NAŘÍZENÍ (EU, EURATOM) č. 966/2012 EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY
ze dne 25. října 2012,
kterým se stanoví finanční pravidla o souhrnném rozpočtu Unie a o zrušení nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002
OBSAH
ČÁST PRVNÍ
SPOLEČNÁ USTANOVENÍ
HLAVA I
PŘEDMĚT, OBLAST PŮSOBNOSTI A DEFINICE
Článek 1
Předmět
Článek 2
Definice
Článek 3
Soulad sekundárních právních předpisů s tímto nařízením
Článek 4
Lhůty, data, termíny
Článek 5
Ochrana osobních údajů
HLAVA II
ROZPOČTOVÉ ZÁSADY
Článek 6
Dodržování rozpočtových zásad
Kapitola 1
Zásady jednotnosti a správnosti rozpočtu
Článek 7
Oblast působnosti rozpočtu
Článek 8
Zvláštní pravidla o zásadě jednotnosti a správnosti rozpočtu
Kapitola 2
Zásada ročního rozpočtu
Článek 9
Definice
Článek 10
Druhy prostředků
Článek 11
Účtování příjmů a prostředků
Článek 12
Přidělení prostředků na závazky
Článek 13
Zrušení a přenos prostředků
Článek 14
Pravidla pro přenos účelově vázaných příjmů
Článek 15
Zrušení přidělení prostředků na závazek
Článek 16
Pravidla vztahující se na případy pozdního přijetí rozpočtu
Kapitola 3
Zásada vyrovnanosti
Článek 17
Definice a oblast působnosti
Článek 18
Zůstatek rozpočtového roku
Kapitola 4
Zásada zúčtovací jednotky
Článek 19
Používání eura
Kapitola 5
Zásada univerzálnosti
Článek 20
Definice a oblast působnosti
Článek 21
Účelově vázané příjmy
Článek 22
Darované částky
Článek 23
Pravidla pro odečty a úpravy v důsledku kurzových rozdílů
Kapitola 6
Zásada specifikace
Článek 24
Obecná ustanovení
Článek 25
Převody uskutečňované orgány s výjimkou Komise
Článek 26
Převody uskutečňované Komisí
Článek 27
Návrhy na převody předložené orgány Evropskému parlamentu a Radě
Článek 28
Zvláštní pravidla pro převody
Článek 29
Převody, na něž se vztahují zvláštní ustanovení
Kapitola 7
Zásada řádného finančního řízení
Článek 30
Zásady hospodárnosti, účinnosti a účelnosti
Článek 31
Povinné sestavování finančního výkazu
Článek 32
Vnitřní kontrola plnění rozpočtu
Článek 33
Nákladově efektivní kontrolní systémy
Kapitola 8
Zásada transparentnosti.
Článek 34
Zveřejňování účtů, rozpočtů a zpráv
Článek 35
Zveřejňování informací o příjemcích finančních prostředků a dalších informací
HLAVA III
SESTAVOVÁNÍ A SKLADBA ROZPOČTU
Kapitola 1
Sestavování rozpočtu
Článek 36
Odhady příjmů a výdajů
Článek 37
Odhad rozpočtu subjektů uvedených v článku 208
Článek 38
Návrh rozpočtu
Článek 39
Návrh na změnu návrhu rozpočtu
Článek 40
Povinnosti členských států vyplývající z přijetí rozpočtu
Článek 41
Návrh opravného rozpočtu
Článek 42
Dřívější předání odhadů a návrhu rozpočtu
Kapitola 2
Skladba a předkládání rozpočtu
Článek 43
Skladba rozpočtu
Článek 44
Rozpočtová nomenklatura
Článek 45
Zákaz záporných příjmů
Článek 46
Předběžné prostředky
Článek 47
Záporná rezerva
Článek 48
Rezerva na pomoc při mimořádných událostech
Článek 49
Předkládání rozpočtu
Článek 50
Pravidla pro plány pracovních míst
Kapitola 3
Rozpočtová kázeň
Článek 51
Soulad s víceletým finančním rámcem
Článek 52
Soulad právních aktů Unie s rozpočtem
HLAVA IV
PLNĚNÍ ROZPOČTU
Kapitola 1
Obecná ustanovení
Článek 53
Plnění rozpočtu v souladu se zásadou řádného finančního nařízení
Článek 54
Základní právní akt a výjimky
Článek 55
Plnění rozpočtu jinými orgány než Komisí
Článek 56
Pověření výkonem rozpočtových pravomocí
Článek 57
Střet zájmů
Kapitola 2
Způsoby plnění rozpočtu
Článek 58
Způsoby plnění rozpočtu
Článek 59
Sdílené řízení s členskými státy
Článek 60
Nepřímé řízení
Článek 61
Hodnocení ex ante a pověřovací dohody
Článek 62
Výkonné agentury
Článek 63
Meze pověřování
Kapitola 3
Účastníci finančních operací
Oddíl 1
Zásada oddělení funkcí
Článek 64
Oddělení funkcí
Oddíl 2
Schvalující osoba
Článek 65
Schvalující osoba
Článek 66
Pravomoci a povinnosti schvalující osoby
Článek 67
Pravomoci a povinnosti vedoucích delegací Unie
Oddíl 3
Účetní
Článek 68
Pravomoci a povinnosti účetního
Článek 69
Pověření výkonem pravomocí účetního
Oddíl 4
Správce zálohových účtů
Článek 70
Zálohové účty
Kapitola 4
Odpovědnost účastníků finančních operací
Oddíl 1
Obecná pravidla
Článek 71
Odnětí pověření uděleného účastníkům finančních operací a jejich zbavení povinností
Článek 72
Odpovědnost schvalující osoby za protiprávní jednání, podvod nebo korupci
Oddíl 2
Pravidla vztahující se na příslušné schvalující osoby
Článek 73
Pravidla vztahující se na schvalující osoby
Oddíl 3
Pravidla vztahující se na účetní a správce zálohových účtů
Článek 74
Pravidla vztahující se na účetní
Článek 75
Pravidla vztahující se na správce zálohových účtů
Kapitola 5
Příjmové operace
Oddíl 1
Poskytování vlastních zdrojů
Článek 76
Vlastní zdroje
Oddíl 2
Odhady pohledávek
Článek 77
Odhady pohledávek
Oddíl 3
Stanovení pohledávek
Článek 78
Stanovení pohledávky
Oddíl 4
Schválení inkasa
Článek 79
Schválení inkasa
Oddíl 5
Inkaso
Článek 80
Pravidla pro inkaso
Článek 81
Promlčecí lhůta
Článek 82
Řešení pohledávek Unie na vnitrostátní úrovni
Článek 83
Pokuty, sankce a úroky uložené Komisí
Kapitola 6
Výdajové operace
Článek 84
Rozhodnutí o financování
Oddíl 1
Přidělení výdajů na závazek
Článek 85
Druhy závazků
Článek 86
Pravidla vztahující se na závazky
Článek 87
Kontrola závazků
Oddíl 2
Potvrzení výdajů
Článek 88
Potvrzení výdaje
Oddíl 3
Schválení výdajů
Článek 89
Schválení výdaje
Oddíl 4
Úhrada výdajů.
Článek 90
Druhy plateb
Článek 91
Platby omezené na dostupné finanční prostředky
Oddíl 5
Lhůty pro výdajové operace
Článek 92
Lhůty pro výdaje
Kapitola 7
Systémy informačních technologií a elektronická správa
Článek 93
Elektronické řízení operací
Článek 94
Předávání dokumentů
Článek 95
Elektronická správa (e-Government)
Kapitola 8
Zásady správy
Článek 96
Řádná správa
Článek 97
Údaje o opravných prostředcích
Kapitola 9
Interní auditor
Článek 98
Jmenování interního auditora
Článek 99
Pravomoci a povinnosti interního auditora
Článek 100
Nezávislost interního auditora
HLAVA V
ZADÁVÁNÍ VEŘEJNÝCH ZAKÁZEK
Kapitola 1
Obecná ustanovení
Oddíl 1
Oblast působnosti a zásady zadávání
Článek 101
Definice veřejných zakázek
Článek 102
Zásady vztahující se na veřejné zakázky
Oddíl 2
Uveřejňování veřejných zakázek
Článek 103
Uveřejňování veřejných zakázek
Oddíl 3
Zadávací řízení
Článek 104
Zadávací řízení
Článek 105
Obsah dokumentace k zadávacímu řízení
Článek 106
Kritéria pro vyloučení z účasti v zadávacím řízení
Článek 107
Kritéria pro vyloučení z probíhajícího zadávacího řízení
Článek 108
Ústřední databáze vyloučených zájemců a uchazečů
Článek 109
Správní a finanční sankce
Článek 110
Kritéria pro zadávání veřejných zakázek
Článek 111
Podávání nabídek
Článek 112
Zásady rovného zacházení a transparentnosti
Článek 113
Rozhodnutí o zadání veřejné zakázky
Článek 114
Zrušení zadávacího řízení
Oddíl 4
Jistoty a nápravná opatření
Článek 115
Jistoty
Článek 116
Chyby, nesrovnalosti a podvody v zadávacím řízení
Kapitola 2
Ustanovení použitelná pro veřejné zakázky zadávané orgány na vlastní účet
Článek 117
Veřejný zadavatel
Článek 118
Finanční limity
Článek 119
Pravidla účasti na zadávacím řízení
Článek 120
Pravidla Světové obchodní organizace pro zadávání veřejných zakázek
HLAVA VI
GRANTY
Kapitola 1
Oblast působnosti a forma grantů
Článek 121
Oblast působnosti grantů
Článek 122
Příjemci grantu
Článek 123
Formy grantů
Článek 124
Jednorázové částky, jednotkové náklady a paušální financování
Kapitola 2
Zásady
Článek 125
Obecné zásady pro udělování grantů
Článek 126
Způsobilé náklady
Článek 127
Spolufinancování ve formě věcného plnění
Článek 128
Transparentnost
Článek 129
Zákaz kumulace
Článek 130
Zákaz retroaktivity
Kapitola 3
Řízení o udělení grantu
Článek 131
Žádosti o grant
Článek 132
Kritéria pro výběr a udělení grantu
Článek 133
Hodnocení
Kapitola 4
Platby a kontrola
Článek 134
Jistota pro účely předběžného financování
Článek 135
Vyplácení grantů a kontroly
Článek 136
Uchovávání dokladů
Kapitola 5
Provádění
Článek 137
Smlouvy o provedení a finanční podpora třetím osobám
HLAVA VII
CENY
Článek 138
Obecná pravidla
HLAVA VIII
FINANČNÍ NÁSTROJE
Článek 139
Oblast působnosti
Článek 140
Zásady a podmínky platné pro finanční nástroje
HLAVA IX
PŘEDKLÁDÁNÍ ÚČETNÍ ZÁVĚRKY A ÚČETNICTVÍ
Kapitola 1
Předložení účetní závěrky
Článek 141
Skladba účetní závěrky
Článek 142
Zpráva o rozpočtovém a finančním řízení
Článek 143
Pravidla pro účetní závěrku
Článek 144
Účetní zásady
Článek 145
Finanční výkazy
Článek 146
Zprávy o plnění rozpočtu
Článek 147
Předběžná účetní závěrka
Článek 148
Schválení konečné konsolidované účetní závěrky
Kapitola 2
Informace o plnění rozpočtu
Článek 149
Zpráva o rozpočtových zárukách a rizicích
Článek 150
Informování o plnění rozpočtu
Kapitola 3
Účetnictví
Oddíl 1
Společná ustanovení
Článek 151
Účetní systém
Článek 152
Společné požadavky týkající se účetního systému orgánů
Oddíl 2
Obecné účty
Článek 153
Obecné účty
Článek 154
Účetní zápisy v obecných účtech
Článek 155
Účetní opravy
Oddíl 3
Rozpočtové účty
Článek 156
Rozpočtové účetnictví
Kapitola 4
Inventární soupisy majetku
Článek 157
Inventární soupis
HLAVA X
EXTERNÍ AUDIT A ABSOLUTORIUM
Kapitola 1
Externí audit
Článek 158
Externí audit prováděný Účetním dvorem
Článek 159
Pravidla a postupy auditu
Článek 160
Kontroly cenných papírů a hotovosti
Článek 161
Právo Účetního dvora na přístup
Článek 162
Výroční zpráva Účetního dvora
Článek 163
Zvláštní zprávy Účetního dvora
Kapitola 2
Absolutorium
Článek 164
Harmonogram postupu udělování absolutoria
Článek 165
Postup udělování absolutoria
Článek 166
Následná opatření
Článek 167
Zvláštní ustanovení o Evropské službě pro vnější činnost
ČÁST DRUHÁ
ZVLÁŠTNÍ USTANOVENÍ
HLAVA I
EVROPSKÝ ZEMĚDĚLSKÝ ZÁRUČNÍ FOND
Článek 168
Zvláštní ustanovení o Evropském zemědělském záručním fondu
Článek 169
Přidělování prostředků EZZF na závazky
Článek 170
Předběžné souhrnné závazky z prostředků EZZF
Článek 171
Plán a časový rozvrh rozpočtových závazků EZZF
Článek 172
Účtování výdajů EZZF
Článek 173
Převod prostředků EZZF
Článek 174
Účelově vázané příjmy EZZF
HLAVA II
STRUKTURÁLNÍ FONDY, FOND SOUDRŽNOSTI, EVROPSKÝ RYBÁŘSKÝ FOND, EVROPSKÝ ZEMĚDĚLSKÝ FOND PRO ROZVOJ VENKOVA A FONDY PRO OBLAST SVOBODY, BEZPEČNOSTI A PRÁVA, KTERÉ JSOU SPRAVOVÁNY V RÁMCI SDÍLENÉHO ŘÍZENÍ
Článek 175
Zvláštní ustanovení
Článek 176
Závaznost přidělení prostředků na závazky
Článek 177
Platby příspěvků, průběžné platby a vrácené prostředky
Článek 178
Rušení prostředků přidělených na závazky
Článek 179
Převod prostředků
Článek 180
Řízení, výběr projektů a audit
HLAVA III
VÝZKUM
Článek 181
Prostředky na výzkum
Článek 182
Přidělování prostředků na výzkum
Článek 183
Společné výzkumné středisko
HLAVA IV
VNĚJŠÍ ČINNOST
Kapitola 1
Obecná ustanovení
Článek 184
Vnější akce
Kapitola 2
Provádění akcí
Oddíl 1
Obecná ustanovení
Článek 185
Provádění vnějších akcí
Oddíl 2
Rozpočtová podpora a svěřenské fondy sdružující více dárců
Článek 186
Použití rozpočtové podpory
Článek 187
Svěřenské fondy Unie pro vnější akce
Oddíl 3
Jiné způsoby plnění rozpočtu
Článek 188
Provádění vnějších akcí v rámci nepřímého řízení
Článek 189
Finanční dohody o provádění vnějších akcí
Kapitola 3
Zadávání veřejných zakázek
Článek 190
Zadávání veřejných zakázek na vnější akce
Článek 191
Pravidla účasti v zadávacím řízení
Kapitola 4
Granty
Článek 192
Financování vnějších akcí v plném rozsahu
Článek 193
Pravidla použitelná pro granty na vnější akce
Kapitola 5
Kontrola účtů
Článek 194
Kontrola v oblasti vnějších akcí prováděná Unií
HLAVA V
EVROPSKÉ ÚŘADY
Článek 195
Evropské úřady
Článek 196
Prostředky evropských úřadů
Článek 197
Schvalující osoba v evropských úřadech
Článek 198
Účetnictví interinstitucionálních evropských úřadů
Článek 199
Pověřování pravomocemi schvalující osoby u interinstitucionálních evropských úřadů
Článek 200
Služby poskytované třetím osobám
HLAVA VI
SPRÁVNÍ PROSTŘEDKY
Článek 201
Obecná ustanovení
Článek 202
Závazky
Článek 203
Zvláštní ustanovení o správních prostředcích
HLAVA VII
ODBORNÍCI
Článek 204
Placení externí odborníci
ČÁST TŘETÍ
ZÁVĚREČNÁ A PŘECHODNÁ USTANOVENÍ
Článek 205
Přechodná ustanovení
Článek 206
Žádosti Evropského parlamentu a Rady o informace
Článek 207
Finanční limity a částky
Článek 208
Rámcové finanční nařízení pro subjekty zřízené Smlouvou o fungování EU a Smlouvou o Euratomu
Článek 209
Vzorové finanční nařízení pro subjekty partnerství veřejného a soukromého sektoru
Článek 210
Výkon přenesené pravomoci
Článek 211
Přezkum
Článek 212
Zrušení
Článek 213
Přezkum týkající se ESVČ
Článek 214
Vstup v platnost
PŘÍLOHA
SROVNÁVACÍ TABULKA
Společné prohlášení o otázkách spojených s VFR
Společné prohlášení o výdajích na nemovitosti s odvoláním na článek 203
Společné prohlášení Evropského parlamentu, Rady a Komise k čl. 203 odst. 3
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 322 této smlouvy, ve spojení se Smlouvou o založení Evropského společenství pro atomovou energii, a zejména s článkem 106a této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Účetního dvora (1),
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 ze dne 25. června 2002, kterým se stanoví finanční nařízení o souhrnném rozpočtu Evropských společenství (3), bylo několikrát podstatně změněno. Vzhledem k tomu, že mají být provedeny další změny, včetně změn zohledňujících vstup v platnost Lisabonské smlouvy, mělo by být nařízení (ES, Euratom) č. 1605/2002 v zájmu srozumitelnosti a přehlednosti zrušeno a nahrazeno tímto nařízením.
(2)
Nařízení (ES, Euratom) č. 1605/2002 stanovilo rozpočtové zásady a finanční pravidla, která upravují sestavování a plnění souhrnného rozpočtu Unie (dále jen „rozpočet“), zajišťují řádné a efektivní řízení, kontrolu a ochranu finančních zájmů Unie a zvyšují transparentnost a jejichž dodržování je závazné pro všechny právní akty a všechny orgány. Tyto hlavní zásady, koncepce a struktura uvedeného nařízení, jakož i základní pravidla rozpočtového a finančního řízení by měly být zachovány. Odchylky od těchto hlavních zásad by měly být přezkoumány a co nejvíc zjednodušeny s tím, že je nutno přihlédnout k jejich trvalému významu, přínosu pro rozpočet a k zátěži, kterou představují pro zúčastněné strany. Je třeba zachovat a posílit hlavní prvky finančních pravidel, k nimž patří úloha účastníků finančních operací, začlenění kontrolních opatření do činnosti operačních útvarů, interní auditoři, sestavování rozpočtu podle činností, modernizace účetních zásad a pravidel, jakož i hlavní zásady, jimiž se řídí granty.
(3)
Evropská centrální banka (ECB) by vzhledem ke své specifické povaze a úkolům, zejména pokud jde o její nezávislost ve správě vlastních financí, měla být z působnosti tohoto nařízení vyňata, není-li v něm stanoveno jinak.
(4)
Na základě zkušeností z praxe by měla být do tohoto nařízení zapracována pravidla, která budou reagovat na vyvíjející se požadavky plnění rozpočtu, například pokud jde o spolufinancování s jinými dárci, dále v zájmu zefektivnění vnější pomoci, usnadnění využívání zvláštních finančních nástrojů, včetně nástrojů Evropské investiční banky (EIB), a usnadnění plnění rozpočtu prostřednictvím partnerství veřejného a soukromého sektoru.
(5)
Nařízení (ES, Euratom) č. 1605/2002 se omezilo na stanovení obecných rozpočtových zásad a finančních pravidel v souladu se Smlouvami, zatímco prováděcí ustanovení byla upravena v nařízení Komise (ES, Euratom) č. 2342/2002 ze dne 23. prosince 2002 o prováděcích pravidlech k nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 (4), aby byla ujasněna hierarchie norem a zlepšila se přehlednost nařízení (ES, Euratom) č. 1605/2002. Článek 290 Smlouvy o fungování EU stanoví, že legislativním aktem lze na Komisi přenést pravomoc přijímat pouze ty nelegislativní akty, kterými se doplňují nebo mění některé prvky uvedeného legislativního aktu, které nejsou podstatné. Do tohoto nařízení by proto měla být začleněna některá ustanovení nařízení (ES, Euratom) č. 2342/2002.
(6)
Policejní a justiční spolupráce v trestních věcech se stala nedílnou součástí jiných politik a vnitřních činností Unie. Existence zvláštních ustanovení o financování této oblasti politiky již proto není odůvodněna, a toto nařízení by ji proto nemělo obsahovat.
(7)
K zajištění transparentnosti by měly být v rozpočtu zaznamenány záruky pro výpůjční a úvěrové operace, které Unie uskutečnila, včetně operací v rámci evropského mechanismu finanční stabilizace a systému pomoci platebním bilancím.
(8)
Měla by být zjednodušena stávající pravidla pro úrokové výnosy z plateb předběžného financování, neboť představují pro příjemce finančních prostředků i útvary Komise nadměrnou administrativní zátěž a způsobují mezi těmito útvary a příjemci finančních prostředků nedorozumění. V zájmu zjednodušení, zejména s ohledem na příjemce grantů, a v souladu se zásadou řádného finančního řízení by již neměla existovat povinnost úročit platby předběžného financování a inkasovat naběhlé úroky. Měla by však existovat možnost upravit tuto povinnost v pověřovací dohodě, aby mohly být úroky z plateb předběžného financování opětovně použity na programy, odečteny od žádostí o platbu nebo získány zpět.
(9)
Pravidla pro přenášení účelově vázaných příjmů by měla zohledňovat rozdíl mezi účelově vázanými příjmy vnějšími a vnitřními. K vyhovění účelu, na nějž dárce dané prostředky určil, by měly být vnější účelově vázané příjmy přenášeny automaticky a používány až do doby, kdy budou provedeny veškeré operace související s daným programem či akcí, na něž byly tyto příjmy vázány. Vnější účelově vázané příjmy získané během posledního roku trvání daného programu či akce by mělo být možno použít rovněž v prvním roce trvání následného programu či akce. Měla by existovat možnost přenášet vnitřní účelově vázané příjmy pouze do následujícího roku, nestanoví-li toto nařízení jinak.
(10)
Pravidla o prozatímních dvanáctinách by měla být vyjasněna co do počtu dalších dvanáctin, jež mohou být požadovány, a případů, kdy Evropský parlament rozhodne o snížení částky na další výdaje nad rámec prozatímních dvanáctin, kterou schválila Rada.
(11)
Odchylka od zásady univerzality, jež platí pro účelově vázané příjmy, by měla být upravena tak, aby zohledňovala specifika vnitřních účelově vázaných příjmů, jež plynou z prostředků schválených Evropským parlamentem a Radou na jedné straně a vnějších účelově vázaných příjmů plynoucích od různých dárců, jež tito dárcové váží na konkrétní program či akci, na straně druhé. Vnější dárcové by měli mít mimoto možnost spolufinancovat vnější, zejména operace humanitární pomoci, a to i v případech, kdy základní právní akt takové spolufinancování výslovně nestanoví.
(12)
Uvádění účelově vázaných příjmů v návrhu rozpočtu by mělo být ztransparentněno stanovením pravidla, že tyto částky jsou v návrhu rozpočtu uváděny ve výši, která je ke dni jeho sestavení jistá.
(13)
Pokud jde o zásadu specifikace, jelikož se povinné a nepovinné výdaje nadále nerozlišují, je třeba odpovídajícím způsobem upravit pravidla týkající se převodů prostředků.
(14)
Rovněž pravidla týkající se převodu prostředků by měla být upravena s ohledem na změny vyplývající ze vstupu Lisabonské smlouvy v platnost. Nedávné zkušenosti navíc ukázaly, jak je důležité zvýšit flexibilitu převodů prostředků na platby na konci roku, zejména v případě strukturálních fondů. Je nezbytné zajistit lepší plnění rozpočtu, zejména pokud jde o prostředky na platby, účelově vázané příjmy a správní prostředky, jež jsou společné několika rozpočtovým hlavám. Za tímto účelem by měla být zjednodušena úprava kategorií převodů a zpružněno schvalování některých převodů. Jako užitečná a efektivní se ukázala zejména možnost, aby Komise rozhodovala o převodech nevyužitých prostředků v případech mezinárodních humanitárních katastrof a krizí. Tato možnost by proto měla platit i v případě podobných událostí, k nimž dojde po 1. prosinci rozpočtového roku. V takových případech by měla Komise z důvodu transparentnosti o svém rozhodnutí převést nevyužité prostředky neprodleně vyrozumět Evropský parlament a Radu.
(15)
Pokud jde o ustanovení o řádném finančním řízení, pověřená schvalující osoba by měla při vypracovávání legislativních návrhů a vytváření příslušných systémů řízení a kontroly přihlédnout k očekávané míře rizika výskytu chyb a k nákladům a přínosům kontrol. Pověřená schvalující osoba by měla ve výroční zprávě o činnosti poskytovat informace o výsledcích kontrol a jejich nákladech a přínosech. Nutným předpokladem efektivity vnitrostátních systémů řízení a kontroly jsou prohlášení řídícího subjektu týkající se těchto systémů, která předkládají subjekty určené členskými státy odpovídající za správu a kontrolu finančních prostředků Unie.
(16)
Zásada transparentnosti zakotvená v článku 15 Smlouvy o fungování EU, jež požaduje, aby orgány jednaly co nejotevřeněji, předpokládá, že pokud jde o plnění rozpočtu, mohou občané vědět, kde a za jakým účelem jsou prostředky Unie vynakládány. Tyto informace podporují demokratickou diskuzi, přispívají k účasti občanů v rozhodovacím procesu Unie a posilují institucionální kontrolu a dohled nad výdaji Unie. Těchto cílů by mělo být dosaženo zveřejněním relevantních informací týkajících se konečných zhotovitelů, dodavatelů nebo poskytovatelů a příjemců prostředků Unie, nejlépe využitím moderních komunikačních nástrojů, kdy by byly zohledněny legitimní zájmy těchto zhotovitelů, dodavatelů nebo poskytovatelů a příjemců grantů s ohledem na důvěrnou povahu a bezpečnost informací a v případě fyzických osob na jejich právo na soukromí a ochranu osobních údajů. Orgány by proto měly při zveřejňování informací uplatňovat v souladu se zásadou proporcionality selektivní přístup. Rozhodnutí zveřejnit informace by měla vycházet z relevantních kritérií, aby byly poskytované informace užitečné.
(17)
V souladu s článkem 316 Smlouvy o fungování EU by měl Evropské radě a Radě příslušet týž oddíl rozpočtu.
(18)
Toto nařízení by mělo zohlednit roční rozpočtový proces tak, jak jej stanovuje Smlouva o fungování EU.
(19)
V souvislosti se sestavováním rozpočtu je důležité jednoznačně vymezit skladbu a předkládání jeho návrhu, který vypracovává Komise. Obsah obecného úvodu, který vlastnímu návrhu rozpočtu předchází, by měl být popsán přesněji. Do nařízení je dále nutno zapracovat ustanovení o finančním plánu na nadcházející léta a o možnosti, aby Komise předkládala na podporu rozpočtových požadavků pracovní dokumenty.
(20)
S ohledem na zvláštní prvky společné zahraniční a bezpečnostní politiky by měly být aktualizovány formy základních právních aktů v této oblasti podle Smlouvy o fungování EU a podle hlav V a VI Smlouvy o EU. Rovněž postupy pro schvalování přípravných opatření v oblasti vnější by měly být upraveny podle Smlouvy o fungování EU.
(21)
Pravidla týkající se způsobů plnění rozpočtu, jimiž se řídí zejména podmínky pro pověřování třetích osob plněním rozpočtu, se v průběhu let příliš zkomplikovala a měla by být zjednodušena. Současně by měl být zachován původní cíl, který toto pověřování třetích osob mělo, totiž zajistit, aby bez ohledu na konkrétní způsob plnění rozpočtu byly výdaje plněny s takovou úrovní kontroly a transparentnosti, která je rovnocenná úrovni, jež se očekává od útvarů Komise.
(22)
Mělo by se jednoznačně rozlišovat mezi případy, kdy je rozpočet plněn přímo Komisí či jejími výkonnými agenturami, případy, kdy rozpočet plní členské státy v rámci sdíleného řízení, a případy, kdy je rozpočet plněn nepřímo prostřednictvím třetích osob. To by mělo umožnit ustavení harmonizovaného režimu pro sdílené a nepřímé řízení, jež bude možné upravovat v souladu s odvětvovými pravidly, zejména plní-li rozpočet členské státy v rámci sdíleného řízení. Tento harmonizovaný režim by měl stanovit zejména hlavní zásady, jimiž se má Komise řídit při rozhodování o nepřímém plnění rozpočtu nebo o jeho plnění v rámci sdíleného řízení, a hlavní zásady, jimiž se mají řídit osoby pověřené úkoly souvisejícími s plněním rozpočtu. Komise by měla mít možnost uplatňovat pravidla a postupy Unie nebo akceptovat uplatňování pravidel a postupů pověřené osoby za předpokladu, že jí tato osoba zaručí rovnocennou ochranu finančních zájmů Unie. V rámci úkolů dohledu, jež Komise plní, je rovněž zapotřebí stanovit soubor povinností kontroly a auditu, včetně kontroly a schválení účetní závěrky, a to pro všechny způsoby plnění rozpočtu.
(23)
Pravidla pro hodnocení ex ante u subjektů a osob pověřených úkoly souvisejícími s plněním rozpočtu v rámci nepřímého řízení by měla být změněna tak, aby všechny pověřené subjekty a osoby zajišťovaly takovou úroveň ochrany finančních zájmů, která je rovnocenná úrovni požadované podle tohoto nařízení.
(24)
Jak ukazuje zkušenost se zahrnutím partnerství veřejného a soukromého sektoru mezi subjekty Unie podle článku 185 nařízení (ES, Euratom) č. 1605/2002, měly by být v tomto nařízení upraveny další kategorie těchto partnerství, aby bylo možno vybírat z širšího spektra nástrojů a zahrnout subjekty, jejichž úprava je pružnější než úprava, kterou se řídí orgány Unie, a která je pro soukromoprávní partnery přístupnější. Tyto dodatečné kategorie by měly zahrnovat soukromoprávní subjekty členského státu a subjekty zřízené základním právním aktem a mající finanční pravidla, jež dodržují zásady nutné k zajištění řádného finančního řízení při správě finančních prostředků Unie.
(25)
Pro účely článku 317 Smlouvy o fungování EU by toto nařízení mělo zpřísnit základní povinnosti kontroly a auditu, jež mají členské státy v případě plnění rozpočtu v rámci sdíleného řízení, protože v současnosti jsou tyto povinnosti upraveny pouze v odvětvových pravidlech. Je proto nezbytné zapracovat do něj ustanovení o harmonizované správní struktuře na vnitrostátní úrovni, jež stanoví jednotný rámec pro všechny dotčené oblasti politiky. Tento rámec by neměl vytvářet další kontrolní struktury, nýbrž by měl umožnit členským státům, aby určily subjekty pověřené řízením a kontrolou finančních prostředků Unie. Dále by měla být v tomto nařízení obsažena ustanovení o společných povinnostech řízení a kontroly, jež pro tyto struktury platí, každoroční prohlášení řídícího subjektu, kterým řídící subjekty přebírají odpovědnost za správu finančních prostředků Unie, jíž byly pověřeny, kontrola a schvalování účetní závěrky a mechanismy oprav a pozastavování plateb, které uplatňuje Komise, aby byl vytvořen ucelený legislativní rámec, který by poskytoval také vyšší celkovou právní jistotu a zajišťoval účinnost kontrol a nápravných opatření i větší ochranu finančních zájmů Unie. Podrobná ustanovení by měla zůstat předmětem úpravy odvětvových nařízení. V rámci přístupu jednotného auditu a s cílem omezit další administrativní zátěž vyplývající z opakovaných kontrol mohou členské státy poskytnout Komisi prohlášení, která budou v souladu s příslušnými ústavními požadavky podepsána na vhodné celostátní nebo regionální úrovni.
(26)
Některá ustanovení o povinnostech pověřené schvalující osoby by měla být jasněji vymezena, zejména ta o kontrolách ex ante a ex post, jež pověřená schvalující osoba zavádí, a o jejích povinnostech podávat zprávy. V tomto ohledu by měl být obsah výroční zprávy pověřené schvalující osoby o činnosti aktualizován v souladu s praxí, podle níž tato zpráva obsahuje požadované finanční informace a informace o řízení, jimiž pověřená schvalující osoba dokládá své prohlášení o věrohodnosti k výkonu svých povinností.
(27)
Měla by být jasněji vymezena odpovědnost účetního Komise. Zejména by mělo být specifikováno, že pouze účetní Komise je oprávněn stanovovat účetní pravidla a harmonizované účtové osnovy, zatímco účetní ostatních orgánů vymezují postupy účtování pro své příslušné orgány.
(28)
V zájmu snazšího provádění určitých programů nebo akcí, jímž jsou pověřeny zejména finanční instituce, by mělo toto nařízení stanovit možnost zřizovat svěřenské účty. Tyto bankovní účty by měly být zřizovány jménem Komise nebo na její účet v účetním systému finanční instituce. Spravovat by je měla tato finanční instituce, odpovědnost za tuto správu by měla nést příslušná schvalující osoba a mělo by být možné je zřizovat v jiných měnách než v eurech.
(29)
Pokud jde o příjmové operace, je vzhledem k rozpočtovým potřebám nutno zefektivnit pravidla, jimiž se řídí odhady pohledávek. Tyto odhady by se měly povinně zaznamenávat v případě, lze-li příslušné příjmy očekávat s určitou mírou pravděpodobnosti a přiměřeně je kvantifikovat. V zájmu zjednodušení by měla být zavedena některá zvláštní ustanovení o postupech pro úpravu a rušení odhadů pohledávek.
(30)
Měla by být jasněji vymezena i zpřísněna pravidla pro inkaso. Zejména by mělo být upřesněno, že zrušení stanovené pohledávky neznamená vzdání se stanoveného nároku Unie. Mimoto by k posílení ochrany finančních zájmů Unie členské státy neměly s nároky na vrácení finančních prostředků Unie zacházet méně výhodně, než je tomu u nároků veřejných subjektů na jejich území.
(31)
S přihlédnutím k nutnosti snížit riziko související se správou dočasně vybraných pokut, sankcí a veškerých příjmů z nich plynoucích by tyto částky měly být zaznamenávány jako příjem rozpočtu co nejdříve a nejpozději v rozpočtovém roce, jenž následuje po vyčerpání všech opravných prostředků proti rozhodnutí o uložení pokuty nebo sankce.
(32)
V souladu se zásadou řádného finančního řízení by měly být jasněji vymezeny jednotlivé druhy plateb. Platby předběžného financování by navíc měla pravidelně zúčtovávat příslušná schvalující osoba v souladu s účetními pravidly, která vymezí účetní Komise. Za tímto účelem by měly smlouvy, rozhodnutí o udělení grantu, grantové dohody a pověřovací dohody obsahovat příslušná ustanovení.
(33)
Toto nařízení by mělo podporovat cíl vytvoření elektronické správy, a zejména využívání elektronických údajů při výměně informací mezi orgány a třetími osobami.
(34)
Za určitých podmínek by měla být povolena možnost společných zadávacích řízení se státy Evropského sdružení volného obchodu (ESVO) nebo se zeměmi kandidujícími na členství v Unii.
(35)
Pravidla pro vyloučení, zejména z účasti na zadávacích řízeních, by měla být zdokonalena, aby se posílila ochrana finančních zájmů Unie.
(36)
Vzhledem k tomu, že využívání vlastních zdrojů ECB a EIB je předmětem finančního zájmu Unie, měly by tyto finanční instituce získat přístup k informacím z ústřední databáze zřízené k ochraně finančních zájmů Unie.
(37)
Pro uveřejňování rozhodnutí o uložení správních a finančních sankcí, zejména ve vztahu k veřejným zakázkám, je třeba přijmout řádný právní základ, který bude v souladu s požadavky na ochranu údajů. Z důvodu ochrany údajů a bezpečnosti by uveřejňování těchto rozhodnutí mělo zůstat i nadále nepovinné.
(38)
Požadavek, aby zhotovitelé, dodavatelé a poskytovatelé poskytnuli záruky, by již neměl být automatický, nýbrž by měl být založen na analýze rizik.
(39)
Z důvodu právní jistoty je nutné jasně stanovit rozsah grantů a finančních nástrojů. Podrobnější vymezení zvláštních podmínek vztahujících se na granty na jedné straně a na finanční nástroje na straně druhé by rovněž mělo přispět k maximalizaci dopadu obou typů finanční podpory.
(40)
Pravidla pro udělování grantů, která se vztahují na subjekty vytvořené zvlášť za účelem určité akce, by měla být upravena, aby usnadnila přístup k financování Unií a správu grantů žadatelům o grant a příjemcům grantů, kteří se dohodli pracovat společně v rámci společenství nebo seskupení zřízeného v souladu s vnitrostátním právem, zejména pokud zvolená právní forma poskytuje pevné a spolehlivé prostředí spolupráce. Kromě toho, s ohledem na omezená finanční rizika pro Unii a nutnost vyhnout se přidání další vrstvy smluvních požadavků ke stávajícím strukturálním ujednáním, by měly mít subjekty přidružené k příjemci grantu trvalým kapitálovým nebo právním vztahem právo vykazovat náklady způsobilé k financování z grantu, aniž by musely splňovat veškeré povinnosti, které má příjemce grantu.
(41)
Zkušenosti s financováním za použití jednorázových částek a paušálů ukázaly, že tyto formy financování značně zjednodušily správní postupy a podstatně snížily riziko chyb. Vedle toho se pro některé typy akcí ukázalo vhodným financování na základě výstupů. V této souvislosti by se měly zpružnit podmínky využívání zjednodušených forem grantů stanovených na základě jednorázových částek, jednotkových nákladů a paušálů. Zejména by mělo být povoleno stanovovat částky na základě individuálního přístupu k příjemcům grantu, a to i v případech, kdy daný příjemce tyto částky vykazuje v souladu se svými obvyklými postupy účtování nákladů, aby se snížily administrativní zátěž a náklady nesené příjemcem grantu zvlášť za účelem poskytování finančních zpráv Unii.
(42)
S cílem odstranit překážky účasti na grantových programech Unie osobám, které mají nutnou odbornost, avšak nejsou odměňovány formou mzdy, jak tomu může být u osob pracujících v malých strukturách, by pravidla vztahující se na granty měla přihlížet ke konkrétním systémům odměňování, které uplatňují malé a střední podniky, jak jsou vymezeny v doporučení Komise 2003/361/ES ze dne 6. května 2003 týkajícím se vymezení mikropodniků a malých a středních podniků (5).
(43)
Zásady neziskovosti a spolufinancování by měly být upraveny s ohledem na praktické zkušenosti a na rozdíly v jejich výkladu a uplatňování, jež vedou k chybám a příležitostně i k nezamýšleným účinkům. Zejména je nutné zaměřit definici zisku na způsobilé náklady a příjmy získané k jejich financování, aby došlo ke zjednodušení podávání zpráv příjemci grantů a aby tito příjemci diverzifikovali své zdroje financování. Komise by navíc neměla předpokládat, že další dárci nebudou chtít získat přebytek, který by vznikl na základě jejich příspěvku, zpět, a proto by měla inkasovat pouze zisk, který je úměrný udělenému grantu. A konečně, ukázalo se, že zásada postupného snižování grantů na provozní náklady není účinným nástrojem k omezení závislosti příjemců grantů na finančních prostředcích Unie. Navíc po nezbytném zavedení výjimek v řadě základních právních aktů a v případě zjednodušené formy udělování grantů došlo k podstatnému omezení použitelnosti zásady postupného snižování. Proto by se měl vzhledem k těmto nevýhodám zrušit požadavek na postupné snižování grantů udělených na provozní náklady.
(44)
Subjektům s omezenými administrativními zdroji, které mohou být přednostní cílovou skupinou některých grantových programů a být nezbytné pro dosažení politických cílů Unie, by měl být přístup k finančním prostředkům Unie usnadněn dalším zjednodušením postupů týkajících se grantů nízké hodnoty.
(45)
Za účelem zajištění právní jistoty a vytvoření jediného souboru základních finančních pravidel, o který se mohou příjemci grantů opírat při všech programech Unie, by mělo toto nařízení stanovit kritéria pro způsobilost nákladů a konkrétní podmínky, které se vztahují na určité kategorie nákladů, a mělo by vyžadovat jejich důsledné uplatňování.
(46)
Měly by být harmonizovány podmínky spolufinancování formou přijímání věcného plnění od třetích osob a podmínky stanovování jeho hodnoty, aby se snížila rizika chyb a sporů.
(47)
Z důvodu transparentnosti a aby byly zohledněny jejich specifická omezení vzhledem k plánování, měli by být žadatelé o grant ve výzvě k podávání návrhů informováni o době, která podle očekávání uplyne do podpisu grantové dohody nebo do oznámení o udělení grantu. Z téhož důvodu by toto nařízení mělo stanovit referenční dobu založenou na zkušenostech a na očekávaných důsledcích zavedených zjednodušujících opatření.
(48)
Jsou-li zjištěny systémové nebo opakující se chyby, které mají významný dopad na řadu grantů, mělo by být za přísných podmínek povoleno rozšíření zjištění auditu na neauditované granty, na něž mají tyto chyby dopad, aby se snížila finanční a administrativní zátěž spojená s kontrolami a audity na místě. K extrapolaci míry snížení grantů nebo míry získání prostředků vyplacených v rámci grantů zpět u těch grantů, u nichž byly zjištěny systémové nebo opakované chyby, by se Komise měla uchýlit pouze v případě, kdy není možné nebo účelné za vynaložení přiměřeného úsilí pro každý z těchto grantů přesně zjistit výši nezpůsobilých nákladů.
(49)
Toto nařízení by mělo stanovit standardní doby, po které jsou příjemci grantu povinni uchovávat dokumenty týkající se grantů poskytnutých Unií, aby se zabránilo rozdílným nebo neúměrným smluvním požadavkům a současně poskytl Komisi a Účetnímu dvoru dostatek času k získání přístupu k těmto údajům a k provedení kontrol ex post a auditů nezbytných pro ochranu finančních zájmů Unie.
(50)
Za určitých podmínek by měla být rozšířena možnost příjemce grantu poskytovat finanční podporu třetím osobám, aby se usnadnilo řádné provádění programů zaměřených mimo jiné na velkou skupinu fyzických osob, jichž lze dosáhnout pouze za pomoci grantů přidělovaných na kaskádovém principu. Nicméně je nutné zachovat zásadu, podle níž příjemce grantu nesmí při poskytování finanční podpory třetím osobám jednat dle vlastního uvážení, zejména s cílem zamezit záměně možnosti dané příjemcům grantů, aby na vlastní odpovědnost navrhovali a prováděli akce, jež obdrží finanční podporu jakožto činnosti způsobilé k financování, s možností pověřit určité subjekty nebo osoby úkoly souvisejícími s plněním rozpočtu v rámci sdíleného nebo nepřímého řízení.
(51)
Mělo by se usnadnit využívání cen jakožto cenné formy finanční podpory a ujasnit příslušná pravidla, aby byly ceny odděleny od systému grantů a aby byl odstraněn odkaz na předpokládané náklady. Ceny však nejsou vhodné pro všechny cíle politiky Unie, a měly by se proto považovat za doplněk dalších finančních nástrojů, jako jsou granty, nikoli za jejich náhradu.
(52)
Finanční nástroje mohou přispívat k maximalizaci účinku finančních prostředků Unie, jestliže jsou tyto finanční prostředky spojeny s dalšími zdroji a aktivují je. Vzhledem k tomu, že tyto finanční nástroje nelze považovat za služby nebo granty, je zapotřebí zavést nový druh finanční podpory. Finanční nástroje by měly být využívány pouze za přísných podmínek, aby pro rozpočet nevznikala žádná rozpočtová rizika a aby nemohlo dojít k narušování trhu, které by bylo v rozporu s pravidly pro státní podporu.
(53)
V rámci ročního přídělu prostředků schváleného Evropským parlamentem a Radou na určitý program by se měly finanční nástroje využívat pouze doplňkově, a to na základě hodnocení ex ante, které prokáže, že z hlediska dosažení politických cílů Unie jsou tyto finanční nástroje účinnější než jiné formy financování Unií, včetně grantů.
(54)
Finanční nástroje by měly být schváleny základním právním aktem, který stanoví zejména jejich cíle a dobu použití. Jsou-li v řádně odůvodněných případech finanční nástroje vytvořeny jinak než základním právním aktem, měly by být v rámci rozpočtu schváleny Evropským parlamentem a Radou.
(55)
Měly by být vymezeny nástroje spadající potenciálně pod část první hlavu VIII, jako jsou půjčky, záruky, kapitálové investice, kvazikapitálové investice a nástroje pro sdílení rizik. Definice nástrojů pro sdílení rizik by měla umožňovat zařazení podpory úvěrů v případě projektových dluhopisů, pokrytí rizika spojeného s obsluhou dluhu a omezení úvěrových rizik držitelů dluhopisů na základě podpory úvěrů ve formě půjčky nebo záruky.
(56)
Roční splátky, včetně splátek kapitálu, poskytnutých záruk a splátek jistin půjček by měly představovat vnitřní účelově vázané příjmy. Příjmy včetně dividend, kapitálového zisku, poplatků za poskytnutí záruk a úroků z půjček a z prostředků uložených na svěřenských účtech by se měly do rozpočtu zahrnout až po odečtení nákladů řízení a poplatků za řízení. Toto nařízení by mělo stanovit zásady a podmínky týkající se finančních nástrojů a pravidla pro omezení finanční odpovědnosti Unie, boj proti podvodům a praní peněz, likvidaci finančních nástrojů a výkaznictví.
(57)
Předkládání účetních závěrek by mělo být zjednodušeno tím, že účetní závěrky Unie budou obsahovat pouze konsolidované finanční výkazy a souhrnné rozpočtové účty. Rovněž by mělo být vyjasněno, že se proces konsolidace týká pouze orgánů, subjektů zřízených na základě Smlouvy o fungování EU a Smlouvy o Euratomu, které mají právní subjektivitu a dostávají příspěvky z rozpočtu, a ostatních subjektů, jejichž účetní závěrky musí být konsolidovány v souladu s účetními pravidly stanovenými účetním.
(58)
Jak vyžadují mezinárodně uznávané účetní standardy, z nichž vycházejí účetní předpisy Unie, měly by se penzijní závazky a další závazky týkající se zaměstnaneckých výhod zaznamenávat v účtech Unie, samostatně vykazovat v rozvaze Unie a podrobněji vysvětlit v příloze k účetním výkazům.
(59)
Aby se jasně oddělily úkoly a odpovědnost účetního Komise od úkolů a odpovědnosti, jimiž jsou pověřeni účetní orgánů, subjektů zřízených na základě Smlouvy o fungování EU a Smlouvy o Euratomu, které mají právní subjektivitu a dostávají příspěvky z rozpočtu, a ostatních subjektů, jejichž účetní závěrky musí být konsolidovány v souladu s účetními pravidly stanovenými účetním, měl by každý orgán nebo subjekt připravit zprávu o rozpočtovém a finančním řízení za rozpočtový rok a do 31. března následujícího rozpočtového roku ji zaslat Evropskému parlamentu, Radě a Účetnímu dvoru.
(60)
Je nezbytné aktualizovat pravidla a zásady Unie týkající se účetnictví, aby se zajistil jejich soulad s Mezinárodními účetními standardy pro veřejný sektor.
(61)
Účetní dvůr by měl zajistit, aby jakákoli jeho zjištění, která by mohla mít vliv na účetní závěrku auditovaných subjektů nebo na legalitu anebo správnost uskutečněných operací, byla předána dotčeným orgánům nebo subjektům včas, aby měly dostatek času na tato zjištění reagovat.
(62)
Měla by být aktualizována ustanovení týkající se předběžné a konečné účetní závěrky, aby byly především pro účely výkaznictví poskytovány informace, jež by měly doprovázet účetní závěrky zaslané účetnímu Komise za účelem konsolidace.
(63)
Pokud jde o informace, které má Komise předkládat v souvislosti s udílením absolutoria, měla by Komise Evropskému parlamentu a Radě předložit zejména hodnotící zprávu o financích Unie podle článku 318 Smlouvy o fungování EU.
(64)
Pokud jde o zvláštní ustanovení tohoto nařízení týkající se strukturálních fondů, fondů soudržnosti, Evropského rybářského fondu, Evropského zemědělského fondu pro rozvoj venkova a fondů pro oblast svobody, bezpečnosti a práva spravovaných v rámci sdíleného řízení, je třeba zachovat možnost vrácení plateb předběžného financování a opětovného dání k dispozici prostředků za podmínek uvedených v prohlášení Komise v příloze k nařízení Rady (ES) č. 1260/1999 ze dne 21. června 1999 o obecných ustanoveních o strukturálních fondech (6). Odchylně od pravidla pro přenos prostředků by Komise rovněž měla mít možnost přenášet prostředky na závazky, které jsou k dispozici na konci rozpočtového roku a které plynou z vracení plateb uhrazených v rámci předběžného financování, a to až do ukončení programu, a využít tyto prostředky na závazky, pokud jiné prostředky na závazky již nejsou k dispozici.
(65)
Je třeba vyjasnit účast Společného výzkumného střediska (SVS) na zadávacích řízeních a řízeních o udělování grantů. Příjmy vyplývající z činností, které souvisejí s účastí na těchto řízeních, by navíc měly být výjimečně považovány za vnější účelově vázané příjmy, aby byly tyto související činnosti prováděny efektivně.
(66)
Zvláštní ustanovení o provádění vnějších akcí by měla být přizpůsobena změnám způsobů plnění rozpočtu a měl by být stanoven diferencovaný přístup pro případy, kdy Unie musí reagovat na naléhavé humanitární situace, mezinárodní krize nebo potřeby třetích zemí, které procházejí procesem demokratizace.
(67)
Toto nařízení by mělo stanovit obecné podmínky, za nichž je možné poskytnout rozpočtovou podporu jako nástroj v rámci vnější činnosti. Tyto podmínky by se měly vztahovat k zajišťování dostatečně transparentního, spolehlivého a účinného hospodaření s veřejnými finančními prostředky. Komise by měla navíc v rozhodnutích o financování rozhodnout o cílech a očekávaných výsledcích, na jejichž dosažení by měla být vázána výplata rozpočtové podpory. Tyto prvky a podmínky, za nichž má být rozpočtová podpora vyplácena, by měly být obsaženy ve finanční dohodě uzavřené s přijímající zemí.
(68)
Komise by měla mít pravomoc vytvářet a spravovat svěřenské fondy Unie pro akce v případě mimořádných událostí, po odeznění těchto událostí a pro tematicky zaměřené akce, aby se posílila mezinárodní úloha Unie v oblasti vnějších akcí a rozvoje, jakož i zvýšila její viditelnost a efektivita její činnosti. Ačkoli tyto svěřenské fondy nebudou začleněny do rozpočtu, měly by být spravovány podle tohoto nařízení v míře, která je zapotřebí pro zajištění bezpečnosti a transparentnosti při využívání finančních prostředků Unie. Komise by za tímto účelem měla předsedat správní radě jednotlivých svěřenských fondů, aby zajistila zastoupení dárců a rozhodovala o využívání finančních prostředků. Funkci účetního pro všechny svěřenské fondy by měl navíc vykonávat účetní Komise.
(69)
Lhůta pro uzavírání smluv a schvalování grantů subjekty, jimž bylo v rámci nepřímého řízení svěřeno provádění vnějších akcí, by měla být omezena na tři roky od podpisu pověřovací dohody, pokud nenastanou konkrétní naléhavé vnější okolnosti. Tato lhůta by se však neměla vztahovat na víceleté programy prováděné v rámci postupů pro strukturální fondy. Pravidla pro zrušení prostředků v případě těchto víceletých programů by měla stanovit odvětvová pravidla.
(70)
S ohledem na zvláštní pravidla o zadávání veřejných zakázek týkající se vnějších akcí by se mělo státním příslušníkům třetích zemí usazeným v přijímajících zemích umožnit, aby se účastnili zadávacích řízení, a to i tehdy, je-li určitý program prováděn bez základního právního aktu a je to řádně odůvodněno výjimečnými okolnostmi.
(71)
Způsob, jakým orgány v současnosti hlásí Evropskému parlamentu a Radě projekty v oblasti nemovitostí, by měl být zlepšen. Orgány by měly Evropský parlament a Radu předem informovat o svých budoucích projektech v oblasti nemovitostí a o různých fázích těchto projektů. V případě projektů v oblasti nemovitostí se značným dopadem na rozpočet by se mělo vyžadovat schválení Evropským parlamentem a Radou, a nikoli jejich pouhé stanovisko.
(72)
Orgány by měly mít možnost vytvořit si dlouhodobou strategii v oblasti nemovitostí a využívat nižších úrokových sazeb, které se uplatňují v důsledku příznivého úvěrovému ratingu Unie na finančních trzích. Za tímto účelem by měly mít možnost brát si půjčky na nákup nemovitostí. To by umožnilo řešit složitost stávajícího systému a zároveň ušetřit na nákladech a zavést větší transparentnost.
(73)
Na základě zkušeností by toto nařízení mělo jasně stanovit rozsah činnosti, výběrové řízení a platové podmínky týkající se fyzických osob, které jsou vybírány jako odborníci.
(74)
Za účelem doplnění a změn některých prvků tohoto nařízení by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU. Obsah a rozsah každého přenesení pravomocí jsou podrobně uvedeny v příslušných článcích. Je zvláště důležité, aby Komise v rámci vypracovávání aktů v přenesené pravomoci vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(75)
Toto nařízení by mělo být revidováno jen tehdy, je-li to nezbytné, ale nejpozději dva roky před uplynutím platnosti prvního víceletého finančního rámce následujícího po roce 2013. Příliš časté revize jsou spojeny s nepřiměřenými náklady na přizpůsobení správních struktur a postupů novým pravidlům. Platná pravidla mohou být navíc uplatňována příliš krátkou dobu na to, aby z toho bylo možné vyvodit platné závěry.
(76)
Měla by se stanovit přechodná ustanovení. Toto nařízení by se mělo uplatňovat pouze po přijetí aktů v přenesené pravomoci, které mají obsahovat pravidla pro jeho uplatňování, jež by měly vstoupit v platnost v prosinci 2012. S cílem vyhnout se tomu, že by se nové finanční nařízení začalo uplatňovat poslední měsíc v roce, je vhodné jeho použitelnost odložit na 1. leden 2013. Navíc je vhodné odložit použitelnost ustanovení týkajících se způsobů plnění rozpočtu a finančních nástrojů na 1. leden 2014, aby byl zajištěn soulad s odvětvovými pravidly. A konečně, aby bylo možné ustanovení o převodu prostředků na platby v rámci strukturálních fondů na konci roku uplatňovat již v rozpočtu na rok 2012, je vhodné, aby se uvedená ustanovení použila již ode dne vstupu tohoto nařízení v platnost.
(77)
Toto nařízení by mělo vstoupit v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie, aby bylo možné včas přijmout akty v přenesené pravomoci podle tohoto nařízení. Včasný vstup tohoto nařízení v platnost je nezbytný k tomu, aby byla pravidla obsažená v aktech v přenesené pravomoci použitelná od 1. ledna 2013, a nenastaly tak obtíže spojené se změnou finančních pravidel v průběhu rozpočtového roku.
(78)
Evropský inspektor ochrany údajů byl konzultován v souladu s čl. 28 odst. 2 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 45/2001 ze dne 18. prosince 2000 o ochraně fyzických osob v souvislosti se zpracováním osobních údajů orgány a institucemi Společenství a o volném pohybu těchto údajů (7) a vydal stanovisko dne 15. dubna 2011 (8),
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
ČÁST PRVNÍ
SPOLEČNÁ USTANOVENÍ
HLAVA I
PŘEDMĚT, OBLAST PŮSOBNOSTI A DEFINICE
Článek 1
Předmět
1. Toto nařízení stanovuje pravidla pro sestavování a plnění souhrnného rozpočtu Evropské unie a pro předkládání účetnictví a jeho audit.
