbiorczych lub za pośrednictwem szerokopasmowych połączeń o dużej szybkości do stacji niebędących częścią programu Copernicus;
b)
specyfikacji technicznych dotyczących archiwizacji danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus.
3. Komisja ustanawia odpowiednie warunki i procedury dotyczące udzielania licencji w odniesieniu do danych z misji dedykowanych i informacji z programu Copernicus, a także transmisji danych satelitarnych do stacji odbiorczych lub za pośrednictwem szerokopasmowych połączeń o dużej szybkości do stacji niebędących częścią programu Copernicus, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i mającymi zastosowanie prawami stron trzecich.
Artykuł 25
Ochrona interesów związanych z bezpieczeństwem
1. Komisja ocenia ramy bezpieczeństwa programu Copernicus przy uwzględnieniu celów, o których mowa w art. 4. W tym celu Komisja ocenia niezbędne środki bezpieczeństwa, które zostają opracowane tak, aby uniknąć ryzyka lub zagrożenia dla interesów lub bezpieczeństwa Unii lub jej państw członkowskich, w szczególności by zapewnić przestrzeganie zasad określonych w decyzji 2001/844/WE, EWWiS, Euratom i decyzji 2013/488/UE.
2. Na podstawie oceny, o której mowa w ust. 1, Komisja określa w drodze aktów wykonawczych niezbędne, związane z bezpieczeństwem specyfikacje techniczne dotyczące programu Copernicus. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 30 ust. 4.
3. Przy określaniu specyfikacji technicznych ram bezpieczeństwa, o których mowa w ust. 2, Komisję mogą wspomagać niezależni eksperci z państw członkowskich.
4. Niezależnie od ust. 2 Rada przyjmuje środki, które należy podejmować zawsze, gdy dane i informacje zapewniane przez program Copernicus mogą wpływać na bezpieczeństwo Unii lub jej państw członkowskich.
5. W przypadku gdy w ramach programu Copernicus wytwarzane lub przetwarzane są informacje niejawne UE, wszyscy uczestnicy zapewniają stopień ochrony równoważny stopniowi zapewnionemu przepisami zawartymi w załączniku do decyzji 2001/844/WE i w załącznikach do decyzji 2013/488/UE.
ROZDZIAŁ V
RÓŻNE
Artykuł 26
Współpraca międzynarodowa
1. Na podstawie odpowiednich umów w programie Copernicus mogą uczestniczyć następujące kraje lub organizacje międzynarodowe:
a)
kraje Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), które są umawiającymi się stronami Porozumienia EOG, zgodnie z warunkami określonymi w Porozumieniu EOG;
b)
kraje kandydujące, a także potencjalni kandydaci, zgodnie z ich odpowiednimi umowami ramowymi lub protokołem do układu o stowarzyszeniu, określającymi główne zasady i warunki uczestniczenia tych krajów w programach unijnych;
c)
Konfederacja Szwajcarska, inne państwa trzecie nieobjęte lit. a) i b) oraz organizacje międzynarodowe zgodnie z umowami zawartymi przez Unię z tymi państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi na podstawie art. 218 TFUE, określającymi warunki i szczegółowe zasady ich uczestnictwa.
2. Państwa trzecie lub organizacje międzynarodowe, o których mowa w ust. 1, mogą zapewniać wsparcie finansowe lub wkłady rzeczowe na rzecz programu Copernicus. To wsparcie finansowe i wkłady rzeczowe traktowane są jako zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 2 rozporządzenia finansowego i są dopuszczalne zgodnie z warunkami umowy zawartej z danym państwem trzecim lub daną organizacją międzynarodową.
3. W programie Copernicus ujęta może zostać międzynarodowa koordynacja systemów obserwacyjnych i powiązanych wymian danych, co pozwoli wzmocnić globalny wymiar tego programu i jego komplementarność przy uwzględnieniu istniejących umów międzynarodowych i procesów koordynacyjnych.
