ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 554/2014/EU
ze dne 15. května 2014
o účasti Unie na programu výzkumu a vývoje v oblasti aktivního a asistovaného žití, který společně provádí několik členských států
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 185 a čl. 188 druhý odstavec této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Ve svém sdělení ze dne 3. března 2010 nazvaném „Evropa 2020 - Strategie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění“ (dále jen „strategie Evropa 2020“) Komise zdůrazňuje potřebu vytvořit příznivé podmínky pro investice do znalostí a inovací s cílem dosáhnout v Unii inteligentního a udržitelného růstu podporujícího začlenění. Evropský parlament i Rada tuto strategii schválily.
(2)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1291/2013 (3) zavedlo Horizont 2020 - rámcový program pro výzkum a inovace (2014-2020) (dále jen „Horizont 2020“). Horizont 2020 usiluje o dosažení vyššího dopadu na výzkum a inovace tím, že přispěje k posílení partnerství v rámci veřejného sektoru, včetně účasti Unie na programech prováděných několika členskými státy v souladu s článkem 185 Smlouvy o fungování Evropské unie.
(3)
Partnerství v rámci veřejného sektoru by se měla zaměřit na rozvíjení užší součinnosti, posilování koordinace a zabránění zbytečnému zdvojování unijních, mezinárodních, státních a regionálních výzkumných programů a měla by plně zachovávat obecné zásady Horizontu 2020, zejména zásady týkající se otevřenosti a transparentnosti. Kromě toho by měl být zajištěn otevřený přístup k vědeckým publikacím.
(4)
Rozhodnutí Evropského parlamentu a Rady č. 742/2008/ES (4) stanoví finanční příspěvek Společenství na společný program výzkumu a vývoje pro oblast asistovaného žití v přirozeném prostředí (dále jen „společný program AAL“), který odpovídá finančnímu příspěvku členských států, avšak nepřesahuje částku 150 000 000 EUR po dobu trvání sedmého rámcového programu Evropského společenství pro výzkum, technologický rozvoj a demonstrace (2007-2013) vytvořeného rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1982/2006/ES (5).
(5)
V prosinci 2012 předala Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu o průběžném hodnocení společného programu AAL. Toto hodnocení provedla skupina odborníků. Tito odborníci došli k obecnému závěru, že společný program AAL dosáhl při plnění svých cílů značného pokroku a pozoruhodných výsledků a že by se v tomto programu mělo pokračovat i nad rámec stávajícího období financování. Skupina odborníků však upozornila na několik nedostatků, zejména na to, že je potřeba, aby se uživatelé zapojovali do projektů co možná nejdříve a aby byla dále zlepšena provozní výkonnost, co se týče doby potřebné k uzavření smlouvy a doby potřebné pro platby.
(6)
Průběžné hodnocení z roku 2010 a proces konzultací z roku 2012 poukázaly na různorodost finančních nástrojů, pravidel způsobilosti a systémů úhrad. Zúčastněné členské státy by se prostřednictvím valné hromady programu asistovaného žití v přirozeném prostředí mohly těmito zjištěními zabývat a podpořit výměnu osvědčených postupů.
(7)
Ve svém sdělení ze dne 12. října 2006 nazvaném „Demografická budoucnost Evropy - učiňme z problému výhodu“ Komise zdůraznila skutečnost, že demografické stárnutí je jedním z největších problémů, kterému čelí všechny členské státy, a že by větší využití nových technologií mohlo přispět ke kontrole nákladů, ke zlepšení tělesného a duševního zdraví starších občanů a k podpoře jejich aktivní účasti ve společnosti, jakož i ke zvýšení konkurenceschopnosti ekonomiky Unie.
(8)
Ve stěžejní iniciativě „Unie inovací“ v rámci strategie Evropa 2020 označila Komise stárnutí obyvatelstva za jednu ze společenských výzev, u nichž inovační pokroková řešení mohou hrát významnou roli a posílit konkurenceschopnost, umožnit evropským podnikům zaujmout vůdčí postavení ve vývoji nových technologií, růst a zajistit si globální vedoucí úlohu na nových rostoucích trzích, zlepšit kvalitu a účinnost veřejných služeb, a přispět tak k vytvoření velkého počtu nových kvalitních pracovních míst.
(9)
V sektoru zdravotních a sociálních služeb je na pracovních místech tzv. bílých plášťů v celé Unii zaměstnáno přibližně 20 milionů osob a lze očekávat, že v příštích letech se tento počet bude vzhledem ke stárnoucí populaci dále zvyšovat. Hlavní prioritou by tedy v tomto citlivém sektoru měla být odborná příprava a celoživotní učení. Potřebu pracovních míst bílých plášťů a investic do moderních dovedností, jako je využívání informačních technologií, je proto třeba přesněji posoudit.
(10)
Ve svém sdělení ze dne 19. května 2010 nazvaném „Digitální agenda pro Evropu“ navrhla Komise posílit společný program AAL s cílem napomoci řešení problémů spojených se stárnutím obyvatelstva.
(11)
Ve svém sdělení ze dne 29. února 2012 nazvaném „Realizace strategického prováděcího plánu pro evropské inovační partnerství v oblasti aktivního a zdravého stárnutí“ Komise navrhla zohlednit příslušné priority strategického prováděcího plánu v budoucích výzkumných a inovačních pracovních programech a nástrojích, které jsou součástí Horizontu 2020. Komise rovněž navrhla zohlednit možné příspěvky společného programu AAL k evropskému partnerství pro inovace v oblasti aktivního a zdravého stárnutí.
(12)
V rámci evropského inovačního partnerství v oblasti aktivního a zdravého stárnutí, vytvořeného na základě iniciativy Unie inovací, se očekává, že inovativní řešení založená na informačních a komunikačních technologiích budou hrát důležitou úlohu při plnění jeho cílů, které spočívají v prodloužení délky života prožitého ve zdraví o další dva roky, čehož by mělo být dosaženo do roku 2020, jakož i ve zlepšení kvality života občanů a zvýšení účinnosti pečovatelských systémů v Unii. V jeho strategickém prováděcím plánu jsou stanoveny priority k urychlení a rozšíření inovací v oblasti aktivního a zdravého stárnutí v celé Unii ve třech oblastech: prevence a podpora zdraví, péče a léčba a nezávislý život a sociální začlenění.
(13)
Je třeba zohlednit aspekty ochrany údajů, neboť systémy informačních a komunikačních technologií zpracovávají velké objemy osobních údajů a profilů a fungují na základě komunikace v reálném čase, což s sebou přináší vysoké riziko porušení bezpečnosti údajů. Kromě toho je třeba respektovat právo na soukromí.
(14)
Program výzkumu a vývoje v oblasti aktivního a asistovaného žití (dále jen „program AAL“) by měl navazovat na výsledky dosažené v rámci předchozího programu a řešit jeho nedostatky tím, že podpoří dostatečnou míru zapojení uživatelů do projektů již od počáteční fáze, aby bylo zajištěno, že vytvořená řešení budou přijatelná a budou odpovídat konkrétním potřebám uživatelů, a že zajistí lepší provádění programu AAL.