2. Toto nařízení se vztahuje na plnění rozpočtu Zásobovací agentury Euratomu.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se rozumí:
a)
„Unií“ Evropská unie, Evropské společenství pro atomovou energii nebo obojí, podle souvislostí;
b)
„orgánem“ Evropský parlament, Evropská rada, Rada, Evropská komise, Soudní dvůr Evropské unie, Účetní dvůr, Evropský hospodářský a sociální výbor, Výbor regionů, evropský veřejný ochránce práv, evropský inspektor ochrany údajů a Evropská služba pro vnější činnost (ESVČ); Evropská centrální banka se za orgán Unie nepovažuje;
c)
„rozpočtem“ nástroj, jímž se pro každý rozpočtový rok stanovují a schvalují veškeré příjmy a výdaje, které se pro Unii považují za nezbytné;
d)
„základním právním aktem“ právní akt, který stanovuje právní základ pro činnost a pro plnění odpovídajících výdajů zapsaných do rozpočtu.
Základní právní akt může mít kteroukoli z těchto forem:
i)
při uplatňování Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) a Smlouvy o založení Evropského společenství pro atomovou energii (dále jen „Smlouva o Euratomu“) formu nařízení, směrnice nebo rozhodnutí ve smyslu článku 288 Smlouvy o fungování EU, nebo
ii)
při uplatňování hlavy V Smlouvy o Evropské unii (dále jen „Smlouva o EU“) jednu z forem uvedených v čl. 26 odst. 2, čl. 28 odst. 1, článku 29, čl. 31 odst. 2 a v článcích 33 a 37 Smlouvy o EU.
Doporučení a stanoviska se nepovažují za základní právní akty;
e)
„způsobem plnění rozpočtu“ způsob plnění rozpočtu popsaný v článku 58, 59 nebo 60;
f)
„pověřovací dohodou“ dohoda uzavřená se subjekty a osobami pověřenými úkoly souvisejícími s plněním rozpočtu podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodů i) až viii);
g)
„příjemcem grantu“ fyzická nebo právnická osoba, s níž byla podepsána grantová dohoda nebo které bylo oznámeno rozhodnutí o udělení grantu;
h)
„zhotovitelem, dodavatelem nebo poskytovatelem“ fyzická nebo právnická osoba, jíž byla zadána veřejná zakázka;
i)
„příjemcem finančních prostředků“ příjemce grantu, zhotovitel, dodavatel nebo poskytovatel anebo kterákoli fyzická či právnická osoba, která získá ceny nebo finanční prostředky v rámci určitého finančního nástroje;
j)
„cenou“ finanční příspěvek udílený jako odměna za úspěch v soutěži;
k)
„půjčkou“ smlouva, která zavazuje poskytovatele půjčky k tomu, aby dal příjemci půjčky k dispozici peněžní částku v dohodnuté výši a na dohodnutou dobu, již je příjemce půjčky povinen splatit v dohodnuté době;
l)
„zárukou“ písemný závazek, kterým ručitel přebírá odpovědnost za všechny či některé závazky či povinnosti třetí osoby anebo nebo za úspěšné splnění povinností touto třetí osobou, nastane-li událost, která vede k uplatnění takové záruky, například prodlení při splácení půjčky;
m)
„kapitálovou investicí“ poskytnutí kapitálu společnosti investorem přímo či nepřímo výměnou za celkové nebo částečné vlastnictví této společnosti, při němž může investor převzít určitou kontrolu nad řízením společnosti a podílet se na jejím zisku;
n)
„kvazikapitálovou investicí“ takový typ financování, které stojí mezi kapitálovou investicí a dluhem, je rizikovější než přednostní dluh a méně rizikové než běžná kapitálová investice. Kvazikapitálové investice mohou mít strukturu dluhu, obvykle nezajištěného a podřízeného, který lze převést na kapitál nebo na preferenční kapitál;
o)
„nástrojem ke sdílení rizik“ finanční nástroj, který umožňuje sdílet definované riziko mezi dvěma či více subjekty, případně výměnou za dohodnutou odměnu;
p)
„finančními nástroji“ opatření finanční podpory Unie poskytovaná z rozpočtu na doplňkovém základě a zaměřená na plnění jednoho nebo více konkrétních politických cílů Unie. Tyto nástroje mohou mít formu kapitálových či kvazikapitálových investic, půjček nebo záruk anebo jiných nástrojů ke sdílení rizik a tam, kde je to vhodné, mohou být spojeny s granty;
q)
„služebním řádem“ služební řád úředníků Evropské unie a pracovní řád ostatních zaměstnanců Evropské unie stanovený nařízením Rady (EHS, Euratom, ESUO) č. 259/68 (9);
r)
„kontrolou“ jakékoli opatření přijaté za účelem poskytnutí přiměřené záruky účinnosti, účelnosti a hospodárnosti operací, spolehlivosti výkaznictví, ochrany majetku a informací, předcházení podvodům a nesrovnalostem, jejich odhalování a náprava a následná opatření reagující na tyto podvody a nesrovnalosti, jakož i náležité řízení rizik souvisejících s legalitou a správností uskutečněných operací, s přihlédnutím k víceleté povaze programů a k povaze dotyčných plateb. Kontroly mohou zahrnovat různá ověření, jakož i provádění jakýchkoli strategií a postupů k dosažení cílů uvedených v první větě;
s)
„ověřením“ ověření konkrétního aspektu příjmové nebo výdajové operace.
Článek 3
Soulad sekundárních právních předpisů s tímto nařízením
1. Ustanovení, která se týkají plnění příjmů a výdajů rozpočtu a jsou obsažena v základním aktu, musí dodržovat rozpočtové zásady stanovené v části první hlavě II.
2. Aniž je dotčen odstavec 1, musí být ve všech návrzích nebo jejich změnách předložených legislativnímu orgánu jasně vyznačena ustanovení obsahující odchylky od ustanovení jiných než části první hlavy II nebo od aktů v přenesené pravomoci přijatých podle tohoto nařízení a v příslušných bodech odůvodnění a v důvodové zprávě ke každému takovému návrhu musí být uvedeny konkrétní důvody těchto odchylek.
Článek 4
Lhůty, data a termíny
Není-li stanoveno jinak, vztahuje se na lhůty stanovené v tomto nařízení nařízení Rady (EHS, Euratom) č. 1182/71 ze dne 3. června 1971, kterým se určují pravidla pro lhůty, data a termíny (10).
Článek 5
Ochrana osobních údajů
Tímto nařízením nejsou dotčeny požadavky směrnice Evropského parlamentu a Rady 95/46/ES ze dne 24. října 1995 o ochraně fyzických osob v souvislosti se zpracováním osobních údajů a o volném pohybu těchto údajů (11) a nařízení (ES) č. 45/2001.
HLAVA II
ROZPOČTOVÉ ZÁSADY
Článek 6
Dodržování rozpočtových zásad
Rozpočet musí být sestavován a plněn v souladu se zásadami jednotnosti, správnosti rozpočtu, ročního rozpočtu, vyrovnanosti, zúčtovací jednotky, univerzálnosti, specifikace, řádného finančního řízení vyžadujícího účinnou a účelnou vnitřní kontrolu a transparentnosti, jak jsou stanoveny v tomto nařízení.
KAPITOLA 1
Zásada jednotnosti a správnosti rozpočtu
Článek 7
Oblast působnosti rozpočtu
1. Rozpočet zahrnuje:
a)
příjmy a výdaje Unie včetně správních výdajů, které vznikají orgánům z ustanovení Smlouvy o EU v oblasti společné zahraniční a bezpečnostní politiky, a operačních výdajů, které vzniknou z uplatňování uvedených ustanovení, pokud jdou k tíži rozpočtu;
b)
příjmy a výdaje Evropského společenství pro atomovou energii.
2. V rozpočtu se v souladu s čl. 49 odst. 1 písm. d) zaznamenávají záruky pro výpůjční a úvěrové operace Unie, včetně operací v rámci evropského mechanismu finanční stabilizace a systému pomoci platebním bilancím.
Článek 8
Zvláštní pravidla o zásadě jednotnosti a správnosti rozpočtu
1. Aniž je dotčen článek 83, lze příjem vybrat nebo výdaj uskutečnit pouze tehdy, je-li zaznamenán v některé rozpočtové položce.
2. Výdaje mohou být přiděleny na závazek nebo schváleny pouze v rámci schválených prostředků.
3. Do rozpočtu mohou být zapsány jen prostředky, které odpovídají výdajům považovaným za nezbytné.
4. Úrokové výnosy z plateb předběžného financování uskutečněných z rozpočtu nepřísluší Unii, pokud to nevyplývá z pověřovacích dohod jiných než pověřovacích dohod uzavřených s třetími zeměmi nebo subjekty jimi určenými. V případech, pro které je tak stanoveno, se úrok buď znovu použije na příslušnou činnost, nebo se v souladu s čl. 23 odst. 1 prvním pododstavcem písm. c) odečte od žádostí o platby, nebo se získá zpět.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se zúčtování úrokových výnosů z plateb předběžného financování.
KAPITOLA 2
Zásada ročního rozpočtu
Článek 9
Definice
Prostředky zapsané do rozpočtu se schvalují na dobu jednoho rozpočtového roku, který začíná 1. ledna a končí 31. prosince.
Článek 10
Druhy prostředků
1. Rozpočet obsahuje rozlišené prostředky, které sestávají z prostředků na závazky a z prostředků na platby, a nerozlišené prostředky.
2. S výhradou čl. 86 odst. 4 a čl. 189 odst. 2 kryjí prostředky na závazky v průběhu rozpočtového roku celkové náklady přijatých právních závazků.
3. Prostředky na platby kryjí platby prováděné ke splnění právních závazků přijatých během rozpočtového roku nebo v předchozích rozpočtových rocích.
4. Odstavci 1 a 2 tohoto článku nejsou dotčena zvláštní ustanovení části druhé hlav I, IV a VI ani možnost, aby byly prostředky přiděleny na závazek jako celek nebo aby byly rozpočtové závazky rozděleny na roční splátky.
Článek 11
Účtování příjmů a prostředků
1. Příjmy rozpočtového roku se zaúčtují za daný rozpočtový rok na základě částek vybraných v průběhu tohoto rozpočtového roku. Vlastní zdroje na měsíc leden následujícího rozpočtového roku lze však poskytnout předem podle nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1150/2000 ze dne 22. května 2000, kterým se provádí rozhodnutí 2007/436/ES, Euratom o systému vlastních zdrojů Evropských společenství (12).
2. Vlastní zdroj vycházející z daně z přidané hodnoty, doplňkový zdroj založený na hrubém národním důchodu a případné finanční příspěvky mohou být účetně upraveny podle nařízení (ES, Euratom) č. 1150/2000.
3. Prostředky schválené na určitý rozpočtový rok se použijí výhradně k pokrytí výdajů přidělených na závazek a zaplacených v dotčeném rozpočtovém roce a k pokrytí dlužných částek na základě závazků z předchozích rozpočtových roků.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se prostředků přidělených na daný rozpočtový rok.
4. Závazky se zaúčtují na základě právních závazků přijatých do 31. prosince. Výjimkou jsou souhrnné rozpočtové závazky uvedené v čl. 86 odst. 4 a finanční dohody uvedené v čl. 189 odst. 2 a uzavřené s třetími zeměmi, které se zaúčtují na základě rozpočtových závazků přijatých do 31. prosince.
5. Platby se zaúčtují do rozpočtového roku na základě plateb provedených účetním do 31. prosince uvedeného roku.
6. Odchylně od odstavců 3, 4 a 5 se výdaje Evropského zemědělského záručního fondu účtují do rozpočtového roku podle pravidel uvedených v části druhé hlavě I.
Článek 12
Přidělení prostředků na závazky
Prostředky zapsané v rozpočtu lze přidělit na závazky s účinkem od 1. ledna, jakmile byl rozpočet s konečnou platností přijat, není-li v části druhé hlavách I a VI stanoveno jinak.
Článek 13
Zrušení a přenos prostředků
1. Prostředky, které nebyly použity do konce rozpočtového roku, pro který byly zapsány v rozpočtu, se ruší.
Prostředky však mohou být přeneseny, a to výlučně do následujícího rozpočtového roku, v souladu s odstavci 2 a 3 na základě rozhodnutí dotčeného orgánu přijatého do 15. února, anebo mohou být přeneseny automaticky v souladu s odstavcem 4.
2. U rozlišených prostředků na závazky a nerozlišených prostředků, které nejsou na konci rozpočtového roku dosud přiděleny na závazky, lze přenést:
a)
částky odpovídající prostředkům na závazky nebo nerozlišeným prostředkům na závazky týkajícím se projektů v oblasti nemovitostí, u kterých byla většina přípravných etap přidělení na určitý závazek dokončena do 31. prosince. Tyto částky mohou být přiděleny na závazek do 31. března následujícího roku nebo, v případě částek týkajících se projektů v oblasti nemovitostí, do 31. prosince následujícího roku;
b)
částky, které jsou nezbytné, poněvadž legislativní orgán přijal základní právní akt v průběhu posledního čtvrtletí rozpočtového roku a Komise nebyla schopna prostředky určené na tento účel přidělit na závazky do 31. prosince.
3. U prostředků na platby lze přenést částky nezbytné ke krytí stávajících závazků nebo závazků spojených s přenášenými prostředky na závazky, pokud prostředky na platby stanovené v příslušných rozpočtových položkách na příští rozpočtový rok nedostačují požadavkům.
Dotčený orgán použije přednostně prostředky schválené na běžný rozpočtový rok a teprve po jejich vyčerpání použije prostředky přenesené.
4. Nerozlišené prostředky, které na konci rozpočtového roku odpovídají řádně smluvně podloženým povinnostem, se automaticky přenášejí výlučně do následujícího rozpočtového roku.
5. O přijatém rozhodnutí o přenosu prostředků uvědomí dotčený orgán Evropský parlament a Radu do 15. března a pro každou rozpočtovou položku uvede, jak byla kritéria uvedená v odstavcích 2 a 3 použita na každý přenos.
6. Aniž je dotčen článek 14, prostředky zapsané do rezervy a prostředky na výdaje na zaměstnance se nepřenášejí. Pro účely tohoto článku zahrnují výdaje na zaměstnance odměny a příspěvky pro členy a zaměstnance orgánů, na které se vztahuje služební řád.
7. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se rušení prostředků a jejich přenášení do dalšího rozpočtového roku.
Článek 14
Pravidla pro přenos účelově vázaných příjmů
Přenos účelově vázaných příjmů uvedených v článku 21 a z nich plynoucích prostředků, které k 31. prosinci zůstaly nevyužity a jsou k dispozici, se řídí těmito pravidly:
a)
vnější účelově vázané příjmy se přenášejí automaticky a musí být zcela využity dříve, než jsou ukončeny všechny operace související s programem nebo akcí, na něž byly tyto příjmy účelově vázány. Vnější účelově vázané příjmy obdržené v průběhu posledního roku trvání programu nebo akce se mohou využít v prvním roce trvání následujícího programu nebo akce;
b)
vnitřní účelově vázané příjmy se přenášejí výlučně do následujícího rozpočtového roku, s výjimkou vnitřních účelově vázaných příjmů vymezených v čl. 21 odst. 3 písm. g), které se přenášejí automaticky.
Článek 15
Zrušení přidělení prostředků na závazek
Aniž jsou dotčeny články 178 a 182, pokud je přidělení prostředků na závazek v kterémkoli rozpočtovém roce následujícím po zápisu prostředků do rozpočtu zrušeno, protože akce, na niž byly prostředky určeny, nebyla provedena nebo byla provedena jen částečně, odpovídající prostředky se zruší.
Článek 16
Pravidla vztahující se na případy pozdního přijetí rozpočtu
1. Není-li na začátku rozpočtového roku rozpočet s konečnou platností přijat, použije se postup stanovený v čl. 315 prvním pododstavci Smlouvy o fungování EU (systém prozatímních dvanáctin). Závazky lze přijímat a platby lze uskutečňovat v mezích stanovených v odstavci 2 tohoto článku.
2. Závazky lze přijímat podle kapitol do výše jedné čtvrtiny celkové výše prostředků schválených v odpovídající kapitole rozpočtu na předchozí rozpočtový rok, zvýšené o jednu dvanáctinu za každý ukončený měsíc.
Horní mez prostředků stanovená v návrhu rozpočtu nesmí být překročena.
Platby lze uskutečňovat měsíčně podle kapitol až do výše jedné dvanáctiny prostředků schválených v odpovídající kapitole rozpočtu na předchozí rozpočtový rok. Tato částka však nesmí překročit jednu dvanáctinu prostředků zapsaných ve stejné kapitole návrhu rozpočtu.
3. Prostředky schválenými v odpovídající kapitole rozpočtu na předchozí rozpočtový rok, jak je uvedeno v odstavcích 1 a 2, se rozumějí prostředky, které byly odsouhlaseny v rozpočtu, včetně opravných rozpočtů, po úpravě o převody uskutečněné v daném rozpočtovém roce.
4. Pokud to kontinuita činnosti Unie a potřeby řízení vyžadují, může Rada na návrh Komise kvalifikovanou většinou, s výjimkou řádně odůvodněných případů, schválit výdaje nad rámec jedné prozatímní dvanáctiny, které však nepřekračují součet čtyř prozatímních dvanáctin, pro závazky i pro platby nad rámec prozatímních dvanáctin poskytnutých automaticky podle odstavců 1 a 2. Rozhodnutí o schválení výdajů předá Rada neprodleně Evropskému parlamentu.
Uvedené rozhodnutí vstupuje v platnost třicet dnů po přijetí, pokud Evropský parlament:
a)
v této lhůtě nerozhodne většinou hlasů všech svých členů o snížení těchto výdajů, přičemž v tomto případě Komise předloží nový návrh; nebo
b)
neinformuje Radu a Komisi o tom, že tyto výdaje snížit nechce, přičemž v tomto případě rozhodnutí vstoupí v platnost před uplynutím třiceti dnů.
Dodatečné dvanáctiny se schvalují jako celek a nelze je rozdělovat.
5. Nestačí-li pro určitou kapitolu schválení čtyř prozatímních dvanáctin poskytnutých v souladu s odstavcem 4 ke krytí nezbytných výdajů tak, aby nedošlo k přerušení kontinuity činnosti Unie v dané oblasti, lze výjimečně schválit překročení výše prostředků zapsaných v odpovídající kapitole rozpočtu na předchozí rozpočtový rok. Evropský parlament a Rada v takovém případě postupují podle odstavce 4. Celková výše prostředků dostupných v rozpočtu na předchozí rozpočtový rok nebo v předloženém návrhu rozpočtu však nesmí být v žádném případě překročena.
KAPITOLA 3
Zásada vyrovnanosti
Článek 17
Definice a oblast působnosti
1. Rozpočet musí být vyrovnaný co do příjmů a prostředků na platby.
2. Unie a subjekty uvedené v článku 208 si nesmějí v rámci rozpočtu brát půjčky.
Článek 18
Zůstatek rozpočtového roku
1. Zůstatek každého rozpočtového roku se zapisuje do rozpočtu následujícího rozpočtového roku jako příjem v případě přebytku nebo jako prostředky na platby v případě schodku.
2. Odhady takových příjmů nebo prostředků na platby se zapisují do rozpočtu během rozpočtového procesu prostřednictvím návrhu na změnu předloženého v souladu s článkem 39. Odhady se vypracovávají v souladu s nařízením (ES, Euratom) č. 1150/2000.
3. Po předložení předběžné účetní závěrky za každý rozpočtový rok se rozdíl mezi touto závěrkou a odhady zapisuje do rozpočtu pro následující rozpočtový rok prostřednictvím opravného rozpočtu, jehož jediným předmětem je právě uvedený rozdíl. V tomto případě Komise předloží návrh opravného rozpočtu do patnácti dnů po předložení předběžné účetní závěrky současně Evropskému parlamentu a Radě.
KAPITOLA 4
Zásada zúčtovací jednotky
Článek 19
Používání eura
1. Víceletý finanční rámec a rozpočet se sestavují a plní v eurech a účty se vedou v eurech. Pro účely peněžních toků uvedených v čl. 68 odst. 1 jsou však účetní, v případě zálohových účtů správci zálohových účtů a pro účely správního řízení Komise a ESVČ příslušná schvalující osoba oprávněni provádět operace v jiných měnách za podmínek stanovených v aktech v přenesené pravomoci přijatých podle tohoto nařízení.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se přepočítacího kurzu mezi eurem a ostatními měnami.
KAPITOLA 5
Zásada univerzálnosti
Článek 20
Definice a oblast působnosti
Aniž je dotčen článek 21, celkové příjmy pokrývají celkové prostředky na platby. Aniž je dotčen článek 23, všechny příjmy a výdaje se vykazují v plné výši bez jakýchkoli vzájemných zápočtů.
Článek 21
Účelově vázané příjmy
1. Pro financování specifických výdajů se použijí vnější účelově vázané příjmy a vnitřní účelově vázané příjmy.
2. Vnější účelově vázané příjmy jsou tyto:
a)
finanční příspěvky členských států na určité výzkumné programy v souladu s nařízením (ES, Euratom) č. 1150/2000;
b)
finanční příspěvky členských států a třetích zemí, v obou případech včetně jejich veřejných agentur, a finanční příspěvky právnických nebo fyzických osob na určité projekty nebo programy vnější pomoci financované Unií a spravované Komisí jejich jménem;
c)
úroky z vkladů a pokuty stanovené v nařízení Rady (ES) č. 1467/97 ze dne 7. července 1997 o urychlení a vyjasnění postupu při nadměrném schodku (13);
d)
příjmy určené na zvláštní účely, například příjmy z nadací, dotací, darů a odkazů, včetně vlastních účelově určených příjmů orgánů;
e)
finanční příspěvky třetích zemí nebo subjektů mimo Unii, které nespadají pod písmeno b), určené na činnost Unie;
f)
účelově vázané příjmy uvedené v čl. 181 odst. 2 a čl. 183 odst. 2;
g)
vnitřní účelově vázané příjmy uvedené v odstavci 3 v rozsahu, v jakém jsou doplňkem jiných příjmů uvedených v tomto odstavci.
3. Vnitřní účelově vázané příjmy jsou tyto:
a)
příjmy od třetích osob za dodávky zboží, poskytnutí služeb nebo stavební práce provedené na jejich žádost;
b)
výnosy z prodeje vozidel, vybavení, zařízení, materiálů a vědeckých a technických přístrojů, které jsou nahrazeny novými nebo vyřazeny, je-li jejich účetní hodnota plně odepsána;
c)
příjmy plynoucí ze zpětného získání neoprávněně vyplacených částek v souladu s článkem 80;
d)
příjmy z úrokových výnosů z plateb předběžného financování, s výhradou čl. 8 odst. 4;
e)
výnosy z dodávek zboží a poskytnutí služeb a stavebních prací ostatním útvarům uvnitř orgánu, orgánům nebo subjektům, včetně náhrad poskytnutých těmito orgány nebo subjekty za služební cesty, jež byly zaplaceny jejich jménem;
f)
přijaté platby pojistného plnění;
g)
příjmy z pronájmu;
h)
příjmy z prodeje tiskovin a filmů, včetně tiskovin a filmů na elektronických nosičích;
i)
finanční prostředky vrácené v rámci určitého finančního nástroje podle čl. 140 odst. 6;
j)
příjmy z následné úhrady daní podle čl. 23 odst. 3 písm. b).
4. Základní právní akt může také stanovit, že příjmy, které stanoví, jsou účelově vázány na specifické výdaje. Tyto příjmy představují vnitřní účelově vázané příjmy, nestanoví-li základní právní akt jinak.
5. V rozpočtu jsou pro vnější účelově vázané příjmy a vnitřní účelově vázané příjmy založeny odpovídající rozpočtové položky, a pokud je to možné, uvedena odpovídající částka.
Do návrhu rozpočtu lze zapisovat jen ty částky účelově vázaných příjmů, jejichž výše je ke dni sestavení návrhu rozpočtu jistá.
6. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210 týkající se vytvoření struktury pro vnější a vnitřní účelově vázané příjmy a poskytování odpovídajících prostředků a stanovící pravidla pro příspěvky členských států na výzkumné programy. Komisi je dále svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210 týkající se výnosů ze sankcí uložených podle čl. 126 odst. 11 Smlouvy o fungování EU a účelově vázaných příjmů plynoucích z účasti států ESVO na některých programech Unie.
Článek 22
Darované částky
1. Komise smí přijímat jakékoli částky darované Unii, zejména nadační fondy, dotace, dary a odkazy.
2. Přijetí darovaných částek v hodnotě nejméně 50 000 EUR, které je spojeno s finančními náklady (včetně navazujících nákladů) převyšujícími 10 % hodnoty darované částky, podléhá předchozímu schválení Evropským parlamentem a Radou, jež se usnesou do dvou měsíců od obdržení žádosti Komise. Pokud v této lhůtě nejsou vzneseny námitky, přijme Komise konečné rozhodnutí o přijetí daru.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se přijímání částek darovaných Unii.
Článek 23
Pravidla pro odečty a úpravy v důsledku kurzových rozdílů
1. Od výše žádostí o platbu, které se v tomto případě schválí jako čisté částky, lze odečíst:
a)
sankce uložené stranám zadaných veřejných zakázek nebo příjemcům grantů;
b)
slevy, náhrady a rabaty z jednotlivých faktur a výkazů nákladů;
c)
úrokové výnosy z plateb předběžného financování;
d)
úpravy v souvislosti s neoprávněně vyplacenými částkami.
Úpravy uvedené v prvním pododstavci písm. d) lze provést přímým snížením nové průběžné platby nebo platby zůstatku poukázané stejnému příjemci platby ve stejné kapitole, ve stejném článku a ve stejném rozpočtovém roce, kdy došlo k přeplatku.
Na odečty uvedené v prvním pododstavci písm. c) a d) se vztahují účetní pravidla Unie.
2. Ceny dodávaného zboží a služeb poskytovaných Unii, ve kterých jsou zahrnuty daně, jež vracejí členské státy podle Protokolu o výsadách a imunitách Evropské unie, jsou do rozpočtu zaúčtovány bez daně.
3. Ceny dodávaného zboží a služeb poskytovaných Unii, ve kterých jsou zahrnuty daně, jež vracejí třetí země na základě příslušných dohod, lze do rozpočtu zaúčtovat:
a)
bez daně, nebo
b)
včetně daně. V tomto případě se s následně vrácenou daní nakládá jako s vnitřním účelově vázaným příjmem.
4. Kurzové rozdíly, které vznikají při plnění rozpočtu, mohou být navzájem započteny. Konečný výsledek, zisk nebo ztráta, se zahrne do zůstatku rozpočtového roku.
5. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se účtů pro vrácené daně.
KAPITOLA 6
Zásada specifikace
Článek 24
Obecná ustanovení
Prostředky se věcně člení do hlav a kapitol. Kapitoly se dále člení do článků a bodů.
Článek 25
Převody uskutečňované orgány s výjimkou Komise
1. Každý orgán s výjimkou Komise může ve svém oddíle rozpočtu převádět prostředky:
a)
z jedné hlavy do druhé do maximální výše 10 % prostředků pro daný rozpočtový rok uvedených v rozpočtové položce, ze které se převod provádí;
b)
z jedné kapitoly do druhé a z jednoho článku do druhého bez omezení.
2. Dotčený orgán uvědomí Evropský parlament a Radu o svém úmyslu provést převod uvedený v odstavci 1 tři týdny předem. Uplatní-li Evropský parlament nebo Rada v této lhůtě závažné důvody, použije se postup stanovený v článku 27.
3. Každý orgán s výjimkou Komise může Evropskému parlamentu a Radě navrhnout ve svém oddíle rozpočtu převody z jedné hlavy do druhé převyšující 10 % prostředků pro daný rozpočtový rok uvedených v rozpočtové položce, ze které se má převod provést. Tyto převody podléhají postupu stanovenému v článku 27.
4. Každý orgán s výjimkou Komise může ve svém oddíle rozpočtu provádět převody v rámci jednotlivých článků bez předchozího vyrozumění Evropského parlamentu a Rady.
5. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se výpočtu procentních podílů převodů uskutečňovaných orgány jinými než Komisí.
Článek 26
Převody uskutečňované Komisí
1. Komise může ve svém oddíle rozpočtu samostatně provádět:
a)
převody prostředků v rámci kapitol;
b)
pokud jde o výdaje na zaměstnance a správní výdaje, které jsou společné pro několik hlav, převody prostředků z jedné hlavy do druhé do maximální výše 10 % prostředků pro daný rozpočtový rok uvedených v rozpočtové položce, ze které se převod provádí, a do maximální výše 30 % prostředků pro daný rozpočtový rok uvedených v rozpočtové položce, do které se převod provádí;
c)
pokud jde o provozní výdaje, převody prostředků mezi kapitolami v rámci jedné hlavy do maximální výše 10 % prostředků na daný rozpočtový rok uvedených v rozpočtové položce, ze které se převod provádí.
Komise uvědomí Evropský parlament a Radu o svém úmyslu provést převody uvedené v prvním pododstavci písm. b) tři týdny předem. Uplatní-li Evropský parlament nebo Rada v této lhůtě závažné důvody, použije se postup stanovený v článku 27.
Výjimkou z druhého pododstavce může Komise během posledních dvou měsíců daného rozpočtového roku samostatně převést prostředky související s výdaji na zaměstnance, externí pracovníky a jiné pracovníky z jedné hlavy do druhé až do celkové výše 5 % prostředků na dotčený rozpočtový rok. Komise o těchto převodech uvědomí Evropský parlament a Radu do dvou týdnů od přijetí rozhodnutí.
2. Za předpokladu, že o svém rozhodnutí bezodkladně uvědomí Evropský parlament a Radu, může Komise ve svém oddíle rozpočtu rozhodnout o těchto převodech prostředků z jedné hlavy do druhé:
a)
o převodech prostředků z hlavy „předběžné prostředky“, jak je uvedeno v článku 46, přičemž jediná podmínka pro použití rezervy spočívá v přijetí základního právního aktu podle článku 294 Smlouvy o fungování EU;
b)
v řádně odůvodněných výjimečných případech, jako jsou mezinárodní humanitární katastrofy a krize, které nastanou po 1. prosinci daného rozpočtového roku, o převodech nevyčerpaných prostředků pro tento rozpočtový rok, které jsou dosud k dispozici v rozpočtových hlavách spadajících do okruhu 4 víceletého finančního rámce, do rozpočtových hlav týkajících se operací pro řešení krizí a operací humanitární pomoci.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se výpočtu procentních podílů interních převodů uskutečňovaných Komisí a důvody žádostí o tyto převody.
Článek 27
Návrhy na převody předložené orgány Evropskému parlamentu a Radě
1. Každý orgán předloží své návrhy na převod současně Evropskému parlamentu a Radě.
2. Evropský parlament a Rada rozhodují o převodech prostředků za podmínek uvedených v odstavcích 3 až 6 tohoto článku, není-li v části druhé hlavě I stanoveno jinak.
3. S výjimkou naléhavých případů rozhodnou Evropský parlament a Rada, jež rozhoduje kvalifikovanou většinou, o každém návrhu na převod do šesti týdnů ode dne jeho obdržení oběma orgány.
4. Návrh na převod je schválen, pokud během uvedených šesti týdnů nastane některý z těchto případů:
a)
Evropský parlament a Rada jej schválí;
b)
schválí jej buď Evropský parlament, nebo Rada a druhý orgán se zdrží jednání;
c)
Evropský parlament i Rada se zdrží jednání nebo nepřijmou rozhodnutí, kterým by návrh na převod pozměnily nebo zamítly.
5. Pokud si Evropský parlament nebo Rada nevyžádají jinak, zkracuje se lhůta šesti týdnů uvedená v odstavci 3 na tři týdny v kterémkoli z těchto případů:
a)
převody činí méně než 10 % prostředků rozpočtové položky, z níž se převod provádí, a nepřesahuje 5 000 000 EUR;
b)
převod se týká pouze prostředků na platby a celková výše převáděné částky nepřesahuje 100 000 000 EUR.
6. Pokud Evropský parlament nebo Rada pozmění výši převodu, který druhý orgán schválil nebo v jehož případě se zdržel jednání, nebo pokud výši převodu pozmění Evropský parlament i Rada, považuje se nižší z obou částek za schválenou, ledaže dotčený orgán svůj návrh na převod vezme zpět.
Článek 28
Zvláštní pravidla pro převody
1. Prostředky lze převádět pouze do rozpočtových položek, pro něž jsou v rozpočtu schváleny prostředky nebo které nesou označení „pro memoria“.
2. Prostředky, které odpovídají účelově vázaným příjmům, lze převádět pouze tehdy, pokud se takový příjem použije k účelu, na který je vázán.
Článek 29
Převody, na něž se vztahují zvláštní ustanovení
1. Na převody uvnitř hlav rozpočtu týkajících se Evropského zemědělského záručního fondu, strukturálních fondů, Fondu soudržnosti, Evropského rybářského fondu, Evropského zemědělského fondu pro rozvoj venkova a výzkumu se vztahují zvláštní ustanovení části druhé hlav I, II a III.
2. O převodech, které umožňují použití rezervy na pomoc při mimořádných událostech, rozhoduje na návrh Komise Evropský parlament a Rada. Pro každé opatření při mimořádné události se předkládá zvláštní návrh.
Pro účely tohoto odstavce se použije postup podle čl. 27 odst. 3 a 4. Nesouhlasí-li Evropský parlament a Rada s návrhem Komise a nemohou dospět ke společnému postoji o použití této rezervy, upustí od rozhodnutí o návrhu Komise na převod.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se žádostí o převod finančních prostředků z rezervy na pomoc při mimořádných událostech.
KAPITOLA 7
Zásada řádného finančního řízení
Článek 30
Zásady hospodárnosti, účinnosti a účelnosti
1. Používání prostředků musí být v souladu se zásadou řádného finančního řízení, tj. se zásadami hospodárnosti, účinnosti a účelnosti.
2. Zásada hospodárnosti vyžaduje, aby zdroje používané orgánem k výkonu jeho činnosti byly dány k dispozici ve správnou dobu, v dostatečném množství a přiměřené kvalitě a za nejvýhodnější cenu.
Zásada účinnosti se týká dosažení co nejlepšího vztahu mezi použitými zdroji a dosaženými výsledky.
Zásada účelnosti se týká dosažení konkrétních stanovených cílů a zamýšlených výsledků.
3. Pro všechny oblasti činností, na které se vztahuje rozpočet, musí být stanoveny konkrétní, měřitelné, dosažitelné, relevantní a časově vymezené cíle. Dosažení těchto cílů se kontroluje pomocí ukazatelů výkonnosti pro každou činnost a útvary příslušné pro výdaje předávají informace uvedené v čl. 38 odst. 3 písm. e) Evropskému parlamentu a Radě. Tyto informace se předávají každoročně a nejpozději s dokumenty přiloženými k návrhu rozpočtu.
4. Ke zdokonalení rozhodovacího procesu provádějí orgány hodnocení ex ante a ex post podle pokynů vydaných Komisí. Tato hodnocení se provádějí u všech programů a činností, které jsou spojeny se značnými výdaji, a výsledky těchto hodnocení se zasílají Evropskému parlamentu, Radě a útvarům příslušným pro výdaje.
5. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se hodnocení ex ante, v polovině období a ex post.
Článek 31
Povinné sestavení finančního výkazu
1. Ke každému návrhu nebo podnětu, který legislativnímu orgánu předloží Komise, vysoký představitel Unie pro zahraniční věci a bezpečnostní politiku (dále jen „vysoký představitel“) nebo členský stát a který by mohl mít vliv na rozpočet, včetně změn počtu pracovních míst, musí být připojen finanční výkaz a hodnocení ex ante podle čl. 30 odst. 4.
Ke každé změně návrhu nebo podnětu předložené legislativnímu orgánu, která by mohla mít značné dopady na rozpočet, včetně změn počtu pracovních míst, musí být připojen finanční výkaz vypracovaný orgánem, který tuto změnu navrhuje.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se požadavků na finanční výkaz.
2. V průběhu rozpočtového procesu poskytuje Komise v návaznosti na vývoj jednání o návrhu nebo iniciativě předložené rozpočtovým orgánem informace nezbytné pro srovnání změn požadovaných prostředků s původními odhady uvedenými ve finančním výkazu.
3. Ke snížení nebezpečí podvodů a nesrovnalostí se ve finančním výkazu podle odstavce 1 uvádějí informace o zavedeném systému vnitřní kontroly, odhad nákladů a přínosů kontrol, který takový systém obnáší, posouzení očekávané míry rizika výskytu chyb a dále informace o stávajících a zamýšlených opatřeních pro předcházení podvodům a ochranu proti nim.
V této analýze se přihlédne k pravděpodobné míře a typu chyb, ke specifickým podmínkám v dané politické oblasti a k pravidlům, která se na ně vztahují.
Článek 32
Vnitřní kontrola plnění rozpočtu
1. Rozpočet je plněn s uplatněním účinné a účelné vnitřní kontroly, která odpovídá jednotlivým způsobům plnění rozpočtu, a v souladu s příslušnými odvětvovými pravidly.
2. Pro účely plnění rozpočtu se vnitřní kontrolou rozumí postup použitelný na všech úrovních řízení, jehož smyslem je poskytovat přiměřenou jistotu, že bylo dosaženo těchto cílů:
a)
účinnosti, účelnosti a hospodárnosti operací;
b)
spolehlivosti výkazů;
c)
ochrany majetku a informací;
d)
předcházení podvodům a nesrovnalostem, jejich odhalování a nápravy a následných opatření reagujících na tyto podvody a nesrovnalosti;
e)
náležitého řízení rizik souvisejících s legalitou a správností uskutečněných operací, s přihlédnutím k víceleté povaze programů a k povaze dotčených plateb.
3. Účinná vnitřní kontrola vychází z osvědčených mezinárodních postupů a zahrnuje zejména:
a)
rozdělení úkolů;
b)
vhodné řízení rizik a strategii kontroly zahrnující kontroly na úrovni příjemců finančních prostředků;
c)
zabránění střetu zájmů;
d)
přiměřené auditní stopy a úplnost údajů v datových systémech;
e)
postupy sledování dosažených výsledků a následná opatření reagující na zjištěné nedostatky a výjimky ve vnitřních kontrolách;
f)
pravidelné posuzování řádného fungování systému vnitřní kontroly.
4. Základem účelné vnitřní kontroly je:
a)
provádění vhodné strategie kontroly a řízení rizik koordinované na úrovni příslušných článků kontrolního řetězce;
b)
poskytnutí přístupu k výsledkům provedených kontrol všem příslušným článkům kontrolního řetězce;
c)
tam, kde je to vhodné, spolehnutí se na prohlášení řídícího subjektu od partnerů v plnění rozpočtu a výroků nezávislého auditora za předpokladu, že kvalita odvedené práce je odpovídající a přijatelná a že práce byla provedena v souladu se schválenými standardy;
d)
včasné uplatňování nápravných opatření, včetně uložení odrazujících sankcí tam, kde je to vhodné;
e)
jasné a jednoznačné právní předpisy tvořící základ politik;
f)
odstranění několikanásobných kontrol;
g)
zlepšování poměru nákladů a přínosů kontrol.
5. V případě dlouhodobě vysoké chybovosti při provádění určitého programu zjistí Komise nedostatky v kontrolních systémech, analyzuje náklady a přínosy případných nápravných opatření a přijme nebo navrhne vhodná opatření, jako je zjednodušení platných ustanovení, zdokonalení systémů kontrol a přepracování programu nebo prováděcího rámce.
Článek 33
Nákladově efektivní kontrolní systémy
Při předkládání revidovaných nebo nových návrhů výdajů provede Komise odhad nákladů a přínosů kontrolních systémů a odhad míry rizika výskytu chyb, jak je uvedeno v čl. 31 odst. 3.
KAPITOLA 8
Zásada transparentnosti
Článek 34
Zveřejňování účtů, rozpočtů a zpráv
1. Rozpočet se sestavuje a plní a účty se předkládají v souladu se zásadou transparentnosti.
2. Rozpočet a opravné rozpočty přijaté s konečnou platností se z podnětu předsedy Evropského parlamentu vyhlásí v Úředním věstníku Evropské unie.
Rozpočty se vyhlásí do tří měsíců ode dne, kdy jsou prohlášeny za přijaté s konečnou platností.
Konsolidovaná roční účetní závěrka a zprávy o rozpočtovém a finančním řízení vypracované jednotlivými orgány se zveřejní v Úředním věstníku Evropské unie.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se předběžného zveřejnění rozpočtu.
Článek 35
Zveřejňování informací o příjemcích finančních prostředků a dalších informací
1. Informace o výpůjčních a úvěrových operacích Unie ve prospěch třetích zemí se uvádějí v příloze k rozpočtu.
2. Komise vhodným způsobem včas zpřístupní informace o příjemcích finančních prostředků a o povaze a účelu opatření financovaného z rozpočtu, je-li prováděno přímo v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. a), a informace o příjemcích finančních prostředků, které poskytnou subjekty, osoby a členské státy, jež byly pověřeny úkoly souvisejícími s plněním rozpočtu v rámci jiných způsobů plnění rozpočtu.
Povinnost stanovená v prvním pododstavci, pokud jde o příjemce finančních prostředků, platí i pro ostatní orgány.
3. Při zpřístupnění těchto informací musí být řádně dodrženy požadavky na zachování důvěrnosti a bezpečnosti, zejména pokud je o ochranu osobních údajů.
V případě fyzických osob se zveřejní pouze jméno příjemce finančních prostředků a jeho lokalita, přidělená částka a účel přidělených prostředků. Zveřejnění těchto údajů vychází z příslušných kritérií, jako je periodicita přidělovaných prostředků nebo jejich druh či význam. Kritéria pro zveřejňování a rozsah podrobných údajů musí zohledňovat zvláštnosti odvětví a jednotlivé způsoby plnění rozpočtu.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se zveřejňování informací o příjemcích finančních prostředků. V případě nutnosti se rozsah podrobných údajů a kritéria pro zveřejnění stanoví v příslušných odvětvových pravidlech.
HLAVA III
SESTAVOVÁNÍ A SKLADBA ROZPOČTU
KAPITOLA 1
Sestavování rozpočtu
Článek 36
Odhady příjmů a výdajů
1. Každý orgán s výjimkou Komise sestaví každý rok odhad svých příjmů a výdajů, který do 1. července předá Komisi a současně pro informaci Evropskému parlamentu a Radě.
2. Vysoký představitel vede konzultace se členy Komise, kteří zodpovídají za rozvojovou politiku, politiku sousedství a mezinárodní spolupráci, humanitární pomoc a reakci na krize, ohledně věcí spadajících do jejich působnosti.
3. Komise sestaví své vlastní odhady, které také předá ihned po přijetí Evropskému parlamentu a Radě.
Při přípravě svých odhadů použije Komise informace uvedené v článku 37.
Článek 37
Odhad rozpočtu subjektů uvedených v článku 208
Každý subjekt uvedený v článku 208 předává Komisi, Evropskému parlamentu a Radě každý rok do 31. března v souladu se svým zřizujícím aktem odhad svých příjmů a výdajů, včetně svého plánu pracovních míst a návrhu pracovního programu.
Článek 38
Návrh rozpočtu
1. Komise předkládá návrh rozpočtu Evropskému parlamentu a Radě do 1. září roku, který předchází roku plnění rozpočtu. Pro informaci tento návrh předá rovněž vnitrostátním parlamentům.
Návrh rozpočtu obsahuje souhrnný celkový výkaz příjmů a výdajů Unie a souhrn odhadů uvedených v článku 36. Může obsahovat rovněž odhady odlišné od odhadů učiněných orgány.
Skladba a předkládání návrhu rozpočtu se řídí články 44 až 49.
Každému oddílu návrhu rozpočtu předchází úvod vypracovaný dotčeným orgánem.
Komise vypracovává obecný úvod k návrhu rozpočtu. Obecný úvod obsahuje finanční tabulky s nejdůležitějšími údaji, které jsou rozděleny podle hlav, a odůvodnění změn ve výši prostředků oproti předchozímu rozpočtovému roku, rozdělené podle výdajových kategorií víceletého finančního rámce.
2. V zájmu přesnějších a spolehlivějších předpovědí dopadu platných právních předpisů a dosud nepřijatých legislativních návrhů na rozpočet připojuje Komise k návrhu rozpočtu finanční plán na následující roky.
Tento finanční plán se aktualizuje po přijetí rozpočtu, kdy se do něj začlení výsledky rozpočtového procesu a všechna další důležitá rozhodnutí.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se vypracování finančního plánu.
3. K návrhu rozpočtu Komise přikládá:
a)
případné důvody toho, proč návrh rozpočtu obsahuje odhady odlišné od odhadů učiněných orgány;
b)
každý pracovní dokument, který považuje za užitečný pro plány pracovních míst orgánů a příspěvky, které Komise poskytuje subjektům podle článku 208 a evropským školám. Každý takový pracovní dokument, v němž bude uveden nejaktuálnější schválený plán pracovních míst, zachycuje:
i)
veškeré zaměstnance Unie, včetně jejích právně samostatných subjektů, rozčleněné podle druhu smlouvy,
ii)
prohlášení o obecném přístupu, pokud jde o pracovní místa, externí pracovníky a rovnoměrné zastoupení mužů a žen,
iii)
počet skutečně obsazených pracovních míst na začátku roku, v němž se návrh rozpočtu předkládá, v členění podle platové třídy a správního útvaru,
iv)
seznam pracovních míst podle oblasti politiky,
v)
u každé kategorie externích pracovníků původní odhad počtu ekvivalentů plného pracovního úvazku na základě schválených prostředků a počet osob, které na začátku roku, v němž je návrh rozpočtu předkládán, místo skutečně zastávají, v členění podle jednotlivých funkčních skupin a případně platových tříd;
c)
pracovní dokument týkající se plnění prostředků za rozpočtový rok, plnění zbývajících závazků, subjektů uvedených v článku 208, evropských škol, pilotních projektů a přípravných akcí;
d)
pokud se jedná o financování mezinárodních organizací, pracovní dokument obsahující:
i)
souhrnný přehled všech příspěvků rozdělených podle jednotlivých programů nebo fondů Unie a podle mezinárodních organizací,
ii)
vysvětlení, proč bylo pro Unii účelnější poskytnout těmto mezinárodním organizacím finanční prostředky než jednat přímo;
e)
zprávy o činnosti či jakýkoli jiný důležitý dokument obsahující:
i)
informace o dosažení všech předem stanovených konkrétních, měřitelných, dosažitelných, relevantních a časově vymezených cílů pro různé činnosti i o nových cílech měřených pomocí ukazatelů,
ii)
plné odůvodnění včetně rozboru nákladů a přínosů navrhovaných změn ve výši prostředků,
iii)
jasné odůvodnění zásahu na úrovni Unie v souladu, mimo jiné, se zásadou subsidiarity,
iv)
informace o míře plnění činnosti v předchozím roce a o míře jejího plnění v běžném roce,
v)
shrnutí výsledků hodnocení, které mají význam z hlediska rozpočtových změn,
vi)
informace o cenách, jejichž jednotková hodnota činí nejméně 1 000 000 EUR;
f)
souhrnný výkaz časového rozpisu plateb v následujících rozpočtových rocích určených ke splnění rozpočtových závazků přijatých v předchozích rozpočtových rocích.
4. Pokud Komise svěří plnění rozpočtu partnerstvím veřejného a soukromého sektoru, připojí k návrhu rozpočtu pracovní dokument, v němž uvede:
a)
výroční zprávu o výsledcích stávajících partnerství veřejného a soukromého sektoru v předchozím rozpočtovém roce, včetně informací o právní formě a o podílnících subjektů pověřených podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodu vii);
b)
cíle stanovené pro rozpočtový rok, ke kterému se návrh rozpočtu vztahuje, s uvedením konkrétních rozpočtových potřeb spojených s dosažením daného cíle;
c)
správní náklady a celkové plnění rozpočtu i jeho plnění podle subjektu uvedeného v článku 209 a podle partnerství veřejného a soukromého sektoru v předchozím rozpočtovém roce;
d)
výši finančních příspěvků z rozpočtu, jakož i výši finančních příspěvků a hodnotu věcného plnění ostatních partnerů u každého partnerství veřejného a soukromého sektoru.
Pokud však partnerství veřejného a soukromého sektoru používají finanční nástroje, obsahuje informace o těchto nástrojích pracovní dokument uvedený v odstavci 5.
5. Pokud Komise používá finanční nástroje, připojí k návrhu rozpočtu pracovní dokument, v němž uvede:
a)
celkové rozpočtové závazky a platby z rozpočtu na každý finanční nástroj;
b)
příjmy a splátky podle čl. 140 odst. 6 a přírůstek dalších zdrojů ve finančním roce;
c)
celkovou výši rezerv na rizika a závazky a veškeré informace o finančních rizicích, kterým je Unie vystavena;
d)
znehodnocení aktiv kapitálových nástrojů nebo nástrojů pro sdílení rizik a uplatněné záruky pro záruční nástroje nejen za předchozí rok, ale i příslušné kumulované hodnoty;
e)
průměrnou dobu, která uplyne mezi vznikem rozpočtového závazku k finančním nástroji a vznikem právního závazku vůči jednotlivým projektům ve formě kapitálových účastí nebo dluhu, pokud tato doba přesahuje tři roky. Komise ve zprávě uvedené v čl. 140 odst. 8 vysvětlí příslušné důvody, a je-li to vhodné, předloží v rámci každoročního postupu udělování absolutoria akční plán na zkrácení této doby;
f)
správní výdaje vyplývající ze správních poplatků a jiných finančních a provozních poplatků vyplácených za správu finančních nástrojů, pokud byla svěřena třetím osobám, a to celkově i podle jednotlivých spravujících stran a spravovaných finančních nástrojů.
6. K návrhu rozpočtu Komise přiloží také jakékoli další pracovní dokumenty, které považuje za užitečné pro podporu svých rozpočtových požadavků.
7. V souladu s čl. 8 odst. 5 rozhodnutí Rady 2010/427/EU ze dne 26. července 2010 o organizaci a fungování Evropské služby pro vnější činnost (14) a s cílem zajistit transparentnost rozpočtu v oblasti vnější činnosti Unie předkládá Komise Evropskému parlamentu a Radě společně s návrhem rozpočtu pracovní dokument, který komplexním způsobem zachycuje:
a)
veškeré správní a operační výdaje financované z rozpočtu, které souvisejí s vnější činností Unie, včetně úkolů v oblasti společné zahraniční a bezpečnostní politiky a společné bezpečnostní a obranné politiky;
b)
celkové správní výdaje ESVČ za předchozí rok, rozčleněné na výdaje jednotlivých delegací Unie a výdaje ústředí ESVČ, společně s operačními výdaji v členění podle zeměpisných oblastí (regionů, zemí), tematických oblastí, delegací Unie a misí.
8. V pracovním dokumentu uvedeném v odstavci 7 se rovněž uvádí:
a)
počet pracovních míst pro každou platovou třídu v jednotlivých kategoriích a počet stálých a dočasných pracovních míst, včetně smluvních a místních zaměstnanců, která byla v mezích rozpočtových prostředků povolena jednotlivým delegacím Unie i ústředí ESVČ;
b)
zvýšení nebo snížení počtu pracovních míst pro každou platovou třídu v jednotlivých kategoriích v ústředí ESVČ a ve všech delegacích Unie na základě údajů z předchozího rozpočtového roku;
c)
počet pracovních míst povolených v daném i v předchozím rozpočtovém roce a počet pracovních míst obsazených diplomaty, kteří byli vysláni členskými státy, a zaměstnanci Rady a Komise;
d)
podrobný přehled všech zaměstnanců v delegacích Unie v době předložení návrhu rozpočtu, včetně členění podle zeměpisných oblastí, pohlaví, jednotlivých zemí a misí, v němž se rozliší místa podle plánu pracovních míst, smluvní zaměstnanci, místní zaměstnanci a vyslaní národní odborníci a prostředky požadované v návrhu rozpočtu na takovéto jiné kategorie zaměstnanců s odpovídajícími odhady počtu osob, které by mohly být v mezích požadovaných prostředků zaměstnány na plný pracovní úvazek.
Článek 39
Návrh na změnu návrhu rozpočtu
Na základě jakýchkoli nových informací, které nebyly k dispozici v době sestavování návrhu rozpočtu, může Komise z vlastního podnětu nebo na žádost některého jiného orgánu, pokud jde o jeho oddíl, předložit současně Evropskému parlamentu a Radě návrhy na změnu návrhu rozpočtu před svoláním dohodovacího výboru uvedeného v článku 314 Smlouvy o fungování EU. Tyto návrhy mohou obsahovat návrh na změnu rozpočtu aktualizující zejména odhady výdajů na zemědělství.
Článek 40
Povinnosti členských států vyplývající z přijetí rozpočtu
1. Předseda Evropského parlamentu prohlásí rozpočet za přijatý s konečnou platností postupem stanoveným v čl. 314 odst. 9 Smlouvy o fungování EU a v článku 106a Smlouvy o Euratomu.
2. Jakmile je rozpočet prohlášen za přijatý s konečnou platností, je každý členský stát od 1. ledna následujícího rozpočtového roku nebo ode dne prohlášení o přijetí rozpočtu s konečnou platností, pokud je pozdější než 1. leden, povinen odvést Unii částky splatné podle nařízení (ES, Euratom) č. 1150/2000.
Článek 41
Návrh opravného rozpočtu
1. Komise může předložit návrh opravného rozpočtu, který je podmíněn především změnou v příjmech, s některým z těchto cílů:
-
zapsat do rozpočtu postupem stanoveným v článku 18 zůstatek z předchozího rozpočtového roku,
-
přehodnotit odhad vlastních zdrojů na základě aktualizovaných hospodářských prognóz a
-
aktualizovat upravené prognózy vlastních zdrojů a jiných příjmů a přehodnotit dostupnost a potřebu prostředků na platby.
V případě nevyhnutelných, výjimečných a nepředvídaných okolností, zejména s ohledem na uvolňování prostředků z Fondu solidarity Evropské unie, může Komise předložit návrh opravného rozpočtu, který je podmíněn především změnou ve výdajích.
2. Žádosti o opravný rozpočet, jež za týchž okolností jako v odstavci 1 předloží jiné orgány než Komise, se podávají Komisi.
Před předložením návrhu opravného rozpočtu prověří Komise a ostatní orgány možnosti přerozdělení příslušných prostředků, zejména s přihlédnutím k očekávanému nižšímu čerpání prostředků.
Článek 40 se použije na opravné rozpočty. Opravné rozpočty musí být odůvodněny odkazem na rozpočet, jehož odhady mění.
3. S výjimkou řádně odůvodněných mimořádných okolností nebo případu uvolnění prostředků z Fondu solidarity Evropské unie, kdy může být návrh opravného rozpočtu předložen kdykoli během roku, předkládá Komise své návrhy opravného rozpočtu současně Evropskému parlamentu a Radě do 1. září každého rozpočtového roku. K žádostem o opravný rozpočet od jiných orgánů může přiložit své stanovisko.
4. Evropský parlament a Rada při projednávání návrhů opravného rozpočtu berou dostatečně v úvahu jejich naléhavost.
5. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se návrhů opravného rozpočtu.
Článek 42
Dřívější předání odhadů a návrhu rozpočtu
Komise se s Evropským parlamentem a Radou může dohodnout na zkrácení některých lhůt pro předávání odhadů a přijímání i předávání návrhu rozpočtu. Toto ujednání však nesmí vést ke zkrácení nebo prodloužení lhůt stanovených pro posouzení těchto textů v článku 314 Smlouvy o fungování EU a článku 106a Smlouvy o Euratomu.
KAPITOLA 2
Skladba a předkládání rozpočtu
Článek 43
Skladba rozpočtu
Rozpočet se skládá z:
a)
celkového výkazu příjmů a výdajů;
b)
jednotlivých oddílů pro každý orgán, s výjimkou Evropské rady a Rady, které mají společný oddíl, rozdělených na výkazy příjmů a výdajů.
Článek 44
Rozpočtová nomenklatura
1. Příjmy Komise a příjmy a výdaje ostatních orgánů zařadí Evropský parlament a Rada do hlav, kapitol, článků a bodů podle druhu nebo použití, ke kterému jsou určeny.
2. Výkaz výdajů oddílu „Komise“ se sestavuje podle nomenklatury přijaté Evropským parlamentem a Radou a je rozčleněn podle účelu.
Každá hlava odpovídá oblasti politiky a každá kapitola odpovídá zpravidla oblasti činnosti.
Každá hlava může obsahovat operační prostředky a správní prostředky.
Správní prostředky jsou v rámci hlavy seskupeny v samostatné kapitole.