Artykuł 27
Ochrona interesów finansowych Unii
1. Komisja przyjmuje odpowiednie środki zapewniające ochronę interesów finansowych Unii w trakcie realizacji działań finansowanych na podstawie programu Copernicus, przez stosowanie środków zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom, przez skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia nieprawidłowości, przez odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych, a także, w stosownych przypadkach, przez skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary administracyjne i finansowe.
2. Komisja lub jej przedstawiciele oraz Trybunał Obrachunkowy mają uprawnienia do audytu, na podstawie dokumentacji i na miejscu, wobec wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców i podwykonawców, którzy otrzymują od Unii środki na podstawie programu Copernicus.
3. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia, w tym kontrole i inspekcje na miejscu, zgodnie z przepisami i procedurami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 (14) oraz rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 (15), w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie naruszające interesy finansowe Unii, w związku z umową o udzielenie dotacji, decyzją o udzieleniu dotacji lub zamówieniem finansowanym w ramach programu Copernicus.
4. Bez uszczerbku dla ust. 1, 2 i 3, w umowach o współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, zamówieniach, umowach o udzielenie dotacji i decyzjach o udzieleniu dotacji wynikających z realizacji programu Copernicus wyraźnie upoważnia się Komisję, Trybunał Obrachunkowy i OLAF do prowadzenia takich audytów i dochodzeń, zgodnie z ich odpowiednimi kompetencjami.
Artykuł 28
Własność
1. Unia jest właścicielem wszystkich aktywów materialnych i niematerialnych stworzonych lub rozbudowanych w ramach programu Copernicus. W tym celu, w stosownych przypadkach, zawierane są umowy ze stronami trzecimi w odniesieniu do istniejących praw własności.
2. Warunki dotyczące przeniesienia praw własności na rzecz Unii określa się w umowach, o których mowa w ust. 1.
3. Komisja zapewnia, za pomocą odpowiednich ram, optymalne wykorzystanie aktywów, o których mowa w niniejszym artykule; w szczególności zarządza ona prawami własności intelektualnej związanymi z programem Copernicus w sposób możliwie najbardziej efektywny, z uwzględnieniem potrzeby ochrony praw własności intelektualnej Unii i potrzeby nadania im wartości, a także z uwzględnieniem interesów wszystkich zainteresowanych stron i konieczności harmonijnego rozwoju rynków i nowych technologii oraz ciągłości usług. W tym celu zapewnia, aby umowy zawierane w ramach programu Copernicus obejmowały możliwość przenoszenia praw własności intelektualnej wynikających z prac wykonywanych w ramach programu Copernicus lub udzielania licencji w odniesieniu do takich praw.
Artykuł 29
Wsparcie Komisji
Komisję mogą wspomagać niezależni eksperci z różnych dziedzin związanych z zakresem stosowania programu Copernicus, wybierani z szerokiego grona zainteresowanych stron, w tym przedstawicieli użytkowników programu Copernicus i krajowych podmiotów zajmujących się kwestiami przestrzeni kosmicznej, aby zapewniać jej niezbędną fachową wiedzę techniczną i naukową, a także międzydyscyplinarne i obejmujące różne sektory punkty widzenia przy uwzględnieniu odpowiednich istniejących inicjatyw na szczeblu unijnym, krajowym i regionalnym.
Artykuł 30
Procedura komitetowa
1. Komisję wspomaga komitet („Komitet ds. Programu Copernicus”). Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Komitet ds. Programu Copernicus spotyka się w konkretnych składach, w szczególności w odniesieniu do aspektów bezpieczeństwa („Rada Bezpieczeństwa”).
2. Komitet ds. Programu Copernicus tworzy „forum użytkowników” jako grupę roboczą doradzającą mu w kwestiach dotyczących wymogów użytkowników, zgodnie z jego regulaminem.
3. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
4. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
5. Przedstawiciele podmiotów, którym powierzono zadania programu Copernicus, uczestniczą, w stosownych przypadkach, w pracach Komitetu ds. Programu Copernicus w charakterze obserwatorów zgodnie z warunkami określonymi w jego regulaminie.
6. Umowy zawarte przez Unię zgodnie z art. 26 mogą dotyczyć - w stosownych przypadkach - uczestnictwa przedstawicieli państw trzecich lub organizacji międzynarodowych w pracach Komitetu ds. Programu Copernicus zgodnie z warunkami określonymi w jego regulaminie.
7. Komitet ds. Programu Copernicus spotyka się regularnie, najlepiej co kwartał. Na każdym posiedzeniu Komisja przedstawia sprawozdanie z postępów w realizacji programu Copernicus. Sprawozdania te zawierają ogólny zarys stanu realizacji programu Copernicus i poczynionych postępów, w szczególności w odniesieniu do zarządzania ryzykiem, kosztów, wyników, zamówień i stosownego doradztwa pomocy udzielanego Komisji.
Artykuł 31
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 9 ust. 7 i art. 24 ust. 1, powierza się Komisji na czas trwania programu Copernicus.
3. Przekazanie uprawnień, o których mowa w art. 9 ust. 7 i art. 24 ust. 1, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Staje się ona skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 9 ust. 7 i art. 24 ust. 1 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 32
Ocena
1. Do dnia 31 grudnia 2017 r., po konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, Komisja opracowuje sprawozdanie z oceny dotyczące osiągnięcia celów wszystkich zadań finansowanych w ramach programu Copernicus na poziomie ich wyników i skutków, ich europejskiej wartości dodanej oraz efektywności wykorzystania zasobów. W ocenie uwzględnia się dalszą przydatność wszystkich celów oraz wkład środków w realizację celów opisanych w art. 4, realizację struktury organizacyjnej i zakres wdrożonych usług. Ocena obejmuje ewaluację ewentualnego zaangażowania odpowiednich agencji europejskich (w tym Agencji Europejskiego GNSS), a w stosownych przypadkach towarzyszą jej odpowiednie wnioski ustawodawcze.
W szczególności ocena obejmuje oddziaływanie polityki w zakresie danych z programu Copernicus i informacji z programu Copernicus na zainteresowane strony, użytkowników usług pochodnych, wpływ na przedsiębiorstwa, a także krajowe i prywatne inwestycje w infrastrukturę obserwacji Ziemi.
2. Komisja przeprowadza ocenę, o której mowa w ust. 1, w ścisłej współpracy z operatorami i użytkownikami programu Copernicus oraz analizuje skuteczność i efektywność programu Copernicus i jego wkład w realizację celów, o których mowa w art. 4. Komisja przedstawia wyniki przedmiotowych ocen Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz Komitetowi Regionów i w razie konieczności proponuje odpowiednie środki.
3. Komisja w stosownych przypadkach może być wspomagana przez niezależne podmioty, może dokonywać oceny metod przeprowadzania projektów oraz oddziaływania ich realizacji, aby ocenić, czy cele, w tym cele odnoszące się do ochrony środowiska, zostały osiągnięte.
4. Komisja może wezwać państwo członkowskie do przedłożenia konkretnej oceny działań oraz powiązanych projektów finansowanych na podstawie niniejszego rozporządzania lub, w stosownych przypadkach, do udzielenia jej informacji i pomocy wymaganej do przeprowadzenia oceny takich projektów.
Artykuł 33
Uchylenie
1. Rozporządzenie (UE) nr 911/2010 traci moc.
2. Wszelkie środki przyjęte na podstawie rozporządzenia (UE) nr 911/2010 pozostają w mocy.
3. Odesłania do uchylonego rozporządzenia (UE) nr 911/2010 odczytywane są jako odesłania do niniejszego rozporządzenia, zgodnie z tabelą korelacji znajdującą się w załączniku.
Artykuł 34
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 3 kwietnia 2014 r.