PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 13. února 2014
o opatřeních proti rozšiřování Xylella fastidiosa (Well et Raju) na území Unie
(oznámeno pod číslem C(2014) 726)
(2014/87/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Rady 2000/29/ES ze dne 8. května 2000 o ochranných opatřeních proti zavlékání organismů škodlivých rostlinám nebo rostlinným produktům do Společenství a proti jejich rozšiřování na území Společenství (1), a zejména na čl. 16 odst. 3 třetí větu uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Xylella fastidiosa (Well et Raju) (dále jen „dotčený organismus“) je uveden v příloze I části A kapitole I směrnice 2000/29/ES jako škodlivý organismus, jehož výskyt není v Unii znám a jehož zavlékání a rozšiřování na území všech členských států je zakázáno.
(2)
Dne 21. října 2013 informovala Itálie ostatní členské státy a Komisi o výskytu dotčeného organismu na jejím území, a to ve dvou oddělených oblastech provincie Lecce v regionu Apulie. Následně byly ve stejné provincii zaznamenány další dvě oddělená ohniska. Výskyt dotčeného organismu byl potvrzen v souvislosti s několika rostlinnými druhy, včetně Olea europaea L., Prunus amygdalus Batsch, Nerium oleander L. a Quercus sp. L., u nichž se projevovala usycháním listů a příznaky rychlého chřadnutí. Jde o první případ, kdy byl potvrzen výskyt dotčeného organismu na území Unie. Kontroly u některých dalších rostlinných druhů na výskyt dotčeného organismu dosud nebyly dokončeny. Zjišťování přenašeče dotčeného organismu v regionu Apulie stále probíhá.
(3)
Dne 29. října 2013 přijal region Apulie mimořádná opatření pro prevenci a eradikaci dotčeného organismu (2) v souladu s čl. 16 odst. 1 směrnice 2000/29/ES.
(4)
Itálie informovala o tom, že prohlídky, které provedla, nezjistily výskyt dotčeného organismu v sousedních provinciích Brindisi a Taranto.
(5)
V reakci na žádost Komise Evropský úřad pro bezpečnost potravin (dále jen „úřad“) přijal dne 25. listopadu 2013 (3) prohlášení, které obsahuje následující závěry. Spektrum hostitelských rostlin dotčeného organismu je patrně velmi široké a patří do něj mnoho v Evropě běžně pěstovaných i spontánně rostoucích rostlin.
(6)
Hlavní cestou průniku pro dotčený organismus je přemísťování rostlin určených k pěstování s výjimkou osiva. Obavy vzbuzuje také možnost průniku infekčních přenašečů dotčeného organismu dopravených v zásilkách rostlin. Plody a dřevo jsou méně významnými cestami průniku se zanedbatelnou pravděpodobností zavlečení. Osivo, řezané květiny a okrasná zeleň jsou méně významnými cestami průniku s nízkou pravděpodobností zavlečení. Přemísťování infikovaných rostlin určených k pěstování je nejúčinnějším způsobem šíření dotčeného organismu na velké vzdálenosti.
(7)
Vzhledem k povaze dotčeného organismu je pravděpodobné, že se bude šířit rychle a ve velkém rozsahu. Je nutné okamžitě přijmout opatření, aby se dotčený organismus nerozšířil do zbytku Unie. Dokud nebude k dispozici více konkrétních informací o spektru hostitelů, přenašečích, cestách průniku a možnostech snižování rizik, je vhodné zakázat přemísťování z oblastí, kde se mohou nacházet infikované rostliny.
(8)
Vzhledem k místům výskytu dotčeného organismu, zvláštní zeměpisné situaci správní provincie Lecce a nejistotě ohledně demarkačních kritérií je třeba, aby se v zájmu rychlého a účinného použití zákaz vztahoval na celou provincii.
(9)
Uvedený zákaz by se měl vztahovat na rostliny určené k pěstování kromě osiva, jelikož tyto rostliny představují hlavní cestu průniku pro dotčený organismus. Z rozsáhlého vzorkování a testování v provincii Lecce však vyplynulo, že rostliny určené k pěstování patřící k určitým rodům a druhům a pocházející z napadených částí Lecce dotčeným organismem infikovány nejsou. Na základě tohoto důkazu by se zákaz neměl týkat partií rostlin určených k pěstování těch rodů a druhů, které byly ovzorkovány a testovány na výskyt dotčeného organismu. Mimo to by bylo také vhodné ze zákazu vyjmout rostliny určené k pěstování, které byly pěstovány na stanovištích s úplnou fyzickou ochranou proti zavlečení dotčeného organismu a které patří k rodům a druhům, na něž se vztahuje certifikační systém, který vyžaduje, aby byly podrobeny úřednímu testování na výskyt dotčeného organismu, a byly shledány prosté tohoto organismu.