3. Pokud jsou správní prostředky předkládány podle svého účelu, jsou v jednotlivých hlavách členěny takto:
a)
výdaje na zaměstnance schválené v plánu pracovních míst, přičemž je vždy třeba uvést výši prostředků a počet pracovních míst odpovídající uvedeným výdajům;
b)
výdaje na externí pracovníky a jiné výdaje uvedené v čl. 26 odst. 1 prvním pododstavci písm. b) a financované z okruhu „Správa“ víceletého finančního rámce;
c)
výdaje na budovy a ostatní související výdaje, včetně úklidu a údržby, pronájmu, telekomunikací, vody, plynu a elektřiny;
d)
výdaje na externí pracovníky a odbornou pomoc bezprostředně související s prováděním programů.
Jakékoli správní výdaje Komise, jejichž druh je společný několika hlavám rozpočtu, se uvádějí v odděleném souhrnném výkazu rozčleněném podle druhu výdajů.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se členění rozpočtu.
Článek 45
Zákaz záporných příjmů
1. Rozpočet nesmí obsahovat záporné příjmy.
2. Vlastní zdroje obdržené podle rozhodnutí Rady 2007/436/ES, Euratom ze dne 7. června 2007 o systému vlastních zdrojů Evropských společenství (15) jsou čisté částky a vykazují se jako takové v souhrnném výkazu příjmů v rozpočtu.
Článek 46
Předběžné prostředky
1. Každý oddíl rozpočtu může obsahovat hlavu „předběžné prostředky“. Prostředky se do této hlavy zapisují, pokud:
a)
v době sestavování rozpočtu neexistuje pro dotyčnou činnost základní právní akt, nebo
b)
existují závažné důvody k pochybnostem o tom, zda jsou prostředky dostačující nebo zda mohou být prostředky zapsané v daných rozpočtových položkách použity v souladu se zásadou řádného finančního řízení.
Prostředky v uvedené hlavě smějí být použity pouze po převodu postupem podle čl. 26 odst. 1 prvního pododstavce písm. c) tohoto nařízení v případech, kdy je základní právní akt přijímán postupem podle článku 294 Smlouvy o fungování EU, a postupem podle článku 27 tohoto nařízení v ostatních případech.
2. V případě závažných obtíží při plnění rozpočtu může Komise v průběhu rozpočtového roku navrhnout, aby byly prostředky převedeny do hlavy „předběžné prostředky“. Evropský parlament a Rada rozhodnou o tomto převodu v souladu s článkem 27.
Článek 47
Záporná rezerva
Oddíl rozpočtu „Komise“ může obsahovat „zápornou rezervu“, jejíž maximální výše činí 200 000 000 EUR. Tato rezerva, která bude zapsána ve zvláštní hlavě, obsahuje pouze prostředky na platby.
Tato záporná rezerva musí být vyčerpána před koncem rozpočtového roku prostřednictvím převodu postupem podle článků 26 a 27.
Článek 48
Rezerva na pomoc při mimořádných událostech
1. Oddíl rozpočtu „Komise“ obsahuje rezervu na pomoc třetím zemím při mimořádných událostech.
2. Rezerva uvedená v odstavci 1 musí být vyčerpána před koncem rozpočtového roku prostřednictvím převodu postupem podle článků 27 a 29.
Článek 49
Předkládání rozpočtu
1. Rozpočet uvádí:
a)
v celkovém výkazu příjmů a výdajů:
i)
odhadované příjmy Unie za daný rozpočtový rok (rok „n“);
ii)
odhadované příjmy za rok n - 1 a příjmy za rozpočtový rok n - 2;
iii)
prostředky na závazky a na platby za rok n;
iv)
prostředky na závazky a na platby za rok n -1;
v)
výdaje přidělené na závazky a výdaje uskutečněné v rozpočtovém roce n - 2, přičemž uskutečněné výdaje se vyjadřují také jako procentní podíl rozpočtu pro rok n;
vi)
patřičné poznámky ke každé úrovni dělení, jak jsou uvedeny v čl. 44 odst. 1;
b)
v jednotlivých oddílech příjmy a výdaje ve stejné skladbě jako v písmenu a);
c)
pokud se jedná o zaměstnance:
i)
pro každý oddíl plán pracovních míst, který stanovuje počet pracovních míst pro každou platovou třídu v jednotlivých kategoriích a útvarech a počet stálých a dočasných pracovních míst schválených v mezích prostředků;
ii)
plán pracovních míst placených z prostředků na výzkum a technický rozvoj pro přímé akce a plán pracovních míst placených z týchž prostředků pro nepřímé akce; plány pracovních míst jsou členěny podle kategorií a platových tříd a rozlišují mezi stálými a dočasnými pracovními místy schválenými v mezích prostředků;
iii)
pokud jde o vědecké a technické zaměstnance, může být jejich členění založeno na skupinách platových tříd v souladu s podmínkami stanovenými v příslušném rozpočtu; plán pracovních míst uvádí počet vysoce kvalifikovaných vědeckých nebo technických pracovníků, kterým jsou poskytovány zvláštní výhody podle zvláštních ustanovení služebního řádu;
iv)
plán pracovních míst, který stanovuje počet pracovních míst podle platových tříd a kategorií pro jednotlivé subjekty uvedené v článku 208, které obdrží příspěvek z rozpočtu. Plány pracovních míst obsahují kromě počtu pracovních míst schválených pro rozpočtový rok rovněž počet pracovních míst schválených pro předchozí rozpočtový rok;
d)
pokud jde o výpůjční a úvěrové operace:
i)
v celkovém výkazu příjmů rozpočtové položky, které odpovídají příslušným operacím a které jsou určené k zaznamenání případných vrácených plateb od příjemců finančních prostředků, kteří byli původně v prodlení, což vedlo k uplatnění záruky za splnění. Tyto položky se označují výrazem „pro memoria“ a jsou doplněny patřičnými poznámkami;
ii)
v oddíle „Komise“:
-
rozpočtové položky obsahující záruky Unie za splnění, které se týkají dotčených operací. Tyto položky se označují výrazem „pro memoria“ za podmínky, že rozpočet není zatížen konkrétní částkou, která z něj musí být s konečnou platností uhrazena;
-
poznámky, které odkazují na základní právní akt a objem předpokládaných operací, dobu trvání i na finanční záruku poskytnutou Unií na tyto operace;
iii)
v dokumentu přiloženém k oddílu „Komise“ jako informativní údaje:
-
probíhající kapitálové operace a správu dluhu,
-
kapitálové operace a správa dluhu v roce n;
e)
pokud jde o finanční nástroje podle části první hlavy VIII:
i)
odkaz na základní právní akt;
ii)
rozpočtové položky odpovídající příslušným operacím;
iii)
všeobecný popis finančních nástrojů, včetně doby jejich platnosti a jejich dopadu na rozpočet;
iv)
plánované operace, včetně cílových objemů založených na aktivaci mimorozpočtových zdrojů v důsledku působení stávajících finančních nástrojů;
f)
pokud jde o financování subjektů pověřených podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodu vii):
i)
odkaz na základní právní akt příslušného programu;
ii)
odpovídající rozpočtové položky;
iii)
všeobecný popis svěřených úkolů, včetně doby jejich platnosti a jejich dopadu na rozpočet;
g)
celkovou výši výdajů na společnou zahraniční a bezpečnostní politiku zapsanou do jedné kapitoly rozpočtu nazvané „Společná zahraniční a bezpečnostní politika“, jež se člení na konkrétní rozpočtové články. Tyto články pokrývají výdaje společné zahraniční a bezpečnostní politiky a obsahují konkrétní rozpočtové položky, které vymezují alespoň jednotlivé hlavní mise.
2. Vedle dokumentů uvedených v odstavci 1 mohou Evropský parlament a Rada k rozpočtu připojit jakékoli jiné související dokumenty.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se předkládání rozpočtu, včetně definice skutečně vynaložených výdajů v posledním rozpočtovém roce, jehož účty byly uzavřeny, poznámek k rozpočtu a plánů pracovních míst.
Článek 50
Pravidla pro plány pracovních míst
1. Plány pracovních míst uvedené v čl. 49 odst. 1 písm. c) stanoví pro každý orgán nebo subjekt pevný limit; nesmí být provedeno žádné jmenování, které by jej překračovalo.
Každý orgán nebo subjekt však může, s výjimkou platových tříd AD 16, AD 15 a AD 14, učinit ve svém plánu pracovních míst změny do výše 10 % počtu schválených pracovních míst při splnění těchto podmínek:
a)
není ovlivněn objem prostředků pro zaměstnance za celý rozpočtový rok;
b)
není překročen limit celkového počtu pracovních míst schválených plánem pracovních míst a
c)
orgán nebo subjekt se zúčastnil srovnávání s jinými orgány a subjekty Unie v rámci prověrky stavu zaměstnanců uspořádané Komisí.
Tři týdny před provedením změn uvedených v druhém pododstavci informují orgány o svém záměru Evropský parlament a Radu. Pokud Evropský parlament nebo Rada uvede v této lhůtě závažné důvody, orgány změny neprovedou a použije se postup uvedený v článku 41.
2. Odchylně od odst. 1 prvního pododstavce mohou být účinky práce na částečný úvazek, kterou orgán oprávněný ke jmenování povolil v souladu se služebním řádem, vyváženy provedením jiných jmenování.
KAPITOLA 3
Rozpočtová kázeň
Článek 51
Soulad s víceletým finančním rámcem
Rozpočet musí být v souladu s víceletým finančním rámcem.
Článek 52
Soulad právních aktů Unie s rozpočtem
Je-li v důsledku provádění právního aktu Unie překročena výše prostředků, jež jsou k dispozici v rozpočtu, může být takový právní akt finančně proveden až po odpovídající změně rozpočtu.
HLAVA IV
PLNĚNÍ ROZPOČTU
KAPITOLA 1
Obecná ustanovení
Článek 53
Plnění rozpočtu v souladu se zásadou řádného finančního řízení
1. Komise plní příjmy a výdaje rozpočtu v souladu s tímto nařízením, na vlastní odpovědnost a v mezích schválených prostředků.
2. Členské státy spolupracují s Komisí tak, aby byly prostředky využívány v souladu se zásadou řádného finančního řízení.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se plnění rozpočtu v souladu se zásadou řádného finančního řízení a informací o předávání osobních údajů pro účely auditu.
Článek 54
Základní právní akt a výjimky
1. Prostředky zapsané v rozpočtu pro jakoukoli činnost Unie mohou být použity pouze po přijetí základního právního aktu.
2. Odchylně od odstavce 1 mohou být bez základního právního aktu použity následující prostředky, pokud akce, které jimi mají být financovány, spadají do pravomoci Unie:
a)
prostředky na pilotní projekty experimentální povahy určené k posouzení proveditelnosti a užitečnosti určité akce. Příslušné prostředky na závazky mohou být v rozpočtu zapsány nejdéle po dva po sobě následující rozpočtové roky.
Celková výše prostředků na pilotní projekty nesmí v žádném rozpočtovém roce překročit částku 40 000 000 EUR;
b)
prostředky na přípravné akce v oblasti působnosti Smlouvy o fungování EU a Smlouvy o Euratomu určené k přípravě návrhů pro přijetí budoucích činností. Přípravné akce mohou mít různou formu a řídí se vnitřně provázaným přístupem. Příslušné prostředky na závazky mohou být v rozpočtu zapsány nejdéle po tři po sobě následující rozpočtové roky. Postup pro přijetí příslušného základního právního aktu musí být ukončen před koncem třetího rozpočtového roku. V průběhu tohoto procesu musí přidělování prostředků na závazky odpovídat zvláštním rysům přípravných akcí, pokud jde o plánované činnosti, sledované cíle a příjemce finančních prostředků. Vynaložené finanční prostředky proto nesmějí svým objemem odpovídat finančním prostředkům navrhovaným pro financování samotné konečné činnosti.
Celková výše prostředků na nové přípravné akce uvedené v tomto písmenu nepřekročí v žádném rozpočtovém roce částku 50 000 000 EUR a celková výše prostředků skutečně přidělených na přípravné akce nepřekročí částku 100 000 000 EUR;
c)
prostředky na přípravná opatření v oblasti působnosti hlavy V Smlouvy o EU. Tato opatření se omezují na krátké období a jsou určena na vytvoření podmínek pro akci Unie ke splnění cílů společné zahraniční a bezpečnostní politiky a přijetí potřebných právních nástrojů.
Pro účely operací Unie pro řešení krizí jsou přípravná opatření určena mimo jiné k posouzení operačních požadavků, k vytvoření podmínek pro rychlé úvodní nasazení zdrojů nebo k tomu, aby byly na místě vytvořeny podmínky pro zahájení operace.
Přípravná opatření schvaluje Rada na návrh vysokého představitele.
K zajištění rychlého provedení přípravných opatření uvědomí vysoký představitel bez zbytečného odkladu Evropský parlament a Komisi o záměru Rady zahájit přípravné opatření, a zejména o odhadovaných zdrojích, kterých je pro tento účel zapotřebí. Komise přijme veškerá opatření potřebná k tomu, aby zajistila rychlé uvolnění finančních prostředků.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se financování přípravných opatření v oblasti společné zahraniční a bezpečnostní politiky;
d)
prostředky na jednorázové akce nebo akce s neurčitou dobou trvání prováděné Komisí na základě úkolů vyplývajících z jejích institucionálních výsad podle Smlouvy o fungování EU a Smlouvy o Euratomu jiných, než je její právo legislativní iniciativy podle písmene b), a na základě zvláštních pravomocí, které jí uvedené smlouvy přímo svěřují a jejichž seznam má být uveden v aktech v přenesené pravomoci přijatých podle tohoto nařízení;
e)
prostředky na provoz každého orgánu v rámci jeho správní samostatnosti.
Při předložení návrhu rozpočtu podá Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu o projektech a akcích uvedených v prvním pododstavci písm. a) a b), která obsahuje i hodnocení dosažených výsledků a plánovaná následná opatření.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se základního právního aktu a výjimek vyjmenovaných v odstavci 2 tohoto článku.
Článek 55
Plnění rozpočtu jinými orgány než Komisí
Komise přiznává ostatním orgánům potřebné pravomoci pro plnění těch oddílů rozpočtu, které se jich týkají.
ESVČ a Komise mohou uzavřít podrobné ujednání, aby se zjednodušilo vynakládání správních prostředků delegacemi Unie. Toto ujednání se nesmí odchylovat od tohoto nařízení ani od aktů v přenesené pravomoci přijatých podle něj.
Článek 56
Pověření výkonem rozpočtových pravomocí
1. Komise a každý z ostatních orgánů mohou pověřit své útvary výkonem svých pravomocí při plnění rozpočtu za podmínek stanovených v tomto nařízení a v jejich vnitřních předpisech a v mezích, které samy stanoví v pověřovacím aktu. Pověřené osoby jednají pouze v mezích pravomocí, jejichž výkonem byly výslovně pověřeny.
2. Komise však může výkonem svých pravomocí při plnění rozpočtu ve vztahu k operačním prostředkům zapsaným v jejím oddíle rozpočtu pověřit vedoucí delegací Unie. Zároveň o tom uvědomí vysokého představitele. Pokud vedoucí delegací Unie jednají jako dále pověřené schvalující osoby Komise, jsou povinni dodržovat stejná pravidla pro plnění rozpočtu a mají stejné úkoly, povinnosti a odpovědnost jako kterákoli jiná dále pověřená schvalující osoba Komise.
Komise může v souladu se svými vlastními pravidly toto pověření odejmout.
Pro účely prvního pododstavce přijme vysoký představitel potřebná opatření k usnadnění spolupráce mezi delegacemi Unie a útvary Komise.
Článek 57
Střet zájmů
1. Účastníci finančních operací a jiné osoby podílející se na plnění rozpočtu a na jeho správě, včetně přípravy na tuto činnost, na auditu nebo na kontrole se zdrží jakéhokoli jednání, jež by mohlo uvést jejich zájmy do střetu se zájmy Unie.
Pokud toto riziko existuje, upustí dotčená osoba od takového jednání a předloží věc pověřené schvalující osobě, která vydá písemné potvrzení o tom, zda střet zájmů existuje. Dotčená osoba informuje rovněž svého přímého nadřízeného. Pokud se zjistí střet zájmů, ukončí dotčená osoba veškerou svou činnost ve věci. Pověřená schvalující osoba učiní sama veškeré další vhodné kroky.
2. Pro účely odstavce 1 ke střetu zájmů dochází, je-li z rodinných důvodů, z důvodů citových vazeb, z důvodů politické nebo národní spřízněnosti, z důvodů hospodářského zájmu nebo z důvodů jiného společného zájmu s příjemcem finančních prostředků ohrožen nestranný a objektivní výkon funkcí účastníka finančních operací nebo jiné osoby podle odstavce 1.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými určí jednání, jež mohou představovat střet zájmů, a postup, který se má v těchto případech použít.
KAPITOLA 2
Způsoby plnění rozpočtu
Článek 58
Způsoby plnění rozpočtu
1. Komise plní rozpočet těmito způsoby:
a)
přímo (dále jen „přímé řízení“) prostřednictvím svých útvarů, včetně svých zaměstnanců v delegacích Unie pod dohledem příslušného vedoucího delegace podle čl. 56 odst. 2, nebo prostřednictvím výkonných agentur uvedených v článku 62;
b)
v rámci sdíleného řízení s členskými státy (dále jen „sdílené řízení“) nebo
c)
nepřímo (dále jen „nepřímé řízení“) v případech, kdy tak stanoví základní právní akt, nebo v případech uvedených v čl. 54 odst. 2 prvním pododstavci písm. a) až d) tak, že pověří úkoly souvisejícími s plněním rozpočtu:
i)
třetí země nebo subjekty určené těmito zeměmi;
ii)
mezinárodní organizace a jejich agentury;
iii)
EIB a Evropský investiční fond;
iv)
subjekty uvedené v článcích 208 a 209;
v)
veřejnoprávní subjekty;
vi)
soukromoprávní subjekty pověřené výkonem veřejné služby v rozsahu, v jakém poskytují dostatečné finanční záruky;
vii)
soukromoprávní subjekty členského státu pověřené uskutečňováním partnerství soukromého a veřejného sektoru a poskytující dostatečné finanční záruky;
viii)
osoby pověřené prováděním zvláštních činností v rámci společné zahraniční a bezpečnostní politiky podle hlavy V Smlouvy o EU a určené v příslušném základním právním aktu.
2. Komise nadále odpovídá za plnění rozpočtu v souladu s článkem 317 Smlouvy o fungování EU a informuje Evropský parlament a Radu o operacích, které provádějí subjekty nebo osoby pověřené podle odst. 1 písm. c) tohoto článku. Je-li pověřený subjekt nebo pověřená osoba určen v základním právním aktu, finanční výkaz podle článku 31 zahrnuje plné odůvodnění toho, proč byl vybrán právě tento subjekt nebo tato osoba.
3. Subjekty a osoby pověřené podle odst. 1 písm. c) plně spolupracují při ochraně finančních zájmů Unie. Pověřovací dohody zajistí Účetnímu dvoru a Evropskému úřadu pro boj proti podvodům (OLAF) právo komplexně vykonávat při auditu těchto finančních prostředků své pravomoci podle Smlouvy o fungování EU.
Komise pověří subjekty a osoby uvedené v odst. 1 písm. c) úkoly souvisejícími s plněním rozpočtu za podmínky, že existují transparentní, nediskriminační, účelné a účinné postupy přezkoumání skutečného plnění těchto úkolů.
4. Veškeré pověřovací dohody se na požádání zpřístupní Evropskému parlamentu a Radě.
5. Subjekty a osoby pověřené podle odst. 1 písm. c) tohoto článku zajistí v souladu s čl. 35 odst. 2 náležité každoroční následné zveřejňování informací o příjemcích finančních prostředků. Opatření přijatá v tomto smyslu se oznamují Komisi.
6. Subjekty a osoby pověřené podle odst. 1 písm. c) nemají postavení pověřené schvalující osoby.
7. Komise nepověří třetí osoby výkonnými pravomocemi, pokud je s těmito pravomocemi spojena značná míra uvážení, které předpokládá politickou volbu.
8. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se způsobů plnění rozpočtu, včetně přímého řízení, výkonu pravomocí svěřených výkonným agenturám, a zvláštní ustanovení upravující nepřímé řízení s mezinárodními organizacemi, se subjekty uvedenými v článcích 208 a 209, s veřejnoprávními subjekty a soukromoprávními subjekty pověřenými výkonem veřejné služby, se soukromoprávními subjekty členského státu pověřenými uskutečňováním partnerství soukromého a veřejného sektoru a se subjekty pověřenými prováděním zvláštních činností v rámci společné zahraniční a bezpečnostní politiky.
Článek 59
Sdílené řízení s členskými státy
1. Plní-li Komise rozpočet v rámci sdíleného řízení, jsou úkoly související s plněním rozpočtu pověřeny členské státy. Komise a členské státy dodržují zásady řádného finančního řízení, transparentnosti a zákazu diskriminace a zajišťují viditelnost činnosti Unie při správě jejích finančních prostředků. Za tímto účelem Komise a členské státy plní své povinnosti spojené s kontrolou a auditem a přebírají z toho vyplývající odpovědnost stanovenou tímto nařízením. Doplňková ustanovení jsou obsažena v odvětvových pravidlech.
2. Při provádění úkolů souvisejících s plněním rozpočtu členské státy přijmou veškerá opatření, včetně právních, regulačních a správních, která jsou nezbytná pro ochranu finančních zájmů Unie, zejména:
a)
zajistí, aby byly činnosti financované z rozpočtu prováděny správně, účinně a v souladu s platnými odvětvovými pravidly, a určí pro tento účel v souladu s odstavcem 3 subjekty odpovědné za řádnou správu a kontrolu finančních prostředků Unie a dohlížejí na ně;
b)
předcházejí nesrovnalostem a podvodům, odhalují je a napravují.
Za účelem ochrany finančních zájmů Unie členské státy při dodržení zásady proporcionality a v souladu s tímto článkem a s příslušnými odvětvovými pravidly provádějí kontroly ex ante a ex post, je-li to vhodné, včetně kontrol na místě na reprezentativním vzorku nebo na vzorku vybraném na základě rizika výskytu chyb. Kromě toho zpětně získávají neoprávněně vyplacené finanční prostředky, a je-li to za tímto účelem nezbytné, zahajují správní a soudní řízení.
Členské státy ukládají příjemcům finančních prostředků účinné, odrazující a přiměřené sankce, pokud tak stanovují odvětvová pravidla a zvláštní ustanovení vnitrostátních právních předpisů.
Komise v rámci posouzení rizik a v souladu s odvětvovými pravidly sleduje systémy řízení a kontroly zavedené v členských státech. Komise při své kontrolní činnosti dodržuje zásadu proporcionality a v souladu s odvětvovými pravidly přihlíží k míře zjištěného rizika.
3. V souladu s kritérii a postupy stanovenými v odvětvových pravidlech určí členské státy subjekty na vhodné úrovni, které mají odpovídat za správu a kontrolu finančních prostředků Unie. Tyto subjekty mohou plnit také úkoly nesouvisející se správou finančních prostředků Unie a mohou pověřit plněním některých úkolů jiné subjekty.
Při rozhodování o určení subjektů mohou členské státy vycházet z toho, zda jsou jejich systémy řízení a kontroly v podstatě totožné s již existujícími systémy z předchozího období a zda řádně fungují.
Pokud výsledky auditu a kontroly prokáží, že určené subjekty již nesplňují kritéria stanovená v odvětvových pravidlech, přijmou členské státy opatření nezbytná k zajištění nápravy nedostatků při plnění úkolů těmito subjekty, včetně toho, že v souladu s odvětvovými pravidly jejich určení zruší.
Odvětvová pravidla vymezí úlohu Komise při postupu stanoveném v tomto odstavci.
4. Subjekty určené podle odstavce 3:
a)
vytvoří účinný a účelný systém vnitřní kontroly a zajistí jeho fungování;
b)
používají systém účetnictví, který včas poskytuje přesné, úplné a spolehlivé údaje;
c)
poskytují informace požadované podle odstavce 5;
d)
v souladu s čl. 35 odst. 2 zajišťují následné zveřejňování. Jakékoli zpracovávání osobních údajů musí být v souladu s vnitrostátními předpisy, kterými se provádí směrnice 95/46/ES.
5. Subjekty určené podle odstavce 3 poskytnou Komisi do 15. února následujícího rozpočtového roku tyto dokumenty:
a)
výkaz výdajů, které byly v příslušném referenčním období vymezeném v odvětvových pravidlech vynaloženy při plnění stanovených úkolů a předloženy Komisi k úhradě. Tento výkaz zahrnuje předběžné financování i částky, u nichž probíhá nebo již proběhlo řízení o jejich zpětném získání. Přikládá se k němu prohlášení řídícího subjektu, v němž se potvrdí, že podle názoru osob pověřených správou finančních prostředků:
i)
jsou tyto informace řádně předkládány a jsou úplné a přesné;
ii)
výdaje byly použity k zamýšlenému účelu, jak je vymezen v odvětvových pravidlech;
iii)
zavedené kontrolní systémy poskytují nezbytné záruky legality a správnosti uskutečněných operací;
b)
každoroční souhrn závěrečných zpráv o auditu a informací o provedených kontrolách, včetně rozboru povahy a rozsahu chyb a nedostatků zjištěných v systémech a přijatých či plánovaných nápravných opatření.
K výkazu uvedenému v prvním pododstavci písm. a) a k souhrnu uvedenému v prvním pododstavci písm. b) se připojí výrok nezávislého auditora vypracovaný v souladu s mezinárodně uznávanými auditorskými standardy. Tento výrok uvede, zda výkaz podává věrný a poctivý obraz skutečnosti, zda výdaje, o jejichž úhradu byla Komise požádána, jsou legální a správné a zda zavedené kontrolní systémy fungují řádně. Tento výrok rovněž uvede, zda kontrolní činnost nezpochybňuje tvrzení obsažená v prohlášení řídícího subjektu uvedeném v prvním pododstavci písm. a).
Lhůtu stanovenou na 15. únor může Komise na základě sdělení dotčeného členského státu výjimečně prodloužit až do 1. března.
Členské státy mohou na vhodné úrovni zveřejnit informace uvedené v tomto odstavci.
Členské státy kromě toho mohou na základě informací uvedených v tomto odstavci vydat prohlášení podepsané na patřičné úrovni.
6. Aby bylo zajištěno, že finanční prostředky Unie jsou používány v souladu s platnými pravidly, Komise:
a)
uplatňuje postupy zaměřené na kontrolu a schválení účetní závěrky určených subjektů, aby zajistila, aby byla tato účetní závěrka úplná, přesná a věrná;
b)
vyloučí z financování výdajů Unií úhrady provedené v rozporu s platným právem;
c)
přeruší běh platebních lhůt nebo pozastaví platby v případech stanovených v odvětvových pravidlech.
Komise ukončí úplné nebo částečné přerušení běhu platebních lhůt nebo pozastavení plateb poté, co členský stát předloží své připomínky, a jakmile přijme jakákoli nezbytná opatření. Výroční zpráva o činnosti uvedená v čl. 66 odst. 9 obsahuje informace o veškerých povinnostech vyplývajících z tohoto pododstavce.
7. Odvětvová pravidla vezmou v úvahu potřeby programů v rámci evropské územní spolupráce, zejména pokud jde o obsah prohlášení řídícího subjektu, o postup stanovený v odstavci 3 a o funkci auditu.
8. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se sdíleného řízení s členskými státy, včetně vytvoření rejstříku subjektů odpovědných za řízení a kontrolu finančních prostředků Unie, a opatření zaměřených na podporu šíření osvědčených postupů.
Článek 60
Nepřímé řízení
1. Subjekty a osoby pověřené úkoly souvisejícími s plněním rozpočtu podle čl. 58 odst. 1 písm. c) dodržují zásady řádného finančního řízení, transparentnosti a zákazu diskriminace a při správě finančních prostředků Unie zajišťují viditelnost její činnosti. Při správě finančních prostředků Unie zaručují úroveň ochrany finančních zájmů Unie rovnocennou úrovni ochrany vyžadované podle tohoto nařízení, přičemž náležitě zohlední:
a)
povahu jim svěřených úkolů a výši příslušných částek;
b)
související finanční rizika;
c)
míru jistoty vyplývající z jejich systémů, pravidel a postupů ve spojení s opatřeními, která přijala Komise pro účely dohledu nad plněním jim svěřených úkolů a podpory tohoto plnění.
2. Za účelem ochrany finančních zájmů Unie subjekty a osoby pověřené podle čl. 58 odst. 1 písm. c) v souladu se zásadou proporcionality:
a)
zřídí účinný a účelný systém vnitřní kontroly a zajistí jeho fungování;
b)
používají systém účetnictví, který včas poskytuje přesné, úplné a spolehlivé údaje;
c)
podléhají nezávislému externímu auditu prováděnému auditorem funkčně nezávislým na dotčeném subjektu či osobě v souladu s mezinárodně uznávanými auditorskými standardy;
d)
používají náležitá pravidla a postupy pro poskytování finančních prostředků Unie prostřednictvím grantů, veřejných zakázek a finančních nástrojů;
e)
v souladu s čl. 35 odst. 2 zajišťují následné zveřejňování informací o příjemcích finančních prostředků;
f)
zajišťují přiměřenou ochranu osobních údajů, jak je stanoveno ve směrnici 95/46/ES a v nařízení (ES) č. 45/2001.
Osoby pověřené podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodu viii) přijmou svá finanční pravidla s předchozím souhlasem Komise. Požadavky uvedené v prvním pododstavci písm. a) až e) tohoto odstavce splní nejpozději šest měsíců po zahájení svého mandátu. Pokud na konci tohoto období uvedené požadavky splňují pouze částečně, přijme Komise vhodná nápravná opatření zaměřená na dohled nad plněním úkolů, které byly těmto osobám svěřeny, a na podporu tohoto plnění.
3. Při plnění úkolů souvisejících s plněním rozpočtu předcházejí subjekty a osoby pověřené podle čl. 58 odst. 1 písm. c) nesrovnalostem a podvodům, odhalují je a napravují. Za tímto účelem provádějí při dodržení zásady proporcionality kontroly ex ante a ex post, je-li to vhodné, včetně kontrol na místě na reprezentativním vzorku nebo na vzorku vybraném na základě rizika výskytu chyb, aby se zajistilo skutečné provedení činností financovaných z rozpočtu a jejich řádné plnění. Kromě toho zpětně získávají neoprávněně vyplacené finanční prostředky, a je-li to za tímto účelem nezbytné, zahajují správní a soudní řízení.
4. Subjektům a osobám pověřeným podle čl. 58 odst. 1 písm. c) může Komise pozastavit platby, zejména jsou-li zjištěny systémové chyby, jež zpochybňují spolehlivost systémů vnitřní kontroly dotčeného subjektu či osoby nebo legalitu a správnost uskutečněných operací.
Bez ohledu na článek 92 může příslušná schvalující osoba zcela nebo zčásti přerušit platby takovým subjektům či osobám za účelem provedení další kontroly, pokud:
i)
získá informace, které svědčí o významném nedostatku ve fungování systému vnitřní kontroly nebo naznačují, že výdaje, k nimž dotčený subjekt či osoba vydal osvědčení, jsou spojeny s vážnou nesrovnalostí a nebyly opraveny;
ii)
je přerušení plateb nezbytné k tomu, aby se zabránilo závažnému poškození finančních zájmů Unie.
5. Aniž je dotčen odstavec 7, předloží subjekty a osoby pověřené podle čl. 58 odst. 1 písm. c) Komisi tyto dokumenty:
a)
zprávu o plnění jim svěřených úkolů;
b)
svůj výkaz výdajů vynaložených při plnění jim svěřených úkolů. Přikládá se k němu prohlášení řídícího subjektu, v němž se potvrdí, že podle názoru osob pověřených správou finančních prostředků:
i)
jsou tyto informace řádně předkládány a jsou úplné a přesné;
ii)
výdaje byly použity k zamýšlenému účelu, jak je vymezeno v pověřovacích dohodách nebo tam, kde je to relevantní, v odvětvových pravidlech;
iii)
zavedené kontrolní systémy poskytují nezbytné záruky legality a správnosti uskutečněných operací;
c)
souhrn závěrečný zpráv o auditu a informací o provedených kontrolách, včetně rozboru povahy a rozsahu chyb a nedostatků zjištěných v systémech a přijatých či plánovaných nápravných opatření.
K dokumentům uvedeným v prvním pododstavci se připojí výrok nezávislého auditora vypracovaný v souladu s mezinárodně uznávanými auditorskými standardy. Tento výrok uvede, zda výkaz podává věrný a poctivý obraz skutečnosti, zda zavedené kontrolní systémy řádně fungují a zda jsou uskutečněné transakce legální a správné. Tento výrok rovněž uvede, zda kontrolní činnost nezpochybňuje tvrzení obsažená v prohlášení řídícího subjektu uvedeném v prvním pododstavci písm. b).
Dokumenty uvedené v prvním pododstavci se předloží Komisi do 15. února následujícího rozpočtového roku. Výrok uvedený v druhém pododstavci se Komisi předloží do 15. března.
Povinnostmi uvedenými v tomto odstavci nejsou dotčeny dohody uzavřené s mezinárodními organizacemi a třetími zeměmi. Tyto dohody musí obsahovat alespoň povinnost, aby tyto mezinárodní organizace a třetí země každoročně předkládaly Komisi prohlášení, že během dotčeného rozpočtového roku byl příspěvek Unie využit a zaúčtován v souladu s požadavky stanovenými v odstavci 2 a s povinnostmi stanovenými v těchto dohodách.
6. Aniž je dotčen odstavec 7, Komise:
a)
dohlíží na to, aby tyto osoby a subjekty plnily své úkoly zejména tím, že plnění daného programu podrobují auditům a hodnocení;
b)
uplatňuje postupy zaměřené na kontrolu a schválení účetní závěrky pověřených subjektů a osob, aby zajistila, aby byla tato účetní závěrka úplná, přesná a věrná;
c)
vyloučí z financování výdajů Unií úhrady v rozporu s platnými pravidly.
7. Odstavce 5 a 6 se nepoužijí na příspěvky Unie poskytnuté subjektům, na něž se podle článku 208 vztahuje zvláštní postup udělení absolutoria.
8. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se nepřímého řízení, včetně stanovení podmínek nepřímého řízení, na základě kterých mají být systémy, pravidla a postupy těchto subjektů a osob rovnocenné systémům, pravidlům a postupům Komise, a dále prohlášení řídícího subjektu a prohlášení o dodržení postupů, postupy pro kontrolu a schvalování účetní závěrky a vyloučení z možnosti financování Unií výdajů vynaložených v rozporu s použitelnými pravidly.
Článek 61
Hodnocení ex ante a pověřovací dohody
1. Komise předtím, než pověří úkoly souvisejícími s plněním rozpočtu subjekty či osoby podle čl. 58 odst. 1 písm. c), získá doklady o splnění požadavků stanovených v čl. 60 odst. 2 prvním pododstavci písm. a) až d).
Pokud dojde k závažné změně v systémech nebo pravidlech subjektu nebo osoby pověřeného podle čl. 58 odst. 1 písm. c) nebo v postupech, které souvisejí se správou finančních prostředků Unie, jež byla tomuto subjektu nebo této osobě svěřena, dotčený subjekt nebo osoba o ní neprodleně uvědomí Komisi. Komise přezkoumá pověřovací dohody uzavřené s dotčeným subjektem či osobou, aby bylo i nadále zajištěno plnění požadavků stanovených v čl. 60 odst. 2 prvním pododstavci písm. a) až d).
2. Není-li pověřený subjekt určen v základním právním aktu, vybere Komise subjekt z některé z kategorií uvedených v čl. 58 odst. 1 písm. c) bodech ii), v), vi) a vii) s náležitým ohledem na povahu úkolů, které mu mají být svěřeny, i na zkušenosti a provozní a finanční způsobilost dotčených subjektů. Výběr musí být transparentní, podložený objektivními důvody a nesmí vést ke střetu zájmů.
3. Pověřovací dohody stanoví požadavky podle čl. 60 odst. 2 prvního pododstavce písm. a) až d). Jasně vymezí úkoly svěřené subjektu a musí obsahovat závazek dotčených subjektů či osob splnit povinnosti stanovené v čl. 60 odst. 2 prvním pododstavci písm. e) a f) a zdržet se jakéhokoli jednání, které by mohlo vést ke střetu zájmů.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se hodnocení ex ante pravidel a postupů v rámci nepřímého řízení a obsahu pověřovacích dohod.
Článek 62
Výkonné agentury
1. Komise může svěřit pravomoc provádět jejím jménem a na její odpovědnost, zcela nebo zčásti, program nebo projekt Unie výkonným agenturám v souladu s nařízením Rady (ES) č. 58/2003 ze dne 19. prosince 2002, kterým se stanoví statut výkonných agentur pověřených některými úkoly správy programů Společenství (16). Výkonné agentury se zřizují rozhodnutím Komise a jsou právnickými osobami podle práva Unie.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající výkonu pravomoci svěřené výkonným agenturám.
2. Odpovídající operační prostředky vynakládá ředitel výkonné agentury v rámci přímého řízení.
Článek 63
Meze pověřování
1. Komise nepověří plněním úkolů souvisejícími s vynakládáním finančních prostředků Unie, včetně vyplácení a inkasa, externí soukromoprávní subjekty, s výjimkou případů uvedených v čl. 58 odst. 1 písm. c) bodech v), vi) a vii) nebo zvláštních případů týkajících se plateb:
i)
které mají být provedeny ve prospěch příjemců určených Komisí;
ii)
jejichž podmínky a výše byly určeny Komisí a
iii)
jejichž provádění nezahrnuje uvážení subjektu uskutečňujícího platbu.
2. Externím soukromoprávním subjektům, které nejsou pověřeny výkonem veřejné služby, může Komise svěřit tyto úkoly: technické poradenství a správní, přípravné nebo doplňující úkoly, které nezahrnují ani výkon veřejné moci, ani použití pravomoci volného uvážení.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se pověřování některých vnějších soukromých subjektů nebo osob úkoly v souladu s pravidly pro zadávání veřejných zakázek stanovenými v části první hlavě V.
KAPITOLA 3
Účastníci finančních operací
Oddíl 1
Zásada oddělení funkcí
Článek 64
Oddělení funkcí
1. Funkce schvalující osoby a účetního jsou oddělené a vzájemně neslučitelné.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se práv a povinností všech účastníků finančních operací.
Oddíl 2
Schvalující osoba
Článek 65
Schvalující osoba
1. Každý orgán vykonává povinnosti schvalující osoby.
2. Pro účely této hlavy se „zaměstnancem“ rozumí osoba, na niž se vztahuje služební řád.
3. Každý orgán pověří v souladu s podmínkami svého jednacího řádu plněním úkolů schvalující osoby zaměstnance na náležité pozici. Ve svých vnitřních správních předpisech určí zaměstnance, které plněním těchto úkolů pověří, a stanoví rozsah pověření a to, zda mohou osoby pověřené plněním těchto úkolů dále pověřit jiné osoby.
4. Plněním úkolů schvalující osoby mohou být pověřeni nebo dále pověřeni pouze zaměstnanci.
5. Příslušné schvalující osoby jednají pouze v mezích stanovených v pověřovacím aktu. Příslušné schvalující osobě může být nápomocen jeden nebo více zaměstnanců, jejichž úkolem je uskutečňovat některé operace nezbytné pro plnění rozpočtu a předkládání účtů v rámci odpovědnosti schvalující osoby.
6. Pokud jako dále pověřené schvalující osoby podle čl. 56 odst. 2 jednají vedoucí delegací Unie, podléhají Komisi jako orgánu odpovědnému za stanovení, výkon, sledování a hodnocení jejich úkolů a povinností jakožto dále pověřených schvalujících osob. Komise o tom zároveň uvědomí vysokého představitele.
7. Příslušné schvalující osobě mohou být nápomocni zaměstnanci, kteří jsou v rámci její odpovědnosti pověřeni plnit některé úkoly nezbytné pro plnění rozpočtu a poskytování finančních informací a informací o řízení. Na zaměstnance pomáhající příslušné schvalující osobě se vztahuje článek 57.
8. Každý orgán informuje Účetní dvůr, Evropský parlament a Radu o jmenování a odvolání pověřených schvalujících osob, interních auditorů a účetních a o veškerých vnitřních předpisech, které přijme s ohledem na finanční záležitosti.
9. Každý orgán informuje Účetní dvůr o jmenování správců zálohových účtů a o rozhodnutích o pověření podle čl. 69 odst. 1 a článku 70.
10. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se pomoci poskytované příslušným schvalujícím osobám a vnitřních předpisů, jimiž se pověřování řídí.
Článek 66
Pravomoci a povinnosti schvalující osoby
1. Schvalující osoba je v každém orgánu odpovědná za plnění příjmů a výdajů v souladu se zásadou řádného finančního řízení a za zajišťování jejich legality a správnosti.
2. Pro účely odstavce 1 pověřená schvalující osoba v souladu s článkem 32 a minimálními standardy přijatými jednotlivými orgány a s náležitým ohledem na rizika spojená s prostředím řízení a povahou financovaných akcí zavede organizační strukturu a systémy vnitřní kontroly, které jsou vhodné pro plnění jejích úkolů. Vytvoření takové struktury a systémů vychází z komplexní analýzy rizik, která zohledňuje jejich nákladovou efektivitu.
3. K plnění výdajů přijímá příslušná schvalující osoba rozpočtové i právní závazky, potvrzuje výdaje, schvaluje platby a provádí předběžné úkony nezbytné pro vynakládání prostředků.
4. Plnění příjmů zahrnuje sestavení odhadů pohledávek, stanovení inkasních nároků a vydávání inkasních příkazů. Případně zahrnuje vzdání se stanovených nároků.
5. U každé operace se provede alespoň kontrola ex ante, která je založena na dokumentární prověrce a na dostupných výsledcích již provedených kontrol a týká se provozních a finančních hledisek dané operace.
Předmětem kontrol ex ante je zahájení a ověření operace.
Ověření určité operace provádějí zaměstnanci jiní než ti, kteří ji zahájili. Zaměstnanci, kteří provádějí ověření, nesmějí být podřízenými zaměstnanců, kteří ověření zahájili.
6. Pověřená schvalující osoba může zavést kontroly ex post za účelem ověření operací, které již byly schváleny na základě kontrol ex ante. V závislosti na míře rizika mohou být takové kontroly prováděny na vzorku.
Kontroly ex ante nesmějí provádět zaměstnanci odpovědní za kontroly ex post. Zaměstnanci odpovědní za kontroly ex post nesmějí být podřízeni zaměstnancům odpovědným za kontroly ex ante.
Pokud pověřená schvalující osoba provádí v rámci kontrol ex post finanční audity příjemců grantu, používá jasná, důsledná a transparentní auditní pravidla a dodržuje práva Komise i auditovaného subjektu.
7. Zaměstnanci odpovědní za kontrolu řízení finančních operací musí mít nezbytné odborné znalosti. Dodržují zvláštní kodex profesních standardů, který daný orgán přijal.
8. Pokud se zaměstnanec pověřený finančním řízením a kontrolou operací domnívá, že rozhodnutí, které má na žádost nadřízeného učinit nebo schválit, vykazuje nesrovnalost nebo porušuje zásadu řádného finančního řízení nebo profesní pravidla, která tito zaměstnanci musí dodržovat, uvědomí o tom svého přímého nadřízeného. Učiní-li tak písemně, přímý nadřízený mu také odpoví písemně. Pokud přímý nadřízený nepřijme žádná opatření nebo potvrdí počáteční rozhodnutí či pokyny a pokud se zaměstnanec domnívá, že toto potvrzení není dostatečnou reakcí na jeho obavy, informuje o tom zaměstnanec písemně pověřenou schvalující osobu. V případě nečinnosti této osoby informuje zaměstnanec příslušnou komisi uvedenou v čl. 73 odst. 6.
V případě jakéhokoli protiprávního jednání, podvodu nebo korupce, které by mohly poškodit zájmy Unie, zaměstnanec uvědomí orgány a subjekty určené platnými právními předpisy. Smlouvy s externími auditory provádějícími audity finančního řízení Unie musí obsahovat povinnost externího auditora informovat pověřenou schvalující osobu o jakékoli podezřelé činnosti, podvodu nebo korupci, které by mohly poškodit zájmy Unie.
9. Pověřená schvalující osoba podává svému orgánu každoročně zprávu o plnění svých povinností ve formě výroční zprávy o činnosti, která obsahuje finanční informace a informace o řízení, včetně výsledků kontrol, a v níž tato osoba prohlásí, že není-li ve výhradách týkajících se vymezených oblastí příjmů a výdajů uvedeno jinak, má přiměřenou jistotu, že:
a)
údaje obsažené ve zprávě podávají věrný a poctivý obraz skutečnosti;
b)
zdroje vyčleněné na činnosti popsané ve zprávě byly použity ke stanovenému účelu a v souladu se zásadou řádného finančního řízení;
c)
zavedené kontrolní postupy poskytují nezbytné záruky legality a správnosti uskutečněných operací.
Zpráva o činnosti uvádí výsledky operací vzhledem ke stanoveným cílům, rizika spojená s těmito operacemi, využití zdrojů, které byly k dispozici, a účinnost a účelnost systémů vnitřní kontroly, včetně celkového zhodnocení nákladů a přínosů kontrol.
Do 15. června každého roku předá Komise Evropskému parlamentu a Radě shrnutí výročních zpráv o činnosti za předchozí rok. Evropskému parlamentu a Radě jsou rovněž zpřístupněny výroční zprávy o činnosti každé pověřené schvalující osoby.
10. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se kontrol ex ante a ex post, uchovávání podkladů, kodexu profesních standardů, nečinnosti pověřené schvalující osoby, předávání informací účetnímu a zpráv o jednacích řízeních.
Článek 67
Pravomoci a povinnosti vedoucích delegací Unie
1. Pokud vedoucí delegací Unie jednají jako dále pověřené schvalující osoby podle čl. 56 odst. 2, úzce spolupracují s Komisí v zájmu náležitého vynakládání finančních prostředků s ohledem na zajištění zejména legality a správnosti finančních operací, dodržování zásady řádného finančního řízení při správě finančních prostředků a účinné ochrany finančních zájmů Unie.
Za tímto účelem přijmou potřebná opatření, aby zamezili jakékoli situaci, která by mohla ohrozit odpovědnost Komise za plnění rozpočtu, kterým byli dále pověřeni, jakož i jakémukoli střetu priorit, který může mít vliv na plnění úkolů finančního řízení, kterými byli dále pověřeni.
Pokud vyvstane situace nebo střet priorit uvedené v druhém pododstavci, vedoucí delegací Unie o nich neprodleně informují příslušné generální ředitele Komise a ESVČ. Tito generální ředitelé přijmou vhodná opatření k nápravě situace.
2. Pokud se vedoucí delegací Unie ocitnou v situaci uvedené v čl. 66 odst. 8, obrátí se na specializovanou komisi pro řešení finančních nesrovnalostí zřízenou podle čl. 73 odst. 6. V případě jakéhokoli protiprávního jednání, podvodu nebo korupce, které by mohly poškodit zájmy Unie, uvědomí orgány a subjekty určené platnými právními předpisy.
3. Vedoucí delegací Unie jednající jako dále pověřené schvalující osoby podle čl. 56 odst. 2 podávají zprávu své pověřené schvalující osobě, která tuto zprávu zahrne do své výroční zprávy o činnosti podle čl. 66 odst. 9. Zprávy vedoucích delegací Unie obsahují informace o účinnosti a účelnosti systémů vnitřní kontroly, které byly v delegaci zavedeny, jakož i o řízení operací, jimiž byli dále pověřeni, a vydávají prohlášení o věrohodnosti uvedené v čl. 73 odst. 5 třetího pododstavce. Tyto zprávy se přikládají k výroční zprávě pověřené schvalující osoby o činnosti a zpřístupní se Evropskému parlamentu a Radě s náležitým ohledem na jejich případnou důvěrnou povahu.
Vedoucí delegací Unie plně spolupracují s orgány, které se účastní postupu udělování absolutoria, a poskytují jim podle potřeby nezbytné doplňující informace. V této souvislosti mohou být požádáni o účast na jednáních příslušných subjektů a být nápomocni příslušné pověřené schvalující osobě.
4. Vedoucí delegací Unie jednající jako dále pověřené schvalující osoby podle čl. 56 odst. 2 zodpovědí jakékoli dotazy pověřené schvalující osoby Komise, dotazy Komise samotné a v souvislosti s udělováním absolutoria dotazy Evropského parlamentu.
5. Komise zajistí, aby k dalšímu pověřování nedocházelo na úkor postupu udělování absolutoria podle článku 319 Smlouvy o fungování EU.
Oddíl 3
Účetní
Článek 68
Pravomoci a povinnosti účetního
1. Každý orgán jmenuje účetního, který odpovídá za:
a)
řádné provádění plateb, vybírání příjmů a inkaso stanovených pohledávek;
b)
přípravu a předkládání účetní závěrky v souladu s částí první hlavou IX;
c)
vedení účtů v souladu s částí první hlavou IX;
d)
stanovení účetních postupů včetně účtové osnovy v souladu s částí první hlavou IX;
e)
stanovení a validaci účetních systémů a případně validaci systémů stanovených schvalující osobou a určených k poskytování nebo odůvodňování účetních údajů; v tomto ohledu je účetní zmocněn kdykoli ověřovat dodržování kritérií pro validaci;
f)
správu pokladny.
Účetní ESVČ odpovídá pouze za oddíl rozpočtu „ESVČ“, který ESVČ plní. Účetní Komise nadále odpovídá za celý oddíl rozpočtu „Komise“, včetně účetních operací s prostředky, jejichž správou jsou dále pověřeni vedoucí delegací Unie.
Účetní Komise jedná s výhradou článku 213 rovněž jako účetní ESVČ, pokud jde o plnění oddílu rozpočtu „ESVČ“.
2. Účetní Komise odpovídá za stanovení účetních pravidel a harmonizovaných účtových osnov v souladu s částí první hlavou IX.
3. Účetní získávají od schvalujících osob veškeré informace, které jsou nezbytné k sestavování účetních závěrek poskytujících věrný a poctivý obraz finanční situace orgánů a plnění rozpočtu. Schvalující osoby zaručují spolehlivost poskytovaných informací.
4. Než orgán nebo subjekt uvedený v článku 208 přijme účetní závěrku, schválí ji nejprve účetní, který osvědčí, že účetní závěrka s přiměřenou jistotou poskytuje věrný a poctivý obraz finanční situace orgánu nebo subjektu uvedeného v článku 208.
K tomuto účelu účetní ověří, že účetní závěrka byla zpracována v souladu s účetními pravidly uvedenými v článku 143 a účetními postupy uvedenými v odst. 1 písm. d) tohoto článku a že do ní byly zaznamenány veškeré příjmy a výdaje.
Pověřené schvalující osoby poskytnou veškeré informace, které účetní potřebuje ke splnění svých povinností.
Schvalující osoby nesou i nadále plnou odpovědnost za řádné využívání finančních prostředků, které spravují, za legalitu a správnost výdajů uskutečněných v jejich pravomoci a za úplnost a přesnost údajů předaných účetnímu.
5. Účetní má pravomoc provést kontrolu obdržených informací a jakoukoli další kontrolu, již považuje za nezbytnou ke schválení účetní závěrky.
V případě potřeby vznese účetní výhrady a přesně vysvětlí jejich povahu a rozsah.
6. Není-li v tomto nařízení stanoveno jinak, spravovat hotovost a ekvivalenty hotovosti je oprávněn výhradně účetní. Účetní odpovídá za jejich úschovu.
7. Při provádění programu nebo akce mohou být jménem a na účet Komise zřízeny svěřenské účty, aby je mohl spravovat subjekt pověřený podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodu ii), iii), v) nebo vi).
Za zřízení těchto účtů odpovídá schvalující osoba pověřená prováděním programu nebo akce, se souhlasem účetního Komise.
Za správu těchto bankovních účtů odpovídá schvalující osoba.
8. Účetní Komise stanoví pravidla pro otevírání, správu, uzavírání a používání svěřenských účtů.
9. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se pravomocí a povinností účetního, včetně jeho jmenování a ukončení výkonu funkce, jeho stanoviska k účetním a inventárním systémům, správy pokladny a bankovních účtů, podpisového práva k účtům, správy zůstatků na účtech, převodních a přepočtových operací, způsobů plateb, souborů údajů o právnických osobách a uchovávání podkladů.
Článek 69
Pověření výkonem pravomocí účetního
1. Účetní může při plnění svých povinností pověřit některými úkoly podřízené zaměstnance.
Tyto úkoly musí být uvedeny v pověřovacím aktu.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se osob oprávněných spravovat účty v místních jednotkách.
Oddíl 4
Správce zálohových účtů
Článek 70
Zálohové účty
1. Pro vybírání jiných příjmů než vlastních zdrojů a pro platby malých částek, vymezených v aktech v přenesené pravomoci přijatých podle tohoto nařízení mohou být zřízeny zálohové účty.
V oblasti operací pro řešení krizí a v oblasti operací humanitární pomoci ve smyslu článku 128 však lze zálohové účty využívat bez omezení částky, při dodržení výše prostředků schválených Evropským parlamentem a Radou pro příslušnou rozpočtovou položku pro běžný rozpočtový rok.
2. Finanční prostředky na zálohové účty poskytuje účetní daného orgánu a jejich vedením jsou pověřeni správci zálohových účtů jmenovaní účetním orgánu.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podmínky zálohových účtů, včetně maximálních částek, které mohou platit správci těchto účtů, a pravidla pro vnější akce, včetně pravidel týkajících se výběru správce zálohových účtů, poskytování finančních prostředků na tyto účty, kontrol ze strany schvalující osoby a účetního a dodržování postupů při zadávání veřejných zakázek. Komisi je dále svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se zřizování zálohových účtů a správců těchto účtů v delegacích Unie.
KAPITOLA 4
Odpovědnost účastníků finančních operací
Oddíl 1
Obecná pravidla
Článek 71
Odnětí pověření uděleného účastníkům finančních operací a jejich zbavení povinností
1. Příslušným schvalujícím osobám může orgán, který je jmenoval, kdykoli dočasně nebo s konečnou platností odejmout pověření.
2. Účetní nebo správce zálohových účtů nebo oba mohou být kdykoli dočasně nebo s konečnou platností zbaveni svých povinností orgánem, který je jmenoval.
3. Tímto článkem nejsou dotčena žádná disciplinární opatření přijatá vůči účastníkům finančních operací uvedeným v odstavcích 1 a 2.
Článek 72
Odpovědnost schvalující osoby za protiprávní jednání, podvod nebo korupci
1. Touto kapitolou není dotčena trestní odpovědnost, kterou mají účastníci finančních operací uvedení v článku 71 za podmínek stanovených použitelným vnitrostátním právem a platnými předpisy týkajícími se ochrany finančních zájmů Unie a boje proti korupci úředníků Unie a úředníků členských států.
2. Aniž jsou dotčeny články 73, 74 a 75 tohoto nařízení, nese každá příslušná schvalující osoba, účetní či správce zálohových účtů disciplinární a finanční odpovědnost za podmínek stanovených služebním řádem. V případě jakéhokoli protiprávního jednání, podvodu nebo korupce, které mohou poškodit zájmy Unie, je věc předložena orgánům a subjektům určeným platnými právními předpisy, zejména Evropskému úřadu pro boj proti podvodům.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se odpovědnosti schvalujících osob, účetních a správců zálohových účtů v případě protiprávního jednání, podvodu nebo korupce.
Oddíl 2
Pravidla vztahující se na příslušné schvalující osoby
Článek 73
Pravidla vztahující se na schvalující osoby
1. Příslušná schvalující osoba nese finanční odpovědnost za podmínek stanovených služebním řádem.
2. Finanční odpovědnost se uplatní zejména v případě, kdy příslušná schvalující osoba úmyslně nebo z hrubé nedbalosti:
a)
stanoví inkasní nárok, vydá inkasní příkaz, přidělí výdaj na závazek nebo podepíše platební příkaz v rozporu s tímto nařízením nebo akty v přenesené pravomoci přijatými podle něj;
b)
opomene vystavit doklad o stanovení pohledávky nebo opomene vydat inkasní příkaz nebo zdrží jeho vydání nebo zdrží vydání platebního příkazu a tím způsobí soukromoprávní odpovědnost orgánu vůči třetím osobám.
3. Pokud se pověřená nebo dále pověřená schvalující osoba domnívá, že rozhodnutí, které má učinit, vykazuje nesrovnalost nebo je v rozporu se zásadou řádného finančního řízení, uvědomí o tom písemně orgán, který ji pověřil. Pokud orgán, který ji pověřil, vydá písemně odůvodněný příkaz k přijetí uvedeného rozhodnutí, je tato pověřená nebo dále pověřená schvalující osoba zproštěna odpovědnosti.
