SMĚRNICE EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY 2014/36/EU
ze dne 26. února 2014
o podmínkách vstupu a pobytu státních příslušníků třetích zemí za účelem zaměstnání jako sezónní pracovníci
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na její čl. 79 odst. 2 písm. a) a b),
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem (3),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Za účelem postupného vytváření prostoru svobody, bezpečnosti a práva stanoví Smlouva o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) opatření, která se mají přijmout v oblastech azylu, přistěhovalectví a ochrany práv státních příslušníků třetích zemí.
(2)
Smlouva o fungování EU stanoví, že Unie vyvíjí společnou přistěhovaleckou politiku, jejímž cílem je ve všech etapách zajistit účinné řízení migračních toků a spravedlivé zacházení se státními příslušníky třetích zemí oprávněně pobývajícími v členských státech. Za tímto účelem mají Evropský parlament a Rada přijmout opatření týkající se podmínek vstupu a pobytu státních příslušníků třetích zemí a vymezení jejich práv.
(3)
Haagský program přijatý Evropskou radou dne 4. listopadu 2004 uznal, že legální migrace bude hrát důležitou úlohu v podporování hospodářského rozvoje, a požádal Komisi, aby předložila plán politiky pro oblast legální migrace, včetně postupů pro přijetí, které umožní rychle reagovat na proměnlivé požadavky trhu práce na migrující pracovní síly.
(4)
Evropská rada ze 14. a 15. prosince 2006 se dohodla na řadě kroků pro rok 2007. Tyto kroky zahrnují rozvoj dobře řízených politik v oblasti legálního přistěhovalectví, které plně respektují vnitrostátní pravomoci, aby se tak pomohlo členským státům pokrýt stávající a budoucí potřeby pracovních sil. Vyzvala také k prozkoumání prostředků k usnadnění dočasné migrace.
(5)
Evropský pakt o přistěhovalectví a azylu přijatý Evropskou radou dne 16. října 2008 vyjadřuje závazek Unie a jejích členských států vést spravedlivou, účinnou a důslednou politiku, která bude reagovat na výzvy a příležitosti, jež představuje migrace. Pakt tvoří základ společné přistěhovalecké politiky vedené duchem solidarity mezi členskými státy a spolupráce se třetími zeměmi, jež vychází z řádného řízení migračních toků v zájmu nejen hostitelských zemí, ale také zemí původu a samotných migrantů.
(6)
Stockholmský program přijatý Evropskou radou dne 11. prosince 2009 uznává, že přistěhovalecké pracovní síly mohou přispět ke zvýšené konkurenceschopnosti a ekonomické vitalitě a že v kontextu značných problémů spojených s demografickým vývojem, které bude Unie v budoucnosti řešit, a zvýšené poptávky po pracovní síle budou pružné politiky přistěhovalectví významným příspěvkem k hospodářskému rozvoji a výkonnosti Unie z dlouhodobého hlediska. Zdůrazňuje také význam zajištění spravedlivého zacházení se státními příslušníky třetích zemí, kteří oprávněně pobývají na území členských států, a optimalizace vztahu mezi migrací a rozvojem. Komisi a Evropskou radu vyzývá k pokračování v provádění Plánu politiky v oblasti legální migrace stanoveného ve sdělení Komise ze dne 21. prosince 2005.
(7)
Tato směrnice by měla přispět k účinnému řízení migračních toků pro konkrétní kategorii sezónní dočasné migrace a k zajištění uspokojivých pracovních a životních podmínek sezónních pracovníků stanovením spravedlivých a transparentních pravidel pro přijetí a pobyt a vymezením práv sezónních pracovníků při současném poskytnutí stimulů a záruk, jejichž cílem je zabránit překračování délky pobytu nebo tomu, aby se dočasný pobyt stal trvalým. Pravidla stanovená směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2009/52/ES (4) navíc přispějí k zamezení situace, kdy se z takového dočasného pobytu stává pobyt nepovolený.
(8)
Členské státy by měly tuto směrnici provádět bez diskriminace na základě pohlaví, rasy, barvy pleti, etnického nebo sociálního původu, genetických vlastností, jazyka, náboženského vyznání nebo přesvědčení, politických nebo jiných názorů, příslušnosti k národnostní menšině, majetku, rodu, zdravotního postižení, věku nebo sexuální orientace, zejména v souladu se směrnicí Rady 2000/43/ES (5) a směrnicí Rady 2000/78/ES (6).
(9)
Použitím této směrnice by neměla být dotčena zásada upřednostňování občanů Unie, pokud jde o přístup k trhu práce členských států, jak vyplývá z příslušných ustanovení příslušných aktů o přistoupení.
(10)
Tato směrnice by se neměla dotýkat práva členských států stanovit objem přijetí státních příslušníků třetích zemí přicházejících ze třetích zemí na jejich území za účelem sezónní práce, jak je uvedeno ve Smlouvě o fungování EU.
(11)
Touto směrnicí by neměly být dotčeny podmínky, pokud jde o poskytování služeb v rámci článku 56 Smlouvy o fungování EU. Zejména by touto směrnicí neměly být dotčeny pracovní podmínky, jež se podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 96/71/ES (7) uplatní na pracovníky, kteří jsou vysláni podnikem usazeným v jednom členském státě za účelem poskytování služeb na území jiného členského státu.
(12)
Tato směrnice by se měla vztahovat na přímé pracovní vztahy mezi sezónními pracovníky a zaměstnavateli. Pokud však vnitrostátní právo členského státu umožňuje přijetí státního příslušníka třetí země jako sezónního pracovníka prostřednictvím agentur zprostředkovávajících zaměstnání nebo dočasnou práci, které jsou usazeny na jeho území a mají uzavřenou smlouvu přímo se sezónním pracovníkem, neměly by takové agentury být vyloučeny z oblasti působnosti této směrnice.
(13)
Při provádění této směrnice by členské státy případně po konzultaci se sociálními partnery měly uvést seznam těch odvětví zaměstnání, která zahrnují činnosti závislé na ročním období. Činnosti závislé na ročním období jsou typické pro odvětví, jako je zemědělství a zahradnictví, zejména v období sadby či sklizně, nebo turistický ruch, zejména v období dovolených.
(14)
Stanoví-li tak vnitrostátní právo a v souladu se zásadou nediskriminace stanovenou v článku 10 Smlouvy o fungování EU, jsou členské státy oprávněny uplatňovat při provádění fakultativních ustanovení této směrnice příznivější zacházení na státní příslušníky konkrétních třetích zemí ve srovnání se státními příslušníky jiných třetích zemí.
(15)
Podání žádosti o přijetí jako sezónní pracovník by mělo být možné pouze tehdy, pobývá-li státní příslušník třetí země mimo území členských států.
(16)
V řádně odůvodněných případech by mělo být možné odmítnout přijetí pro účely této směrnice. Zejména by mělo být možné přijetí odmítnout, pokud se členský stát na základě zhodnocení skutečností domnívá, že dotčený státní příslušník třetí země představuje možnou hrozbu pro veřejný pořádek, veřejnou bezpečnost nebo veřejné zdraví.
(17)
Touto směrnicí by nemělo být dotčeno uplatňování směrnice Evropského parlamentu a Rady 2008/115/ES (8).
(18)
Touto směrnicí by neměla být nepříznivě dotčena práva, která byla přiznána státním příslušníkům třetích zemí, kteří již za účelem práce oprávněně pobývají v členském státě.
(19)
V případě členských států, které uplatňují schengenské acquis v plném rozsahu, se v plném rozsahu použije nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 810/2009 (9) (vízový kodex), nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 562/2006 (10) (Schengenský hraniční kodex) a nařízení Rady (ES) č. 539/2001 (11). Pro pobyty, jejichž délka nepřekročí 90 dní, jsou tedy podmínky pro přijetí sezónních pracovníků na území členských států uplatňujících schengenské acquis v plném rozsahu upraveny těmito nástroji, zatímco tato směrnice by měla pouze upravovat kritéria a požadavky ohledně přístupu k zaměstnání. V případě členských států, které schengenské acquis neuplatňují v plném rozsahu, s výjimkou Spojeného království a Irska, se použije pouze Schengenský hraniční kodex. Ustanovení schengenského acquis uvedená v této směrnici náleží k té části schengenského acquis, jíž se Spojené království ani Irsko neúčastní, a proto se na ně uvedená ustanovení nevztahují.
(20)
Kritéria a požadavky ohledně přijetí, stejně jako důvody pro zamítnutí a odnětí nebo neprodloužení nebo neobnovení pobytů nepřesahujících 90 dní, by měly být vymezeny v této směrnici, pokud se jedná o zaměstnání jako sezónní pracovník. Pokud jsou víza pro krátkodobý pobyt vydána za účelem sezónní práce, použijí se odpovídajícím způsobem příslušná ustanovení schengenského acquis o podmínkách pro vstup a pobyt na území členských států, jakož i o důvodech pro zamítnutí, prodloužení, prohlášení těchto víz za neplatná či jejich zrušení. Zejména by mělo být každé rozhodnutí o zamítnutí, prohlášení víza za neplatné či o jeho zrušení a důvody, na nichž se zakládá, v souladu s čl. 32 odst. 2 a čl. 34 odst. 6 vízového kodexu oznámeno žadateli prostřednictvím standardního formuláře uvedeného v příloze VI vízového kodexu.
(21)
Pro sezónní pracovníky přijaté na pobyty, jejichž délka nepřekročí 90 dní, by tato směrnice měla vymezit podmínky přijetí a pobytu na území členských států, jakož i kritéria a požadavky ohledně přístupu k zaměstnání v členských státech.
(22)
Tato směrnice by měla upravovat pružný systém pro vstup založený na poptávce a objektivních kritériích, jako je platná pracovní smlouva nebo závazná pracovní nabídka uvádějící základní aspekty smlouvy nebo pracovněprávního vztahu.
(23)
Členské státy by měly mít možnost provést test, jenž by prokázal, že pracovní pozici nelze obsadit místní pracovní silou.
(24)
Členské státy by měly mít možnost zamítnout žádost o přijetí zejména tehdy, když státní příslušník třetí země nesplnil povinnost vyplývající z předchozího rozhodnutí o přijetí jako sezónní pracovník, a sice povinnost opustit území dotčeného členského státu po skončení platnosti povolení za účelem sezónní práce.
(25)
Členské státy by měly mít možnost požadovat po zaměstnavateli, aby spolupracoval s příslušnými orgány a poskytl všechny příslušné informace potřebné k tomu, aby se zabránilo možnému zneužívání a nesprávnému používání postupů stanovených touto směrnicí.
(26)
Stanovení jednotného postupu vedoucího k jednomu kombinovanému povolení zahrnujícímu pobyt i práci by mělo přispět ke zjednodušení pravidel, která se v současnosti používají v členských státech. Tím by nemělo být dotčeno právo členských států určit příslušné orgány a způsoby, jakými by se měly tyto orgány zapojit do jednotného postupu v souladu s národními zvláštnostmi správní organizace a praxe.
(27)
Určením příslušných orgánů podle této směrnice by neměla být dotčena úloha ani odpovědnost jiných orgánů a případně sociálních partnerů podle vnitrostátního práva nebo postupů, pokud jde o posuzování žádosti a rozhodnutí o ní.
(28)
Tato směrnice by měla stanovit stupeň flexibility pro členské státy, pokud jde o vydání povolení pro přijetí (vstup, pobyt a práce) sezónních pracovníků. Vydáním dlouhodobého víza podle čl. 12 odst. 2 písm. a) by neměla být dotčena možnost členských států vydávat předem povolení k práci v dotčeném členské státu. S cílem zajistit, že podmínky zaměstnání stanovené touto směrnicí byly zkontrolovány a jsou splněny, by však na povoleních vydaných předem mělo být jasně vyznačeno, že byla vydána za účelem sezónní práce. Pokud byla vydána pouze krátkodobá víza, členské státy by měly použít pole „poznámky“ umístěné za tímto účelem na vízovém štítku.
(29)
Pro všechny pobyty, jejichž délka nepřekročí 90 dní, by členské státy měly vydat buď krátkodobé vízum, nebo krátkodobé vízum doplněné o pracovní povolení v případech, kdy státní příslušník třetí země žádá o vízum v souladu s nařízením (ES) č. 539/2001. Členské státy by měly vydat pracovní povolení státnímu příslušníkovi třetí země pro účely sezónní práce, pokud tento státní příslušník nepodléhá vízové povinnosti a pokud členský stát nepoužil čl. 4 odst. 3 uvedeného nařízení. Pro všechny pobyty, jejichž délka překročí 90 dní, by členské státy měly vydat jedno z těchto povolení: dlouhodobé vízum; povolení sezónního pracovníka; nebo povolení sezónního pracovníka doplněné o dlouhodobé vízum, pokud je dlouhodobé vízum vyžadováno vnitrostátním právem pro vstup na území. Nic v této směrnici by nemělo bránit tomu, aby členské státy vydaly pracovní povolení přímo zaměstnavateli.
(30)
Pokud se vízum vyžaduje pouze pro účel vstupu na území členského státu a státní příslušník třetí země splňuje všechny podmínky pro vydání povolení sezónního pracovníka, měl by dotyčný členský stát poskytnout státnímu příslušníku třetí země všechny prostředky pro získání požadovaného víza a zajistit účinnou spolupráci příslušných orgánů za tímto účelem.
(31)
Maximální délka pobytu by měla být stanovena členským státem a být omezena na dobu od pěti do devíti měsíců, což by mělo spolu s vymezením sezónní práce zajistit, že se jedná o práci skutečně sezónní povahy. Za tímto účelem by mělo být stanoveno, že v rámci této maximální doby pobytu je možno prodloužit platnost smlouvy nebo změnit zaměstnavatele, za předpokladu, že budou nadále splněna kritéria pro přijetí. To by mělo sloužit ke snížení rizika zneužívání, kterému mohou čelit sezónní pracovníci, pokud jsou vázáni na jednoho zaměstnavatele, a současně zajistit pružnou reakci na skutečné potřeby zaměstnavatelů, pokud jde o pracovní sílu. Možnost sezónního pracovníka být zaměstnán u jiného zaměstnavatele za podmínek stanovených touto směrnicí by neměla zahrnovat možnost sezónního pracovníka hledat zaměstnání na území členského státu po dobu své nezaměstnanosti.
(32)
Při rozhodování o prodloužení pobytu nebo obnovení platnosti povolení za účelem sezónní práce by členské státy měly mít možnost zohlednit situaci na trhu práce.
(33)
V případech, kdy byl sezónní pracovník přijat pro pobyt nepřekračující 90 dní a členský stát se rozhodl pobyt prodloužit na dobu delší než 90 dní, by mělo být krátkodobé vízum nahrazeno vízem dlouhodobým nebo povolením sezónního pracovníka.
(34)
Vzhledem k určitým aspektům cirkulační migrace, jakož i výhledům zaměstnání sezónních pracovníků ze třetích zemí na více než jednu sezónu i vzhledem k zájmům zaměstnavatelů Unie, aby mohli počítat se stabilnější a již vyškolenou pracovní sílou, by měla být zajištěna možnost snadnějších postupů pro přijímání státních příslušníků třetích zemí v dobré víře, kteří již byli přijati jako sezónní pracovníci v členském státě nejméně jednou za posledních pět let a kteří vždy splňovali všechna kritéria a podmínky stanovené touto směrnicí pro vstup a pobyt v daném členském státě. Sezónní povaha práce by těmito postupy neměla být narušena ani obcházena.
(35)
Členské státy by se měly co nejvíce vynasnažit, aby žadatelům byly zpřístupněny informace o podmínkách vstupu a pobytu, včetně práv, povinností a procesních záruk stanovených touto směrnicí a veškerých dokladů potřebných pro žádost o pobyt a práci na území členského státu jako sezónní pracovník.
(36)
Členské státy by měly stanovit účinné, přiměřené a odrazující sankce vůči zaměstnavatelům pro případ porušování jejich povinností vyplývajících z této směrnice. Těmito sankcemi by mohla být opatření stanovená v článku 7 směrnice 2009/52/ES a tyto sankce by měly případně zahrnovat odpovědnost zaměstnavatele zaplatit sezónnímu pracovníkovi náhradu škody. Měly by být zavedeny nezbytné mechanismy umožňující, aby sezónní pracovníci obdrželi náhradu škody, na niž mají nárok, i v případě, kdy se již nezdržují na území dotčeného členského státu.
(37)
Měl by být stanoven soubor pravidel upravujících postup posuzování žádostí o přijetí jako sezónní pracovník. Tyto postupy by měly být účinné a zvladatelné, měly by zohlednit normální pracovní zátěž správních orgánů členských států a být i transparentní a spravedlivé, aby nabízely dotyčným osobám odpovídající právní jistotu.
(38)
V případě krátkodobých víz se procesní záruky řídí příslušnými ustanoveními schengenského acquis.
(39)
Příslušné orgány členských států by měly rozhodnout o žádostech o povolení za účelem sezónní práce co nejdříve po jejich podání. Pokud jde o žádosti o prodloužení nebo obnovení platnosti podané v době platnosti povolení, měly by členské státy přijmout všechna přiměřená opatření s cílem zajistit, aby sezónní pracovník nebyl z důvodů probíhajících správních postupů povinen přerušit svůj pracovněprávní vztah s tímtéž zaměstnavatelem, nebo aby mu nebylo bráněno změnit zaměstnavatele. Žadatelé by měli podat svou žádost o prodloužení nebo obnovení co nejdříve. Sezónní pracovník by měl být v každém případě oprávněn pobývat na území daného členského státu a případně pokračovat v práci, dokud příslušné orgány nepřijmou konečné rozhodnutí o žádosti o prodloužení nebo obnovení platnosti.
