ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 22. října 2013,
kterým se Rumunsku poskytuje preventivní střednědobá finanční pomoc Unie
(2013/531/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (ES) č. 332/2002 ze dne 18. února 2002, kterým se zavádí systém střednědobé finanční pomoci platebním bilancím členských států (1), a zejména na čl. 3 odst. 2 uvedeného nařízení,
s ohledem na návrh Evropské komise vydaný po konzultaci s Hospodářským a finančním výborem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Rozhodnutím 2013/532/EU (2) rozhodla Rada o poskytnutí vzájemné pomoci Rumunsku.
(2)
Preventivní střednědobá finanční pomoc poskytnutá Rumunsku v rámci systému pomoci platebním bilancím členských států je za stávající situace vhodná, neboť nestabilní kapitálové toky nepříznivě ovlivňují zejména rozvíjející se trhy, makroekonomický scénář je ohrožen riziky a bankovní sektor nadále vykazuje slabá místa. Ačkoliv za stávajících tržních podmínek nemá Rumunsko v úmyslu žádat o vyplacení žádné splátky, lze očekávat, že preventivní pomoc pomůže posílit jeho makroekonomickou, rozpočtovou a finanční stabilitu a - prostřednictvím strukturálních reforem - zvýšit odolnost a růstový potenciál jeho ekonomiky.
(3)
Naplní-li se negativní rizika, nemusí být Rumunsko s to krýt své potřeby v oblasti vnějšího financování z dostupných finančních zdrojů. Tato rizika jsou spojena mj. se značným objemem rolování vnějšího dluhu a dluhů ve finančním sektoru, dále se zápornou čistou investiční pozicí ve významné výši a s dopady nepříznivého vývoje v eurozóně. Podle tohoto zátěžového scénáře je možné, že by zbývající potřeby v oblasti financování musely být pokryty aktivací preventivní střednědobé finanční pomoci.
(4)
Je vhodné, aby byla Rumunsku v rámci systému poskytování střednědobé finanční pomoci platebním bilancím členských států, který byl zaveden nařízením (ES) č. 332/2002, poskytnuta preventivní podpora Unie do výše 2 000 milionů EUR. Tato pomoc by měla být poskytnuta ve spojení s podporou Mezinárodního měnového fondu (MMF) ve formě pohotovostního úvěru v hodnotě 1 751,34 milionu ZPČ (přibližně 2 000 milionů EUR, 170 % podílu Rumunska v MMF), který byl schválen dne 27. září 2013 a který budou orgány pokládat rovněž za preventivní střednědobou finanční pomoc. Světová banka uvolnila v rámci půjčky na rozvojovou politiku (Development Policy Loan, DPL) 1 000 milionů EUR s odloženou možností čerpání (Deferred Drawdown Option, DDO) platnou do června 2015. Světová banka bude též nadále poskytovat již dříve přislíbenou podporu ve výši 891 milionů EUR, z nichž zbývá vyplatit 514 milionů EUR.
(5)
Preventivní střednědobou finanční pomoc by měla spravovat Komise, která po konzultaci s Hospodářským a finančním výborem sjedná s rumunskými orgány specifické podmínky hospodářské politiky, na něž bude poskytnutí této pomoci vázáno. Tyto podmínky by měly být zakotveny v memorandu o porozumění.
(6)
Vzhledem k preventivní povaze střednědobé finanční pomoci nebude Rumunsko žádat o vyplacení splátek úvěru Unie, pokud nevyvstanou potíže ohledně jeho běžného účtu platební bilance nebo pohybu kapitálu. Pokud Rumunsko Komisi o financování požádá, Komise po konzultaci s Hospodářským a finančním výborem rozhodne o aktivaci programu a o výši a časovém rozvrhu splátek. Podrobné finanční podmínky případného vyplacení prostředků budou upraveny v dohodě o preventivní úvěrové facilitě.
