PROVÁDĚCÍ NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) 2015/460
ze dne 19. března 2015,
kterým se stanoví prováděcí technické normy, pokud jde o postup pro schvalování interního modelu v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2009/138/ES
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2009/138/ES ze dne 25. listopadu 2009 o přístupu k pojišťovací a zajišťovací činnosti a jejím výkonu (Solventnost II) (1), a zejména na čl. 114 odst. 2 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Pojišťovny a zajišťovny musí splňovat požadavky směrnice 2009/138/ES pro interní modely. Mohou svůj interní model změnit v souladu se schválenou koncepcí změn modelu podle článku 115 směrnice 2009/138/ES.
(2)
Větší změny interního modelu, několik současných menších změn, které se považují za větší změnu, a změny koncepce změn podléhají předchozímu schválení orgány dohledu. Pravidla pro postup schvalování interních modelů by se měla uplatňovat jednotným způsobem na schvalování větších změn interního modelu a veškerých změn koncepce změn modelu.
(3)
Zahrnutí nových prvků do interního modelu, např. zařazení dalších rizik, jež zatím nebyla v působnosti interního modelu, nebo obchodních útvarů, podléhá schválení orgány dohledu podle ustanovení článku 112 směrnice 2009/138/ES.
(4)
Vzhledem k vzájemné provázanosti různých žádostí o schválení podle směrnice 2009/138/ES by pojišťovna nebo zajišťovna měla při podání žádosti o schválení interního modelu orgán dohledu informovat o jiných žádostech o schválení záležitostí uvedených v čl. 308a odst. 1 směrnice 2009/138/ES, které jsou v řízení nebo jsou plánovány v nadcházejících šesti měsících. Tento požadavek je nezbytný, neboť zajišťuje, aby posouzení orgánů dohledu bylo založeno na transparentních a objektivních informacích.
(5)
Postup, který je třeba dodržovat při schvalování interního modelu a jeho větších změn, by měl být doplněn průběžnou komunikací mezi orgány dohledu a pojišťovnou nebo zajišťovnou. Je vhodné zahájit komunikaci ještě před samotným podáním oficiální žádosti orgánům dohledu. Komunikace by měla pokračovat i po schválení interního modelu nebo jeho větší změny v rámci procesu kontroly orgánem dohledu.
(6)
Během procesu schvalování by orgány dohledu měly mít možnost vyžádat si úpravy interního modelu nebo přechodový plán uvedený v článku 113 směrnice 2009/138/ES.
(7)
Ustanovení tohoto nařízení týkající se postupů při schvalování interního modelu používaného na individuální úrovni a při schvalování jeho změn a koncepce změn by se měla uplatňovat obdobně na postupy pro interní modely pro výpočet konsolidovaného skupinového solventnostního kapitálového požadavku a pro skupinové interní modely.
(8)
Toto nařízení vychází z návrhů prováděcích technických norem, které Evropské komisi předložil Evropský orgán pro pojišťovnictví a zaměstnanecké penzijní pojištění.
(9)
Evropský orgán pro pojišťovnictví a zaměstnanecké penzijní pojištění uskutečnil otevřené veřejné konzultace o návrzích prováděcích technických norem, z nichž toto nařízení vychází, analyzoval potenciální související náklady a přínosy a požádal o stanovisko skupinu subjektů zřízenou podle článku 37 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1094/2010 (2).
(10)
V zájmu posílení právní jistoty ohledně režimu dohledu během zaváděcího období stanoveného v článku 308a směrnice 2009/138/ES, které započne dne 1. dubna 2015, je třeba, aby toto nařízení vstoupilo v platnost co nejdříve, a to prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět
Toto nařízení stanoví:
a)
postup uvedený v článku 112 směrnice 2009/138/ES týkající se schvalování žádostí předkládaných pojišťovnami a zajišťovnami, pokud jde o použití úplných a částečných interních modelů pro výpočet solventnostního kapitálového požadavku;
b)
postup schvalování žádostí předkládaných pojišťovnami a zajišťovnami, pokud jde o větší změny interního modelu a změny koncepce změn interního modelu podle článku 115 směrnice 2009/138/ES.
Článek 2
Žádost o výpočet solventnostního kapitálového požadavku pomocí interního modelu
1. Pojišťovna nebo zajišťovna předloží orgánu dohledu písemnou žádost o povolení výpočtu solventnostního kapitálového požadavku pomocí interního modelu.
2. Žádost se podává v jednom z úředních jazyků členského státu, ve kterém má pojišťovna nebo zajišťovna své sídlo, nebo v jazyce, na němž se dohodla s orgány dohledu.
3. Při podání žádosti o používání interního modelu k výpočtu solventnostního kapitálového požadavku předloží pojišťovny a zajišťovny dokumenty dokládající, jak interní model splňuje požadavky článků 101 a 120 až 125 směrnice 2009/138/ES a v případě částečného interního modelu též článku 113 směrnice 2009/138/ES. Orgán dohledu může požadovat doplňující informace podle článku 3.