(15)
Při provádění programu AAL by měla být zohledněna široká definice inovací zahrnující organizační, obchodní, technologická, společenská a environmentální hlediska. Měl by být zajištěn multidisciplinární přístup a integrace společenských a humanitních věd v rámci programu AAL.
(16)
Činnosti programu AAL by měly být v souladu s cíli a výzkumnými a inovačními prioritami stanovenými v Horizontu 2020 a s obecnými zásadami a podmínkami, jež jsou vymezeny v článku 26 nařízení (EU) č. 1291/2013.
(17)
Měla být stanovena horní mez pro finanční účast Unie na programu AAL po dobu platnosti Horizontu 2020. Finanční účast Unie na programu AAL by neměla přesahovat finanční příspěvek zúčastněných států po dobu trvání Horizontu 2020, aby bylo dosaženo vysokého pákového efektu a zajistilo se účinné zapojení zúčastněných států při dosahování cílů programu AAL.
(18)
V zájmu zohlednění doby trvání Horizontu 2020 by výzvy k podávání návrhů v rámci programu AAL měly být zveřejněny nejpozději ke dni 31. prosince 2020. V řádně odůvodněných případech lze výzvy k podávání návrhů zveřejňovat do dne 31. prosince 2021.
(19)
V souladu s cíli nařízení (EU) č. 1291/2013 by kterýkoli členský stát a kterákoli země přidružená k Horizontu 2020 měly být oprávněny zapojit se do programu AAL v kterémkoli vhodném okamžiku.
(20)
Aby se zajistilo, že finanční závazek ze strany Unie bude doplněn zúčastněnými státy, měl by být finanční příspěvek Unie podmíněn formálními závazky zúčastněných států před zahájením programu AAL a jejich splněním. Příspěvky zúčastněných států na program AAL by v zájmu efektivního fungování tohoto programu měly zahrnovat správní náklady vzniklé na vnitrostátní úrovni.
(21)
Společné provádění programu AAL vyžaduje prováděcí strukturu. Zúčastněné státy se dohodly na prováděcí struktuře pro program AAL a v roce 2007 zřídily mezinárodní neziskové sdružení s právní subjektivitou podle belgického práva, „Ambient Assisted Living“ aisbl (dále jen „sdružení AAL“). Vzhledem k tomu, že podle zprávy o průběžném hodnocení se stávající struktura řízení společného programu AAL ukázala jako účinná a kvalitní, mělo by být sdružení AAL využito jako prováděcí struktura a mělo by působit jako orgán pro přidělování prostředků a monitorování programu AAL. Sdružení AAL by mělo spravovat finanční příspěvek Unie a mělo by zajistit účinné provádění programu AAL.
(22)
V zájmu dosažení cílů programu AAL by sdružení AAL mělo poskytovat finanční podporu především prostřednictvím grantů pro účastníky akcí, které sdružení AAL vybere. Tyto akce by měly být vybírány na základě výzev k podání návrhů v rámci odpovědnosti sdružení AAL, kterému by měli být nápomocni nezávislí externí odborníci. Pokud jde o výběr návrhů a přidělování finančních prostředků z finančního příspěvku Unie a z vnitrostátních rozpočtů vyčleněných na projekty programu AAL, pořadník by měl být závazný.
(23)
Finanční příspěvek Unie by měl být spravován v souladu se zásadou řádného finančního řízení a s pravidly nepřímého řízení stanovenými v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (6) a nařízení Komise v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012 (7).
(24)
Za účelem ochrany finančních zájmů Unie by Komise měla mít právo za použití přiměřených opatření snížit, neposkytnout nebo ukončit finanční příspěvek Unie, pokud bude program AAL prováděn nedostatečně, částečně nebo opožděně nebo pokud zúčastněné státy na financování programu AAL nepřispějí nebo přispějí jen částečně či opožděně. Tato práva by měla být stanovena v pověřovací dohodě, jež má být uzavřena mezi Unií a sdružením AAL.
(25)
V zájmu zjednodušení by měla snížena administrativní zátěž všech stran. Mělo by se předcházet zdvojeným auditům a tvorbě dokumentace a předkládání zpráv v nepřiměřeném rozsahu. Během auditů by měly být případně zohledňovány konkrétní aspekty vnitrostátních programů.
(26)
Účast na nepřímých akcích financovaných z programu AAL podléhá nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1290/2013 (8). Avšak vzhledem ke zvláštním provozním potřebám programu AAL je nezbytné stanovit odchylky od uvedeného nařízení v souladu s čl. 1 odst. 3 uvedeného nařízení.
(27)
Výzvy k podávání návrhů sdružením AAL by měly být rovněž zveřejněny na jednotném portálu pro účastníky a dále i prostřednictvím jiných elektronických prostředků programu Horizont 2020 pro šíření informací, spravovaných Komisí.
(28)
Jsou nezbytné zvláštní odchylky od nařízení (EU) č. 1290/2013, protože program AAL má sloužit jako výzkumný a inovační program zaměřený na trh, v němž se spojuje mnoho různých vnitrostátních zdrojů financování (například programy financování výzkumu a inovací, zdraví a průmyslu). Z povahy uvedených vnitrostátních programů vyplývá, že mají různá pravidla pro účast a nelze očekávat, že budou plně v souladu s nařízením (EU) č. 1290/2013. Kromě toho se program AAL zaměřuje zejména na malé a střední podniky a organizace uživatelů, které se obvykle činností Unie v oblasti výzkumu a inovací neúčastní. S cílem usnadnit účast těchto podniků a organizací se finanční příspěvek Unie poskytuje v souladu s dobře známými pravidly jejich vnitrostátních programů financování a provádí se prostřednictvím jediného grantu, který v sobě slučuje financování z prostředků Unie s odpovídajícím vnitrostátním financováním.
(29)
Finanční zájmy Unie by měly být chráněny prostřednictvím přiměřených opatření v celém výdajovém cyklu, včetně prevence, odhalování a vyšetřování nesrovnalostí, zpětného získávání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých prostředků a případně správních a finančních sankcí v souladu s nařízením (EU, Euratom) č. 966/2012.
(30)
Komise by měla za pomoci nezávislých odborníků provést průběžné hodnocení posuzující zejména kvalitu a účinnost programu AAL a pokrok dosažený při plnění stanovených cílů; měla by rovněž provést závěrečné hodnocení a připravit o těchto hodnoceních zprávu.
(31)
Hodnocení by mělo vycházet z přesných a aktuálních informací. Na žádost Komise by proto sdružení AAL a zúčastněné státy měly předložit veškeré informace, které Komise do zpráv o hodnocení programu AAL potřebuje zahrnout.
