NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 510/2013
ze dne 3. června 2013,
kterým se mění přílohy I, II a III nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008, pokud jde o použití oxidů a hydroxidů železa (E 172), hydroxypropylmethylcelulózy (E 464) a polysorbátů (E 432-436) k značení některých druhů ovoce
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008 ze dne 16. prosince 2008 o potravinářských přídatných látkách (1), a zejména na čl. 9 odst. 2, čl. 10 odst. 3 a čl. 30 odst. 5 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Příloha I nařízení (ES) č. 1333/2008 stanoví funkční třídy potravinářských přídatných látek v potravinách a potravinářských přídatných látek v potravinářských přídatných látkách a potravinářských enzymech.
(2)
Pokud je to nutné v důsledku vědeckého pokroku nebo technologického vývoje, mohou být do přílohy I nařízení (ES) č. 1333/2008 doplněny další funkční třídy.
(3)
Výzkum a vývoj prokázal, že oxidy a hydroxidy železa (E 172) při aplikaci na povrchu ovoce či zeleniny po depigmentaci určitých částí (např. laserovým ošetřením) zvyšují kontrast těchto částí vůči zbývajícímu povrchu tak, že reagují s některými uvolněnými prvky epidermis. Tento účinek lze používat k značení ovoce či zeleniny. Proto je vhodné doplnit do přílohy I nařízení (ES) č. 1333/2008 novou funkční třídu „látky zvyšující kontrast“.
(4)
Příloha II nařízení (ES) č. 1333/2008 stanoví seznam Unie obsahující potravinářské přídatné látky schválené pro použití v potravinách a podmínky použití.
(5)
Příloha III nařízení (ES) č. 1333/2008 stanoví seznam Unie obsahující potravinářské přídatné látky schválené pro použití v potravinářských přídatných látkách, potravinářských enzymech, látkách určených k aromatizaci potravin a živinách a podmínky jejich použití.
(6)
Tyto seznamy mohou být pozměněny v souladu s postupem uvedeným v nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1331/2008 ze dne 16. prosince 2008, kterým se stanoví jednotné povolovací řízení pro potravinářské přídatné látky, potravinářské enzymy a potravinářská aromata (2).
(7)
Podle čl. 3 odst. 1 nařízení (ES) č. 1331/2008 může být seznam potravinářských přídatných látek Unie aktualizován buď z podnětu Komise, nebo na základě podání žádosti.
(8)
Dne 8. dubna 2011 byla podána žádost o povolení použití oxidů a hydroxidů železa (E 172) jako látek zvyšujících kontrast, hydroxypropylmethylcelulózy (E 464) jako lešticí látky pro nesmazatelné značení určitých druhů ovoce a polysorbátů (E 432-436) jako emulgátorů v přípravcích látek zvyšujících kontrast a tato žádost byla dána k dispozici členským státům.
(9)
Byla vyvinuta nová technologie značení využívající pulsní lasery na bázi oxidu uhličitého k leptání informací na povrch čerstvého ovoce. Na povrchu některých potravin vznikne odlišitelná značka v důsledku přímé depigmentace laserovým paprskem, na některých však nikoli. Proto je z technologického hlediska potřebné používat oxidy a hydroxidy železa (E 172) jako látky zvyšujících kontrast, hydroxypropylmethylcelulózu (E 464) jako lešticí látku a polysorbáty (E 432-436) jako emulgátory v přípravcích látek zvyšujících kontrast, aby se zlepšil kontrast a umožnilo nesmazatelné značení některých druhů ovoce. Oxidy a hydroxidy železa (E 172) poskytují dostatečný kontrast označených částí vůči zbývajícímu povrchu ovoce, hydroxypropylmethylcelulóza (E 464) tvoří tenkou ochrannou vrstvu na označených místech a polysorbáty (E 432-436) zajišťují stejnorodou disperzi přípravků potravinářských přídatných látek na označených místech potravin.
(10)
Využití potravinářských přídatných látek by mělo přinášet spotřebiteli výhody a užitek. Novou technologii značení lze používat k zopakování všech či některých povinných informačních údajů, které vyžadují právní předpisy Unie nebo členských států. Navíc mohou mít spotřebitelé užitek z využívání nové technologie značení tam, kde se obchodní značka a způsob výroby uvádějí nepovinně.