(10)
Vzhledem k omezeným informacím ohledně možného výskytu dotčeného organismu ve zbytku Unie by měly členské státy na svém území provádět každoroční průzkumy ke zjištění výskytu uvedeného dotčeného organismu. Vzhledem k širokému spektru potenciálních hostitelských rostlin by tyto průzkumy měly být uzpůsobeny zvláštnostem každé oblasti, hostitelské rostliny a rostlinných produktů a také charakteristice potenciálních přenašečů.
(11)
Členské státy by měly v zájmu získání co největšího množství informací o dotčeném organismu a jeho výskytu zajistit, aby jim byly sdělovány relevantní informace.
(12)
Aby bylo možné účinně posoudit provádění tohoto rozhodnutí, je třeba, aby členské státy ihned informovaly Komisi o opatřeních, která přijaly, aby vyhověly požadavkům tohoto rozhodnutí.
(13)
Je vhodné stanovit, aby byla opatření přezkoumána nejpozději do 30. dubna 2014, což umožní zohlednit přesnější vědecké a technické informace, jež budou do té doby k dispozici, jakož i výsledky probíhajících prohlídek a testů prováděných italskými orgány.
(14)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem Stálého rostlinolékařského výboru,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Přemísťování rostlin určených k pěstování
Přemísťování rostlin určených k pěstování mimo území provincie Lecce regionu Apulie v Itálii se zakazuje.
Tento zákaz se nevztahuje na:
a)
osivo;
b)
partie rostlin určených k pěstování rodů a druhů uvedených v příloze I, které byly ovzorkovány a testovány na výskyt škodlivého organismu Xylella fastidiosa (Well et Raju) (dále jen „dotčený organismus“), a byly shledány prosté tohoto organismu;
c)
rostliny určené k pěstování rodů a druhů uvedených v příloze II, které byly pěstovány na stanovištích s úplnou fyzickou ochranou proti zavlečení dotčeného organismu a které jsou úředně certifikovány v rámci certifikačního systému, který vyžaduje, aby byly podrobeny úřednímu testování na výskyt dotčeného organismu, a byly shledány prosté tohoto organismu.
Článek 2
Průzkumy
1. Členské státy na svém území provádějí každoroční úřední průzkumy ke zjištění výskytu dotčeného organismu na rostlinách a rostlinných produktech. Tyto průzkumy se podle potřeby provádějí s přihlédnutím k biologii, podmínkám a období růstu rostlin, na něž se průzkum vztahuje, ke klimatickým podmínkám, biologii dotčeného organismu a charakteristice potenciálních přenašečů.
2. Výsledky průzkumů uvedených v odstavci 1 se oznamují Komisi a ostatním členským státům do 31. října každého roku a vztahují se na období jednoho roku, které končí 30. září téhož roku. Výsledky prvního průzkumu se oznámí do 31. října 2014 a budou se vztahovat na období od 1. února 2014 do 30. září 2014.
Článek 3
Oznamování výskytu
1. Členské státy zajistí, aby každá osoba, která zjistí výskyt dotčeného organismu nebo má důvodné podezření na jeho výskyt, do deseti kalendářních dnů informovala příslušný orgán.
2. Členské státy zajistí, aby osoba uvedená v odstavci 1 příslušnému orgánu na žádost poskytla informace, které má o daném výskytu k dispozici.
Článek 4
Soulad
Členské státy neprodleně uvědomí Komisi o opatřeních přijatých k dosažení souladu s tímto rozhodnutím.
Článek 5
Přezkum
Toto rozhodnutí bude přezkoumáno do 30. dubna 2014.
Článek 6
Určení
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 13. února 2014.
DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI
z dnia 13 lutego 2014 r.
w odniesieniu do środków w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się w Unii Xylella fastidiosa (Well i Raju)
(notyfikowana jako dokument nr C(2014) 726)
(2014/87/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając dyrektywę Rady 2000/29/WE z dnia 8 maja 2000 r. w sprawie środków ochronnych przed wprowadzaniem do Wspólnoty organizmów szkodliwych dla roślin lub produktów roślinnych i przed ich rozprzestrzenianiem się we Wspólnocie (1), w szczególności jej art. 16 ust. 3 zdanie trzecie,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Xylella fastidiosa (Well i Raju) (zwana dalej „wymienionym organizmem”) została wymieniona w wykazie w części A sekcja I w załączniku I do dyrektywy 2000/29/WE jako organizm szkodliwy, którego występowania nie stwierdzono dotychczas w Unii i którego wprowadzanie i rozprzestrzenianie jest zakazane we wszystkich państwach członkowskich.