4. V případě dalšího pověření uvnitř útvaru zůstává pověřená schvalující osoba odpovědná za účinnost a účelnost zavedených vnitřních systémů řízení a kontroly a za výběr dále pověřené schvalující osoby.
5. V případě dalšího pověření vedoucích delegací Unie je pověřená schvalující osoba odpovědná za vymezení zavedených vnitřních systémů řízení a kontroly, jakož i jejich účinnost a účelnost. Vedoucí delegací Unie odpovídají za náležité nastavení a fungování těchto systémů podle pokynů pověřené schvalující osoby, za správu finančních prostředků a za operace, které v rámci své odpovědnosti při vedení delegace Unie provádějí. Před tím, než se ujmou funkce, absolvují zvláštní školení zaměřené na úkoly a povinnosti schvalujících osob a plnění rozpočtu.
Vedoucí delegací Unie podávají zprávu v souladu s čl. 67 odst. 3 o plnění svých povinností podle prvního pododstavce tohoto odstavce.
Vedoucí delegací Unie podávají pověřené schvalující osobě Komise každý rok prohlášení o věrohodnosti vnitřních systémů řízení a kontroly zavedených v jejich delegacích a o řízení operací, jímž byli dále pověřeni, a o jeho výsledcích, tak aby schvalující osoba mohla vypracovat prohlášení uvedené v čl. 66 odst. 9.
6. Každý orgán zřídí specializovanou komisi pro řešení finančních nesrovnalostí nebo se podílí na práci společné komise zřízené více orgány. Tyto komise pracují nezávisle a zjišťují, zda došlo k finanční nesrovnalosti a jaké by měly být případné důsledky.
Na základě stanoviska této komise rozhodne orgán o zahájení disciplinárního řízení nebo řízení z důvodu finanční odpovědnosti. Pokud komise odhalí systémové problémy, podá schvalující osobě, pověřené schvalující osobě, pokud není zúčastněnou osobou, a internímu auditorovi zprávu s doporučeními.
7. Pokud vedoucí delegací Unie jednají jako dále pověřené schvalující osoby podle čl. 56 odst. 2, je k rozhodování o případech uvedených v čl. 56 odst. 2 příslušná specializovaná komise pro řešení finančních nesrovnalostí zřízená Komisí podle odstavce 6 tohoto článku.
Pokud tato komise odhalí systémové problémy, podá schvalující osobě, vysokému představiteli, pověřené schvalující osobě Komise, pokud není zúčastněnou osobou, a internímu auditorovi zprávu s doporučeními.
Na základě stanoviska této komise může Komise požádat vysokého představitele, aby jakožto orgán oprávněný ke jmenování zahájil vůči dále pověřeným schvalujícím osobám disciplinární řízení nebo řízení z důvodu finanční odpovědnosti, pokud se nesrovnalosti týkají plnění úkolů, jimiž je Komise dále pověřila. V takovém případě vysoký představitel podnikne patřičné kroky v souladu se služebním řádem za účelem uplatnění rozhodnutí o disciplinárních opatřeních nebo o finanční odpovědnosti dle doporučení Komise.
Členské státy plně podporují Unii při vyvozování důsledků z odpovědnosti dočasných zaměstnanců podle článku 22 služebního řádu, na něž se vztahuje čl. 2 písm. e) pracovního řádu ostatních zaměstnanců Evropských společenství.
8. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se pověřených schvalujících osob, včetně potvrzení pokynů a úlohy komise pro finanční nesrovnalosti.
Oddíl 3
Pravidla vztahující se na účetní a správce zálohových účtů
Článek 74
Pravidla vztahující se na účetní
1. Účetní nese disciplinární a finanční odpovědnost za podmínek a podle postupů stanovených služebním řádem. Účetní může být odpovědný zejména za tato svá pochybení:
a)
ztrátu nebo poškození finančních prostředků, majetku nebo dokladů, které mu byly svěřeny;
b)
neoprávněnou změnu na bankovních účtech nebo poštovních žirových účtech;
c)
inkaso nebo platbu částek, které neodpovídají částkám na odpovídajících inkasních nebo platebních příkazech;
d)
opomenutí vybrat splatné příjmy.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se odpovědnosti účetních v případě jiných forem pochybení.
Článek 75
Pravidla vztahující se na správce zálohových účtů
1. Správce zálohových účtů nese disciplinární a finanční odpovědnost za podmínek a podle postupů stanovených služebním řádem. Může být odpovědný zejména za tato svá pochybení:
a)
ztrátu nebo poškození finančních prostředků, majetku nebo dokladů, které mu byly svěřeny;
b)
nemožnost doložit platby, které provedl, řádnými podklady;
c)
uskutečnění platby ve prospěch jiných osob než oprávněných příjemců těchto plateb;
d)
opomenutí vybrat splatné příjmy.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se odpovědnosti správců zálohových účtů v případě jiných forem pochybení.
KAPITOLA 5
Příjmové operace
Oddíl 1
Poskytování vlastních zdrojů
Článek 76
Vlastní zdroje
1. Odhady příjmů složených z vlastních zdrojů uvedených v rozhodnutí 2007/436ES, Euratom se do rozpočtu zapisují v eurech. Poskytují se v souladu s nařízením (ES, Euratom) č. 1150/2000.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se vlastních zdrojů.
Oddíl 2
Odhady pohledávek
Článek 77
Odhady pohledávek
1. Jakmile má příslušná schvalující osoba dostatečné a spolehlivé informace k opatření nebo situaci, z nichž může Unii vzniknout pohledávka, provede odhad této pohledávky.
2. Příslušná schvalující osoba upraví odhad pohledávky, jakmile se dozví o skutečnosti, která mění opatření nebo situaci, na jejichž základě byl odhad proveden.
Při vystavení inkasního příkazu na základě opatření či situace, která vedla k odhadu pohledávky, příslušná schvalující osoba tento odhad upraví o odpovídající částku.
Je-li inkasní příkaz vystaven na stejnou částku jako původní odhad pohledávky, sníží se tento odhad na nulu.
3. Odchylně od odstavce 1 se odhad pohledávek neprovádí před poskytnutím částek vlastních zdrojů podle rozhodnutí 2007/436/ES, Euratom, které odvádějí členské státy Komisi v pevně stanovených dobách splatnosti. Pro tyto částky vydává příslušná schvalující osoba inkasní příkaz.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se odhadu pohledávek.
Oddíl 3
Stanovení pohledávek
Článek 78
Stanovení pohledávky
1. Stanovení pohledávky je úkon, kterým příslušná schvalující osoba:
a)
ověřuje, zda dluh existuje;
b)
určuje nebo ověřuje skutečnost a výši dluhu;
c)
ověřuje podmínky splatnosti dluhu.
2. Vlastní zdroje poskytnuté Komisi a veškeré pohledávky identifikované jako jisté, o stanovené pevné částce a splatné se stanovují inkasním příkazem předloženým účetnímu a výzvou k úhradě zaslanou dlužníku, přičemž obojí vystavuje příslušná schvalující osoba.
3. Neoprávněně vyplacené částky musí být získány zpět.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se stanovování pohledávek, včetně postupů a podkladů, a úroku z prodlení.
Oddíl 4
Schválení inkasa
Článek 79
Schválení inkasa
1. Schválení inkasa je úkon, kterým příslušná schvalující osoba vystavením inkasního příkazu vydává pokyn účetnímu, aby inkasoval pohledávku stanovenou příslušnou schvalující osobou.
2. Orgán může formálně stanovovat pohledávky za jinými subjekty než členskými státy formou rozhodnutí, které je vykonatelné ve smyslu článku 299 Smlouvy o fungování EU.
Je-li to nutné k účinné a včasné ochraně finančních zájmů Unie, může Komise za výjimečných okolností přijmout takové vykonatelné rozhodnutí rovněž ve prospěch jiných orgánů na jejich žádost, a to s ohledem na pohledávky vyplývající ze vztahu k zaměstnancům, na něž se vztahuje služební řád.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla pro vystavování inkasního příkazu.
Oddíl 5
Inkaso
Článek 80
Pravidla pro inkaso
1. Účetní jedná na základě inkasních příkazů k pohledávkám řádně stanoveným příslušnou schvalující osobou. Zajistí s náležitou pečlivostí, aby Unie obdržela své příjmy a aby byla zachována její práva.
Účetní inkasuje částky započtením proti případným odpovídajícím pohledávkám dlužníka vůči Unii. Tyto pohledávky musí být jisté, o stanovené pevné částce a splatné.
2. Pokud pověřená schvalující osoba hodlá zcela nebo zčásti upustit od inkasa stanovené pohledávky, ujistí se, že toto upuštění je v pořádku a je v souladu se zásadami řádného finančního řízení a proporcionality. Rozhodnutí o upuštění od inkasa musí být odůvodněno. Schvalující osoba může rozhodováním o upuštění od inkasa pověřit jinou osobu.
Pověřená schvalující osoba může zcela nebo zčásti zrušit stanovenou pohledávku. Částečné zrušení stanovené pohledávky neznamená vzdání se stanoveného nároku Unie.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se způsobu inkasa, včetně inkasa započtením, postupu vymáhání částek neuhrazených dobrovolně, dodatečných platebních lhůt, vymáhání pokut a dalších sankcí, upuštění od inkasa a zrušení stanovené pohledávky.
3. Členské státy v první řadě odpovídají za provádění kontrol a auditů a za zpětné získávání neoprávněně vyplacených částek, jak je stanoveno v odvětvových pravidlech. V rozsahu, v jakém členské státy zjišťují a napravují nesrovnalosti vlastních účtů, jsou vyňaty z finančních oprav týkajících se těchto nesrovnalostí, které provádí Komise.
4. Komise činí finanční opravy u členských států s cílem vyloučit z financování Unií výdaje vynaložené v rozporu s platným právem. Komise své finanční opravy zakládá na zjištění neoprávněně vydaných částek a na finančním dopadu na rozpočet. Pokud tyto částky nelze zjistit přesně, může Komise v souladu s odvětvovými pravidly provést opravy na základě extrapolace nebo paušální sazby.
Komise při rozhodování o částce finanční opravy přihlíží k povaze a závažnosti porušení platného práva a k jeho finančnímu dopadu na rozpočet, a to i v případě nedostatků v řídicích a kontrolních systémech.
Kritéria pro stanovení finančních oprav a postupy, které se přitom používají, mohou být stanoveny v odvětvových pravidlech.
5. Metodika provádění oprav extrapolací nebo paušální sazbou se stanovuje v souladu s odvětvovými pravidly tak, aby Komise mohla chránit finanční zájmy Unie.
Článek 81
Promlčecí lhůta
1. Aniž jsou dotčena ustanovení zvláštních předpisů a uplatňování rozhodnutí 2007/436/ES, Euratom, promlčují se nároky Unie vůči třetím osobám a nároky třetích osob vůči Unii po pěti letech.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se promlčecí lhůty.
Článek 82
Řešení nároků Unie na vnitrostátní úrovni
V případě úpadkového řízení se s nároky Unie zachází stejně příznivě jako s nároky veřejných subjektů těch členských států, kde řízení o jejich vymožení probíhá.
Článek 83
Pokuty, sankce a úroky uložené Komisí
1. Částky z pokut a sankcí, jakož i úroky či jakékoli jiné příjmy z nich plynoucí se nezaznamenávají jako příjmy rozpočtu, dokud mohou být rozhodnutí, která je ukládají, zrušena Soudním dvorem Evropské unie.
2. Částky uvedené v odstavci 1 se zaznamenají jako příjem rozpočtu co nejdříve a nejpozději v roce, jenž následuje po vyčerpání všech opravných prostředků. Částky, jež mají být na základě rozsudku Soudního dvora Evropské unie vráceny tomu, kdo je zaplatil, se jako příjem rozpočtu nezaznamenávají.
3. Odstavec 1 se nepoužije na rozhodnutí o schválení účetní závěrky nebo o finančních opravách.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se částek získaných z pokut a sankcí a z nich plynoucích úroků.
KAPITOLA 6
Výdajové operace
Článek 84
Rozhodnutí o financování
1. Každý výdaj musí být přidělen na závazek, potvrzen, schválen a zaplacen.
2. Kromě prostředků, které mohou být podle čl. 54 odst. 2 prvního pododstavce písm. e) použity bez základního právního aktu, musí přidělení výdajů na závazek předcházet rozhodnutí o financování přijaté orgánem nebo subjekty, které tento orgán pověřil.
3. Rozhodnutí o financování uvedené v odstavci 2 vymezí sledovaný cíl, očekávané výsledky, způsob provedení a celkovou částku. Obsahuje rovněž popis činností, které mají být financovány, výši finančních částek přidělených na jednotlivá opatření a orientační harmonogram jejich provádění.
V případě nepřímého řízení se v rozhodnutí o financování uvádí rovněž subjekt nebo osoba pověřený podle čl. 58 odst. 1 písm. c), kritéria pro výběr tohoto subjektu nebo osoby a úkoly, kterými byl pověřen.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se rozhodnutí o financování.
Oddíl 1
Přidělení výdajů na závazek
Článek 85
Druhy závazků
1. Rozpočtový závazek je operace, kterou se vyhrazují prostředky nutné k pokrytí následných úhrad sloužících ke splnění právních závazků.
Právní závazek je úkon, kterým schvalující osoba zakládá nebo stanovuje povinnost, ze které vyplývá zatížení rozpočtu.
Rozpočtové i právní závazky přijímá stejná schvalující osoba, s výjimkou řádně odůvodněných případů uvedených v aktech v přenesené pravomoci přijatých podle tohoto nařízení.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se druhů závazků, přijímání souhrnných závazků, podpisu téže osoby a správních výdajů, na něž se vztahují předběžné závazky.
3. Rozpočtové závazky spadají do jedné z těchto skupin:
a)
individuální: rozpočtový závazek je individuální, pokud je určen příjemce grantu i částka výdajů;
b)
souhrnné: rozpočtový závazek je souhrnný, pokud alespoň jeden z prvků potřebných k identifikaci individuálního závazku není určen;
c)
předběžné: rozpočtový závazek je předběžný, pokud je určen ke krytí výdajů uvedených v článku 170 nebo běžných správních výdajů a buď částka výdajů, nebo koneční příjemci nejsou s konečnou platností určeni.
4. Rozpočtové závazky na akce, jejichž trvání přesahuje jeden rozpočtový rok, mohou být rozloženy do ročních splátek, pouze pokud tak stanovuje základní právní akt nebo pokud se týkají správních výdajů.
Článek 86
Pravidla vztahující se na závazky
1. U všech opatření, která mohou vést k výdajům k tíži rozpočtu, příslušná schvalující osoba před přijetím právního závazku vůči třetím osobám nebo před převodem prostředků do svěřenského fondu na základě článku 187 přijme rozpočtový závazek.
2. Povinnost přijmout rozpočtový závazek před přijetím právního závazku uvedená v odstavci 1 se nevztahuje na právní závazky přijaté po vyhlášení krizové situace v rámci plánu kontinuity provozu v souladu s postupy, které Komise nebo kterýkoli jiný orgán přijal v rámci své správní samostatnosti.
3. V případě operací humanitární pomoci, operací v oblasti civilní ochrany a pomoci pro řešení krizí se povinnost stanovená v odstavci 1 nepoužije, pokud je pro účelné poskytování pomoci Unie nezbytné, aby Unie přijala právní závazek vůči třetím osobám okamžitě, a individuální rozpočtový závazek nelze zaúčtovat předem. Zaúčtování rozpočtového závazku se učiní co nejdříve po přijetí právního závazku vůči třetím osobám.
4. S výhradou zvláštních ustanovení části druhé hlavy IV pokrývají souhrnné rozpočtové závazky celkové náklady odpovídajících individuálních právních závazků přijatých do 31. prosince roku n + 1.
S výhradou čl. 85 odst. 4 a čl. 203 odst. 2 musí být individuální právní závazky, které se vztahují k individuálním nebo předběžným rozpočtovým závazkům, přijaty do 31. prosince roku n.
Na konci období uvedených v prvním a druhém pododstavci zruší příslušná schvalující osoba nevyužitý zůstatek těchto rozpočtových závazků.
Částku každého individuálního právního závazku, která vyplývá ze souhrnného rozpočtového závazku, před podpisem zaznamená příslušná schvalující osoba do rozpočtových účtů a zaúčtuje k souhrnnému rozpočtovému závazku.
5. Rozpočtové a právní závazky zaznamenané v souvislosti s akcemi, jejichž trvání přesahuje jeden rozpočtový rok, jiné než výdaje na zaměstnance, mají lhůtu pro plnění stanovenou v souladu se zásadou řádného finančního řízení.
Části těchto závazků, které nejsou uplatněny do šesti měsíců po uplynutí této lhůty, se zruší podle článku 15.
Částka rozpočtového závazku odpovídající právnímu závazku, u nějž nebyla provedena žádná platba ve smyslu článku 90 do dvou let od podpisu právního závazku, se zrušuje, kromě případů, kdy je tato částka předmětem soudního nebo rozhodčího řízení nebo kdy jsou v odvětvových pravidlech stanovena zvláštní ustanovení.
6. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se rozpočtových a právních závazků, včetně zaznamenávání individuálních závazků.
Článek 87
Kontrola závazků
1. Při přijímání rozpočtového závazku se příslušná schvalující osoba ujistí, že:
a)
výdaj byl přiřazen ke správnému bodu rozpočtu;
b)
prostředky jsou k dispozici;
c)
výdaj je v souladu se Smlouvami, rozpočtem, tímto nařízením, akty v přenesené pravomoci přijatými podle tohoto nařízení a se všemi právními akty přijatými na základě Smluv a jakýmikoli jinými nařízeními;
d)
je dodržena zásada řádného finančního řízení. Vhodnost předběžného financování, jeho výše a celkový časový rozpis plateb musí být úměrné předpokládané době trvání, pokroku při provádění a finančním rizikům souvisejícím s tímto předběžným financováním.
2. Při zaznamenávání právního závazku se schvalující osoba předtím, než připojí svůj ruční nebo elektronický podpis, ujistí, že:
a)
závazek je kryt odpovídajícím rozpočtovým závazkem;
b)
výdaj je řádný a v souladu se Smlouvami, rozpočtem, tímto nařízením, akty v přenesené pravomoci přijatými podle tohoto nařízení, se všemi právními akty přijatými na základě Smluv a jakýmikoli jinými nařízeními;
c)
je dodržena zásada řádného finančního řízení.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se kontroly závazků.
Oddíl 2
Potvrzení výdajů
Článek 88
Potvrzení výdaje
1. Potvrzení výdaje je úkon, kterým příslušná schvalující osoba:
a)
ověřuje existenci věřitelova nároku;
b)
určuje nebo ověřuje skutečnost a výši pohledávky;
c)
ověřuje podmínky splatnosti pohledávky.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se potvrzování výdajů, včetně předávání výdajů na zaměstnance k platbě a průběžných plateb a plateb zůstatku dlužné částky u veřejných zakázek a grantů, ověřování správnosti u plateb předběžného financování a průběžných plateb a formy doložek „předáno k platbě“ a „správnost ověřena“.
Oddíl 3
Schválení výdajů
Článek 89
Schválení výdaje
1. Schválení výdaje je úkon, kterým příslušná schvalující osoba po ověření, že jsou prostředky k dispozici, vydá vystavením platebního příkazu pokyn účetnímu, aby uhradil částku výdaje potvrzeného příslušnou schvalující osobou.
Jestliže se v souvislosti s poskytnutými službami včetně pronájmu nebo dodání zboží provádějí pravidelné platby, může schvalující osoba na základě vlastní analýzy rizik nařídit použití systému přímého inkasa.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se schvalování výdajů, včetně stanovování informací povinně uváděných na platebním příkazu, a kontrol platebních příkazů schvalující osobou.
Oddíl 4
Úhrada výdajů
Článek 90
Druhy plateb
1. Platbu lze provést, pouze je-li prokázáno, že odpovídající akce je v souladu se základním právním aktem nebo smlouvou; platba zahrnuje jednu nebo více z těchto operací:
a)
platbu celé dlužné částky;
b)
platbu dlužné částky některým z těchto způsobů:
i)
předběžným financováním, jež může být rozloženo do několika plateb po podpisu pověřovací dohody, smlouvy nebo grantové dohody nebo po obdržení rozhodnutí o udělení grantu;
ii)
jednou nebo více průběžnými platbami jako protiplnění za částečné provedení akce;
iii)
výplatou zůstatku dlužných částek, pokud je akce provedena v plném rozsahu.
2. Platby uvedené v odstavci 1 se v rozpočtovém účetnictví rozlišují podle druhu a zaznamenávají se k okamžiku, ke kterému byla každá platba uskutečněna.
3. Účetní pravidla uvedená v článku 152 zahrnují pravidla, jimiž se řídí zúčtování předběžného financování a uznávání způsobilosti nákladů.
4. Příslušná schvalující osoba pravidelně zúčtovává platby předběžného financování podle ekonomické povahy a časového plánu uskutečněného projektu.
Pokud se příslušná schvalující osoba domnívá, že je zbytečné žádat od příjemců grantu a zhotovitelů, dodavatelů nebo poskytovatelů finanční výkaz, získá od nich v případě grantů nebo smluv převyšujících 5 000 000 EUR alespoň jednou ročně informace o celkových vynaložených prostředcích.
Smlouvy, rozhodnutí o udělení grantu, grantové dohody a pověřovací dohody musí obsahovat příslušná ustanovení pro účely druhého pododstavce.
Tímto odstavcem nejsou dotčena zvláštní pravidla stanovená v části druhé hlavě IV.
5. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se druhů plateb a podkladů.
Článek 91
Platby omezené na dostupné finanční prostředky
Platbu výdajů provádí účetní v mezích dostupných finančních prostředků.
Oddíl 5
Lhůty pro výdajové operace
Článek 92
Lhůty pro výdaje
1. Platby se uskuteční do:
a)
90 kalendářních dnů v případě pověřovacích dohod, smluv, grantových dohod a rozhodnutí o udělení grantu, které zahrnují technické služby nebo akce, jejichž vyhodnocení je zvlášť složité a u nichž platba závisí na schválení zprávy nebo osvědčení;
b)
60 kalendářních dnů v případě všech ostatních pověřovacích dohod, smluv, grantových dohod a rozhodnutí o udělení grantu, u nichž platba závisí na schválení zprávy nebo osvědčení;
c)
30 kalendářních dnů v případě všech ostatních pověřovacích dohod, smluv, grantových dohod a rozhodnutí o udělení grantu.
2. Příslušná schvalující osoba může stavit platební lhůtu, pokud:
a)
příslušná částka není splatná nebo
b)
nebyly předloženy požadované podklady.
Pokud příslušná schvalující osoba obdrží informace, které zpochybňují způsobilost výdajů uvedených v žádosti o platbu, může stavit platební lhůtu za účelem ověření, včetně prostřednictvím kontrol na místě, že výdaje jsou skutečně způsobilé.
3. Dotčení věřitelé musí být o důvodech stavení lhůty písemně informováni.
4. Přesáhne-li doba stavení lhůty dva měsíce, může věřitel požádat příslušnou schvalující osobu, aby rozhodla o dalším trvání stavení lhůty.
5. Po uplynutí lhůt stanovených v odstavci 1 má věřitel jiný než členský stát nárok na vyplacení úroku.
6. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se platebních lhůt a stanovení podmínek, za kterých mohou věřitelé přijímající zpožděnou platbu obdržet z rozpočtové položky, ze které byl zaplacen hlavní výdaj, úroky z prodlení.
KAPITOLA 7
Systémy informačních technologií a elektronická správa
Článek 93
Elektronické řízení operací
1. Jsou-li příjmové a výdajové operace řízeny počítačovými systémy, mohou být dokumenty podepisovány digitálně nebo elektronicky.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se elektronického řízení operací.
Článek 94
Předávání dokumentů
S předchozím souhlasem dotčených orgánů a členských států může být předání dokumentů mezi nimi provedeno elektronickou cestou.
Článek 95
Elektronická správa (e-Government)
1. V případě sdíleného řízení probíhá veškerá oficiální výměna informací mezi členskými státy a Komisí prostředky uvedenými v odvětvových pravidlech. Tato pravidla zajistí interoperabilitu shromážděných či obdržených údajů předávaných v rámci správy rozpočtu.
2. Orgány, výkonné agentury a subjekty uvedené v článku 208 pro elektronickou výměnu informací s třetími osobami účastnícími se zadávacích řízení a řízení o udělení grantu vypracují a uplatňují jednotné standardy. Zejména pak, nakolik je to možné, navrhnou a uplatňují řešení pro předkládání, uchovávání a zpracování údajů poskytnutých v rámci řízení o udělení grantu a zadávacích řízení a za tímto účelem vytvoří pro potenciální žadatele, zájemce a uchazeče jediný „prostor pro výměnu elektronických údajů“.
3. Komise podává Evropskému parlamentu a Radě pravidelné informace o pokroku dosaženém při uplatňování elektronické veřejné správy.
KAPITOLA 8
Zásady správy
Článek 96
Řádná správa
1. Příslušná schvalující osoba bez odkladu vyhlásí nutnost poskytnout průkazné materiály nebo doklady, jejich formu a tam, kde je to vhodné, předpokládaný harmonogram pro dokončení zadávacího řízení.
2. Pokud žadatel nebo uchazeč v důsledku zjevné administrativní chyby opomene předložit průkazní materiály nebo poskytnout vyjádření, hodnotící výbor nebo případně příslušná schvalující osoba jej požádá, kromě řádně odůvodněných případů, aby poskytl chybějící informace či podal vysvětlení k podkladům. Tyto informace či vysvětlení nesmějí podstatně měnit návrh či podmínky nabídkového řízení.
Článek 97
Údaje o opravných prostředcích
Dotýká-li se procesní akt schvalující osoby nepříznivě práv žadatele nebo uchazeče, příjemce grantu nebo zhotovitele, dodavatele nebo poskytovatele, musí obsahovat údaje o dostupných správních nebo soudních opravných prostředcích, kterými je možné tento akt napadnout.
Musí být uvedena zejména povaha opravných prostředků, orgán nebo orgány, jimž se podávají, a lhůty pro jejich uplatnění.
KAPITOLA 9
Interní auditor
Článek 98
Jmenování interního auditora
1. Každý orgán zřídí funkci interního auditora, která je vykonávána v souladu s příslušnými mezinárodními standardy. Interní auditor odpovídá orgánu, který jej jmenoval, za ověřování řádného fungování systémů a postupů při plnění rozpočtu. Interní auditor nesmí být ani schvalující osobou, ani účetním.
2. Pro účely interního auditu ESVČ podléhají vedoucí delegací Unie jako dále pověřené schvalující osoby podle čl. 56 odst. 2 ve věcech finančního řízení, kterým byli dále pověřeni, ověřovací pravomoci interního auditora Komise.
Interní auditor Komise jedná rovněž jako interní auditor ESVČ, pokud jde o plnění oddílu rozpočtu „ESVČ“, s výhradou článku 213.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se jmenování interního auditora.
Článek 99
Pravomoci a povinnosti interního auditora
1. Interní auditor radí svému orgánu v otázkách rizik tím, že vydává nezávislá stanoviska ke kvalitě systémů řízení a kontroly a doporučení ke zlepšení podmínek provádění operací a k podpoře řádného finančního řízení.
Interní auditor odpovídá zejména:
a)
za posuzování vhodnosti a účelnosti vnitřních systémů řízení a za hodnocení práce útvarů při provádění politik, programů a akcí s ohledem na rizika s nimi spojená;
b)
za posuzování účinnosti a účelnosti systémů vnitřní kontroly a auditu použitelných na každou operaci plnění rozpočtu.
2. Interní auditor vykonává své úkoly ve vztahu ke všem činnostem a útvarům orgánu. Má úplný a neomezený přístup ke všem informacím potřebným k výkonu svých úkolů, v případě potřeby i na místě, a to i v členských státech a ve třetích zemích.
Interní auditor vezme na vědomí výroční zprávu schvalujících osob o činnosti i ostatní získané informace.
3. Interní auditor podává orgánu zprávu o svých zjištěních a doporučeních. Orgán zajistí provedení doporučení, která vyplývají z auditů. Interní auditor dále orgánu předkládá výroční zprávu o interním auditu, ve které je uveden počet a druh provedených interních auditů, učiněná doporučení a opatření přijatá s ohledem na tato doporučení.
4. Orgán zpřístupní kontaktní údaje interního auditora všem fyzickým či právnickým osobám zapojeným do výdajových operací, aby se na interního auditora mohly obracet důvěrně.
5. Každý orgán předává každoročně Evropskému parlamentu a Radě zprávu obsahující shrnutí počtu a druhu provedených interních auditů, učiněná doporučení a opatření přijatá na základě těchto doporučení.
6. Zprávy a zjištění interního auditora i zpráva orgánu jsou veřejně dostupné poté, co interní auditor schválí opatření přijatá k jejich provedení.
7. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se pravomocí a úkolů interního auditora.
Článek 100
Nezávislost interního auditora
1. Každý orgán stanoví zvláštní pravidla pro interního auditora tak, aby byla zajištěna plná nezávislost interního auditora při výkonu jeho povinností a jasně vymezena odpovědnost interního auditora.
Je-li interní auditor zaměstnancem, vykonává své výlučné auditorské funkce zcela nezávisle a jeho odpovědnost vymezují služební řád a akty v přenesené pravomoci přijaté podle tohoto nařízení.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se nezávislosti a odpovědnosti interního auditora, včetně jeho práva podávat žaloby u Soudního dvora Evropské unie.
HLAVA V
ZADÁVÁNÍ VEŘEJNÝCH ZAKÁZEK
KAPITOLA 1
Obecná ustanovení
Oddíl 1
Oblast působnosti a zásady zadávání
Článek 101
Definice veřejných zakázek
1. Veřejné zakázky jsou úplatné smlouvy uzavřené písemnou formou mezi jedním nebo více hospodářskými subjekty a jedním nebo více veřejnými zadavateli ve smyslu článků 117 a 190, jejichž předmětem je dodání movitého nebo nemovitého majetku, provedení stavebních prací nebo poskytnutí služeb za cenu zaplacenou zcela nebo zčásti z rozpočtu.
Předmětem těchto zakázek mohou být:
a)
nemovitosti;
b)
dodávky;
c)
stavební práce;
d)
služby.
2. Rámcové smlouvy jsou smlouvy mezi jedním nebo více hospodářskými subjekty a jedním nebo více veřejnými zadavateli, jejichž účelem je stanovit podmínky, zejména s ohledem na ceny a případně na předpokládané množství, kterými se budou řídit veřejné zakázky zadávané během daného období. Vztahují se na ně ustanovení této hlavy o zadávacím řízení, včetně vyhlašování zadávacích řízení.
3. S výjimkou článků 106 až 109 se tato hlava nepoužije na granty ani na smlouvy o technické pomoci uzavřené s EIB nebo Evropským investičním fondem.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se definice a rozsahu veřejných zakázek, včetně rámcových smluv a zvláštních veřejných zakázek.
Článek 102
Zásady vztahující se na veřejné zakázky
1. Všechny veřejné zakázky financované zcela nebo zčásti z rozpočtu musí dodržovat zásady transparentnosti, proporcionality, rovného zacházení a zákazu diskriminace.
2. Všechny veřejné zakázky se zadávají formou co nejširší veřejné soutěže, s výjimkou případů, kdy se použije jednací řízení uvedené v čl. 104 odst. 1 prvním pododstavci písm. d).
Veřejní zadavatelé nesmějí rámcové smlouvy zneužívat ani je používat tak, aby jejich účelem nebo důsledkem bylo zabránění hospodářské soutěži anebo její omezení či narušení.
Oddíl 2
Uveřejňování veřejných zakázek
Článek 103
Uveřejňování veřejných zakázek
1. Veškeré veřejné zakázky, které překračují finanční limity stanovené v článku 118 nebo 190, veřejní zadavatelé uveřejňují v Úředním věstníku Evropské unie.
Oznámení o zahájení zadávacího řízení se uveřejňují předem kromě případů uvedených v čl. 104 odst. 2 a kromě veřejných zakázek na služby, na něž se vztahuje příloha II B směrnice Evropského parlamentu a Rady 2004/18/ES ze dne 31. března 2004 o koordinaci postupů při zadávání veřejných zakázek na stavební práce, dodávky a služby (17).
Od uveřejnění některých informací po udělení veřejné zakázky může být upuštěno, pokud by to bylo překážkou uplatňování práva, pokud by to bylo v rozporu s veřejným zájmem, pokud by to poškozovalo oprávněné obchodní zájmy veřejných nebo soukromých podniků nebo pokud by to mohlo narušit korektní hospodářskou soutěž mezi nimi.
2. Veřejné zakázky, jejichž hodnota je nižší než finanční limity stanovené v článku 118 nebo 190, a veřejné zakázky na služby uvedené v příloze II B směrnice 2004/18/ES se vyhlašují vhodným způsobem.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se požadavků na vyhlašování veřejných zakázek a oznámení o zahájení zadávacího řízení.
Oddíl 3
Zadávací řízení
Článek 104
Zadávací řízení
1. Zadávací řízení má některou z těchto forem:
a)
otevřené řízení;
b)
užší řízení;
c)
soutěž o návrh;
d)
jednací řízení;
e)
soutěžní dialog.
Mají-li o veřejnou zakázku nebo rámcovou smlouvu zájem dva nebo více orgánů, výkonných agentur nebo subjektů uvedených v článcích 208 a 209 a je-li možné dosáhnout úspor z důvodu vyšší efektivity, vynasnaží se dotčení veřejní zadavatelé provést zadávací řízení na interinstitucionálním základě.
Je-li k provedení společné akce určitého orgánu a jednoho nebo více veřejných zadavatelů z členských států potřebné zadání veřejné zakázky nebo uzavření rámcové smlouvy, mohou tento orgán a tito veřejní zadavatelé provést zadávací řízení společně v určitých situacích, jež budou upřesněny v aktech v přenesené pravomoci přijatých podle tohoto nařízení.
Společného zadávání veřejných zakázek se mohou účastnit také státy ESVO a země kandidující na členství v Unii, pokud tuto možnost výslovně stanoví dvoustranná nebo vícestranná smlouva.
2. Pro veřejné zakázky, jejichž hodnota je vyšší než finanční limity stanovené v článku 118 nebo 190, je jednací řízení povoleno pouze v případech stanovených v aktech v přenesené pravomoci přijatých podle tohoto nařízení.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se druhů zadávacích řízení, společného zadávání veřejných zakázek, veřejných zakázek nízké hodnoty a platby na základě faktur.
Článek 105
Obsah dokumentace k zadávacímu řízení
Dokumentace k zadávacímu řízení musí obsahovat úplný, jasný a přesný popis předmětu veřejné zakázky a uvádět kritéria pro vyloučení, výběr a zadání platná pro danou veřejnou zakázku.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se obsahu dokumentace k zadávacímu řízení, včetně možnosti a podmínek revize ceny a technických podmínek.
Článek 106
Kritéria pro vyloučení z účasti na zadávacím řízení
1. Z účasti na zadávacím řízení jsou vyloučeni zájemci nebo uchazeči:
a)
kteří jsou v úpadku nebo v likvidaci, kteří jsou předmětem soudní správy, kteří uzavřeli dohodu o vyrovnání se svými věřiteli, kteří pozastavili svou obchodní činnost, vůči kterým je vedeno v těchto věcech soudní řízení nebo kteří jsou v podobné situaci vyplývající z podobných řízení podle vnitrostátních právních předpisů;
b)
pokud oni sami nebo osoby oprávněné za ně jednat či je zastupovat, rozhodovat o nich nebo je ovládat, byli příslušným orgánem členského státu pravomocně odsouzeni pro trestný čin související s jejich podnikáním;
c)
kteří se dopustili vážného profesního pochybení, které může veřejný zadavatel prokázat jakýmikoli prostředky, včetně rozhodnutí EIB a mezinárodních organizací;
d)
kteří nesplnili povinnosti vztahující se k placení příspěvků na sociální zabezpečení nebo placení daní podle právních předpisů země, v níž jsou usazeni, nebo podle právních předpisů země veřejného zadavatele nebo země, ve které se má veřejná zakázka uskutečnit;
e)
pokud oni sami nebo jiné osoby oprávněné za ně jednat či je zastupovat, rozhodovat o nich nebo je ovládat, byli pravomocně odsouzeni za podvod, korupci, zločinné spolčení, praní peněz nebo za jiné protiprávní jednání poškozující finanční zájmy Unie;
f)
kterým je uložena správní sankce podle čl. 109 odst. 1.
První pododstavec písm. a) až d) se nepoužije na nákup dodávek za zvláště výhodných podmínek od dodavatele, který s konečnou platností ukončuje svou podnikatelskou činnost, nebo od správce konkursní podstaty či likvidátora, anebo v rámci soudního vyrovnání nebo obdobného postupu podle vnitrostátního práva.
První pododstavec písm. b) a e) se nepoužije v případě, že zájemci nebo uchazeči mohou prokázat, že vůči osobám oprávněným za ně jednat či je zastupovat, rozhodovat o nich nebo je ovládat a které byly odsouzeny, jak se uvádí v prvním pododstavci písm. b) nebo e), byla přijata náležitá opatření.
2. Pokud lze v případě jednacího řízení z technických či uměleckých důvodů nebo z důvodů souvisejících s ochranou výhradních práv zadat veřejnou zakázku pouze dotčenému hospodářskému subjektu, může orgán, je-li to nutné k zachování kontinuity jeho činnosti, rozhodnout o tom, že tento subjekt z důvodů uvedených v odst. 1 prvním pododstavci písm. a), c) a d) nevyloučí. V takových případech orgán své rozhodnutí řádně odůvodní.
3. Zájemci nebo uchazeči musí prokázat, že se nenacházejí v žádné ze situací uvedených v odstavci 1. Veřejný zadavatel však toto prokázání nemusí vyžadovat v případě veřejných zakázek velmi nízké hodnoty.
Za účelem správného uplatňování odstavce 1 zájemce nebo uchazeč na žádost veřejného zadavatele vždy:
a)
je-li právnickou osobou, poskytne informace o vlastnických poměrech právnické osoby nebo o jejím vedení a o tom, kdo ji ovládá a kdo má právo za ni jednat nebo ji zastupovat, a prokáže, že se nenachází v žádné ze situací uvedených v odstavci 1;
b)
pokud se předpokládá využití subdodavatele, prokáže, že se subdodavatel nenachází v žádné ze situací uvedených v odstavci 1.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se:
a)
kritérií pro vyloučení účasti v zadávacím řízení, včetně pravidel týkajících se protiprávního jednání vedoucího k vyloučení z tohoto řízení;
b)
důkazů postačujících k prokázání toho, že nenastala situace vedoucí k vyloučení;
c)
délky vyloučení. Toto vyloučení nepřesáhne deset let.
Článek 107
Kritéria pro vyloučení z probíhajícího zadávacího řízení
1. Veřejnou zakázku nelze udělit zájemcům nebo uchazečům, kteří při zadávacím řízení na ni:
a)
jsou ve střetu zájmů;
b)
neposkytli informace požadované veřejným zadavatelem jako podmínka pro účast na zadávacím řízení nebo poskytli tyto informace vědomě nesprávné;
c)
nacházejí se v některé ze situací uvedených v čl. 106 odst. 1, která je vylučuje z účasti na tomto zadávacím řízení.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se kritérií pro vyloučení z účasti v průběhu zadávacího řízení a důkazů postačujících k prokázání toho, že nenastala situace vedoucí k vyloučení. Komisi je dále svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210 týkající se délky vyloučení.
Článek 108
Ústřední databáze vyloučených zájemců a uchazečů
1. Komise zřídí a provozuje ústřední databázi vyloučených zájemců a uchazečů. Ta obsahuje údaje o zájemcích a uchazečích, kteří se nacházejí v některé ze situací uvedených v článku 106 a v čl. 109 odst. 1 prvním pododstavci písm. b) a odst. 2 písm. a). Databáze je společná pro všechny orgány, výkonné agentury a subjekty uvedené v článku 208. Evropský parlament a Rada jsou každoročně informovány o počtu nových případů a o celkovém počtu případů zaznamenaných do databáze.
2. Orgány členských států a třetích zemí a subjekty jiné než uvedené v odstavci 1, které se účastní plnění rozpočtu v souladu s články 58 a 61, sdělí příslušné schvalující osobě informace o zájemcích a uchazečích, kteří se nacházejí v některé ze situací uvedených v čl. 106 odst. 1 prvním pododstavci písm. e), pokud činnost dotčeného subjektu vedla k poškození finančních zájmů Unie. Tato schvalující osoba tyto informace přijme a požádá účetního, aby je vložil do databáze.
Orgány a subjekty uvedené v prvním pododstavci mají přístup k informacím uloženým v databázi a mohou je náležitým způsobem a na svou zodpovědnost zohlednit při zadávání veřejných zakázek souvisejících s plněním rozpočtu.
3. ECB, EIB a Evropský investiční fond mají přístup k informacím v databázi za účelem ochrany svých vlastních finančních prostředků a mohou je náležitým způsobem a na svou odpovědnost zohlednit při zadávání veřejných zakázek podle svých pravidel.
Sdělí Komisi údaje o zájemcích a uchazečích, kteří se nacházejí v některé ze situací uvedených v čl. 106 odst. 1 prvním pododstavci písm. e), pokud činnost dotčeného subjektu vedla k poškození finančních zájmů Unie.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se ústřední databáze vyloučených zájemců a uchazečů, včetně standardních postupů a technických podmínek pro provoz této databáze.
5. Orgánům třetích zemí lze přístup povolit pouze tehdy, pokud jsou splněna pravidla stanovená v článku 9 nařízení (ES) č. 45/2001, a po posouzení každého jednotlivého případu.
Článek 109
Správní a finanční sankce
1. Veřejný zadavatel může uložit správní nebo finanční sankce:
a)
zhotovitelům, dodavatelům a poskytovatelům, zájemcům nebo uchazečům v případech uvedených v čl. 107 odst. 1 písm. b);
b)
zhotovitelům, dodavatelům nebo poskytovatelům, u nichž bylo zjištěno závažné porušení povinností vyplývajících z veřejných zakázek financovaných z rozpočtu.
Ve všech případech však dá veřejný zadavatel dotčené osobě nejprve možnost se vyjádřit.
2. Sankce uvedené v odstavci 1 musí být úměrné významu veřejné zakázky a závažnosti pochybení a mohou spočívat:
a)
ve vyloučení dotčeného zájemce, uchazeče, zhotovitele, dodavatele nebo poskytovatele z veřejných zakázek a grantů financovaných z rozpočtu na dobu nejvýše deseti let nebo
b)
v zaplacení finanční sankce nepřevyšující hodnotu dotčené veřejné zakázky zájemcem, uchazečem, zhotovitelem, dodavatelem nebo poskytovatelem.
3. V zájmu posílení ochrany finančních zájmů Unie mohou orgány v souladu se zásadou proporcionality rozhodnout, že uveřejní svá rozhodnutí o uložení správní či finanční sankce podle odstavce 1, byl-li postup stanovený v odstavci 1 řádně dodržen.
V rozhodnutí uveřejnit rozhodnutí o uložení správních či finančních sankcí uvedené v prvním pododstavci se zohlední zejména závažnost pochybení včetně jeho dopadu na finanční zájmy Unie a její pověst, doba, která uplynula od okamžiku, kdy k pochybení došlo, doba trvání a opakování pochybení, úmysl nebo stupeň nedbalosti dotčeného subjektu a opatření, která subjekt přijal k nápravě situace.
Rozhodnutí o uveřejnění tvoří součást rozhodnutí o uložení správní či finanční sankce, přičemž se výslovně stanoví, že rozhodnutí o uložení sankce či jeho shrnutí bude uveřejněno na internetových stránkách orgánu.
Aby bylo dosaženo odrazujícího účinku, musí uveřejněné shrnutí obsahovat jméno osoby odpovědné za pochybení, stručný popis pochybení, daný program, dobu trvání případného vyloučení ze zadávání veřejných zakázek a výši případné finanční sankce.
Rozhodnutí se uveřejní poté, co vůči němu byly vyčerpány všechny opravné prostředky, nebo poté, co uplyne lhůta pro podání opravných prostředků, přičemž uveřejněné rozhodnutí zůstává na internetových stránkách až do konce doby vyloučení ze zadávání veřejných zakázek nebo po dobu šesti měsíců od zaplacení finanční sankce, pokud tato sankce byla přijata jako jediné opatření.
Pokud se rozhodnutí o uveřejnění týká fyzických osob, přijímá se s náležitým ohledem na právo na soukromí, přičemž je nutné dodržet práva stanovená nařízením (ES) č. 45/2001.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se různých správních a finančních sankcí vůči uchazečům či zájemcům, kteří uvedli nesprávné informace, dopustili se závažného pochybení, způsobili nesrovnalosti či podvody nebo závažným způsobem porušili smluvní povinnosti.
Článek 110
Kritéria pro zadávání veřejných zakázek
1. Veřejné zakázky se zadávají na základě kritérií pro jejich zadávání vztahujících se k obsahu nabídek poté, co byla v souladu s kritérii pro výběr, která jsou stanovena v dokumentaci k zadávacímu řízení, prověřena způsobilost hospodářských subjektů, které nejsou vyloučeny podle článků 106 a 107 a podle čl. 109 odst. 2 písm. a).
2. Veřejná zakázka se zadává automatickým výběrem nabídky nebo přijetím nabídky, která je ekonomicky nejvýhodnější.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se kritérií pro výběr uchazeče a kritérií pro zadávání veřejných zakázek. Komisi je dále svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými určí dokumenty, jež dokládají hospodářskou, finanční, technickou a odbornou způsobilost, a kterými stanoví podrobná pravidla týkající se elektronických aukcí a neobvykle nízkých nabídek.
Článek 111
Podávání nabídek
1. Postupy pro podávání nabídek musí zajistit skutečnou soutěž a utajení obsahu nabídek až do jejich otevření, které musí proběhnout současně.
2. Komise zajistí vhodnými prostředky a za použití článku 95 přístup uchazečů k obsahu nabídek a k veškerým podkladům v elektronické podobě (elektronické zadávání veřejných zakázek).
Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě zprávu o pokroku při uplatňování tohoto ustanovení do 28. října 2014 a poté pravidelně ve stejných odstupech.
3. Je-li to považováno za vhodné a přiměřené, může veřejný zadavatel od uchazečů požadovat, aby předem složili jistotu jako záruku, že svou nabídku nestáhnou.
4. S výjimkou veřejných zakázek nízké hodnoty podle čl. 104 odst. 3 je pro otevírání přihlášek nebo nabídek jmenována komise pro otevírání obálek. Každá nabídka nebo přihláška, o níž komise prohlásí, že nesplňuje stanovené podmínky, je odmítnuta.
5. Všechny žádosti o účast nebo nabídky, o kterých komise pro otevírání obálek prohlásí, že splňují stanovené podmínky, jsou na základě kritérií stanovených v dokumentaci k zadávacímu řízení vyhodnoceny s cílem navrhnout veřejnému zadavateli zadání veřejné zakázky nebo pokračovat elektronickou aukcí.
6. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se podávání nabídek a stanovení lhůt pro obdržení nabídek a žádostí o účast, lhůt pro přístup k dokumentaci k zadávacímu řízení a lhůt v naléhavých případech. Komisi je dále svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví různé způsoby komunikace a podrobná pravidla týkající se možnosti složení jistoty, otevírání nabídek, žádostí o účast a výboru pro hodnocení nabídek a žádostí o účast.
Článek 112
Zásady rovného zacházení a transparentnosti
1. V průběhu zadávacího řízení je styk veřejného zadavatele se zájemci nebo uchazeči přípustný pouze za podmínek, které zajišťují transparentnost a rovné zacházení. Tento styk nesmí vést ani ke změně podmínek veřejné zakázky, ani ke změně podmínek původní nabídky.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se zásad rovného zacházení a transparentnosti. Komisi je dále svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými určí přípustný styk mezi veřejným zadavatelem a uchazeči v průběhu zadávacího řízení, minimální požadavky na písemný záznam hodnocení a minimální obsah rozhodnutí přijatých veřejným zadavatelem.
Článek 113
Rozhodnutí o zadání veřejné zakázky
1. Schvalující osoba rozhodne v souladu s kritérii pro výběr a kritérii pro zadání veřejné zakázky předem stanovenými v dokumentaci k zadávacímu řízení a v souladu s pravidly o zadávání veřejných zakázek, komu bude veřejná zakázka zadána.
2. Veřejný zadavatel sdělí každému zájemci nebo uchazeči, jehož přihláška nebo nabídka byla odmítnuta, důvody odmítnutí a dobu trvání odkladné lhůty uvedené v čl. 118 odst. 2. Veřejný zadavatel každému uchazeči, který splňuje kritéria pro vyloučení a výběr a který o to písemně požádá, sdělí vlastnosti a relativní výhody přijaté nabídky a jméno uchazeče, kterému byla veřejná zakázka zadána.
Od sdělení některých informací však může být upuštěno, pokud by to bylo překážkou uplatňování práva, pokud by to bylo v rozporu s veřejným zájmem, pokud by to poškozovalo oprávněné obchodní zájmy veřejných nebo soukromých podniků nebo pokud by to mohlo narušit korektní hospodářskou soutěž mezi nimi.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se rozhodnutí o zadání veřejné zakázky a podpisu a uplatňování veřejné zakázky.
Článek 114
Zrušení zadávacího řízení
Veřejný zadavatel může až do podpisu smlouvy upustit od zadání veřejné zakázky nebo zrušit zadávací řízení, aniž by zájemci nebo uchazeči měli nárok na jakékoli odškodnění.
Takové rozhodnutí musí být odůvodněné a musí být zájemcům nebo uchazečům dáno na vědomí.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se zrušení zadávacího řízení.
Oddíl 4
Jistoty a nápravná opatření
Článek 115
Jistoty
S výjimkou veřejných zakázek nízké hodnoty může veřejný zadavatel v případě, že to považuje za vhodné a přiměřené, požadovat v jednotlivých případech a na základě analýzy rizik od zhotovitele, dodavatele nebo poskytovatele složení jistoty, aby:
a)
zajistil řádné splnění veřejné zakázky nebo
b)
omezil finanční rizika spojená s platbami předběžného financování.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se jistot, které jsou po zhotovitelích, dodavatelích nebo poskytovatelích požadovány, včetně kritérií pro analýzu rizik.
Článek 116
Chyby, nesrovnalosti a podvody v zadávacím řízení
1. Pokud se ukáže, že v zadávacím řízení došlo k závažným chybám, nesrovnalostem nebo podvodům, přeruší veřejný zadavatel toto řízení a může přijmout jakákoli nezbytná opatření, včetně zrušení řízení.
Pokud se po udělení veřejné zakázky ukáže, že v zadávacím řízení nebo při provádění zakázky došlo k závažným chybám, nesrovnalostem nebo podvodům, může veřejný zadavatel v závislosti na stadiu řízení upustit od zadání veřejné zakázky nebo pozastavit její uplatňování, nebo je-li to vhodné, veřejnou zakázku vypovědět.
Jestliže lze tyto chyby, nesrovnalosti nebo podvody přičíst zhotoviteli, dodavateli či poskytovateli, může veřejný zadavatel rovněž odmítnout uskutečnit platby, získat zpět již vyplacené částky nebo vypovědět všechny smlouvy uzavřené s tímto zhotovitelem, dodavatelem či poskytovatelem v rozsahu odpovídajícím závažnosti chyb, nesrovnalostí nebo podvodu.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se pozastavení uplatňování veřejné zakázky v případě chyb, nesrovnalostí a podvodů.
KAPITOLA 2
Ustanovení použitelná pro veřejné zakázky zadávané orgány na vlastní účet
Článek 117
Veřejný zadavatel
1. Orgány se považují za veřejného zadavatele v případech veřejných zakázek, které zadávají na vlastní účet. V souladu s článkem 65 provedou pověření potřebná k vykonávání funkce veřejného zadavatele.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se pověřování funkcí veřejného zadavatele, včetně stanovení příslušných úrovní pro výpočet finančních limitů.
Článek 118
Finanční limity
1. S výhradou části druhé hlavy IV stanovuje směrnice 2004/18/ES finanční limity, které určují:
a)
způsoby uveřejnění uvedené v článku 103;
b)
výběr z řízení uvedených v čl. 104 odst. 1;
c)
odpovídající lhůty.
2. S výhradou výjimek a podmínek, které mají být uvedeny v aktech v přenesené pravomoci přijatých podle tohoto nařízení, nesmí veřejný zadavatel v případě veřejných zakázek, na něž se vztahuje směrnice 2004/18/ES, podepsat veřejnou zakázku nebo rámcovou smlouvu s úspěšným uchazečem, dokud neuplyne odkladná lhůta.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se finančních limitů, samostatných zakázek a zakázek sestávajících z dílčích plnění, odhadů hodnoty určitých zakázek a odkladné lhůty před podpisem smlouvy.
Článek 119
Pravidla účasti na zadávacím řízení
1. Zadávacího řízení se může za stejných podmínek účastnit každá fyzická nebo právnická osoba, která spadá do oblasti působnosti Smluv, a každá fyzická nebo právnická osoba ze třetí země, která s Unií uzavřela zvláštní dohodu v oblasti veřejných zakázek, za podmínek stanovených v uvedené dohodě.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se dokladů, jež je třeba poskytnout za účelem přístupu k veřejným zakázkám.
2. Evropský úřad pro boj proti podvodům vykonává pravomoci svěřené Komisi nařízením Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 ze dne 11. prosince 1996 o kontrolách a inspekcích na místě prováděných Komisí za účelem ochrany finančních zájmů Evropských společenství proti podvodům a jiným nesrovnalostech (18) při provádění inspekcí a kontrol na místě v členských státech a v souladu s platnými dohodami o spolupráci a vzájemné pomoci ve třetích zemích a v prostorách mezinárodních organizací.
Článek 120
Pravidla Světové obchodní organizace pro zadávání veřejných zakázek
V případech, ve kterých se použije Mnohostranná dohoda o vládních zakázkách uzavřená v rámci Světové obchodní organizace, se mohou veřejných zakázek účastnit také příslušníci států, které uvedenou dohodu ratifikovaly, za podmínek v ní stanovených.
HLAVA VI
GRANTY
KAPITOLA 1
Oblast působnosti a forma grantů
Článek 121
Oblast působnosti grantů
1. Granty jsou finanční příspěvky poskytované jako dary z rozpočtu na financování:
a)
akcí určených na podporu dosažení některého politického cíle Unie;
b)
fungování subjektu, který sleduje cíl, jenž je v obecném zájmu Unie nebo je součástí některé politiky Unie a podporuje ji (dále jen „granty na provozní náklady“).
Granty jsou předmětem buď písemné dohody, nebo rozhodnutí Komise oznámeného úspěšnému žadateli o grant.
Komise může zavést zabezpečené elektronické systémy pro výměnu informací s příjemci grantu.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými podrobně určí oblast působnosti grantů a stanoví pravidla pro určení, zda se použijí grantové dohody nebo rozhodnutí o udělení grantu. Komisi je dále svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se systému elektronické výměny informací, včetně podmínek, za nichž mají být dokumenty podané prostřednictvím těchto systémů, a to i dohody o udělení grantu, považovány za originální a podepsané, a včetně využívání rámcových partnerství.
2. Za granty ve smyslu této hlavy se nepovažují:
a)
výdaje na členy a zaměstnance orgánů a příspěvky na evropské školy;
b)
veřejné zakázky podle článku 101, podpory vyplacené jako makrofinanční pomoc a rozpočtová podpora;
c)
finanční nástroje ani podíly nebo kapitálová účast v mezinárodních finančních institucích, jako je Evropská banka pro obnovu a rozvoj (EBOR), nebo ve specializovaných subjektech Unie, jako je Evropský investiční fond;
d)
členské příspěvky, které Unie hradí organizacím, jichž je členem;
e)
výdaje uskutečněné v rámci sdíleného řízení a nepřímého řízení ve smyslu článků 58, 59 a 60, není-li ve finančních pravidlech týkajících se rozpočtu subjektů nebo osob pověřených podle čl. 58 odst. 1 písm. c) nebo v pověřovacích dohodách stanoveno jinak;
f)
příspěvky poskytnuté výkonným agenturám uvedeným v článku 62 na základě jejich zřizovacího aktu;
g)
výdaje na trhy s produkty rybolovu uvedené v čl. 3 odst. 2 písm. f) nařízení Rady (ES) č. 1290/2005 ze dne 21. června 2005 o financování společné zemědělské politiky (19);
h)
platby cestovních výloh a denních diet osobám, které byly orgány pozvány nebo pověřeny určitými úkoly, a jakékoli jiné náhrady, které byly těmto osobám případně vyplaceny;
i)
ceny udělené za úspěchy v soutěžích, na něž se použije část první hlava VII.