4. Dokumenty uvedené v odstavci 3 zahrnují alespoň:
a)
průvodní dopis, jehož součástí je:
i)
žádost o povolení používat k výpočtu solventnostního kapitálového požadavku od uvedeného data interní model a obecné vysvětlení interního modelu včetně stručného popisu jeho struktury a působnosti;
ii)
potvrzení o době před podáním žádosti, během níž byl interní model používán v rámci systému řízení rizik a rozhodovacích procesů v souladu s požadavky uvedenými v článku 120 směrnice 2009/138/ES;
iii)
potvrzení, že žádost je úplná a obsahuje přesný popis interního modelu a že nebyly vynechány žádné podstatné skutečnosti;
iv)
potvrzení o tom, zda je pojišťovna nebo zajišťovna součástí skupiny používající interní model k výpočtu konsolidovaného skupinového solventnostního kapitálového požadavku nebo zda byla podána žádost o povolení používat interní model k výpočtu konsolidovaného skupinového solventnostního kapitálového požadavku a zatím nebylo přijato oznámení o rozhodnutí;
v)
seznam jiných žádostí o schválení záležitostí uvedených v čl. 308a odst. 1 směrnice 2009/138/ES pojišťovnou nebo zajišťovnou již podaných nebo plánovaných v nadcházejících šesti měsících, spolu s příslušnými daty podání;
vi)
kontaktní údaje příslušných pracovníků pojišťovny a zajišťovny, kteří se podílejí na činnostech souvisejících s interním modelem, jakož i pracovníků, kterým lze adresovat žádost o doplňující informace;
b)
vysvětlení, jak interní model pokrývá všechna podstatná a kvantifikovatelná rizika dané pojišťovny nebo zajišťovny. Pokud se žádost o schválení týká částečného interního modelu, omezí se vysvětlení na podstatná a kvantifikovatelná rizika v působnosti částečného interního modelu a pojišťovna nebo zajišťovna poskytne navíc vysvětlení, jakým způsobem byly splněny dodatečné podmínky uvedené v článku 113 směrnice 2009/138/ES;
c)
vysvětlení adekvátnosti a účinnosti integrace interního modelu do systému řízení rizik a úlohy, kterou hraje v řídícím a kontrolním systému, včetně toho, jak interní model pojišťovně nebo zajišťovně umožňuje neustále zjišťovat, měřit, sledovat, řídit a oznamovat rizika; za tímto účelem musí žádost obsahovat relevantní výňatky z koncepce řízení rizik uvedené v čl. 41 odst. 3 směrnice 2009/138/ES;
d)
posouzení a odůvodnění pojišťovny nebo zajišťovny, pokud jde o podstatné silné a slabé stránky a omezení interního modelu, včetně vlastního posouzení dodržování požadavků uvedených v odstavci 2; pojišťovna nebo zajišťovna rovněž nastíní svůj plán dalšího zlepšování interního modelu, podle kterého napraví zjištěné nedostatky nebo omezení nebo bude interní model dále rozvíjet či rozšiřovat;
e)
pokud je pojišťovna nebo zajišťovna součástí skupiny používající k výpočtu solventnostního kapitálového požadavku interní model nebo pokud byla podána žádost o povolení používat interní model k výpočtu konsolidovaného skupinového solventnostního kapitálového požadavku, aniž by již bylo přijato oznámení o rozhodnutí, odůvodnění, proč interní model skupiny není vhodný pro rizikový profil pojišťovny nebo zajišťovny, s uvedením rozdílů mezi interním modelem, který se má používat na individuální úrovni, a skupinovým interním modelem;
f)
technické specifikace interního modelu včetně podrobného popisu struktury interního modelu společně se seznamem a odůvodněním předpokladů, na nichž je interní model postaven, pokud by úprava těchto předpokladů měla značný dopad na solventnostní kapitálový požadavek;
g)
vysvětlení přiměřenosti systému vnitřní kontroly pojišťovny nebo zajišťovny s ohledem na strukturu a pokrytí modelu;
h)
vysvětlení přiměřenosti zdrojů, dovedností a objektivity pracovníků odpovědných za rozvoj a validaci interního modelu;
i)
koncepci změn interního modelu podle článku 115 směrnice 2009/138/ES;
j)
popis procesu, kterým je zajišťován soulad mezi metodami výpočtu prognózy rozdělení pravděpodobnosti a metodami používanými pro výpočet technických rezerv v souladu s čl. 121 odst. 2 směrnice 2009/138/ES;
k)
seznam údajů používaných v interním modelu s uvedením jejich zdroje, vlastností a použití a popis procesu, kterým je zajišťováno, aby údaje byly přesné, úplné a vhodné;
l)
výsledky posledního připisování zisků a ztrát a specifikace připisování zisků a ztrát podle článku 123 směrnice 2009/138/ES s uvedením zisků a ztrát, větších obchodních útvarů pojišťovny nebo zajišťovny a připsání celkového zisku nebo ztráty kategoriím rizik a větším obchodním útvarům;
m)
popis nezávislého procesu ověřování platnosti interního modelu a zprávu o výsledcích posledního ověření platnosti v souladu s článkem 124 směrnice 2009/138/ES včetně informací o tom, jaká byla podána doporučení a jakým způsobem byla uplatněna;
n)
seznam dokumentů, které tvoří součást dokumentace interního modelu podle článku 125 směrnice 2009/138/ES;
o)
pokud pojišťovna nebo zajišťovna používá model nebo údaje získané od třetí strany, jak uvádí článek 126 směrnice 2009/138/ES, důkaz o tom, že použití takového externího modelu nebo údajů nesnižuje schopnost pojišťovny nebo zajišťovny splnit požadavky stanovené v článcích 101 a 120 až 125 uvedené směrnice a v případě částečného interního modelu v článku 113 uvedené směrnice a že používání tohoto modelu nebo údajů v rámci interního modelu je vhodné, a vysvětlení důvodů upřednostnění externích modelů nebo údajů před interními modely nebo údaji;
p)
odhad solventnostního kapitálového požadavku vypočítaného pomocí interního modelu na nejvíce rozčleněné úrovni podle kategorizace rizik dané pojišťovny nebo zajišťovny a odhad solventnostního kapitálového požadavku vypočítaného podle standardního vzorce na nejvíce rozčleněné úrovni standardního vzorce k poslednímu časovému okamžiku před datem podání žádosti, pokud byl solventnostní kapitálový požadavek počítán podle standardního vzorce. Jestliže před podáním žádosti nebyl počítán žádný solventnostní kapitálový požadavek, vypočítá se odhad solventnostního kapitálového požadavku podle standardního vzorce s parametry standardního vzorce, nikoli s parametry specifickými pro danou pojišťovnu nebo zajišťovnu;
q)
určení těch částí činnosti pojišťovny nebo zajišťovny, které byly klasifikovány jako větší obchodní útvary a odůvodnění této klasifikace;
r)
v případě částečných interních modelů vysvětlení, jakým způsobem splňuje navržená integrační metoda požadavky stanovené v čl. 113 odst. 1 směrnice 2009/138/ES, a v případě metody odlišné od standardní integrační metody uvedené v čl. 239 odst. 1 nařízení Komise v přenesené pravomoci (EU) 2015/35 (3), odůvodnění navržené integrační metody.