(32)
Akce plánované v rámci programu AAL by měly napomoci evropským systémům zdravotní péče, neboť jsou hlavními prostředky pro udržení sociální péče a snížení rozdílů v této oblasti mezi regiony a skupinami obyvatel, které se kvůli současné hospodářské a sociální krizi znepokojujícím způsobem zvětšují.
(33)
Program AAL by měl zajistit účinné prosazování rovnosti žen a mužů, jak je stanoveno v Horizontu 2020. Program AAL by měl prosazovat rovnost žen a mužů a zahrnutí genderového hlediska do kontextu výzkumu a inovací. Zvláštní pozornost je třeba věnovat vyváženému zastoupení žen a mužů podle situace v konkrétní oblasti, v hodnotících panelech a v orgánech, jako jsou např. poradní skupiny a odborné skupiny. Genderové hledisko by mělo být odpovídajícím způsobem začleněno do obsahu výzkumu a inovací ve strategiích, programech a projektech a uplatňováno ve všech fázích výzkumného cyklu.
(34)
Program AAL by měl dodržovat etické zásady stanovené v Horizontu 2020. Zvláštní pozornost by se měla věnovat zásadě proporcionality, právu na soukromí, právu na ochranu osobních údajů, právu na fyzickou a duševní integritu osoby, právu na nediskriminaci a potřebě zajistit vysokou úroveň ochrany lidského zdraví.
(35)
Jelikož se zúčastněné státy rozhodly v programu AAL i nadále pokračovat a jelikož cílů tohoto rozhodnutí, totiž přímo podporovat a doplňovat politiky Unie v oblasti aktivního a zdravého stárnutí, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jich z důvodu rozsahu tohoto rozhodnutí může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto rozhodnutí rámec toho, co je nezbytné pro dosažení těchto cílů,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Účast na programu AAL
1. Unie se účastní programu výzkumu a vývoje v oblasti aktivního a asistovaného žití (dále jen „program AAL“) prováděného společně Belgií, Dánskem, Francií, Irskem, Kyprem, Lucemburskem, Maďarskem, Nizozemskem, Polskem, Portugalskem, Rakouskem, Rumunskem, Slovinskem, Spojeným královstvím, Španělskem, Švédskem a Švýcarskem (dále jen „zúčastněné státy“) v souladu s podmínkami stanovenými v tomto rozhodnutí.
2. Jakýkoli členský stát jiný než členský stát uvedený v odstavci 1 a jakákoli jiná země přidružená k Horizontu 2020 může kdykoli požádat o připojení k programu AAL, pokud splňuje podmínku stanovenou v čl. 3 odst. 1 písm. c). Splňuje-li podmínku stanovenou v čl. 3 odst. 1 písm. c), považuje se pro účely tohoto rozhodnutí za zúčastněný stát.
Článek 2
Finanční příspěvek Unie
1. Finanční příspěvek Unie na program AAL pokrývající správní a provozní náklady činí až 175 000 000 EUR. Finanční příspěvek Unie je hrazen z prostředků souhrnného rozpočtu Unie přidělených na příslušné části zvláštního programu, kterým se provádí Horizont 2020, zřízeného rozhodnutím Rady 2013/743/EU (9) v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. c) bodem vi) a s články 60 a 61 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
2. Roční finanční závazek Unie v rámci programu AAL nesmí překročit roční finanční závazek zúčastněných států v rámci programu AAL.
3. Jako příspěvek na správní náklady programu AAL se využije částka ve výši nejvýše 6 % finančního příspěvku Unie uvedeného v odstavci 1.
Článek 3
Podmínky pro poskytnutí finančního příspěvku Unie
1. Finanční příspěvek Unie je podmíněn tím, že:
a)
zúčastněné státy prokáží, že program AAL je vytvořen v souladu s přílohami I a II;
b)
zúčastněné státy nebo organizace určené zúčastněnými státy určí sdružení AAL jako strukturu odpovědnou za provádění programu AAL a za přidělování a monitorování finančního příspěvku Unie;
c)
každý zúčastněný stát se zaváže přispívat na financování programu AAL;
d)
sdružení AAL prokáže schopnost provádět program AAL, včetně přidělování a monitorování příspěvku Unie v rámci nepřímého řízení rozpočtu Unie v souladu s články 58, 60 a 61 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012 a
e)
je vytvořen model řízení programu AAL v souladu s přílohou III.
2. Během provádění programu AAL je finanční příspěvek Unie rovněž podmíněn tím, že:
a)
sdružení AAL plní cíle programu AAL stanovené v příloze I a vykonává činnosti stanovené v příloze II tohoto rozhodnutí v souladu s nařízením (EU) č. 1290/2013, s výhradou článku 5 tohoto rozhodnutí;
b)
je udržován vhodný a účinný model řízení v souladu s přílohou III tohoto rozhodnutí;
c)
sdružení AAL dodržuje požadavky na podávání zpráv stanovené v čl. 60 odst. 5 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012 a
d)
každý zúčastněný stát plní své závazky uvedené v odst. 1 písm. c) tohoto článku a jsou plněny roční závazky na podporu financování programu AAL.
Článek 4
Příspěvky zúčastněných států
Příspěvky zúčastněných států sestávají z:
a)
finančních příspěvků na nepřímé akce podporované v rámci programu AAL v souladu s přílohou II;
b)
příspěvků ve formě věcného plnění odpovídajících správním nákladům vnitrostátních správních orgánů na účinné provádění programu AAL v souladu s přílohou II.
Článek 5
Pravidla pro účast a šíření výsledků
1. Pro účely nařízení (EU) č. 1290/2013 se sdružení AAL považuje za financující subjekt a poskytuje finanční podporu pro nepřímé akce v souladu s přílohou II tohoto rozhodnutí.
2. Odchylně od čl. 15 odst. 9 nařízení (EU) č. 1290/2013 ověřuje finanční způsobilost žadatelů určená organizace odpovědná za řízení vnitrostátních programů v souladu s pravidly účasti v určených vnitrostátních programech.
3. Odchylně od čl. 18 odst. 2 nařízení (EU) č. 1290/2013 podepisuje dohody o grantech s účastníky určená agentura odpovědná za řízení vnitrostátních programů.
4. Odchylně od čl. 23 odst. 1 a 5 až 7 a článků 25 až 35 nařízení (EU) č. 1290/2013 se na granty spravované určenými agenturami odpovědnými za řízení vnitrostátních programů vztahují pravidla financování určených vnitrostátních programů.
5. Odchylně od článků 41 až 49 nařízení (EU) č. 1290/2013 se použijí pravidla určených vnitrostátních programů, kterými se řídí výsledky a přístupová práva ke stávajícím znalostem a k výsledkům, aniž je dotčena zásada otevřeného přístupu k vědeckým publikacím stanovená v článku 18 nařízení (EU) č. 1291/2013.
Článek 6
Provádění programu AAL
Program AAL je prováděn na základě strategie prováděné prostřednictvím ročních pracovních plánů v souladu s přílohou II.