(40)
Vzhledem k povaze sezónní práce by členské státy měly být vybízeny k tomu, aby za vyřizování žádostí nevybíraly poplatky. V případě, že členský stát přesto rozhodne o vybírání poplatku, neměl by takový poplatek být ani nepřiměřený, ani nadměrný.
(41)
Sezónní pracovníci by měli mít ubytování, které zajišťuje přiměřenou životní úroveň. Příslušný orgán by měl být informován o jakékoli změně ubytování. Pokud je takové ubytování zajištěno zaměstnavatelem nebo jeho prostřednictvím, nemělo by nájemné být nadměrné v porovnání s čistou odměnou sezónního pracovníka nebo v porovnání s kvalitou ubytování; nájemné placené sezónním pracovníkem by nemělo být automaticky sráženo z jeho mzdy; zaměstnavatel by měl sezónnímu pracovníkovi předložit nájemní smlouvu či jiný rovnocenný dokument stanovující podmínky nájmu daného ubytování a měl by zajistit, že ubytování splňuje obecné zdravotní a bezpečnostní normy platné v dotčeném členském státě.
(42)
Státní příslušníci třetích zemí, kteří jsou držiteli platného cestovního dokladu a povolení za účelem sezónní práce vydaného podle této směrnice členským státem, který uplatňuje schengenské acquis v plném rozsahu, by měli být oprávněni vstoupit a volně se pohybovat na území členských států, jež uplatňují schengenské acquis v plném rozsahu, po dobu až 90 dní během kteréhokoli 180denního období v souladu s Schengenským hraničním kodexem a s článkem 21 Úmluvy k provedení Schengenské dohody ze dne 14. Června 1985 mezi vládami států Hospodářské unie Beneluxu, Spolkové republiky Německo a Francouzské republiky o postupném odstraňování kontrol na společných hranicích (12) (Úmluva k provedení Schengenské dohody).
(43)
Vzhledem k obzvláště zranitelnému postavení sezónních pracovníků, kteří jsou státními příslušníky třetích zemí, a dočasnému charakteru jejich pracovního zařazení, je třeba zajistit účinnou ochranu jejich práv i v oblasti sociálního zabezpečení, pravidelně kontrolovat dodržování zásady rovného zacházení s pracovníky, kteří jsou státními příslušníky hostitelského členského státu, při zachování zásady stejné odměny za stejnou práci na stejném pracovišti, a to prostřednictvím uplatňování kolektivních smluv a dalších ujednání o pracovních podmínkách, které byly uzavřeny na jakékoli úrovni nebo pro které existují právní předpisy, v souladu s vnitrostátním právem a postupy a za stejných podmínek, jež platí pro státní příslušníky hostitelského členského státu.
(44)
Uplatňováním této směrnice by neměla být dotčena práva a zásady obsažené v Evropské sociální chartě ze dne 18. října 1961 a popřípadě v Evropské úmluvě o právním postavení migrujících pracovníků ze dne 24. listopadu 1977.
(45)
Je nutné, aby se na sezónní pracovníky, kteří jsou státními příslušníky třetích zemí, vztahovaly kromě právních, správních a regulačních předpisů platných pro pracovníky, kteří jsou státními příslušníky hostitelského členského státu, i rozhodčí výroky a kolektivní smlouvy a smlouvy uzavřené na všech úrovních v souladu s vnitrostátním právem a postupy příslušného hostitelského členského státu, a to za stejných podmínek, jež platí pro státní příslušníky hostitelského členského státu.
(46)
Sezónním pracovníkům, kteří jsou státními příslušníky třetích zemí, by se mělo dostávat rovného zacházení, pokud jde o oblasti sociálního zabezpečení uvedené v článku 3 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 883/2004 (13). Tato směrnice neharmonizuje právní předpisy členských států v oblasti sociálního zabezpečení členských států a nezahrnuje sociální pomoc. Omezuje se na použití zásady rovného zacházení v oblasti sociálního zabezpečení na osoby, které spadají do její oblasti působnosti. Tato směrnice by neměla přiznávat více práv, než jsou ta, která jsou již stanovena ve stávajících právních předpisech Unie v oblasti sociálního zabezpečení státních příslušníků třetích zemí, v jejichž případě existují mezi členskými státy přeshraniční zájmy.
Z důvodu dočasné povahy pobytu sezónních pracovníků a aniž je dotčeno nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1231/2010 (14), by členské státy měly mít možnost vyloučit rodinné dávky a dávky v nezaměstnanosti z rovného zacházení se sezónními pracovníky a jejich vlastními státními příslušníky a měly by mít možnost omezit uplatňování rovného zacházení, pokud jde o vzdělávání a odbornou přípravu, jakož i daňové zvýhodnění.
Tato směrnice by neměla upravovat sloučení rodiny. Kromě toho tato směrnice nepřiznává práva ve vztahu k situacím, které nespadají do oblasti působnosti práva Unie, jako například v situacích, kdy rodinní příslušníci pobývají ve třetí zemi. Tím by však nemělo být dotčeno právo pozůstalých, kteří odvozují svá práva na obdržení pozůstalostních důchodů od sezónního pracovníka v případě, že pobývají ve třetí zemi. Tímto by nemělo být dotčeno nediskriminační uplatňování vnitrostátního práva členskými státy, jež stanoví pravidla de minimis týkající se příspěvků do důchodových systémů. Měly by být zavedeny mechanismy, které zajistí účinné sociální zabezpečení během pobytu a případné převedení práv nabytých sezónními pracovníky.
(47)
Právo Unie neomezuje pravomoc členských států uspořádat své systémy sociálního zabezpečení. Pokud neexistuje harmonizace na úrovni Unie, každý členský stát stanoví podmínky, za nichž jsou dávky sociálního zabezpečení poskytovány, jakož i výši těchto dávek a dobu jejich poskytování. Při výkonu této pravomoci by však členské státy měly postupovat v souladu s právem Unie.
(48)
Jakýmkoli omezením rovného zacházení v oblasti sociálního zabezpečení podle této směrnice by neměla být dotčena práva přiznaná podle nařízení (EU) č. 1231/2010.
(49)
Za účelem zajištění řádného prosazování této směrnice, zejména ustanovení týkajících se práv, pracovních podmínek a ubytování, by měly členské státy zajistit zavedení vhodného mechanismu sledování zaměstnavatelů a případné provádění vhodných, účinných a odpovídajících kontrol na jejich příslušném území. Výběr zaměstnavatelů, kteří budou kontrolováni, by měl především vycházet z posouzení rizik, jež vypracují příslušné orgány členských států s přihlédnutím například k odvětví, ve kterém daná společnost vykonává svou činnost, či k jakémukoli dřívějšímu záznamu o porušení předpisů.
(50)
Pro snadnější prosazování této směrnice by členské státy měly zavést účinné mechanismy, které umožní sezónním pracovníkům domoci se právními prostředky nápravy a podávat stížnosti přímo nebo prostřednictvím příslušných třetích stran, jako jsou odbory nebo jiná sdružení. To se považuje za nezbytné pro řešení situací, kdy sezónní pracovníci nevědí o existenci donucovacích mechanismů nebo kvůli obavám před možnými důsledky váhají, zda je mají svým jménem využívat. Sezónní pracovníci by měli mít přístup k soudní ochraně proti pronásledování v důsledku podané stížnosti.
(51)
Jelikož cílů této směrnice, totiž zavedení zvláštního postupu pro přijímání, přijetí podmínek týkajících se vstupu a pobytu za účelem sezónní práce státních příslušníků třetích zemí a vymezení jejich práv jako sezónních pracovníků, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jich může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii (dále jen „Smlouva o EU“), přičemž se zohlední přistěhovalecká politika a politika zaměstnanosti na evropské i vnitrostátní úrovni. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje tato směrnice rámec toho, co je nezbytné pro dosažení uvedených cílů.
(52)
Tato směrnice dodržuje základní práva a ctí zásady uznané v Listině základních práv Evropské unie, zejména její článek 7, čl. 15 odst. 3, články 17, 27, 28, 31 a čl. 33 odst. 2, v souladu s článkem 6 Smlouvy o EU.
(53)
Členské státy se v souladu se Společným politickým prohlášením členských států a Komise o informativních dokumentech ze dne 28. září 2011 (15) zavázaly, že v odůvodněných případech doplní oznámení o opatřeních přijatých za účelem provedení směrnice ve vnitrostátním právu o jeden či více dokumentů s informacemi o vztahu mezi jednotlivými složkami směrnice a příslušnými částmi nástrojů přijatých členskými státy za účelem provedení směrnice ve vnitrostátním právu. V případě této směrnice považuje normotvůrce předložení těchto dokumentů za odůvodněné.
(54)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu č. 21 o postavení Spojeného království a Irska s ohledem na prostor svobody, bezpečnosti a práva, připojeného ke Smlouvě o EU a Smlouvě o fungování EU, a aniž je dotčen článek 4 uvedeného protokolu, se tyto členské státy neúčastní přijímání této směrnice a tato směrnice pro ně není závazná ani použitelná.
(55)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu č. 22 o postavení Dánska, připojeného ke Smlouvě o EU a Smlouvě o fungování EU, se Dánsko neúčastní přijímání této směrnice a tato směrnice pro něj není závazná ani použitelná,
PŘIJALY TUTO SMĚRNICI:
KAPITOLA I
OBECNÁ USTANOVENÍ
Článek 1
Předmět
1. Tato směrnice určuje podmínky vstupu a pobytu státních příslušníků třetích zemí za účelem zaměstnání jako sezónní pracovníci a vymezuje práva sezónních pracovníků.
2. Pro pobyty, jejichž délka nepřekročí 90 dní, se použije tato směrnice, aniž je dotčeno schengenské acquis, zejména vízový kodex, Schengenský hraniční kodex a nařízení (ES) č. 539/2001.
Článek 2
Oblast působnosti
1. Tato směrnice se vztahuje na státní příslušníky třetích zemí, kteří pobývají mimo území členských států a kteří žádají o přijetí, nebo byli přijati za podmínek stanovených touto směrnicí na území členského státu za účelem zaměstnání jako sezónní pracovníci.
Tato směrnice se nevztahuje na státní příslušníky třetích zemí, kteří v době podání žádosti pobývají na území členského státu, s výjimkou případů uvedených v článku 15.
2. Při provádění této směrnice uvedou členské státy, případně po konzultaci se sociálními partnery, seznam těch odvětví zaměstnání, která zahrnují činnosti závislé na ročním období. Členské státy mohou tento seznam změnit případně po konzultaci se sociálními partnery. Členské státy informují o takových změnách Komisi.
3. Tato směrnice se nevztahuje na státní příslušníky třetích zemí, kteří:
a)
vykonávají činnosti jménem podniku usazeného v jiném členském státě v rámci poskytování služeb ve smyslu článku 56 Smlouvy o fungování EU, včetně státních příslušníků třetích zemí vyslaných podnikem usazeným v členském státě v rámci poskytování služeb podle směrnice 96/71/ES;
b)
jsou rodinnými příslušníky občanů Unie, kteří uplatnili své právo volného pohybu v rámci Unie v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2004/38/ES (16);
c)
spolu se svými rodinnými příslušníky, bez ohledu na svou státní příslušnost, požívají práv na volný pohyb rovnocenných s právy občanů Unie podle dohod mezi Unií a jejími členskými státy nebo dohod mezi Unií a třetími zeměmi.
Článek 3
Definice
Pro účely této směrnice se rozumí:
a)
„státním příslušníkem třetí země“ každá osoba, která není občanem Unie ve smyslu čl. 20 odst. 1 Smlouvy o fungování EU;
b)
„sezónním pracovníkem“ státní příslušník třetí země, který si ponechává své hlavní bydliště ve třetí zemi a oprávněně a dočasně pobývá na území členského státu za účelem výkonu činnosti závislé na ročním období, na základě jedné nebo více pracovních smluv na dobu určitou uzavřených přímo mezi daným státním příslušníkem třetí země a zaměstnavatelem usazeným v daném členském státě;
c)
„činností závislou na ročním období“ činnost, která je vázána na určitou roční dobu podle opakující se události nebo typu událostí na základě sezónních podmínek, v jejichž průběhu jsou potřeby, pokud jde o pracovní sílu, podstatně větší než u běžného typu činnosti;
d)
„povolením sezónního pracovníka“ povolení vydané za použití vzoru stanoveného v nařízení Rady (ES) č. 1030/2002 (17) a které obsahuje odkaz na sezónní práci a opravňuje svého držitele k pobytu a práci na území členského státu po dobu delší než 90 dní za podmínek stanovených touto směrnicí;
e)
„krátkodobým vízem“ povolení vydané členským státem podle čl. 2 odst. 2 písm. a) vízového kodexu nebo vydané v souladu vnitrostátním právem členského státu, který neuplatňuje schengenské acquis v plném rozsahu;
f)
„dlouhodobým vízem“ povolení vydané členským státem podle článku 18 Úmluvy k provedení Schengenské dohody nebo vydané v souladu s vnitrostátním právem členského státu, který neuplatňuje schengenské acquis v plném rozsahu;
g)
„jednotným postupem vyřizování žádostí“ postup, který na základě jedné žádosti o povolení pro státního příslušníka třetí země k pobytu a výkonu práce na území členského státu vede k rozhodnutí o žádosti o povolení sezónního pracovníka;
h)
„povolením za účelem sezónní práce“ jakékoli z povolení uvedených v článku12, které opravňuje svého držitele k pobytu a práci na území členského státu, jenž toto povolení vydal podle této směrnice;
i)
„pracovním povolením“ jakékoli povolení vydané členským státem v souladu s vnitrostátními právem za účelem práce na území tohoto členského státu.
Článek 4
Příznivější ustanovení
1. Tato směrnice se použije, aniž jsou dotčena příznivější ustanovení:
a)
práva Unie, včetně dvoustranných a mnohostranných dohod uzavřených mezi Unií nebo mezi Unií a jejími členskými státy na jedné straně a jednou nebo více třetími zeměmi na straně druhé;
b)
dvoustranných nebo mnohostranných dohod uzavřených mezi jedním nebo více členskými státy a jednou nebo více třetími zeměmi.
2. Touto směrnicí není dotčeno právo členských států přijmout nebo ponechat v platnosti příznivější ustanovení pro státní příslušníky třetích zemí, na které se tato směrnice vztahuje, pokud jde o články 18, 19, 20, 23 a 25.
KAPITOLA II
PODMÍNKY PŘIJÍMÁNÍ
Článek 5
Kritéria a požadavky pro přijetí do zaměstnání jako sezónního pracovníka k pobytu nepřesahujícímu 90 dní
1. K žádostem o přijetí do členského státu za podmínek stanovených touto směrnicí k pobytu nepřesahujícímu 90 dní se přiloží:
a)
platná pracovní smlouva nebo, pokud tak stanoví vnitrostátní právní nebo správní předpisy či praxe, závazná pracovní nabídka pracovat jako sezónní pracovník v dotčeném členském státě u zaměstnavatele usazeného v uvedeném členském státě, v níž je uvedeno:
i)
místo výkonu a druh práce,
ii)
délka zaměstnání,
iii)
odměna,
iv)
délka pracovní doby za týden nebo za měsíc,
v)
rozsah placené dovolené,
vi)
případně další související pracovní podmínky a
vii)
pokud možno datum zahájení zaměstnání;
b)
doklad o tom, že sezónní pracovník má zdravotní pojištění na všechna rizika, proti nimž jsou běžně pojištěni státní příslušníci dotyčného členského státu, nebo o něj požádal, je-li tak stanoveno vnitrostátními právními předpisy, na období, během nichž nebudou v souvislosti s prací vykonávanou v uvedeném členském státě nebo v jejím důsledku taková pojistná krytí ani odpovídající nároky na dávky přiznány;
c)
doklad o tom, že daný sezónní pracovník bude mít náležité ubytování nebo že mu bude náležité ubytování poskytnuto, a to v souladu s článkem 20.
2. Členské státy požadují, aby podmínky uvedené v odst. 1 písm. a) byly v souladu s platným právem, kolektivními smlouvami nebo postupy.
3. Na základě dokumentů poskytnutých podle odstavce 1 členské státy požadují, aby sezónní pracovník nevyužíval jejich systémy sociální pomoc.
4. Pokud je v pracovní smlouvě nebo v závazné pracovní nabídce upřesněno, že státní příslušník třetí země bude vykonávat regulované povolání ve smyslu směrnice Evropského parlamentu a Rady 2005/36/ES (18), mohou členské státy požadovat, aby žadatel předložil dokumenty osvědčující, že státní příslušník třetí země splňuje podmínky stanovené vnitrostátním právem pro výkon daného regulovaného povolání.
5. Při posuzování žádosti o povolení uvedené v čl. 12 odst. 1 členské státy, které neuplatňují schengenské acquis v plném rozsahu, ověří, že státní příslušník třetí země:
a)
nepředstavuje riziko nedovoleného přistěhovalectví;
b)
zamýšlí opustit území členských států nejpozději v den skončení platnosti povolení.