(7)
Preventivní střednědobá finanční pomoc by měla být poskytnuta s cílem přispět k úspěšnému provedení vládního programu v oblasti hospodářské politiky, a měla by tak přispět k udržitelnosti rumunské platební bilance,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Unie zpřístupní Rumunsku preventivní střednědobou finanční pomoc ve výši maximálně 2 000 milionů EUR. V případě aktivace této facility a vyplacení prostředků je uvedená pomoc poskytována formou úvěru s průměrnou splatností nejvýše osm let.
2. O aktivaci preventivní střednědobé finanční pomoci a vyplacení prostředků z ní lze požádat do 30. září 2015.
Článek 2
1. Preventivní střednědobou finanční pomoc spravuje Komise způsobem, který je v souladu se závazky Rumunska a doporučeními Rady, zejména v souvislosti s prováděním národního programu reforem Rumunska a s každoroční aktualizací jeho konvergenčního programu.
2. Po konzultaci s Hospodářským a finančním výborem Komise sjedná s rumunskými orgány specifické podmínky hospodářské politiky, na něž je preventivní střednědobá finanční pomoc vázána a jež jsou uvedeny v čl. 3 odst. 3 tohoto rozhodnutí. Tyto podmínky budou zakotveny v memorandu o porozumění, jež bude zohledňovat závazky a doporučení podle odstavce 1. Podrobné finanční podmínky stanoví Komise v dohodě o preventivní úvěrové facilitě.
3. Komise ve spolupráci s Hospodářským a finančním výborem pravidelně ověřuje plnění podmínek hospodářské politiky, na něž je preventivní střednědobá finanční pomoc vázána.
Článek 3
1. Aktivaci preventivní střednědobé finanční pomoci Unie posoudí Komise na základě písemné žádosti, kterou jí Rumunsko předloží. Komise po konzultaci s Hospodářským a finančním výborem rozhodne, zda jsou aktivace pomoci a žádost o vyplacení prostředků v jejím rámci odůvodněné, a rozhodne o výši a časovém rozvrhu vyplacení prostředků. V případě aktivace pomoci mohou být finanční prostředky uvolněny nejvýše ve dvou splátkách. Každou splátku lze vyplatit v jedné či více tranších.
2. Při aktivaci preventivní střednědobé finanční pomoci Komise rozhodne o vyplacení úvěru Unie nebo jeho částí poté, co obdrží stanovisko Hospodářského a finančního výboru.
3. Prostředky jsou vyplaceny v případě uspokojivého plnění vládního hospodářského programu, který je součástí konvergenčního programu a národního programu reforem.
Specifické podmínky hospodářské politiky zakotvené v memorandu o porozumění zahrnují zejména:
a)
schválení rozpočtů a provádění politik v souladu s kursem fiskální konsolidace, jenž je odvozen ze závazků Rumunska v rámci Paktu o stabilitě a růstu, s cílem dosáhnout střednědobého rozpočtového cíle této země do roku 2015 a tento cíl následně zachovat;
b)
zachování opatření, jež byla sjednána v rámci obou předchozích programů, v plném rozsahu a realizace případných dosud nesplněných podmínek;
c)
další posilování rámce fiskálního řízení, mj. prováděním Smlouvy o stabilitě, koordinaci a správě, tak aby byl zajištěn pevný základ fiskální konsolidace. Zvláštní pozornost je třeba věnovat posilování víceletého rozpočtového plánování, uplatňování účinného systému kontroly závazků, zlepšení výběru daní a zkvalitnění investičního rozhodování;
d)
včasné provedení akčních plánů, jež byly přijaty v reakci na zjištění přezkumů funkčnosti provedených Světovou bankou v letech 2010-2011, a zřízení centrálního realizačního útvaru, který by měl zlepšit určování politických priorit vlády;
e)
úhrada zpožděných plateb a posílení rozpočtových kontrolních mechanismů v oblasti zdravotnictví prostřednictvím kvalitnějších rámců výkaznictví a monitoringu;
f)
provedení strategického akčního plánu v oblasti zdravotní péče, racionalizace nemocniční struktury a rozšíření rozsahu primární péče s cílem zlepšit výsledky v oblasti zdraví;
g)
zlepšení správy veřejného dluhu s cílem snížit rizika, jakož i konsolidovat a prodloužit výnosovou křivku státních dluhopisů ve prospěch delších dob splatnosti;
h)
další posílení rámce pro řešení problémů bank, plánování rumunské centrální banky pro nepředvídané události a správy a řízení fondu pojištění vkladů, jakož i provedení opatření, jejichž smyslem je urychlit čištění rozvah vnitrostátních bank, a dále zachování úvěrové disciplíny v bankovním sektoru;
i)
sladění právních předpisů o orgánu finančního dohledu s mezinárodně osvědčenými postupy v zájmu posílení dohledu nad nebankovním finančním trhem;
j)
restrukturalizace státních podniků, včetně prodeje majetkových účastí v nich, a posílení správy a řízení těchto podniků;
k)
pokračování v opatřeních, jejichž smyslem je zlepšit podnikatelské prostředí, zejména snižováním administrativní zátěže pro malé a střední podniky a zjednodušováním přístupu těchto podniků k financování.