3. Snížené úrokové sazby a subvence poplatků za jistoty se považují za granty, pokud nejsou spolu s finančními nástroji spojeny do jednoho opatření, jak je uvedeno v části první hlavě VIII.
Na tyto snížené sazby a subvence se vztahuje tato hlava, s výjimkou:
a)
zásady spolufinancování uvedené v čl. 125 odst. 3;
b)
zásady neziskovosti uvedené v čl. 125 odst. 4;
c)
hodnocení finančních možností žadatele podle čl. 132 odst. 1 u akcí, jejichž cílem je zvýšení finanční kapacity příjemce grantu nebo vytvoření příjmu.
4. Každý orgán může v řádně odůvodněných případech, kdy není vhodné provádět zadávací řízení, udělovat granty na komunikační činnosti.
Článek 122
Příjemci grantu
1. Pokud kritéria pro udělení grantu splňuje několik subjektů, jež spolu tvoří jeden subjekt, může se tento subjekt považovat za jediného příjemce grantu, a to i tehdy, je-li vytvořen zvlášť za účelem provedení akce, která má být z daného grantu financována.
2. Pro účely této hlavy se za subjekty přidružené k příjemci grantu považují tyto subjekty:
a)
subjekty, které tvoří příjemce grantu podle odstavce 1;
b)
subjekty, které splňují kritéria způsobilosti, kterých se netýkají situace uvedené v čl. 131 odst. 4 a které mají vztah k příjemci grantu, zejména právní nebo kapitálový, jenž se neomezuje na danou akci, ani nebyl vytvořen pouze za účelem jejího provedení.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými určí minimální obsah grantových dohod nebo rozhodnutí o udělení grantu, zejména pokud se grant uděluje několika subjektům, konkrétní povinnosti případného koordinátora a ostatních příjemců grantu, příslušný systém odpovědnosti a podmínky přidávání příjemců grantu na seznam a jejich vyškrtnutí ze seznamu.
Článek 123
Formy grantů
1. Granty mohou být uděleny v kterékoli z těchto forem:
a)
proplacení stanoveného podílu skutečně vynaložených způsobilých nákladů uvedených v článku 126;
b)
proplacení na základě jednotkových nákladů;
c)
jednorázové částky;
d)
paušální financování;
e)
kombinace forem uvedených v písmenech a) až d).
2. Při určování vhodné formy grantu je třeba v co nejvyšší možné míře vzít v úvahu zájmy a účetní metody potenciálních příjemců grantu.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se různých forem grantů, včetně grantů nízké hodnoty.
Článek 124
Jednorázové částky, jednotkové náklady a paušální financování
1. Aniž jsou dotčena ustanovení základního právního aktu, schvaluje se využití jednorázových částek, jednotkových nákladů nebo paušálního financování rozhodnutím Komise, které zajišťuje dodržování zásady rovného zacházení s příjemci grantu v rámci stejné kategorie akcí nebo pracovních programů.
V případech, kdy maximální částka grantu nepřesahuje částku grantu nízké hodnoty, může grant schválit příslušná schvalující osoba.
2. Ke schválení grantu je nutno předložit přinejmenším tyto podklady:
a)
zdůvodnění vhodnosti daných forem financování s ohledem na povahu podporovaných akcí nebo pracovních programů, na rizika nesrovnalostí a podvodů a na náklady na kontrolu;
b)
uvedení nákladů nebo kategorií nákladů krytých formou jednorázových částek, jednotkových nákladů nebo paušálního financování, přičemž se vyloučí náklady nezpůsobilé podle platných pravidel Unie;
c)
popis metod pro určení jednorázových částek, jednotkových nákladů nebo paušálního financování a podmínky, na jejichž základě lze v rozumné míře zajistit, že budou dodrženy zásady neziskovosti a spolufinancování a zabráněno dvojímu financování nákladů. Tyto metody musí být založeny na:
i)
statistických údajích nebo obdobných objektivních ukazatelích, nebo
ii)
na individuálním přístupu k příjemcům grantu na základě certifikovaných a auditem ověřitelných historických údajů o příjemci grantu nebo jeho obvyklých postupů účtování nákladů.
3. Je-li schváleno využívání obvyklých postupů účtování nákladů příjemce grantu, může příslušná schvalující osoba posoudit soulad těchto postupů s podmínkami ex ante stanovenými v odstavci 2 nebo prostřednictvím vhodné strategie pro kontroly ex post.
Byl-li soulad obvyklých postupů účtování nákladů používaných příjemci grantu s podmínkami uvedenými v odstavci 2 zjištěn ex ante, není možné výši jednorázových částek, jednotkových nákladů nebo paušálního financování, jež je stanovena uplatněním těchto postupů, zpochybnit kontrolami ex post.
Příslušná schvalující osoba může mít za to, že obvyklé postupy účtování nákladů příjemce grantu jsou v souladu s podmínkami uvedenými v odstavci 2, jestliže byly tyto postupy schváleny vnitrostátními orgány ve srovnatelných systémech financování.
4. Rozhodnutí o udělení grantu nebo grantová dohoda může povolit nebo nařídit paušální financování nepřímých nákladů příjemce grantu do maximální výše 7 % celkových přímých způsobilých nákladů akce kromě případů, kdy příjemce grantu obdrží grant na provozní náklady financovaný z rozpočtu. Strop 7 % může být překročen na základě odůvodněného rozhodnutí Komise.
5. Vlastníci malých a středních podniků a jiné fyzické osoby, které nepobírají mzdu, mohou uplatnit způsobilé náklady na zaměstnance vzniklé při provádění akce nebo pracovního programu na základě jednotkových nákladů stanovených rozhodnutím Komise.
6. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se jednorázových částek, jednotkových nákladů a paušálního financování.
KAPITOLA 2
Zásady
Článek 125
Obecné zásady pro udělování grantů
1. Při udělování grantů musí být dodržovány zásady transparentnosti a rovného zacházení.
2. Aniž je dotčen článek 130, nesmějí být granty kumulativní ani udělovány zpětně.
3. Granty musí zahrnovat spolufinancování, aniž jsou dotčena zvláštní pravidla stanovená v části druhé hlavě IV.
Není-li v tomto nařízení stanoveno jinak, jsou statut a financování politických stran na evropské úrovni stanoveny v nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 2004/2003 ze dne 4. listopadu 2003 o statutu a financování politických stran na evropské úrovni (20).
4. Účelem ani důsledkem grantů nesmí být dosažení zisku v rámci akce nebo pracovního programu příjemce grantu (dále jen „zásada neziskovosti“).
První pododstavec se nevztahuje na:
a)
akce, jejichž cílem je zvýšení finanční kapacity příjemce grantu, nebo akce, které vytvářejí příjem k zajištění svého trvání i po uplynutí doby financování ze zdrojů Unie stanoveného v rozhodnutí o udělení grantu nebo v grantové dohodě;
b)
stipendia na studium, výzkum nebo odbornou přípravu vyplácená fyzickým osobám;
c)
další přímé podpory vyplácené nejpotřebnějším fyzickým osobám, například nezaměstnaným a uprchlíkům;
d)
granty založené na paušálních sazbách, jednorázových částkách nebo na jednotkových nákladech, pokud jsou tyto sazby, částky a náklady v souladu s podmínkami stanovenými v čl. 124 odst. 2;
e)
granty nízké hodnoty.
Pokud dochází k tvorbě zisku, je Komise oprávněna požadovat podíl na zisku odpovídající příspěvku Unie na způsobilé náklady, které příjemci grantu v souvislosti s prováděním akce nebo pracovního programu skutečně vznikly.
5. Pro účely této hlavy se zisk definuje jako přebytek příjmů nad způsobilými náklady příjemce grantu v době podání žádosti o výplatu zůstatku.
Příjmy uvedené v prvním pododstavci se omezují na příjem získaný při provádění akce nebo pracovního programu a na finanční prostředky, které dárci určili konkrétně na financování způsobilých nákladů.
V případě grantu na provozní náklady se pro účely ověření souladu se zásadou neziskovosti nepřihlíží k částkám vyčleněným na vytvoření rezerv.
6. Dosáhne-li politická strana na úrovni Unie na konci rozpočtového roku, na který obdržela grant na provozní náklady, přebytku příjmů nad výdaji, může být část tohoto přebytku až do výše 25 % celkových příjmů za daný rok přenesena odchylně od zásady neziskovosti stanovené v odstavci 4 do následujícího roku, pokud se použije před koncem prvního čtvrtletí tohoto následujícího roku.
Pro účely ověření souladu se zásadou neziskovosti se nezapočítávají vlastní zdroje, zejména dary a členské poplatky, získané během roční činnosti politické strany na úrovni Unie, které převyšují 15 % způsobilých nákladů, jež má nést příjemce grantu.
Druhý pododstavec se nepoužije, pokud finanční rezervy politické strany na úrovni Unie překročí 100 % průměrných ročních příjmů této politické strany.
7. Bez výzvy k podávání návrhů lze granty udělovat EIB nebo Evropskému investičnímu fondu na akce technické pomoci. V těchto případech se nepoužijí čl. 131 odst. 2 až 5 a čl. 132 odst. 1.
8. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, které doplňují obecné zásady platné pro granty, včetně zásady neziskovosti a zásady spolufinancování. Komisi je dále svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými definuje technickou pomoc.
Článek 126
Způsobilé náklady
1. Granty nesmějí překročit celkový strop vyjádřený formou absolutní částky, který se stanovuje na základě odhadu způsobilých nákladů.
Granty nesmějí překročit způsobilé náklady.
2. Způsobilými náklady se rozumějí náklady příjemce grantu, které splňují veškerá tato kritéria:
a)
vznikly v průběhu trvání akce nebo pracovního programu, s výjimkou nákladů souvisejících se závěrečnými zprávami a osvědčeními o auditu;
b)
jsou uvedeny v celkovém odhadovaném rozpočtu akce nebo pracovního programu;
c)
jsou nezbytné k provedení akce nebo pracovního programu, který je předmětem grantu;
d)
lze je identifikovat a ověřit, zejména tím, že jsou zaznamenány v účetních záznamech příjemce grantu a stanoveny v souladu s platnými účetními standardy země, ve které je příjemce grantu usazen, a v souladu s běžnou praxí účtování nákladů příjemce grantu;
e)
splňují požadavky platných daňových a sociálních právních předpisů;
f)
jsou přiměřené, odůvodněné a splňují zásadu řádného finančního řízení, zejména pokud jde o hospodárnost a účelnost.
3. Ve výzvách k podávání návrhů se stanoví kategorie nákladů považovaných za způsobilé pro financování Unií.
Aniž je dotčen základní právní akt a vedle odstavce 2, jsou níže uvedené kategorie nákladů způsobilé, pokud je za způsobilé prohlásí příslušná schvalující osoba v rámci výzvy k podávání návrhů:
a)
náklady vzniklé na základě jistoty, kterou příjemce grantu složil pro účely předběžného financování, pokud ji příslušná schvalující osoba požaduje v souladu s čl. 134 odst. 1;
b)
náklady spojené s externími audity, pokud je příslušná schvalující osoba požaduje na podporu žádostí o platbu;
c)
daň z přidané hodnoty (DPH), která není v rámci platných právních předpisů členských států týkajících se DPH vratná a kterou zaplatil příjemce grantu, jenž není osobou nepovinnou k dani podle čl. 13 odst. 1 prvního pododstavce směrnice Rady 2006/112/ES ze dne 28. listopadu 2006 o společném systému daně z přidané hodnoty (21);
d)
amortizační náklady, pokud příjemci grantu skutečně vznikly;
e)
mzdové náklady vnitrostátních správních orgánů, pokud jsou spojeny s náklady na činnost, kterou by příslušný orgán veřejné moci nevykonával, kdyby se dotčený projekt neprováděl.
4. Příslušná schvalující osoba může v rámci výzvy k podávání návrhů schválit jako způsobilé náklady vzniklé subjektům přidruženým k příjemci grantu popsané v článku 122. V tomto případě musí být splněny všechny tyto podmínky:
a)
dotčené subjekty jsou uvedeny v grantové dohodě nebo rozhodnutí o udělení grantu;
b)
dotčené subjekty se řídí předpisy platnými pro příjemce grantu v rámci grantové dohody nebo rozhodnutí o udělení grantu, pokud jde o způsobilost nákladů a právo Komise, Evropského úřadu pro boj proti podvodům a Účetního dvora provádět kontroly a audit.
5. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví další specifikaci způsobilých nákladů.
Článek 127
Spolufinancování ve formě věcného plnění
1. Pro účel výpočtu zisku z grantu se spolufinancování ve formě věcného plnění nezohledňuje.
2. Příslušná schvalující osoba může v případě, že je to nezbytné či vhodné, spolufinancování ve formě věcného plnění přijmout. Je-li spolufinancování ve formě věcného plnění nabízeno k podpoře grantů nízké hodnoty a příslušná schvalující osoba se ho rozhodne odmítnout, zdůvodní, proč toto spolufinancování není nezbytné nebo vhodné.
Hodnota těchto příspěvků nesmí překročit:
a)
buď náklady, které třetím osobám skutečně vznikly a které jsou řádně doloženy účetními doklady;
b)
anebo v případě neexistence takových dokladů náklady, které odpovídají obvyklým nákladům na dotčeném trhu.
Příspěvky ve formě věcného plnění jsou v odhadu rozpočtu vedeny samostatně, aby odrážely celkovou výši zdrojů přidělených na danou akci. Jejich jednotková hodnota je ohodnocena v prozatímním rozpočtu a dále se nemění.
Příspěvky ve formě věcného plnění musí být v souladu s vnitrostátními daňovými předpisy a předpisy týkajícími se sociálního zabezpečení.
Článek 128
Transparentnost
1. Granty musí být předmětem pracovního programu, který se před prováděním zveřejní.
Tento pracovní program se provádí uveřejněním výzvy k podávání návrhů, s výjimkou řádně odůvodněných naléhavých výjimečných případů, případů, kdy to není možné z důvodu vlastností příjemce grantu nebo dané akce, anebo případů, kdy je příjemce grantu označen v základním právním aktu.
První pododstavec se nepoužije v případě pomoci pro řešení krizí, operací civilní ochrany nebo operací humanitární pomoci.
2. Ve výzvách k podávání návrhů se uvede plánované datum, do kterého musí být všichni žadatelé informováni o výsledku posouzení jejich žádosti, a orientační datum podpisu grantových dohod nebo oznámení rozhodnutí o udělení grantu.
Uvedená data se stanovují na základě těchto dob:
a)
pro informování všech žadatelů o výsledku posouzení jejich žádosti: nejdéle šest měsíců od uplynutí lhůty pro podání úplných návrhů;
b)
pro podpis grantových dohod se žadateli nebo oznámení rozhodnutí o udělení grantu: nejdéle tři měsíce ode dne, kdy byli žadatelé informováni, že byli úspěšní.
Tyto doby lze upravit tak, aby se přihlédlo k době nutné ke splnění zvláštních postupů, které mohou být v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (22) požadovány v základním právním aktu, přičemž ve výjimečných, řádně odůvodněných případech mohou být překročeny, zejména pokud se jedná o složité akce s velkým počtem žadatelů nebo dojde-li k průtahům přičitatelných žadatelům.
Pověřená schvalující osoba ve své výroční zprávě o činnosti informuje o průměrné době pro informování žadatelů, pro podpis grantových dohod nebo pro oznámení rozhodnutí o udělení grantu. Jsou-li doby uvedené v druhém pododstavci překročeny, uvede pověřená schvalující osoba důvody tohoto překročení, a pokud toto překročení není řádně odůvodněno v souladu s třetím pododstavcem, navrhne nápravná opatření.
3. Všechny granty udělené v průběhu rozpočtového roku se každoročně zveřejňují v souladu s čl. 35 odst. 2 a 3.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se požadavků na pracovní program, obsahu výzev k podávání návrhů, výjimek z výzev k předkládání návrhů, informací pro žadatele a následného uveřejňování.
Článek 129
Zákaz kumulace
1. Na každou akci může být určitému příjemci grantu udělen z rozpočtu pouze jeden grant, není-li v příslušných základních právních aktech stanoveno jinak.
Jednomu příjemci grantu může být za jeden rozpočtový rok z rozpočtu udělen pouze jeden grant na provozní náklady.
Žadatel neprodleně uvědomí schvalující osoby o veškerých vícenásobných žádostech a vícenásobných grantech týkajících se téže akce nebo téhož pracovního programu.
Za žádných okolností nesmějí být tytéž náklady financovány z rozpočtu dvakrát.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se zákazu kumulace grantů.
Článek 130
Zákaz retroaktivity
1. Grant na již zahájené akce lze udělit pouze v případě, že žadatel může prokázat, že akce musela být zahájena ještě před podpisem grantové dohody nebo před oznámením rozhodnutí o udělení grantu.
V těchto případech nesmějí být způsobilé náklady vynaloženy přede dnem podání žádosti o grant, pokud se nejedná o řádně odůvodněné výjimečné případy, které stanovuje základní právní akt, nebo pokud se nejedná o mimořádně naléhavou pomoc pro řešení krizí, operace civilní ochrany a operace humanitární pomoci nebo o situace, kdy hrozí bezprostřední riziko nebo u nichž hrozí, že přerostou v ozbrojený konflikt nebo že dojde k destabilizaci země, přičemž včasný zásah Unie by měl z hlediska předcházení konfliktu zásadní význam.
Udělení grantu se zpětným účinkem na již ukončenou akci je vyloučeno.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se zákazu retroaktivity.
2. V případě grantů na provozní náklady musí být grantová dohoda podepsána nebo rozhodnutí o udělení grantu oznámeno do šesti měsíců po začátku rozpočtového roku příjemce grantu. Způsobilé náklady nesmějí být vynaloženy přede dnem podání žádosti o grant ani před začátkem rozpočtového roku příjemce grantu.
KAPITOLA 3
Řízení o udělení grantu
Článek 131
Žádosti o grant
1. Žádosti o grant se podávají písemně, případně v zabezpečené elektronické podobě.
Komise poskytne v případech, kdy to lze provést, možnost podat žádosti o grant prostřednictvím internetu.
2. Za způsobilé se považují žádosti o grant podané:
a)
právnickými osobami nebo
b)
fyzickými osobami, vyžaduje-li to povaha nebo vlastnosti dané akce nebo cíl sledovaný žadatelem.
Pro účely prvního pododstavce písm. a) mohou být žádosti o grant způsobilé, pokud je podají subjekty bez právní subjektivity podle platného vnitrostátního práva, za předpokladu, že jejich zástupci mají způsobilost činit právní úkony jménem subjektu a ručí za ochranu finančních zájmů Unie stejným způsobem jako právnické osoby.
3. Žádost musí uvést právní postavení žadatele a prokázat jeho finanční a provozní způsobilost provést navrhovanou akci nebo pracovní program.
Za tímto účelem žadatel předloží čestné prohlášení a, s výjimkou žádosti o grant nízké hodnoty, veškeré podklady, které na základě posouzení rizik požaduje příslušná schvalující osoba. Požadované doklady se uvádějí ve výzvě k podávání návrhů.
Ověření finanční způsobilosti se nevztahuje na fyzické osoby, které obdržely stipendia, na nejpotřebnější fyzické osoby, které získávají přímou podporu, ani na veřejné subjekty nebo mezinárodní organizace. Příslušná schvalující osoba může na základě posouzení rizik upustit od požadavku na ověření provozní způsobilosti veřejných subjektů nebo mezinárodních organizací.
4. Na žadatele o grant se použije čl. 106 odst. 1 a články 107, 108 a 109. Žadatelé prokáží, že se nenacházejí v žádné ze situací uvedených ve zmíněných článcích. Příslušná schvalující osoba však toto prokázání nevyžaduje v těchto případech:
a)
u grantů nízké hodnoty;
b)
pokud bylo takové prokázání v poslední době předloženo v jiném řízení o udělení grantu.
5. Příslušná schvalující osoba může žadatelům uložit podle článku 109 účinné, přiměřené a odrazující správní a finanční sankce.
Tyto sankce mohou být uloženy též příjemcům grantu, kteří při podání žádosti nebo během provádění grantu neposkytli informace požadované příslušnou schvalující osobou nebo poskytli vědomě nesprávné informace.
6. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se žádostí o grant, prokazování toho, že se žadatele netýkala situace zakládající vyloučení, žadatelů bez právní subjektivity, právnických osob tvořících jednoho žadatele, finančních a správních sankcí, kritérií způsobilosti a grantů nízké hodnoty.
Článek 132
Kritéria pro výběr a udělení grantu
1. Kritéria pro výběr oznámená předem ve výzvě k podávání návrhů umožní zhodnocení schopnosti žadatele dokončit navrhovanou akci nebo pracovní program.
2. Kritéria pro udělení grantu oznámená předem ve výzvě k podávání návrhů umožní zhodnocení kvality podaných návrhů z hlediska stanovených cílů a priorit.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se kritérií pro výběr a kritérií pro udělení grantu.
Článek 133
Hodnocení
1. Návrhy se hodnotí na základě předem oznámených kritérií pro výběr a kritérií pro udělení grantu s cílem zjistit, které návrhy lze financovat.
2. Na základě hodnocení uvedeného v odstavci 1 vypracuje příslušná schvalující osoba seznam příjemců grantu s uvedením schválených částek.
3. Příslušná schvalující osoba písemně vyrozumí žadatele o tom, jak bylo o jejich žádostech rozhodnuto. Jestliže požadovaný grant nebyl udělen, sdělí dotčený orgán důvody zamítnutí žádosti, zejména s ohledem na kritéria pro výběr a kritéria pro udělení grantu.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se hodnocení a udílení grantů a poskytování informací žadatelům.
KAPITOLA 4
Platby a kontrola
Článek 134
Jistota pro účely předběžného financování
1. Příslušná schvalující osoba může, pokud to považuje za vhodné a přiměřené, v jednotlivých případech a na základě analýzy rizik požadovat od příjemce grantu složení jistoty předem, aby se omezila finanční rizika spojená s poskytnutím předběžného financování.
2. Bez ohledu na odstavec 1 se u grantů nízké hodnoty složení jistoty nevyžaduje.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se jistoty pro účely předběžného financování.
Článek 135
Vyplácení grantů a kontroly
1. Konečná výše grantu se stanoví až poté, co příslušná pověřená schvalující osoba schválí závěrečné zprávy a účty, aniž jsou dotčeny následné kontroly provedené dotčeným orgánem, které je nutno uskutečnit včas.
2. Pokud se ukáže, že v řízení o udělení grantu došlo k závažným chybám, nesrovnalostem nebo podvodům, přeruší příslušná schvalující osoba toto řízení a může přijmout jakákoli nezbytná opatření, včetně zrušení dotyčného řízení. Na případy podezření z podvodu ihned upozorní Evropský úřad pro boj proti podvodům.
3. Pokud se po udělení grantu ukáže, že v řízení o udělení grantu nebo při provádění grantu došlo k závažným chybám, nesrovnalostem, podvodům nebo porušení povinnosti, může příslušná schvalující osoba, v závislosti na stadiu řízení a pod podmínkou, že žadateli nebo příjemci grantu byla dána možnost se vyjádřit:
a)
odmítnout podepsat grantovou dohodu nebo oznámit rozhodnutí o udělení grantu;
b)
pozastavit provádění grantu; nebo
c)
je-li to vhodné, vypovědět grantovou dohodu nebo zrušit rozhodnutí o udělení grantu.
4. Jestliže lze tyto chyby, nesrovnalosti nebo podvody přičíst příjemci grantu nebo jestliže příjemce grantu porušil své povinnosti vyplývající z grantové dohody nebo z rozhodnutí o udělení grantu, může příslušná schvalující osoba rovněž snížit výši grantu nebo získat zpět neoprávněně vyplacené částky podle grantové dohody nebo rozhodnutí o udělení grantu, a to v rozsahu odpovídajícím závažnosti chyb, nesrovnalostí, podvodů nebo porušení povinností, pod podmínkou, že příjemci grantu byla dána možnost se vyjádřit.
5. Pokud kontroly či audity odhalí systémové nebo opakující se chyby, nesrovnalosti, podvody nebo porušení povinností, které lze přičíst příjemci grantu a které mají významný dopad na řadu grantů, jež mu byly uděleny za podobných podmínek, může příslušná schvalující osoba pozastavit provádění všech dotčených grantů, nebo je-li to vhodné, vypovědět dotčené grantové dohody s tímto příjemcem grantu nebo zrušit rozhodnutí o udělení grantu tomuto příjemci grantu, a to v závislosti na závažnosti chyb, nesrovnalostí či podvodů nebo porušení povinností, pod podmínkou, že příjemci grantu byla dána možnost se vyjádřit.
Příslušná schvalující osoba může rovněž po sporném řízení snížit výši grantů nebo získat zpět neoprávněně vyplacené částky, pokud jde o všechny granty, kterých se týkají systémové nebo opakující se chyby, nesrovnalosti, podvody nebo porušení povinností uvedené v prvním pododstavci, které lze podrobit auditu podle grantových dohod nebo rozhodnutí o udělení grantu.
6. Příslušná schvalující osoba určí, je-li to možné a účelné, o jakou částku by se granty měly snížit nebo jaká částka by měla být získána zpět, na základě nákladů, které byly v případě každého grantu neoprávněně uvedeny jako způsobilé, a to po přijetí přepracovaných finančních výkazů, které příjemce grantu předložil.
7. Není-li u každého příslušného grantu možné nebo účelné přesně zjistit výši nezpůsobilých nákladů, lze výši grantů, která má být snížena nebo získána zpět, stanovit extrapolací míry snížení grantů nebo míry získání prostředků vyplacených v rámci grantů zpět u těch grantů, u nichž byly zjištěny systémové nebo opakované chyby, nebo pokud nezpůsobilé náklady nemohou sloužit za základ stanovení částek, které mají být sníženy nebo získány zpět, lze tuto výši stanovit na základě paušální sazby s přihlédnutím k zásadě proporcionality. Příjemci grantu je dána možnost vyjádřit se k metodě extrapolace nebo paušální sazby, která má být použita, a navrhnout před snížením grantu nebo získáním neoprávněně vyplacených částek zpět řádně odůvodněný jiný způsob nebo jinou sazbu.
8. Komise zajistí rovné zacházení s příjemci grantu v rámci programu, zejména pokud je prováděn více příslušnými schvalujícími osobami.
Příjemci grantu jsou v souladu s článkem 97 informováni o možnostech napadnout rozhodnutí přijatá podle odstavců 3, 4, 5, 6 a 7 tohoto článku.
9. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se vyplácení grantů a kontrol, včetně pravidel týkajících se podkladů a pozastavení a snížení grantů.
Článek 136
Uchovávání dokladů
1. Příjemci grantu uchovávají záznamy, podklady, statistické záznamy a jiné doklady týkající se grantu po dobu pěti let ode dne výplaty zůstatku a v případě grantů nízké hodnoty po dobu tří let.
2. Doklady týkající se auditů, opravných prostředků, soudních sporů nebo vymáhání pohledávek vzniklých při provádění projektu musí být uchovávány až do doby, kdy jsou tyto audity, opravné prostředky, spory nebo pohledávky vyřízeny.
KAPITOLA 5
Provádění
Článek 137
Smlouvy o provedení a finanční podpora třetím osobám
1. Pokud provedení akce nebo pracovního programu vyžaduje udělení finanční podpory třetím osobám, smí příjemce grantu tuto finanční podporu poskytnout, jsou-li splněny tyto podmínky:
a)
příslušná schvalující osoba před udělením grantu ověřila, zda příjemce grantu nabízí dostatečné záruky inkasa částek dlužných Komisi;
b)
podmínky pro její poskytnutí jsou přísně vymezeny v rozhodnutí o udělení grantu nebo v grantové dohodě mezi příjemcem grantu a Komisí tak, aby příjemci grantu nebyl ponechán prostor pro volné uvážení;
c)
jedná se o malé částky, kromě případů, kdy je poskytnutí finanční podpory základním cílem akce.
2. Každé rozhodnutí o udělení grantu nebo grantová dohoda musí výslovně zmocnit Komisi a Účetní dvůr k provádění kontrol týkajících se veškerých dokladů, budov a informací, včetně informací uložených na elektronických nosičích, u všech třetích osob, které obdržely finanční prostředky Unie.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se smluv o provedení a poskytování finanční podpory třetím osobám.
HLAVA VII
CENY
Článek 138
Obecná pravidla
1. Při udílení cen jsou dodržovány zásady transparentnosti a rovného zacházení a ceny podporují dosahování politických cílů Unie.
2. Za tímto účelem probíhá udílení cen v rámci pracovního programu, který se před provedením uveřejní. Pracovní program se provádí vyhlašováním soutěží.
Soutěže o ceny o jednotkové hodnotě nejméně 1 000 000 EUR lze uveřejnit, pouze pokud jsou uvedeny v prohlášeních či v jakémkoli jiném příslušném dokumentu uvedeném v čl. 38 odst. 3 písm. e).
V pravidlech soutěže jsou stanoveny alespoň podmínky účasti, včetně kritérií pro vyloučení ze soutěže uvedených v čl. 106 odst. 1 a článcích 107, 108 a 109, kritéria pro udělení ceny, její výše a podmínky jejího vyplacení.
Ceny se nesmějí udílet přímo bez uskutečnění soutěže a uveřejňují se každoročně v souladu s čl. 35 odst. 2 a 3.
3. Soutěžní příspěvky vyhodnocuje odborná komise na základě uveřejněných pravidel soutěže.
Ceny poté uděluje příslušná schvalující osoba na základě posouzení provedeného odbornou komisí, která se na základě posouzení kvality soutěžních příspěvků rozhodne, zda udělení ceny doporučí či nikoli.
4. Výše ceny nezávisí na nákladech, které vítězi vznikly.
5. Pokud provedení akce nebo pracovního programu vyžaduje, aby příjemce grantu Unie udělil ceny třetím osobám, smí příjemce grantu tyto ceny udělit, je-li minimální obsah pravidel soutěže ve smyslu odstavce 2 přísně vymezen v rozhodnutí o udělení grantu nebo v grantové dohodě mezi příjemcem grantu a Komisí tak, aby příjemci grantu nebyl ponechán prostor pro volné uvážení.
6. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se cen, včetně časového plánu, pravidel soutěže, následného uveřejňování, vyhodnocování, poskytování informací a oznamování vítězů.
HLAVA VIII
FINANČNÍ NÁSTROJE
Článek 139
Oblast působnosti
1. Finanční nástroje se schvalují základním právním aktem.
Odchylně od prvního pododstavce lze finanční nástroje vytvořit v řádně odůvodněných případech i bez schválení základním právním aktem, pokud jsou do rozpočtu začleněny v souladu s čl. 49 odst. 1 písm. e).
2. Pokud se podpora Unie poskytuje prostřednictvím finančních nástrojů a je spolu s opatřeními, jež s finančními nástroji přímo souvisejí, spojena do jednoho opatření, které je namířeno na stejné konečné příjemce finančních prostředků, včetně technické pomoci, snížených úrokových sazeb a subvencí poplatků za záruky, vztahuje se tato hlava na všechny prvky daného opatření.
3. Pokud jsou v případě prvků, které nemají přímou souvislost s finančními nástroji, finanční nástroje spojeny s granty financovanými z rozpočtu v souladu s částí první hlavou VI, je nutné pro každý zdroj financování vést samostatné záznamy.
4. Komise může uplatňovat finanční nástroje v rámci přímého nebo nepřímého řízení, je-li tak stanoveno v základním právním aktu; v druhém případě svěří úkoly subjektům podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodů ii), iii), v) a vi).
Subjekty pověřené podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodů ii), iii), v) a vi) mohou při uplatňování finančních nástrojů dále v rámci své odpovědnosti využíváním finančních nástrojů částečně zčásti pověřit finanční zprostředkovatele, pokud zajistí, aby tito finanční zprostředkovatelé splňovali kritéria stanovená v čl. 140 odst. 1, 3 a 5. Finanční zprostředkovatelé se vybírají otevřenými, transparentními, přiměřenými a nediskriminačními postupy, v nichž je vyloučen střet zájmů.
Komise nese i nadále odpovědnost za zajištění souladu prováděcího rámce finančních nástrojů se zásadou řádného finančního řízení a přispívá k plnění obsahově a časově vymezených politických cílů, které lze hodnotit z hlediska výkonu a výsledků. Komise odpovídá za uplatňování finančních nástrojů, aniž je dotčena právní a smluvní odpovědnost pověřených subjektů v souladu s platným právem.
5. Jsou-li finanční nástroje uplatňovány v rámci sdíleného řízení s členskými státy, jsou pravidla pro tyto nástroje, včetně pravidel týkajících se příspěvků na finanční nástroje spravované přímo či nepřímo podle této hlavy, stanovena v nařízeních uvedených v článku 175.
6. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se finančních nástrojů, včetně výběru subjektů pověřených uplatňováním finančních nástrojů, obsahu pověřovacích dohod, nákladů řízení a poplatků za řízení, zvláštních pravidel pro svěřenské účty, přímého uplatňování finančních nástrojů a výběru řídících subjektů, finančních zprostředkovatelů a konečných příjemců finančních prostředků.
Článek 140
Zásady a podmínky platné pro finanční nástroje
1. Finanční nástroje jsou používány v souladu se zásadami řádného finančního řízení, transparentnosti, proporcionality, zákazu diskriminace, rovného zacházení a subsidiarity a v souladu se svými cíli a s dobou trvání, kterou pro ně základní právní akt případně stanoví.
2. Finanční nástroje musí splňovat toto:
a)
řešení případů selhání trhu a nepříznivé investiční situace, jejichž rentabilita byla prokázána, ale které nemají zajištěno dostatečné financování z tržních zdrojů;
b)
doplňkovost: cílem finančních nástrojů není nahradit finanční nástroje členského státu, soukromé financování či jiné finanční zásahy Unie;
c)
nenarušování hospodářské soutěže na vnitřním trhu a soulad s pravidly pro státní podpory;
d)
aktivace mimorozpočtových zdrojů: příspěvek Unie na finanční nástroj má za cíl aktivovat v souladu s předem vymezenými ukazateli celkovou investici převyšující příspěvek Unie;
e)
sladění zájmů: Komise při uplatňování finančních nástrojů zajistí, aby existoval společný zájem na dosažení politických cílů stanovených pro finanční nástroj, jenž může být podepřen opatřeními typu spoluinvestování, požadavků na sdílení rizik nebo finančních pobídek, a současně aby nedocházelo ke střetu zájmů s jinými činnostmi pověřeného subjektu;
f)
finanční nástroje se vytvářejí na základě hodnocení ex ante, včetně vyhodnocení možnosti opětovného využití dodatečných zdrojů uvedených v odst. 8 písm. f).
3. Rozpočtové výdaje související s určitým finančním nástrojem a finanční závazky Unie v žádném případě nesmějí přesáhnout výši příslušného rozpočtového závazku přijatého k tomuto účelu, čímž je vyloučen vznik podmíněných závazků pro rozpočet.
4. Subjekty pověřené podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodů ii), iii), v) a vi) a všichni finanční zprostředkovatelé, kteří byli vybráni, aby se podíleli na uskutečňování finančních operací v rámci finančního nástroje, musí splňovat příslušné normy a platné právní předpisy v oblasti předcházení praní peněz, boje proti terorismu a daňových podvodů. Za účelem uplatňování finančních nástrojů podle této hlavy nesmějí být subjekty pověřené podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodů ii), iii), v) a vi) usazeny na územích, jejichž soudy při uplatňování mezinárodně uznávaných daňových standardů nespolupracují s Unií, ani udržovat obchodní styky se subjekty tam usazenými, a tyto požadavky jsou povinny začlenit do svých smluv s vybranými finančními zprostředkovateli.
5. Subjekty pověřené podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodů ii), iii), v) a vi), finanční zprostředkovatelé uvedení v odstavci 4 tohoto článku, kteří jsou zapojeni do správy finančních nástrojů Unie, a koneční příjemci pomoci Unie podle této hlavy poskytují Účetnímu dvoru v souladu s článkem 161 veškerou podporu a informace, které Účetní dvůr považuje za nezbytné k plnění svých úkolů.
Na pomoc Unie poskytovanou podle této hlavy se vztahují nařízení (Euratom, ES) č. 2185/96 a nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1073/1999 ze dne 25. května 1999 o vyšetřování prováděném Evropským úřadem pro boj proti podvodům (OLAF) (23).
6. K dosažení specifických politických cílů sledovaných finančním nástrojem se používají částky odpovídající alespoň příspěvku Unie nebo jejich násobky, které nesmějí poskytovat nepatřičné výhody, zejména ve formě neoprávněné výplaty dividend nebo zisku třetím osobám.
Aniž jsou dotčena odvětvová pravidla pro sdílené řízení, zaznamenávají se příjmy, včetně dividend, kapitálového zisku, poplatků za poskytnutí záruk a úroků z půjček a z prostředků uložených na svěřenských účtech zaplacené Komisi nebo uhrazené na svěřenské účty, které byly otevřeny pro finanční nástroje a vztahují se k podpoře poskytované z rozpočtu v rámci finančního nástroje, do rozpočtu až po odečtení nákladů řízení a poplatků za řízení.
Není-li v základním právním aktu stanoveno jinak, představují roční splátky, včetně splátek kapitálu, uvolněných jistot a splátek jistin půjček zaplacené Komisi nebo uhrazené na svěřenské účty, které byly otevřeny pro finanční nástroje a vztahují se k podpoře poskytované z rozpočtu v rámci finančního nástroje, vnitřní účelově vázané příjmy podle článku 21, a aniž je dotčen odstavec 9 tohoto článku, používají se na stejný finanční nástroj po dobu nepřesahující dobu přidělení prostředků na závazky plus dva roky.
7. Platby na svěřenské účty provádí Komise na základě žádostí o provedení platby, které jsou řádně podloženy prognózami čerpání, s přihlédnutím k dostupným zůstatkům na svěřenských účtech a k potřebě vyhnout se nadměrně vysokým zůstatkům na těchto účtech. Jestliže zůstatky na svěřenských účtech postačují k tomu, aby pokryly smluvně stanovenou minimální rezervu na svěřenských účtech, prognózu čerpání na běžný rozpočtový rok a částky nezbytné k vyloučení vzniku podmíněných závazků ve vztahu k platebním závazkům v jiných měnách než v euru, další platba na svěřenské účty se neprovede. Prognózy čerpání se poskytují ročně, nebo je-li to vhodné, pololetně.
8. Komise podává Evropskému parlamentu a Radě každoročně zprávy o činnostech vztahujících se k finančním nástrojům. Zpráva pro každý podporovaný finanční nástroj uvádí:
a)
dotčený finanční nástroj a základní právní akt;
b)
popis finančního nástroje, prováděcí ujednání a přínos, který má příspěvek Unie;
c)
finanční instituce zapojené do používání finančního nástroje, včetně všech otázek týkajících se uplatňování odstavce 5;
d)
celkové rozpočtové závazky a platby z rozpočtu na každý finanční nástroj;
e)
výsledky použití finančního nástroje, včetně uskutečněných investic;
f)
hodnocení využívání veškerých částek, které byly podle odstavce 6 vráceny do nástroje jako vnitřní účelově vázané příjmy;
g)
zůstatek na svěřenském účtu;
h)
příjmy a splátky podle odstavce 6;
i)
hodnotu kapitálových investic oproti předchozím rokům;
j)
kumulované hodnoty znehodnocení aktiv kapitálových nástrojů nebo nástrojů pro sdílení rizik a uplatněných záruk pro záruční nástroje;
k)
cílovou a dosaženou aktivaci mimorozpočtových zdrojů;
l)
příspěvek k dosažení cílů dotčeného programu, měřený na základě zavedených ukazatelů, popřípadě včetně zeměpisné diverzifikace.
9. Jestliže se Evropský parlament a Rada domnívají, že finanční nástroj nesplnil účinně své cíle, mohou Komisi požádat, aby předložila návrh přepracovaného základního právního aktu s cílem tento nástroj zlikvidovat. V případě, že dojde k likvidaci finančního nástroje, veškeré nové splátky v jeho rámci podle odst. 6 třetího pododstavce se považují za obecný příjem.
10. Účel finančních nástrojů a jejich případná zvláštní právní forma a místo zákonné registrace se zveřejňují na internetových stránkách Komise.
11. V případě finančních nástrojů příslušná schvalující osoba zajistí, aby subjekty pověřené podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodů ii), iii), v) a vi) předložily finanční výkaz vztahující se k období od 1. ledna do 31. prosince, který se řídi účetními pravidly uvedenými v článku 143 a mezinárodními účetními standardy pro veřejný sektor (IPSAS), a veškeré informace nezbytné k vypracování finančních výkazů v souladu s čl. 68 odst. 3 do 15. února následujícího roku. Příslušná schvalující osoba rovněž zajistí, aby uvedené subjekty předložily auditované finanční výkazy za finanční nástroje do 15. května následujícího roku.
12. Komise zajistí harmonizovanou správu finančních nástrojů, zejména v oblasti účetnictví, výkaznictví, monitorování a zvládání finančních rizik.
13. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se uplatňování finančních nástrojů, včetně podmínek jejich využívání, aktivace mimorozpočtových zdrojů, hodnocení ex ante, monitorování a zacházení s příspěvky z fondů uvedených v článku 175.
HLAVA IX
PŘEDKLÁDÁNÍ ÚČETNÍ ZÁVĚRKY A ÚČETNICTVÍ
KAPITOLA 1
Předložení účetní závěrky
Článek 141
Skladba účetní závěrky
Účetní závěrka zahrnuje:
a)
konsolidované finanční výkazy, které v konsolidované podobě uvádějí finanční údaje obsažené ve finančních výkazech orgánů financovaných z rozpočtu a v účetních závěrkách subjektů uvedených v článku 208 a ostatních subjektů, jejichž účetní závěrky musí být konsolidovány v souladu s účetními pravidly uvedenými v článku 143;
b)
souhrnné rozpočtové účty, které uvádějí informace z rozpočtových účtů orgánů.
Článek 142
Zpráva o rozpočtovém a finančním řízení
1. Každý orgán a subjekt uvedený v článku 141 vypracuje zprávu o rozpočtovém a finančním řízení za rozpočtový rok.
Tuto zprávu předá Evropskému parlamentu, Radě a Účetnímu dvoru do 31. března následujícího rozpočtového roku.
2. Zpráva uvedená v odstavci 1 přinejmenším uvádí, jak v absolutních hodnotách, tak v procentním vyjádření, úroveň vynakládání prostředků a souhrnné informace o převodech prostředků mezi jednotlivými rozpočtovými body.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se zprávy o rozpočtovém a finančním řízení.
Článek 143
Pravidla pro účetní závěrku
1. Účetní Komise přijme pravidla založená na mezinárodně uznávaných účetních standardech pro veřejný sektor. Od těchto standardů se může odchýlit, považuje-li to za nezbytné k zajištění věrného a poctivého obrazu aktiv a pasiv, nákladů, výnosů a peněžních toků. Jestliže se určité účetní pravidlo od uvedených standardů významně odchýlí, uvede se tato skutečnost spolu s odůvodněním v příloze k finančním výkazům.
2. Rozpočtové účty uvedené v článku 141 se řídí rozpočtovými zásadami stanovenými v tomto nařízení. Podávají věrný a poctivý obraz rozpočtových příjmových a výdajových operací.
Článek 144
Účetní zásady
1. Finanční výkazy uvedené v článku 141 musí podávat informace, včetně informací o účetních zásadách, způsobem zajišťujícím jejich relevanci, spolehlivost, srovnatelnost a srozumitelnost. Vypracovávají se v souladu s obecně uznávanými účetními zásadami obsaženými v účetních pravidlech uvedených v článku 143.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými vytvoří rámec pro plnění úkolů účetního podle tohoto článku a podle článků 145, 146, 148, 151, 154, 156 a 157.
Článek 145
Finanční výkazy
1. Finanční výkazy se předkládají v milionech eur a obsahují:
a)
rozvahu a výkaz o finanční výkonnosti, v nichž se uvádějí všechna aktiva a pasiva, finanční situace a hospodářský výsledek k 31. prosinci předchozího rozpočtového roku; jsou předkládány v souladu s účetními pravidly uvedenými v článku 143;
b)
výkaz peněžních toků, z něhož vyplývají částky vybrané a vyplacené během rozpočtového roku, a konečný stav pokladny;
c)
výkaz změn v čistých aktivech, který obsahuje přehled o změnách stavu rezerv v průběhu roku a souhrnné výsledky.
2. Příloha k finančním výkazům doplňuje a vysvětluje informace obsažené ve výkazech uvedených v odstavci 1 a poskytuje všechny doplňující informace stanovené mezinárodně uznávanou účetní praxí, pokud jsou tyto informace pro činnosti Unie relevantní.
Článek 146
Zprávy o plnění rozpočtu
1. Zprávy o plnění rozpočtu jsou předkládány v milionech eur. Sestávají ze:
a)
zpráv, které shrnují všechny rozpočtové příjmové a výdajové operace rozpočtového roku;
b)
přílohy, která doplňuje a vysvětluje informace uvedené ve zprávách.
2. Zprávy o plnění rozpočtu mají stejnou strukturu jako samotný rozpočet.
Článek 147
Předběžná účetní závěrka
1. Účetní ostatních orgánů a subjektů uvedených v článku 141 předávají účetnímu Komise a Účetnímu dvoru do 1. března následujícího rozpočtového roku své předběžné účetní závěrky.
2. Účetní ostatních orgánů a subjektů uvedených v článku 141 předávají do 1. března následujícího roku účetnímu Komise rovněž soubor výkazů ve standardizovaném formátu, jejž účetní Komise stanoví za účelem konsolidace.
3. Účetní Komise konsoliduje tyto předběžné účetní závěrky s předběžnou účetní závěrkou Komise a do 31. března následujícího rozpočtového roku předá Účetnímu dvoru předběžnou účetní závěrku Komise a konsolidovanou předběžnou účetní závěrku Unie.
Článek 148
Schválení konečné konsolidované účetní závěrky
1. Účetní dvůr předloží do 1. června své připomínky k předběžným účetním závěrkám orgánů jiných než Komise a jednotlivých subjektů uvedených v článku 141 a do 15. června své připomínky k předběžné účetní závěrce Komise a konsolidované předběžné účetní závěrce Unie.
2. Orgány jiné než Komise a jednotlivé subjekty uvedené v článku 141 vypracují své konečné účetní závěrky a předají je účetnímu Komise, Účetnímu dvoru, Evropskému parlamentu a Radě do 1. července, aby mohla být vypracována konečná konsolidovaná účetní závěrka.
Účetní ostatních orgánů a subjektů uvedených v článku 141 předají do 1. července účetnímu Komise rovněž soubor výkazů ve standardizovaném formátu, jejž účetní Komise stanoví za účelem konsolidace.
3. Účetní každého orgánu a subjektu uvedeného v článku 141 předají Účetnímu dvoru současně se svou konečnou účetní závěrkou rovněž související prohlášení vedení k auditu; kopii tohoto prohlášení předají účetnímu Komise.
Ke konečné účetní závěrce se přikládá osvědčení, v němž účetní prohlásí, že byla vypracována v souladu s touto hlavou a s platnými účetními zásadami, pravidly a metodami.
4. Účetní Komise vypracuje konečnou konsolidovanou účetní závěrku na základě informací předložených podle odstavce 2 tohoto článku orgány jinými než Komise a subjekty uvedenými v článku 141. Ke konečné konsolidované účetní závěrce se přikládá osvědčení, v němž účetní Komise prohlásí, že byla vypracována v souladu s touto hlavou a s účetními zásadami, pravidly a metodami uvedenými v příloze k finančním výkazům.
5. Komise konečnou konsolidovanou účetní závěrku a vlastní konečnou účetní závěrku schválí a předá Evropskému parlamentu, Radě a Účetnímu dvoru do 31. července.
Ke konečné konsolidované účetní závěrce se vydává prohlášení vedení k auditu, jež účetní Komise předá ve stejné lhůtě Účetnímu dvoru.
6. Konečná konsolidovaná účetní závěrka se spolu s prohlášením o věrohodnosti, které předkládá Účetní dvůr podle článku 287 Smlouvy o fungování EU a článku 160a Smlouvy o Euratomu, zveřejní do 15. listopadu v Úředním věstníku Evropské unie.
KAPITOLA 2
Informace o plnění rozpočtu
Článek 149
Zpráva o rozpočtových zárukách a rizicích
Vedle výkazů a zpráv uvedených v článcích 145 a 146 podává Komise Evropskému parlamentu a Radě jednou ročně zprávu o rozpočtových zárukách uvedených v čl. 49 odst. 1 písm. d) a jim odpovídajících rizicích.
Tyto informace současně předává Účetnímu dvoru.
Článek 150
Informování o plnění rozpočtu
1. Vedle výkazů a zpráv uvedených v článcích 145 a 146 předává účetní Komise Evropskému parlamentu a Radě jednou měsíčně číselné údaje o plnění rozpočtu, shrnuté alespoň na úrovni kapitol, týkající se příjmů i výdajů vůči všem prostředkům.
Tyto číselné údaje obsahují také informace o využití přenesených prostředků.
Číselné údaje se předávají do deseti pracovních dní od konce každého měsíce.
2. Třikrát ročně, do třiceti pracovních dnů po 31. květnu, 31. srpnu a 31. prosinci, podává účetní Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu o plnění rozpočtu v příjmech i ve výdajích rozdělených podle kapitol, článků a bodů.
Tyto zprávy obsahují rovněž informace o využití prostředků přenesených z předchozích rozpočtových roků.
3. Číselné údaje a zpráva o plnění rozpočtu se současně předávají Účetnímu dvoru a zveřejňují na internetových stránkách Komise.
4. Účetní předá Evropskému parlamentu a Radě do 15. září každého roku zprávu s informacemi o zjištěných stávajících rizicích, pozorovaných obecných tendencích, nových problémech v oblasti účetnictví, pokroku v účetnictví, včetně případů, na něž upozornil Účetní dvůr, a s informacemi o finančních prostředcích získaných zpět.
KAPITOLA 3
Účetnictví
Oddíl 1
Společná ustanovení
Článek 151
Účetní systém
1. Účetní systém orgánu slouží k organizaci rozpočtových a finančních informací tak, aby bylo možné, vkládat, třídit a zaznamenávat číselné údaje.
2. Účetní systém je tvořen obecnými a rozpočtovými účty. Tyto účty jsou vedeny v eurech a za kalendářní rok.
3. Pověřená schvalující osoba může rovněž vést analytické účty.
Článek 152
Společné požadavky týkající se účetního systému orgánů
Účetní Komise stanovuje v souladu s článkem 143 po konzultaci s účetními ostatních orgánů a subjektů uvedených v článku 141 účetní pravidla a harmonizovanou účtovou osnovu, které používají všechny orgány, úřady uvedené v části druhé hlavě V a všechny subjekty uvedené v článku 141.
Oddíl 2
Obecné účty
Článek 153
Obecné účty
Obecné účty zachycují v chronologickém pořadí s využitím metody podvojného zápisu všechny události a operace, které ovlivňují hospodářskou a finanční situaci a aktiva a pasiva orgánů a subjektů uvedených v článku 141.
Článek 154
Účetní zápisy v obecných účtech
1. Zůstatky účtů a pohyby na obecných účtech se zapisují do účetních knih.
2. Každý účetní zápis, včetně oprav v účetních záznamech, se provádí na základě účetních dokladů, na které odkazuje.
3. Účetní systém musí umožnit při kontrole bez potíží vyhledat všechny účetní zápisy.
Článek 155
Účetní opravy
Po uzavření rozpočtového roku až do dne předložení obecných účtů provádí účetní opravy, které, aniž by vyvolaly platby k tíži nebo inkasa ve prospěch uvedeného rozpočtového roku, jsou nezbytné pro věrný a poctivý obraz údajů v těchto účtech. Tyto opravy se řídí účetními pravidly uvedenými v článku 143.
Oddíl 3
Rozpočtové účty
Článek 156
Rozpočtové účetnictví
1. Rozpočtové účty umožňují podrobně sledovat plnění rozpočtu.
2. Pro účely odstavce 1 zaznamenávají rozpočtové účty veškeré rozpočtové příjmové a výdajové operace stanovené v části první hlavě IV.
KAPITOLA 4
Inventární soupisy majetku
Článek 157
Inventární soupis
1. Každý orgán a subjekt uvedený v článku 141 vede v souladu se vzorem sestaveným účetním Komise soupisy množství a hodnot veškerého hmotného, nehmotného a finančního majetku Unie.
Každý orgán a subjekt podle článku 141 ověřuje, zda zápisy v inventárním soupisu odpovídají skutečnosti.
2. Prodej hmotného majetku Unie se vhodným způsobem vyhlašuje.
HLAVA X
EXTERNÍ AUDIT A ABSOLUTORIUM
KAPITOLA 1
Externí audit
Článek 158
Externí audit prováděný Účetním dvorem
Evropský parlament, Rada a Komise informují Účetní dvůr co nejdříve o všech svých rozhodnutích a pravidlech přijatých podle článků 13, 16, 21, 25, 26, 29 a 40.
Článek 159
Pravidla a postupy auditu
1. Účetní dvůr prověřuje legalitu a správnost všech příjmů a výdajů z hlediska Smluv, rozpočtu, tohoto nařízení, aktů v přenesené pravomoci přijatých podle tohoto nařízení a všech dalších právních aktů přijatých na základě Smluv.
2. Při plnění svých úkolů má Účetní dvůr za podmínek stanovených v článku 161 právo nahlížet do všech dokumentů a informací o finančním řízení útvarů nebo subjektů ve vztahu k operacím financovaným nebo spolufinancovaným Unií. Je oprávněn vyslechnout každého úředníka, který odpovídá za výdajové nebo příjmové operace, a může využít všech kontrolních postupů vhodných pro výše uvedené útvary nebo subjekty. Audit v členských státech se uskutečňuje v součinnosti s vnitrostátními kontrolními orgány, nebo pokud tyto orgány nemají nezbytné pravomoci, s příslušnými vnitrostátními úřady. Účetní dvůr a vnitrostátní kontrolní orgány členských států spolupracují v duchu důvěry a při zachování své nezávislosti.
Účetní dvůr se může za účelem získání všech informací, které jsou nezbytné k plnění úkolů, jimiž byl pověřen Smlouvami nebo právními akty přijatými na jejich základě, účastnit na vlastní žádost kontrolních operací v rámci plnění rozpočtu prováděných kterýmkoli orgánem nebo jeho jménem.
Na žádost Účetního dvora zmocní každý orgán finanční instituce, u kterých jsou vedeny vklady Unie, k tomu, aby umožnily Účetnímu dvoru přesvědčit se o souladu vnějších údajů s účty.
3. Pro plnění svých úkolů oznamuje Účetní dvůr orgánům a úřadům, na které se toto nařízení vztahuje, jména svých zaměstnanců pověřených prováděním auditu u těchto orgánů a úřadů.
Článek 160
Kontroly cenných papírů a hotovosti
Účetní dvůr zajistí, aby byly veškeré cenné papíry a hotovost na vkladech nebo v pokladně zkontrolovány podle dokladů podepsaných vkladateli nebo podle úředních záznamů o držené hotovosti a cenných papírech. Tyto kontroly může provádět sám.
Článek 161
Právo Účetního dvora na přístup
1. Komise, ostatní orgány, subjekty, které spravují příjmy nebo výdaje jménem Unie, a příjemci finančních prostředků poskytnou Účetnímu dvoru veškerou podporu a informace, které Účetní dvůr pokládá za nezbytné pro plnění svých úkolů. Poskytnou Účetnímu dvoru veškeré doklady, které se týkají zadávání a provádění veřejných zakázek financovaných z rozpočtu, a veškeré peněžní nebo materiálové účty, všechny účetní záznamy nebo podklady a rovněž související správní dokumenty, všechny dokumenty týkající se příjmů a výdajů, všechny inventární soupisy a všechna organizační schémata útvarů, které Účetní dvůr považuje za nezbytné pro kontrolu zprávy o plnění rozpočtu a výsledku hospodaření na základě záznamů nebo na místě, a pro stejný účel všechny dokumenty a údaje vytvořené nebo uložené elektronicky.