Článek 7
Dohody mezi Unií a sdružením AAL
1. Je-li výsledek hodnocení ex ante týkající se sdružení AAL v souladu s čl. 61 odst. 1 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012 příznivý, uzavře Komise jménem Unie se sdružením AAL pověřovací dohodu a dohody o ročních převodech finančních prostředků.
2. Pověřovací dohoda uvedená v odstavci 1 tohoto článku musí být uzavřena v souladu s čl. 58 odst. 3 a články 60 a 61 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012 a s článkem 40 nařízení v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012. Pověřovací dohoda stanoví rovněž:
a)
požadavky týkající se příspěvku sdružení AAL k příslušným ukazatelům z výkonnostních ukazatelů uvedených v příloze II rozhodnutí 2013/743/EU;
b)
požadavky týkající se příspěvku sdružení AAL k monitorování uvedenému v rozhodnutí 2013/743/EU;
c)
zvláštní výkonnostní ukazatele nezbytné k monitorování fungování sdružení AAL v souladu s čl. 3 odst. 2;
d)
ujednání o poskytování údajů a informací potřebných k zajištění toho, aby byla Komise schopna plnit své povinnosti v oblasti šíření výsledků a podávání zpráv;
e)
ustanovení o zveřejňování výzev k podávání návrhů sdružením AAL, zejména na jednotném portálu pro účastníky, i jinými elektronickými prostředky Horizontu 2020 pro šíření informací spravovanými Komisí.
Článek 8
Ukončení či pozastavení poskytování finančního příspěvku Unie nebo jeho snížení
1. Není-li společný program AAL prováděn v souladu s podmínkami stanovenými v článku 3, může Komise ukončit nebo pozastavit poskytování finančního příspěvku Unie nebo tento příspěvek úměrně snížit v závislosti na skutečném provádění společného programu AAL.
2. Pokud zúčastněné státy své příspěvky na financování programu AAL neposkytnou nebo je poskytnou částečně či opožděně, může Komise ukončit nebo pozastavit poskytování finančního příspěvku Unie nebo tento finanční příspěvek úměrně snížit s přihlédnutím k výši finančních prostředků, kterou na provedení programu AAL vyčlenily zúčastněné státy.
Článek 9
Následné audity
1. Následné audity výdajů na nepřímé akce provádějí určené agentury odpovědné za řízení vnitrostátních programů v souladu s článkem 29 nařízení (EU) č. 1291/2013.
2. Komise může rozhodnout, že audity uvedené v odstavci 1 provede sama. V těchto případech při tom postupuje v souladu s platnými pravidly, zejména s ustanoveními nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012, (EU) č. 1290/2013 a (EU) č. 1291/2013.
Článek 10
Ochrana finančních zájmů Unie
1. Komise přijme vhodná opatření k zajištění toho, aby při provádění akcí financovaných podle tohoto rozhodnutí byly finanční zájmy Unie chráněny uplatňováním preventivních opatření proti podvodům, korupci a jinému protiprávnímu jednání, účinnými kontrolami, a jsou-li zjištěny nesrovnalosti, zpětným získáním neoprávněně vyplacených částek a případně účinnými, přiměřenými a odrazujícími správními a finančními sankcemi.
2. Evropský úřad pro boj proti podvodům (OLAF) může provádět šetření, včetně kontrol a inspekcí na místě, a to v souladu s předpisy a postupy stanovenými nařízením Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (10) a nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 883/2013 (11) s cílem stanovit, zda v souvislosti s grantovými dohodami nebo rozhodnutími o udělení grantu nebo smlouvami financovanými v souladu s tímto rozhodnutím došlo k podvodu, korupci nebo jakémukoli jinému protiprávnímu jednání poškozujícímu finanční zájmy Unie.
3. Smlouvy, grantové dohody a rozhodnutí o udělení grantu plynoucí z provádění tohoto rozhodnutí musí obsahovat ustanovení, která Komisi, sdružení AAL, Účetní dvůr a OLAF výslovně zmocňují k provádění těchto auditů a šetření v souladu s jejich příslušnými pravomocemi.
4. Sdružení AAL umožní zaměstnancům Komise a jiným osobám zmocněným Komisí či Účetním dvorem přístup do svých míst a prostor a ke všem informacím, včetně informací v elektronické podobě, nezbytným k provedení auditů uvedených v odstavci 3.
5. Při provádění programu AAL přijmou zúčastněné státy právní a správní předpisy nebo jiná opatření nezbytné pro ochranu finančních zájmů Unie, zejména k zajištění úplného zpětného získání veškerých částek splatných Unii v souladu s nařízením (EU, Euratom) č. 966/2012 a s nařízením v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012.
Článek 11
Sdělování informací
1. Na žádost Komise předloží sdružení AAL Komisi veškeré informace nezbytné k vypracování zpráv uvedených v článku 12.
2. Zúčastněné státy předloží prostřednictvím sdružení AAL veškeré relevantní informace o finančním řízení programu AAL, které si vyžádají Evropský parlament nebo Rada.
3. Komise sdělí informace uvedené v odstavci 2 tohoto článku ve zprávách stanovených v článku 12.
Článek 12
Hodnocení
1. Komise do 30. června 2017 provede za pomoci nezávislých odborníků průběžné hodnocení programu AAL. O tomto hodnocení Komise vyhotoví zprávu, která bude obsahovat závěry hodnocení a připomínky Komise. Tuto zprávu zašle Komise Evropskému parlamentu a Radě do 31. prosince 2017. Výsledky průběžného hodnocení programu AAL se zohlední v průběžném hodnocení Horizontu 2020.
2. Na konci účasti Unie na programu AAL, nejpozději však 31. prosince 2022, provede Komise závěrečné hodnocení programu AAL. O tomto hodnocení vyhotoví Komise zprávu, ve které má uvést jeho výsledky. Tuto zprávu zašle Komise Evropskému parlamentu a Radě.
Článek 13
Vstup v platnost
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 14
Určení
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 15. května 2014.
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY NR 554/2014/UE
z dnia 15 maja 2014 r.
w sprawie udziału Unii w programie badawczo-rozwojowym na rzecz pomocy osobom starszym w prowadzeniu aktywnego trybu życia podjętym wspólnie przez kilka państw członkowskich
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 185 i art. 188 akapit drugi,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W swoim komunikacie z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowanym „Europa 2020 - Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” („Strategia Europa 2020”), Komisja podkreśliła potrzebę stworzenia dogodnych warunków inwestowania w wiedzę i innowację w celu osiągnięcia w Unii inteligentnego i trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Zarówno Parlament Europejski, jak i Rada zatwierdziły tę strategię.
(2)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 (3) ustanowiło „Horyzont 2020” - program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) („programem Horyzont 2020”). Program „Horyzont 2020” ma zapewnić większy wpływ w odniesieniu do badań naukowych i innowacji, przyczyniając się do wzmocnienia partnerstw publiczno-publicznych, w tym poprzez udział Unii w programach podejmowanych przez kilka państw członkowskich zgodnie z art. 185 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
(3)
Partnerstwa publiczno-prywatne powinny dążyć do zapewnienia ściślejszej synergii, zwiększenia koordynacji i unikania zbędnego powielania unijnych, międzynarodowych, krajowych i regionalnych programów badawczych i powinny w pełni przestrzegać ogólnych zasad programu „Horyzont 2020”, w szczególności tych dotyczących otwartości i przejrzystości. Należy ponadto zapewnić otwarty dostęp do publikacji naukowych.