(2)
W dniu 21 października 2013 r. Włochy poinformowały pozostałe państwa członkowskie i Komisję o obecności wymienionego organizmu na swoim terytorium, na dwóch oddzielnych obszarach prowincji Lecce, w regionie Apulii. Następnie w tej samej prowincji stwierdzono dwa kolejne, oddzielne przypadki obecności. Obecność wymienionego organizmu potwierdzono w odniesieniu do kilku gatunków roślin, w tym Olea europaea L., Prunus amygdalus Batsch, Nerium oleander L. i Quercus sp. L., u których wystąpiły symptomy w postaci brązowienia liści i szybkiego zamierania. Jest to pierwszy przypadek potwierdzenia obecności wymienionego organizmu na terytorium Unii. Nie zakończono jeszcze kontroli jego obecności u kilku innych gatunków roślin. W Apulii trwa identyfikacja wektora wymienionego organizmu.
(3)
W dniu 29 października 2013 r. w regionie Apulii zastosowano środki zaradcze w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się i zwalczania wymienionego organizmu (2) zgodnie z art. 16 ust. 1 dyrektywy 2000/29/WE.
(4)
Włochy poinformowały, że w wyniku przeprowadzonych przez nie inspekcji nie stwierdzono obecności wymienionego organizmu w sąsiednich prowincjach Brindisi i Taranto.
(5)
W dniu 25 listopada 2013 r. w odpowiedzi na prośbę Komisji Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności („Urząd”) przyjął oświadczenie (3), w którym zawarto następujące wnioski. Wymieniony organizm prawdopodobnie posiada dużą liczbę roślin żywicielskich, w tym wiele powszechnych w Europie roślin uprawnych oraz roślinność spontaniczną.
(6)
Główną drogą wprowadzenia wymienionego organizmu jest przemieszczanie roślin przeznaczonych do sadzenia, z wyłączeniem nasion. Obawy budzi również droga wektorów zakażenia wymienionego organizmu przenoszonych w przesyłkach roślin. Owoce i drewno są mniejszymi drogami o nieznacznym prawdopodobieństwie wprowadzenia. Nasiona, kwiaty cięte i liście ozdobne są mniejszymi drogami o małym prawdopodobieństwie wprowadzenia. Przemieszczanie zakażonych roślin przeznaczonych do sadzenia stanowi najskuteczniejszy sposób rozprzestrzeniania się wymienionego organizmu na duże odległości.
(7)
Ze względu na charakter wymienionego organizmu jego szybkie i szerokie rozprzestrzenianie się jest prawdopodobne. Aby dopilnować, by wymieniony organizm nie rozprzestrzenił się na pozostałą część Unii, należy bezzwłocznie podjąć działania. Do czasu uzyskania dokładniejszych informacji dotyczących żywicieli, wektorów, dróg zakażenia i możliwości ograniczenia ryzyka należy zakazać przemieszczania roślin poza obszary, na których potencjalnie znajdują się zakażone rośliny.
(8)
Z uwagi na miejsca występowania wymienionego organizmu, szczególną sytuację geograficzną administracyjnej prowincji Lecce oraz niepewność dotyczącą kryteriów demarkacji zakaz należy wprowadzić w całej prowincji, aby móc go zastosować szybko i skutecznie.
(9)
Zakaz powinien dotyczyć roślin przeznaczonych do sadzenia innych niż nasiona, gdyż rośliny takie są główną drogą rozprzestrzeniania się wymienionego organizmu. W wyniku szeroko zakrojonego pobierania próbek i prowadzenia badań w prowincji Lecce stwierdzono jednak, że rośliny przeznaczone do sadzenia należące do określonych rodzajów i gatunków, pochodzące z części prowincji Lecce, na których wystąpiło zakażenie, nie są zakażone wymienionym organizmem. W świetle powyższych dowodów zakaz nie powinien dotyczyć partii roślin przeznaczonych do sadzenia należących do rodzajów i gatunków, od których pobrano próbki i które poddano badaniom pod kątem obecności wymienionego organizmu. Ponadto zakaz ten nie powinien również dotyczyć roślin przeznaczonych do sadzenia, które uprawiano w miejscach posiadających pełną fizyczną ochronę przed wprowadzeniem wymienionego organizmu i które należą do rodzajów i gatunków podlegających systemowi certyfikacji, zgodnie z którym muszą zostać poddane urzędowemu badaniu pod kątem wymienionego organizmu i zostać uznane za wolne od tego organizmu.