Orgány interního auditu a další útvary dotčených vnitrostátních správních orgánů poskytnou Účetnímu dvoru veškerou podporu, kterou Účetní dvůr pokládá za nezbytnou pro provádění svých úkolů.
2. Úředníci, u kterých provádí Účetní dvůr audit, předloží:
a)
své záznamy o pokladní hotovosti, jakékoli jiné hotovosti, cenných papírech a materiálech všeho druhu a podklady týkající se správy finančních prostředků, jíž jsou pověřeni, a rovněž veškeré účetní knihy, rejstříky a ostatní dokumenty, které se k nim vztahují;
b)
korespondenci a jakékoli jiné dokumenty požadované pro plné provedení auditu podle čl. 159 odst. 1.
Informace uvedené v prvním pododstavci písm. b) smí požadovat pouze Účetní dvůr.
3. Účetní dvůr je oprávněn kontrolovat dokumenty týkající se příjmů a výdajů Unie, které se nacházejí v držení útvarů orgánů, a zejména útvarů příslušných rozhodovat o příjmech a výdajích, subjektů spravujících příjmy a výdaje jménem Unie a fyzických a právnických osob, které přijímají platby z rozpočtu.
4. Ověření legality a správnosti příjmů a výdajů a kontrola řádného finančního řízení zahrnuje též použití prostředků Unie subjekty mimo orgány, které tyto subjekty získaly formou příspěvků.
5. Vyplácení finančních prostředků Unie příjemcům mimo orgány je vázáno na písemný souhlas těchto příjemců, nebo v případě jejich nesouhlasu na písemný souhlas dodavatelů, zhotovitelů nebo poskytovatelů a subdodavatelů s tím, že Účetní dvůr provede audit použití poskytnutých částek.
6. Komise poskytne Účetnímu dvoru na jeho žádost veškeré informace o výpůjčních a úvěrových operacích.
7. Použití integrovaných počítačových systémů nesmí omezit přístup Účetního dvora k podkladům.
Článek 162
Výroční zpráva Účetního dvora
1. Účetní dvůr předá Komisi a dotčeným orgánům do 30. června své připomínky, které by měly být podle jeho názoru obsaženy ve výroční zprávě. Tyto připomínky zůstávají důvěrné a jsou předmětem sporného řízení. Každý orgán podá svou odpověď Účetnímu dvoru do 15. října. Orgány jiné než Komise předávají své odpovědi současně Komisi.
2. Výroční zpráva obsahuje posouzení řádnosti finančního řízení.
3. Výroční zpráva obsahuje samostatný oddíl pro každý orgán. Účetní dvůr k ní může přiložit jakoukoli souhrnnou zprávu nebo obecné připomínky, které považuje za vhodné.
Účetní dvůr přijme veškerá nezbytná opatření, aby odpovědi orgánů na jeho připomínky byly zveřejněny vedle připomínek nebo za připomínkami, ke kterým se vztahují.
4. Účetní dvůr předá orgánům příslušným k udělení absolutoria a ostatním orgánům do 15. listopadu výroční zprávu doplněnou odpověďmi orgánů a zajistí její zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie.
5. Jakmile Účetní dvůr předá výroční zprávu, poskytne Komise neprodleně dotčeným členským státům informace obsažené ve zprávě, které se týkají správy finančních prostředků, za niž podle platných předpisů odpovídají.
Po obdržení těchto informací podají členské státy do 60 dní svou odpověď Komisi. Komise do 28. února předá souhrn těchto informací Účetnímu dvoru, Evropskému parlamentu a Radě.
Článek 163
Zvláštní zprávy Účetního dvora
1. Účetní dvůr předloží dotčenému orgánu nebo subjektu veškeré připomínky, které by měly být podle jeho názoru obsaženy ve zvláštní zprávě. Tyto připomínky zůstávají důvěrné a jsou předmětem sporného řízení.
Dotčený orgán nebo subjekt uvědomí Účetní dvůr ve lhůtě dvou a půl měsíce předložení těchto připomínek o jakékoli odpovědi, kterou si přeje k těmto připomínkám učinit.
Účetní dvůr přijme konečné znění zvláštní zprávy během měsíce, který následuje po obdržení odpovědí od dotčených orgánů nebo subjektů.
Zvláštní zprávy spolu s odpověďmi dotčených orgánů nebo subjektů jsou neprodleně předány Evropskému parlamentu a Radě a každý z nich, případně ve spolupráci s Komisí, rozhodne o případných dalších krocích.
Účetní dvůr přijme nezbytná opatření, aby odpovědi dotčených orgánů nebo subjektů na jeho připomínky byly zveřejněny společně se zvláštní zprávou.
2. Stanoviska uvedená v čl. 287 odst. 4 druhém pododstavci Smlouvy o fungování EU, která se nevztahují k návrhům nebo předlohám v rámci legislativního konzultačního postupu, může Účetní dvůr zveřejnit v Úředním věstníku Evropské unie. Účetní dvůr rozhodne o jejich zveřejnění po konzultaci s orgánem, který si stanovisko vyžádal nebo jejž se stanovisko týká. Ke zveřejněným stanoviskům jsou připojeny veškeré připomínky dotčených orgánů.
KAPITOLA 2
Absolutorium
Článek 164
Harmonogram postupu udělování absolutoria
1. Evropský parlament uděluje na základě doporučení Rady přijatého kvalifikovanou většinou do 15. května roku n + 2 Komisi absolutorium za plnění rozpočtu rozpočtového roku n.
2. Nelze-li lhůtu stanovenou v odstavci 1 dodržet, sdělí Evropský parlament nebo Rada Komisi důvody odkladu.
3. Pokud Evropský parlament odloží rozhodnutí o udělení absolutoria, snaží se Komise co nejdříve přijmout opatření, která by odstranila nebo umožnila odstranit překážky bránící toto rozhodnutí přijmout.
Článek 165
Postup udělování absolutoria
1. Rozhodnutí o udělení absolutoria se týká účtů všech příjmů a výdajů Unie, z nich vyplývajícího zůstatku a aktiv a pasiv Unie uvedených v rozvaze.
2. Před udělením absolutoria Evropský parlament přezkoumá, poté co tak učiní Rada, závěrečný účet, rozvahu a hodnotící zprávu podle článku 318 Smlouvy o fungování EU. Současně přezkoumá výroční zprávu Účetního dvora, odpovědi kontrolovaných orgánů, všechny relevantní zvláštní zprávy Účetního dvora za uvedený rozpočtový rok a jeho prohlášení o věrohodnosti týkající se spolehlivosti účetní závěrky a legality a správnosti uskutečněných operací.
3. Komise předloží podle článku 319 Smlouvy o fungování EU a článku 106a Smlouvy o Euratomu Evropskému parlamentu na jeho žádost veškeré informace nezbytné pro hladký průběh udílení absolutoria pro příslušný rozpočtový rok.
Článek 166
Následná opatření
1. V souladu s článkem 319 Smlouvy o fungování EU a článkem 106 Smlouvy o Euratomu učiní Komise a ostatní orgány všechna vhodná opatření, aby vyhověly připomínkám připojeným k rozhodnutí Evropského parlamentu o absolutoriu a poznámkám provázejícím doporučení o absolutoriu přijaté Radou.
2. Na žádost Evropského parlamentu nebo Rady podají orgány zprávu o opatřeních učiněných na základě těchto připomínek a poznámek, a zejména o pokynech daných všem útvarům, které odpovídají za plnění rozpočtu. Členské státy spolupracují s Komisí tak, že jí oznamují opatření učiněná na základě těchto připomínek, aby je Komise mohla zohlednit ve vlastní zprávě. Zprávy orgánů se zasílají rovněž Účetnímu dvoru.
Článek 167
Zvláštní ustanovení o Evropské službě pro vnější činnost
ESVČ podléhá postupům stanoveným v článku 319 Smlouvy o fungování EU a v článcích 164, 165 a 166 tohoto nařízení. ESVČ plně spolupracuje s orgány zapojenými do postupu udělování absolutoria a v případě potřeby poskytuje další nezbytné informace, a to i formou účasti na zasedáních příslušných subjektů.
ČÁST DRUHÁ
ZVLÁŠTNÍ USTANOVENÍ
HLAVA I
EVROPSKÝ ZEMĚDĚLSKÝ ZÁRUČNÍ FOND
Článek 168
Zvláštní ustanovení o Evropském zemědělském záručním fondu
1. Části první a třetí se použijí na příjmy a výdaje orgánů a subjektů uvedených v předpisech týkajících se Evropského zemědělského záručního fondu (EZZF), není-li v této hlavě stanoveno jinak.
2. Operace řízené přímo Komisí se uskutečňují podle pravidel stanovených v částech první a třetí.
Článek 169
Přidělování prostředků EZZF na závazky
1. Prostředky EZZF obsahují pro každý rozpočtový rok nerozlišené prostředky, s výjimkou výdajů na opatření podle čl. 3 odst. 2 nařízení (ES) č. 1290/2005, které jsou financovány rozlišenými prostředky.
2. Přenesené prostředky na platby, které nejsou využity na konci rozpočtového roku, se ruší.
3. Prostředky nepřidělené na závazky týkající se opatření uvedených v čl. 3 odst. 1 nařízení (ES) č. 1290/2005 mohou být přeneseny pouze do následujícího rozpočtového roku.
Celková výše přenášených prostředků nesmí v rámci limitu 2 % původních prostředků převýšit částku úprav přímých plateb podle článku 11 nařízení Rady (ES) č. 73/2009 ze dne 19. ledna 2009, kterým se stanovují společná pravidla pro režimy přímých podpor v rámci společné zemědělské politiky a kterým se zavádějí některé režimy podpor pro zemědělce (24), provedených v předchozím rozpočtovém roce.
Přenesené prostředky lze vrátit pouze do rozpočtových položek, z nichž jsou financována opatření podle čl. 3 odst. 1 písm. c) nařízení (ES) č. 1290/2005.
Přenesené prostředky lze použít pouze k dodatečným platbám konečným příjemcům finančních prostředků, jimž byla v předchozím rozpočtovém roce účetně upravena přímá podpora podle článku 11 nařízení (ES) č. 73/2009.
Komise přijme rozhodnutí o přenosu prostředků do 15. února roku, do kterého mají být prostředky přeneseny, a uvědomí o něm Evropský parlament a Radu.
Článek 170
Předběžné souhrnné závazky z prostředků EZZF
1. Komise proplácí výdaje EZOZF vynaložené členskými státy.
2. Rozhodnutí Komise o stanovení výše proplacení těchto výdajů zakládá předběžné souhrnné závazky, které nesmějí překročit celkovou výši prostředků zapsaných pro EZZF.
3. Výdaje na běžnou správu EZZF mohou být každoročně od 15. listopadu rozpočtového roku přiděleny předem na závazky k tíži prostředků stanovených pro následující rozpočtový rok. Tyto závazky však nesmějí překročit tři čtvrtiny součtu celkových odpovídajících prostředků pro rozpočtový rok. Smějí se vztahovat se pouze na výdaje, které rámcově stanoví základní právní akt.
Článek 171
Plán a časový rozvrh rozpočtových závazků EZZF
1. Výdaje uskutečněné orgány a subjekty uvedenými v předpisech týkajících se EZZF se do dvou měsíců po obdržení výkazů zaslaných členskými státy přidělují na závazky podle kapitol, článků a bodů. Je-li k tomu nutný převod prostředků do příslušných rozpočtových položek, lze tyto závazky přijímat i po uplynutí této dvouměsíční lhůty. Kromě případů, kdy členské státy ještě neprovedly platbu nebo kdy je způsobilost nejistá, zaznamenají se tyto částky ve stejné dvouměsíční lhůtě jako platby.
Závazky uvedené v prvním pododstavci se odečtou od předběžných souhrnných závazků uvedených v článku 170.
2. Předběžné souhrnné závazky přijaté v jednom rozpočtovém roce, ke kterým do 1. února následujícího rozpočtového roku nevznikl závazek v konkrétních položkách rozpočtové nomenklatury, se pro dotčený rozpočtový rok ruší.
3. Odstavce 1 a 2 se použijí s výhradou kontroly a schválení účetní závěrky.
Článek 172
Účtování výdajů EZZF
V rozpočtovém účetnictví se výdaje zaúčtovávají do určitého rozpočtového roku na základě úhrad, jež provede Komise ve prospěch členských států do 31. prosince tohoto rozpočtového roku, za předpokladu, že účetní obdrží příslušný platební příkaz nejpozději 31. ledna následujícího rozpočtového roku.
Článek 173
Převod prostředků EZZF
1. Pokud Komise převádí prostředky podle čl. 26 odst. 1, přijme rozhodnutí do 31. ledna následujícího rozpočtového roku a uvědomí o něm Evropský parlament a Radu podle čl. 26 odst. 1.
2. V jiných případech, než které jsou uvedeny v odstavci 1, předloží Komise své návrhy na převody Evropskému parlamentu a Radě do 10. ledna následujícího rozpočtového roku.
Evropský parlament a Rada rozhodnou o těchto převodech postupem podle článku 27, avšak pro účely tohoto článku se použije lhůta v délce tří týdnů.
Článek 174
Účelově vázané příjmy EZZF
1. Účelově vázané příjmy podle této hlavy se v souladu s čl. 21 odst. 3 účelově váží podle původu příjmu.
2 Výsledek rozhodnutí podle článku 30 nařízení č. 1290/2005 se zapisuje do jediného článku.
HLAVA II
STRUKTURÁLNÍ FONDY, FOND SOUDRŽNOSTI, EVROPSKÝ RYBÁŘSKÝ FOND, EVROPSKÝ ZEMĚDĚLSKÝ FOND PRO ROZVOJ VENKOVA A FONDY PRO OBLAST SVOBODY, BEZPEČNOSTI A PRÁVA, KTERÉ JSOU SPRAVOVÁNY V RÁMCI SDÍLENÉHO ŘÍZENÍ
Článek 175
Zvláštní ustanovení
1. Části první a třetí se použijí na příjmy a výdaje orgánů a subjektů uvedených v nařízení Rady (ES) č. 1698/2005 ze dne 20. září 2005 o podpoře pro rozvoj venkova z Evropského zemědělského fondu pro rozvoj venkova (EZFRV) (25), v nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1080/2006 ze dne 5. července 2006 o Evropském fondu pro regionální rozvoj (26), v nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1081/2006 ze dne 5. července 2006 o Evropském sociálním fondu (27), v nařízení Rady (ES) č. 1083/2006 ze dne 11. července 2006 o obecných ustanoveních o Evropském fondu pro regionální rozvoj, Evropském sociálním fondu a Fondu soudržnosti (28), v nařízení Rady (ES) č. 1084/2006 ze dne 11. července 2006, kterým se zřizuje Fond soudržnosti (29) a v nařízení Rady (ES) č. 1198/2006 ze dne 27. července 2006 o Evropském rybářském fondu (30), jakož i fondů pro oblast svobody, bezpečnosti a práva, včetně fondů v rámci programu „Solidarita a řízení migračních toků“, které jsou spravovány v rámci sdíleného řízení podle článku 59 (dále jen „fondy“), není-li v této hlavě stanoveno jinak.
2. Operace řízené přímo Komisí se uskutečňují podle pravidel stanovených v částech první a třetí.
Článek 176
Závaznost přidělení prostředků na závazky
Evropský parlament a Rada respektují přidělení prostředků na závazky, která vyplývají ze základních právních aktů v oblasti strukturálních opatření, rozvoje venkova a Evropského rybářského fondu.
Článek 177
Platby příspěvků, průběžné platby a vrácené částky
1. Platby finančních příspěvků z fondů uskutečňuje Komise v souladu s nařízeními uvedenými v článku 175.
2. Lhůta pro průběžné platby Komise se stanoví v souladu s nařízeními uvedenými v článku 175.
3. V souladu s nařízeními uvedenými v článku 175 nemá skutečnost, že platby předběžného financování na určité opatření byly zcela nebo zčásti vráceny, vliv na snížení příspěvku, který je z fondů na uvedené opatření poskytován.
Vrácené částky jsou vnitřním účelově vázaným příjmem podle čl. 21 odst. 3 písm. c).
Nakládání s částkami vrácenými členskými státy a jeho důsledky pro výši finančních příspěvků z fondů se řídí nařízeními uvedenými v článku 175.
4. Odchylně od článku 14 lze prostředky na závazky plynoucí z vrácených plateb předběžného financování, které jsou k dispozici k 31. prosinci, přenášet až do doby ukončení programu a využívat je podle potřeby za podmínky, že žádné jiné prostředky na závazky již nejsou k dispozici.
5. V rozpočtovém účetnictví se výdaje zaúčtovávají do určitého rozpočtového roku na základě úhrad, jež provede Komise ve prospěch členských států do 31. prosince daného rozpočtového roku, včetně výdajů zaúčtovaných do 31. ledna následujícího rozpočtového roku proti prostředkům na platby daným k dispozici v měsíci následujícím po převodech uvedených v článku 179.
Článek 178
Rušení prostředků přidělených na závazky
1. Prostředky přidělené na závazek v souladu s nařízeními uvedenými v článku 175 Komise automaticky zruší.
2. Takto zrušené prostředky mohou být znovu dány k dispozici v případě zjevného omylu, který lze připisovat pouze Komisi.
Za tímto účelem přezkoumá Komise zrušení prostředků učiněná během předchozího rozpočtového roku a rozhodne do 15. února běžného rozpočtového roku, zda je vzhledem k potřebám nutné dát odpovídající prostředky opětovně k dispozici.
Článek 179
Převod prostředků
1. S výjimkou Evropského zemědělského fondu pro rozvoj venkova může Komise převádět operační výdaje uvedené v této hlavě z jedné hlavy rozpočtu do druhé za podmínky, že jsou dotčené prostředky použity pro stejný účel ve smyslu nařízení uvedených v článku 175 nebo že představují výdaje na technickou pomoc. Příslušná rozhodnutí Komise přijme do 31. ledna následujícího rozpočtového roku.
2. V jiných případech, než které jsou uvedeny v odstavci 1, může Komise své návrhy na převody prostředků na platby do fondů předložit Evropskému parlamentu a Radě do 10. ledna následujícího rozpočtového roku. Převod prostředků na platby lze provést z kteréhokoli rozpočtového bodu. Evropský parlament a Rada rozhodnou o těchto převodech postupem podle článku 27, avšak pro účely tohoto článku se použije lhůta v délce tří týdnů.
3. Jestliže Evropský parlament a Rada převod neschválí nebo jej schválí jen zčásti, zaúčtuje se odpovídající část výdajů uvedených v čl. 177 odst. 5 k tíži prostředků na platby následujícího rozpočtového roku.
Článek 180
Řízení, výběr projektů a audit
Řízení, výběr a audit projektů se řídí nařízeními uvedenými v článku 175.
HLAVA III
VÝZKUM
Článek 181
Prostředky na výzkum
1. Části první a třetí se použijí na prostředky na výzkum a technický rozvoj, není-li v této hlavě stanoveno jinak.
Tyto prostředky se zapisují buď do jedné z hlav rozpočtu, které se týkají oblasti politiky výzkumu spojené s „nepřímým výzkumem“ a „přímým výzkumem“, nebo do některé kapitoly týkající se výzkumných činností v jiné hlavě.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se druhů operací spadajících pod výzkum.
2. S prostředky souvisejícími s příjmy z Výzkumného fondu pro uhlí a ocel, který byl zřízen Protokolem č. 37 o finančních důsledcích uplynutí doby platnosti Smlouvy o ESUO a o Výzkumném fondu pro uhlí a ocel, připojeným ke Smlouvě o EU a Smlouvě o fungování EU, se zachází jako s účelově vázanými příjmy ve smyslu článku 21. Prostředky na závazky vytvořené těmito příjmy se dají k dispozici neprodleně po provedení odhadu výše pohledávek a prostředky na platby se dají k dispozici neprodleně po obdržení příjmů.
3. Operační výdaje uvedené v této hlavě může Komise převádět z jedné hlavy rozpočtu do jiné, pokud jsou tyto prostředky použity pro stejný účel.
4. Odborníci odměňovaní z prostředků na výzkum a technický rozvoj jsou přijímáni podle postupů, které Evropský parlament a Rada stanoví současně s přijetím každého rámcového výzkumného programu nebo v souladu s odpovídajícím pravidly pro účast podniků, výzkumných center a univerzit.
Článek 182
Přidělování prostředků na výzkum
1. Prostředky na závazky odpovídající objemu závazků zrušených v důsledku úplného nebo částečného neuskutečnění projektů týkajících se výzkumu, na něž byly určeny, mohou být ve výjimečných a řádně odůvodněných případech dány znovu k dispozici, je-li nezbytné provést původně plánovaný program a rozpočet pro dotčený rozpočtový rok (rok n) neobsahuje finanční prostředky na tento účel.
2. Pro účely odstavce 1 Komise na počátku každého rozpočtového roku přezkoumá prostředky na závazky zrušené během předchozího rozpočtového roku (rok n - 1) a v závislosti na požadavcích vyhodnotí, zda je potřeba dát tyto prostředky znovu k dispozici.
Na základě tohoto posouzení může Komise předložit Evropskému parlamentu a Radě do 15. února každého rozpočtového roku vhodné návrhy, přičemž pro každý rozpočtový bod uvede důvody, proč by měly být tyto prostředky dány znovu k dispozici.
3. Evropský parlament a Rada rozhodnou o návrhu Komise ve lhůtě šesti týdnů. Není-li v této lhůtě rozhodnuto, považují se návrhy za schválené.
Výše prostředků na závazky daných znovu k dispozici v roce n nesmí za žádných okolností překročit 25 % celkové částky uvolněné ze závazku v téže rozpočtové položce v roce n - 1.
4. Prostředky na závazky, jež jsou znovu dány k dispozici, nesmějí být přeneseny do dalšího roku.
Právní závazky, jež se vztahují k prostředkům na závazky daným znovu k dispozici, musí být přijaty do 31. prosince roku n.
Na konci roku n příslušná schvalující osoba nevyužitý zůstatek prostředků na závazky daných znovu k dispozici s konečnou platností zruší.
Článek 183
Společné výzkumné středisko
1. Společné výzkumné středisko (SVS) může v rámci účasti na zadávacích řízeních a řízeních o udělení grantu podle části první hlav V a VI, jež jsou zcela nebo zčásti financována z rozpočtu, získávat financování z prostředků zapsaných v jiných hlavách a kapitolách, než jsou uvedeny v čl. 181 odst. 1.
Pro účely účasti na zadávacích řízeních a řízeních o udělení grantu je SVS považováno za právnickou osobu usazenou v členském státě.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se SVS.
2. Prostředky na následující činnosti se považují za účelově vázané příjmy ve smyslu čl. 21 odst. 2:
a)
řízení o udělení grantu a zadávací řízení, jichž se SVS účastní;
b)
činnost SVS prováděnou jménem třetích osob nebo
c)
činnost v rámci správní dohody s jinými orgány nebo útvary Komise o poskytování vědecko-technických služeb.
Prostředky na závazky vytvořené příjmy podle prvního pododstavce písm. a) a c) jsou dány k dispozici ihned po odhadu pohledávek.
Prostředky na činnost podle prvního pododstavce písm. c), které nebyly v průběhu pěti let použity, se zruší.
3. Použití prostředků se uvádí v analytických účtech ve výsledném účtu plnění rozpočtu pro jednotlivé kategorie akcí, ke kterým se vztahuje; je odděleno od příjmů pocházejících od třetích osob, veřejných nebo soukromých, i od příjmů pocházejících z ostatních služeb poskytovaných Komisí třetím osobám.
4. Při účasti na řízeních o udělení grantu a zadávacích řízeních v souladu s odstavcem 1 tohoto článku se na SVS nevztahují podmínky stanovené v článku 106, čl. 107 odst. 1 písm. b) a c), článcích 108 a 109 a čl. 131 odst. 4 a 5 o vyloučení a o sankcích v souvislosti se zadáváním veřejných zakázek a udělováním grantů.
Požadavky na hospodářskou a finanční způsobilost se v případě SVS považují za splněné.
SVS je osvobozeno od povinnosti skládat jistotu podle článků 115 a 134.
5. Pravidla pro zadávání veřejných zakázek uvedená v části první hlavě V se nepoužijí na činnost, kterou SVS provádí jménem třetích osob.
6. Odchylně od článku 26 může Komise v rámci hlavy rozpočtu týkající se oblasti politiky „Přímý výzkum“ provádět převody mezi kapitolami do výše 15 % prostředků v rozpočtové položce, ze které se převod provádí.
HLAVA IV
VNĚJŠÍ ČINNOST
KAPITOLA 1
Obecná ustanovení
Článek 184
Vnější akce
1. Části první a třetí se použijí na vnější akce financované z rozpočtu, není-li v této hlavě stanoveno jinak.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se činností, které lze financovat v rámci vnějších akcí.
2. Prostředky určené na akce uvedené v odstavci 1 používá Komise:
a)
buď v rámci samostatně poskytovaných podpor; nebo
b)
v partnerství se třetími zeměmi podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodu i) na základě podpisu finanční dohody.
3. Jsou-li vnější akce financovány jak z prostředků zapsaných v rozpočtu, tak z vnějších účelově vázaných příjmů ve smyslu čl. 21 odst. 2 písm. b), prostředky, jež po uplynutí smluvní doby příslušné akce uvedené v čl. 189 odst. 2 nebyly přiděleny na závazky, se na poměrném základě vrátí po odečtení jednorázové částky odpovídající výdajům na audit, hodnocení a nepředvídané události, kterou lze přidělit na závazky později.
4. Ustanovení čl. 90 odst. 4 druhého pododstavce se nevztahuje na akce uvedené v této hlavě.
V případě grantů ve výši přesahující 5 000 000 EUR na vnější akce uskutečňované v rámci přímého řízení nesmějí v průběhu akce zůstat nezúčtovány více než dvě platby předběžného financování.
KAPITOLA 2
Provádění akcí
Oddíl 1
Obecná ustanovení
Článek 185
Provádění vnějších akcí
Akce uvedené v této hlavě mohou být prováděny přímo Komisí v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. a), v rámci sdíleného řízení podle čl. 58 odst. 1 písm. b) nebo nepřímo kterýmkoli subjektem či osobou pověřeným podle čl. 58 odst. 1 písm. c) v souladu s příslušnými ustanoveními článků 58 až 63. Za účelem dosažení společného cíle mohou být prostředky určené na vnější akce spojeny s finančními prostředky, které pocházejí z jiných zdrojů.
Oddíl 2
Rozpočtová podpora a svěřenské fondy sdružující více dárců
Článek 186
Použití rozpočtové podpory
1. Jestliže tak stanoví příslušné základní právní akty, může Komise přijímající třetí zemi poskytnout rozpočtovou podporu, pokud je správa veřejných financí této země dostatečně transparentní, spolehlivá a účinná.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se rozpočtové podpory a povinností příjemců finančních prostředků.
2. V rozhodnutí o financování uvedeném v článku 84 musí být podrobně uvedeny cíle a očekávané výsledky poskytování rozpočtové podpory přijímající třetí zemi. Vyplácení příspěvků Unie musí být založeno na splnění podmínek uvedených v odstavci 1, včetně zdokonalení správy veřejných financí, a na jasných a objektivních ukazatelích dosažených výsledků, které jsou základem hodnocení pokroku v daném odvětví v časovém průběhu.
3. Komise začlení do odpovídající finanční dohody uzavřené podle čl. 184 odst. 2 písm. b) vhodná ustanovení, podle nichž se má přijímající třetí země zavázat, že v případě zjištění závažných nesrovnalostí při výplatě příslušných prostředků Unie, které lze této zemi přičítat, neprodleně vrátí veškeré finanční prostředky na příslušnou akci nebo jejich část.
K vrácení finančních prostředků podle prvního pododstavce se může použít čl. 80 odst. 1 druhý pododstavec.
4. Komise v přijímajících třetích zemích podporuje rozvíjení možností parlamentní kontroly a auditu a zvyšování transparentnosti a přístupu veřejnosti k informacím.
Článek 187
Svěřenské fondy Unie pro vnější akce
1. Pro akce v případě mimořádných událostí, akce po odeznění mimořádných událostí a pro tematicky zaměřené akce může Komise na základě dohod s dalšími dárci zřizovat svěřenské fondy. Cíle svěřenských fondů se stanoví v jejich zřizovacím aktu.
2. Svěřenské fondy Unie se používají v souladu se zásadami řádného finančního řízení, transparentnosti, proporcionality, zákazu diskriminace a rovného zacházení a se zvláštními cíli stanovenými v jednotlivých zřizovacích aktech.
Svěřenské fondy Unie používá přímo Komise podle čl. 58 odst. 1 písm. a), s výjimkou svěřenských fondů Unie pro akce v případě mimořádných událostí a po odeznění těchto událostí, které mohou být používány nepřímo tím, že úkoly spojenými s plněním rozpočtu jsou pověřeny subjekty podle čl. 58 odst. 1 písm. c) bodů i), ii), v) a vi).
3. Svěřenské fondy Unie musí splňovat tyto podmínky:
a)
jsou přínosem pro opatření Unie: svěřenské fondy se na úrovni Unie vytvoří a použijí pouze tehdy, pokud lze jejich cílů zejména z důvodu rozsahu nebo potenciálních účinků lépe dosáhnout na úrovni Unie než na úrovni členských států;
b)
zajišťují jasnou politickou viditelnost Unie, výhody z hlediska řízení, jakož i lepší kontrolu Unie nad riziky a vyplácením příspěvků Unie a dalších dárců. Tyto fondy by neměly být vytvořeny, pokud pouze zdvojují stávající možnosti financování a podobné nástroje, aniž by přinášely další výhody.
4. Pro každý svěřenský fond Unie je ustavena správní rada, které předsedá Komise, ve které jsou zastoupeni dárci a v úloze pozorovatelů členské státy, jež do fondu nepřispěly, a která rozhoduje o využití finančních prostředků.
5. Svěřenské fondy Unie se zřizují na dobu určitou, která je vymezena v jejich zřizovacím aktu. Tato doba může být rozhodnutím Komise na žádost správní rady dotčeného svěřenského fondu prodloužena.
Evropský parlament nebo Rada mohou Komisi požádat, aby do fondu přestala poskytovat prostředky a aby případně přehodnotila zřizovací akt s cílem svěřenský fond zlikvidovat. V tomto případě se veškeré zbývající finanční prostředky na poměrném základě vrátí jako obecný příjem do rozpočtu, členským státům, které do něj přispěly, a ostatním dárcům.
6. Příspěvky Unie a dalších dárců se vkládají na zvláštní bankovní účet. Příspěvky Unie se na tento účet převádějí na základě řádně zdůvodněné žádosti o provedení platby obsahující prognózy čerpání, s přihlédnutím k zůstatku na účtu a k potřebě dalších plateb, která z toho vyplývá. Prognózy čerpání se poskytují ročně, nebo je-li to vhodné, pololetně.
Příspěvky nejsou součástí rozpočtu a spravuje je Komise v rámci odpovědnosti pověřené schvalující osoby.
Účetním svěřenského fondu Unie je účetní Komise. Odpovídá za stanovení účetních postupů a sestavení účtové osnovy, jež jsou společné pro všechny svěřenské fondy Unie.
Interní auditor Komise a Účetní dvůr vykonávají vůči svěřenským fondům stejné pravomoci jako vůči ostatním akcím prováděným Komisí.
Účetní zřizuje i ruší zvláštní bankovní účet svěřenského fondu.
Komise zajistí, aby byly povinnosti účetního a schvalující osoby přísně odděleny.
Prostředky fondu přidělují na závazky a vyplácejí účastníci finančních operací z Komise vymezení v části první hlavě IV kapitole 3.
7. Komise je zmocněna čerpat nejvýše 5 % částky vložené do svěřenského fondu na pokrytí vzniklých nákladů na správu v roce, v němž začaly být přípěvky uvedené v odstavci 6 používány. Po dobu existence svěřenského fondu se tyto poplatky za řízení považují za rovnocenné účelově vázaným příjmům ve smyslu čl. 21 odst. 2 písm. b).
Účetní provádí inkasní příkazy související s akcemi financovanými ze svěřenských fondů. Příjmy plynoucí z úhrady těchto inkasních příkazů se vracejí na zvláštní bankovní účet svěřenského fondu. Rušení inkasních příkazů a upuštění od inkasa se provádí podle pravidel stanovených v článku 80.
8. Komise předkládá návrhy rozhodnutí na zřízení, prodloužení trvání či likvidaci svěřenského fondu Unie věcně příslušnému výboru uvedenému v základním právním aktu, který upravuje příspěvek Unie do svěřenského fondu Unie.
9. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se řízení, výkaznictví a řádné správy svěřenských fondů pro vnější akce.
10. Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě každý rok komplexní a podrobnou zprávu o činnostech podporovaných svěřenskými fondy Unie, o jejich využívání a výsledcích i o jejich účtech. Komise přiloží svou zprávu ke shrnutí výročních zpráv uvedenému v čl. 66 odst. 9 třetím pododstavci.
Oddíl 3
Jiné způsoby řízení
Článek 188
Provádění vnějších akcí v rámci nepřímého řízení
1. Provádění akcí řízených nepřímo podle čl. 58 odst. 1 písm. c) podléhá dohledu Komise a delegací Unie podle čl. 56 odst. 2. Dohled je vykonáván buď předchozím schválením, nebo kontrolami ex post, nebo kombinovaným postupem.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se provádění nepřímo řízených vnějších akcí.
Článek 189
Finanční dohody o provádění vnějších akcí
1. Pro prováděné vnější akce se použije jeden nebo více těchto nástrojů:
a)
finanční dohoda mezi Komisí a některým ze subjektů nebo osob uvedených v článku 185;
b)
smlouva nebo grantová dohoda mezi Komisí a fyzickými nebo právnickými osobami odpovědnými za provedení akcí.
Podmínky, za nichž je vnější pomoc poskytována, stanovuje nástroj, kterým se řídí finanční dohody, smlouvy nebo grantové dohody uvedené v prvním pododstavci písm. a) a b).
2. Finanční dohody se subjekty uvedenými v odst. 1 prvním pododstavci písm. a) se uzavírají do 31. prosince roku n + 1, přičemž rokem n je rok, v jehož průběhu byl přijat rozpočtový závazek.
Ve finančních dohodách musí být stanovena lhůta, ve které jsou subjekty uvedené v odst. 1 prvním pododstavci písm. a) povinny uzavřít individuální smlouvy a grantové dohody, kterými se provádí daná akce. Tato lhůta činí nejvýše tři roky ode dne uzavření finanční dohody, kromě:
a)
akcí financovaných větším počtem dárců;
b)
individuálních smluv týkajících se auditu a hodnocení;
c)
těchto výjimečných okolností:
i)
dodatků k již uzavřeným smlouvám;
ii)
individuálních smluv uzavíraných po předčasném ukončení platnosti stávající smlouvy;
iii)
změny subjektu pověřeného plněním svěřených úkolů.
3. Odstavec 2 se nevztahuje na víceleté programy, pro jejichž provádění se využívají části závazků, v těchto případech:
a)
v případě nástroje předvstupní pomoci;
b)
v případě nástroje evropské politiky sousedství a partnerství.
V uvedených případech Komise v souladu s odvětvovými pravidly automaticky zruší závazek k těmto prostředkům.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se finančních dohod o provádění vnějších akcí.
KAPITOLA 3
Zadávání veřejných zakázek
Článek 190
Zadávání veřejných zakázek na vnější akce
1. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se zadávání veřejných zakázek na vnější akce.
2. Ustanovení části první hlavy V kapitoly 1, která se týkají obecných ustanovení o zadávání veřejných zakázek, se použijí na veřejné zakázky podle této hlavy s výhradou zvláštních ustanovení o finančních limitech a o postupech zadávání vnějších veřejných zakázek, která mají být obsažena v aktech v přenesené pravomoci přijatých podle tohoto nařízení. Veřejnými zadavateli pro účely této kapitoly jsou:
a)
Komise jménem a na účet jedné nebo více třetích zemí;
b)
subjekty a osoby uvedené v článku 185 a pověřené příslušnými úkoly při plnění rozpočtu.
3. Zadávací řízení jsou upravena ve finančních dohodách uvedených v článku 189.
4. Tato kapitola se nepoužije na akce prováděné podle odvětvových základních právních aktů, jež se týkají pomoci pro řešení krizí, operací civilní ochrany a operací humanitární pomoci.
Článek 191
Pravidla účasti v zadávacím řízení
1. Zadávacího řízení se mohou za stejných podmínek účastnit všechny osoby spadající do oblasti působnosti Smluv a všechny ostatní fyzické či právnické osoby v souladu se zvláštními ustanoveními základních právních aktů upravujících dotčenou oblast spolupráce.
2. V případech uvedených v čl. 54 odst. 2 může být za výjimečných, příslušnou schvalující osobou řádně odůvodněných okolností rozhodnuto umožnit účast v zadávacím řízení státním příslušníkům jiných třetích zemí, než jsou uvedeny v odstavci 1.
3. Pokud se má použít dohoda o rozšíření trhů se zbožím nebo službami, jejichž stranou je Unie, jsou za podmínek stanovených v uvedené dohodě veřejné zakázky financované z rozpočtu otevřeny i státním příslušníkům jiných třetích zemí, než jsou uvedeny v odstavcích 1 a 2.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla účasti v zadávacím řízení.
KAPITOLA 4
Granty
Článek 192
Financování vnějších akcí v plném rozsahu
Akce může být financována z rozpočtu v plném rozsahu jen tehdy, pokud je to pro její uskutečnění nezbytné.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se financování vnějších akcí v plném rozsahu.
Článek 193
Pravidla použitelná pro granty na vnější akce
Řízení o udělení grantu, která mají použít v rámci nepřímého řízení subjekty uvedené v článku 185, se stanovují v dohodách mezi Komisí a těmito subjekty.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se řízení o udělení grantu, která se použijí v rámci nepřímého řízení.
KAPITOLA 5
Kontrola účtů
Článek 194
Kontrola v oblasti vnějších akcí prováděná Unií
Každá dohoda mezi Komisí a subjektem uvedeným v článku 185 nebo grantová dohoda či rozhodnutí o udělení grantu musí výslovně zmocnit Komisi a Účetní dvůr k provádění kontroly veškerých dokladů i kontroly na místě u všech zhotovitelů, dodavatelů nebo poskytovatelů a subdodavatelů, kteří obdrželi finanční prostředky Unie.
HLAVA V
EVROPSKÉ ÚŘADY
Článek 195
Evropské úřady
1. Za „evropské úřady“ se pro účely této hlavy považují správní struktury vytvořené jedním nebo více orgány k plnění zvláštních průřezových úkolů.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se působnosti evropských úřadů a delegací orgánů v evropských úřadech.
2. Tato hlava, s výjimkou článků 198, 199 a 200, se vztahuje také na činnost Evropského úřadu pro boj proti podvodům.
3. Části první a třetí se použijí na činnost evropských úřadů, není-li v této hlavě stanoveno jinak.
Článek 196
Prostředky evropských úřadů
1. Prostředky jednotlivých evropských úřadů, jejichž celková výše se zapisuje ve zvláštní rozpočtové položce v oddíle rozpočtu „Komise“, se podrobně rozepisují v příloze k uvedenému oddílu.
Příloha má formu výkazu příjmů a výdajů, který je rozdělen stejným způsobem jako oddíly rozpočtu.
Prostředky zapsané v uvedené příloze pokrývají veškeré finanční potřeby jednotlivých evropských úřadů při plnění jejich úkolů jménem orgánů.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se prostředků pro evropské úřady, včetně podmínek, za kterých účetní pověřuje výkonem některých úkolů, a správy pokladny a bankovních účtů.
2. Plány pracovních míst jednotlivých evropských úřadů se připojují k plánu pracovních míst Komise.
3. Ředitelé jednotlivých evropských úřadů rozhodují o převodech v rámci přílohy podle odstavce 1. Komise o těchto převodech uvědomí Evropský parlament a Radu.
4. Účetní závěrky jednotlivých evropských úřadů tvoří nedílnou součást účetní závěrky Unie uvedené v článku 141.
Článek 197
Schvalující osoba v evropských úřadech
V souvislosti s prostředky zapsanými v příloze pro jednotlivé evropské úřady pověří Komise ředitele dotčeného evropského úřadu výkonem pravomocí schvalující osoby v souladu s článkem 65.
Článek 198
Účetnictví interinstitucionálních evropských úřadů
1. Každý interinstitucionální evropský úřad vede analytické účty svých výdajů, které umožňují určit podíl služeb poskytovaných jednotlivým orgánům. Ředitel evropského úřadu stanoví po schválení řídícím výborem kritéria pro tento účetní systém.
2. Poznámky ke konkrétní rozpočtové položce, ve které jsou zapsány celkové prostředky každého interinstitucionálního evropského úřadu, uvádějí odhad nákladů na služby poskytované uvedeným úřadem každému orgánu. Odhad je založen na analytických účtech uvedených v odstavci 1.
3. Každý interinstitucionální evropský úřad oznamuje dotčeným orgánům výsledky analytických účtů.
Článek 199
Pověřování pravomocemi schvalující osoby u interinstitucionálních evropských úřadů
1. Každý orgán může pověřit ředitele interinstitucionálního evropského úřadu plněním úkolů schvalující osoby pro správu prostředků zapsaných ve svém oddíle, přičemž zároveň stanoví meze a podmínky tohoto pověření.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se pověřování ředitele interinstitucionálního evropského úřadu plněním úkolů schvalující osoby.
2. Interní auditor Komise vykonává veškeré funkce uvedené v části první hlavě IV kapitole 9.
Článek 200
Služby poskytované třetím osobám
Pokud evropský úřad poskytuje v rámci své pravomoci za úplatu plnění třetím osobám, vydá jeho ředitel po schválení řídícím výborem zvláštní předpisy o podmínkách, za kterých jsou tato plnění poskytována, a o vedení odpovídajících účtů.
HLAVA VI
SPRÁVNÍ PROSTŘEDKY
Článek 201
Obecná ustanovení
1. Části první a třetí se použijí na správní prostředky, není-li v této hlavě stanoveno jinak.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se rozsahu správních prostředků a záruk za nájem.
Článek 202
Závazky
1. Běžné správní výdaje mohou být každoročně od 15. října předem přidělovány na závazky k tíži prostředků stanovených pro následující rozpočtový rok. Tyto závazky však nesmějí překročit čtvrtinu prostředků schválených Evropským parlamentem a Radou a uvedených v odpovídající rozpočtové položce pro běžný rozpočtový rok. Nesmějí být použity na výdaje nového druhu, které nebyly rámcově schváleny v posledním řádně přijatém rozpočtu.
2. Výdaje, které se podle právních předpisů nebo smluvních ustanovení hradí předem, například nájemné, mohou být hrazeny od 1. prosince k tíži prostředků následujícího rozpočtového roku. V tomto případě neplatí omezení uvedené v odstavci 1.
Článek 203
Zvláštní ustanovení o správních prostředcích
1. Správní prostředky jsou nerozlišené.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se zvláštních správních prostředků, včetně budov a záloh vyplacených zaměstnancům orgánů.
2. Správní výdaje vyplývající ze smluv, které se vztahují na období delší než jeden rozpočtový rok, ať již kvůli místním zvyklostem, nebo protože se jedná o dodávky zařízení, se zapisují k tíži rozpočtu toho rozpočtového roku, ve kterém se uskutečnily.
3. Každý orgán poskytuje každoročně do 1. června Evropskému parlamentu a Radě pracovní dokument o své politice v oblasti nemovitostí, který obsahuje tyto informace:
a)
pro každou budovu výdaje a rozlohu hrazené z prostředků odpovídajících rozpočtových položek;
b)
očekávaný vývoj globálního plánování rozlohy a lokalit v nadcházejících letech a popis projektů v oblasti nemovitostí ve fázi plánování, které již byly stanoveny;
c)
konečné podmínky a náklady a důležité informace o uskutečňování nových projektů v oblasti nemovitostí předložených dříve Evropskému parlamentu a Radě postupem podle odstavců 4 a 5 a neuvedených v pracovních dokumentech z předchozího roku.
4. U všech projektů v oblasti nemovitostí, které zřejmě budou mít významný finanční dopad na rozpočet, informuje orgán Evropský parlament a Radu co nejdříve o požadované rozloze nemovitosti a o předběžném plánování, a to před případným průzkumem místního trhu v případě smluv v oblasti nemovitostí nebo před vydáním výzvy k podání nabídky v případě stavebních prací.
5. U všech projektů v oblasti nemovitostí, které zřejmě budou mít významný finanční dopad na rozpočet, předloží orgán projekt v oblasti nemovitostí, včetně podrobného odhadu nákladů a jeho financování, a také seznam návrhů smluv, které mají být použity, a před uzavřením smluv požádá Evropský parlament a Radu o jejich schválení. Na žádost orgánu se s předloženými dokumenty vztahujícími se k projektu v oblasti nemovitostí zachází důvěrně.
S výjimkou mimořádných nepředvídatelných okolností projedná Rada a Evropský parlament projekt v oblasti nemovitostí do čtyř týdnů ode dne, kdy jej oba orgány obdržely.
Projekt v oblasti nemovitostí se považuje za schválený, pokud během tohoto čtyřtýdenního období Evropský parlament ani Rada nepřijme rozhodnutí v neprospěch návrhu.
Jestliže Evropský parlament nebo Rada v průběhu tohoto čtyřtýdenního období vznesou opodstatněné námitky, prodlouží se toto období o dva týdny.
Přijme-li Evropský parlament nebo Rada rozhodnutí v neprospěch projektu v oblasti nemovitostí, dotčený orgán svůj návrh vezme zpět a může předložit návrh nový.
6. V případě mimořádných nepředvídatelných okolností mohou být informace stanovené v odstavci 4 předloženy společně s projektem v oblasti nemovitostí. Evropský parlament a Rada projednají projekt v oblasti nemovitostí do dvou týdnů ode dne, kdy jej oba orgány obdržely. Projekt v oblasti nemovitostí se považuje za schválený, pokud během tohoto dvoutýdenního období Evropský parlament ani Rada nepřijme rozhodnutí v neprospěch návrhu.
7. U následujících projektů v oblasti nemovitostí se má za to, že mohou mít značný finanční dopad na rozpočet:
i)
koupě pozemku;
ii)
koupě, prodej, přestavba, výstavba budov nebo jakýkoli projekt spojující tyto prvky, které mají proběhnout ve stejném období, jehož výše přesahuje 3 000 000 EUR;
iii)
veškeré nové smlouvy týkající se nemovitostí (včetně smluv o užívání a dlouhodobých nájemních smluv a obnovení stávajících smluv za méně výhodných podmínek), na něž se nevztahuje bod ii), s ročními výdaji ve výši alespoň 750 000 EUR;
iv)
prodloužení platnosti nebo obnova stávajících smluv týkajících se nemovitostí (včetně smluv o užívání a dlouhodobých nájemních smluv) za stejných nebo méně výhodných podmínek, s ročními výdaji ve výši alespoň 3 000 000 EUR.
Tento odstavec se vztahuje rovněž na ty projekty v oblasti nemovitostí, které mají interinstitucionální povahu, a na delegace Unie.
8. Aniž je dotčen článek 17, lze plán koupě budovy financovat na základě půjčky, kterou předem schválí Evropský parlament a Rada.
Smlouvy o půjčce se uzavírají a půjčky se splácejí v souladu se zásadou řádného finančního řízení a s řádným ohledem na nejlepší finanční zájem Unie.
Pokud orgán navrhuje, aby se koupě financovala půjčkou, uvede ve finančním plánu, který má být předložen spolu se žádostí o předchozí schválení dotčeným orgánem, zejména maximální míru financování, dobu financování, druh financování, podmínky financování a úsporu ve srovnání s jinými druhy smluvních ujednání.
Evropský parlament a Rada projednají žádost o předchozí schválení koupě do čtyř týdnů ode dne, kdy ji oba orgány obdržely. Koupě na základě půjčky se považuje za zamítnutou, pokud ji Evropský parlament a Rada v uvedené lhůtě výslovně neschválí.
HLAVA VII
ODBORNÍCI
Článek 204
Placení externí odborníci
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se placených externích odborníků, včetně zvláštního postupu pro výběr fyzických osob jako placených externích odborníků, aby orgánům poskytovali pomoc při hodnocení žádostí o grant, projektů a nabídek a v konkrétních případech stanoviska či rady.
Tito odborníci jsou odměňováni předem oznámenou a stanovenou pevnou částkou a vybíráni na základě svých odborných schopností. Jejich výběr probíhá na základě kritérií dodržujících zásady zákazu diskriminace, rovného zacházení a neexistence střetu zájmů.
ČÁST TŘETÍ
ZÁVĚREČNÁ A PŘECHODNÁ USTANOVENÍ
Článek 205
Přechodná ustanovení
1. Pokud jde o fondy uvedené v čl. 175 odst. 1, u kterých jsou základní právní akty zrušeny před 1. lednem 2013, mohou být prostředky přidělené na závazek zrušené podle článku 178 znovu dány k dispozici v případě zjevného omylu přičitatelného pouze Komisi nebo v případě mimořádných nepředvídatelných okolností se závažnými následky pro provádění operací podporovaných těmito fondy.
2. Komise může převádět z jedné hlavy rozpočtu do druhé prostředky na provozní výdaje uvedené v nařízeních (ES) č. 1260/1999, (ES) č. 1290/2005, (ES) č. 1080/2006, (ES) č. 1081/2006, (ES) č. 1083/2006, (ES) č. 1084/2006 a (ES) č. 1198/2006, u kterých je stále třeba provést platby Unie k finančnímu vyrovnání nesplněných závazků Unie do ukončení dotyčné pomoci, pokud jsou dotčené prostředky použity pro stejný účel nebo souvisejí s iniciativami Unie nebo s opatřeními v oblasti technické pomoci a inovací a jsou převedeny na opatření stejné povahy.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví podrobná pravidla týkající se přechodných ustanovení.
Článek 206
Žádosti Evropského parlamentu a Rady o informace
Evropský parlament a Rada jsou oprávněny získávat jakékoli informace nebo vysvětlení týkající se rozpočtových záležitostí spadajících do jejich působnosti.
Článek 207
Finanční limity a částky
Aniž je dotčen článek 118, je Komisi svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210, kterými stanoví veškeré finanční limity a částky stanovené v tomto nařízení.
Článek 208
Rámcové finanční nařízení pro subjekty zřízené Smlouvou o fungování EU a Smlouvou o Euratomu
1. Komisi je svěřena pravomoc přijímat prostřednictvím aktu v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210 rámcové finanční nařízení pro subjekty zřízené na základě Smlouvy o fungování EU a Smlouvy o Euratomu, které mají právní subjektivitu a dostávají příspěvky z rozpočtu.
Uvedené rámcové finanční nařízení je založeno na zásadách a pravidlech stanovených v tomto nařízení.
Finanční pravidla těchto subjektů smějí odchýlit od rámcového finančního nařízení pouze tehdy, je-li to nezbytné pro jejich zvláštní potřeby, a s předchozím souhlasem Komise.
2. Evropský parlament uděluje subjektům uvedeným v odstavci 1 na doporučení Rady absolutorium za plnění rozpočtů. Subjekty uvedené v odstavci 1 plně spolupracují s orgány zapojenými do postupů udělování absolutoria a v případě potřeby poskytnou veškeré další nezbytné informace, mimo jiné i prostřednictvím účasti na schůzích příslušných subjektů.
3. Interní auditor Komise vykonává vůči subjektům uvedeným v odstavci 1 stejné pravomoci jako vůči Komisi.
4. Nezávislý externí auditor ověří, zda jsou v roční účetní závěrce každého ze subjektů uvedených v odstavci 1 řádně zaznamenány jeho příjmy, výdaje a finanční situace před konsolidací v rámci konečné účetní závěrky Komise. Není-li v základním právním aktu uvedeném v odstavci 1 stanoveno jinak, vypracuje Účetní dvůr v případě každého subjektu zvláštní výroční zprávu v souladu s požadavky čl. 287 odst. 1 Smlouvy o fungování EU. Při vypracovávání této zprávy Účetní dvůr vezme v úvahu auditní činnost nezávislého externího auditora a opatření přijatá na základě jeho zjištění.
Článek 209
Vzorové finanční nařízení pro subjekty partnerství veřejného a soukromého sektoru
Subjekty s právní subjektivitou, jež jsou zřízeny základním právním aktem a jsou pověřeny realizací partnerství soukromého a veřejného sektoru, přijmou finanční pravidla své činnosti.
Tato pravidla zahrnují soubor zásad nezbytných pro zajištění řádného finančního řízení při správě finančních prostředků Unie.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat prostřednictvím aktu v přenesené pravomoci v souladu s článkem 210 vzorové finanční nařízení, které stanoví zásady nezbytné pro zajištění řádného finančního řízení finančních prostředků Unie a které bude založeno na článku 60.
Finanční pravidla těchto subjektů se smějí odchýlit od vzorového finančního nařízení pouze tehdy, je-li to nezbytné z hlediska jejich zvláštních potřeb a s předchozím souhlasem Komise.
Článek 210
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v článcích 8, 11, 13, 19, 21, 22, 23, 25, 26, 29, 30, 31, 34, 35, 38, 41, 44, 49, 53, 54, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 92, 93, 98, 99, 100, 101, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 137, 138, 139, 140, 142, 144, 181, 183, 184, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 195, 196, 199, 201, 203, 204, 205, 207, 208 a 209 je svěřena Komisi do konce prvního víceletého finančního rámce na období po roce 2013 uvedeného v článku 312 Smlouvy o fungování EU. Komise vypracuje zprávu o přenesení pravomoci nejpozději dva roky před koncem prvního víceletého finančního rámce. Přenesení pravomoci se automaticky prodlužuje o období odpovídající následujícím víceletým finančním rámcům, pokud Evropský parlament nebo Rada nevysloví proti tomuto prodloužení námitku nejpozději tři měsíce před koncem platnosti odpovídajícího víceletého finančního rámce.
3. Pravomoc přijímat akty a přenesené pravomoci uvedená v článcích 8, 11, 13, 19, 21, 22, 23, 25, 26, 29, 30, 31, 34, 35, 38, 41, 44, 49, 53, 54, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 92, 93, 98, 99, 100, 101, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 137, 138, 139, 140, 142, 144, 181, 183, 184, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 195, 196, 199, 201, 203, 204, 205, 207, 208 a 209 mohou Evropský parlament nebo Rada kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení pravomoci se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí o zrušení pravomoci nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle článků 8, 11, 13, 19, 21, 22, 23, 25, 26, 29, 30, 31, 34, 35, 38, 41, 44, 49, 53, 54, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 92, 93, 98, 99, 100, 101, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 137, 138, 139, 140, 142, 144, 181, 183, 184, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 195, 196, 199, 201, 203, 204, 205, 207, 208 a 209 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 211
Přezkum
Toto nařízení bude přezkoumáno pokaždé, kdy se to ukáže nezbytné, a v každém případě nejpozději dva roky před koncem prvního víceletého finančního rámce pro období po roce 2013.
Tento přezkum se bude mimo jiné týkat uplatňování části první hlavy VIII.
Článek 212
Zrušení
Nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 se zrušuje s účinkem ode dne 1. ledna 2013 s výjimkou:
a)
článků 53 až 57, které se i nadále použijí na všechny závazky přijaté do 31. prosince 2013;
b)
čl. 166 odst. 3 druhého pododstavce písm. a), který se i nadále použije na všechny závazky přijaté do 31. prosince 2012;
c)
čl. 166 odst. 3 druhého pododstavce písm. b), který se i nadále použije na všechny závazky přijaté mezi 1. lednem 2013 a 31. prosincem 2013.
Část první hlava VI nařízení (ES, Euratom) č. 1605/2002 se i nadále použije na grantové dohody podepsané a rozhodnutí o udělení grantu oznámená do 31. prosince 2013 v rámci souhrnných závazků rozpočtu na rok 2012 nebo dřívější roky, pokud tak rozhodne příslušná schvalující osoba s náležitým ohledem na zásady rovného zacházení a transparentnosti.
Odkazy na zrušené nařízení se považují za odkazy na toto nařízení v souladu se srovnávací tabulkou v příloze.
Článek 213
Přezkum týkající se ESVČ
Ustanovení čl. 68 odst. 1 třetího pododstavce a čl. 98 odst. 2 druhého pododstavce budou v roce 2013 přezkoumána s náležitým ohledem na zvláštní povahu ESVČ, a zejména delegací Unie, a případně s ohledem na náležitou kapacitu ESVČ v oblasti finančního řízení.