(4)
W decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 742/2008/WE (4) przewidziano udział finansowy Wspólnoty we wspólnym programie badawczo-rozwojowym „Nowoczesne technologie w służbie osobom starszym” („wspólny programem AAL”); udział ten odpowiada wkładowi państw członkowskich, jednak nie przekracza kwoty 150 000 000 EUR na okres realizacji siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013) ustanowionego decyzją nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (5).
(5)
W grudniu 2012 r. Komisja przekazała Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z okresowej oceny wspólnego programu AAL. Ocena została przeprowadzona przez zespół ekspertów. Ogólna opinia tego zespołu była taka, że udało się uzyskać znaczne postępy w realizacji celów wspólnego programu AAL i osiągnąć znakomite rezultaty, i że należy kontynuować ten program po zakończeniu bieżącego okresu finansowania. Zespół zwrócił jednocześnie uwagę na pewne niedociągnięcia, w szczególności na potrzebę większego zaangażowania użytkowników od jak najwcześniejszego etapu oraz dalszego zwiększenia wydajności operacyjnej, jeżeli chodzi o okres oczekiwania na zawarcie umowy i dokonanie płatności.
(6)
Ocena okresowa z 2010 r. oraz proces konsultacji z 2012 r. wskazały na różnorodność instrumentów finansowych, zasad kwalifikowalności oraz systemów zwrotu kosztów. Państwa uczestniczące, poprzez zgromadzenie ogólne stowarzyszenia „Nowoczesne technologie w służbie osobom starszym”, mogłyby zastanowić się nad tą kwestią i propagować wymianę najlepszych praktyk.
(7)
W komunikacie z dnia 12 października 2006 r. zatytułowanym „Demograficzna przyszłość Europy - przekształcić wyzwania w nowe możliwości” Komisja podkreśliła fakt, że starzenie się społeczeństwa jest jednym z głównych wyzwań, przed którymi stoją wszystkie państwa członkowskie, oraz że powszechniejsze korzystanie z nowych technologii mogłyby przyczynić się do lepszego kontrolowania kosztów, poprawy sytuacji ludzi starszych oraz propagowania ich aktywnego udziału w społeczeństwie, jak również do zwiększenia konkurencyjności unijnej gospodarki.
(8)
W „Unii innowacji” - projekcie przewodnim strategii Europa 2020 Komisja wskazała na zjawisko starzenia się społeczeństwa jako na jedno z wyzwań społecznych, w odniesieniu do którego przełomowe innowacyjne rozwiązania mogą odegrać istotną rolę i zwiększać konkurencyjność, umożliwić europejskim przedsiębiorstwom uzyskanie wiodącej pozycji w rozwoju nowych technologii, dalszy rozwój i stanie się światowym liderem na nowy rynkach wzrostu, a także poprawić jakość i efektywność usług publicznych, i tym samym przyczynić się do stworzenia dużej liczby nowych miejsc pracy wysokiej jakości.
(9)
W Unii około 20 mln osób zatrudnionych jest w sektorze służby zdrowia oraz usług społecznych. Szacuje się, że ze względu na starzenie się społeczeństwa w nadchodzących latach liczba ta będzie rosła. W tym newralgicznym sektorze jednym z głównych priorytetów powinny być szkolenia i uczenie się przez całe życie. W związku z tym należy precyzyjniej ocenić zapotrzebowanie na miejsca pracy w sektorze służby zdrowia oraz usług społecznych i na inwestycje w nowoczesne umiejętności, takie jak korzystanie z technologii informacyjnych.
(10)
W komunikacie z dnia 19 maja 2010 r. zatytułowanym „Europejska agenda cyfrowa” Komisja zaproponowała udoskonalenie wspólnego programu AAL, by pomóc w sprostaniu wyzwaniom wynikającym ze starzenia się społeczeństwa.
(11)
W komunikacie z dnia 29 lutego 2012 r. zatytułowanym „Działania w ramach Strategicznego planu realizacji Europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu” Komisja zaproponowała uwzględnienie odpowiednich priorytetów planu realizacji w przyszłych programach roboczych i instrumentach w zakresie badań naukowych i innowacji stanowiących element programu „Horyzont 2020”. Komisja zaproponowała również uwzględnienie wkładu, jaki wspólny program AAL może wnieść do Europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu.
(12)
Z ustaleń przyjętych w ramach europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu ustanowionego w ramach „Unii innowacji” wynika, że innowacyjne rozwiązania oparte na technologiach informacyjno-komunikacyjnych (ICT) powinny odegrać istotną rolę w realizacji jego celów zakładających przedłużenie do 2020 r. długości zdrowego życia o dwa lata, jak również poprawę jakości życia obywateli oraz zwiększenie wydajności systemów opieki w Unii. W jego strategicznym planie wdrażania określono priorytety w zakresie przyspieszenia i zwiększenia skali innowacji na rzecz aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu w całej Unii w trzech dziedzinach: profilaktyka i promocja zdrowia, opieka i leczenie oraz samodzielne życie i włączenie społeczne.
(13)
Z uwagi na to, że systemy oparte na ICT przetwarzają ogromną ilość danych osobowych i profili osobowych, oraz funkcjonują w oparciu o komunikację w czasie rzeczywistym, przez co wiążą się z wysokim ryzykiem naruszeń zabezpieczeń danych, należy uwzględnić aspekty związane z ochroną danych. Co więcej, prawo do prywatności powinno być przestrzegane.
(14)
Program badawczo-rozwojowy na rzecz pomocy osobom starszym w prowadzeniu aktywnego trybu życia („program AAL”) powinien opierać się na osiągnięciach poprzedniego programu; równocześnie należy zaradzić w nim niedociągnięciom poprzedniego programu poprzez stymulowanie wystarczającego udziału użytkowników w projektach, poczynając od etapu początkowego, w celu zapewnienia, że opracowywane rozwiązania są możliwe do zaakceptowania i spełniają konkretne potrzeby użytkowników oraz zapewnienie sprawniejszej realizacji programu AAL.
(15)
Realizacja programu AAL powinna uwzględniać również szeroko pojętą definicję innowacji, łącznie z aspektami dotyczącymi organizacji, przedsiębiorstw, technologii, społeczeństwa i ochrony środowiska. Program AAL powinien zapewnić multidyscyplinarne podejście oraz objąć swoimi ramami również nauki społeczne i humanistyczne.
(16)
Działania w ramach programu AAL powinny być zgodne z celami i priorytetami w zakresie badań naukowych i innowacji programu „Horyzont 2020” oraz zasadami ogólnymi i warunkami ogólnymi określonymi w art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1291/2013.