4. Je-li to v zájmu financování úvěru nezbytné, je přípustné používat obezřetným způsobem úrokové swapy s protistranami nejvyšší úvěrové kvality. Komise informuje Hospodářský a finanční výbor o možném refinancování přijatých úvěrů či o restrukturalizaci finančních podmínek.
Článek 4
Toto rozhodnutí nabývá účinku dnem oznámení.
Článek 5
Toto rozhodnutí je určeno Rumunsku.
V Lucemburku dne 22. října 2013.
DECYZJA RADY
z dnia 22 października 2013 r.
w sprawie udzielenia Rumunii zapobiegawczo średnioterminowej pomocy finansowej Unii
(2013/531/UE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 332/2002 z dnia 18 lutego 2002 r. ustanawiające instrument średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich (1), w szczególności jego art. 3 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej przedstawiony po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Decyzją 2013/532/UE (2) Rada zadecydowała o przyznaniu Rumunii pomocy wzajemnej.
(2)
W obecnej sytuacji, charakteryzującej się niestabilnym przepływem kapitału - zwłaszcza na rynkach wschodzących, zagrożeniami związanymi ze scenariuszem makroekonomicznym i utrzymującymi się słabościami w sektorze bankowym, odpowiednim środkiem jest przyznanie Rumunii średnioterminowej pomocy finansowej w ramach instrumentu pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich. W aktualnych warunkach rynkowych Rumunia nie zamierza wprawdzie występować o wypłacenie jakiejkolwiek transzy środków, jednak zapobiegawcza pomoc może jej pomóc w zwiększeniu stabilności makroekonomicznej, budżetowej i finansowej oraz, poprzez realizację reform strukturalnych, może zwiększyć odporność i potencjał wzrostu rumuńskiej gospodarki.
(3)
Gdyby zagrożenia miały się zrealizować, Rumunia nie byłaby w stanie pokryć z dostępnych środków finansowych swoich potrzeb w zakresie finansowania zewnętrznego. Zagrożenia są związane, między innymi, z koniecznością znacznego refinansowania zadłużenia zewnętrznego oraz sektora finansowego, wysoką ujemną pozycją inwestycyjną netto i skutkami ubocznymi niekorzystnego rozwoju sytuacji w strefie euro. W przypadku takiego skrajnie negatywnego scenariusza konieczne może być zaspokojenie potrzeb finansowych Rumunii poprzez uruchomienie zapobiegawczej rednioterminowej pomocy finansowej ze strony UE.