Článek 214
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. ledna 2013 s výjimkou:
a)
článků 58 až 63, které se použijí výhradně na závazky přijaté od 1. ledna 2014;
b)
čl. 50 odst. 1 druhého pododstavce písm. c) a článků 82, 139 a 140, které se použijí ode dne 1. ledna 2014;
c)
článků 177, 179 a 210, které se použijí ode dne 27. října 2012.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné v členských státech.
Ve Štrasburku dne 25. října 2012.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE, EURATOM) NR 966/2012
z dnia 25 października 2012 r.
w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002
SPIS TREŚCI
CZĘŚĆ PIERWSZA
PRZEPISY WSPÓLNE
TYTUŁ I
PRZEDMIOT, ZAKRES I DEFINICJE
Artykuł 1
Przedmiot
Artykuł 2
Definicje
Artykuł 3
Zgodność prawa wtórnego z niniejszym rozporządzeniem
Artykuł 4
Okresy, daty i terminy
Artykuł 5
Ochrona danych osobowych
TYTUŁ II
ZASADY BUDŻETOWE
Artykuł 6
Poszanowanie dla zasad budżetowych
Rozdział 1
Zasady jedności i rzetelności budżetowej
Artykuł 7
Zakres budżetu
Artykuł 8
Reguły szczególne dotyczące zasad jedności i rzetelności budżetowej
Rozdział 2
Zasada jednoroczności
Artykuł 9
Definicja
Artykuł 10
Rodzaje środków
Artykuł 11
Rachunkowość dla dochodów i środków
Artykuł 12
Zaciąganie zobowiązań
Artykuł 13
Anulowanie i przenoszenie środków
Artykuł 14
Zasady dotyczące przenoszenia dochodów przeznaczonych na określony cel
Artykuł 15
Umorzenie środków
Artykuł 16
Zasady mające zastosowanie w przypadku opóźnionego przyjęcia budżetu
Rozdział 3
Zasada równowagi
Artykuł 17
Definicja i zakres
Artykuł 18
Saldo roku budżetowego
Rozdział 4
Zasada jednostki rozliczeniowej
Artykuł 19
Stosowanie euro
Rozdział 5
Zasada uniwersalności
Artykuł 20
Definicja i zakres
Artykuł 21
Dochody przeznaczone na określony cel
Artykuł 22
Darowizny
Artykuł 23
Zasady dotyczące odpisów oraz korekt z tytułu różnic kursowych
Rozdział 6
Zasada specyfikacji
Artykuł 24
Przepisy ogólne
Artykuł 25
Przesunięcia dokonywane przez instytucje inne niż Komisja
Artykuł 26
Przesunięcia dokonywane przez Komisję
Artykuł 27
Wnioski w sprawie przesunięcia przedkładane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie przez instytucje
Artykuł 28
Zasady szczególne dotyczące przesunięć
Artykuł 29
Przesunięcia podlegające zasadom szczegółowym
Rozdział 7
Zasada należytego zarządzania finansami
Artykuł 30
Zasady oszczędności, wydajności i skuteczności
Artykuł 31
Obowiązkowa ocena skutków finansowych
Artykuł 32
Wewnętrzna kontrola wykonania budżetu
Artykuł 33
Opłacalne systemy kontroli
Rozdział 8
Zasada przejrzystości
Artykuł 34
Publikacja sprawozdań rocznych, budżetów i sprawozdań
Artykuł 35
Publikacja informacji o odbiorcach i innych informacji
TYTUŁ III
UCHWALANIE I STRUKTURA BUDŻETU
Rozdział 1
Uchwalanie budżetu
Artykuł 36
Preliminarz dochodów i wydatków
Artykuł 37
Preliminarze budżetowe organów, o których mowa w art. 208
Artykuł 38
Projekt budżetu
Artykuł 39
List w sprawie poprawek do projektu budżetu
Artykuł 40
Obowiązki państw członkowskich wynikające z przyjęcia budżetu
Artykuł 41
Projekty budżetów korygujących
Artykuł 42
Wcześniejsze przekazanie preliminarzy i projektów budżetów
Rozdział 2
Struktura i prezentacja budżetu
Artykuł 43
Struktura budżetu
Artykuł 44
Nomenklatura budżetowa
Artykuł 45
Zakaz dotyczący dochodów ujemnych
Artykuł 46
Środki tymczasowe
Artykuł 47
Rezerwa ujemna
Artykuł 48
Rezerwa na pomoc nadzwyczajną
Artykuł 49
Prezentacja budżetu
Artykuł 50
Zasady dotyczące planów zatrudnienia personelu
Rozdział 3
Dyscyplina budżetowa
Artykuł 51
Zgodność z wieloletnimi ramami finansowymi
Artykuł 52
Zgodność aktów Unii z budżetem
TYTUŁ IV
WYKONANIE BUDŻETU
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Artykuł 53
Wykonywanie budżetu zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami
Artykuł 54
Akt podstawowy oraz wyjątki
Artykuł 55
Wykonywanie budżetu przez instytucje inne niż Komisja
Artykuł 56
Delegowanie uprawnień do wykonywania budżetu
Artykuł 57
Konflikt interesów
Rozdział 2
Metody wykonywania
Artykuł 58
Metody wykonywania budżetu
Artykuł 59
Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi
Artykuł 60
Zarządzanie pośrednie
Artykuł 61
Ocena ex ante i umowy o delegowaniu zadań
Artykuł 62
Agencje wykonawcze
Artykuł 63
Ograniczenia w delegowaniu uprawnień
Rozdział 3
Podmioty upoważnione do działań finansowych
Sekcja 1
Zasada rozdzielenia obowiązków
Artykuł 64
Rozdzielenie obowiązków
Sekcja 2
Urzędnik zatwierdzający
Artykuł 65
Urzednik zatwierdzający
Artykuł 66
Uprawnienia i obowiązki urzędnika zatwierdzającego
Artykuł 67
Uprawnienia i obowiązki szefów delegatur Unii
Sekcja 3
Księgowy
Artykuł 68
Uprawnienia i obowiązki księgowego
Artykuł 69
Uprawnienia, które mogą być delegowane przez księgowego
Sekcja 4
Administrator rachunków zaliczkowych
Artykuł 70
Rachunki zaliczkowe
Rozdział 4
Odpowiedzialność podmiotów upoważnionych do działań finansowych
Sekcja 1
Zasady ogólne
Artykuł 71
Wycofanie uprawnień delegowanych na podmioty upoważnione do działań finansowych i ich zawieszenie w wykonywaniu obowiązków
Artykuł 72
Odpowiedzialność urzędnika zatwierdzającego za nielegalną działalność, nadużycia finansowe lub korupcję
Sekcja 2
Zasady mające zastosowanie do właściwych urzędników zatwierdzających
Artykuł 73
Zasady mające zastosowanie do urzędników zatwierdzających
Sekcja 3
Zasady mające zastosowanie do księgowych oraz administratorów rachunków zaliczkowych
Artykuł 74
Zasady mające zastosowanie do księgowych
Artykuł 75
Zasady mające zastosowanie do administratorów rachunków zaliczkowych
Rozdział 5
Operacje po stronie dochodów
Sekcja 1
Udostępnianie zasobów własnych
Artykuł 76
Zasoby własne
Sekcja 2
Prognoza należności
Artykuł 77
Prognoza należnych kwot
Sekcja 3
Ustalanie należności
Artykuł 78
Ustalanie należności
Sekcja 4
Zezwolenie na odzyskanie środków
Artykuł 79
Zezwolenie na odzyskanie środków
Sekcja 5
Odzyskiwanie środków
Artykuł 80
Zasady dotyczące odzyskiwania środków
Artykuł 81
Okres przedawnienia
Artykuł 82
Traktowanie należności Unii na szczeblu krajowym
Artykuł 83
Grzywny, kary i narosłe odsetki nałożone przez Komisję
Rozdział 6
Operacje po stronie wydatków
Artykuł 84
Decyzja w sprawie finansowania
Sekcja 1
Zaciąganie zobowiązań na wydatki
Artykuł 85
Rodzaje zobowiązań
Artykuł 86
Zasady mające zastosowanie do zobowiązań
Artykuł 87
Weryfikacje mające zastosowanie do zobowiązań
Sekcja 2
Poświadczanie zasadności wydatków
Artykuł 88
Poświadczanie zasadności wydatków
Sekcja 3
Zatwierdzanie wydatków
Artykuł 89
Zatwierdzanie wydatków
Sekcja 4
Realizacja wydatków
Artykuł 90
Rodzaje płatności
Artykuł 91
Płatność ograniczona do dostępnych środków
Sekcja 5
Terminy operacji po stronie wydatków
Artykuł 92
Terminy
Rozdział 7
Systemy informatyczne i e-administracja
Artykuł 93
Zarządzanie operacjami przy użyciu systemów elektronicznych
Artykuł 94
Przekazywanie dokumentów
Artykuł 95
e-Administracja
Rozdział 8
Zasady zarządzania
Artykuł 96
Dobra administracja
Artykuł 97
Wskazanie środków odwoławczych
Rozdział 9
Audytor wewnętrzny
Artykuł 98
Powoływanie audytora wewnętrznego
Artykuł 99
Uprawnienia i obowiązki audytora wewnętrznego
Artykuł 100
Niezależność audytora wewnętrznego
TYTUŁ V
ZAMÓWIENIA PUBLICZNE
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Sekcja 1
Zakres i zasady udzielania
Artykuł 101
Definicja zamówień publicznych
Artykuł 102
Zasady mające zastosowanie do zamówień publicznych
Sekcja 2
Publikacja
Artykuł 103
Publikacja zamówień publicznych
Sekcja 3
Procedury udzielania zamówień
Artykuł 104
Procedury udzielania zamówień
Artykuł 105
Zawartość dokumentacji przetargowej
Artykuł 106
Kryteria wykluczenia z udziału w procedurach udzielania zamówień
Artykuł 107
Kryteria wykluczenia majace zastosowanie do udzielania zamówień
Artykuł 108
Centralna baza danych o wykluczeniach
Artykuł 109
Kary administracyjne i finansowe
Artykuł 110
Kryteria udzielania zamówień
Artykuł 111
Składanie ofert
Artykuł 112
Zasady równego traktowania i przejrzystości
Artykuł 113
Decyzja o udzieleniu zamówienia
Artykuł 114
Unieważnienie procedury udzielenia zamówienia
Sekcja 4
Zabezpieczenia i działania naprawcze
Artykuł 115
Zabezpieczenia
Artykuł 116
Błędy, nieprawidłowości i nadużycia finansowe w toku procedury
Rozdział 2
Przepisy mające zastosowanie do zamówień udzielanych przez instytucje na ich własny rachunek
Artykuł 117
Instytucja zamawiająca
Artykuł 118
Obowiązujące progi
Artykuł 119
Zasady udziału w procedurach przetargowych
Artykuł 120
Zasady zamówień Światowej Organizacji Handlu
TYTUŁ VI
DOTACJE
Rozdział 1
Zakres i formy dotacji
Artykuł 121
Zakres dotacji
Artykuł 122
Beneficjenci
Artykuł 123
Formy dotacji
Artykuł 124
Płatności ryczałtowe, koszty jednostkowe i finansowanie według stawek zryczałtowanych
Rozdział 2
Zasady
Artykuł 125
Ogólne zasady mające zastosowanie do dotacji
Artykuł 126
Koszty kwalifikowalne
Artykuł 127
Współfinansowanie w formie wkładu rzeczowego
Artykuł 128
Przejrzystość
Artykuł 129
Zasada niełączenia dotacji
Artykuł 130
Zasada niedziałania wstecz
Rozdział 3
Procedura udzielania dotacji
Artykuł 131
Wnioski o udzielenie dotacji
Artykuł 132
Kryteria wyboru i przyznawania
Artykuł 133
Procedura oceny
Rozdział 4
Płatności i kontrola
Artykuł 134
Zabezpieczenie płatności zaliczkowych
Artykuł 135
Wypłata dotacji i kontrole
Artykuł 136
Okres przechowywania dokumentacji
Rozdział 5
Realizacja
Artykuł 137
Umowy dotyczące wykonania i wsparcia finansowe dla osób trzecich
TYTUŁ VΠ
NAGRODY
Artykuł 138
Zasady ogólne
TYTUŁ VIII
INSTRUMENTY FINANSOWE
Artykuł 139
Zakres
Artykuł 140
Zasady i warunki dotyczące instrumentów finansowych
TYTUŁ IX
PREZENTACJA SPRAWOZDAŃ I RACHUNKOWOŚĆ
Rozdział 1
Prezentacja sprawozdań
Artykuł 141
Struktura sprawozdania finansowego
Artykuł 142
Sprawozdanie z zarządzania budżetem i finansami
Artykuł 143
Zasady sporządzania sprawozdań
Artykuł 144
Zasady rachunkowości
Artykuł 145
Sprawozdanie finansowe
Artykuł 146
Sprawozdania z wykonania budżetu
Artykuł 147
Wstępne sprawozdania rachunkowe
Artykuł 148
Zatwierdzenie końcowego skonsolidowanego sprawozdania rachunkowego
Rozdział 2
Informacje na temat wykonania budżetu
Artykuł 149
Sprawozdanie w sprawie gwarancji budżetowhych i powiązanych rodzajów ryzyka
Artykuł 150
Informacje na temat wykonania budżetu
Rozdział 3
Rachunkowość
Sekcja 1
Przepisy wspólne
Artykuł 151
System rachunkowości
Artykuł 152
Wymogi wspólne dotyczące systemu rachunkowości instytucji
Sekcja
Konta księgi głównej
Artykuł 153
Konta księgi głównej
Artykuł 154
Zapisy w księgach rachunkowych
Artykuł 155
Korekty księgowe
Sekcja 3
Konta budżetowe
Artykuł 156
Rachunkowość budżetowa
Rozdział 4
Ewidencja majątku
Artykuł 157
Ewidencja
TYTUŁ X
KONTROLA ZEWNĘTRZNA I UDZIELENIE ABSOLUTORIUM
Rozdział 1
Kontrola zewnętrzna
Artykuł 158
Kontrola zewnętrzna prowadzona przez Trybunał Obrachunkowy
Artykuł 159
Zasady i procedura kontroli
Artykuł 160
Weryfikacje dotyczące papierów wartościowych i środków pieniężnych
Artykuł 161
Prawo dostępu do informacji Trybunału Obrachunkowego
Artykuł 162
Sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego
Artykuł 163
Sprawozdanie specjalne Trybunału Obrachunkowego
Rozdział 2
Absolutorium
Artykuł 164
Harmonogram procedury udzielania abolutorium
Artykuł 165
Procedura udzielania absolutorium
Artykuł 166
Środki następcze
Artykuł 167
Pzepisy szczególne dotyczące ESDZ
CZĘŚĆ DRUGA
PRZEPISY SZCZEGÓLNE
TYTUŁ I
EUROPEJSKI FUNDUSZ ROLNICZY GWARANCJI
Artykuł 168
Przepisy szczególne dotyczące Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji
Artykuł 169
Zobowiązania dotyczące środków finansowych EFRG
Artykuł 170
Tymczasowe zobowiazania globalne dotyczące środków EFRG
Artykuł 171
Harmonogram zobowiązań budżetowych EFRG
Artykuł 172
Księgowanie wydatków EFRG
Artykuł 173
Przesunięcia środków EFRG
Artykuł 174
Dochody przeznaczone na koreślony cel EFRG
TYTUŁ II
FUNDUSZE STRUKTURALNE, FUNDUSZ SPÓJNOŚCI, EUROPEJSKI FUNDUSZ RYBACKI, EUROPEJSKI FUNDUSZ ROLNY NA RZECZ ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH ORAZ FUNDUSZE W PRZESTRZENI WOLNOŚCI, BEZPIECZEŃSTWA I SPRAWIEDLIWOŚCI ZARZĄDZANE W TRYBIE ZARZĄDZANIA DZIELONEGO
Artykuł 175
Przepisy szczególne
Artykuł 176
Przestrzeganie przydziałów środków na zobowiązania
Artykuł 177
Wypłaty wkładów, płatności okresowe i spłaty
Artykuł 178
Umorzenie środków
Artykuł 179
Przesunięcie środków
Artykuł 180
Zarządzanie, wybór i kontrola
TYTUŁ III
BADANIA
Artykuł 181
Środki finansowe na badania
Artykuł 182
Zobowiązania dotyczące środków finansowych na badania
Artykuł 183
Wspólne Centrum Badawcze
TYTUŁ IV
DZIAŁANIA ZEWNĘTRZNE
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Artykuł 184
Działania zewnętrzne
Rozdział 2
Realizacja działań
Sekcja 1
Przepisy ogólne
Artykuł 185
Realizacja działań zewnętrznych
Sekcja 2
Wsparcie budżetowe i wielostronne fundusze powiernicze
Artykuł 186
Wykorzystanie wsparcia budżetowego
Artykuł 187
Fundusze powiernicze Unii na rzecz działań zewnętrznych
Sekcja 3
Inne tryby zarządzania
Artykuł 188
Realizacja działań zewnętrznych w trybie zarządzania pośredniego
Artykuł 189
Umowy w sprawie finansowania realizacji działań zewnętrznych
Rozdział 3
Udzielanie zamówień
Artykuł 190
Udzielanie zamówień w ramach działań zewnętrznych
Artykuł 191
Zasady udziału w procedurach przetargowych
Rozdział 4
Dotacje
Artykuł 192
Pełne finansowanie działania zewnętrznego
Artykuł 193
Zasady mające zastosowanie do udzielania dotacji na działania zewnętrzne
Rozdział 5
Kontrola rachunków
Artykuł 194
Unijna kontrola w ramach działań zewnętrznych
TYTUŁ V
URZĘDY EUROPEJSKIE
Artykuł 195
Urzędy europejskie
Artykuł 196
Środki finansowe dla urzędów europejskich
Artykuł 197
Urzędnik zatwierdzający urzędów europejskich
Artykuł 198
Konta rachunkowe międzyinstytucjonalnych urzędów europejskich
Artykuł 199
Delegowanie uprawnień urzędnika zatwierdzającego na rzecz międzyinstytucjonalnych urzędów europejskich
Artykuł 200
Usługi na rzecz osób trzecich
TYTUŁ VI
ŚRODKI NA WYDATKI ADMINISTRACYJNE
Artykuł 201
Przepisy ogólne
Artykuł 202
Zobowiązania
Artykuł 203
Przepisy szczególne dotyczące środków na wydatki administracyjne
TYTUŁ VΠ
EKSPERCI
Artykuł 204
Wynagradzani eksperci
CZĘŚĆ TRZECIA
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 205
Przepisy przejściowe
Artykuł 206
Wnioski o udzielenie informacji kierowane przez Parlament Europejski i Radę
Artykuł 207
Progi i kwoty
Artykuł 208
Ramowe rozporządzenie finansowe dla organów ustanowionych na podstawie TFUE i Traktatu Euratom
Artykuł 209
Modelowe rozporządzenie finansowe dla organów realizujących partnerstwa publiczno-prywante
Artykuł 210
Wykonywanie przekazanych uprawnień
Artykuł 211
Przegląd
Artykuł 212
Uchylenie
Artykuł 213
Przegląd dotyczący ESDZ
Artykuł 214
Wejście w życie
ZAŁĄCZNIK
TABELA KORELACJI
Wspólne oświadczenie w sprawie kwestii związanych z wieloletnimi ramami finansowymi
Wspólne oświadczenie w sprawie wydatków dotyczących nieruchomości w odniesieniu do art. 203
Wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji w sprawie art. 203 ust. 3
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 322, w związku z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 106a,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Trybunału Obrachunkowego (1),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (3) zostało kilkakrotnie gruntownie zmienione. Ze względu na konieczność wprowadzenia dalszych zmian, w tym uwzględnienia wejścia w życie Traktatu z Lizbony, rozporządzenie (WE, Euratom) nr 1605/2002 należy uchylić i zastąpić niniejszym rozporządzeniem, w celu zapewnienia większej czytelności.
(2)
W rozporządzeniu (WE, Euratom) nr 1605/2002 ustanawia się zasady budżetowe i przepisy finansowe regulujące tworzenie i wykonywanie budżetu ogólnego Unii („budżet”), gwarantujące należyte i skuteczne zarządzanie, kontrolę i ochronę interesów finansowych Unii Europejskiej, a także zwiększenie przejrzystości; te zasady i przepisy muszą być przestrzegane we wszystkich aktach prawnych i przez wszystkie instytucje. Należy zachować najważniejsze zasady, a także koncepcję i strukturę tego rozporządzenia oraz podstawowe zasady zarządzania budżetowego i zarządzania finansami. Odstępstwa od tych najważniejszych zasad powinno się poddać przeglądowi i jak najbardziej uprościć ze względu na ich niesłabnące znaczenie, wartość dodaną dla budżetu oraz obciążenia, jakie niosą one ze sobą dla zainteresowanych stron. Należy utrzymać i umocnić najważniejsze elementy zasad finansowych: rolę podmiotów upoważnionych do działań finansowych, integrację kontroli w służbach operacyjnych, audytorów wewnętrznych, budżetowanie zadaniowe, modernizację reguł rachunkowości oraz przepisy i podstawowe zasady mające zastosowanie do dotacji.
(3)
Z zakresu niniejszego rozporządzenia należy wyłączyć Europejski Bank Centralny (EBC) ze względu na jego status i specyfikę jego zadań, w szczególności w związku z jego niezależnością pod względem zarządzania swoimi środkami finansowymi, o ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej.
(4)
Praktyka wskazuje, że w niniejszym rozporządzeniu należy ująć zasady odzwierciedlające zmieniające się wymogi związane z wykonywaniem budżetu, takie jak współfinansowanie z udziałem innych darczyńców, aby zwiększyć wydajność pomocy zewnętrznej, ułatwić korzystanie ze specjalnych instrumentów finansowych, w tym umów zawieranych z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) oraz ułatwić wykonywanie budżetu z wykorzystywaniem partnerstw publiczno-prywatnych („PPP”).
(5)
Rozporządzenie (WE, Euratom) nr 1605/2002 uwzględniało jedynie, zgodne z regulacjami traktatowymi przepisy dotyczące ogólnych zasad budżetowych i zasad finansowych, natomiast przepisy wykonawcze zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (4) w celu stworzenia lepszej hierarchii regulacji oraz zapewnienia większej czytelności rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1605/2002. Artykuł 290 TFUE przewiduje, że w akcie ustawodawczym można przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów o charakterze nieustawodawczym wyłącznie w celu uzupełnienia lub zmiany niektórych innych niż istotne elementów tego aktu ustawodawczego. W związku z tym do niniejszego rozporządzenia należy włączyć niektóre przepisy zawarte w rozporządzeniu (WE, Euratom) nr 2342/2002.
(6)
Współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych stały się nieodłącznym elementem innych polityk i działań wewnętrznych Unii. Nie ma już zatem uzasadnienia dla szczegółowych przepisów finansowych mających zastosowanie do tej dziedziny polityki i nie powinny być one włączane do niniejszego rozporządzenia.
(7)
W celu zapewnienia przejrzystości w budżecie powinno się ujmować gwarancje dla operacji Unii w zakresie udzielania i zaciągania pożyczek, w tym operacji europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej oraz instrumentu wsparcia bilansu płatniczego.
(8)
Obowiązujące zasady dotyczące odsetek generowanych przez płatności zaliczkowe należy uprościć, ponieważ powodują one nadmierne obciążenia administracyjne zarówno dla odbiorców, jak i dla służb Komisji oraz są źródłem nieporozumień między służbami Komisji a odbiorcami. Dla uproszczenia, szczególnie w odniesieniu do beneficjentów, oraz zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami należy znieść obowiązek generowania odsetek od płatności zaliczkowych oraz ich odzyskiwania. Powinna jednak istnieć możliwość wprowadzenia takiego obowiązku w umowie o delegowaniu zadań, aby pozwolić na ponowne wykorzystanie odsetek wygenerowanych z płatności zaliczkowych na programy, odliczenie takich odsetek od wniosków o płatność lub odzyskanie takich odsetek.
(9)
Zasady przenoszenia dochodów przeznaczonych na określony cel powinny uwzględniać rozróżnienie na zewnętrzne i wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel. Aby zapewnić zgodność z przeznaczeniem określonym przez darczyńcę, zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel powinny być przenoszone automatycznie i wykorzystywane do czasu przeprowadzenia wszystkich operacji związanych z programem lub działaniem, na które są przeznaczone. W przypadku otrzymania zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w ostatnim roku trwania programu lub działania, powinna również istnieć możliwość wykorzystania ich w pierwszym roku trwania kolejnego programu lub działania. Przenoszenie wewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel powinno być możliwe tylko na jeden rok, chyba że niniejsze rozporządzenie stanowi inaczej.
(10)
Zasady dotyczące dwunastych części środków tymczasowych należy wyjaśnić w odniesieniu zarówno do liczby dodatkowych dwunastych części, na które można składać wniosek, oraz sytuacji, w których Parlament Europejski podejmuje decyzję o ograniczeniu kwoty dodatkowych wydatków wykraczających poza dwunaste części środków tymczasowych przyjętych przez Radę.
(11)
Odstępstwo od zasady uniwersalności dotyczące dochodów przeznaczonych na określony cel należy zmodyfikować, aby uwzględnić - z jednej strony - specyfikę wewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel pochodzących ze środków zatwierdzonych przez Parlament Europejski i Radę, a z drugiej strony - specyfikę zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel pobieranych od różnych darczyńców i przeznaczanych przez nich na określony program lub określone działanie. Ponadto darczyńcy zewnętrzni powinni mieć możliwość współfinansowania działań zewnętrznych, w szczególności operacji humanitarnych, nawet wtedy, gdy akt podstawowy nie przewiduje wyraźnie takiego współfinansowania.
(12)
Prezentacja dochodów przeznaczonych na określony cel w projekcie budżetu powinna być bardziej przejrzysta, dzięki wprowadzeniu przepisu, zgodnie z którym kwoty dochodów przeznaczonych na określony cel powinny być uwzględnione w projekcie budżetu w takich wysokościach, jakie są pewne w dniu uchwalania projektu budżetu.
(13)
W odniesieniu do zasady specyfikacji z uwagi na fakt, iż obecnie nie ma rozróżnienia na wydatki obowiązkowe i nieobowiązkowe, zasady dotyczące przesunięć środków powinny zostać odpowiednio dostosowane.
(14)
Zasady przesuwania środków należy również dostosować do zmian wynikających z wejścia w życie Traktatu z Lizbony. Ponadto niedawne doświadczenia wykazały znaczenie zwiększania elastyczności przesunięć środków na płatności z końcem roku, w szczególności w przypadku funduszy strukturalnych. Trzeba zapewnić lepsze wykonanie budżetu, szczególnie w odniesieniu do środków na płatności, dochodów przeznaczonych na określony cel oraz środków na wydatki administracyjne, które są wspólne dla kilku tytułów. W tym celu należy uprościć typologię przesunięć a procedura przyjmowania niektórych przesunięć powinna być bardziej elastyczna. W szczególności właściwe i wydajne okazało się umożliwienie Komisji podejmowania decyzji w sprawie przesunięć niewykorzystanych środków w przypadku międzynarodowych katastrof i kryzysów humanitarnych. Tę możliwość należy w związku z tym rozszerzyć na podobne zdarzenia, które mają miejsce po dniu 1 grudnia roku budżetowego. W takich przypadkach, z uwagi na konieczność zapewnienia przejrzystości, Komisja powinna bezzwłocznie informować Parlament Europejski i Radę o swojej decyzji dotyczącej przeniesienia niewykorzystanych środków.
(15)
W odniesieniu do przepisów o należytym zarządzaniu finansami delegowany urzędnik zatwierdzający, przygotowując wnioski ustawodawcze i tworząc odpowiednie systemy zarządzania i kontroli, powinien uwzględniać spodziewany poziom ryzyka błędu oraz koszty i korzyści wynikające z kontroli. Delegowany urzędnik zatwierdzający powinien - składać sprawozdanie z wyników kontroli oraz kosztów i korzyści wynikających z tych kontroli w rocznym sprawozdaniu z działalności. Odnoszące się do tych systemów deklaracje zarządcze, przedkładane przez organy odpowiedzialne za zarządzanie unijnymi środkami finansowymi i ich kontrolę, wyznaczone przez państwa członkowskie są nieodłącznym warunkiem pełnej skuteczności krajowych systemów zarządzania i kontroli.
(16)
Zapisana w art. 15 TFUE zasada przejrzystości, która nakłada na instytucje obowiązek działania z jak największym poszanowaniem zasady otwartości, oznacza, że w kwestiach wykonywania budżetu obywatele mają dostęp do informacji o tym, gdzie i na jakie cele wydawane są środki finansowe Unii. Takie informacje sprzyjają demokratycznej debacie, zachęcają obywateli do udziału w procesie decyzyjnym Unii oraz poprawiają instytucjonalną kontrolę i nadzór nad wydatkami Unii. Cele te należy realizować przez publikowanie, w miarę możliwości z wykorzystaniem nowoczesnych metod komunikacji, istotnych informacji dotyczących ostatecznych wykonawców i końcowych beneficjentów środków unijnych, przy uwzględnieniu uzasadnionego prawa do poufności i bezpieczeństwa tych wykonawców i beneficjentów, a w przypadku osób fizycznych - ich prawa do prywatności i ochrony ich danych osobowych. Instytucje powinny zatem stosować wybiórcze podejście przy publikacji informacji, zgodne z zasadą proporcjonalności. Decyzje o publikacji powinny być podejmowane na podstawie odpowiednich kryteriów, tak aby zapewnić dostęp do istotnych informacji.
(17)
Zgodnie z art. 316 TFUE wydatki Rady Europejskiej i Rady powinny być ujmowane w tej samej sekcji budżetu.
(18)
W niniejszym rozporządzeniu należy odzwierciedlić zgodną z TFUE roczną procedurę budżetową.
(19)
W odniesieniu do uchwalania budżetu należy jasno określić strukturę i sposób prezentacji projektu budżetu opracowywanego przez Komisję. Treść ogólnego wprowadzenia poprzedzającego projekt budżetu należy określić bardziej szczegółowo. Konieczne jest także wprowadzenie przepisu dotyczącego programowania finansowego na nadchodzące lata, a także przepisu dotyczącego możliwości przedłożenia przez Komisję dokumentów roboczych na poparcie wniosków budżetowych.
(20)
W związku ze specyfiką wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa należy zaktualizować rodzaje aktów podstawowych, jakie mogą zostać przyjęte na podstawie TFUE oraz tytułów V i VI TUE. Należy również dostosować procedurę przyjmowania środków na działania przygotowawcze w obszarze działań zewnętrznych do TFUE.
(21)
Zasady dotyczące metod wykonywania budżetu, które regulują zwłaszcza warunki przekazywania uprawnień wykonawczych osobom trzecim, stały się z biegiem czasu zbyt złożone i należy je uprościć. Jednocześnie należy utrzymać pierwotne założenie przyjęte przy przekazywaniu uprawnień na zewnątrz, mianowicie zapewnienie wykonania wydatków przy zachowaniu poziomu kontroli i przejrzystości odpowiadającego poziomowi, jakiego oczekuje się od służb Komisji, bez względu na metodę wykonywania budżetu.
(22)
Należy dokonać wyraźnego rozróżnienia przypadków, w których budżet wykonywany jest bezpośrednio przez Komisję lub jej agencje wykonawcze, przypadków, w których budżet jest wykonywany przez państwa członkowskie w trybie zarządzania dzielonego, oraz przypadków, w których jest on wykonywany pośrednio z udziałem podmiotów trzecich. Powinno to umożliwić utworzenie ujednoliconych systemów zarządzania dzielonego i pośredniego, które mogą być dostosowane zgodnie z przepisami sektorowymi, zwłaszcza wtedy, gdy budżet wykonywany jest przez państwa członkowskie w trybie zarządzania dzielonego. Takie ujednolicone systemy powinny obejmować w szczególności podstawowe zasady, których powinna przestrzegać Komisja, gdy podejmuje decyzję o wykonywaniu budżetu w trybie zarządzania dzielonego lub pośredniego, oraz podstawowe zasady, których powinny przestrzegać podmioty, którym powierza się wykonanie budżetu. Komisja powinna być w stanie stosować unijne zasady i procedury lub zaakceptować stosowanie zasad i procedur przyjętych przez podmiot, któremu powierza się wykonanie zadań, pod warunkiem że gwarantują one równoważną ochronę interesów finansowych Unii. W ramach zadań nadzorczych Komisji konieczne jest również ustanowienie zakresu obowiązków w obszarze kontroli i audytu, w tym procedur badania i zatwierdzania sprawozdań finansowych, dla wszystkich metod wykonywania budżetu.
(23)
Zasady dotyczące oceny ex ante podmiotów i osób, którym powierza się zadania związane z wykonywaniem budżetu w trybie zarządzania pośredniego -należy dostosować w taki sposób, aby gwarantowały one zapewnienie przez wszystkie te podmioty i osoby poziomu ochrony interesów finansowych Unii, który będzie równoważny z poziomem wymaganym na mocy niniejszego rozporządzenia.
(24)
Doświadczenie z PPP, zinstytucjonalizowanymi jako organy Unii w myśl art. 185 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1605/2002, wskazuje, że należy przewidzieć dodatkowe kategorie PPP celem, zwiększenia wyboru instrumentów i, włączenia organów, których zasady są bardziej elastyczne i łatwiej dostępne dla partnerów prywatnych niż te, które stosuje się do instytucji unijnych. Takie dodatkowe kategorie powinny obejmować organy, w stosunku do których zastosowanie mają przepisy prawa prywatnego państw członkowskich oraz organy ustanowione aktem podstawowym oraz które stosują zasady finansowe, które respektują zasady niezbędne do zapewnienia należytego zarządzania środkami finansowymi Unii.
(25)
Do celów art. 317 TFUE niniejsze rozporządzenie powinno rozszerzać podstawowe obowiązki państw członkowskich w zakresie kontroli i audytu w przypadku wykonywania przez nie budżetu w trybie zarządzania dzielonego; z uwagi na fakt, iż obecnie obowiązki te regulowane są wyłącznie w przepisach sektorowych, konieczne jest wprowadzenie przepisów dotyczących zharmonizowanych struktur administracyjnych na szczeblu krajowym, które określą spójne ramy dla wszystkich obszarów danych polityk. Przepisy ramowe nie powinny wprowadzać żadnych dodatkowych rozwiązań w zakresie kontroli, powinny natomiast umożliwiać państwom członkowskim wyznaczanie organów, którym powierzą zarządzanie i kontrolę środków finansowych Unii. Ponadto w niniejszym rozporządzeniu należy wprowadzić przepisy dotyczące wspólnych obowiązków w zakresie zarządzania i kontroli dla tych struktur, coroczną deklarację zarządczą, w której podmioty zarządzające przyjmują na siebie odpowiedzialność za zarządzanie powierzonymi im środkami finansowymi Unii, mechanizmy badania i zatwierdzania sprawozdań finansowych oraz mechanizmy zawieszenia i korekty stosowane przez Komisję, aby stworzyć spójne ramy ustawodawcze, co poprawi również ogólną pewność prawa oraz wydajność środków kontroli i działań naprawczych, a także ochronę interesów finansowych Unii. Szczegółowe przepisy powinny pozostać w rozporządzeniach sektorowych. W kontekście wspólnej metodologii kontroli i w celu ograniczenia dodatkowych obciążeń administracyjnych wynikających z wielokrotnych kontroli państwa członkowskie mogą przedstawiać Komisji deklaracje podpisane na odpowiednim szczeblu krajowym lub regionalnym, stosownie do ich wymogów konstytucyjnych.
(26)
Niektóre przepisy dotyczące obowiązków delegowanego urzędnika zatwierdzającego należy doprecyzować; w szczególności dotyczy to przepisów odnoszących się do prowadzonych przez niego procedur kontroli ex ante i ex post oraz jego obowiązków sprawozdawczych. W tym względzie zakres corocznego sprawozdania z działalności delegowanego urzędnika zatwierdzającego należy zaktualizować tak, aby uwzględniał wymagane informacje finansowe i informacje dotyczące zarządzania na poparcie jego poświadczenia wiarygodności dotyczącego wykonywanych obowiązków.
(27)
Należy doprecyzować zakres odpowiedzialności księgowego Komisji. W szczególności należy wskazać, że księgowy Komisji jest jedyną osobą uprawnioną do określania reguł rachunkowości i ujednoliconego planu kont, podczas gdy księgowi pozostałych instytucji określają procedury księgowe obowiązujące w ich instytucjach.
(28)
Aby ułatwić wdrażanie niektórych programów lub działań powierzonych w szczególności instytucjom finansowym, należy przewidzieć w niniejszym rozporządzeniu przepisy pozwalające na otwarcie rachunków powierniczych. Takie rachunki bankowe powinny być otwierane w imieniu lub na rzecz Komisji w systemie rachunkowości instytucji finansowej. Zarządzaniem tymi rachunkami powinna zajmować się instytucja finansowa poprzez urzędnika zatwierdzającego; powinna istnieć możliwość otwierania tego rodzaju rachunków w walutach innych niż euro.
(29)
W odniesieniu do operacji po stronie dochodów należy zracjonalizować zasady dotyczące prognoz należności, tak by uwzględnić potrzeby budżetowe. Ujęcie prognozowanych dochodów powinno być wymagane wtedy, gdy są one prawdopodobne i mogą być z odpowiednim przybliżeniem ujęte liczbowo. Celem uproszczenia, należy wprowadzić pewne szczególne przepisy dotyczące procedur korekty lub anulowania prognozy należności.
(30)
Zasady odzyskiwania środków należy doprecyzować i wzmocnić. W szczególności należy doprecyzować, że anulowanie ustalonej kwoty należnej nie oznacza odstąpienia od prawa do ustalonej należności Unii. Ponadto dla zapewnienia lepszej ochrony interesów finansowych Unii konieczne jest, aby środki finansowe Unii będące przedmiotem wniosków o zwrot nie były traktowane przez państwa członkowskie mniej korzystnie niż roszczenia organów publicznych na ich terytorium.
(31)
Biorąc pod uwagę potrzebę zmniejszenia ryzyka związanego z zarządzaniem kwotami otrzymanymi tymczasowo, pochodzącymi z grzywien, kar i sankcji oraz, wszelkimi dochodami przez nie wygenerowanymi, kwoty te powinny być ujmowane jako dochody budżetowe jak najszybciej, najpóźniej w roku budżetowym następującym po wyczerpaniu wszystkich środków zaskarżenia decyzji o ich nałożeniu.
(32)
Należy doprecyzować przepisy dotyczące poszczególnych rodzajów płatności zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. Ponadto płatności zaliczkowe powinny być rozliczane regularnie przez właściwego urzędnika zatwierdzającego zgodnie z regułami rachunkowości określonymi przez księgowego Komisji. W tym celu należy zawrzeć odpowiednie zapisy w zamówieniach, w decyzjach i umowach o udzielenie dotacji oraz w umowach o delegowaniu zadań.
(33)
Niniejsze rozporządzenie powinno sprzyjać realizacji celu, jakim jest e-administracja, w szczególności korzystaniu z elektronicznej wymiany informacji między instytucjami a osobami trzecimi.
(34)
Należy, pod pewnymi warunkami, zezwolić na prowadzenie wspólnych procedur udzielania zamówień z państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu („EFTA”) lub krajami kandydującymi Unii.
(35)
Należy udoskonalić zasady wykluczenia, w szczególności wykluczenia od udziału w procedurach o udzielanie zamówień, aby zapewnić lepszą ochronę interesów finansowych Unii.
(36)
Ponieważ korzystanie ze środków własnych przez EBC i EBI leży w interesie finansowym Unii, należy przyznać im dostęp do informacji zawartych w centralnej bazie danych o wykluczeniach, którą utworzono w celu ochrony interesów finansowych Unii.
(37)
Należy wprowadzić należytą podstawę prawną do publikowania decyzji o zastosowaniu kar administracyjnych i finansowych, w szczególności w odniesieniu do zamówień publicznych zgodnie z wymogami ochrony danych. Taka publikacja powinna pozostać nieobowiązkowa ze względu na ochronę danych i bezpieczeństwo.
(38)
Wymóg zapewnienia gwarancji dla wykonawców nie powinien już być automatyczny, lecz powinien opierać się na analizie ryzyka.
(39)
Ze względu na pewność prawa należy doprecyzować zasady dotyczące relacji pomiędzy zakresami dotacji i instrumentów finansowych. Bardziej szczegółowa definicja dotycząca specjalnych warunków, mających zastosowanie do dotacji, z jednej strony, i instrumentów finansowych, z drugiej strony powinna także przyczynić się do optymalizacji wpływu tych dwóch form wsparcia finansowego.
(40)
Należy dostosować zasady dotyczące dotacji mające zastosowanie do podmiotów utworzonych specjalnie w celu realizacji danego działania tak aby ułatwić dostęp do środków finansowych Unii i zarządzania dotacjami przez wnioskodawców i beneficjentów, którzy zdecydowali się podjąć wspólne działania w ramach utworzonego zgodnie z prawem krajowym partnerstwa lub grupy, w szczególności w sytuacji, gdy forma prawna zapewnia rzetelne i wiarygodne warunki współpracy. Ponadto, w świetle ograniczonego poziomu ewentualnego ryzyka finansowego dla Unii i potrzeby unikania wprowadzania dodatkowych wymogów umownych do już istniejących rozwiązań strukturalnych, podmioty prawnie lub finansowo stowarzyszone z beneficjentem powinny być uprawnione do deklarowania kosztów kwalifikowalnych bez konieczności spełnienia wszystkich obowiązków beneficjenta.
(41)
Dotychczasowe doświadczenie w stosowaniu kwot zryczałtowanych lub stawek zryczałtowanych pokazuje, że takie formy finansowania znacząco uprościły procedury administracyjne i zmniejszyły ryzyko występowania poważnych błędów. W tym kontekście, warunki korzystania z uproszczonych form dotacji określonych w oparciu o kwoty ryczałtowe, koszty jednostkowe i stawki zryczałtowane powinny być bardziej elastyczne. W szczególności należy dopuścić możliwość określenia kwoty przy zastosowaniu indywidualnego podejścia do beneficjenta i deklarowania tych kwot przez beneficjenta zgodnie z jego zwyczajową praktyką księgowania kosztów, celem zmniejszenia obciążeń i kosztów administracyjnych ponoszonych przez beneficjenta, w szczególności związanych ze sprawozdawczością finansową Unii.
(42)
W celu usunięcia barier dotyczących udziału w programach dotacji Unii dla osób mających niezbędne doświadczenie, ale które nie otrzymują wynagrodzenia, co może mieć miejsce w przypadku osób pracujących w małych jednostkach, zasady dotyczące dotacji powinny uwzględniać szczególne systemy wynagrodzeń stosowane przez małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie definicji mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (5).
(43)
Zasady niedochodowości (non-profit) i współfinansowania należy dostosowywać w świetle doświadczeń i rozbieżnych interpretacji i zastosowań tych zasad, skutkujących błędami, a nawet efektem przeciwnym do zamierzonego. Aby uprościć sprawozdawczość beneficjentów i zachęcić ich do różnicowania źródeł finansowania, definicja zysku powinna koncentrować się w szczególności na kosztach kwalifikowalnych i wpływach przeznaczonych specjalnie na finansowanie tych kosztów., Ponadto Komisja nie powinna zakładać, że inni darczyńcy nie uzyskują żadnych zysków generowanych z ich wkładów. W związku z tym generowane zyski powinny być należne Komisji tylko proporcjonalnie do wysokości dotacji. Należy zaznaczyć, iż zasada stopniowego obniżania dotacji nie okazała się skutecznym narzędziem ograniczania ryzyka uzależniania beneficjentów dotacji na działalność od środków finansowych Unii. Możliwość stosowania tej zasady znacznie ograniczyło wprowadzenie niezbędnych wyjątków w niektórych aktach podstawowych i w przypadkach uproszczonych form dotacji. Wobec tych niedogodności należy znieść wymóg stopniowego obniżania mający zastosowanie do dotacji na działalność.
(44)
Należy ułatwić podmiotom o ograniczonych zasobach administracyjnych, które mogą stanowić grupę priorytetową dla niektórych dotacji i być niezbędne dla osiągnięcia celów Unii, dostęp do środków finansowych Unii, poprzez uproszczenie procedur mających zastosowanie do dotacji o niskiej wartości.
(45)
W celu zapewnienia pewności prawa i ustanowienia jednakowych zasad finansowych, na które beneficjenci mogą powoływać się we wszystkich programach Unii, niniejsze rozporządzenie powinno ustalić kryteria kwalifikowalności kosztów i szczególne warunki mające zastosowanie do niektórych kategorii kosztów oraz powinno zapewnić jednolite ich stosowanie.
(46)
Należy ujednolicić warunki akceptowania współfinansowania w formie wkładów rzeczowych od podmiotów trzecich oraz określania wartości tych wkładów celem zmniejszenia ryzyka wystąpienia błędów i sporów.
(47)
Z myślą o przejrzystości i w celu uwzględnienia specyficznych ograniczeń w zakresie planowania, w zaproszeniach do składania wniosków należy informować wnioskodawców dotacji o przewidywanym terminie podpisania umów o udzielenie dotacji lub powiadomienia ich o udzieleniu dotacji. W tym samym celu w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić termin odniesienia, na podstawie doświadczenia i przewidywanych skutków wprowadzonych środków upraszczających.
(48)
W razie wykrycia systemowych lub powtarzających się błędów mających istotny wpływ na większą liczbę dotacji, aby zmniejszyć obciążenia finansowe i administracyjne wynikające z kontroli i audytów na miejscu, na ściśle określonych warunkach, należy zezwolić na rozszerzenie ustaleń z audytu na dotacje, które nie zostały poddane audytowi, ale na które wykryte błędy mają wpływ. Komisja powinna ekstrapolować stawki obniżania lub odzyskiwania środków na dotacje, w których wykazano systemowe lub powtarzające się błędy, tylko wtedy, gdy przy podjęciu współmiernych wysiłków nie jest możliwe lub wykonalne precyzyjne określenie wysokości kosztów niekwalifikowalnych dla każdej odnośnej dotacji.
(49)
Należy ustalić w niniejszym rozporządzeniu standardowe okresy przechowywania przez beneficjentów dokumentów związanych z dotacjami Unii, w celu unikania rozbieżnych lub nieproporcjonalnych wymogów umownych, jednocześnie nadal przewidując wystarczający okres dla Komisji i Trybunału Obrachunkowego na uzyskanie dostępu do takich danych i dokumentów oraz na przeprowadzenie kontoli ex post i audytów niezbędnych do ochrony interesów finansowych Unii.
(50)
Pod pewnymi warunkami należy rozszerzyć przysługującą beneficjentowi możliwość przyznawania wsparcia finansowego podmiotom trzecim, by ułatwić prawidłową realizację programów skierowanych między innymi do licznych osób fizycznych, do których można dotrzeć tylko przez dotacje kaskadowe. Należy jednak utrzymać zasadę, zgodnie z którą beneficjent nie może korzystać ze swobody podejmowania decyzji przy przyznawaniu wsparcia finansowego podmiotom trzecim, w szczególności by uniknąć nieporozumienia między zapewnioną beneficjentom możliwością planowania i wdrażania, na ich odpowiedzialność, działań obejmujących wsparcie finansowe jako działalności kwalifikowalnej, a możliwością powierzenia zadań związanych z wykonywaniem budżetu niektórym organom, jednostkom lub osobom w trybie zarządzania dzielonego lub pośredniego.
(51)
Należy uprościć stosowanie nagród jako cennej formy wsparcia finansowego i szczegółowo opisać zasady mające wobec nich zastosowanie, oddzielając nagrody od systemu dotacji i usuwając wszelkie odniesienia do przewidywalnych kosztów. Należy jednak zaznaczyć, iż nagrody nie są odpowiednim środkiem realizacji wszystkich celów polityk Unii. Powinny być one zatem postrzegane jako źródło uzupełniające, a nie jako zastępujące inne instrumenty finansowania, takie jak dotacje.
(52)
Instrumenty finansowe mogą zwielokrotnić efekt osiągany dzięki unijnym środkom finansowym, kiedy łączy się je z innymi środkami finansowymi oraz gdy przewidują one efekt mnożnikowy. Ponieważ takich instrumentów finansowych nie można przyrównać do usług lub dotacji, należy stworzyć nowy rodzaj wsparcia finansowego. Instrumenty finansowe należy wdrażać tylko na ściśle określonych warunkach, tak by nie wiązały się z dodatkowym ryzykiem dla budżetu ani nie powodowały ryzyka zakłóceń na rynku, niezgodnych z zasadami pomocy państwa.
(53)
W ramach środków rocznych zatwierdzonych przez Parlament Europejski i Radę na dany program instrumenty finansowe powinny mieć charakter uzupełniający wobec innych form finansowania działań Unii, w tym dotacji. Decyzja o ich wykorzystaniu powinna być oparta o ocenę ex ante wykazującą ich większą skuteczność w osiąganiu celów polityki Unii w porównaniu z innymi formami finansowania Unii.
(54)
Sposób realizacji działań przy użyciu instrumentów finansowych powinien zostać określony w akcie podstawowym określającym w szczególności ich cel i czas trwania. Jeżeli w należycie uzasadnionych przypadkach instrumenty finansowe są tworzone bez aktu podstawowego, zezwolenie na nie powinien wydawać Parlament Europejski i Rada w ramach budżetu.
(55)
Należy zdefiniować instrumenty, które mogą zostać objęte części pierwszej tytułem VIII, takie jak pożyczki, gwarancje, inwestycje kapitałowe, inwestycje quasi-kapitałowe oraz instrumenty oparte na podziale ryzyka. Definicja instrumentu opartego na podziale ryzyka powinna pozwolić na zapewnienie poprawy warunków kredytowania w przypadku obligacji projektowych, zabezpieczenia ryzyka obsługi długu w danym projekcie i zmniejszenia ryzyka kredytowego dla posiadaczy obligacji dzięki poprawie warunków kredytowania w formie pożyczki lub gwarancji.
(56)
Roczne spłaty, w tym spłaty kapitałowe, zwolnione gwarancje, a także spłaty kwot głównych pożyczek powinny stanowić wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel. Dochody, w tym dywidendy, zyski kapitałowe, koszty gwarancji oraz odsetki od pożyczek i kwot złożonych na rachunkach powierniczych powinny być ujmowane w budżecie po odliczeniu kosztów zarządzania i opłat za zarządzanie. Niniejsze rozporządzenie powinno ustanawiać zasady i warunki dotyczące instrumentów finansowych oraz zasady ograniczania odpowiedzialności finansowej Unii, zwalczania nadużyć finansowych i prania brudnych pieniędzy, zakończenia korzystania z instrumentów finansowych i sprawozdawczości.
(57)
Należy uprościć prezentację sprawozdań, wprowadzając przepis stanowiący, że sprawozdania Unii obejmują jedynie skonsolidowane sprawozdanie finansowe oraz zagregowane sprawozdanie budżetowe. Należy również doprecyzować, że proces konsolidacji obejmuje jedynie instytucje i organy ustanowione na mocy TFUE i Traktatu Euratom oraz mające osobowość prawną i otrzymujące wkłady finansowe obciążające budżet oraz inne organy, których sprawozdania rachunkowe muszą być skonsolidowane zgodnie z regułami rachunkowości przyjętymi przez księgowego.
(58)
Zgodnie z wymogami standardów rachunkowości przyjętymi na szczeblu międzynarodowym, na których opierają się reguły rachunkowości Unii, zobowiązania z tytułu emerytur wraz z innymi zobowiązaniami dotyczącymi świadczeń dla pracowników powinny być ujmowane na kontach księgowych Unii, wykazywane odrębnie w bilansie Unii i objaśniane bardziej szczegółowo w informacjach dodatkowych do sprawozdań finansowych.
(59)
Aby wyraźnie rozdzielić obowiązki i zakres odpowiedzialności księgowego Komisji od obowiązków i zakresów odpowiedzialności księgowych instytucji lub organów, ustanowionych na mocy TFUE i Traktatu Euratom oraz mających osobowość prawną i otrzymujących wkłady finansowe obciążające budżet oraz inne organy, których sprawozdania rachunkowe muszą być skonsolidowane zgodnie z regułami rachunkowości przyjętymi przez księgowego każda instytucja lub każdy organ sporządza sprawozdanie z zarządzania budżetem i finansami za dany rok budżetowy, a następnie przekazuje je Parlamentowi Europejskiemu i Radzie oraz Trybunałowi Obrachunkowemu do dnia 31 marca kolejnego roku budżetowego.
(60)
Konieczne jest uaktualnienie unijnych przepisów i reguł dotyczących rachunkowości, aby zapewnić ich spójność z zasadami Rady Międzynarodowych Standardów Rachunkowości dla Sektora Publicznego.
(61)
Trybunał Obrachunkowy powinien zapewniać, aby niektóre jego ustalenia, które mogłyby mieć wpływ na końcowe sprawozdania finansowe kontrolowanych podmiotów albo legalność lub prawidłowość operacji podstawowych, były przekazywanie zainteresowanym instytucjom lub organom w stosownym czasie, tak aby pozostawić kontrolowanym podmiotom wystarczający czas na odniesienie się do tych ustaleń.
(62)
Przepisy dotyczące sprawozdań wstępnych i końcowych należy uaktualnić, zwłaszcza w celu określenia informacji sprawozdawczych, które należy dołączać do sprawozdań przesyłanych księgowemu Komisji na potrzeby konsolidacji.
(63)
W zakresie informacji przekazywanych przez Komisję w kontekście procedury udzielania absolutorium, Komisja powinna, w szczególności przedstawiać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające finanse Unii zgodnie z art. 318 TFUE.
(64)
W odniesieniu do przepisów szczegółowych niniejszego rozporządzenia dotyczących funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz funduszy w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości zarządzanych w trybie zarządzania dzielonego należy zachować przepis dotyczący spłat płatności zaliczkowych oraz ponownego udostępnienia środków, zawarty w oświadczeniu Komisji załączonym do rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych (6). Ponadto w drodze odstępstwa od zasady dotyczącej przenoszenia środków należy umożliwić Komisji przenoszenie środków na zobowiązania dostępnych na koniec roku budżetowego wynikających ze spłat płatności zaliczkowych, do czasu zamknięcia programu, oraz korzystanie z tych środków na zobowiązania, kiedy inne środki na zobowiązania nie są już dostępne.
(65)
Ponadto należy doprecyzować udział Wspólnego Centrum Badawczego (WCB) w procedurach udzielania zamówień i udzielania dotacji. Dodatkowo, aby dane zadania były wykonywane skutecznie, dochody pochodzące z udziału w takich procedurach powinny być uznawane, na zasadzie wyjątku, za zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel.
(66)
Przepisy szczegółowe dotyczące realizacji działań zewnętrznych należy dostosować do zmian dokonanych w odniesieniu do metod ich wykonywania oraz należy zapewnić zróżnicowane podejście w przypadkach, gdy od Unii wymagana jest reakcja na klęski humanitarne, kryzysy międzynarodowe lub potrzeby państw trzecich przechodzących przemiany demokratyczne.
(67)
Niniejsze rozporządzenie powinno ustanawiać ogólne warunki, na których można udzielać wsparcia budżetowego na finansowanie działań zewnętrznych. Warunki te powinny dotyczyć zapewnienia wystarczająco przejrzystego, wiarygodnego i skutecznego zarządzania finansami publicznymi. Ponadto w decyzji w sprawie finansowania Komisja powinna ustalać cele i spodziewane wyniki związane z udzielaniem wsparcia budżetowego. Elementy te, jak również warunki zwracania wsparcia budżetowego, należy zawrzeć w umowie w sprawie finansowania zawieranej z krajem będącym beneficjentem.
(68)
W celu wzmocnienia międzynarodowej roli Unii w obszarze działań zewnętrznych oraz zapewnienia widoczności jej działań, a także zwiększenia wydajności Komisja powinna mieć możliwość tworzenia funduszy powierniczych Unii na potrzeby działań w sytuacjach nadzwyczajnych i w następstwie takich sytuacji lub działań tematycznych oraz zarządzania tymi funduszami. Takie fundusze powiernicze, mimo że nie zostałyby włączone do budżetu, powinny być zarządzane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem w takim zakresie, jaki jest konieczny ze względów bezpieczeństwa i przejrzystości wykorzystania unijnych środków finansowych. W tym celu Komisja powinna przewodniczyć radzie zarządzającej ustanowionej dla każdego funduszu powierniczego w celu zapewnienia reprezentacji darczyńców oraz podejmowania decyzji o wykorzystaniu środków. Ponadto księgowym każdego funduszu powierniczego powinien być księgowy Komisji.