Článek 6
Kritéria a požadavky přijetí sezónního pracovníka k pobytu přesahujícímu 90 dní
1. K žádostem o přijetí do členského státu za podmínek stanovených touto směrnicí k pobytu přesahujícímu 90 dní se přiloží:
a)
platná pracovní smlouva nebo, pokud tak stanoví vnitrostátní právní nebo správní předpisy či praxe, závazná pracovní nabídka pracovat jako sezónní pracovník v dotčeném členském státě u zaměstnavatele usazeného v uvedeném členském státě, v níž je uvedeno:
i)
místo výkonu a druh práce,
ii)
délka zaměstnání,
iii)
odměna
iv)
délka pracovní doby za týden nebo za měsíc,
v)
rozsah placené dovolené,
vi)
případně další související pracovní podmínky a
vii)
pokud možno datum zahájení zaměstnání;
b)
doklad o tom, že sezónní pracovník má zdravotní pojištění na všechna rizika, proti nimž jsou běžně pojištěni státní příslušníci dotčeného členského státu, nebo o něj požádal, je-li tak stanoveno vnitrostátními právními předpisy, na období, během nichž nebudou v souvislosti s prací vykonávanou v uvedeném členském státě nebo v jejím důsledku taková pojistná krytí ani odpovídající nároky na dávky přiznány;
c)
doklad o tom, že daný sezónní pracovník bude mít náležité ubytování nebo že mu bude náležité ubytování poskytnuto, a to v souladu s článkem 20.
2. Členské státy požadují, aby náležitosti uvedené v odst. 1 písm. a) byly v souladu s platnými právem, kolektivními smlouvami nebo postupy.
3. Na základě dokumentů poskytnutých podle odstavce 1 členské státy požadují, aby měl sezónní pracovník v průběhu pobytu dostatečné prostředky na pokrytí svých potřeb a nemusel využívat jejich systémy sociální pomoci.
4. Státní příslušníci třetích zemí, kteří jsou považováni za hrozbu pro veřejný pořádek, veřejnou bezpečnost nebo veřejné zdraví, nesmí být přijímáni.
5. Při posuzování žádosti o povolení podle čl. 12 odst. 2 členské státy prověří, že státní příslušník třetí země nepředstavuje riziko nedovoleného přistěhovalectví a že zamýšlí opustit území členských států nejpozději v den skončení platnosti povolení.
6. Pokud je v pracovní smlouvě nebo v závazné pracovní nabídce upřesněno, že státní příslušník třetí země bude vykonávat regulované povolání ve smyslu směrnice 2005/36/ES, mohou členské státy požadovat, aby žadatel předložil dokumenty osvědčující, že státní příslušník třetí země splňuje podmínky stanovené vnitrostátním právem pro výkon daného regulovaného povolání.
7. Členské státy vyžadují, aby státní příslušníci třetích zemí vlastnili platný cestovní doklad, jak stanoví vnitrostátní právo. Členské státy požadují, aby doba platnosti cestovního dokladu zahrnovala přinejmenším dobu platnosti povolení za účelem sezónní práce.
Členské státy mohou rovněž požadovat, aby:
a)
doba platnosti přesahovala zamýšlenou délku pobytu o nejvýše tři měsíce;
b)
cestovní doklad byl vydán v posledních deseti letech a
c)
cestovní doklad obsahoval nejméně dvě prázdné stránky.
Článek 7
Objem vstupů
Touto směrnicí není dotčeno právo členského státu stanovit objem vstupů státních příslušníků třetích zemí vstupujících na jeho území za účelem sezónní práce. Na tomto základě může být žádost o povolení za účelem sezónní práce posouzena jako nepřijatelná nebo může být zamítnuta.
Článek 8
Důvody pro zamítnutí
1. Členské státy zamítnou žádost o povolení za účelem sezónní práce, pokud:
a)
nejsou splněny články 5 nebo 6 nebo
b)
dokumenty předložené pro účely článků 5 a 6 byly získány podvodným způsobem či padělány nebo pozměněny.
2. Členské státy případně zamítnou žádost o povolení za účelem sezónní práce, pokud:
a)
vůči zaměstnavateli byly v souladu s vnitrostátním právem uplatněny sankce za neohlášenou práci nebo neoprávněné zaměstnávání;
b)
podnik zaměstnavatele je či byl v likvidaci v souladu s vnitrostátními právními předpisy upravujícími insolvenční řízení nebo nevyvíjí žádnou hospodářskou činnost nebo
c)
vůči zaměstnavateli byly uplatněny sankce podle článku 17.
3. Členské státy mohou ověřit, zda by dotyčné volné pracovní místo nemohlo být obsazeno státními příslušníky daného členského státu, jinými občany Unie nebo státními příslušníky třetích zemí, kteří oprávněně pobývají v daném členském státě, a v takovém případě mohou žádost zamítnout. Tento odstavec se použije, aniž je dotčena zásada upřednostňování občanů Unie vyjádřená v příslušných ustanoveních příslušných aktů o přistoupení.
4. Členské státy mohou zamítnout žádost o povolení za účelem sezónní práce, pokud:
a)
zaměstnavatel nesplnil své zákonné povinnosti týkající se sociálního zabezpečení, daní, pracovních práv, pracovních podmínek nebo podmínek zaměstnání stanovených platným právem nebo kolektivními smlouvami;
b)
zaměstnavatel v průběhu 12 měsíců bezprostředně předcházejících dni podání žádosti zrušil pracovní místo na plný úvazek s cílem vytvořit tak volné pracovní místo, které se zaměstnavatel nyní pokouší obsadit podle této směrnice, nebo
c)
státní příslušník třetí země nesplnil povinnosti vyplývající z předchozího rozhodnutí o přijetí jako sezónní pracovník.
5. Aniž je dotčen odstavec 1, zohlední každé rozhodnutí o zamítnutí žádosti konkrétní okolnosti daného případu, včetně zájmů sezónního pracovníka, za dodržení zásady proporcionality.
6. Důvody pro zamítnutí vydání krátkodobého víza jsou upraveny v příslušných ustanoveních vízového kodexu.
Článek 9
Odnětí povolení za účelem sezónní práce
1. Členské státy odejmou povolení za účelem sezónní práce, pokud:
a)
doklady předložené pro účely článků 5 nebo 6 byly získány podvodně, byly padělány nebo pozměněny nebo
b)
držitel pobývá na daném území pro jiné účely než ty, pro které byl oprávněn k pobytu.
2. Členské státy případně odejmou povolení za účelem sezónní práce, pokud:
a)
vůči zaměstnavateli byly v souladu s vnitrostátním právem uplatněny sankce za neohlášenou práci nebo neoprávněné zaměstnávání;
b)
podnik zaměstnavatele je či byl v likvidaci v souladu s vnitrostátními právními předpisy upravujícími insolvenční řízení nebo nevyvíjí žádnou hospodářskou činnost, nebo
c)
vůči zaměstnavateli byly uplatněny sankce podle článku 17.
3. Členské státy mohou odejmout povolení za účelem sezónní práce, pokud:
a)
nejsou splněny články 5 nebo 6 nebo již nadále nemohou být splněny;
b)
zaměstnavatel nesplnil své zákonné povinnosti týkající se sociálního zabezpečení, daní, pracovních práv, pracovních podmínek nebo podmínek zaměstnání stanovených platným právem nebo kolektivními smlouvami;
c)
zaměstnavatel nesplnil své povinnosti vyplývající z pracovní smlouvy nebo
d)
zaměstnavatel v průběhu 12 měsíců bezprostředně předcházejících dni podání žádosti zrušil pracovní místo na plný úvazek s cílem vytvořit tak volné pracovní místo, které se zaměstnavatel nyní pokouší obsadit podle této směrnice.
4. Členské státy mohou odejmout povolení za účelem sezónní práce, pokud státní příslušník třetí země žádá o mezinárodní ochranu podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2011/95/EU (19) nebo o ochranu v souladu s vnitrostátním právem, mezinárodními závazky nebo praxí dotčeného členského státu.
5. Aniž je dotčen odstavec 1, zohlední každé rozhodnutí o odnětí povolení konkrétní okolnosti daného případu, včetně zájmů sezónního pracovníka, za dodržení zásady proporcionality.
6. Důvody pro prohlášení krátkodobých víz za neplatná či jejich zrušení jsou upraveny v příslušných ustanoveních vízového kodexu.
Článek 10
Povinnost spolupracovat
Členské státy mohou vyžadovat po zaměstnavateli, aby poskytl všechny příslušné informace potřebné pro udělení, prodloužení či obnovení platnosti povolení za účelem sezónní práce.
KAPITOLA III
POSTUP A POVOLENÍ ZA ÚČELEM SEZÓNNÍ PRÁCE
Článek 11
Přístup k informacím
1. Členské státy umožní žadatelům snadný přístup k informacím o veškerých dokladech potřebných pro žádost a k informacím o vstupu a pobytu, včetně práv, povinností a procesních záruk sezónního pracovníka.
2. Pokud členské státy vydají státním příslušníkům třetích zemí povolení za účelem sezónní práce, poskytnou jim rovněž písemné informace o jejich právech a povinnostech podle této směrnice, včetně informací o postupech podávání stížností.
Článek 12
Povolení za účelem sezónní práce
1. Pro pobyty nepřekračující 90 dní vydají členské státy státním příslušníkům třetí země, kteří splňují článek 5 a na něž se nevztahují důvody uvedené v článku 8, jedno z těchto povolení za účelem sezónní práce, aniž jsou tím dotčena pravidla pro vydávání krátkodobých víz stanovená ve vízovém kodexu a v nařízení Rady (ES) č. 1683/95 (20):
a)
krátkodobé vízum uvádějící, že je vydáváno za účelem sezónní práce;
b)
krátkodobé vízum a pracovní povolení uvádějící, že jsou vydávány za účelem sezónní práce, nebo
c)
pracovní povolení uvádějící, že je vydáváno za účelem sezónní práce, pokud je státní příslušník třetí země osvobozen od požadavku vízové povinnosti v souladu s přílohou II nařízení (ES) č. 539/2001 a dotčený členský stát na něj nepoužije čl. 4 odst. 3 uvedeného nařízení.
Při provedení této směrnice do vnitrostátního práva stanoví členské státy buď povolení uvedená v písmenech a) a c), nebo povolení uvedená v písmenech b) a c).
2. Pro pobyty překračující 90 dní vydají členské státy státním příslušníkům třetí země, kteří splňují článek 6 a na něž se nevztahují důvody uvedené v článku 8, jedno z těchto povolení za účelem sezónní práce:
a)
dlouhodobé vízum uvádějící, že je vydáváno za účelem sezónní práce;
b)
povolení sezónního pracovníka nebo
c)
povolení sezónního pracovníka a dlouhodobé vízum, pokud je takové vízum vyžadováno vnitrostátním právem pro vstup na území.
Při provedení této směrnice do vnitrostátního práva stanoví členské státy pouze jedno z povolení uvedených v písmenech a), b) a c).
3. Aniž je dotčeno schengenské acquis, členské státy určí, zda má být žádost podána státním příslušníkem třetí země nebo zaměstnavatelem.
Povinností členských států určit, zda žádost má podat státní příslušník třetí země nebo jeho zaměstnavatel, nejsou dotčena ujednání vyžadující, aby do daného postupu byli zapojeni oba.
4. Povolení sezónního pracovníka uvedené v odst. 2 prvním pododstavci písm. b) a c) vydávají příslušné orgány členských států, přičemž používají vzor stanovený v nařízení (ES) č. 1030/2002. Členské státy uvedou na povolení poznámku, že je vydáváno za účelem sezónní práce.
5. V případě dlouhodobých víz členské státy na vízovém štítku v poli „poznámky“ uvedou, že vízum je vydáváno za účelem sezónní práce v souladu s 12. bodem přílohy nařízení Rady (ES) č. 1683/95.
6. Členské státy mohou uvést další informace týkající se pracovněprávního vztahu sezónního pracovníka v papírové podobě, nebo uchovat tyto údaje v elektronickém formátu podle článku 4 nařízení (ES) č. 1030/2002 a bodu a) 16 přílohy tohoto nařízení.
7. Pokud se vízum vyžaduje pouze pro účel vstupu na území členského státu a státní příslušník třetí země splňuje všechny podmínky pro vydání povolení sezónního pracovníka podle odst. 2 prvního pododstavce písm. c), poskytne dotyčný členský stát státnímu příslušníku třetí země všechny prostředky pro získání požadovaného víza.
8. Vydáním dlouhodobého víza podle odst. 2 prvního pododstavce písm. a) není dotčena možnost členských států vydávat předem povolení k práci v dotčeném členské státu.
Článek 13
Žádost o povolení sezónního pracovníka
1. Členské státy určí orgány příslušné pro přijetí žádosti o povolení sezónního pracovníka a pro rozhodnutí o jeho vydání.
2. Žádost o povolení sezónního pracovníka se podává v rámci jednotného postupu pro podávání žádostí.
Článek 14
Délka pobytu
1. Členské státy stanoví maximální dobu pobytu sezónních pracovníků, jež nesmí být kratší než pět měsíců a delší než devět měsíců během kteréhokoli období 12 měsíců. Po skončení této doby státní příslušník třetí země opustí území členského státu, ledaže mu dotyčný členský stát podle vnitrostátního práva nebo práva Unie vydá povolení k pobytu za jiným účelem, než je sezónní práce.
2. Členské státy mohou stanovit maximální dobu v kterémkoli období 12 měsíců, během něhož je zaměstnavatel oprávněn najímat sezónní pracovníky. Uvedená doba nesmí být kratší než maximální doba pobytu stanovená podle odstavce 1.
Článek 15
Prodloužení pobytu nebo obnovení platnosti povolení za účelem sezónní práce
1. Během maximální doby uvedené v čl. 14 odst. 1 a za předpokladu, že jsou splněny články 5 nebo 6 a neuplatní se důvody uvedené v čl. 8 odst. 1 písm. b), čl. 8 odst. 2 a případně čl. 8 odst. 4, povolí členské státy sezónním pracovníkům jedno prodloužení jejich pobytu v případě, že sezónní pracovníci prodlouží svou smlouvu s tímtéž zaměstnavatelem.
2. Členské státy mohou v souladu se svým vnitrostátním právem rozhodnout, že umožní sezónním pracovníkům, aby prodloužili svou smlouvu s tímtéž zaměstnavatelem a svůj pobyt více než jedenkrát, za předpokladu, že není překročena maximální doba uvedená v čl. 14 odst. 1.
3. Během maximální doby uvedené v čl. 14 odst. 1 a za předpokladu, že jsou splněny články 5 nebo 6 a neuplatní se důvody uvedené v čl. 8 odst. 1 písm. b), čl. 8 odst. 2 a případně čl. 8 odst. 4, povolí členské státy sezónním pracovníkům jedno prodloužení jejich pobytu, aby byli zaměstnáni jiným zaměstnavatelem.
4. Členské státy mohou v souladu se svým vnitrostátním právem rozhodnout, že umožní sezónním pracovníkům, aby byli zaměstnáni jiným zaměstnavatelem a prodloužili svůj pobyt více než jedenkrát, za předpokladu, že není překročena maximální doba uvedená v čl. 14 odst. 1.
5. Pro účely odstavců 1 až 4 členské státy přijmou podání žádosti, pokud se sezónní pracovník přijatý podle této směrnice nachází na území dotyčného členského státu.
6. Členské státy mohou zamítnout prodloužení pobytu nebo obnovení platnosti povolení za účelem sezónní práce, pokud by dotyčné volné pracovní místo mohlo být obsazeno státními příslušníky daného členského státu, jinými občany Unie nebo státními příslušníky třetích zemí, kteří oprávněně pobývají v tomto členském státě. Tento odstavec se použije, aniž je dotčena zásada upřednostňování občanů Unie vyjádřená v příslušných ustanoveních příslušných aktů o přistoupení.
7. Členské státy zamítnou prodloužení pobytu nebo obnovení platnosti povolení za účelem sezónní práce, pokud bylo dosaženo maximální doby pobytu stanovené v čl. 14 odst. 1.
8. Členské státy mohou zamítnout prodloužení pobytu nebo obnovení platnosti povolení za účelem sezónní práce, pokud státní příslušník třetí země žádá o mezinárodní ochranu podle směrnice 2011/95/EU nebo pokud státní příslušník třetí země žádá o ochranu v souladu s vnitrostátním právem, mezinárodními závazky nebo praxí dotčeného členského státu.
9. Článek 9 odst. 2 a odst. 3 písm. b), c) a d) se nepoužije na sezónního pracovníka, který žádá o zaměstnání u jiného zaměstnavatele v souladu s odstavcem 3 tohoto článku, pokud se tato ustanovení použijí na předchozího zaměstnavatele.
10. Důvody pro prodloužení krátkodobých víz jsou upraveny v příslušných ustanoveních vízového kodexu.
11. Aniž je dotčen čl. 8 odst. 1, zohlední každé rozhodnutí o žádosti o prodloužení nebo obnovení konkrétní okolnosti daného případu, včetně zájmů sezónního pracovníka, za dodržení zásady proporcionality.
Článek 16
Zjednodušení opětného vstupu
1. Členské státy zjednoduší opětný vstup státních příslušníků třetích zemí, kteří již byli v daném členském státě přijati jako sezónní pracovníci nejméně jednou za posledních pět let a kteří během každého z těchto pobytů splňovali všechna kritéria a podmínky podle této směrnice pro sezónní pracovníky.
2. Zjednodušení uvedené v odstavci 1 může zahrnovat jedno nebo více z těchto opatření:
a)
poskytnutí osvobození od požadavku předložit jeden nebo více dokumentů uvedených v článcích 5 nebo 6;
b)
vydání několika povolení sezónního pracovníka v rámci jediného správního aktu;
c)
urychlený postup vedoucí k rozhodnutí o žádosti o povolení sezónního pracovníka nebo o dlouhodobé vízum;
d)
přednostní posouzení žádosti o přijetí jako sezónního pracovníka včetně zohlednění předchozích přijetí při rozhodování o žádostech vzhledem k vyčerpání objemu vstupů.
