NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 101/2013
ze dne 4. února 2013
o použití kyseliny mléčné ke snižování povrchové mikrobiální kontaminace u jatečně upravených těl skotu
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 853/2004 ze dne 29. dubna 2004, kterým se stanoví zvláštní hygienická pravidla pro potraviny živočišného původu (1), a zejména na čl. 3 odst. 2 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 852/2004 ze dne 29. dubna 2004 o hygieně potravin (2) stanoví obecná pravidla pro hygienu potravin vztahující se na provozovatele potravinářských podniků, přičemž přihlíží především k zásadě týkající se všeobecného používání postupů založených na analýze rizik a kritických kontrolních bodech (dále jen „HACCP“).
(2)
Nařízení (ES) č. 853/2004 stanoví zvláštní pravidla pro hygienu potravin živočišného původu vztahující se na provozovatele potravinářských podniků. Stanoví, že provozovatelé potravinářských podniků nepoužijí k odstranění povrchového znečištění produktů živočišného původu žádnou jinou látku než pitnou vodu, pokud nebylo použití dotyčné látky schváleno v souladu s uvedeným nařízením.
(3)
Dále nařízení Komise (ES) č. 2073/2005 ze dne 15. listopadu 2005 o mikrobiologických kritériích pro potraviny (3) stanoví mikrobiologická kritéria pro některé mikroorganismy a prováděcí pravidla, která musí provozovatelé potravinářských podniků dodržovat při provádění obecných a zvláštních hygienických opatření podle nařízení (ES) č. 852/2004. Stanoví, že provozovatelé potravinářských podniků musí zajistit, aby potraviny splňovaly uvedená mikrobiologická kritéria.
(4)
Dne 14. prosince 2010 Komise obdržela žádost o povolení použití kyseliny mléčné ke snižování povrchové kontaminace u jatečně upravených těl skotu a masa.
(5)
Dne 26. července 2011 přijal Evropský úřad pro bezpečnost potravin (dále jen „EFSA“) vědecké stanovisko týkající se hodnocení bezpečnosti a účinnosti kyseliny mléčné pro odstraňování povrchové mikrobiální kontaminace z jatečně upravených těl skotu, výsekových částí a výrobního masa (ořezu) (Scientific Opinion on the evaluation of the safety and efficacy of lactic acid for the removal of microbial surface contamination from beef carcases, cuts and trimmings) (4).
(6)
Ve svém stanovisku dospěl úřad EFSA k závěru, že ošetření, při nichž se k dekontaminaci používá kyselina mléčná, nepředstavují žádné bezpečnostní riziko, pakliže je použitá látka v souladu se specifikacemi Unie pro potravinářské přídatné látky. Dále úřad EFSA dospěl k závěru, že ošetření kyselinou mléčnou dosahují zásadního snížení mikrobiální kontaminace oproti situaci, kdy není použito žádné ošetření, nebo ve srovnání s ošetřením pitnou vodou, a že je nepravděpodobné, že by taková ošetření přispívala k rozvoji rezistence mikroorganismů.
(7)
Úřad EFSA doporučuje, aby provozovatelé potravinářských podniků potvrdili antimikrobiální účinnost těchto ošetření při svých specifických podmínkách zpracování a ověřili koncentraci kyseliny mléčné, teplotu aplikace a další faktory, které ovlivňují její účinnost ve funkci dekontaminačního činidla. Úřad EFSA ve svém stanovisku dále dospěl k závěru, že z tohoto použití kyseliny mléčné neplynou žádné negativní dopady na životní prostředí.
(8)
Podle stanoviska EFSA nebude zbytkové množství, které se v souvislosti s ošetřením kyselinou mléčnou vstřebá do hovězího masa, převyšovat 190 mg/kg. Takovéto množství se považuje za zbytkové ve srovnání s aktivním množstvím, jehož je třeba ke snížení povrchové mikrobiální kontaminace. Nemá ani žádný technologický účinek na konečný produkt. Zbytkové množství kyseliny mléčné použité ke snižování povrchové mikrobiální kontaminace je zanedbatelné ve srovnání s množstvím kyseliny mléčné, která se v hovězím mase přirozeně vyskytuje, a nepředstavuje žádné bezpečnostní riziko. V některých masných polotovarech jsou jako potravinářské přídatné látky pro účely konzervace povoleny soli kyseliny mléčné. Pro tyto účely se běžně používají hodnoty 20 000 mg/kg. Použití kyseliny mléčné pro účely snižování povrchové mikrobiální kontaminace se tudíž jasně odlišuje od jejího použití jakožto potravinářské přídatné látky.