5. Pojišťovna nebo zajišťovna předloží doklad o schválení žádosti správními, řídícími nebo kontrolními orgány v souladu s článkem 116 směrnice 2009/138/ES.
6. Pojišťovna nebo zajišťovna předloží seznam všech dokumentů a souborů dokladů, které jsou součástí žádosti. Je-li obsah jednoho dokumentu relevantní pro jiné dokumenty, upozorní pojišťovna nebo zajišťovna na povahu relevance a doplní křížové odkazy.
Článek 3
Posouzení žádosti
1. Orgány dohledu potvrdí přijetí žádosti pojišťovny nebo zajišťovny.
2. Do 30 dnů od obdržení žádosti určí orgány dohledu, zda je žádost úplná. Žádost o schválení používání interního modelu pro výpočet solventnostního kapitálového požadavku se považuje za úplnou, pokud obsahuje všechny dokumenty uvedené v čl. 2 odst. 2.
3. Pokud orgány dohledu určí, že žádost není úplná, neprodleně informují pojišťovnu nebo zajišťovnu, která žádost podala, o tom, že šestiměsíční lhůta pro schválení nezačala běžet, a uvedou důvody, pro které žádost není úplná.
4. Pokud orgány dohledu určí, že žádost je úplná, informují pojišťovnu nebo zajišťovnu, která žádost podala, že je žádost úplná a od jakého data počíná běžet šestiměsíční lhůta pro schválení. Tímto datem je den přijetí úplné žádosti.
5. Skutečnost, že orgány dohledu měly za to, že žádost je úplná, nebrání tomu, aby požadovaly další informace nezbytné pro provedení vlastního posouzení. V žádosti je uvedeno, jaké další informace jsou požadovány, včetně odůvodnění.
6. Pojišťovna nebo zajišťovna zajistí, aby všechny dokumenty uvedené v článku 125 směrnice 2009/138/ES byly orgánům dohledu po celou dobu posuzování žádosti k dispozici, a to i v elektronické podobě, je-li to možné.
7. V rámci posouzení žádosti probíhá průběžná komunikace s pojišťovnou nebo zajišťovnou a mohou být požadovány úpravy interního modelu a v případě částečného interního modelu přechodový plán uvedený v článku 113 směrnice 2009/138/ES.
8. Pokud orgány dohledu rozhodnou, že by bylo možné schválit interní model s výhradou jeho úprav, mohou to dané pojišťovně nebo zajišťovně oznámit.
9. Pokud orgány dohledu požadují další informace nebo úpravy interního modelu, může pojišťovna nebo zajišťovna požádat o pozastavení šestiměsíční lhůty pro schválení uvedené v čl. 112 odst. 4 směrnice 2009/138/ES. Přerušení běhu lhůty skončí, jakmile pojišťovna nebo zajišťovna provede nezbytné úpravy a orgány dohledu obdrží pozměněnou žádost včetně dokladů o úpravách. Orgány dohledu následně informují pojišťovnu nebo zajišťovnu o novém konečném datu lhůty pro schválení.
Článek 4
Právo stáhnout žádost
Pojišťovna nebo zajišťovna, která podala žádost o povolení používat k výpočtu solventnostního kapitálového požadavku interní model, může svou žádost stáhnout písemným oznámením orgánu dohledu kdykoli před přijetím rozhodnutí o žádosti.
Článek 5
Rozhodnutí o žádosti
1. Orgán dohledu schválí žádost o používání interního modelu pouze tehdy, je-li přesvědčen, že systémy pojišťovny nebo zajišťovny pro zjišťování, měření, sledování, řízení a oznamování rizik jsou přiměřené, a zejména je-li přesvědčen, že interní model splňuje požadavky stanovené v článcích 101, 112 a 120 až 125 směrnice 2009/138/ES a v případě částečného interního modelu také v článku 113 uvedené směrnice.