Článek 17
Sankce vůči zaměstnavatelům
1. Členské státy stanoví sankce vůči zaměstnavatelům, kteří nesplnili povinnosti podle této směrnice, včetně odepření možnosti, aby zaměstnavatelé, kteří závažně porušili povinnosti vyplývající z této směrnice, zaměstnávali sezónní pracovníky. Tyto sankce musí být účinné, přiměřené a odrazující.
2. Členské státy zajistí, aby v případech, kdy je podle čl. 9 odst. 2 a odst. 3 písm. b), c) a d) povolení za účelem sezónní práce odejmuto, zaměstnavatel nesl odpovědnost za zaplacení náhrady škody sezónnímu pracovníkovi v souladu s postupy stanovenými vnitrostátním právem. Odpovědnost se vztahuje na veškeré neuhrazené závazky, jež by zaměstnavatel musel dodržet v případě, že by povolení za účelem sezónní práce nebylo odejmuto.
3. Pokud je zaměstnavatel subdodavatelem, který porušil tuto směrnici, a pokud hlavní dodavatel a jakýkoli zprostředkující subdodavatel nesplnili náležitě povinnosti vymezené vnitrostátním právem, mohou hlavní dodavatel a zprostředkující subdodavatel:
a)
podléhat sankcím uvedeným v odstavci 1;
b)
nést vedle zaměstnavatele nebo namísto něho odpovědnost za zaplacení náhrady škody sezónnímu pracovníkovi v souladu s odstavcem 2;
c)
nést vedle zaměstnavatele nebo namísto něho odpovědnost za zaplacení veškerých nedoplatků sezónnímu pracovníkovi v souladu s vnitrostátním právem.
Členské státy mohou v rámci vnitrostátního práva stanovit přísnější pravidla odpovědnosti.
Článek 18
Procesní záruky
1. Příslušné orgány členského státu rozhodnou o žádosti o povolení za účelem sezónní práce. Příslušné orgány rozhodnutí písemně oznámí žadateli v souladu s postupy pro oznamování stanovenými vnitrostátním právem co nejdříve, nejpozději však do 90 dnů ode dne podání úplné žádosti.
2. V případě žádosti o prodloužení pobytu nebo obnovení platnosti povolení podle článku 15 členské státy přijmou všechna přiměřená opatření s cílem zajistit, aby sezónní pracovník nebyl z důvodů probíhajících správních řízení nucen přerušit svůj pracovněprávní vztah s tímtéž zaměstnavatelem, nebo aby mu nebylo bráněno změnit zaměstnavatele.
Pokud platnost povolení za účelem sezónní práce skončí v průběhu řízení o prodloužení nebo obnovení, členské státy v souladu se svým vnitrostátním právem umožní sezónnímu pracovníkovi pobývat na svém území, dokud příslušné orgány nepřijmou konečné rozhodnutí o žádosti, za předpokladu, že žádost byla podána v době platnosti uvedeného povolení a že neuplynula doba uvedená v čl. 14 odst. 1.
Pokud se použije druhý pododstavec, mohou členské státy mimo jiné rozhodnout, že:
a)
vydají vnitrostátní povolení k dočasnému pobytu nebo rovnocenné povolení do doby, než bude přijato rozhodnutí;
b)
umožní sezónnímu pracovníkovi, aby během pracoval do doby, než bude toto rozhodnutí přijato.
Po dobu posuzování žádosti o prodloužení nebo obnovení se použijí příslušná ustanovení této směrnice.
3. Jestliže informace nebo dokumenty dodané jako podklad žádosti nejsou úplné, příslušné orgány žadatele v přiměřené lhůtě informují o dodatečně požadovaných informacích a stanoví přiměřenou lhůtu pro jejich poskytnutí. Běh lhůty uvedené v odstavci 1 se pozastaví do doby, než příslušné orgány požadovanou dodatečnou informaci obdrží.
4. Důvody pro rozhodnutí o prohlášení žádosti o povolení za účelem sezónní práce za nepřípustnou, nebo zamítnutí žádosti o povolení za účelem sezónní práce nebo zamítnutí prodloužení pobytu nebo obnovení platnosti povolení za účelem sezónní práce se žadateli sdělí písemně. Důvody pro rozhodnutí o odnětí povolení za účelem sezónní práce se sdělí písemně sezónnímu pracovníkovi, a pokud tak stanoví vnitrostátní právo, zaměstnavateli.
5. Proti jakémukoli rozhodnutí o prohlášení žádosti o povolení za účelem sezónní práce za nepřípustnou, nebo zamítnutí takové žádosti, zamítnutí prodloužení pobytu nebo obnovení platnosti povolení za účelem sezónní práce nebo odnětí povolení za účelem sezónní práce je možné podat opravný prostředek v dotčeném členském státě v souladu s vnitrostátním právem. V písemném oznámení se uvede, ke kterému soudnímu nebo správnímu orgánu lze podat opravný prostředek a lhůta pro podání tohoto opravného prostředku.
6. Procesní záruky týkající se krátkodobých víz jsou upraveny v příslušných ustanoveních vízového kodexu.
Článek 19
Poplatky a náklady
1. Členské státy mohou požadovat zaplacení poplatků za vyřízení žádostí v souladu s touto směrnicí. Výše takových poplatků nesmí být nepřiměřená ani nadměrná. Poplatky za krátkodobá víza jsou upraveny v příslušných ustanoveních schengenského acquis. Pokud mají být tyto poplatky placeny státními příslušníky třetí země, mohou členské státy stanovit, že jsou oprávněni k jejich úhradě zaměstnavatelem v souladu s vnitrostátním právem.
2. Členské státy mohou požadovat, aby zaměstnavatelé sezónních pracovníků hradili:
a)
náklady na cestu z místa původu sezónních pracovníků na místo výkonu práce v daném členském státě a zpět;
b)
náklady na zdravotní pojištění uvedené v čl. 5 odst. 1 písm. b) a čl. 6 odst. 1 písm. b).
V případě, že jsou tyto náklady hrazeny zaměstnavatelem, nejsou vymahatelné na sezónním pracovníkovi.
Článek 20
Ubytování
1. Členské státy vyžadují důkaz o tom, že sezónní pracovník bude mít po dobu svého pobytu ubytování, které zajišťuje přiměřenou životní úroveň v souladu s vnitrostátním právem nebo praxí. Příslušný orgán je informován o jakékoli změně ubytování sezónního pracovníka.
2. Pokud je ubytování zajištěno zaměstnavatelem nebo jeho prostřednictvím:
a)
sezónní pracovník může být požádán, aby zaplatil nájemné, jehož výše nesmí být nadměrná v porovnání s jeho čistou odměnou a v porovnání s kvalitou daného ubytování. Nájemné nesmí být automaticky sráženo ze mzdy sezónního pracovníka;
b)
zaměstnavatel předloží sezónnímu pracovníkovi nájemní smlouvu či jiný rovnocenný dokument jasně stanovující podmínky nájmu daného ubytování;
c)
zaměstnavatel zajistí, že ubytování splňuje obecné zdravotní a bezpečnostní normy platné v dotčeném členském státě.
Článek 21
Umístění prostřednictvím veřejných služeb zaměstnanosti
Členské státy mohou stanovit, že umístění sezónních pracovníků provádějí pouze veřejné služby zaměstnanosti.
KAPITOLA IV
PRÁVA
Článek 22
Práva na základě povolení za účelem sezónní práce
Po dobu platnosti povolení uvedeného v článku 12 požívá jeho držitel alespoň těchto práv:
a)
práva na vstup a pobyt na území členského státu, který povolení vydal;
b)
práva na volný přístup na celé území členského státu, který povolení vydal, v souladu s vnitrostátním právem;
c)
práva na výkon konkrétního zaměstnání, k němuž jej dané povolení v souladu s vnitrostátním právem opravňuje.
Článek 23
Právo na rovné zacházení
1. Sezónní pracovníci mají právo na stejné zacházení jako státní příslušníci hostitelského členského státu, a to přinejmenším, pokud jde o:
a)
podmínky zaměstnání, včetně minimálního věku pro výkon práce, a pracovní podmínky, včetně odměňování, propouštění, pracovní doby, dovolené a svátků, jakož i zdravotní a bezpečností požadavky na pracovišti;
b)
právo na stávku a protestní akce zaměstnanců v souladu s vnitrostátním právem a postupy příslušného hostitelského členského státu, svobodu sdružování a spolčování a členství v odborových organizacích nebo v organizaci, jejíž členové patří k určité profesní skupině, včetně práv a výhod poskytovaných uvedenými organizacemi, včetně práva sjednávat a uzavírat kolektivní smlouvy, aniž jsou dotčeny vnitrostátní předpisy o veřejném pořádku a veřejné bezpečnosti;
c)
doplatky veškeré dlužné odměny státnímu příslušníkovi třetí země, které provede zaměstnavatel;
d)
oblasti sociálního zabezpečení uvedené v článku 3 nařízení (ES) č. 883/2004;
e)
přístup ke zboží a službám a k poskytování zboží a služeb určených veřejnosti, s výjimkou bydlení, aniž je dotčena smluvní svoboda v souladu s právem Unie a vnitrostátním právem;
f)
poradenství o sezónní práci poskytované úřady práce;
g)
vzdělávání a odbornou přípravu;
h)
uznávání diplomů, osvědčení a jiných odborných kvalifikací v souladu s příslušnými vnitrostátními postupy;
i)
daňové výhody, pokud je sezónní pracovník pro daňové účely považován za rezidenta příslušného členského státu.
Sezónní pracovníci, kteří se stěhují do třetí země nebo pozůstalí po takových pracovnících pobývající ve třetí zemi, jejichž práva jsou odvozena od sezónního pracovníka, obdrží zákonný důchod vyplývající z předcházejícího zaměstnání sezónního pracovníka a nabytý v souladu s právními předpisy stanovenými v článku 3 nařízení (ES) č. 883/2004, a to za stejných podmínek a podle stejné výměry jako státní příslušníci dotčených členských států, kteří se odstěhují do třetí země.
2. Členské státy mohou rovné zacházení omezit takto:
i)
s ohledem na odst. 1 první pododstavec písm. d) mohou vyloučit rodinné dávky a dávky v nezaměstnanosti, aniž je dotčeno nařízení (EU) č. 1231/2010,
ii)
s ohledem na odst. 1 první pododstavec písm. g), mohou omezit jeho uplatňování na vzdělávání a odbornou přípravu, které jsou přímo spjaty s konkrétním zaměstnáním, a mohou vyloučit granty a půjčky na studium a obživu, či jiné granty a půjčky,
iii)
s ohledem na odst. 1 první pododstavec písm. i), pokud jde o daňové výhody, mohou omezit jeho uplatnění na případy, kdy se bydliště nebo obvyklé místo pobytu rodinných příslušníků sezónního pracovníka, pro které tento pracovník uplatňuje nárok na daňové zvýhodnění, nachází na území dotčeného členského státu.
3. Právem na rovné zacházení uvedeným v odstavci 1 není dotčeno právo členského státu odejmout povolení za účelem sezónní práce nebo zamítnout prodloužení nebo obnovení jeho platnosti v souladu s články 9 a 15.
Článek 24
Sledování, hodnocení a kontrola
1. Členské státy přijmou opatření zaměřená na zabránění možnému zneužívání a ukládání sankcí za porušování této směrnice. Tato opatření zahrnují sledování, hodnocení a případně kontrolu v souladu s vnitrostátním právem a správními postupy.
2. Členské státy zajistí, aby služby pověřené kontrolou práce nebo příslušné orgány a, pokud tak stanoví vnitrostátní právo pro vnitrostátní pracovníky, organizace zastupující zájmy pracovníků měly přístup na pracoviště a se souhlasem pracovníka i k ubytování.
Článek 25
Zjednodušené podávání stížností
1. Členské státy zajistí, aby existovaly účinné možnosti, jak mohou sezónní pracovníci podávat stížnosti na své zaměstnavatele, a to přímo nebo prostřednictvím třetích stran, které mají v souladu s kritérii stanovenými v jejich vnitrostátním právu legitimní zájem zajistit dodržování této směrnice, nebo prostřednictvím příslušného orgánu členského státu, pokud tak stanoví vnitrostátní právo.
2. Členské státy zajistí, aby se třetí strany, které mají v souladu s kritérii stanovenými jejich vnitrostátním právem oprávněný zájem na zajištění dodržování této směrnice, mohly se souhlasem sezónního pracovníka jeho jménem, nebo na jeho podporu účastnit jakéhokoli správního nebo občanskoprávního řízení, s výjimkou postupů a rozhodnutí týkajících se krátkodobých víz, za účelem provádění této směrnice.
3. Členské státy zajistí, aby sezónní pracovníci měli stejně jako ostatní pracovníci v obdobném postavení přístup k opatřením na ochranu před propuštěním nebo jiným nepříznivým zacházením ze strany zaměstnavatele, které je reakcí na stížnost podanou v podniku nebo na soudní řízení zaměřené na dodržování této směrnice.
KAPITOLA V
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 26
Statistika
1. Členské státy Komisi sdělí statistiku týkající se počtu povolení za účelem sezónní práce, která byla vydána poprvé, a pokud možno počtu státních příslušníků třetích zemí, jimž bylo povolení za účelem sezónní práce prodlouženo, obnoveno nebo odňato. Tato statistika je členěna podle občanství, a, pokud je to možné, podle délky platnosti povolení a hospodářského odvětví.
2. Statistika uvedená v odstavci 1 se vztahuje k referenčním obdobím jednoho kalendářního roku a předloží se Komisi do šesti měsíců od konce referenčního roku. Prvním referenčním rokem je rok 2017.
3. Statistika uvedená v odstavci 1 se předloží v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 862/2007 (21).
Článek 27
Podávání zpráv
Každé tři roky a poprvé nejpozději 30. září 2019. Komise podá Evropskému parlamentu a Radě zprávu o uplatňování této směrnice v členských státech a navrhne veškeré nezbytné změny.
Článek 28
Provedení do vnitrostátního práva
1. Členské státy uvedou v účinnost právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 30. září 2016. Neprodleně sdělí Komisi znění těchto předpisů.
Tato ustanovení přijatá členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz uveden při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si stanoví členské státy.
2. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních ustanovení vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 29
Vstup v platnost
Tato směrnice vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 30
Určení
Tato směrnice je určena členským státům v souladu se Smlouvami.
Ve Štrasburku dne 26. února 2014.
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2014/36/UE
z dnia 26 lutego 2014 r.
w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu zatrudnienia w charakterze pracownika sezonowego
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 79 ust. 2 lit. a) i b),
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (3),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W celu stopniowego ustanawiania przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje przyjęcie środków w dziedzinie azylu, imigracji i ochrony praw obywateli państw trzecich.
(2)
TFUE stanowi, że Unia jest zobowiązana rozwijać wspólną politykę imigracyjną mającą na celu zapewnienie, na każdym etapie, skutecznego zarządzania przepływami migracyjnymi i sprawiedliwego traktowania obywateli państw trzecich przebywających legalnie w państwach członkowskich. W tym celu Parlament Europejski i Rada mają przyjmować środki dotyczące warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich i określające prawa tych osób.
(3)
W programie haskim, przyjętym przez Radę Europejską w dniu 4 listopada 2004 r., stwierdzono, że legalna migracja będzie odgrywać ważną rolę w dalszym rozwoju gospodarczym, oraz zwrócono się do Komisji o przedstawienie planu polityki w dziedzinie legalnej migracji, w tym procedur przyjmowania, umożliwiającego szybkie reagowanie na zmieniający się popyt na pracę migrantów na rynku pracy.
(4)
Rada Europejska w dniach 14-15 grudnia 2006 r. uzgodniła podjęcie w 2007 r. szeregu działań. Działania te obejmują m.in. opracowanie sprawnie zarządzanych polityk w dziedzinie legalnej imigracji - w pełni respektujących kompetencje krajowe - aby pomóc państwom członkowskim w zaspokajaniu obecnego i przyszłego zapotrzebowania na pracowników. Rada Europejska wezwała również do zastanowienia się nad środkami ułatwiającymi migrację czasową.
(5)
Europejski pakt o imigracji i azylu, przyjęty przez Radę Europejską w dniu 16 października 2008 r., wyraża zobowiązanie Unii i jej państw członkowskich do prowadzenia sprawiedliwej, skutecznej i spójnej polityki w celu podejmowania wyzwań i wykorzystywania szans w zakresie migracji. Pakt stanowi podstawę wspólnej polityki imigracyjnej, prowadzonej w duchu solidarności państw członkowskich i współpracy z państwami trzecimi oraz opartej na odpowiednim zarządzaniu przepływami migracyjnymi, co leży nie tylko w interesie państw przyjmujących, lecz również państw pochodzenia i samych migrantów.
(6)
W programie sztokholmskim, przyjętym przez Radę Europejską w dniu 11 grudnia 2009 r., uznano, że imigracja zarobkowa może przyczynić się do większej konkurencyjności i aktywności gospodarczej oraz że w kontekście ważnych wyzwań demograficznych, które wystąpią w Unii w przyszłości wraz ze zwiększonym popytem na siłę roboczą, elastyczne polityki imigracyjne w istotny sposób będą przyczyniały się do rozwoju gospodarczego i wyników gospodarczych Unii w perspektywie długoterminowej. W programie tym podkreślono również znaczenie zapewnienia sprawiedliwego traktowania obywateli państw trzecich przebywających legalnie na terytorium państw członkowskich oraz optymalizacji powiązania między migracją a rozwojem. W programie zachęca się Komisję i Radę do dalszego wdrażania planu polityki w dziedzinie legalnej migracji określonego w komunikacie Komisji z dnia 21 grudnia 2005 r.