(4)
Uzasadnione jest udzielenie Rumunii wsparcia Unii o charakterze zapobiegawczym w maksymalnej wysokości 2 mld EUR w ramach instrumentu średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich, który został ustanowiony w rozporządzeniu (WE) nr 332/2002. Pomocy tej należy udzielić w powiązaniu ze wsparciem Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF) na podstawie promesy kredytowej na kwotę 1 751,34 mln SDR (około 2 mld EUR, 170 % udziału Rumunii w kapitale zakładowym MFW), zatwierdzonym w dniu 27 września 2013 r., który władze mają traktować również jako zapobiegawczą średnioterminową pomoc finansową. Bank Światowy (BŚ) udostępnił kwotę 1 mld EUR jako pożyczkę w ramach polityki rozwoju z odroczeniem wykorzystania środków obowiązującym do czerwca 2015 r. Ponadto Bank Światowy, zgodnie z wcześniejszym zobowiązaniem, ma nadal udzielać wsparcia w wysokości 891 mln EUR, z czego pozostaje jeszcze do wypłaty 514 mln EUR.
(5)
Zapobiegawczą średnioterminową pomocą finansową powinna zarządzać Komisja, która ma uzgodnić z władzami Rumunii, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, szczegółowe warunki dotyczące polityki gospodarczej związane z tą pomocą. Warunki te należy określić w protokole ustaleń.
(6)
W związku z zapobiegawczym charakterem średenioterminowej pomocy finansowej Rumunia nie będzie występować o wypłacenie jakiejkolwiek transzy środków w ramach pożyczki unijnej, chyba że doświadczy trudności w zakresie bilansu obrotów bieżących lub obrotów kapitałowych. Jeżeli Rumunia zwróci się do Komisji o wypłatę środków finansowych, Komisja ma zadecydować, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, w sprawie uruchomienia programu oraz wysokości transz i terminu ich wypłaty. Szczegółowe warunki finansowe związane z ewentualnymi wypłatami transz zostaną określone w umowie w sprawie pożyczki zapobiegawczej.
(7)
Celem zapobiegawczej śrdenioterminowej pomocy finansowej powinno być przyczynienie się do skutecznego wdrożenia rządowego programu gospodarczego i wsparcie w ten sposób równowagi bilansu płatniczego Rumunii,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. Unia udziela Rumunii zapobiegawczo średnioterminowej pomocy finansowej wynoszącej maksymalnie 2 mld EUR. W przypadku gdy instrument ten zostanie uruchomiony i dochodzi do wypłaty transz, pomoc ta jest przyznawana w formie pożyczki o średnim okresie wymagalności wynoszącym maksymalnie 8 lat.
2. Wniosek o uruchomienie zapobiegawczej srdenioterminowej pomocy finansowej ze strony Unii i o wypłatę transz może zostać złożony do dnia 30 września 2015 r.
Artykuł 2
1. Zapobiegawczą średnioterminową pomocą finansową zarządza Komisja, w sposób zgodny ze zobowiązaniami Rumunii i zaleceniami Rady, zwłaszcza w kontekście realizacji krajowego programu reform Rumunii oraz corocznej aktualizacji jej programu konwergencji.
2. Komisja uzgadnia z władzami Rumunii, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, szczegółowe warunki dotyczące polityki gospodarczej związane z zapobiegawczą średnioterminową pomocą finansową, wymienione w art. 3 ust. 3 niniejszej decyzji. Warunki te są określane w protokole ustaleń zgodnym ze zobowiązaniami i zaleceniami, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu. Szczegółowe warunki finansowe są określane przez Komisję w umowie w sprawie pożyczki zapobiegawczej.
3. Komisja weryfikuje w regularnych odstępach czasu, we współpracy z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, czy związane z zapobiegawczą średnioterminową pomocą finansową warunki dotyczące polityki gospodarczej są spełnione.
Artykuł 3
1. Uruchomienie zapobiegawczej średnioterminowej pomocy finansowej jest rozpatrywane przez Komisję na pisemny wniosek skierowany przez Rumunię do Komisji. Komisja, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, decyduje, czy uruchomienie pomocy i wnioski o wypłatę transz w ramach tej pomocy są uzasadnione oraz podejmuje decyzję o wysokości transz i terminie ich wypłaty. W przypadku uruchomienia tej pomocy środki mogą być udostępnione w nie więcej niż dwóch ratach. Każda transza może być wypłacona w jednej bądź kilku częściach.