2. Kromě toho orgán dohledu schválí žádost o používání interního modelu pouze tehdy, je-li přesvědčen, že koncepce změn modelu splňuje požadavky stanovené v článku 115 směrnice 2009/138/ES. Jakmile orgán dohledu přijme rozhodnutí o žádosti, neprodleně ho pojišťovně nebo zajišťovně písemně oznámí. Rozhodnutí obsahuje:
a)
pokud orgán dohledu žádost schválil, den, od kterého se model použije pro výpočet solventnostního kapitálového požadavku;
b)
pokud orgán dohledu žádost schválil, případné podmínky spojené s kladným rozhodnutím spolu s důvody pro tyto podmínky;
c)
pokud orgán dohledu žádost zamítl, důvody, na nichž je rozhodnutí založeno;
d)
pokud orgán dohledu požádal o přechodový plán v souladu s článkem 113 směrnice 2009/138/ES, rozhodnutí o schválení přechodového plánu podle článku 6.
3. Orgány dohledu nezveřejní, že pojišťovna nebo zajišťovna požádala o používání interního modelu pro výpočet solventnostního kapitálového požadavku a že žádost byla zamítnuta nebo stažena.
Článek 6
Přechodový plán na rozšíření působnosti modelu
1. V případě uvedeném v čl. 113 odst. 2 směrnice 2009/138/ES vysvětlí orgán dohledu důvody požadavku na přechodový plán a stanoví minimální působnost, kterou musí interní model po provedení přechodového plánu mít.
2. Přechodový plán musí být schválen správním, řídícím nebo kontrolním orgánem pojišťovny nebo zajišťovny a musí jasně stanovit lhůtu pro provedení plánu, rozšíření působnosti interního modelu a opatření a zdroje nezbytné pro toto rozšíření. Orgány dohledu plán předložený pojišťovnou nebo zajišťovnou vyhodnotí. V případě potřeby může orgán ohledu požadovat, aby byl ke schválení předložen pozměněný přechodový plán schválený správním, řídícím nebo kontrolním orgánem pojišťovny nebo zajišťovny.
3. Jestliže pojišťovna nebo zajišťovna přechodový plán na rozšíření působnosti modelu neprovede, může orgán dohledu - aniž jsou dotčena jakákoli jiná použitelná opatření dohledu - přijmout kterékoli z těchto patření:
a)
prodloužit lhůtu pro provedení plánu;
b)
prodloužit lhůtu pro provedení plánu s podmínkou jeho pozměnění;
c)
požadovat, aby pojišťovna nebo zajišťovna k výpočtu solventnostního kapitálového požadavku používala standardní vzorec stanovený v článcích 103 až 111 směrnice 2009/138/ES;
d)
povolit používání částečného interního modelu v omezenějším rozsahu, než je minimální působnost uvedená v odstavci 1.
Článek 7
Změny interního modelu
1. Pojišťovna nebo zajišťovna přiloží k žádosti o schválení větší změny interního modelu důkazy o tom, že po provedení větší změny interního modelu budou splněny požadavky stanovené v článcích 101, 112 a 120 až 126 směrnice 2009/138/ES a v případě částečného interního modelu také v článku 113 uvedené směrnice.
2. Pojišťovna nebo zajišťovna přiloží k žádosti dokumenty uvedené v článku 2, jejichž obsah by byl větší změnou interního modelu ovlivněn, upozorní na změny v nich provedené a podrobně popíše kvalitativní a kvantitativní dopady větší změny na schválený interní model a jeho výsledky.
Článek 8
Změny koncepce změn interního modelu
1. Pojišťovna nebo zajišťovna uvede v žádosti o schválení změny koncepce změn interního modelu důvod této změny a doloží, že po provedení změny budou dodrženy požadavky pro schválení koncepce změn.
2. Orgány dohledu schválí žádost o změnu koncepce změn interního modelu, pouze pokud jsou přesvědčeny, že působnost koncepce změn interního modelu je komplexní a že postupy v ní popsané zajišťují, že interní model trvale splňuje požadavky stanovené v článcích 101, 112 a 120 až 125 směrnice 2009/138/ES a v případě částečného interního modelu rovněž v článku 113 uvedené směrnice.
Článek 9
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 19. března 2015.
ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2015/460
z dnia 19 marca 2015 r.
ustanawiające wykonawcze standardy techniczne w odniesieniu do procedury dotyczącej zatwierdzania modelu wewnętrznego zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II) (1), w szczególności jej art. 114 ust. 2,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji muszą spełniać wymogi dyrektywy 2009/138/WE w odniesieniu do modeli wewnętrznych. Mogą one wprowadzić zmiany w swoim modelu wewnętrznym zgodnie z zatwierdzonymi zasadami wprowadzania zmian w modelu na podstawie art. 115 dyrektywy 2009/138/WE.
(2)
Główne zmiany modelu wewnętrznego, szereg drugorzędnych zmian, które uznaje się łącznie za zmianę główną, i zmiany zasad wprowadzania zmian w modelu podlegają uprzedniemu zatwierdzeniu przez organy nadzoru. Przepisy dotyczące procedury, którą należy stosować w odniesieniu do procesu zatwierdzania modeli wewnętrznych, powinny być stosowane w sposób spójny w przypadku zatwierdzania głównych zmian modelu wewnętrznego oraz wszelkich zmian zasad wprowadzania zmian w modelu.
(3)
Włączenie nowych elementów do modelu wewnętrznego, takich jak dodatkowe ryzyka nieuwzględnione w zakresie modelu wewnętrznego lub obszary działalności, podlega zatwierdzeniu przez organy nadzoru zgodnie z art. 112 dyrektywy 2009/138/WE.