(7)
Niniejsza dyrektywa powinna przyczynić się do skutecznego zarządzania przepływami migracyjnymi w szczególnej kategorii, jaką stanowi czasowa migracja sezonowa, oraz do zapewnienia pracownikom sezonowym godziwych warunków pracy i życia, poprzez określenie sprawiedliwych i przejrzystych zasad przyjmowania i pobytu oraz określenie praw pracowników sezonowych, przy jednoczesnym zapewnieniu zachęt i zabezpieczeń mających zapobiec przekraczaniu dozwolonych okresów pobytu lub zmienianiu się pobytów czasowych w pobyty stałe. Ponadto przepisy określone w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/52/WE (4) przyczynią się do zapobiegania przekształcaniu się takich pobytów czasowych w pobyty, na które nie wydano zezwolenia.
(8)
Państwa członkowskie powinny zapewnić stosowanie niniejszej dyrektywy bez dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub inne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną zgodnie - w szczególności - z dyrektywą Rady 2000/43/WE (5) oraz dyrektywą Rady 2000/78/WE (6).
(9)
Niniejsza dyrektywa powinna być stosowana bez uszczerbku dla zasady preferencji dla obywateli Unii w odniesieniu do dostępu do rynku pracy w państwach członkowskich, wyrażonej w odpowiednich postanowieniach odpowiednich aktów przystąpienia.
(10)
Niniejsza dyrektywa powinna pozostawać bez uszczerbku dla zapisanego w TFUE prawa państw członkowskich do określenia wielkości napływu obywateli państw trzecich przybywających na ich terytorium z państw trzecich w celu podjęcia pracy sezonowej.
(11)
Niniejsza dyrektywa nie powinna wpływać na warunki świadczenia usług w ramach art. 56 TFUE. Niniejsza dyrektywa nie powinna w szczególności wpływać na warunki zatrudnienia, które, zgodnie z dyrektywą 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (7), mają zastosowanie wobec pracowników delegowanych przez przedsiębiorstwo posiadające siedzibę w państwie członkowskim do świadczenia usługi na terytorium innego państwa członkowskiego.
(12)
Niniejsza dyrektywa powinna objąć swoim zakresem bezpośrednie stosunki pracy między pracownikami sezonowymi a pracodawcami. Jednak jeżeli prawo krajowe państwa członkowskiego umożliwia przyjmowanie obywateli państw trzecich jako pracowników sezonowych poprzez agencje pośrednictwa pracy lub agencje pracy tymczasowej mające siedzibę na jego terytorium i mające bezpośrednią umowę z pracownikiem tymczasowym, takie agencje nie powinny być wyłączone z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy.
(13)
Przy transponowaniu niniejszej dyrektywy państwa członkowskie powinny, w stosownym przypadku po konsultacji z partnerami społecznymi, sporządzić wykaz tych sektorów zatrudnienia, w których występują prace uzależnione od rytmu sezonowego. Prace uzależnione od rytmu sezonowego zazwyczaj występują w sektorach takich jak rolnictwo i ogrodnictwo, szczególnie w okresie siewu lub zbiorów, lub sektor turystyczny, szczególnie w okresie urlopowym.
(14)
Jeżeli tak postanowiono w prawie krajowym oraz zgodnie z zasadą niedyskryminacji określoną w art. 10 TFUE, państwa członkowskie przy wykonywaniu przepisów niniejszej dyrektywy o charakterze opcjonalnym są upoważnione do korzystniejszego traktowania obywateli określonych państw trzecich w porównaniu z obywatelami innych państw trzecich.
(15)
Złożenie wniosku o przyjęcie w charakterze pracownika sezonowego powinno być możliwe jedynie wtedy, gdy obywatel państwa trzeciego przebywa poza terytorium państw członkowskich.
(16)
Możliwa powinna być odmowa przyjęcia danej osoby do celów niniejszej dyrektywy z uzasadnionych powodów. W szczególności możliwa powinna być odmowa przyjęcia danego obywatela państwa trzeciego, jeżeli na podstawie oceny faktów państwo członkowskie uzna, że taki obywatel stanowi potencjalne zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego.
(17)
Niniejsza dyrektywa powinna pozostawać bez uszczerbku dla stosowania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE (8).
(18)
Niniejsza dyrektywa nie powinna negatywnie wpływać na prawa przyznane obywatelom państw trzecich, którzy już legalnie przebywają w państwie członkowskim w celu wykonywania pracy.
(19)
W przypadku państw członkowskich stosujących w pełni dorobek Schengen zastosowanie w całej rozciągłości mają: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 (9) (kodeks wizowy), rozporządzenie (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (10) (kodeks graniczny Schengen) oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001 (11). W związku z tym w przypadku pobytów nieprzekraczających 90 dni warunki przyjmowania pracowników sezonowych na terytorium państw członkowskich stosujących w pełni dorobek Schengen są regulowane wymienionymi instrumentami, a niniejsza dyrektywa powinna wyłącznie regulować kryteria i wymogi dostępu do zatrudnienia. W przypadku państw członkowskich niestosujących w pełni dorobku Schengen, z wyjątkiem Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, zastosowanie ma wyłącznie kodeks graniczny Schengen. Przepisy dorobku Schengen, o których mowa w niniejszej dyrektywie, należą do tej części dorobku Schengen, w której Irlandia i Zjednoczone Królestwo nie uczestniczą, a zatem nie mają one do nich zastosowania.
(20)
Niniejsza dyrektywa powinna określać kryteria i wymogi dotyczące przyjmowania oraz przesłanki odmowy i cofnięcia lub nieprzedłużenia/nieodnowienia w przypadku pobytów nieprzekraczających 90 dni w odniesieniu do zatrudnienia w charakterze pracownika sezonowego. Jeżeli w celu wykonywania pracy sezonowej wydaje się wizy krótkoterminowe, zastosowanie mają odpowiednio stosowne przepisy dorobku Schengen dotyczące warunków wjazdu i pobytu na terytorium państw członkowskich oraz podstawy odmowy, przedłużenia, unieważnienia lub cofnięcia takich wiz. W szczególności osobie ubiegającej się o wizę powinny być, zgodnie z art. 32 ust. 2 i art. 34 ust. 6 kodeksu wizowego, przedstawiane na standardowym formularzu, określonym w załączniku VI do kodeksu wizowego, wszelkie decyzje w sprawie odmowy, unieważnienia lub cofnięcia wizy wraz z uzasadnieniem.
(21)
W przypadku pracowników sezonowych przyjmowanych na pobyty dłuższe niż 90 dni niniejsza dyrektywa powinna określać zarówno warunki przyjmowania i pobytu na terytorium państw członkowskich, jak i kryteria i wymogi dostępu do zatrudnienia w państwach członkowskich.
(22)
Niniejsza dyrektywa powinna przewidywać elastyczny system wjazdu oparty na zapotrzebowaniu i obiektywnych kryteriach, takich jak ważna umowa o pracę lub wiążąca oferta pracy określająca zasadnicze aspekty umowy lub stosunku pracy.
(23)
Państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania testu wykazującego, że dane stanowisko nie może zostać obsadzone w oparciu o zasoby krajowego rynku pracy.
(24)
Państwa członkowskie powinny móc odmownie rozpatrzyć wniosek o przyjęcie, zwłaszcza gdy obywatel państwa trzeciego nie spełnił obowiązku wynikającego z poprzedniej decyzji w sprawie przyjęcia w charakterze pracownika sezonowego, który to obowiązek polegał na opuszczeniu terytorium państwa członkowskiego po wygaśnięciu zezwolenia w celu pracy sezonowej.
(25)
Państwa członkowskie powinny móc wymagać od pracodawcy, by współpracował z właściwymi organami i przedstawiał wszelkie stosowne informacje niezbędne do zapobiegania ewentualnym przypadkom nadużycia lub nieprawidłowego stosowania procedury określonej w niniejszej dyrektywie.
(26)
Wprowadzenie procedury pojedynczego wniosku, prowadzącej do wydania jednego łącznego zezwolenia dotyczącego zarówno pobytu, jak i pracy, powinno przyczynić się do uproszczenia przepisów obowiązujących obecnie w państwach członkowskich. Nie powinno to wpłynąć na prawo państw członkowskich do wyznaczania właściwych organów i określania, w jaki sposób powinny one uczestniczyć w tej procedurze, zgodnie z krajową specyfiką organizacji i praktyki administracyjnej.
(27)
Wyznaczenie właściwych organów na podstawie niniejszej dyrektywy powinno pozostawać bez uszczerbku dla roli i obowiązków, jakie w zakresie rozpatrywania wniosku i podejmowania decyzji w jego sprawie mają inne organy i, w odpowiednich przypadkach, partnerzy społeczni, zgodnie z krajowym prawem lub krajową praktyką.
(28)
Niniejsza dyrektywa powinna umożliwiać państwom członkowskim pewną elastyczność w odniesieniu do zezwoleń, które mają być wydawane do celów przyjmowania (wjazdu, pobytu i pracy) pracowników sezonowych. Wydawanie wiz długoterminowych zgodnie z art. 12 ust. 2 lit. a) powinno pozostawać bez uszczerbku dla możliwości wydawania przez państwo członkowskie uprzednich zezwoleń w celu świadczenia pracy w tym państwie członkowskim. Niemniej jednak w celu zapewnienia, by warunki zatrudnienia przewidziane w niniejszej dyrektywie były sprawdzane i przestrzegane, w tych zezwoleniach należy zaznaczać, że zostały one wydane w celu pracy sezonowej. W przypadku gdy wydawane są wyłącznie wizy krótkoterminowe, państwa członkowskie powinny wykorzystywać do tego celu rubrykę „uwagi” w naklejce wizowej.
(29)
Na potrzeby wszelkich pobytów nieprzekraczających 90 dni państwa członkowskie powinny zdecydować albo o wydawaniu wiz krótkoterminowych, albo wiz krótkoterminowych wraz z zezwoleniem na pracę, w przypadku gdy obywatel państwa trzeciego jest zobowiązany posiadać wizę zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 539/2001. Jeżeli obywatel państwa trzeciego nie podlega obowiązkowi wizowemu oraz jeżeli państwo członkowskie nie stosuje art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia, państwo członkowskie powinno wydać takiej osobie zezwolenie na pracę w celu umożliwienia pracy sezonowej. Na potrzeby wszelkich pobytów przekraczających 90 dni państwa członkowskie powinny wydawać jedno z następujących zezwoleń: wizę długoterminową, zezwolenie dla pracownika sezonowego albo zezwolenie dla pracownika sezonowego wraz z wizą długoterminową, jeżeli na mocy prawa krajowego do wjazdu na dane terytorium wymagana jest wiza długoterminowa. Przepisy niniejszej dyrektywy nie powinny stać na przeszkodzie, by państwa członkowskie wydawały zezwolenia na pracę bezpośrednio pracodawcom.
(30)
Jeżeli wiza jest wymagana jedynie w celu wjazdu na terytorium państwa członkowskiego, a obywatel państwa trzeciego spełnia warunki niezbędne do wydania mu zezwolenia dla pracownika sezonowego, dane państwo członkowskie powinno przyznać temu obywatelowi państwa trzeciego wszelkie ułatwienia w celu umożliwienia mu uzyskania wymaganej wizy i powinno zadbać o to, by właściwe organy skutecznie w tym celu współdziałały.
(31)
Państwa członkowskie powinny ustalić maksymalny czas pobytu, który powinien być ograniczony do okresu wynoszącego od pięciu do dziewięciu miesięcy, co w połączeniu z definicją pracy sezonowej powinno zapewnić autentycznie sezonowy charakter tej pracy. Należy wprowadzić przepis, który pozwala, w ramach tego maksymalnego czasu pobytu, na przedłużenie umowy lub zmianę pracodawcy, pod warunkiem że nadal spełnione będą kryteria przyjęcia. Ma to służyć ograniczeniu ryzyka nadużyć, na jakie mogą być narażeni pracownicy sezonowi, jeśli będą związani z jednym pracodawcą, a jednocześnie umożliwić elastyczne reagowanie na rzeczywiste zapotrzebowanie pracodawców na siłę roboczą. Możliwość zatrudnienia się przez pracownika sezonowego u innego pracodawcy w ramach warunków określonych w niniejszej dyrektywie nie powinna pociągać za sobą możliwości szukania przez pracownika sezonowego zatrudnienia na terytorium państw członkowskich, w czasie gdy jest bezrobotny.
(32)
Podejmując decyzję o przedłużeniu lub odnowieniu zezwolenia w celu pracy sezonowej, państwa członkowskie powinny móc brać pod uwagę sytuację na rynku pracy.
(33)
W przypadku gdy pracownik sezonowy został przyjęty na pobyt nieprzekraczający 90 dni i gdy państwo członkowskie podejmuje decyzję o przedłużeniu mu pobytu ponad te 90 dni, wiza krótkoterminowa powinna zostać zastąpiona albo wizą długoterminową, albo zezwoleniem dla pracownika sezonowego.
(34)
Biorąc pod uwagę pewne aspekty migracji cyrkulacyjnej oraz szanse pracowników sezonowych będących obywatelami państw trzecich na zatrudnienie na więcej niż jeden sezon, a także interesy pracodawców unijnych polegające na tym, by mogli polegać na stabilniejszej i już wyszkolonej sile roboczej, obywatelom państw trzecich działającym w dobrej wierze należy zapewnić możliwość korzystania z uproszczonych procedur przyjmowania, jeżeli osoby te zostały przyjęte jako pracownicy sezonowi w państwie członkowskim co najmniej raz w okresie poprzednich pięciu lat i zawsze spełniały wszystkie kryteria i przestrzegały wszystkich warunków wjazdu i pobytu w danym państwie członkowskim przewidzianych w niniejszej dyrektywie. Procedury takie nie powinny mieć wypływu na wymóg, by zatrudnienie miało charakter sezonowy, ani stanowić obejścia tego wymogu.
(35)
Państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie starania, by zapewnić udostępnianie wnioskodawcom informacji o warunkach wjazdu i pobytu, w tym o prawach i obowiązkach oraz gwarancjach proceduralnych określonych w niniejszej dyrektywie, a także wszelkich dokumentach niezbędnych do złożenia wniosku z myślą o pobycie i pracy na terytorium państwa członkowskiego w charakterze pracownika sezonowego.
(36)
Państwa członkowskie powinny przewidzieć skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary wobec pracodawców w przypadku nieprzestrzegania przez nich obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy. Karami takimi mogą być środki przewidziane w art. 7 dyrektywy 2009/52/WE; kary powinny obejmować, w stosownych przypadkach, obowiązek wypłacenia przez pracodawcę odszkodowania pracownikom sezonowym. Należy wdrożyć mechanizmy niezbędne do tego, by pracownicy sezonowi mogli otrzymać odszkodowanie, do którego mają prawo, nawet wtedy, gdy nie przebywają już na terytorium danego państwa członkowskiego.
(37)
Należy ustanowić zbiór zasad regulujących procedurę rozpatrywania wniosku o przyjęcie w charakterze pracownika sezonowego. Procedura ta powinna być skuteczna i wykonalna, powinna uwzględniać zwykłe obciążenie pracą administracji państw członkowskich, a także powinna być przejrzysta i sprawiedliwa, tak aby zapewnić osobom zainteresowanym odpowiednią pewność prawa.
(38)
W przypadku wiz krótkoterminowych gwarancje proceduralne są regulowane odpowiednimi przepisami dorobku Schengen.
(39)
Właściwe organy państw członkowskich powinny podjąć decyzję w sprawie wniosku o zezwolenie w celu pracy sezonowej jak najszybciej po jego złożeniu. W odniesieniu do wniosków o przedłużenie lub odnowienie, jeżeli zostały złożone w okresie ważności zezwolenia, państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie racjonalne działania mające na celu zadbanie o to, by pracownik sezonowy nie był zmuszony do przerwania swojego stosunku pracy z tym samym pracodawcą z powodu trwających postępowań administracyjnych lub by nie uniemożliwiło mu to zmiany pracodawcy. Wnioskodawcy powinni złożyć wniosek o przedłużenie lub odnowienie jak najszybciej. W każdym wypadku pracownik sezonowy powinien mieć możliwość pozostania na terytorium danego państwa członkowskiego i w stosownym przypadku dalszego świadczenia pracy do czasu podjęcia przez właściwe organy ostatecznej decyzji w sprawie wniosku o przedłużenie lub odnowienie zezwolenia.
(40)
Z uwagi na charakter pracy sezonowej należy zachęcać państwa członkowskie do niepobierania opłat za rozpatrzenie wniosku. W przypadku gdy państwo członkowskie mimo wszystko postanawia pobierać opłatę, taka opłata nie powinna być nieproporcjonalna ani wygórowana.
(41)
Wszyscy pracownicy sezonowi powinni móc korzystać z zakwaterowania zapewniającego odpowiedni standard życia. Właściwy organ powinien być informowany o zmianie tego zakwaterowania. Jeżeli zakwaterowanie jest organizowane przez pracodawcę lub za jego pośrednictwem, czynsz nie powinien być zbyt wygórowany w stosunku do wynagrodzenia netto pracownika sezonowego i do jakości zakwaterowania, a czynsz płacony przez pracownika sezonowego nie powinien być automatycznie potrącany z przysługującego mu wynagrodzenia; pracodawca powinien zapewnić pracownikowi sezonowemu umowę najmu lub równoważny dokument, w którym podano warunki najmu danego zakwaterowania, a ponadto pracodawca powinien zadbać o to, by zakwaterowanie spełniało ogólne normy zdrowotne i normy bezpieczeństwa obowiązujące w danym państwie członkowskim.