(9)
S ohledem na stanovisko EFSA a vzhledem ke schopnosti kyseliny mléčné zásadním způsobem snižovat možnou mikrobiální kontaminaci je vhodné povolit její použití ke snižování povrchové kontaminace. Takovéto použití by však mělo podléhat určitým podmínkám. Mělo by být omezeno na použití na úrovni jatek u jatečně upravených těl, jejich půlek či čtvrtí a mělo by být začleněno do správné hygienické praxe a systémů založených na HACCP.
(10)
Nařízení Komise (EU) č. 231/2012 ze dne 9. března 2012, kterým se stanoví specifikace pro potravinářské přídatné látky uvedené v přílohách II a III nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008 (5), stanoví specifikace pro potravinářské přídatné látky, a to zejména takové, které se týkají původu, kritérií pro čistotu a jakýchkoli dalších nezbytných informací.
(11)
Podle stanoviska EFSA by kyselina mléčná používaná ke snižování povrchové kontaminace u jatečně upravených těl skotu měla být v souladu se specifikacemi pro kyselinu mléčnou stanovenými právními předpisy Unie. V případě, že se kyselina mléčná používá ke snižování povrchové mikrobiální kontaminace podle tohoto nařízení, bylo by tudíž vhodné, aby taková kyselina mléčná byla v souladu se specifikacemi stanovenými nařízením (EU) č. 231/2012.
(12)
Použití kyseliny mléčné ke snižování povrchové mikrobiální kontaminace u jatečně upravených těl skotu, jejich půlek či čtvrtí nesmí mít vliv na povinnost provozovatelů potravinářských podniků dodržovat požadavky právních předpisů Unie týkajících se hygieny potravin, jak je stanoví nařízení (ES) č. 852/2004, (ES) č. 853/2004 a (ES) č. 2073/2005, a nemělo by být v žádném případě považováno za náhradu správné hygienické praxe na jatkách a provozních postupů či za alternativu při plnění požadavků uvedených nařízení.
(13)
Stálý výbor pro potravinový řetězec a zdraví zvířat nezaujal stanovisko ve lhůtě stanovené předsedou. Komise proto předložila Radě návrh týkající se tohoto opatření a předala jej současně i Evropskému parlamentu.
(14)
S ohledem na skutečnost, že ve stanovených lhůtách Rada nerozhodla a Evropský parlament nevyjádřil s opatřením nesouhlas, měla by Komise opatření přijmout,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Provozovatelé potravinářských podniků mohou na úrovni jatek používat kyselinu mléčnou ke snižování povrchové mikrobiální kontaminace u jatečně upravených těl skotu, jejich půlek či čtvrtí v souladu s podmínkami stanovenými v příloze tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 4. února 2013.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 101/2013
z dnia 4 lutego 2013 r.
dotyczące stosowania kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia mikrobiologicznego tusz wołowych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (1), w szczególności jego art. 3 ust. 2,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (2) określa się ogólne przepisy dotyczące podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze w zakresie higieny środków spożywczych, przy szczególnym uwzględnieniu zasad dotyczących ogólnego wdrażania procedur opartych na analizie zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (HACCP).
(2)
W rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanowiono szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego obowiązujące podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze. Rozporządzenie to przewiduje, że do usuwania powierzchniowych zanieczyszczeń z produktów pochodzenia zwierzęcego podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze nie mogą stosować żadnych substancji poza wodą, chyba że stosowanie danej substancji zostało zatwierdzone zgodnie z tym rozporządzeniem.
(3)
Ponadto rozporządzenie Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (3) ustanawia kryteria mikrobiologiczne dotyczące niektórych mikroorganizmów oraz przepisy wykonawcze obowiązujące podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze przy wdrażaniu ogólnych i szczegółowych zasad higieny, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004. Zgodnie z tym rozporządzeniem podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze mają zapewniać zgodność środków spożywczych z tymi kryteriami mikrobiologicznymi.
(4)
W dniu 14 grudnia 2010 r. do Komisji wpłynął wniosek o zatwierdzenie stosowania kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia tusz i mięsa wołowego.
(5)
W dniu 26 lipca 2011 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) przyjął opinię naukową w sprawie oceny bezpieczeństwa i skuteczności kwasu mlekowego do celów usuwania powierzchniowego zanieczyszczenia drobnoustrojami z tusz, skrawków i obrzynków wołowych (4).