(4)
Ze względu na wzajemne powiązania pomiędzy poszczególnymi wnioskami o zatwierdzenie na podstawie dyrektywy 2009/138/WE, składając wniosek o zatwierdzenie modelu wewnętrznego, zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji powinien powiadomić organ nadzoru o innych wnioskach o zatwierdzenie pozycji wymienionych w art. 308a ust. 1 dyrektywy 2009/138/WE, które są obecnie rozpatrywane lub których złożenie jest przewidywane w ciągu następnych sześciu miesięcy. Taki wymóg jest konieczny dla zapewnienia, aby oceny organów nadzoru były oparte na przejrzystych i obiektywnych informacjach.
(5)
Procedura, którą należy stosować w odniesieniu do zatwierdzania modelu wewnętrznego i głównych zmian modelu wewnętrznego, powinna przewidywać stałą komunikację między organami nadzoru a zakładem ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji. Właściwe jest rozpoczęcie komunikacji przed złożeniem formalnego wniosku organowi nadzoru. Komunikacja ta powinna być kontynuowana po zatwierdzeniu modelu wewnętrznego lub głównej zmiany w drodze procesu nadzoru.
(6)
W trakcie procesu zatwierdzania organy nadzoru powinny mieć możliwość zwrócenia się o skorygowanie modelu wewnętrznego lub o przedłożenie planu przejściowego, jak określono w art. 113 dyrektywy 2009/138/WE.
(7)
Przepisy określone w niniejszym rozporządzeniu dotyczące procedur, które należy stosować w odniesieniu do zatwierdzenia modelu wewnętrznego, zatwierdzania zmian modelu wewnętrznego i zatwierdzenia zasad wprowadzania zmian w modelu w odniesieniu do modeli wewnętrznych stosowanych na poziomie poszczególnych zakładów, należy stosować w sposób spójny w odniesieniu do procedur dotyczących modeli wewnętrznych na potrzeby obliczania skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy i w odniesieniu do modeli wewnętrznych grup.
(8)
Podstawę niniejszego rozporządzenia stanowi projekt wykonawczych standardów technicznych przedłożony Komisji Europejskiej przez Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych.
(9)
Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych przeprowadził otwarte konsultacje społeczne w zakresie projektu wykonawczych standardów technicznych, które stanowią podstawę niniejszego rozporządzenia, przeanalizował potencjalne powiązane koszty i korzyści oraz zwrócił się do Grupy Interesariuszy ustanowionej zgodnie z art. 37 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1094/2010 (2) o wydanie opinii.
(10)
W celu zwiększenia pewności prawa w zakresie systemu nadzoru w fazie wprowadzenia przewidzianej w art. 308a dyrektywy 2009/138/WE, która rozpocznie się dnia 1 kwietnia 2015 r., należy zapewnić jak najszybsze wejście w życie niniejszego rozporządzenia, następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot
W niniejszym rozporządzeniu określa się:
a)
procedurę, o której mowa w art. 112 dyrektywy 2009/138/WE, w odniesieniu do zatwierdzania wniosków przedkładanych przez zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji o stosowanie pełnych i częściowych modeli wewnętrznych do obliczania kapitałowego wymogu wypłacalności;
b)
procedurę w odniesieniu do zatwierdzania wniosków przedkładanych przez zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji o wprowadzenie głównej zmiany w modelu wewnętrznym i w odniesieniu do zatwierdzania zmian zasad wprowadzania zmian w modelu wewnętrznym zgodnie z art. 115 dyrektywy 2009/138/WE.
Artykuł 2
Wniosek o obliczanie kapitałowego wymogu wypłacalności przy zastosowaniu modelu wewnętrznego
1. Zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji przedkłada organowi nadzoru pisemny wniosek o zatwierdzenie obliczania kapitałowego wymogu wypłacalności przy zastosowaniu modelu wewnętrznego.
2. Wniosek składa się w jednym z języków urzędowych państwa członkowskiego, w którym zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji ma swoją siedzibę, lub w języku uzgodnionym z organem nadzoru.
3. Przy składaniu wniosku o stosowanie modelu wewnętrznego do obliczania kapitałowego wymogu wypłacalności zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji przedkładają dokumentację potwierdzającą, w jaki sposób model wewnętrzny spełnia wymogi określone w art. 101 i 120-125 dyrektywy 2009/138/WE, a w przypadku częściowego modelu wewnętrznego, również w art. 113 dyrektywy 2009/138/WE. Organ nadzoru może zwrócić się o przedstawienie dodatkowych informacji zgodnie z art. 3.