(42)
Obywatele państw trzecich będący w posiadaniu ważnego dokumentu podróży i zezwolenia w celu pracy sezonowej, wydanego na mocy niniejszej dyrektywy przez państwo członkowskie stosujące w pełni dorobek Schengen, mają prawo wjazdu na terytorium państw członkowskich stosujących w pełni dorobek Schengen i swobodnego przemieszczania się po ich terytorium przez okres wynoszący do 90 dni w okresie 180 dni zgodnie z kodeksem granicznym Schengen i art. 21 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (12) (zwana dalej „Konwencją wykonawczą do układu z Schengen”).
(43)
Z uwagi na szczególnie delikatną sytuację pracowników sezonowych będących obywatelami państw trzecich oraz na czasowy charakter ich zadania istnieje potrzeba zapewnienia skutecznej ochrony ich praw, również w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, regularnego kontrolowania przestrzegania przepisów i pełnego gwarantowania poszanowania zasady traktowania ich na równi z pracownikami, którzy są obywatelami przyjmującego państwa członkowskiego, poprzez przestrzeganie zasady takiej samej płacy za taką samą pracę w tym samym miejscu pracy, poprzez stosowanie układów zbiorowych i innych porozumień dotyczących warunków pracy zawartych na wszelkich szczeblach lub przewidzianych na mocy obowiązującego prawa, zgodnie z krajowym prawem lub krajową praktyką, na takich samych warunkach, jakie mają zastosowanie wobec obywateli przyjmującego państwa członkowskiego.
(44)
Niniejsza dyrektywa powinna mieć zastosowanie bez uszczerbku dla praw i zasad określonych w Europejskiej karcie społecznej z dnia 18 października 1961 r. oraz, w stosownych przypadkach, Europejskiej konwencji o statusie prawnym pracowników migrujących z dnia 24 listopada 1977 r.
(45)
Do pracowników sezonowych będących obywatelami państw trzecich powinny mieć zastosowanie - obok przepisów ustawowych, administracyjnych i wykonawczych mających zastosowanie do pracowników będących obywatelami przyjmującego państwa członkowskiego - na takich samych warunkach jak wobec obywateli przyjmującego państwa członkowskiego orzeczenia arbitrażowe oraz umowy i układy zbiorowe zawarte na wszelkich szczeblach, zgodnie z krajowym prawem oraz krajową praktyką danego przyjmującego państwa członkowskiego.
(46)
Pracownikom sezonowym będącym obywatelami państw trzecich należy zapewnić równe traktowanie w odniesieniu do tych działów zabezpieczenia społecznego, które są wymienione w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (13). Niniejsza dyrektywa nie harmonizuje przepisów państw członkowskich o zabezpieczeniu społecznym ani nie obejmuje pomocy społecznej. Ogranicza się ona do stosowania zasady równego traktowania w dziedzinie zabezpieczenia społecznego do osób objętych zakresem jej stosowania. Niniejsza dyrektywa nie powinna przyznawać obywatelom państw trzecich, którzy mają interesy transgraniczne związane z różnymi państwami członkowskimi, szerszych praw w dziedzinie zabezpieczenia społecznego niż prawa już przewidziane w obowiązującym prawodawstwie Unii.
Z uwagi na czasowy charakter pobytu pracowników sezonowych i bez uszczerbku dla rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010 (14) państwa członkowskie powinny mieć możliwość wyłączenia równego traktowania pracowników sezonowych i swoich własnych obywateli w odniesieniu do świadczeń rodzinnych i świadczeń dla bezrobotnych oraz powinny mieć możliwość ograniczenia równego traktowania w odniesieniu do kształcenia i szkolenia zawodowego, a także ulg podatkowych.
Niniejsza dyrektywa nie przewiduje łączenia rodzin. Ponadto niniejsza dyrektywa nie przyznaje praw odnoszących się do sytuacji leżących poza zakresem zastosowania prawa Unii jako takiego, na przykład do sytuacji, gdy członkowie rodziny mieszkają w państwie trzecim. Nie powinno to jednak wpływać na prawa osób pozostających przy życiu po pracowniku sezonowym, które swoje prawa wywodzą od tego pracownika sezonowego, do otrzymania renty rodzinnej, w czasie gdy przebywają w państwie trzecim. Powinno pozostawać to bez uszczerbku dla niedyskryminującego stosowania przez państwa członkowskie prawa krajowego przewidującego zasady de minimis dotyczące składek emerytalnych. Należy wdrożyć mechanizmy służące zapewnieniu skutecznego objęcia pracownika sezonowego zabezpieczeniem społecznym podczas pobytu oraz, w stosownych przypadkach, eksportowania jego praw nabytych.
(47)
Prawo Unii nie ogranicza uprawnień państw członkowskich do organizowania swoich systemów zabezpieczenia społecznego. W związku z brakiem harmonizacji na szczeblu Unii to państwo członkowskie określa warunki przyznawania świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego, a także wysokość takich świadczeń i okres, na jaki są przyznawane. Korzystając z tych uprawnień, państwa członkowskie powinny jednak przestrzegać prawa Unii.
(48)
Wszelkie ograniczenia prawa do równego traktowania w dziedzinie zabezpieczenia społecznego na mocy niniejszej dyrektywy powinny pozostawać bez uszczerbku dla praw przyznanych w ramach stosowania rozporządzenia (UE) nr 1231/2010.
(49)
W celu zagwarantowania właściwego egzekwowania przepisów niniejszej dyrektywy, a w szczególności przepisów dotyczących praw, warunków pracy i zakwaterowania, państwa członkowskie powinny zapewnić, aby istniały odpowiednie mechanizmy monitorowania pracodawców oraz aby w odpowiednich przypadkach przeprowadzano na ich odpowiednich terytoriach skuteczne i odpowiednie kontrole. Wyboru pracodawców poddawanych kontroli powinno się dokonywać przede wszystkim w oparciu o ocenę ryzyka przeprowadzaną przez właściwe organy w państwach członkowskich, przy uwzględnieniu takich czynników, jak sektor działalności danego przedsiębiorstwa oraz ewentualne uprzednie naruszenia.
(50)
W celu ułatwienia egzekwowania przepisów niniejszej dyrektywy państwa członkowskie powinny wdrożyć skuteczne mechanizmy, dzięki którym pracownicy sezonowi będą mogli odwoływać się na drodze sądowej i wnosić skargi bezpośrednio lub za pośrednictwem właściwych osób trzecich, takich jak związki zawodowe lub inne organizacje. Jest to uznawane za konieczne po to, by uwzględnić sytuację, gdy pracownicy sezonowi nie wiedzą o istnieniu mechanizmów egzekwowania przepisów lub niechętnie z nich korzystają w swoim własnym imieniu z obawy przed możliwymi konsekwencjami. Pracownicy sezonowi powinni również mieć dostęp do odpowiedniej ochrony sądowej zapobiegającej wiktymizacji w związku ze złożoną skargą.
(51)
Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie wprowadzenie specjalnej procedury przyjmowania, przyjęcie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu wykonywania pracy sezonowej oraz określenie ich praw jako pracowników sezonowych, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), uwzględniając politykę imigracyjną i politykę zatrudnienia na szczeblu europejskim i krajowym. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.
(52)
Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 7, art. 15 ust. 3, art. 17, 27, 28, 31 i art. 33 ust. 2, zgodnie z art. 6 TUE.
(53)
Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających (15) państwa członkowskie zobowiązały się dołączać do powiadomienia o środkach transpozycji - w uzasadnionych przypadkach - jeden lub większą liczbę dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów służących transpozycji. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy ustawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione.
(54)
Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do TUE i do TFUE, oraz bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu te państwa członkowskie nie uczestniczą w przyjęciu niniejszej dyrektywy, nie są nią związane ani jej nie stosują.
(55)
Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do TUE i do TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej dyrektywy, nie jest nią związana ani jej nie stosuje,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
ROZDZIAŁ I
PRZEPISY OGÓLNE
Artykuł 1
Przedmiot
1. Niniejsza dyrektywa określa warunki wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu zatrudnienia w charakterze pracowników sezonowych oraz określa prawa pracowników sezonowych.
2. W przypadku pobytów nieprzekraczających 90 dni niniejsza dyrektywa ma zastosowanie bez uszczerbku dla dorobku Schengen, a w szczególności kodeksu wizowego, kodeksu granicznego Schengen oraz rozporządzenia (WE) nr 539/2001.
Artykuł 2
Zakres zastosowania
1. Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do obywateli państw trzecich, którzy przebywają poza terytorium państw członkowskich i ubiegają się o przyjęcie lub zostali przyjęci na terytorium państwa członkowskiego na warunkach określonych w niniejszej dyrektywie w celu zatrudnienia w charakterze pracowników sezonowych.
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do obywateli państw trzecich, którzy w chwili składania wniosku przebywają na terytorium państwa członkowskiego, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 15.
2. Przy transponowaniu niniejszej dyrektywy państwa członkowskie sporządzają, w stosownym przypadku po konsultacji z partnerami społecznymi, wykaz tych sektorów zatrudnienia, w których występują prace uzależnione od rytmu sezonowego. Państwa członkowskie mogą zmienić ten wykaz, w stosownych przypadkach po konsultacji z partnerami społecznymi. Państwa członkowskie informują Komisję o takich zmianach.
3. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do obywateli państw trzecich:
a)
wykonujących prace w imieniu przedsiębiorstw posiadających siedzibę w innym państwie członkowskim w ramach świadczenia usług w rozumieniu art. 56 TFUE, w tym obywateli państw trzecich oddelegowanych przez przedsiębiorstwa posiadające siedzibę w państwie członkowskim w ramach świadczenia usług zgodnie z dyrektywą 96/71/WE;
b)
będących członkami rodzin obywateli Unii, którzy skorzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się w jej granicach zgodnie z dyrektywą 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (16);
c)
którym - wraz z członkami rodziny i bez względu na obywatelstwo - na mocy umów zawartych między Unią i państwami członkowskimi a państwami trzecimi lub między Unią a państwami trzecimi przysługuje prawo do swobodnego przemieszczania się równoważne prawu przysługującemu obywatelom Unii.
Artykuł 3
Definicje
Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
a)
„obywatel państwa trzeciego” oznacza każdą osobę, która nie jest obywatelem Unii w rozumieniu art. 20 ust. 1 TFUE;
b)
„pracownik sezonowy” oznacza obywatela państwa trzeciego, który zachowuje główne miejsce pobytu w państwie trzecim, lecz przebywa legalnie i tymczasowo na terytorium państwa członkowskiego w celu wykonywania prac uzależnionych od rytmu sezonowego na podstawie jednej lub kilku umów o pracę zawartych na czas określony bezpośrednio między tym obywatelem państwa trzeciego a pracodawcą posiadającym siedzibę w danym państwie członkowskim;
c)
„prace uzależnione od rytmu sezonowego” oznaczają prace, które są związane z konkretnym okresem w roku ze względu na powtarzające się wydarzenie lub typ wydarzeń, podlegające uwarunkowaniom sezonowym, kiedy to zapotrzebowanie na siłę roboczą jest znacznie wyższe niż zapotrzebowanie związane ze zwyczajowymi działaniami;
d)
„zezwolenie dla pracownika sezonowego” oznacza zezwolenie wydawane przy wykorzystaniu wzoru określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1030/2002 (17), opatrzone adnotacją o pracy sezonowej i upoważniające osobę w nim wymienioną do pobytu i pracy na terytorium państwa członkowskiego przez okres przekraczający 90 dni na warunkach określonych w niniejszej dyrektywie;
e)
„wiza krótkoterminowa” oznacza zezwolenie wydane przez państwo członkowskie, jak to przewidziano w art. 2 pkt 2 lit. a) kodeksu wizowego, lub wydane zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskiego niestosującego w pełni dorobku Schengen;
f)
„wiza długoterminowa” oznacza zezwolenie wydane przez państwo członkowskie, jak to przewidziano w art. 18 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen, lub wydane zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskiego niestosującego w pełni dorobku Schengen;
g)
„procedura jednego wniosku” oznacza postępowanie prowadzące, na podstawie jednego wniosku o zezwolenie na pobyt i pracę dla obywatela państwa trzeciego na terytorium państwa członkowskiego, do wydania decyzji w sprawie wniosku o zezwolenie dla pracownika sezonowego;
h)
„zezwolenie w celu pracy sezonowej” oznacza jedno z zezwoleń, o których mowa w art. 12, uprawniające osobę w nim wymienioną do pobytu i pracy na terytorium państwa członkowskiego, które wydało takie zezwolenie na podstawie niniejszej dyrektywy;
i)
„zezwolenie na pracę” oznacza wydane przez państwo członkowskie zgodnie z prawem krajowym zezwolenie na pracę na terytorium tego państwa członkowskiego.
Artykuł 4
Korzystniejsze przepisy
1. Niniejszą dyrektywę stosuje się bez uszczerbku dla korzystniejszych przepisów zawartych w:
a)
prawodawstwie Unii, w tym w umowach dwustronnych i wielostronnych zawartych między Unią lub między Unią i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a jednym państwem trzecim lub większą liczbą państw trzecich, z drugiej strony;
b)
umowach dwustronnych lub wielostronnych zawartych między jednym państwem członkowskim lub większą liczbą państw członkowskich a jednym państwem trzecim lub większą liczbą państw trzecich.
2. Niniejsza dyrektywa nie wpływa na prawo państw członkowskich do przyjęcia lub utrzymania korzystniejszych przepisów dotyczących obywateli państw trzecich, do których ma ona zastosowanie, w odniesieniu do art. 18, 19, 20, 23 i 25.
ROZDZIAŁ II
WARUNKI PRZYJĘCIA
Artykuł 5
Kryteria i wymogi odnoszące się do przyjmowania obywateli państw trzecich w celu zatrudnienia w charakterze pracowników sezonowych na pobyty nieprzekraczające 90 dni
1. Wnioski o przyjęcie do państwa członkowskiego na warunkach określonych w niniejszej dyrektywie na pobyt nieprzekraczający 90 dni są składane wraz z:
a)
ważną umową o pracę lub - jeśli tak przewiduje prawo krajowe, przepisy administracyjne lub praktyka - wiążącą ofertą pracy w charakterze pracownika sezonowego w danym państwie członkowskim u pracodawcy posiadającego siedzibę w tym państwie członkowskim, określającymi:
(i)
miejsce i rodzaj pracy;
(ii)
okres zatrudnienia;
(iii)
wysokość wynagrodzenia;
(iv)
tygodniowy lub miesięczny wymiar czasu pracy;
(v)
wymiar ewentualnego płatnego urlopu;
(vi)
w stosownych przypadkach, inne odpowiednie warunki pracy; oraz
(vii)
jeśli to możliwe, datę podjęcia zatrudnienia;
b)
dowodem posiadania ubezpieczenia zdrowotnego od wszelkich rodzajów ryzyka, od których zazwyczaj ubezpieczeni są obywatele danego państwa członkowskiego - lub, jeżeli tak stanowi prawo krajowe, dowodem złożenia wniosku o takie ubezpieczenie - na okresy, w których takie ubezpieczenie i związane z nim uprawnienia nie przysługują w związku z pracą wykonywaną w tym państwie członkowskim ani nie wynikają z takiej pracy;
c)
dowodem, że pracownik sezonowy będzie dysponował odpowiednim zakwaterowaniem lub że zostanie mu zapewnione odpowiednie zakwaterowanie zgodnie z art. 20.
2. Państwa członkowskie wymagają, by warunki, o których mowa w ust. 1 lit. a), były zgodne z mającymi zastosowanie przepisami, układami zbiorowymi lub praktyką.
3. W oparciu o dokumenty przedstawione na mocy ust. 1 państwa członkowskie wymagają, by pracownik sezonowy nie korzystał z ich systemów pomocy społecznej.
4. W przypadku gdy umowa o pracę lub wiążąca oferta pracy stanowi, że obywatel państwa trzeciego będzie wykonywał zawód regulowany w rozumieniu dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (18), państwo członkowskie może wymagać, by wnioskodawca przedstawił dokumenty potwierdzające, że obywatel państwa trzeciego spełnia warunki określone w prawie krajowym dotyczące wykonywania tego zawodu regulowanego.
5. Rozpatrując wniosek o zezwolenie, o którym mowa w art. 12 ust. 1, państwa członkowskie niestosujące w pełni dorobku Schengen sprawdzają, czy obywatel państwa trzeciego:
a)
nie stanowi zagrożenia pod względem nielegalnej imigracji;
b)
zamierza opuścić terytorium państw członkowskich najpóźniej w dniu wygaśnięcia zezwolenia.
Artykuł 6
Kryteria i wymogi odnoszące się do przyjmowania obywateli państw trzecich w charakterze pracowników sezonowych na pobyty przekraczające 90 dni
1. Wnioski o przyjęcie do państwa członkowskiego na warunkach określonych w niniejszej dyrektywie na pobyt przekraczający 90 dni są składane wraz z:
a)
ważną umową o pracę lub - jeśli tak przewiduje prawo krajowe, przepisy administracyjne lub praktyka - wiążącą ofertą pracy w charakterze pracownika sezonowego w danym państwie członkowskim u pracodawcy posiadającego siedzibę w tym państwie członkowskim, określającymi:
(i)
miejsce i rodzaj pracy;
(ii)
okres zatrudnienia;
(iii)
wysokość wynagrodzenia;
(iv)
tygodniowy lub miesięczny wymiar czasu pracy;
(v)
wymiar ewentualnego płatnego urlopu;
(vi)
w stosownych przypadkach, inne odpowiednie warunki pracy; oraz
(vii)
jeśli to możliwe, datę podjęcia zatrudnienia;
b)
dowodem posiadania ubezpieczenia zdrowotnego od wszelkich rodzajów ryzyka, od których zazwyczaj ubezpieczeni są obywatele danego państwa członkowskiego - lub, jeżeli tak stanowi prawo krajowe, dowodem złożenia wniosku o takie ubezpieczenie - na okresy, w których takie ubezpieczenie i związane z nim uprawnienia nie przysługują w związku z pracą wykonywaną w tym państwie członkowskim ani nie wynikają z takiej pracy;
c)
dowodem, że pracownik sezonowy będzie dysponował odpowiednim zakwaterowaniem lub że zostanie mu zapewnione odpowiednie zakwaterowanie, zgodnie z art. 20.