(17)
Należy ustalić pułap dla finansowego udziału Unii w programie AAL na okres trwania programu „Horyzont 2020”. Udział finansowy Unii w programie AAL nie powinien przekroczyć wkładu finansowego państw uczestniczących na okres trwania programu „Horyzont 2020”, aby uzyskany został istotny efekt mnożnikowy oraz by zagwarantować aktywny udział państw uczestniczących w realizacji celów programu AAL.
(18)
Aby uwzględnić czas trwania programu „Horyzont 2020”, zaproszenia do składania wniosków na mocy programu AAL należy ogłosić najpóźniej do dnia 31 grudnia 2020 r. W należycie uzasadnionych przypadkach zaproszenia do składania wniosków można ogłaszać do dnia 31 grudnia 2021 r.
(19)
Zgodnie z celami rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 każde państwo członkowskie i każde państwo stowarzyszone w ramach programu „Horyzont 2020” powinno mieć prawo uczestnictwa w programie AAL w dowolnym momencie.
(20)
Aby zagwarantować, że zobowiązaniu finansowemu Unii odpowiadać będą odpowiednie zobowiązania państw uczestniczących, wkład finansowy Unii powinien być uzależniony od złożenia przez państwa uczestniczące formalnych zobowiązań przed uruchomieniem programu AAL i od wypełnienia tych zobowiązań. Wkład państw uczestniczących do programu AAL powinien obejmować koszty administracyjne poniesione na poziomie krajowym na skuteczną obsługę programu AAL.
(21)
Wspólna realizacja programu AAL wymaga utworzenia struktury służącej tej realizacji. Państwa uczestniczące uzgodniły utworzenie struktury służącej realizacji programu AAL, powołując w 2007 roku Stowarzyszenie „Nowoczesne technologie w służbie osobom starszym” aisbl, międzynarodowe stowarzyszenie niekomercyjne, mające osobowość prawną, utworzone na mocy prawa belgijskiego („stowarzyszenie AALA”). Ze względu na fakt, że jak wynika ze sprawozdania z oceny okresowej, istniejące struktury zarządzania wspólnym programem AAL okazały się być skuteczne i dobrej jakości, stowarzyszenie AALA powinno zostać wykorzystane jako struktura służąca realizacji programu i powinno pełnić funkcje związane z przydziałem i monitorowaniem w programie AAL. Stowarzyszenie AALA powinno zarządzać wkładem finansowym Unii oraz dbać o skuteczną realizację programu AAL.
(22)
Aby zrealizować cele programu AAL, stowarzyszenie AALA powinno zapewniać wsparcie finansowe głównie w postaci dotacji udzielanych uczestnikom działań wybranych przez to stowarzyszenie. Działania te powinny być wybierane na podstawie zaproszenia do składania wniosków; wyboru powinno dokonywać stowarzyszenie AALA wspierane przez niezależnych ekspertów zewnętrznych. Lista rankingowa powinna być wiążąca w zakresie wyboru projektów i przydziału środków z wkładu finansowego Unii oraz z budżetów krajowych przeznaczonych na projekty programu AAL.
(23)
Wkład finansowy Unii powinien być zarządzany zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami oraz przepisami dotyczącymi zarządzania pośredniego określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (6) oraz rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012 (7).
(24)
Aby chronić interesy finansowe Unii, Komisja powinna, za pomocą proporcjonalnych środków, mieć prawo do ograniczenia, zawieszenia lub zakończenia finansowania programu AAL z wkładu finansowego Unii, jeśli program ten jest realizowany niewłaściwie, częściowo lub z opóźnieniem, lub też gdy państwa uczestniczące nie wnoszą swojego wkładu w finansowanie programu AAL, wnoszą go częściowo lub z opóźnieniem. Prawa te powinny być zagwarantowane w umowie o delegowaniu zadań, która ma zostać zawarta między Unią a stowarzyszeniem AALA.
(25)
W celu uproszczenia należy zmniejszyć obciążenia administracyjne dla wszystkich stron. Należy unikać podwójnych audytów i nieproporcjonalnej ilości dokumentacji oraz sprawozdań. Przy prowadzeniu audytów należy w stosownych przypadkach uwzględnić specyfikę programów krajowych.
(26)
Udział w działaniach pośrednich finansowanych z programu AAL podlega przepisom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 (8). Jednakże ze względu na szczególne potrzeby operacyjne programu AAL należy wprowadzić odstępstwa od tego rozporządzenia, zgodnie z art. 1 ust. 3 tego rozporządzenia.
(27)
Zaproszenia do składania wniosków ogłaszane przez stowarzyszenie AALA powinny być także publikowane w jednym portalu dla uczestników, jak również upowszechniane za pośrednictwem pozostałych elektronicznych środków upowszechniania programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję.
(28)
Szczególne odstępstwa od rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 konieczne są ze względu na to, że program AAL ma być programem badawczo-innowacyjnym ukierunkowanym na potrzeby rynku, w którym łączy się wiele różnych strumieni finansowania krajowego (takich jak programy finansowania ukierunkowane na badania naukowe i innowacje, opiekę zdrowotną i przemysł). Ze względu na swój charakter te programy krajowe mają odmienne zasady uczestnictwa i nie można oczekiwać, by były w pełni zgodne z rozporządzeniem (UE) nr 1290/2013. Ponadto program AAL skierowany jest przede wszystkim do małych i średnich przedsiębiorstw oraz organizacji użytkowników nieuczestniczących zwykle w unijnych działaniach w zakresie badań naukowych i innowacji. Aby ułatwić uczestnictwo tym przedsiębiorstwom i organizacjom, wkład finansowy Unii wnoszony jest zgodnie z powszechnie znanymi zasadami ich krajowych programów finansowania i jest przekazywany w drodze pojedynczej dotacji łączącej finansowanie unijne z odpowiednim finansowaniem krajowym.
(29)
Interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków w całym łańcuchu wydatków, w tym poprzez środki służące zapobieganiu i wykrywaniu nieprawidłowości i prowadzeniu dochodzeń w ich sprawie, odzyskiwaniu funduszy utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieprawidłowo wykorzystanych oraz, w odpowiednich przypadkach, kary administracyjne i finansowe, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012.
(30)
Komisja powinna z pomocą niezależnych ekspertów przeprowadzić zarówno ocenę okresową w celu zbadania w szczególności jakości i skuteczności realizacji programu AAL oraz postępów w osiąganiu wyznaczonych celów, jak i ocenę końcową; powinna również sporządzić sprawozdanie z tych ocen.
(31)
Ocena powinna opierać się na precyzyjnych i aktualnych informacjach. Z tego względu na wniosek Komisji stowarzyszenie AALA i państwa uczestniczące powinny przedłożyć wszelkie informacje, jakie Komisji są potrzebne do zamieszczenia w sprawozdaniach z oceny programu AAL.