4. Dokumentacja potwierdzająca, o której mowa w ust. 3, obejmuje co najmniej:
a)
list przewodni zawierający:
(i)
wniosek o zatwierdzenie stosowania modelu wewnętrznego do obliczania kapitałowego wymogu wypłacalności od określonej daty oraz ogólne wyjaśnienie dotyczące modelu wewnętrznego wraz z krótkim opisem struktury i zakresu modelu;
(ii)
potwierdzenie okresu poprzedzającego złożenie wniosku, w którym model wewnętrzny był stosowany w systemie zarządzania ryzykiem i w procesach decyzyjnych zgodnie z wymogami określonymi w art. 120 dyrektywy 2009/138/WE;
(iii)
potwierdzenie, że wniosek jest kompletny oraz że zawiera dokładny opis modelu wewnętrznego, a także nie pominięto w nim żadnych istotnych faktów;
(iv)
potwierdzenie, czy zakłada ubezpieczeń lub zakład reasekuracji wchodzi w skład grupy stosującej model wewnętrzny do obliczania skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy oraz czy wniosek o stosowanie jakiegokolwiek modelu wewnętrznego do obliczania skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy został złożony, lecz nie otrzymano jeszcze powiadomienia o decyzji;
(v)
wykaz pozostałych wniosków złożonych przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji lub wniosków, których złożenie jest przewidywane w ciągu następnych sześciu miesięcy, o zatwierdzenie jakiejkolwiek pozycji wymienionej w art. 308a ust. 1 dyrektywy 2009/138/WE, wraz z datami złożenia poszczególnych wniosków;
(vi)
informacje kontaktowe odpowiedniego personelu zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji zajmującego się realizacją zadań związanych z modelem wewnętrznym, a także odpowiedniego personelu w danym zakładzie, do którego można kierować wnioski o przedstawienie dodatkowych informacji;
b)
wyjaśnienie, w jaki sposób model wewnętrzny uwzględnia wszystkie rodzaje istotnych i mierzalnych rodzajów ryzyka, na które narażony jest zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji. Jeżeli wniosek o zatwierdzenie dotyczy częściowego modelu wewnętrznego, zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji przedstawia w wyjaśnieniu jedynie istotne i mierzalne rodzaje ryzyka uwzględnione w zakresie częściowego modelu wewnętrznego, a także wyjaśnia, w jaki sposób spełniono dodatkowe wymogi, o których mowa w art. 113 dyrektywy 2009/138/WE;
c)
wyjaśnienie adekwatności i skuteczności integracji modelu wewnętrznego z systemem zarządzania ryzykiem oraz roli, jaką model ten pełni w systemie zarządzania, w tym określenie, w jaki sposób model wewnętrzny umożliwia zakładowi ubezpieczeń lub zakładowi reasekuracji określanie, pomiar, monitorowanie ryzyk oraz zarządzanie nimi i sprawozdawczość w ich zakresie w sposób ciągły; w tym celu wniosek zawiera odpowiednie fragmenty zasad zarządzania ryzykiem, o których mowa w art. 41 ust. 3 dyrektywy 2009/138/WE;
d)
ocenę i uzasadnienie zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji istotnych mocnych i słabych punktów oraz ograniczeń modelu wewnętrznego, obejmujące samoocenę zgodności z wymogami określonymi w ust. 2; zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji przedstawia również plan udoskonalenia modelu wewnętrznego w przyszłości w celu wyeliminowania stwierdzonych słabych punktów lub ograniczeń, lub też w celu rozwinięcia lub rozszerzenia zakresu modelu wewnętrznego;
e)
jeżeli zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji wchodzi w skład grupy stosującej model wewnętrzny do obliczania kapitałowego wymogu wypłacalności lub jeżeli wniosek o stosowanie modelu wewnętrznego do obliczania skonsolidowanego kapitałowego wymogu wypłacalności grupy został złożony, lecz nie otrzymano jeszcze powiadomienia o decyzji; uzasadnienie określające, dlaczego model wewnętrzny grupy nie odpowiada profilowi ryzyka zakładu oraz różnice między modelem wewnętrznym stosowanym na poziomie poszczególnych zakładów a modelem wewnętrznym grupy;
f)
specyfikację techniczną modelu wewnętrznego, wraz ze szczegółowym opisem struktury modelu wewnętrznego, wykazem i uzasadnieniem założeń leżących u podstaw modelu wewnętrznego, jeżeli zmiana tych założeń miałaby znaczący wpływ na kapitałowy wymóg wypłacalności;
g)
wyjaśnienie adekwatności systemu kontroli wewnętrznej zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji z uwzględnieniem struktury i zakresu modelu;
h)
wyjaśnienie adekwatności zasobów, umiejętności i obiektywności personelu odpowiedzialnego za opracowanie i walidację modelu wewnętrznego;
i)
zasady wprowadzania zmian w modelu wewnętrznym zgodnie z art. 115 dyrektywy 2009/138/WE;
j)
opis procesu, który zapewnia zgodność metod stosowanych do wyznaczania prognozy rozkładu prawdopodobieństwa z metodami stosowanymi do ustalania wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych zgodnie z art. 121 ust. 2 dyrektywy 2009/138/WE;
k)
wykaz danych stosowanych w modelu wewnętrznym, ze wskazaniem ich źródła, właściwości i zastosowań oraz opis procesu, który gwarantuje, że dane są dokładne, kompletne i adekwatne;
l)
wyniki ostatniego przypisania zysków i strat oraz specyfikację przyczyn i źródeł powstania zysków i strat zgodnie z art. 123 dyrektywy 2009/138/WE, w tym zyski i straty, główne obszary działalności zakładu i przypisanie całych zysków lub całej straty do kategorii ryzyka i głównych obszarów działalności;
m)
opis niezależnego procesu walidacji modelu wewnętrznego oraz sprawozdanie z wyników ostatniej walidacji zgodnie z art. 124 dyrektywy 2009/138/WE, w tym zalecenia, jakie zostały dokonane, oraz działania podjęte w ich następstwie;
n)
wykaz dokumentów, które wchodzą w skład dokumentacji modelu wewnętrznego określonej w art. 125 dyrektywy 2009/138/WE;
o)
jeżeli zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji stosuje model lub dane zewnętrzne, o których mowa w art. 126 dyrektywy 2009/138/WE, wykazanie, że stosowanie tego modelu lub danych zewnętrznych nie ogranicza zdolności zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji do spełniania wymogów określonych w art. 101 i 120-125 tej dyrektywy, a w przypadku częściowego modelu wewnętrznego w art. 113 tej dyrektywy, przydatność stosowania tego modelu lub danych w ramach modelu wewnętrznego oraz wyjaśnienie dotyczące preferowania modeli lub danych zewnętrznych od wewnętrznych modeli lub danych;
p)
oszacowanie kapitałowego wymogu wypłacalności obliczonego z zastosowaniem modelu wewnętrznego na jak najwyższym poziomie szczegółowości w zależności od kategoryzacji ryzyka zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji, oraz oszacowanie kapitałowego wymogu wypłacalności obliczonego według standardowej formuły na jak najwyższym poziomie szczegółowości standardowej formuły za ostatni okres przed datą złożenia wniosku, jeżeli kapitałowy wymóg wypłacalności obliczono według standardowej formuły. Jeżeli wniosek został złożony przed jakimkolwiek obliczeniem kapitałowego wymogu wypłacalności, oszacowanie kapitałowego wymogu wypłacalności przy zastosowaniu standardowej formuły oblicza się według parametrów standardowej formuły, a nie parametrów specyficznych dla danego zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji;
q)
określenie tych części działalności zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji, które zostały sklasyfikowane jako głównego obszary działalności zakładu i uzasadnienie takiej klasyfikacji;
r)
w przypadku częściowych modeli wewnętrznych, wyjaśnienie, w jaki sposób proponowana metoda integracji spełnia wymogi określone w art. 113 ust. 1 dyrektywy 2009/138/WE, oraz - w przypadku metody innej niż domyślna, o której mowa w art. 239 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/35 (3), uzasadnienie zaproponowanej metody integracji.
5. Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji przedkłada dokumenty potwierdzające zatwierdzenie wniosku przez organy administrujące, zarządzające lub nadzorcze, jak określono w art. 116 dyrektywy 2009/138/WE.
6. Zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji przedstawia wykaz wszystkich dokumentów i dowodów zawartych we wniosku. Jeżeli treść dokumentu jest istotna dla innych dokumentów, zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji podkreśla charakter znaczenia tego dokumentu, a także uwzględnia odniesienia.
Artykuł 3
Ocena wniosku
1. Organ nadzoru potwierdza otrzymanie wniosku złożonego przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji.
2. Organ nadzoru stwierdza kompletność lub niekompletność wniosku w terminie 30 dni od dnia jego wpłynięcia. Wniosek o stosowanie modelu wewnętrznego do obliczania kapitałowego wymogu wypłacalności uważa się za kompletny, jeżeli zawiera on pełną dokumentację potwierdzającą, o której mowa w art. 2 ust. 2.
3. Jeżeli organ nadzoru stwierdzi, że wniosek nie jest kompletny, niezwłocznie informuje zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, który złożył wniosek, że sześciomiesięczny okres na podjęcie decyzji w sprawie wniosku nie rozpoczął się, i uzasadnia, dlaczego wniosek jest niekompletny.
4. Jeżeli organ nadzoru stwierdzi, że wniosek jest kompletny, niezwłocznie informuje zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, który złożył wniosek, że wniosek jest kompletny i podaje datę rozpoczęcia sześciomiesięcznego okresu. Dniem rozpoczęcia biegu tego okresu jest dzień wpłynięcia kompletnego wniosku.
5. Stwierdzenie przez organy nadzoru, że wniosek jest kompletny, nie uniemożliwia organowi nadzoru zwrócenia się o dodatkowe informacje niezbędne do przeprowadzenia oceny. We wniosku organu nadzoru należy podać wymagane informacje dodatkowe oraz uzasadnienie wystąpienia z tym wnioskiem.
6. Zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji zapewnia, aby wszystkie dokumenty, o których mowa w art. 125 dyrektywy 2009/138/WE, zostały udostępnione organowi nadzoru podczas oceny wniosku, również - w miarę możliwości - w formie elektronicznej.
7. Ocena wniosku obejmuje stałą komunikację z zakładem ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji oraz może obejmować wnioski o skorygowanie modelu wewnętrznego oraz, w przypadku częściowego modelu wewnętrznego, o przedłożenie planu przejściowego, jak określono w art. 113 dyrektywy 2009/138/WE.
8. Jeżeli organ nadzoru stwierdzi, że możliwe jest - pod warunkiem skorygowania modelu wewnętrznego - jego zatwierdzenie, może on powiadomić o tym zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji.
9. Jeżeli organ nadzoru zwróci się z wnioskiem o przekazanie dalszych informacji lub skorygowanie modelu wewnętrznego, zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji może wystąpić z wnioskiem o zawieszenie sześciomiesięcznego okresu na podjęcie decyzji w sprawie wniosku, o którym mowa w art. 112 ust. 4 dyrektywy 2009/138/WE. Zawieszenie to przestaje obowiązywać, gdy zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji wprowadzi w modelu wewnętrznym niezbędne dostosowania, a organy nadzoru otrzymają zmieniony wniosek zawierający dokumentację potwierdzającą dokonanie dostosowań. Organy nadzoru informują zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji o nowej dacie zakończenia okresu na podjęcie decyzji w sprawie wniosku.
Artykuł 4
Prawo do wycofania wniosku przez zakład
Zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, który złożył wniosek o stosowanie modelu wewnętrznego do obliczania kapitałowego wymogu wypłacalności, może wycofać wniosek na piśmie, powiadamiając organ nadzoru w dowolnym czasie przed podjęciem decyzji w sprawie wniosku.