(6)
W swojej opinii EFSA stwierdził, że z obróbką przy użyciu kwasu mlekowego w celu usuwania zanieczyszczeń nie wiążą się żadne zagrożenia dla bezpieczeństwa, o ile użyta substancja jest zgodna ze specyfikacjami UE dotyczącymi dodatków do żywności. Ponadto EFSA uznał, że obróbka przy użyciu kwasu mlekowego prowadzi do znacznego zmniejszenia zanieczyszczenia mikrobiologicznego w porównaniu z brakiem jakiejkolwiek obróbki lub z użyciem wody, a także stwierdził, że mało prawdopodobne jest, by zastosowanie kwasu mlekowego mogło przyczynić się do rozwoju oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.
(7)
EFSA zaleca, by podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze potwierdziły skuteczność obróbki przy użyciu kwasu mlekowego w zwalczaniu drobnoustrojów w swoich określonych warunkach przetwarzania, a także by sprawdziły, w jaki sposób stężenie kwasu mlekowego, temperatura jego stosowania i inne czynniki wpływają na jego skuteczność w usuwaniu zanieczyszczeń. W opinii EFSA stwierdzono także, że zastosowanie kwasu mlekowego nie ma negatywnego wpływu na środowisko.
(8)
Według opinii EFSA ilość pozostałości wchłoniętych do mięsa wołowego podczas obróbki przy użyciu kwasu mlekowego nie przekracza 190 mg/kg. Taką ilość uważa się za pozostałość w porównaniu z ilością aktywną potrzebną do zmniejszenia powierzchniowego zanieczyszczenia drobnoustrojami. Ilość taka nie ma żadnego wpływu technologicznego na produkt końcowy. Ponadto ilość pozostałości kwasu mlekowego zastosowanego do zmniejszenia powierzchniowego zanieczyszczenia drobnoustrojami jest nieistotna w porównaniu z ilością kwasu mlekowego naturalnie występującego w wołowinie i z taką ilością nie wiążą się żadne zagrożenia dla bezpieczeństwa. W przypadku niektórych przetworów mięsnych dopuszcza się stosowanie soli kwasu mlekowego jako dodatków do żywności do celów konserwacji. Do tych celów powszechnie używa się soli kwasu mlekowego w ilości ok. 20 000 mg/kg. Stosowanie kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia drobnoustrojami wyraźnie zatem różni się od stosowania tej substancji jako dodatku do żywności.
(9)
W świetle opinii EFSA oraz biorąc pod uwagę fakt, że kwas mlekowy umożliwia znaczne zmniejszenie ewentualnego zanieczyszczenia mikrobiologicznego, należy zatwierdzić stosowanie kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia. Stosowanie kwasu mlekowego powinno być jednak uzależnione od pewnych warunków. Kwas mlekowy może być stosowany tylko w przypadku tusz, półtusz i ćwierćtusz na poziomie rzeźni, a jego stosowanie powinno być zintegrowane z dobrą praktyką higieniczną i systemami opartymi na HACCP.
(10)
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 231/2012 z dnia 9 marca 2012 r. ustanawiające specyfikacje dla dodatków do żywności wymienionych w załącznikach II i III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 (5) określa specyfikacje dla dodatków do żywności dotyczące, w szczególności, pochodzenia, kryteriów czystości i innych niezbędnych informacji.
(11)
Zgodnie z opinią EFSA kwas mlekowy stosowany do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia tusz wołowych powinien być zgodny ze specyfikacjami dotyczącymi kwasu mlekowego, które określono w przepisach UE. W związku z tym kwas mlekowy stosowany do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia mikrobiologicznego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem powinien być zgodny ze specyfikacjami określonymi w rozporządzeniu (UE) nr 231/2012.
(12)
Stosowanie kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia mikrobiologicznego tusz, półtusz lub ćwierćtusz wołowych nie może wpływać na zobowiązanie podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze do przestrzegania wymogów przepisów UE dotyczących higieny żywności, określonych w rozporządzeniach (WE) nr 852/2004, (WE) nr 853/2004 i (WE) nr 2073/2005 i w żadnym razie nie można uznać, by stosowanie tej substancji zastępowało dobrą praktykę higieniczną w zakresie uboju i procedury operacyjne.
(13)
Stały Komitet ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt nie wydał opinii w terminie ustalonym przez jego przewodniczącego. Komisja przedłożyła zatem Radzie wniosek dotyczący niniejszego środka i jednocześnie przekazała ten wniosek Parlamentowi Europejskiemu.
(14)
Jako że Rada nie podjęła działań, a Parlament Europejski nie wyraził sprzeciwu wobec środka w stosownych terminach, Komisja powinna go przyjąć,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze mogą stosować kwas mlekowy do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia mikrobiologicznego tusz, półtusz lub ćwierćtusz wołowych na poziomie rzeźni, zgodnie z warunkami określonymi w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 4 lutego 2013 r.