2. Państwa członkowskie wymagają, by warunki, o których mowa w ust. 1 lit. a), były zgodne z mającymi zastosowanie przepisami, układami zbiorowymi lub praktyką.
3. W oparciu o dokumenty przedstawione na mocy ust. 1 państwa członkowskie wymagają, by pracownik sezonowy dysponował wystarczającymi środkami na utrzymanie w czasie swojego pobytu bez potrzeby korzystania z ich systemów pomocy społecznej.
4. Obywatele państw trzecich, których uważa się za osoby stanowiące zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego, nie mogą być przyjmowani.
5. Rozpatrując wniosek o zezwolenie, o którym mowa w art. 12 ust. 2, państwa członkowskie sprawdzają, czy obywatel państwa trzeciego nie stanowi zagrożenia pod względem nielegalnej imigracji i czy zamierza on opuścić terytorium państw członkowskich najpóźniej w dniu wygaśnięcia zezwolenia.
6. W przypadku gdy umowa o pracę lub wiążąca oferta pracy stanowi, że obywatel państwa trzeciego będzie wykonywał zawód regulowany w rozumieniu dyrektywy 2005/36/WE, państwo członkowskie może wymagać, by wnioskodawca przedstawił dokumenty potwierdzające, że obywatel państwa trzeciego spełnia warunki określone w prawie krajowym dotyczące wykonywania tego zawodu regulowanego.
7. Państwa członkowskie wymagają, by obywatele państw trzecich posiadali dokument podróży, który jest ważny zgodnie z prawem krajowym. Państwa członkowskie wymagają, by okres ważności dokumentu podróży obejmował co najmniej okres ważności zezwolenia w celu pracy sezonowej.
Ponadto państwa członkowskie mogą wymagać, by:
a)
okres ważności dokumentu podróży przekraczał planowany czas pobytu o maksymalnie trzy miesiące;
b)
data wydania dokumentu podróży przypadała w ostatnich dziesięciu latach; oraz
c)
dokument podróży zawierał co najmniej dwie puste strony.
Artykuł 7
Wielkość napływu
Niniejsza dyrektywa nie wpływa na prawo państwa członkowskiego do określania wielkości napływu obywateli państw trzecich na swoje terytorium do celów pracy sezonowej. Na tej podstawie możliwa jest odmowa przyjęcia wniosku o zezwolenie w celu pracy sezonowej albo jego odmowne rozpatrzenie.
Artykuł 8
Przesłanki odmowy
1. Państwa członkowskie odmownie rozpatrują wniosek o zezwolenie w celu pracy sezonowej, jeżeli:
a)
kryteria lub wymogi określone w art. 5 lub 6 nie są spełnione; lub
b)
dokumenty przedstawione na potrzeby art. 5 lub 6 zostały uzyskane w sposób oszukańczy, zostały podrobione lub przerobione.
2. W stosowanych przypadkach państwa członkowskie odmownie rozpatrują wniosek o zezwolenie w celu pracy sezonowej, jeżeli:
a)
na pracodawcę zgodnie z prawem krajowym nałożono karę za pracę nierejestrowaną lub nielegalne zatrudnienie;
b)
przedsiębiorstwo pracodawcy jest likwidowane lub zostało zlikwidowane na mocy krajowych przepisów o niewypłacalności, lub nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza; lub
c)
na pracodawcę nałożono karę na mocy art. 17.
3. Państwa członkowskie mogą sprawdzić, czy dany wakat może zostać obsadzony przez obywateli danego państwa członkowskiego, obywateli innych państw członkowskich Unii lub obywateli państw trzecich legalnie przebywających w tym państwie członkowskim, w którym to przypadku mogą one odmownie rozpatrzyć wniosek. Niniejszy ustęp ma zastosowanie bez uszczerbku dla zasady preferencji dla obywateli Unii wyrażonej w odpowiednich postanowieniach odpowiednich aktów przystąpienia.
4. Państwa członkowskie mogą odmownie rozpatrzyć wniosek o zezwolenie w celu pracy sezonowej, jeżeli:
a)
pracodawca nie wypełnił swoich obowiązków prawnych dotyczących zabezpieczenia społecznego, podatków, praw pracowniczych, warunków pracy lub warunków zatrudnienia przewidzianych w mających zastosowanie przepisach lub układach zbiorowych;
b)
w ciągu 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających datę złożenia wniosku pracodawca zlikwidował pełnoetatowe stanowisko w celu stworzenia wakatu, który próbuje obsadzić, korzystając z niniejszej dyrektywy; lub
c)
obywatel państwa trzeciego nie spełnił obowiązków wynikających z wcześniejszej decyzji w sprawie przyjęcia w charakterze pracownika sezonowego.
5. Bez uszczerbku dla ust. 1 przy podejmowaniu decyzji o odmownym rozpatrzeniu wniosku bierze się pod uwagę konkretne okoliczności danej sprawy, w tym interesy pracownika sezonowego, i przestrzega się zasady proporcjonalności.
6. Podstawy odmowy wydania wizy krótkoterminowej są regulowane odpowiednimi przepisami kodeksu wizowego.
Artykuł 9
Cofnięcie zezwolenia w celu pracy sezonowej
1. Państwa członkowskie cofają zezwolenie w celu pracy sezonowej, jeżeli:
a)
dokumenty przedstawione dla potrzeb art. 5 lub 6 zostały uzyskane w sposób oszukańczy lub zostały podrobione lub przerobione; lub
b)
osoba w nim wymieniona przebywa w państwie członkowskim w celach innych niż objęte zezwoleniem.
2. Państwa członkowskie w stosownych przypadkach cofają zezwolenie w celu pracy sezonowej, jeżeli:
a)
na pracodawcę zgodnie z prawem krajowym nałożono karę za pracę nierejestrowaną lub nielegalne zatrudnienie;
b)
przedsiębiorstwo pracodawcy jest likwidowane lub zostało zlikwidowane na mocy krajowych przepisów o niewypłacalności, lub gdy nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza; lub
c)
na pracodawcę nałożono karę na mocy art. 17.
3. Państwa członkowskie mogą cofnąć zezwolenie w celu pracy sezonowej w następujących sytuacjach:
a)
kryteria lub wymogi określone w art. 5 lub 6 nie zostały spełnione lub przestały być spełniane;
b)
pracodawca nie wypełnił swoich obowiązków prawnych dotyczących zabezpieczenia społecznego, podatków, praw pracowniczych, warunków pracy lub warunków zatrudnienia przewidzianych w mających zastosowanie przepisach lub układach zbiorowych;
c)
pracodawca nie wypełnił swoich obowiązków wynikających z umowy o pracę; lub
d)
w ciągu 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku pracodawca zlikwidował pełnoetatowe stanowisko w celu stworzenia wakatu, który próbuje obsadzić, korzystając z niniejszej dyrektywy.
4. Państwa członkowskie mogą cofnąć zezwolenie w celu pracy sezonowej, jeżeli obywatel państwa trzeciego ubiega się o ochronę międzynarodową na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE (19) lub o ochronę zgodnie z prawem krajowym, zobowiązaniami międzynarodowymi lub praktyką danego państwa członkowskiego.
5. Bez uszczerbku dla ust. 1 przy podejmowaniu decyzji o cofnięciu zezwolenia bierze się pod uwagę konkretne okoliczności danej sprawy, w tym interesy pracownika sezonowego, i przestrzega się zasady proporcjonalności.
6. Podstawy unieważnienia lub cofnięcia wizy krótkoterminowej są regulowane odpowiednimi przepisami kodeksu wizowego.
Artykuł 10
Obowiązek współpracy
Państwa członkowskie mogą wymagać, by pracodawca przedstawił wszelkie stosowne informacje niezbędne do wydania, przedłużenia lub odnowienia zezwolenia w celu pracy sezonowej.
ROZDZIAŁ III
PROCEDURA I ZEZWOLENIA W CELU PRACY SEZONOWEJ
Artykuł 11
Dostęp do informacji
1. Państwa członkowskie zapewniają wnioskodawcom łatwy dostęp do informacji na temat wszelkich dokumentów niezbędnych do złożenia wniosku oraz informacji na temat wjazdu i pobytu, w tym na temat praw i obowiązków pracownika sezonowego oraz gwarancji proceduralnych mu przysługujących.
2. Państwa członkowskie, wydając obywatelom państw trzecich zezwolenia w celu pracy sezonowej, informują ich na piśmie o przysługujących im na mocy niniejszej dyrektywy prawach i obowiązkach, w tym o procedurach wnoszenia skarg.
Artykuł 12
Zezwolenia w celu pracy sezonowej
1. W przypadku pobytów nieprzekraczających 90 dni państwa członkowskie wydają obywatelowi państwa trzeciego, który spełnia wymogi art. 5 i do którego nie mają zastosowania przesłanki odmowy określone w art. 8, jedno z następujących zezwoleń w celu pracy sezonowej, bez uszczerbku dla przepisów dotyczących wydawania wiz krótkoterminowych określonych w kodeksie wizowym i w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1683/95 (20):
a)
wizę krótkoterminową, ze wskazaniem, że wydaje się ją w celu pracy sezonowej;
b)
wizę krótkoterminową i zezwolenie na pracę, ze wskazaniem, że wydaje się je w celu pracy sezonowej; lub
c)
zezwolenie na pracę, ze wskazaniem, że wydaje się je w celu pracy sezonowej, jeżeli obywatel państwa trzeciego jest zwolniony z obowiązku wizowego zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia (WE) nr 539/2001, a dane państwo członkowskie nie stosuje w stosunku do niego art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia.
Przy transponowaniu niniejszej dyrektywy państwa członkowskie przewidują albo zezwolenia, o których mowa w lit. a) i c), albo zezwolenia, o których mowa w lit. b) i c).
2. W przypadku pobytów przekraczających 90 dni państwa członkowskie wydają obywatelowi państwa trzeciego, który spełnia wymogi art. 6 i do którego nie mają zastosowania przesłanki odmowy określone w art. 8, jedno z następujących zezwoleń w celu pracy sezonowej:
a)
wizę długoterminową, ze wskazaniem, że wydaje się ją w celu pracy sezonowej;
b)
zezwolenie dla pracownika sezonowego; lub
c)
zezwolenie dla pracownika sezonowego i wizę długoterminową, jeżeli na mocy prawa krajowego do wjazdu na dane terytorium wymagana jest wiza długoterminowa.
Przy transponowaniu niniejszej dyrektywy państwa członkowskie przewidują wyłącznie jeden rodzaj zezwoleń, o których mowa w lit. a), b) i c).
3. Bez uszczerbku dla dorobku Schengen państwa członkowskie określają, czy wniosek ma składać obywatel państwa trzeciego czy pracodawca.
Obowiązek określenia przez państwa członkowskie, czy wniosek ma składać obywatel państwa trzeciego czy pracodawca, pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich postanowień wymagających, by w postępowaniu uczestniczyli obydwoje.
4. Zezwolenie dla pracownika sezonowego, o którym mowa w ust. 2 akapit pierwszy lit. b) i c), jest wydawane przez właściwe organy państw członkowskich przy wykorzystaniu wzoru określonego w rozporządzeniu (WE) nr 1030/2002. Państwa członkowskie umieszczają na zezwoleniu adnotację o tym, że jest ono wydawane w celu pracy sezonowej.
5. W przypadku wiz długoterminowych państwa członkowskie umieszczają w rubryce „uwagi” w naklejce wizowej adnotację, że wiza została wydana w celu pracy sezonowej zgodnie z pkt 12 załącznika do rozporządzenia (WE) nr 1683/95.
6. Państwa członkowskie mogą podać dodatkowe informacje dotyczące stosunku pracy pracownika sezonowego w formie papierowej lub mogą zamieścić takie dane w formacie elektronicznym, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1030/2002 i w lit. a) pkt 16 załącznika do tego rozporządzania.
7. Jeżeli wiza jest wymagana jedynie w celu wjazdu na terytorium państwa członkowskiego, a obywatel państwa trzeciego spełnia warunki niezbędne do wydania mu zezwolenia dla pracownika sezonowego na mocy ust. 2 akapit pierwszy lit. c), dane państwo członkowskie przyznaje temu obywatelowi państwa trzeciego wszelkie ułatwienia w celu umożliwienia mu uzyskania wymaganej wizy.
8. Wydanie wizy długoterminowej, o której mowa w ust. 2 akapit pierwszy lit. a), pozostaje bez uszczerbku dla możliwości wydania przez państwo członkowskie uprzedniego zezwolenia na pracę w tym państwie członkowskim.
Artykuł 13
Wnioski o zezwolenie dla pracownika sezonowego
1. Państwa członkowskie wyznaczają organy właściwe do przyjmowania i rozpatrywania wniosków o zezwolenie dla pracownika sezonowego i do wydawania zezwoleń dla pracownika sezonowego.
2. Wniosek o zezwolenie dla pracownika sezonowego jest przedkładany w ramach procedury jednego wniosku.
Artykuł 14
Czas pobytu
1. Państwa członkowskie określają maksymalny okres pobytu pracowników sezonowych, który nie może być krótszy niż pięć miesięcy ani dłuższy niż dziewięć miesięcy w każdym okresie 12 miesięcy. Po upływie tego okresu obywatel państwa trzeciego musi opuścić terytorium państwa członkowskiego, chyba że dane państwo członkowskie wydało mu zezwolenie na pobyt do celów innych niż praca sezonowa na mocy prawa krajowego lub prawa Unii.
2. Państwa członkowskie mogą określić maksymalny okres w dowolnym okresie 12 miesięcy, przez który pracodawca może zatrudniać pracowników sezonowych w każdym okresie 12 miesięcy. Okres ten nie może być krótszy niż maksymalny okres pobytu określony na podstawie ust. 1.
Artykuł 15
Przedłużenie pobytu lub odnowienie zezwolenia w celu pracy sezonowej
1. W ramach maksymalnego okresu, o którym mowa w art. 14 ust. 1, i pod warunkiem że spełnione są wymogi art. 5 lub 6 i nie zachodzą przesłanki odmowy określone w art. 8 ust. 1 lit. b), art. 8 ust. 2 i, w stosownych przypadkach, w art. 8 ust. 4, państwa członkowskie umożliwiają pracownikom sezonowym jednokrotne przedłużenie pobytu w przypadku przedłużenia przez pracownika sezonowego umowy z tym samym pracodawcą.
2. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję, zgodnie ze swoim prawem krajowym, o umożliwieniu pracownikom sezonowym przedłużenia umowy z tym samym pracodawcą i przedłużenia pobytu więcej niż jeden raz, pod warunkiem że nie zostaje przekroczony maksymalny okres, o którym mowa w art. 14 ust. 1.
3. W ramach maksymalnego okresu, o którym mowa w art. 14 ust. 1, i pod warunkiem że spełnione są wymogi art. 5 lub 6 i nie zachodzą przesłanki odmowy określone w art. 8 ust. 1 lit. b), art. 8 ust. 2 i, w stosownych przypadkach, w art. 8 ust. 4, państwa członkowskie umożliwiają pracownikom sezonowym jednokrotne przedłużenie pobytu w celu zatrudnienia się u innego pracodawcy.
4. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję, zgodnie ze swoim prawem krajowym, o umożliwieniu pracownikom sezonowym zatrudnienia się u innego pracodawcy i przedłużenia pobytu więcej niż jeden raz, pod warunkiem że nie zostaje przekroczony maksymalny okres, o którym mowa w art. 14 ust. 1.
5. Na użytek ust. 1-4 państwa członkowskie akceptują złożenie wniosku, w sytuacji gdy pracownik sezonowy przyjęty na podstawie niniejszej dyrektywy znajduje się na terytorium danego państwa członkowskiego.
6. Państwa członkowskie mogą odmówić przedłużenia pobytu lub odnowienia zezwolenia w celu pracy sezonowej, jeżeli dany wakat może zostać obsadzony przez obywateli danego państwa członkowskiego, obywateli innych państw członkowskich Unii lub obywateli państw trzecich legalnie przebywających w danym państwie członkowskim. Niniejszy ustęp ma zastosowanie bez uszczerbku dla zasady preferencji dla obywateli Unii wyrażonej w odpowiednich postanowieniach odpowiednich aktów przystąpienia.
7. Państwa członkowskie odmawiają przedłużenia pobytu lub odnowienia zezwolenia w celu pracy sezonowej, jeżeli upłynął maksymalny okres pobytu określony w art. 14 ust. 1.
8. Państwa członkowskie mogą odmówić przedłużenia pobytu lub odnowienia zezwolenia w celu pracy sezonowej, jeżeli obywatel państwa trzeciego ubiega się o ochronę międzynarodową na mocy dyrektywy 2011/95/UE lub jeżeli obywatel państwa trzeciego ubiega się o ochronę zgodnie z prawem krajowym, zobowiązaniami międzynarodowymi lub praktyką danego państwa członkowskiego.