Artykuł 5
Decyzja w sprawie wniosku
1. Organ nadzoru zatwierdza wniosek o stosowanie modelu wewnętrznego, wyłącznie jeżeli stwierdzi, że systemy zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji służące określaniu, pomiarowi, monitorowaniu ryzyk oraz zarządzaniu nimi i sprawozdawczości w ich zakresie są odpowiednie, a w szczególności jeżeli stwierdzi, że model wewnętrzny spełnia wymogi określone w art. 101, 112 i 120-125 dyrektywy 2009/138/WE oraz w art. 113 tej dyrektywy w przypadku częściowego modelu wewnętrznego.
2. Ponadto organ nadzoru zatwierdza wnioski o stosowanie modelu wewnętrznego, wyłącznie jeżeli uzna, że zasady wprowadzania zmian w modelu spełniają wymogi określone w art. 115 dyrektywy 2009/138/WE. Jeśli organ nadzoru podejmie decyzję w sprawie wniosku, niezwłocznie zawiadamia o swojej decyzji na piśmie dany zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji. Decyzja taka powinna zawierać:
a)
jeżeli organ nadzoru zatwierdza wniosek, datę początkową, od której model stosowany jest do obliczania kapitałowego wymogu wypłacalności;
b)
jeżeli organ nadzoru zatwierdza wniosek, wszelkie warunki związane z decyzją o zatwierdzeniu wraz z uzasadnieniem tych warunków;
c)
jeżeli organ nadzoru odrzuca wniosek, uzasadnienie tej decyzji;
d)
jeżeli organ nadzoru zwrócił się o przedłożenie planu przejściowego zgodnie z art. 113 dyrektywy 2009/138/WE, decyzję o zatwierdzeniu planu przejściowego, o którym mowa w art. 6.
3. Organ nadzoru nie ujawnia, że zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji złożył wniosek o stosowanie modelu wewnętrznego do obliczania kapitałowego wymogu wypłacalności oraz że wniosek został odrzucony lub wycofany.
Artykuł 6
Plan przejściowy służący rozszerzeniu zakresu modelu
1. W przypadku, o którym mowa w art. 113 ust. 2 dyrektywy 2009/138/WE, organ nadzoru wyjaśnia powody zwrócenia się o przedłożenie planu przejściowego oraz określa minimalny zakres, jaki model wewnętrzny musi obejmować po wdrożeniu planu przejściowego.
2. Plan przejściowy podlega zatwierdzeniu przez organ administrujący, zarządzający lub nadzorczy zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji i wyraźnie określa termin jego wdrożenia, rozszerzenie zakresu oraz środki i zasoby niezbędne do rozszerzenia zakresu modelu wewnętrznego. Organ nadzoru dokonuje oceny planu przedstawionego przez dany zakład. W stosownych przypadkach organ nadzoru może zwrócić się o przedłożenie do zatwierdzenia zmienionego planu przejściowego, zatwierdzonego przez organ administrujący, zarządzający lub nadzorczy.
3. Jeśli zakład nie wdroży planu przejściowego w celu rozszerzenia zakresu modelu, organ nadzoru może, bez uszczerbku dla wszelkich innych dostępnych środków nadzorczych, podjąć dowolny z następujących środków:
a)
przedłużyć okres na wdrożenie planu;
b)
przedłużyć okres na wdrożenie planu, z zastrzeżeniem wprowadzenia zmian w tym planie;
c)
zwrócić się do zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji o obliczanie kapitałowego wymogu wypłacalności według standardowej formuły określonej w art. 103-111 dyrektywy 2009/138/WE;
d)
zezwolić na stosowanie częściowego modelu wewnętrznego o bardziej ograniczonym zakresie niż minimalny zakres, o których mowa w ust. 1.
Artykuł 7
Zmiany modelu wewnętrznego
1. Do wniosku o zatwierdzenie głównej zmiany modelu wewnętrznego zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji dołącza dokumentację potwierdzającą, że po wprowadzeniu głównych zmian w modelu wewnętrznym wymogi określone w art. 101, 112 i 120-126 dyrektywy 2009/138/WE oraz w art. 113 tej dyrektywy w przypadku częściowego modelu wewnętrznego, zostałyby spełnione.
2. Zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji dołącza do wniosku dokumenty określone w art. 2, jeżeli wprowadzenie głównej zmiany w modelu wewnętrznym miałoby wpływ na ich treść, wraz ze wskazaniem zmian w nich wprowadzonych oraz szczegółowym opisem jakościowego i ilościowego wpływu głównej zmiany na zatwierdzony model wewnętrzny i jej skutków.
Artykuł 8
Zmiany zasad wprowadzania zmian w modelu wewnętrznym
1. Do wniosku o zatwierdzenie zmiany zasad wprowadzania zmian w modelu wewnętrznym zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji dołącza uzasadnienie zmiany zasad wprowadzania zmian w modelu wewnętrznym i dowody na to, że po wprowadzeniu zmian, wymogi zatwierdzenia tych zasad zostałyby spełnione.
2. Organy nadzoru zatwierdzają wniosek o zmianę zasad wprowadzania zmian w modelu wewnętrznym, wyłącznie jeżeli stwierdzą, że zakres zasad jest kompleksowy, a procedury opisane w zasadach wprowadzania zmian w modelu wewnętrznym w sposób ciągły spełniają wymogi określone w art. 101, 112 i 120-125 dyrektywy 2009/138/WE, a w przypadku częściowego modelu wewnętrznego, także art. 113 dyrektywy 2009/138/WE.
Artykuł 9
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 19 marca 2015 r.