(32)
Działania przewidziane w programie AAL powinny przyczynić się do wzmocnienia europejskich systemów publicznej opieki zdrowotnej i opieki społecznej, jako że stanowią one podstawowy instrument utrzymujący dobrobyt społeczny i redukujący różnice w poziomie dobrobytu między różnymi regionami i grupami społecznymi; nierówności te niepokojąco nasilają się ze względu na obecny kryzys gospodarczy i społeczny.
(33)
W programie AAL należy zagwarantować skuteczne promowanie równouprawnienia płci, ustanowione w programie „Horyzont 2020”. Program AAL powinien promować równouprawnienie płci i aspekt płci w tematyce badań i innowacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na równowagę płci, z zastrzeżeniem sytuacji w danej dziedzinie, w panelach oceniających oraz w takich gremiach jak grupy doradcze i grupy eksperckie. Aspekt płci należy odpowiednio włączyć do strategii, programów i projektów w zakresie badań i innowacji oraz monitorować go na wszystkich etapach cyklu badawczego.
(34)
Program AAL powinien być zgodny z zasadami etycznymi, ustanowionymi w programie „Horyzont 2020”. Szczególną uwagę należy zwrócić na zasadę proporcjonalności, prawo do prywatności, prawo do ochrony danych osobowych, prawo osoby do nienaruszalności cielesnej i psychicznej, prawo do niedyskryminacji oraz na potrzebę zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi.
(35)
Ponieważ państwa uczestniczące zdecydowały się kontynuować program AAL, a cele niniejszej decyzji, mianowicie bezpośrednie wsparcie i uzupełnienie unijnych polityk w obszarze aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez same państwa członkowskie, natomiast ze względu na skalę tego działania, możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Uczestnictwo w programie AAL
1. Unia uczestniczy w programie badawczo-rozwojowym na rzecz pomocy osobom starszym w prowadzeniu aktywnego trybu życia („program AAL”), podjętym wspólnie przez Austrię, Belgię, Cypr, Danię, Francję, Hiszpanię, Irlandię, Luksemburg, Niderlandy, Polskę, Portugalię, Rumunię, Słowenię, Szwajcarię, Szwecję, Węgry i Zjednoczone Królestwo („państwa uczestniczące”), na warunkach określonych w niniejszej decyzji.
2. Każde państwo członkowskie inne niż wymienione w ust. 1 oraz każde inne państwo stowarzyszone w ramach programu „Horyzont 2020” może w dowolnej chwili złożyć wniosek o przyłączenie do programu AAL, o ile spełnia warunek określony w art. 3 ust. 1 lit. c) niniejszej decyzji. Jeżeli spełnia ono warunek określony w art. 3 ust. 1 lit. c), uznawane jest za państwo uczestniczące do celów niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Wkład finansowy Unii
1. Wkład finansowy Unii do programu AAL na pokrycie kosztów administracyjnych i operacyjnych wynosi do 175 000 000 EUR. Wkład finansowy Unii jest wypłacany ze środków budżetu ogólnego Unii przydzielonych na odpowiednie części programu szczegółowego wdrażającego program „Horyzont 2020” ustanowionego decyzją Rady 2013/743/UE (9), zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (vi) oraz art. 60 i art. 61 rozporządzenia (EU, Euratom) nr 966/2012.
2. Roczne zobowiązanie finansowe Unii wnoszone do programu AAL nie przekracza rocznego zobowiązania finansowego wnoszonego do tego programu przez państwa uczestniczące.
3. Kwota nieprzekraczająca 6 % wkładu finansowego Unii, o którym mowa w ust. 1 wykorzystywana jest do pokrycia kosztów administracyjnych programu AAL.
Artykuł 3
Warunki dotyczące wkładu finansowego Unii
1. Wniesienie przez Unię wkładu finansowego uzależnione jest od:
a)
wykazania przez państwa uczestniczące, że program AAL został ustanowiony zgodnie z załącznikami I oraz II;
b)
wyznaczenia przez państwa uczestniczące - lub organizacje wyznaczone przez państwa uczestniczące stowarzyszenia AALA, jako struktury odpowiedzialnej za realizację programu AAL oraz za przydział środków z wkładu finansowego Unii i monitorowanie ich;
c)
złożenia przez każde państwo uczestniczące zobowiązania do wnoszenia wkładu do finansowania programu AAL;
d)
wykazania przez stowarzyszenie AALA, że jest ono w stanie realizować program AAL, w tym przydzielać środki z wkładu Unii oraz monitorować je w ramach pośredniego zarządzania budżetem Unii, zgodnie z art. 58, 60 i 61 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012; oraz
e)
ustanowienia modelu zarządzenia programem AAL zgodnie z załącznikiem III.
2. W trakcie realizacji programu AAL wkład finansowy Unii zależy także od:
a)
realizacji przez stowarzyszenie AALA celów programu AAL określonych w załączniku I oraz działań określonych w załączniku II do niniejszej decyzji zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1290/2013, z zastrzeżeniem art. 5 niniejszej decyzji;
b)
utrzymania właściwego i skutecznego modelu zarządzania, zgodnie z załącznikiem III;
c)
wywiązywania się przez stowarzyszenie AALA z obowiązków sprawozdawczych określonych w art. 60 ust. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012; oraz
d)
wypełnienia przez każde państwo uczestniczące zobowiązań, o których mowa w ust. 1 lit. c), oraz wypełnienia zobowiązań rocznych dotyczących wnoszenia wkładu do finansowania programu AAL.
Artykuł 4
Wkłady państw uczestniczących
Wkłady państw członkowskich obejmują następujące elementy:
a)
wkłady finansowe na działania pośrednie wspierane z programu AAL zgodnie z załącznikiem II;
b)
wkłady rzeczowe odpowiadające kosztom administracyjnym poniesionym przez administracje krajowe na skuteczną realizację programu AAL zgodnie z załącznikiem II.
Artykuł 5
Zasady uczestnictwa i upowszechniania
1. Do celów rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 stowarzyszenie AALA uznawane jest za organ finansujący; udziela ono wsparcia finansowego na działania pośrednie zgodnie z załącznikiem II do niniejszej decyzji.
2. Na zasadzie odstępstwa od art. 15 ust. 9 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 zdolność finansowa wnioskodawców jest weryfikowana przez wyznaczone krajowe organizacje zarządzające programem, zgodnie z zasadami uczestnictwa w wyznaczonych programach krajowych.
3. Na zasadzie odstępstwa od art. 18 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 umowy o udzieleniu dotacji zawierane z uczestnikami podpisywane są przez wyznaczoną krajową agencję zarządzającą programem.
4. Na zasadzie odstępstwa od art. 23 ust. 1 i ust. 5-7 oraz art. 25-35 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 do dotacji zarządzanych przez wyznaczone krajowe agencje zarządzające programem zastosowanie mają zasady dotyczące finansowania ustalone w wyznaczonych programach krajowych.