9. Art. 9 ust. 2 i art. 9 ust. 3 lit. b), c) i d) nie mają zastosowania do pracownika sezonowego, który ubiega się o zatrudnienie u innego pracodawcy zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, jeżeli przepisy te mają zastosowanie do poprzedniego pracodawcy.
10. Podstawy przedłużenia wizy krótkoterminowej są regulowane odpowiednimi przepisami kodeksu wizowego.
11. Bez uszczerbku dla art. 8 ust. 1 przy podejmowaniu decyzji w sprawie wniosku o przedłużenie lub odnowienie bierze się pod uwagę konkretne okoliczności danej sprawy, w tym interesy pracownika sezonowego, i przestrzega się zasady proporcjonalności.
Artykuł 16
Ułatwienie ponownego wjazdu
1. Państwa członkowskie ułatwiają ponowny wjazd obywatelom państw trzecich, którzy zostali przyjęci do tego państwa członkowskiego w charakterze pracowników sezonowych co najmniej jeden raz w okresie poprzednich pięciu lat i którzy w czasie każdego ze swoich pobytów w pełni przestrzegali warunki mające zastosowanie do pracowników sezonowych na podstawie niniejszej dyrektywy.
2. Ułatwienia, o których mowa w ust. 1, mogą obejmować jeden lub kilka środków, takich jak:
a)
zwolnienie z wymogu przedłożenia jednego lub kilku dokumentów, o których mowa w art. 5 lub 6;
b)
wydanie kilku zezwoleń dla pracownika sezonowego w jednym akcie administracyjnym;
c)
zastosowanie przyspieszonej procedury wydania decyzji w sprawie wniosku o zezwolenie dla pracownika sezonowego lub o wizę długoterminową;
d)
pierwszeństwo przy rozpatrywaniu wniosków o przyjęcie w charakterze pracownika sezonowego, w tym uwzględnienie poprzednich przyjęć przy podejmowaniu decyzji w sprawie wniosków w związku z wyczerpywaniem się limitów wielkości napływu.
Artykuł 17
Kary wobec pracodawców
1. Państwa członkowskie przewidują kary wobec pracodawców, którzy nie wypełniają obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy, przy czym w przypadku pracodawców, którzy poważnie naruszają swoje obowiązki określone w niniejszej dyrektywie, kary te obejmują również odebranie możliwości zatrudniania pracowników sezonowych. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
2. Państwa członkowskie zapewniają, by w przypadku cofnięcia zezwolenia w celu pracy sezonowej na podstawie art. 9 ust. 2 i art. 9 ust. 3 lit. b), c) i d), pracodawca był zobowiązany do wypłaty pracownikowi sezonowemu odszkodowania zgodnie z procedurami określonymi w prawie krajowym. Odpowiedzialność taka obejmują wszelkie nieuregulowane zobowiązania, które pracodawca musiałby wykonać, gdyby zezwolenie w celu pracy sezonowej nie zostało cofnięte.
3. W przypadku gdy pracodawca jest podwykonawcą, który naruszył przepisy niniejszej dyrektywy, i jeżeli główny wykonawca i dowolny podwykonawca pośredniczący nie spełnili wymogów należytej staranności określonych w prawie krajowym, główny wykonawca oraz taki podwykonawca pośredniczący mogą:
a)
podlegać karom określonym w ust. 1;
b)
być zobowiązani, obok lub w miejsce pracodawcy, do wypłaty odszkodowania należnego pracownikowi sezonowemu zgodnie z ust. 2;
c)
być zobowiązani, obok lub w miejsce pracodawcy, do wypłaty pracownikowi sezonowemu zaległych należności przysługujących mu na mocy prawa krajowego.
Państwa członkowskie mogą w prawie krajowym określić bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące odpowiedzialności.
Artykuł 18
Gwarancje proceduralne
1. Właściwe organy państwa członkowskiego podejmują decyzję w sprawie wniosku o zezwolenie w celu pracy sezonowej. Właściwe organy powiadamiają wnioskodawcę o decyzji na piśmie niezwłocznie, ale nie później niż 90 dni od daty złożenia kompletnego wniosku, zgodnie z procedurami powiadamiania określonymi w prawie krajowym.
2. W odniesieniu do wniosków o przedłużenie pobytu lub o odnowienie zezwolenia na mocy art. 15 państwa członkowskie podejmują wszelkie racjonalne działania mające na celu zapewnienie, by pracownik sezonowy nie był zmuszony do przerwania swojego stosunku pracy z tym samym pracodawcą z powodu trwającego postępowania administracyjnego lub by nie uniemożliwiło mu to zmiany pracodawcy.
Jeżeli ważność zezwolenia w celu pracy sezonowej wygasa w czasie trwania postępowania w sprawie przedłużenia lub odnowienia, zgodnie z prawem krajowym, państwa członkowskie zezwalają pracownikowi sezonowemu na pobyt na swoim terytorium do czasu podjęcia przez właściwe organy decyzji w sprawie wniosku, pod warunkiem że wniosek został złożony w okresie ważności zezwolenia i że nie upłynął okres, o którym mowa w art. 14 ust. 1.
W przypadku gdy zastosowanie ma akapit drugi, państwa członkowskie mogą między innymi podjąć decyzję o:
a)
wydaniu krajowego zezwolenia na pobyt czasowy lub równoważnego zezwolenia, do czasu podjęcia decyzji;
b)
zezwoleniu pracownikowi sezonowemu na wykonywanie pracy do czasu podjęcia decyzji.
W okresie rozpatrywania wniosku o przedłużenie lub odnowienie zastosowanie mają odpowiednie przepisy niniejszej dyrektywy.
3. Jeśli informacje lub dokumenty dostarczone na poparcie wniosku są niekompletne, właściwe organy powiadamiają wnioskodawcę w rozsądnym terminie o konieczności przedstawienia dodatkowych informacji i określają rozsądny termin na ich przedstawienie. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 1, ulega zawieszeniu do czasu otrzymania przez właściwe organy wymaganych dodatkowych informacji.
4. Uzasadnienie decyzji o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie w celu pracy sezonowej lub odmownego rozpatrzenia wniosku o zezwolenie w celu pracy sezonowej, lub o odmowie przedłużenia pobytu lub odnowienia zezwolenia w celu pracy sezonowej jest wydawane wnioskodawcy na piśmie. Uzasadnienie decyzji o cofnięciu zezwolenia w celu pracy sezonowej jest wydawane na piśmie zarówno pracownikowi sezonowemu, jak i - jeśli tak przewiduje prawo krajowe - pracodawcy.
5. Wszelkie decyzje o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie w celu pracy sezonowej lub o odmownym rozpatrzeniu wniosku, odmowie przedłużenia pobytu lub odnowienia lub o cofnięciu zezwolenia w celu pracy sezonowej podlegają zaskarżeniu w danym państwie członkowskim zgodnie z jego prawem krajowym. W pisemnym pouczeniu podaje się informację, do którego sądu lub organu administracyjnego można wnieść odwołanie, a także podaje się termin wniesienia takiego odwołania.
6. Gwarancje proceduralne dotyczące wiz krótkoterminowych są regulowane odpowiednimi przepisami kodeksu wizowego.
Artykuł 19
Opłaty i koszty
1. Państwa członkowskie mogą wymagać uiszczania opłat za rozpatrzenie wniosku zgodnie z niniejszą dyrektywą. Opłaty takie nie mogą być nieproporcjonalne ani wygórowane. Opłaty za wizy krótkoterminowe są regulowane stosownymi przepisami dorobku Schengen. Jeżeli takie opłaty są uiszczane przez obywatela państwa trzeciego, państwa członkowskie mogą postanowić, że jest on uprawniony do uzyskania od pracodawcy zwrotu tej opłaty zgodnie z prawem krajowym.
2. Państwa członkowskie mogą wymagać od pracodawców zatrudniających pracowników sezonowych pokrycia:
a)
kosztów podróży pracowników sezonowych z miejsca pochodzenia do miejsca pracy w danym państwie członkowskim oraz kosztów podróży powrotnej;
b)
kosztów ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 lit. b) i art. 6 ust. 1 lit. b).
Jeżeli koszty określone w niniejszym ustępie są pokrywane przez pracodawców, nie mogą oni żądać ich zwrotu od pracowników sezonowych.
Artykuł 20
Zakwaterowanie
1. Państwa członkowskie wymagają przedstawienia dowodów na to, że pracownik sezonowy będzie korzystał przez cały czas pobytu z zakwaterowania zapewniającego odpowiedni standard życia zgodnie z krajowym prawem lub krajową praktyką. O zmianie zakwaterowania pracownika sezonowego informuje się odpowiedni organ.
2. Jeżeli zakwaterowanie jest organizowane przez pracodawcę lub za pośrednictwem pracodawcy:
a)
pracownik sezonowy może być zobowiązany do zapłaty czynszu, który nie może być zbyt wygórowany w stosunku do jego wynagrodzenia netto i do standardu zakwaterowania. Czynsz nie może być automatycznie potrącany z wynagrodzenia pracownika sezonowego;
b)
pracodawca przekazuje pracownikowi sezonowemu umowę najmu lub równoważny dokument, w którym jasno podano warunki najmu danego zakwaterowania;
c)
pracodawca zapewnia, by zakwaterowanie spełniało ogólne normy zdrowotne i normy bezpieczeństwa obowiązujące w danym państwie członkowskim.
Artykuł 21
Pośrednictwo publicznych służb zatrudnienia
Państwa członkowskie mogą ustalić, że pośrednictwem w zatrudnianiu pracowników sezonowych zajmują się wyłącznie publiczne służby zatrudnienia.
ROZDZIAŁ IV
PRAWA
Artykuł 22
Prawa wynikające z zezwolenia w celu pracy sezonowej
W okresie ważności zezwolenia, o którym mowa w art. 12, osobie w nim wymienionej przysługują co najmniej następujące prawa:
a)
prawo do wjazdu i pobytu na terytorium państwa członkowskiego, które wydało zezwolenie;
b)
wolny dostęp do całego terytorium państwa członkowskiego, które wydało zezwolenie, zgodnie z prawem krajowym;
c)
prawo do podejmowania określonej aktywności zawodowej, na którą wydano zezwolenie, zgodnie z prawem krajowym.
Artykuł 23
Prawo do równego traktowania
1. Pracownicy sezonowi są uprawnieni do bycia traktowanymi na równi z obywatelami przyjmującego państwa członkowskiego co najmniej w odniesieniu do:
a)
warunków zatrudnienia, w tym minimalnego wieku pracownika, oraz warunków pracy, w tym wynagrodzenia i zakończenia stosunku pracy, godzin pracy, urlopu i dni wolnych od pracy oraz wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy;
b)
prawa do strajku i podejmowania akcji protestacyjnych, zgodnie z krajowym prawem i krajową praktyką przyjmującego państwa członkowskiego, wolności zrzeszania się oraz członkostwa w organizacjach reprezentujących pracowników lub wszelkich organizacjach zrzeszających pracowników określonych zawodów, w tym praw i świadczeń przyznawanych przez takie organizacje, w tym prawa do negocjowania i zawierania układów zbiorowych, bez uszczerbku dla krajowych przepisów dotyczących porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego;
c)
wypłacania przez pracodawców zaległych należności w związku z niewypłaconym wynagrodzeniem obywatela państwa trzeciego;
d)
działów zabezpieczenia społecznego określonych w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004;
e)
dostępu do towarów i usług oraz zaopatrzenia w powszechnie dostępne towary i usługi, z wyłączeniem lokali mieszkalnych, bez uszczerbku dla swobody zawierania umów zgodnie z prawem unijnym lub krajowym;
f)
usług doradczych dotyczących pracy sezonowej oferowanych przez urzędy pracy;
g)
kształcenia i szkolenia zawodowego;
h)
uznawania dyplomów, świadectw i innych kwalifikacji zawodowych zgodnie z odpowiednimi procedurami krajowymi;
i)
ulg podatkowych, pod warunkiem że pracownik sezonowy jest uznany w danym państwie członkowskim za rezydenta do celów podatkowych.
Pracownicy sezonowi przenoszący się do państwa trzeciego lub osoby pozostające przy życiu po takim pracowniku sezonowym, które przebywają w państwie trzecim i których prawa wynikają z praw takiego pracownika sezonowego, otrzymują ustawowe emerytury lub renty, które wynikają z poprzedniego zatrudnienia pracownika sezonowego i do których uprawnienie nabyto zgodnie z ustawodawstwem określonym w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, na tych samych warunkach i w tej samej wysokości co obywatele danego państwa członkowskiego przenoszący się do państwa trzeciego.
2. Państwa członkowskie mogą ograniczyć zasadę równego traktowania:
(i)
odnośnie do ust. 1 akapit pierwszy lit. d) - poprzez wyłączenie świadczeń rodzinnych i świadczeń dla bezrobotnych, bez uszczerbku dla rozporządzenia (UE) nr 1231/2010;
(ii)
odnośnie do ust. 1 akapit pierwszy lit. g) - poprzez ograniczenie jej zastosowania do kształcenia i szkolenia zawodowego, które jest bezpośrednio związane z określoną aktywnością zawodową, oraz poprzez wyłączenie dodatków i pożyczek na naukę i utrzymanie lub innych dodatków i pożyczek;
(iii)
w odniesieniu do ust. 1akapit pierwszy lit. i), w zakresie ulg podatkowych - poprzez ograniczenie jej stosowania do przypadków, gdy zarejestrowane lub zwyczajowe miejsce pobytu członków rodziny pracownika sezonowego, dla których występuje on o te ulgi, znajduje się na terytorium danego państwa członkowskiego.
3. Prawo do równego traktowania przewidziane w ust. 1 pozostaje bez uszczerbku dla prawa państwa członkowskiego do cofnięcia zezwolenia w celu pracy sezonowej lub odmowy przedłużenia lub odnowienia takiego zezwolenia zgodnie z art. 9 i 15.
Artykuł 24
Monitorowanie, ocena i kontrole
1. Państwa członkowskie przyjmują środki służące zapobieganiu ewentualnym nadużyciom i służące nakładaniu kar w przypadku naruszeń niniejszej dyrektywy. Środki te obejmują monitorowanie, ocenę i, w stosownych przypadkach, kontrole zgodnie z krajowym prawem lub praktyką administracyjną.
2. Państwa członkowskie zapewniają służbom odpowiadającym za inspekcję pracy lub właściwym organom oraz, w przypadkach przewidzianych w prawie krajowym w odniesieniu do pracowników krajowych, organizacjom reprezentującym interesy pracowników uzyskanie dostępu do miejsca pracy i, w porozumieniu z pracownikiem, do miejsca zakwaterowania.
Artykuł 25
Ułatwienie wnoszenia skarg
1. Państwa członkowskie zapewniają istnienie skutecznych mechanizmów pozwalających pracownikom sezonowym na wnoszenie skarg przeciwko pracodawcom, bezpośrednio lub za pośrednictwem stron trzecich, które zgodnie z kryteriami określonymi w prawie krajowym mają uzasadniony interes w zapewnieniu przestrzegania niniejszej dyrektywy, lub za pośrednictwem właściwego organu państwa członkowskiego, jeżeli tak stanowi prawo krajowe.
2. Państwa członkowskie zapewniają, aby strony trzecie, które zgodnie z kryteriami określonymi w prawie krajowym mają uzasadniony interes w zapewnieniu przestrzegania przepisów niniejszej dyrektywy, mogły uczestniczyć we wszelkich postępowaniach administracyjnych lub cywilnych przewidzianych w celu wykonania niniejszej dyrektywy - z wyjątkiem postępowań i decyzji dotyczących wiz krótkoterminowych - w imieniu pracownika sezonowego lub wspierając go, za jego zgodą.
3. Państwa członkowskie zapewniają, by pracownicy sezonowi mieli dostęp do przysługujących innym pracownikom w podobnej sytuacji środków służących ochronie przed zwolnieniem lub innymi formami niekorzystnego traktowania przez pracodawcę, będącymi reakcją na skargę złożoną w przedsiębiorstwie lub do wszelkich postępowań prawnych mających na celu wyegzekwowanie przepisów niniejszej dyrektywy.
ROZDZIAŁ V
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 26
Dane statystyczne
1. Państwa członkowskie przekazują Komisji dane statystyczne dotyczące liczby wydanych po raz pierwszy zezwoleń w celu pracy sezonowej oraz, w miarę możliwości, liczby obywateli państw trzecich, którym przedłużono/odnowiono lub cofnięto zezwolenie w celu pracy sezonowej. Dane te uwzględniają podział według obywatelstwa oraz, w miarę możliwości, okresu ważności zezwolenia i sektora gospodarki.
2. Dane statystyczne, o których mowa w ust. 1, odnoszą się do okresów referencyjnych wynoszących rok kalendarzowy i są przekazywane Komisji w ciągu sześciu miesięcy po zakończeniu roku referencyjnego. Pierwszym rokiem referencyjnym jest rok 2017.
3. Dane statystyczne, o których mowa w ust. 1, są przekazywane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 862/2007 (21) Parlamentu Europejskiego i Rady.
Artykuł 27
Sporządzanie sprawozdań
Co trzy lata - po raz pierwszy do dnia 30 września 2019 r. - Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszej dyrektywy w państwach członkowskich oraz proponuje wszelkie niezbędne zmiany.
Artykuł 28
Transpozycja
1. Do dnia 30 września 2016 r. państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy. Teksty tych przepisów przekazują niezwłocznie Komisji.
Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia są określane przez państwa członkowskie.
2. Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty najważniejszych przepisów prawa krajowego przyjmowanych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł 29
Wejście w życie
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 30
Adresaci
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich zgodnie z Traktatami.
Sporządzono w Strasburgu dnia 26 lutego 2014 r.