2. Po uruchomieniu zapobiegawczej średnioterminowej pomocy finansowej Komisja podejmuje decyzję o wypłacie całej pożyczki unijnej lub jej części, po uzyskaniu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego.
3. Każda wypłata jest uzależniona od zadowalającego wdrażania programu gospodarczego rządu, który należy włączyć do programu konwergencji i krajowego programu reform.
Ponadto szczegółowe warunki dotyczące polityki gospodarczej określone w protokole ustaleń muszą w szczególności obejmować między innymi:
a)
przyjęcie budżetów i wdrażanie polityki zgodnie ze ścieżką konsolidacji budżetowej wynikającą z zobowiązań Rumunii określonych w pakcie na rzecz stabilności i wzrostu w celu osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego Rumunii do 2015 r., a także utrzymywania go po tym terminie;
b)
całkowite zachowanie środków uzgodnionych w ramach dwóch poprzednich programów i realizację wszelkich zaległych elementów niespełnionych dotąd warunków;
c)
dalsze wzmacnianie ram zarządzania budżetem, w tym poprzez wdrożenie art. 3 Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w Unii Gospodarczej i Walutowej, tak aby zapewnić trwałość konsolidacji budżetowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na wzmocnienie wieloletniego planowania budżetowego, wdrożenie skutecznego systemu kontroli zobowiązań, usprawnienie poboru podatków oraz poprawę procesu tworzenia budżetu kapitałowego;
d)
wdrożenie planów działania przyjętych w odpowiedzi na wyniki funkcjonalnych przeglądów przeprowadzonych przez Bank Światowy w latach 2010-2011 w możliwie krótkim terminie oraz ustanowienie centralnego działu mającego na celu poprawę priorytetowego traktowania ogólnorządowych działań politycznych;
e)
rozliczenie zaległych płatności oraz wzmocnienie mechanizmów kontroli budżetowej w sektorze opieki zdrowotnej poprzez usprawnienie ram sprawozdawczości i nadzoru;
f)
realizację strategicznego planu działań w odniesieniu do opieki zdrowotnej, racjonalne wykorzystanie struktur szpitalnych i rozszerzenie zakresu działań związanych z podstawową opieką zdrowotną, tak aby poprawić sytuację w zakresie zdrowia;
g)
poprawę zarządzania długiem publicznym w celu zmniejszenia zagrożeń oraz w celu skonsolidowania i przedłużenia krzywej rentowności dla długu państwowego;
h)
dalsze wzmacnianie ram restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, planowania ewentualnościowego banku centralnego Rumunii, ładu korporacyjnego Funduszu Gwarancji Depozytów, a także wdrażanie środków mających na celu przyspieszenie procesu czyszczenia bilansu banków i zachowanie dyscypliny kredytowej w sektorze bankowym;
i)
dostosowywanie przepisów Urzędu Nadzoru Finansowego do międzynarodowych dobrych praktyk w celu zwiększenia nadzoru nad rynkiem finansowym obejmującym instytucje niebędące bankami;
j)
restrukturyzację przedsiębiorstw państwowych, w tym sprzedaż udziałów w kapitale tych przedsiębiorstw, oraz wzmocnienie ładu korporacyjnego w tych przedsiębiorstwach;
k)
dalszą realizację działań mających poprawić otoczenie biznesowe, w tym poprzez zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), a także poprzez wprowadzenie środków mających na celu ułatwienie dostępu do źródeł finansowania dla MŚP.
4. Jeżeli będzie to wymagane w celu finansowania pożyczki, dozwolone jest ostrożne wykorzystanie swapów stóp procentowych z kontrahentami posiadającymi najwyższą wiarygodność kredytową. Komisja na bieżąco informuje Komitet Ekonomiczno-Finansowy o ewentualnym refinansowaniu zaciąganych pożyczek lub zmianie warunków finansowych.
Artykuł 4
Niniejsza decyzja staje się skuteczna z dniem jej notyfikacji.
Artykuł 5
Niniejsza decyzja skierowana jest do Rumunii.
Sporządzono w Luksemburgu dnia 22 października 2013 r.