(11)
Navíc nová technologie nesmazatelného značení představuje alternativu k odstranitelným papírovým nálepkám, které se v současné době používají, a omezuje riziko ztráty, záměny či promíchání potravinářského zboží, a proto usnadňuje přepravu a skladování dotčeného ovoce. Za tímto účelem může být rovněž užitečné značení kódem PLU (identifikačním číslem, které používají provozovatelé potravinářských podniků k usnadnění provádění kontrol a inventur produktů), kódem QR (maticový čárový kód, který umožňuje rychlé čtení zakódovaných informací příslušnou technologií) a čárovým kódem. Proto je vhodné opatřování určitého ovoce takovými informacemi.
(12)
Oxidy a hydroxidy železa (E 172), hydroxypropylmethylcelulóza (E 464) a polysorbáty (E 432-436) se mají používat v malém množství a pouze na vnější část ovoce, přičemž se nepředpokládá, že se ve větším rozsahu dostanou do jeho vnitřní části. Z tohoto důvodu ošetření ovoce, u něhož se běžně nekonzumuje kůra, pravděpodobně nemá vliv na lidské zdraví. Proto je vhodné povolit pouze použití oxidů a hydroxidů železa (E 172) a hydroxypropylmethylcelulózy (E 464) k značení citrusového ovoce, melounů a granátových jablek a polysorbáty (E 432-436) k použití v přípravcích látek zvyšujících kontrast.
(13)
Oxidy a hydroxidy železa (E 172) naposledy hodnotil Vědecký výbor pro potraviny v roce 1975 (3). Bylo prokázáno, že pouze 1 % oxidů železa a hydratovaných oxidů železa se může rozpustit v trávicím ústrojí člověka, a proto výbor stanovil hodnotu přijatelného denního přívodu, aniž by stanovil horní limit. Hydroxypropylmethylcelulózu (E 464) naposledy hodnotil Vědecký výbor pro potraviny v roce 1992 (4). U pěti druhů modifikované celulózy nebyl stanoven v případě této skupiny látek žádný přijatelný denní přívod. V roce 1983 výbor přidělil skupině polysorbátů (E 432-436) přijatelný denní přívod na úrovni 10 mg/kg tělesné hmotnosti na den (5). Komise ve své zprávě o dietárním přívodu potravinářských přídatných látek v Evropské unii (6) dospěla k závěru, že u polysorbátů (E 432-436) je možné požadovat skutečnosti lépe odpovídající hodnocení dietárního přívodu, které by bylo založené na skutečných hodnotách používání těchto přídatných látek. Evropský úřad pro bezpečnost potravin hodlá provést uvedené hodnocení přívodu během přehodnocení polysorbátů (E 432-436) do konce roku 2016, jak stanoví nařízení Komise (EU) č. 257/2010 (7). Do té doby by mělo být prozkoumáno možné rozšíření použití pouze u látek nepřispívajících významným způsobem k celkovému přívodu těchto látek.
(14)
Podle čl. 3 odst. 2 nařízení (ES) č. 1331/2008 je Komise povinna požádat o stanovisko Evropský úřad pro bezpečnost potravin za účelem aktualizace seznamů potravinářských přídatných látek Unie stanovených v přílohách II a III nařízení (ES) č. 1333/2008, s výjimkou případů, kdy tato aktualizace pravděpodobně nemá vliv na lidské zdraví. Vzhledem k tomu, že povolení použití oxidů a hydroxidů železa (E 172) a hydroxypropylmethylcelulózy (E 464) k značení citrusového ovoce, melounů a granátových jablek, a polysorbátů (E 432-436) k použití v přípravcích látek zvyšujících kontrast je aktualizací těchto seznamů, které nemusí mít účinek na lidské zdraví, není třeba žádat o stanovisko Evropského úřadu pro bezpečnost potravin.
(15)
Podle přechodných ustanovení nařízení Komise (EU) č. 1129/2011 ze dne 11. listopadu 2011, kterým se mění příloha II nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008 vytvořením seznamu potravinářských přídatných látek Unie (8), se příloha II, která stanoví seznam potravinářských přídatných látek Unie schválených pro použití v potravinách a podmínky použití, použije ode dne 1. června 2013. Aby bylo možné používat oxidy a hydroxidy železa (E 172) a hydroxypropylmethylcelulózu (E 464) k značení některých druhů ovoce před tímto datem, je nutné s ohledem na dané potravinářské přídatné látky stanovit dřívější datum použití.
(16)
Proto by přílohy I, II a III nařízení (ES) č. 1333/2008 měly být odpovídajícím způsobem změněny.