(10)
Ze względu na ograniczoną liczbę informacji dotyczących ewentualnej obecności wymienionego organizmu w pozostałej części Unii państwa członkowskie powinny przeprowadzać coroczne badania dotyczące obecności tego organizmu na swoich terytoriach. Ze względu na dużą liczbę potencjalnych roślin żywicielskich badania te należy dostosować do specyfiki każdego obszaru, rośliny żywicielskiej i produktów roślinnych, a także charakterystyki potencjalnych wektorów.
(11)
Aby zebrać jak najwięcej informacji na temat wymienionego organizmu i jego obecności, państwa członkowskie powinny zapewnić przekazywanie im stosownych informacji.
(12)
Państwa członkowskie powinny niezwłocznie poinformować Komisję o środkach, które wprowadziły w celu zapewnienia zgodności z niniejszą decyzją, aby uzyskać rzetelny ogląd sytuacji w zakresie jej wdrażania.
(13)
Wspomniane środki należy poddać przeglądowi najpóźniej do dnia 30 kwietnia 2014 r., aby uwzględnić dokładniejsze informacje naukowe i techniczne, które staną się dostępne, oraz wyniki trwających inspekcji i badań prowadzonych przez włoskie organy.
(14)
Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Zdrowia Roślin,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Przemieszczanie roślin przeznaczonych do sadzenia
Zakazuje się przemieszczania roślin przeznaczonych do sadzenia poza prowincję Lecce, region Apulii, Włochy.
Zakaz ten nie stosuje się do:
a)
nasion;
b)
partii roślin przeznaczonych do sadzenia należących do rodzajów i gatunków wymienionych w załączniku I, od których pobrano próbki i które zbadano pod kątem obecności Xylella fastidiosa (Well i Raju) (zwanej dalej „wymienionym organizmem”) i uznano za wolne od tego organizmu;
c)
roślin przeznaczonych do sadzenia należących do rodzajów i gatunków wymienionych w załączniku II, które uprawiano w miejscach posiadających pełną fizyczną ochronę przed wprowadzeniem wymienionego organizmu i które uzyskały urzędowy certyfikat w ramach systemu certyfikacji, zgodnie z którym muszą zostać poddane urzędowemu badaniu pod kątem wymienionego organizmu i uznane za wolne od tego organizmu.
Artykuł 2
Badania
1. Państwa członkowskie przeprowadzają coroczne urzędowe badania pod kątem obecności wymienionego organizmu na roślinach i produktach roślinnych na swoim terytorium. Badania te są przeprowadzane, w stosownych przypadkach, z uwzględnieniem biologii, warunków wzrostu i okresów wzrostu roślin poddanych badaniu, warunków klimatycznych, biologii wymienionego organizmu i charakterystyki potencjalnych wektorów.
2. Wyniki badań, o których mowa w ust. 1, są przekazywane Komisji i pozostałym państwom członkowskim do dnia 31 października każdego roku i obejmują okres jednego roku upływający w dniu 30 września tego samego roku. Wyniki pierwszego badania zostają przekazane do dnia 31 października 2014 r. i obejmują okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 30 września 2014 r.
Artykuł 3
Powiadomienie o obecności
1. Państwa członkowskie zapewniają, aby osoba, która stwierdzi obecność wymienionego organizmu lub będzie miała powody, by podejrzewać taką obecność, powiadomiła właściwy organ w terminie dziesięciu dni kalendarzowych.
2. Państwa członkowskie zapewniają, aby osoba, o której mowa w ust. 1, przekazała właściwemu organowi będące w jej posiadaniu informacje dotyczące obecności wymienionego organizmu, jeżeli wspomniany właściwy organ o to wystąpi.
Artykuł 4
Zgodność z przepisami
Państwa członkowskie niezwłocznie powiadamiają Komisję o środkach wprowadzonych w celu zapewnienia zgodności z niniejszą decyzją.
Artykuł 5
Przegląd
Niniejsza decyzja zostaje poddana przeglądowi do dnia 30 kwietnia 2014 r.
Artykuł 6
Adresaci
Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 13 lutego 2014 r.