5. Na zasadzie odstępstwa od art. 41-49 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 zastosowanie mają zasady dotyczące wyników oraz praw dostępu do istniejącej wiedzy i wyników ustalone w wyznaczonych programach krajowych, bez uszczerbku dla zasady otwartego dostępu do publikacji naukowych określonej w art. 18 rozporządzenia (UE) nr 1291/2013.
Artykuł 6
Realizacja programu AAL
Program AAL realizowany jest na podstawie strategii wdrażanej za pośrednictwem rocznych planów prac zgodnie z załącznikiem II.
Artykuł 7
Umowy pomiędzy Unią a stowarzyszeniem AALA
1. Z zastrzeżeniem uzyskania pozytywnego wyniku oceny ex ante stowarzyszenia AALA, zgodnie z art. 61 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012, Komisja, w imieniu Unii, zawiera z tym stowarzyszeniem umowę o delegowaniu zadań oraz roczne umowy o przekazywaniu funduszy.
2. Umowa o delegowaniu zadań, o której mowa w ust. 1, zawierana jest zgodnie z art. 58 ust. 3 i art. 60 i 61 rozporządzenia (EU, Euratom) nr 966/2012 oraz art. 40 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 1268/2012. Określa ona również:
a)
wymogi dotyczące wkładu stowarzyszenia AALA odnoszące się do właściwych wskaźników spośród wskaźników efektywności określonych w załączniku II do decyzji (UE) nr 2013/743/UE;
b)
wymogi dotyczące wkładu stowarzyszenia AALA odnoszące się do monitorowania, o którym mowa w decyzji (UE) nr 2013/743/UE;
c)
szczególne wskaźniki efektywności niezbędne do monitorowania funkcjonowania stowarzyszenia AALA zgodnie z art. 3 ust. 2;
d)
ustalenia dotyczące dostarczania danych i informacji niezbędnych do zapewnienia, by Komisja mogła wypełnić swoje zobowiązania w zakresie upowszechniania i sprawozdawczości.
e)
przepisy dotyczące publikacji przez stowarzyszenie AALA zaproszeń do składania wniosków, w szczególności ogłaszania tych zaproszeń w jednym portalu dla uczestników, jak również za pośrednictwem innych elektronicznych środków upowszechniania programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję.
Artykuł 8
Zakończenie przekazywania wkładu finansowego Unii, zmniejszenie tego wkładu lub zawieszenie jego przekazywania
1. Jeżeli program AAL nie jest realizowany zgodnie z warunkami określonymi w art. 3, Komisja może zaprzestać przekazywania wkładu finansowego Unii, proporcjonalnie go zmniejszyć lub zawiesić jego przekazywanie - w zależności od faktycznej realizacji programu AAL.
2. Jeżeli państwa uczestniczące nie wnoszą wkładu w finansowanie programu AAL, wnoszą go częściowo lub z opóźnieniem, Komisja może zaprzestać przekazywania wkładu finansowego Unii, proporcjonalnie go zmniejszyć lub zawiesić jego przekazywanie, uwzględniając kwotę środków przydzielonych przez państwa uczestniczące na realizację programu AAL.
Artykuł 9
Audyty ex-post
1. Audyty ex-post dotyczące wydatków na działania pośrednie prowadzone są przez wyznaczone krajowe agencje zarządzające programem, które działają zgodnie z art. 29 rozporządzenia (UE) nr 1291/2013.
2. Komisja może zdecydować o samodzielnym przeprowadzeniu audytów, o których mowa w ust. 1. W takich przypadkach dokonuje ona tego zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami, w szczególności z przepisami rozporządzeń (UE, Euratom) nr 966/2012, (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013.
Artykuł 10
Ochrona interesów finansowych Unii
1. Komisja przyjmuje odpowiednie środki zapewniające ochronę interesów finansowych Unii w trakcie realizacji działań finansowanych na mocy niniejszej decyzji; w tym celu stosuje środki zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom, prowadzi skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia nieprawidłowości, odzyskuje kwoty nienależnie wypłacone, a także, w odpowiednich przypadkach, stosuje skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary administracyjne i finansowe.
2. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może przeprowadzać dochodzenia, w tym kontrole i inspekcje na miejscu, zgodnie z przepisami i procedurami określonymi w rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 (10) oraz rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 (11), w celu ustalenia, czy doszło do nadużyć finansowych, korupcji lub innych nielegalnych działań, naruszających interesy finansowe Unii w związku z umową o udzielenie dotacji lub decyzją o udzieleniu dotacji lub zamówieniem finansowanym zgodnie z niniejszą decyzją.
3. Zamówienia, umowy o udzielenie dotacji oraz decyzje o udzieleniu dotacji wynikające z wdrażania niniejszej decyzji zawierają postanowienia wyraźnie upoważniające Komisję, stowarzyszenie AALA, Trybunał Obrachunkowy i OLAF do przeprowadzania audytów i dochodzeń, zgodnie z przysługującymi im kompetencjami.
4. Stowarzyszenie AALA udziela personelowi Komisji i innym osobom upoważnionym przez Komisję i Trybunał Obrachunkowy, dostępu do swoich budynków i pomieszczeń oraz do wszelkich informacji, w tym informacji w formacie elektronicznym, potrzebnych do przeprowadzenia audytów, o których mowa w ust. 3.
5. Realizując program AAL, państwa uczestniczące podejmują środki legislacyjne, regulacyjne, administracyjne lub inne środki niezbędne do ochrony interesów finansowych Unii, w szczególności w celu zagwarantowania odzyskania w całości wszelkich kwot należnych Unii, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012 i rozporządzeniem delegowanym (UE) nr 1268/2012.
Artykuł 11
Przekazywanie informacji
1. Na wniosek Komisji stowarzyszenie AALA przekazuje jej wszelkie informacje niezbędne do przygotowania sprawozdań, o których mowa w art. 12.
2. Państwa uczestniczące przekazują, za pośrednictwem stowarzyszenia AALA, wszelkie istotne informacje dotyczące zarządzania finansowego programem AAL, o udzielenie których wystąpiły Parlament Europejski lub Rada.
3. Komisja przekazuje informacje, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, w sprawozdaniach, o których mowa w art. 12.
Artykuł 12
Ocena
1. Do dnia 30 czerwca 2017 r. Komisja przeprowadzi, z pomocą niezależnych ekspertów, ocenę okresową programu AAL. Komisja sporządzi sprawozdanie z oceny zawierające wnioski z oceny i uwagi Komisji. Do dnia 31 grudnia 2017 r. Komisja przedłoży sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Wynik oceny okresowej programu AAL uwzględnia się w ocenie okresowej programu „Horyzont 2020”.
2. Na zakończenie udziału Unii w programie AAL, ale nie później niż dnia 31 grudnia 2022 r., Komisja przeprowadzi ocenę końcową programu AAL. Komisja sporządzi sprawozdanie z oceny, które ma zawierać wyniki oceny. Komisja przedłoży to sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
Artykuł 13
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 14
Adresaci
Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 15 maja 2014 r.