(17)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat a ani Evropský parlament ani Rada nevyjádřily s těmito opatřeními nesouhlas,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Přílohy I, II a III nařízení (ES) č. 1333/2008 se mění v souladu s přílohou tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 3. června 2013.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 510/2013
z dnia 3 czerwca 2013 r.
zmieniające załączniki I, II i III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 w odniesieniu do stosowania tlenków i wodorotlenków żelaza (E 172), hydroksypropylometylocelulozy (E 464) oraz polisorbatów (E 432-436) do znakowania niektórych owoców
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (1), w szczególności jego art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 3 oraz art. 30 ust. 5,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 określa się rodzaje funkcji pełnionej przez dodatki do żywności w środkach spożywczych oraz dodatki do żywności w dodatkach do żywności i w enzymach spożywczych.
(2)
W stosownych przypadkach możliwe jest, w związku z postępem naukowym lub technicznym, wprowadzenie dodatkowych rodzajów pełnionej funkcji do załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008.
(3)
Z działalności badawczej i rozwojowej wynika, że tlenki i wodorotlenki żelaza (E 172) przy stosowaniu na powierzchni owoców lub warzyw po uprzedniej depigmentacji określonych części (np. w wyniku obróbki laserowej) zwiększają kontrast między tymi częściami a resztą powierzchni w wyniku interakcji z pewnymi uwolnionymi komponentami epidermy. Działanie to można wykorzystać do znakowania owoców lub warzyw. W związku z powyższym należy dodać nowy rodzaj pełnionej funkcji o nazwie „wzmacniacze kontrastu” w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008.
(4)
W załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 ustanowiono unijny wykaz dodatków do żywności dopuszczonych do stosowania w żywności oraz warunki ich stosowania.
(5)
W załączniku III do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 ustanowiono unijny wykaz dodatków do żywności dopuszczonych do stosowania w dodatkach do żywności, w enzymach spożywczych, środkach aromatyzujących i składnikach odżywczych oraz warunki ich stosowania.
(6)
Wykazy te mogą zostać zmienione zgodnie z procedurą, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1331/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. ustanawiającym jednolitą procedurę wydawania zezwoleń na stosowanie dodatków do żywności, enzymów spożywczych i środków aromatyzujących (2).
(7)
Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1331/2008 unijny wykaz dodatków do żywności może być aktualizowany z inicjatywy Komisji albo na podstawie wniosku.
(8)
W dniu 8 kwietnia 2011 r. złożono wniosek o wydanie zezwolenia na stosowanie tlenków i wodorotlenków żelaza (E 172) jako wzmacniacza kontrastu, hydroksypropylometylocelulozy (E 464) jako substancji glazurującej przeznaczonej do trwałego znakowania niektórych owoców oraz polisorbatów (E 432-436) jako emulgatorów w preparacie zawierającym wzmacniacze kontrastu; wniosek ten został udostępniony państwom członkowskim.
(9)
Opracowana została nowa technologia znakowania wykorzystująca laser na dwutlenku węgla do wytrawiania informacji na powierzchni świeżych owoców. Bezpośrednie działanie depigmentujące wiązki laserowej powoduje powstanie widocznych znaków na powierzchni niektórych środków spożywczych, zaś na powierzchni innych nie. W związku z powyższym istnieje technologiczna potrzeba stosowania tlenków i wodorotlenków żelaza (E 172) jako wzmacniacza kontrastu, hydroksypropylometylocelulozy (E 464) jako substancji glazurującej oraz polisorbatów (E 432-436) jako emulgatorów w preparacie zawierającym wzmacniacze kontrastu dla polepszenia kontrastu i umożliwiania trwałego znakowania niektórych owoców. Dzięki tlenkom i wodorotlenkom żelaza (E 172) otrzymuje się wystarczający kontrast oznakowanych miejsc w stosunku do pozostałej części powierzchni owocu, hydroksypropylometyloceluloza (E 464) tworzy cienką warstwę ochronną w miejscach oznakowania, a polisorbaty (E 432-436) zapewniają jednolitą dyspersję preparatu zawierającego dodatek do żywności na znakowanych miejscach środków spożywczych.
(10)
Stosowanie dodatków do żywności powinno nieść ze sobą korzyści dla konsumenta. Wspomnianą nową technologię znakowania można wykorzystać w celu ponownego podania wszystkich lub niektórych obowiązkowych informacji wymaganych przepisami UE lub przepisami państw członkowskich. Inną korzyścią dla konsumenta wynikającą ze stosowania tej nowej technologii znakowania mogłoby być dobrowolne umieszczanie znaku towarowego i informacji o metodzie produkcji.
(11)
Wspomniana nowa technologia trwałego znakowania stanowi ponadto alternatywę do usuwalnych nalepek papierowych, które stosowane są obecnie, i ogranicza ryzyko utraty, mieszania lub zamiany pojedynczych produktów spożywczych, tym samym ułatwiając transport i przechowywanie danych owoców. Dla osiągnięcia tego celu wykorzystać można umieszczenie kodu PLU (numer identyfikacyjny stosowany przez podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze, ułatwiający wysyłanie i inwentaryzację produktów), kodu QR (matrycowy kod kreskowy umożliwiający wysokoszybkościowe skanowanie zakodowanych informacji) oraz kodu kreskowego. W związku z powyższym należy zezwolić na umieszczanie takich informacji na niektórych owocach.
(12)
Tlenków i wodorotlenków żelaza (E 172), hydroksypropylometylocelulozy (E 464) oraz polisorbatów (E 432-436) należy używać w małych ilościach oraz jedynie na zewnętrznej części owoców; nie oczekuje się znacznego przenikania tych substancji do wnętrza owoców. W związku z tym stosowanie ich na powierzchni owoców, których skórek na ogół się nie spożywa, nie ma wpływu na zdrowie człowieka. Należy zatem zezwolić wyłącznie na stosowanie tlenków i wodorotlenków żelaza (E 172), hydroksypropylometylocelulozy (E 464) do znakowania owoców cytrusowych, melonów i granatów oraz na stosowanie polisorbatów (E 432-436) w preparatach zawierających wzmacniacze kontrastu.
(13)
Ostatniej oceny tlenków i wodorotlenków żelaza (E 172) Komitet Naukowy ds. Żywności dokonał w 1975 r. (3). Z oceny tej wynikało, że należy przypuszczać, że jedynie 1 % tlenków żelaza i wodorotlenków żelaza rozpuści się w przewodzie pokarmowym człowieka, w związku z czym Komitet ustalił dopuszczalne dzienne spożycie bez określenia górnej granicy. Ostatniej oceny hydroksypropylometylocelulozy (E 464) Komitet Naukowy ds. Żywności dokonał w 1992 r. (4). Dla grupy 5 zmodyfikowanych celuloz ustalono dopuszczalne dzienne spożycie jako „nieokreślone”. W 1983 r. Komitet ustalił dla grupy polisorbatów (E 432-436) dopuszczalne dzienne spożycie na poziomie 10 mg/kg masy ciała/dzień (5). W sprawozdaniu Komisji na temat spożycia dodatków do żywności z dietą w Unii Europejskiej (6) stwierdzono, że polisorbaty (E 432-436) mogą wymagać bardziej realistycznej oceny spożycia w oparciu o rzeczywiste poziomy stosowania dodatków do żywności. Jak przewidziano w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 257/2010, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ma do końca 2016 r. przeprowadzić wspomnianą ocenę spożycia w trakcie ponownej oceny polisorbatów (E 432-436) (7). Do tego czasu należy badać pod kątem ewentualnego rozszerzenia zastosowania jedynie czynniki w niewielkim stopniu wpływające na łączne spożycie.
(14)
Zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1331/2008 Komisja powinna zasięgnąć opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności w celu uaktualnienia unijnych wykazów dodatków do żywności określonych w załącznikach II i III do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008, z wyjątkiem przypadków gdy dana aktualizacja nie ma wpływu na zdrowie człowieka. Ponieważ zezwolenie na stosowanie tlenków i wodorotlenków żelaza (E 172), hydroksypropylometylocelulozy (E 464) do znakowania owoców cytrusowych, melonów i granatów oraz na stosowanie polisorbatów (E 432-436) w preparatach zawierających wzmacniacze kontrastu stanowi aktualizację tych wykazów niemającą wpływu na zdrowie człowieka, zasięgnięcie opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności nie jest konieczne.
(15)
Zgodnie z przepisami przejściowymi rozporządzenia Komisji (UE) nr 1129/2011 z dnia 11 listopada 2011 r. zmieniającego załącznik II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 poprzez ustanowienie unijnego wykazu dodatków do żywności (8) załącznik II, w którym ustanawia się unijny wykaz dodatków do żywności dopuszczonych do stosowania w żywności oraz warunki ich stosowania, stosuje się od dnia 1 czerwca 2013 r. Aby umożliwić stosowanie tlenków i wodorotlenków żelaza (E 172) i hydroksypropylometylocelulozy (E 464) do znakowania niektórych owoców przed wspomnianym dniem, należy określić wcześniejszą datę stosowania w odniesieniu do tych dodatków do żywności.
(16)
Należy zatem odpowiednio zmienić załączniki I, II i III do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008.
(17)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt i ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły wobec nich sprzeciwu,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W załącznikach I, II i III do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 3 czerwca 2013 r.