(69)
Okres na udzielanie zamówień i dotacji przez podmioty, którym powierza się realizację działań zewnętrznych w ramach zarządzania pośredniego, powinien być ograniczony do trzech lat od podpisania z Komisją umowy o delegowaniu zadań, chyba że wystąpią określone nadzwyczajne, zewnętrzne okoliczności. Termin ten nie powinien mieć jednak zastosowania do programów wieloletnich realizowanych w oparciu o procedury dotyczące funduszy strukturalnych. Szczegółowe zasady umarzania środków w przypadku takich programów wieloletnich należy określić w przepisach sektorowych.
(70)
W odniesieniu do szczególnych przepisów o zamówieniach mających zastosowanie do działań zewnętrznych należy zezwolić obywatelom państw trzecich mieszkającym na stałe w krajach będących beneficjentami na udział w procedurach przetargowych, również w przypadku realizowania programu nieprzewidzianego w akcie podstawowym i wystąpienia należycie uzasadnionych wyjątkowych okoliczności.
(71)
Należy poprawić obecny sposób przedkładania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie przez instytucje sprawozdań w odniesieniu do przedsięwzięć z zakresu nieruchomości. Instytucje powinny informować Parlament Europejski i Radę z wyprzedzeniem o planowanych projektach oraz o etapach w przypadku już realizowanych projektów. Dla przedsięwzięć z zakresu nieruchomości, mających znaczny wpływ na budżet wymagane powinny być zatwierdzenia, a nie opinia Parlamentu Europejskiego i Rady
(72)
Instytucje powinny mieć możliwość opracowywania długofalowej strategii dotyczącej przedsięwzięć z zakresu nieruchomości i korzystania z niższych stóp procentowych wynikających z korzystnego ratingu kredytowego Unii na rynkach finansowych. W tym celu powinno się im zezwolić na zaciąganie pożyczek na pozyskiwanie majątku nieruchomego. Pozwoliłoby to rozwiązać problem złożoności obecnego systemu, umożliwiając zmniejszenie kosztów i zapewniając większą przejrzystość.
(73)
Bazując na dotychczasowych doświadczeniach niniejsze rozporządzenie powinno wyjaśniać zakres działalności, procedurę wyboru i warunki płatności dotyczące osób fizycznych wybieranych na ekspertów.
(74)
W celu uzupełnienia i zmiany niektórych aspektów niniejszego rozporządzenia należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE. Treść i zakres każdego przekazania zostaną szczegółowo określone w odnośnych artykułach. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych dotyczących aktów delegowanych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(75)
Niniejsze rozporządzenie powinno podlegać przeglądowi tylko wtedy, gdy jest to niezbędne, a najpóźniej dwa lata przed końcem wieloletnich ram finansowych na pierwszy okres po 2013 r. Zbyt częste przeglądy są źródłem niewspółmiernych kosztów w zakresie dostosowania struktur i procedur administracyjnych do nowych zasad. Ponadto zbyt krótki okres może uniemożliwić wyciągnięcie uzasadnionych wniosków ze stosowania obowiązujących zasad.
(76)
Należy ustanowić przepisy przejściowe. Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie dopiero po przyjęciu aktów delegowanych zawierających zasady stosowania, które mają wejść w życie w grudniu 2012 r. Aby uniknąć stosowania niniejszego rozporządzenia w ostatnim miesiącu roku, należy odroczyć rozpoczęcie jego stosowania do dnia 1 stycznia 2013 r. Ponadto aby zapewnić spójność z przepisami sektorowymi, należy odroczyć rozpoczęcie stosowania przepisów dotyczących metod zarządzania i instrumentów finansowych do dnia 1 stycznia 2014 r. Aby umożliwić zastosowanie przepisów dotyczących przenoszenia środków na płatności z końcem roku w przypadku funduszy strukturalnych już do budżetu na 2012 r., przepisy te powinny mieć zastosowanie od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
(77)
Niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w dniu następującym po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, by umożliwić przyjęcie na czas aktów delegowanych na mocy niniejszego rozporządzenia. Przyjęcie niniejszego rozporządzenia na czas jest niezbędne do stosowania przepisów określonych w aktach delegowanych od dnia 1 stycznia 2013 r., w celu uniknięcia trudności związanych ze zmianą zasad finansowych w ciągu roku budżetowego.
(78)
Zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (7) przeprowadzono konsultacje z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu 15 kwietnia 2011 r. (8),
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
CZĘŚĆ PIERWSZA
PRZEPISY WSPÓLNE
TYTUŁ I
PRZEDMIOT, ZAKRES I DEFINICJE
Artykuł 1
Przedmiot
1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia zasady regulujące uchwalanie i wykonywanie budżetu ogólnego Unii Europejskiej oraz sposób prezentacji i badania sprawozdań finansowych.
2. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do wykonywania budżetu Agencji Dostaw Euratomu.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia:
a)
„Unia” oznacza Unię Europejską, Europejską Wspólnotę Energii Atomowej lub obydwie, w zależności od kontekstu;
b)
„instytucja” oznacza Parlament Europejski, Radę Europejską, Radę, Komisję Europejską, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Trybunał Obrachunkowy, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, Komitet Regionów, Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, Europejskiego Inspektora Ochrony Danych oraz Europejską Służbę Działań Zewnętrznych („ESDZ”); Europejskiego Banku Centralnego nie uznaje się za instytucję Unii;
c)
„budżet” oznacza instrument, w którym prognozuje się i zatwierdza wszelkie dochody i wydatki uznane za niezbędne dla Unii na każdy rok budżetowy;
d)
„akt podstawowy” oznacza akt prawny, który stanowi podstawę prawną dla danego działania oraz dla wykonania odpowiadających mu wydatków zapisanych w budżecie.
Akt podstawowy może przyjąć jedną z następujących form:
(i)
wykonując przepisy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) i Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej („Traktat Euratom”) - formę rozporządzenia, dyrektywy lub decyzji w rozumieniu art. 288 TFUE; lub
(ii)
wykonując przepisy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej („TUE”) - jedną z form, o których mowa w art. 26 ust. 2, art. 28 ust. 1, art. 29, art. 31 ust. 2, art. 33 i 37 TUE;
Zalecenia i opinie nie stanowią aktów podstawowych.
e)
„metoda wykonywania” oznacza jedną z metod wykonywania budżetu opisanych w art. 58, 59 lub 60;
f)
„umowa o delegowaniu zadań” oznacza umowę zawartą z podmiotami i osobami, którym powierza się zadania związane z wykonywaniem budżetu, zgodnie z art.58 ust. 1 lit. c), ppkt (i) do (viii);
g)
„beneficjent” oznacza osobę fizyczną lub prawną, z którą podpisano umowę o udzielenie dotacji lub którą powiadomiono o decyzji o udzieleniu dotacji;
h)
„wykonawca” oznacza osobę fizyczną lub prawną, z którą zawarto umowę o wykonanie zamówienia;
i)
„odbiorca” oznacza beneficjenta, wykonawcę lub dowolną osobę fizyczną lub prawną otrzymującą nagrody lub środki z instrumentu finansowego;
j)
„nagroda” oznacza wkłady finansowe przyznawane po przeprowadzeniu konkursu;
k)
„pożyczka” oznacza umowę zobowiązującą pożyczkodawcę do udostępnienia pożyczkobiorcy uzgodnionej kwoty w uzgodnionym czasie, zgodnie z którą pożyczkobiorca ma obowiązek spłacić tę kwotę w uzgodnionym czasie;
l)
„gwarancja” oznacza pisemne zobowiązanie do przyjęcia odpowiedzialności za całość lub część długu lub zobowiązania osoby trzeciej lub pomyślnego wywiązania się przez nią z zobowiązania, w sytuacji powodującej uruchomienie gwarancji, takiej jak niespłacenie pożyczki;
m)
„inwestycje kapitałowe” oznaczają wniesienie do przedsiębiorstwa kapitału zainwestowanego pośrednio lub bezpośrednio, w zamian za całkowite lub częściowe udziały w strukturze własności tego przedsiębiorstwa, przy czym inwestor może sprawować pewną kontrolę nad zarządzaniem przedsiębiorstwem oraz może mieć udział w zyskach przedsiębiorstwa;
n)
„inwestycje quasi-kapitałowe” oznaczają rodzaj finansowania mieszczący się między finansowaniem kapitałowym a finansowaniem dłużnym, o poziomie ryzyka wyższym niż dług uprzywilejowany, a niższym niż kapitał podstawowy; inwestycje quasi-kapitałowe mogą mieć taką strukturę jak dług, zazwyczaj niezabezpieczony i podporządkowany, a w niektórych przypadkach wymienialny na udziały, lub jak udziały preferencyjne;
o)
„instrument oparty na podziale ryzyka” oznacza instrument finansowy umożliwiający podział określonego ryzyka na co najmniej dwa podmioty, w stosownych przypadkach za uzgodnioną opłatą;
p)
„instrumenty finansowe” oznaczają unijne środki wsparcia finansowego przekazywane z budżetu na zasadzie komplementarności w celu osiągnięcia określonego celu lub określonych celów polityki Unii. Instrumenty takie mogą przybierać formę inwestycji kapitałowych lub quasi-kapitałowych, pożyczek lub gwarancji lub innych instrumentów opartych na podziale ryzyka, a w stosownych przypadkach mogą być łączone z dotacjami;
q)
„regulamin pracowniczy” oznacza regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej i warunki zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej ustanowiony rozporządzeniem Rady (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 (9);
r)
„kontrola” oznacza wszelkie środki podjęte w celu uzyskania wystarczającej pewności co do skuteczności, wydajności i oszczędności operacji, wiarygodności sprawozdawczości, ochrony mienia i informacji, zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom oraz ich wykrywania oraz korygowania i monitorowania oraz odpowiedniego zarządzania ryzykiem w zakresie legalności i prawidłowości operacji podstawowych z uwzględnieniem wieloletniego charakteru programów, jak również charakteru płatności. Na kontrole mogą składać się różne weryfikacje, a także wdrażanie wszelkich polityk i procedur prowadzących do osiągnięcia opisanych w pierwszym zdaniu celów;
s)
„weryfikacja” oznacza sprawdzenie konkretnego elementu operacji po stronie dochodów lub wydatków.
Artykuł 3
Zgodność prawa wtórnego z niniejszym rozporządzeniem
1. Przepisy dotyczące wykonania dochodów i wydatków budżetowych zawarte w akcie podstawowym są zgodne z zasadami budżetowymi ustanowionymi w części pierwszej tytuł II.
2. Bez uszczerbku dla przepisów ust. 1 w każdym wniosku lub zmianie do wniosku przedkładanych władzy ustawodawczej, a zawierających odstępstwa od przepisów innych niż te zawarte w części pierwszej tytułu II lub aktów delegowanych przyjętych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem wyraźnie wskazuje się te odstępstwa oraz podaje w preambule i w uzasadnieniu konkretne, uzasadniające je powody.
Artykuł 4
Okresy, daty i terminy
Jeżeli nie przewidziano inaczej, do terminów określonych w niniejszym rozporządzeniu zastosowanie ma rozporządzenie Rady (EWG, Euratom) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów (10).
Artykuł 5
Ochrona danych osobowych
Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla wymogów dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (11) oraz rozporządzenia (WE) nr 45/2001.
TYTUŁ II
ZASADY BUDŻETOWE
Artykuł 6
Poszanowanie dla zasad budżetowych
Budżet uchwala się i wykonuje zgodnie z zasadami jedności, rzetelności budżetowej, jednoroczności, równowagi, jednostki rozliczeniowej, uniwersalności, specyfikacji, zasadą należytego zarządzania finansami, która wymaga skutecznej i wydajnej kontroli wewnętrznej, oraz zasadą przejrzystości, jak określono w niniejszym rozporządzeniu.
ROZDZIAŁ 1
Zasady jedności i rzetelności budżetowej
Artykuł 7
Zakres budżetu
1. Budżet obejmuje:
a)
dochody i wydatki Unii, łącznie z wydatkami administracyjnymi instytucji przewidzianymi w postanowieniach TUE odnoszących się do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, a także łącznie z wydatkami operacyjnymi poniesionymi przy wykonywaniu tych postanowień, jeżeli są one pokrywane z budżetu;
b)
dochody i wydatki Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej.
2. W budżecie zapisuje się gwarancje na prowadzone przez Unię operacje udzielania i zaciągania pożyczek, w tym operacje Europejskiego Mechanizmu Stabilizacji Finansowej oraz instrumentu wsparcia bilansu płatniczego, zgodnie z art. 49 ust. 1 lit. d).
Artykuł 8
Reguły szczególne dotyczące zasad jedności i rzetelności budżetowej
1. Bez uszczerbku dla przepisów art. 83 nie pobiera się dochodów ani nie dokonuje wydatków, chyba że są one zapisane w odpowiedniej linii budżetowej.
2. Nie można zaciągać żadnych zobowiązań ani zatwierdzać żadnych wydatków przekraczających poziom zatwierdzonych środków.
3. Środki mogą zostać zapisane w budżecie tylko jeżeli są przeznaczone na pozycję wydatków uznaną za niezbędną.
4. Odsetki narosłe od płatności zaliczkowych wypłaconych z budżetu nie są należne Unii, chyba że umowy o delegowaniu zadań stanowią inaczej, z wyjątkiem tych umów, które zostały zawarte z krajami trzecimi lub organami, które te kraje wyznaczyły. W przypadkach, w których zostało to przewidziane, odsetki takie są albo ponownie wykorzystywane na dane działanie po odpisaniu ich od wniosków o płatność zgodnie z art. 23 ust. 1 lit. c) akapit pierwszy albo odzyskiwane.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad ujmowania na rachunkach odsetek narosłych od płatności zaliczkowych, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 2
Zasada jednoroczności
Artykuł 9
Definicja
Środki zapisane w budżecie są zatwierdzane na okres jednego roku budżetowego, który trwa od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia.
Artykuł 10
Rodzaje środków
1. Budżet zawiera środki zróżnicowane - na które składają się środki na zobowiązania oraz środki na płatności - oraz środki niezróżnicowane.
2. Środki na zobowiązania pokrywają łączny poziom zobowiązań prawnych zaciągniętych w roku budżetowym, z zastrzeżeniem art. 86 ust. 4 i art. 189 ust. 2.
3. Środki na płatności pokrywają płatności z tytułu zobowiązań prawnych zaciągniętych w roku budżetowym lub w poprzednich latach budżetowych.
4. Ustępy 1 i 2 niniejszego artykułu pozostają bez uszczerbku dla przepisów szczególnych części drugiej tytułów I, IV i VI oraz nie stanowią one przeszkody dla zaciągania zobowiązań globalnych ani też dla zaciągania zobowiązań budżetowych w rocznych ratach.
Artykuł 11
Rachunkowość dla dochodów i środków
1. Dochody danego roku budżetowego zapisuje się w księgach rachunkowych na ten rok budżetowy na podstawie kwot pobranych w ciągu tego roku budżetowego. Zasoby własne za styczeń kolejnego roku budżetowego mogą jednak zostać wypłacone z góry na podstawie rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1150/2000 z dnia 22 maja 2000 r. wykonującego decyzję 2007/436/WE, Euratom w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot Europejskich (12).
2. Zapisy odnoszące się do zasobów własnych z tytułu podatku od wartości dodanej, zasobów dodatkowych opartych na dochodzie narodowym brutto oraz wszelkich wkładów finansowych można korygować zgodnie z rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 1150/2000.
3. Środki zatwierdzone na dany rok budżetowy są wykorzystywane jedynie do pokrycia zobowiązań zaciągniętych i wydatków zrealizowanych w tym roku budżetowym oraz do pokrycia kwot należnych z tytułu zobowiązań z poprzednich lat budżetowych.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do środków na dany rok budżetowy, zgodnie z art. 210.
4. Zobowiązania zapisuje się w księgach rachunkowych na podstawie zobowiązań prawnych zaciągniętych do dnia 31 grudnia. W drodze wyjątku globalne zobowiązania budżetowe, o których mowa w art. 86 ust. 4, oraz zawarte z państwami trzecimi umowy w sprawie finansowania, o których mowa w art. 189 ust. 2, zapisuje się w księgach rachunkowych na podstawie zobowiązań budżetowych zaciągniętych do dnia 31 grudnia.
5. Płatności zapisuje się w księgach rachunkowych na dany rok budżetowy na podstawie płatności dokonanych przez księgowego do dnia 31 grudnia tego roku.
6. Na zasadzie odstępstwa od ust. 3, 4 i 5 wydatki Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji zapisuje się w księgach rachunkowych na dany rok budżetowy zgodnie z przepisami części drugiej tytuł I.
Artykuł 12
Zaciąganie zobowiązań
Ze środków zapisanych w budżecie można zaciągać zobowiązania ze skutkiem od dnia 1 stycznia, gdy tylko budżet zostanie ostatecznie przyjęty, chyba że przepisy części drugiej tytuł I i VI stanowią inaczej.
Artykuł 13
Anulowanie i przenoszenie środków
1. Środki niewykorzystane na koniec roku budżetowego, na który zostały zapisane, zostają anulowane.
Środki te mogą jednak zostać przeniesione, lecz tylko na kolejny rok budżetowy, decyzją podjętą przez zainteresowaną instytucję do dnia 15 lutego, zgodnie z ust. 2 i 3, lub mogą zostać przeniesione automatycznie zgodnie z ust. 4.
2. Zróżnicowane środki na zobowiązania oraz środki niezróżnicowane niewykorzystane do zaciągnięcia zobowiązań na koniec roku budżetowego mogą zostać przeniesione w odniesieniu do:
a)
kwot odpowiadających środkom na zobowiązania lub środkom niezróżnicowanym związanym z przedsięwzięciami z zakresu nieruchomości, co do których większość wstępnych etapów procedury zaciągania zobowiązań zakończono do dnia 31 grudnia. Kwoty te można następnie wykorzystać na zaciąganie zobowiązań do dnia 31 marca kolejnego roku lub - w przypadku kwot dotyczących przedsięwzięć z zakresu nieruchomości - do dnia 31 grudnia kolejnego roku;
b)
kwot niezbędnych w związku z faktem, że władza ustawodawcza przyjęła akt podstawowy w ostatnim kwartale roku budżetowego, a Komisja do dnia 31 grudnia nie zdążyła zaciągnąć zobowiązań ze środków przewidzianych na ten cel.
3. Środki na płatności mogą zostać przeniesione w odniesieniu do kwot potrzebnych do pokrycia istniejących zobowiązań lub zobowiązań powiązanych z przeniesionymi środkami na zobowiązania, jeżeli środki na płatności przewidziane w odpowiednich liniach budżetowych na kolejny rok budżetowy nie są wystarczające na pokrycie potrzeb.
Zainteresowana instytucja najpierw wykorzystuje środki zatwierdzone na bieżący rok budżetowy i do czasu ich wyczerpania nie wykorzystuje środków przeniesionych.
4. Środki niezróżnicowane odpowiadające zobowiązaniom będącym przedmiotem należycie zawartych umów według stanu na koniec roku budżetowego są przenoszone automatycznie, wyłącznie na kolejny rok budżetowy.
5. Zainteresowana instytucja do dnia 15 marca powiadamia Parlament Europejski i Radę o podjętej przez siebie decyzji w sprawie przeniesienia i dla każdej linii budżetowej określa, w jaki sposób do każdego przeniesienia zastosowano kryteria określone w ust. 2 i 3.
6. Bez uszczerbku dla przepisów art. 14 nie przenosi się środków umieszczonych w rezerwie i środków na wydatki na personel. Do celów niniejszego artykułu wydatki na personel obejmują wynagrodzenia i dodatki dla członków i pracowników instytucji, do których zastosowanie ma regulamin pracowniczy.
7. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad anulowania i przenoszenia środków, zgodnie z art. 210.
Artykuł 14
Zasady dotyczące przenoszenia dochodów przeznaczonych na określony cel
Przenoszenie dochodów przeznaczonych na określony cel, o których mowa w art. 21, oraz niewykorzystanych środków dostępnych na dzień 31 grudnia wynikających z takich dochodów jest zgodne z następującymi zasadami:
a)
zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel są przenoszone automatycznie i muszą zostać całkowicie wykorzystane do czasu zakończenia wszystkich operacji związanych z programem lub działaniem, na które są one przeznaczone; zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel otrzymane w ciągu ostatniego roku trwania programu lub działania można wykorzystać w pierwszym roku trwania kolejnego programu lub działania;
b)
wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel są przenoszone tylko na jeden rok z wyjątkiem wewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel, o których mowa w art. 21 ust. 3 lit. g), które są przenoszone automatycznie.
Artykuł 15
Umorzenie środków
Bez uszczerbku dla przepisów art. 178 i 182, jeżeli środki są umarzane w którymkolwiek roku budżetowym następującym po roku, w którym zostały one zapisane w budżecie, w wyniku całkowitego lub częściowego niewykonania działań, na które zostały przeznaczone, środki te zostają anulowane.
Artykuł 16
Zasady mające zastosowanie w przypadku opóźnionego przyjęcia budżetu
1. Jeżeli budżet nie zostanie ostatecznie przyjęty na początku roku budżetowego, zastosowanie ma procedura określona w art. 315 ust. 1 TFUE (system dwunastych części środków tymczasowych). Zobowiązania i płatności mogą być dokonywane w ramach limitów ustanowionych w ust. 2 niniejszego artykułu.
2. Zobowiązania można zaciągać w poszczególnych rozdziałach do wysokości jednej czwartej łącznej kwoty środków zatwierdzonych w odpowiednim rozdziale na poprzedni rok budżetowy, powiększonych o jedną dwunastą dla każdego upływającego miesiąca.
Nie można przekroczyć limitu środków przewidzianych w projekcie budżetu.
Płatności można dokonywać miesięcznie w poszczególnych rozdziałach do wysokości jednej dwunastej kwoty środków zatwierdzonych w odpowiednim rozdziale na poprzedni rok budżetowy. Suma ta nie może jednak przekraczać jednej dwunastej kwoty środków przewidzianych w odpowiednim rozdziale w projekcie budżetu.
3. Przez środki zatwierdzone w odpowiednim rozdziale na poprzedni rok budżetowy, o których mowa w ust. 1 i 2, rozumie się środki przyjęte w głosowaniu nad budżetem, w tym nad budżetami korygującymi, po skorygowaniu o przesunięcia dokonane w tym roku budżetowym.
4. Jeżeli wymaga tego zapewnienie ciągłości działania Unii oraz potrzeby w zakresie zarządzania, Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, może zatwierdzić wydatki przekraczające jedną dwunastą kwoty środków tymczasowych, ale, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków, nieprzekraczające łącznie czterech dwunastych kwoty środków tymczasowych, zarówno w zakresie zobowiązań, jak i płatności, wykraczające poza środki udostępnione automatycznie zgodnie z ust. 1 i 2. Rada bezzwłocznie przekazuje Parlamentowi Europejskiemu decyzję o zatwierdzeniu środków.
Decyzja wchodzi w życie 30 dni po jej przyjęciu, chyba że Parlament Europejski:
a)
stanowiąc większością głosów wchodzących w jego skład posłów, zdecyduje w powyższym terminie o ograniczeniu tych wydatków; w takim przypadku Komisja przedstawia nowy wniosek; lub
b)
poinformuje Radę i Komisję, że nie zamierza ograniczać wydatków; w takim przypadku decyzja wchodzi w życie przed upływem 30 dni.
Dodatkowe dwunaste części są zatwierdzane w całości i są niepodzielne.
5. Jeżeli w danym rozdziale zatwierdzenie czterech dwunastych części środków tymczasowych zgodnie z ust. 4, nie wystarcza do pokrycia wydatków niezbędnych do zapobieżenia przerwaniu ciągłości działalności Unii w obszarze objętym tym rozdziałem, to w drodze wyjątku można zatwierdzić przekroczenie kwoty środków zapisanych w odpowiednim rozdziale budżetu na poprzedni rok budżetowy. Parlament Europejski i Rada stanowią zgodnie z procedurami przewidzianymi w ust. 4. W żadnym wypadku nie można jednak przekroczyć łącznej kwoty środków dostępnych w budżecie na poprzedni rok budżetowy lub w przedstawionym projekcie budżetu.
ROZDZIAŁ 3
Zasada równowagi
Artykuł 17
Definicja i zakres
1. Dochody i środki na płatności muszą znajdować się w równowadze.
2. Unia oraz organy, o których mowa w art. 208, nie mogą zaciągać pożyczek w ramach budżetu.
Artykuł 18
Saldo roku budżetowego
1. Saldo danego roku budżetowego zapisuje się w budżecie na kolejny rok budżetowy jako dochody, w przypadku nadwyżki, lub jako środki na płatności, w przypadku deficytu.
2. Szacunki takich dochodów lub środków na płatności zapisuje się w budżecie w trakcie procedury budżetowej oraz w liście w sprawie poprawek przedkładanym na podstawie art. 39. Szacunki te przygotowuje się zgodnie z rozporządzeniem (WE, Euratom) nr. 1150/2000.
3. Po prezentacji wstępnych sprawozdań rachunkowych za dany rok budżetowy wszelkie rozbieżności między tymi sprawozdaniami rachunkowymi a szacunkami zapisuje się w budżecie na kolejny rok budżetowy w formie budżetu korygującego dotyczącego wyłącznie tej rozbieżności. W takim przypadku Komisja przedstawia projekt budżetu korygującego jednocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w ciągu 15 dni po przedłożeniu wstępnych sprawozdań rachunkowych.
ROZDZIAŁ 4
Zasada jednostki rozliczeniowej
Artykuł 19
Stosowanie euro
1. Wieloletnie ramy finansowe i budżet sporządza się i wykonuje w euro, w euro prezentuje się również sprawozdania rachunkowe. Jednakże do celów przepływów pieniężnych, o których mowa w art. 68 ust. 1, księgowy, w przypadku rachunków zaliczkowych - administratorzy rachunków zaliczkowych, a dla potrzeb zarządzania administracyjnego Komisji i ESDZ - właściwy urzędnik zatwierdzający są upoważnieni do dokonywania operacji w innych walutach, zgodnie z aktami delegowanymi przyjętymi zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do kursu wymiany euro do innych walut, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 5
Zasada uniwersalności
Artykuł 20
Definicja i zakres
Bez uszczerbku dla przepisów art. 21 suma dochodów pokrywa sumę środków na płatności. Bez uszczerbku dla przepisów art. 23 wszystkie dochody i wydatki zapisuje się w pełnej wysokości, nie wprowadzając żadnych korekt między nimi.
Artykuł 21
Dochody przeznaczone na określony cel
1. Zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel oraz wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel wykorzystuje się do finansowania szczególnych pozycji wydatków.
2. Zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel stanowią:
a)
wkłady finansowe państw członkowskich na rzecz niektórych programów badawczych zgodnie z rozporządzeniem (WE, Euratom) nr. 1150/2000;
b)
wkłady finansowe państw członkowskich i państw trzecich, w tym w obu przypadkach ich agencji publicznych, podmiotów lub osób fizycznych, na rzecz niektórych projektów lub programów pomocy zewnętrznej finansowanych przez Unię i zarządzanych w ich imieniu przez Komisję;
c)
odsetki od depozytów i kar, przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1467/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu (13);
d)
dochody, które są przeznaczone na określony cel, takie jak dochody z fundacji, subwencji, darów i zapisów na cele dobroczynne, w tym dochody przeznaczone na określony cel właściwe dla poszczególnych instytucji;
e)
wkłady finansowe na działania Unii, pochodzące od państw trzecich lub od organów nieunijnych, nieujęte w lit. b);
f)
dochody przeznaczone na określony cel, o których mowa w artykułach 181 ust. 2 i 183 ust. 2;
g)
wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, o których mowa w ust. 3, w zakresie, w jakim uzupełniają one inne dochody określone w niniejszym ustępie.
3. Wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel stanowią:
a)
dochody od podmiotów trzecich z tytułu dostarczonych im na zamówienie towarów, usług lub wykonanych robót budowlanych;
b)
wpływy ze sprzedaży pojazdów, sprzętu, instalacji, materiałów, aparatury naukowej i technicznej w związku z ich wymianą lub złomowaniem po całkowitym zamortyzowaniu ich wartości księgowej;
c)
dochody pochodzące ze zwrotów nienależnie wypłaconych kwot, zgodnie z art. 80;
d)
dochody pochodzące z odsetek od płatności zaliczkowych, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 4;
e)
wpływy z tytułu dostarczenia towarów, świadczenia usług i wykonania robót budowlanych na rzecz innych departamentów w ramach jednej instytucji, instytucji lub organów, w tym dokonane przez inne instytucje czy organy zwroty dodatków delegacyjnych wypłaconych w ich imieniu;
f)
rozliczenia roszczeń ubezpieczeniowych;
g)
dochody z najmu;
h)
dochody ze sprzedaży publikacji i filmów, w tym zapisanych na nośnikach elektronicznych;
i)
spłaty środków do instrumentów finansowych zgodnie z art. 140 ust. 6;
j)
dochody wynikające z późniejszych zwrotów podatku zgodnie z art. 23 ust. 3 lit. b).
4. Dochody można przypisać określonym pozycjom wydatków także na podstawie aktu podstawowego. Takie dochody stanowią wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, chyba że akt podstawowy stanowi inaczej.
5. Budżet zawiera linie pozwalające uwzględnić zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel i wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel oraz, jeżeli to możliwe, wskazuje ich kwotę.
Dochody przeznaczone na określony cel można uwzględnić w projekcie budżetu tylko w odniesieniu do kwot, które są pewne w dniu uchwalania projektu budżetu.
6. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących ustalenia sposobu uwzględniania zewnętrznych i wewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel oraz przepisów dotyczących sposobu ujmowania związanych z tym środków, a także zasady wnoszenia wkładu państw członkowskich w programy badawcze, zgodnie z art. 210. Ponadto Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących wpływów z sankcji nałożonych zgodnie z art. 126 ust. 11 TFUE, oraz odnoszących się do dochodów przeznaczonych na określony cel pochodzących z udziału państw EFTA w niektórych programach Unii, zgodnie z art. 210.
Artykuł 22
Darowizny
1. Komisja może przyjąć wszelkie darowizny na rzecz Unii, takie jak fundacje, subwencje, dary i zapisy na cele dobroczynne.
2. Przyjęcie darowizny o wartości nie mniejszej niż 50 000 EUR, które pociąga za sobą obciążenia finansowe, w tym koszty następcze, przekraczające 10 % wartości darowizny, wymaga uzyskania zgody Parlamentu Europejskiego i Rady, które stanowią w tej sprawie w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku od Komisji. Jeżeli w tym okresie nie zostanie zgłoszony sprzeciw, Komisja podejmuje ostateczną decyzję w sprawie przyjęcia darowizny.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad przyjmowania darowizn na rzecz Unii, zgodnie z art. 210.
Artykuł 23
Zasady dotyczące odpisów oraz korekt z tytułu różnic kursowych
1. Od wniosków o płatność, które następnie stanowią podstawę do wypłaty kwoty netto, można odpisać następujące kwoty:
a)
kary nałożone na strony umów o wykonanie zamówienia lub na beneficjentów;
b)
zniżki, zwroty i rabaty z poszczególnych faktur i zestawień kosztów;
c)
odsetki od płatności zaliczkowych;
d)
korekty nienależnie wypłaconych kwot.
Korekt, o których mowa w lit. d) akapit pierwszy, można dokonywać, odpisując odpowiednie kwoty bezpośrednio od kolejnej płatności okresowej lub od wypłaty salda dla tego samego odbiorcy płatności, w rozdziale, artykule i roku budżetowym, którego dotyczy nadpłata.
Do odpisów, o których mowa w lit. c) i d) akapit pierwszy, zastosowanie mają reguły rachunkowości Unii.
2. Koszty dostarczanych Unii produktów lub świadczonych na jej rzecz usług, zawierające podatki zwracane przez państwa członkowskie na mocy Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej, pokrywane są z budżetu w kwocie pomniejszonej o kwotę podatku.
3. Koszty dostarczanych Unii produktów lub świadczonych na jej rzecz usług, zawierające podatki zwracane przez państwa trzecie na podstawie odpowiednich umów, mogą być pokrywane z budżetu:
a)
w kwocie pomniejszonej o kwotę podatku; lub
b)
w kwocie zawierającej podatek; w takim przypadku późniejsze zwroty podatku traktowane są jak wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel.
4. Można dokonywać korekt z tytułu różnic kursowych występujących przy wykonywaniu budżetu. Końcowy zysk lub stratę uwzględnia się w saldzie za dany rok.
5. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do ujęcia na rachunkach kont odzyskiwanych podatków, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 6
Zasada specyfikacji
Artykuł 24
Przepisy ogólne
Środki przeznaczane są na określone cele według tytułów i rozdziałów. Rozdziały następnie dzielą się na artykuły i pozycje.
Artykuł 25
Przesunięcia dokonywane przez instytucje inne niż Komisja
1. Każda instytucja inna niż Komisja może w ramach własnej sekcji budżetu dokonywać przesunięć środków:
a)
między tytułami - do wysokości 10 % środków zapisanych na dany rok w tej linii budżetowej, z której dokonywane jest przesunięcie;
b)
między rozdziałami lub między artykułami - bez ograniczeń.
2. W terminie trzech tygodni przed dokonaniem przesunięć, o których mowa w ust. 1, dana instytucja powiadamia Parlament Europejski i Radę o zamiarze dokonania przesunięcia. Jeżeli w tym terminie Parlament Europejski albo Rada przedstawi należycie uzasadnione powody, zastosowanie ma procedura określona w art. 27.
3. Każda instytucja inna niż Komisja może w ramach własnej sekcji budżetu przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek w sprawie przesunięć między tytułami przekraczających limit 10 % środków zapisanych na dany rok budżetowy w linii budżetowej, z której ma zostać dokonane przesunięcie. Do przesunięć tych zastosowanie ma procedura określona w art. 27.
4. Każda instytucja inna niż Komisja może w ramach własnej sekcji budżetu dokonywać przesunięć środków w ramach artykułów bez wcześniejszego powiadamiania o tym Parlamentu Europejskiego i Rady.
5. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad obliczania procentowych kwot przesunięć dokonywanych przez instytucje inne niż Komisja, zgodnie z art. 210.
Artykuł 26
Przesunięcia dokonywane przez Komisję
1. Komisja może, w ramach własnej sekcji budżetu, w sposób niezależny:
a)
dokonywać przesunięć środków w ramach poszczególnych rozdziałów;
b)
w odniesieniu do wydatków na personel i wydatków administracyjnych wspólnych dla kilku tytułów - dokonywać przesunięć środków między tytułami do wysokości 10 % środków zapisanych na dany rok w linii budżetowej, z której dokonywane jest przesunięcie, oraz do wysokości 30 % środków zapisanych na dany rok w linii budżetowej, do której dokonywane jest przesunięcie;
c)
w odniesieniu do wydatków operacyjnych - dokonywać przesunięć środków między rozdziałami w ramach jednego tytułu do wysokości 10 % środków zapisanych na dany rok w linii budżetowej, z której dokonywane jest przesunięcie.
Trzy tygodnie przed dokonaniem przesunięć, o których mowa w lit. b) akapit pierwszy, Komisja powiadamia Parlament Europejski i Radę o zamiarze dokonania przesunięć. Jeżeli w tym terminie Parlament Europejski lub Rada przedstawi należycie uzasadnione powody, zastosowanie ma procedura określona w art. 27.
W drodze wyjątku od akapitu drugiego Komisja może - w dwóch ostatnich miesiącach roku budżetowego - w sposób niezależny dokonywać między tytułami przesunięć środków dotyczących wydatków na personel, personel zewnętrzny i innych pracowników, do wysokości łącznie 5 % środków na dany rok. W ciągu dwóch tygodni od podjęcia decyzji w sprawie tych przesunięć Komisja powiadamia o niej Parlament Europejski i Radę.
2. W ramach własnej sekcji budżetu Komisja może decydować o następujących przesunięciach środków między tytułami, pod warunkiem że bezzwłocznie informuje o tej decyzji Parlament Europejski i Radę:
a)
przesunięcie środków z tytułu „środki tymczasowe”, o którym mowa w art. 46, jeżeli jedynym warunkiem uruchomienia rezerwy jest przyjęcie aktu podstawowego zgodnie z art. 294 TFUE;
b)
w należycie uzasadnionych wyjątkowych przypadkach takich jak międzynarodowe katastrofy i kryzysy humanitarne mające miejsce po 1 grudnia danego roku budżetowego - przesunięcie niewykorzystanych środków na ten rok budżetowy, nadal dostępnych w tytułach budżetowych należących do działu 4 wieloletnich ram finansowych, do tytułów budżetowych dotyczących operacji pomocy w zarządzaniu kryzysowym i pomocy humanitarnej.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad obliczania procentowych kwot przesunięć wewnętrznych dokonywanych przez Komisję oraz uzasadniania wniosków o przesunięcie, zgodnie z art. 210.
Artykuł 27
Wnioski w sprawie przesunięcia przedkładane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie przez instytucje
1. Każda instytucja przedkłada swój wniosek w sprawie przesunięcia jednocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
2. Parlament Europejski i Rada podejmują decyzje w sprawie przesunięć środków zgodnie z ust. 3-6 niniejszego artykułu, chyba że przepisy części drugiej tytuł I stanowią inaczej.
3. Z wyjątkiem pilnych sytuacji Parlament Europejski i Rada, która stanowi większością kwalifikowaną, rozpatrują każdy wniosek w sprawie przesunięcia środków w ciągu sześciu tygodni, licząc od dnia, w którym obie instytucje otrzymały wniosek.
4. Wniosek w sprawie przesunięcia środków zostaje zatwierdzony, jeżeli w ciągu sześciu tygodni zaistnieje jedna z poniższych sytuacji:
a)
Parlament Europejski i Rada zatwierdzą wniosek;
b)
wniosek zatwierdzi Parlament Europejski albo Rada, a druga instytucja wstrzyma się od działania;
c)
zarówno Parlament Europejski, jak i Rada wstrzymają się od działania lub nie podejmą decyzji o zmianie lub odrzuceniu wniosku w sprawie przesunięcia środków.
5. Jeżeli ani Parlament Europejski, ani Rada nie zwrócą się z odmiennym wnioskiem, okres sześciu tygodni, o którym mowa w ust. 3, skraca się do trzech tygodni w następujących przypadkach:
a)
przesunięcie dotyczy kwoty mniejszej niż 10 % środków zapisanych w linii budżetowej, z której dokonuje się przesunięcia, i nieprzekraczającej 5 000 000 EUR;
b)
przesunięcie dotyczy wyłącznie środków na płatności, a łączna kwota przesunięcia nie przekracza 100 000 000 EUR.
6. Jeżeli Parlament Europejski albo Rada dokona zmian w kwocie przesunięcia, a druga instytucja je zatwierdzi lub wstrzyma się od działania, bądź gdy zarówno Parlament Europejski, jak i Rada dokonają zmian w kwocie przesunięcia, za zatwierdzoną uznaje się niższą z dwóch kwot, chyba że zainteresowana instytucja wycofa swój wniosek w sprawie przesunięcia.
Artykuł 28
Zasady szczególne dotyczące przesunięć
1. Przesunięcia środków można dokonywać tylko do tych linii budżetowych, w których zatwierdzono środki lub które oznaczono jako „pro memoria” (p.m.).
2. Środki odpowiadające dochodom przeznaczonym na określony cel można przesuwać tylko pod warunkiem wykorzystania tych dochodów na cel, na który zostały przeznaczone.
Artykuł 29
Przesunięcia podlegające zasadom szczególnym
1. Przesunięcia środków w ramach tytułów budżetu dotyczących Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji, funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz badań naukowych podlegają przepisom szczególnym części drugiej tytułu I, II i III.
2. Decyzje w sprawie przesunięć środków mających umożliwić wykorzystanie rezerwy na pomoc nadzwyczajną podejmuje Parlament Europejski i Rada na wniosek Komisji. Każde działanie w sytuacjach nadzwyczajnych wymaga przedłożenia odrębnego wniosku.
Do celów niniejszego ustępu zastosowanie ma procedura, o której mowa w art. 27 ust. 3 i 4. Jeżeli Parlament Europejski i Rada nie wyrażą zgody na wniosek Komisji i nie osiągną wspólnego stanowiska w sprawie wykorzystania tej rezerwy, wstrzymują się od stanowienia w sprawie wniosku Komisji o przesunięcie środków.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do wniosków o przesunięcie środków z rezerwy na pomoc nadzwyczajną, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 7
Zasada należytego zarządzania finansami
Artykuł 30
Zasady oszczędności, wydajności i skuteczności
1. Środki wykorzystuje się zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami, czyli zgodnie z zasadami oszczędności, wydajności i skuteczności.
2. Zgodnie z zasadą oszczędności zasoby wykorzystywane przez instytucję w celu wykonywania jej działalności powinny być udostępniane w odpowiednim czasie, we właściwej ilości i jakości oraz po najlepszej cenie.
Zasada wydajności wiąże się z jak najkorzystniejszą relacją pomiędzy wykorzystanymi zasobami a osiągniętymi wynikami.
Zasada skuteczności wiąże się z osiągnięciem określonych celów oraz zamierzonych rezultatów.
3. We wszystkich obszarach działalności objętych budżetem wyznacza się konkretne, wymierne, osiągalne, odpowiednie i określone w czasie cele. Dla każdego działania osiągnięcie tych celów monitorowane jest wskaźnikami wydajności, a organy dokonujące wydatków dostarczają Parlamentowi Europejskiemu i Radzie informacje, o których mowa w art. 38 ust. 3 lit. e). Informacje te dostarczane są corocznie, nie później niż w momencie składania dokumentów załączanych do projektu budżetu.
4. W celu usprawnienia procesu podejmowania decyzji instytucje prowadzą zarówno oceny ex ante, jak i ex post, zgodnie ze wskazówkami dostarczonymi przez Komisję. Oceny takie mają zastosowanie do wszystkich programów i działań, które pociągają za sobą znaczne wydatki, a o wynikach tych ocen informuje się Parlament Europejski, Radę oraz organy administracyjne dokonujące wydatków.
5. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do ocen ex ante, śródokresowych i ex post, zgodnie z art. 210.
Artykuł 31
Obowiązkowa ocena skutków finansowych
1. Do każdego wniosku lub inicjatywy przedkładanych władzy ustawodawczej przez Komisję, Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa („Wysoki Przedstawiciel”) lub państwo członkowskie, a mogących mieć wpływ na budżet, włącznie ze zmianami liczby stanowisk, musi być dołączona ocena skutków finansowych oraz ocena ex-ante przewidziana w art. 30 ust. 4.
Do każdej zmiany we wniosku lub inicjatywie przedłożonych władzy ustawodawczej, a mogących mieć znaczny wpływ na budżet, włącznie ze zmianami liczby stanowisk, musi być dołączona ocena skutków finansowych przygotowana przez instytucję proponującą daną zmianę.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad regulujących wymogi, jakie powinna spełniać ocena skutków finansowych, zgodnie z art. 210.
2. W czasie procedury budżetowej Komisja dostarcza informacje niezbędne do porównania zmian w poziomie wymaganych środków z pierwotnymi prognozami przedstawionymi w ocenie skutków finansowych, w świetle postępów w pracach nad wnioskiem lub inicjatywą przedłożonymi władzy ustawodawczej.
3. W celu ograniczenia ryzyka nadużyć finansowych i nieprawidłowości ocena skutków finansowych, o której mowa w ust. 1, zawiera informacje dotyczące utworzonego systemu kontroli wewnętrznej oraz szacunki kosztów i korzyści związanych z kontrolami wprowadzonymi w tym systemie, a także ocenę spodziewanego poziomu ryzyka błędu oraz informacje na temat istniejących i planowanych środków zapobiegania nadużyciom finansowym i środków ochronnych.
Analiza ta uwzględnia prawdopodobną skalę i rodzaj błędów oraz specyfikę danego obszaru polityki i mające zastosowanie przepisy.
Artykuł 32
Wewnętrzna kontrola wykonania budżetu
1. Budżet wykonuje się przy zapewnieniu skutecznej i wydajnej kontroli wewnętrznej dostosowanej do danej metody wykonywania oraz zgodnie ze stosownymi przepisami sektorowymi.
2. Do celów wykonania budżetu kontrolę wewnętrzną definiuje się jako proces stosowany na wszystkich szczeblach zarządzania i mający zapewnić wystarczającą pewność co do osiągnięcia następujących celów:
a)
skuteczności, wydajności i oszczędności operacji;
b)
wiarygodności sprawozdawczości;
c)
ochrony mienia i informacji;
d)
zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom oraz ich wykrywania, korygowania i monitorowania;
e)
odpowiedniego zarządzania ryzykiem w zakresie legalności i prawidłowości operacji podstawowych, z uwzględnieniem wieloletniego charakteru programów, jak również charakteru danych płatności.
3. Skuteczna kontrola wewnętrzna opiera się na najlepszej praktyce międzynarodowej i obejmuje w szczególności:
a)
podział obowiązków;
b)
właściwe zarządzanie ryzykiem i strategię kontroli, w tym kontrole na szczeblu odbiorców;
c)
unikanie konfliktu interesów;
d)
odpowiednią ścieżkę audytu i integralność danych w systemach danych;
e)
procedury monitorowania wyników i procedury prowadzenia działań następczych w przypadku stwierdzenia słabych punktów oraz wyjątków w systemie kontroli wewnętrznej;
f)
okresową ocenę prawidłowego funkcjonowania systemu kontroli wewnętrznej.
4. Wydajna kontrola wewnętrzna opiera się na następujących elementach:
a)
wdrożeniu właściwej strategii zarządzania ryzykiem i strategii kontroli skoordynowanej przez odpowiednich uczestników łańcucha kontroli;
b)
dostępności wyników przeprowadzonych kontroli dla wszystkich odpowiednich uczestników łańcucha kontroli;
c)
bazowaniu, w stosownych przypadkach na deklaracjach zarządczych partnerów wykonujących oraz na opiniach z niezależnych audytów, pod warunkiem że jakość pracy wykonanej w celu sporządzenia tych dokumentów jest wystarczająca i możliwa do zaakceptowania oraz że praca ta została wykonana przy zastosowaniu uzgodnionych norm;
d)
wdrażaniu bez zbędnej zwłoki środków naprawczych, w tym - w stosownych przypadkach - odstraszających kar;
e)
jasnych i jednoznacznych przepisach dotyczących poszczególnych polityk;
f)
eliminowaniu wielokrotnych kontroli;
g)
poprawie korzystnej relacji kosztów do korzyści związanych z działaniami kontrolnymi.
5. Jeżeli w czasie realizacji działania utrzymuje się wysoki poziom błędów, to Komisja wskazuje słabe punkty systemów kontroli, analizuje koszty i korzyści ewentualnych środków naprawczych oraz podejmuje lub proponuje stosowne działania, takie jak uproszczenie mających zastosowanie przepisów, udoskonalenie systemów kontroli i modyfikacja programu lub systemów realizacji.
Artykuł 33
Opłacalne systemy kontroli
Przedstawiając zmienione lub nowe wnioski w sprawie wydatkowania środków, Komisja szacuje koszty i korzyści wiążące się z systemami kontroli oraz poziom ryzyka błędu, o których mowa w art. 31 ust. 3.
ROZDZIAŁ 8
Zasada przejrzystości
Artykuł 34
Publikacja sprawozdań rocznych, budżetów i sprawozdań
1. Budżet uchwala się i wykonuje, a sprawozdania roczne prezentuje zgodnie z zasadą przejrzystości.
2. Przewodniczący Parlamentu Europejskiego nakazuje opublikowanie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej budżetu i wszelkich budżetów korygujących w formie, w jakiej zostały ostatecznie przyjęte.
Budżety publikuje się w terminie trzech miesięcy od daty stwierdzenia ich ostatecznego przyjęcia.
Skonsolidowane roczne sprawozdania rachunkowe oraz sporządzane przez poszczególne instytucje sprawozdania z zarządzania budżetem i finansami publikowane są w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad tymczasowej publikacji budżetu, zgodnie z art. 210.
Artykuł 35
Publikacja informacji o odbiorcach i innych informacji
1. Informacje dotyczące operacji zaciągania i udzielania pożyczek prowadzonych przez Unię na rzecz osób trzecich zamieszcza się w załączniku do budżetu.
2. Komisja w odpowiedni sposób i w odpowiednim czasie udostępnia posiadane informacje o odbiorcach oraz o charakterze i celu działania finansowanego z budżetu, w przypadku bezpośredniego wykonywania budżetu zgodnie z art. 58 ust. 1 lit a), a także informacje o odbiorcach dostarczane przez podmioty, osoby i państwa członkowskie, którym powierzono zadania związane z wykonywaniem budżetu innymi metodami wykonywania.
Obowiązek określony w akapicie pierwszym ma zastosowanie również do pozostałych instytucji w odniesieniu do ich odbiorców.
3. Informacje te są udostępniane z należytym przestrzeganiem wymogów poufności i bezpieczeństwa, w szczególności w zakresie ochrony danych osobowych.
W przypadku osób fizycznych publikacja ogranicza się do ujawnienia nazwiska odbiorcy, miejscowości, przyznanej kwoty i celu, na jaki została przyznana Decyzja o ujawnienie tych danych jest podejmowana w oparciu o odpowiednie kryteria, takie jak okresowość przyznawania środków, ich rodzaj lub znaczenie. Kryteria ujawniania informacji i poziom ich szczegółowości uwzględniają specyfikę danego sektora i poszczególnych metod wykonywania.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących ustalenia szczegółowych zasad publikowania informacji o odbiorcach, zgodnie z art. 210. W stosownych przypadkach poziom szczegółowości i kryteria określa się w odpowiednich przepisach sektorowych.
TYTUŁ III
UCHWALANIE I STRUKTURA BUDŻETU
ROZDZIAŁ 1
Uchwalanie budżetu
Artykuł 36
Preliminarz dochodów i wydatków
1. Każda instytucja inna niż Komisja sporządza preliminarz swoich dochodów i wydatków, który do dnia 1 lipca każdego roku przesyła Komisji, a równocześnie przekazuje do wiadomości Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
2. Wysoki Przedstawiciel przeprowadza konsultacje z członkami Komisji odpowiedzialnymi za politykę rozwojową, politykę sąsiedztwa i współpracę międzynarodową, pomoc humanitarną i reagowanie kryzysowe, stosownie do zakresu kompetencji każdego z nich.
3. Komisja sporządza swój preliminarz, który przesyła także, bezpośrednio po przyjęciu do Parlamentu Europejskiego i Rady.
Przygotowując preliminarz Komisja korzysta z informacji, o których mowa w art. 37.
Artykuł 37
Preliminarze budżetowe organów, o których mowa w art. 208
Do dnia 31 marca każdego roku każdy organ, o którym mowa w art. 208, zgodnie ze swoim aktem ustanawiającym, przesyła Komisji, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie preliminarz dochodów i wydatków wraz ze swoim planem zatrudnienia oraz projektem programu prac.
Artykuł 38
Projekt budżetu
1. Komisja przedkłada wniosek zawierający projekt budżetu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do dnia 1 września roku poprzedzającego rok, w którym budżet ma zostać wykonany. Wniosek ten jest również przekazywany przez Komisję do wiadomości parlamentom narodowym.
Projekt budżetu zawiera skrócone ogólne zestawienie dochodów i wydatków Unii oraz stanowi konsolidację preliminarzy, o których mowa w art. 36. Może również zawierać preliminarze inne niż te, które sporządziły instytucje.
Struktura i prezentacja projektu budżetu są zgodne z zasadami określonymi w art. 44-49.
Każda sekcja projektu budżetu poprzedzona jest wprowadzeniem sporządzonym przez daną instytucję.
Komisja sporządza ogólne wprowadzenie do projektu budżetu. Ogólne wprowadzenie zawiera tabele finansowe obejmujące najważniejsze dane według tytułów oraz uzasadnienie zmian wysokości środków w porównaniu z poprzednim rokiem budżetowym według kategorii wydatków zapisanych w wieloletnich ramach finansowych.
2. Aby zapewnić bardziej precyzyjne i wiarygodne prognozy skutków budżetowych obowiązujących przepisów i rozpatrywanych wniosków ustawodawczych, Komisja załącza do projektu budżetu programowanie finansowe na kolejne lata.
Po przyjęciu budżetu programowanie finansowe jest aktualizowane w celu uwzględnienia wyników procedury budżetowej i wszelkich innych stosownych decyzji.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do programowania finansowego, zgodnie z art. 210.
3. Komisja załącza do projektu budżetu:
a)
w stosownych przypadkach - wyjaśnienie przyczyn, dla których projekt budżetu zawiera preliminarze odmienne od tych, które sporządziły inne instytucje;
b)
wszelkie dokumenty robocze, które uzna za użyteczne w związku z planami zatrudnienia instytucji oraz środkami przyznanymi przez Komisję organom, o których mowa w art. 208, oraz szkołom europejskim; każdy taki dokument roboczy, zawierający ostatni zatwierdzony plan zatrudnienia, przedstawia:
(i)
informacje na temat wszystkich pracowników zatrudnionych przez Unię, w tym przez jej prawnie odrębne podmioty, w podziale na rodzaj umowy;
(ii)
sprawozdanie dotyczące polityki w zakresie stanowisk i personelu zewnętrznego oraz równowagi płci;
(iii)
liczbę stanowisk rzeczywiście obsadzonych na początku roku, w którym przedstawiany jest projekt budżetu, w podziale na grupy zaszeregowania i jednostki administracyjne;
(iv)
wykaz stanowisk w podziale na polityki;
(v)
dla każdej kategorii personelu zewnętrznego - wstępnie szacowaną liczbę ekwiwalentów pełnych etatów na podstawie zatwierdzonych środków oraz liczbę osób faktycznie zatrudnionych na początku roku, w którym przedstawiany jest projekt budżetu, w podziale na grupy funkcyjne i - w stosownych przypadkach - grupy zaszeregowania;
c)
dokument roboczy dotyczący planowanej realizacji środków na dany rok budżetowy oraz zobowiązań pozostających do spłaty, na rzecz organów, o których mowa w art. 208 i, szkół europejskich oraz na realizację projektów pilotażowych i działań przygotowawczych;
d)
w odniesieniu do finansowania organizacji międzynarodowych - dokument roboczy zawierający:
(i)
zestawienie wszystkich środków w podziale na programy lub fundusze Unii oraz na poszczególne organizacje międzynarodowe;
(ii)
wyjaśnienie powodów, dla których bardziej wydajne było dla Unii finansowanie organizacji międzynarodowych niż bezpośrednie działanie;
e)
sprawozdania z działalności lub wszelkie inne stosowne dokumenty zawierające:
(i)
informacje na temat osiągnięcia wszystkich wcześniej ustalonych, konkretnych, wymiernych, wykonalnych, stosownych i określonych w czasie celów dla poszczególnych działalności oraz na temat nowych celów mierzonych za pomocą wskaźników;
(ii)
pełne uzasadnienie zawierające analizę kosztów i korzyści dla proponowanych zmian wysokości środków;
(iii)
jasne uzasadnienie interwencji na szczeblu Unii zgodnie m.in. z zasadą pomocniczości;
(iv)
informacje o wskaźnikach wykonania z poprzedniego roku oraz o wskaźnikach wykonania na rok bieżący;
(v)
podsumowanie wyników oceny, jeżeli mają znaczenie dla zmian w budżecie;
(vi)
informacje o nagrodach, których wartość jednostkowa wynosi co najmniej 1 000 000 EUR;
f)
skrócone zestawienie harmonogramu należnych płatności w kolejnych latach budżetowych na pokrycie zobowiązań budżetowych zaciągniętych w poprzednich latach budżetowych.
4. Jeżeli Komisja powierza wykonanie budżetu partnerstwom publiczno-prywatnym (PPP), załącza do projektu budżetu dokument roboczy przedstawiający:
a)
roczne sprawozdanie z wyników osiągniętych w poprzednim roku budżetowym przez istniejące PPP, które zawiera informacje o formie prawnej i udziałowcach podmiotów, którym powierza się zadania, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (vii);
b)
cele wyznaczone na rok budżetowy, którego dotyczy projekt budżetu, ze wskazaniem wszelkich szczególnych potrzeb budżetowych związanych z osiągnięciem danego celu;
c)
koszty administracyjne oraz informacje o wykonaniu budżetu, w tym także w podziale na organ, zgodnie z art. 209, oraz w podziale na PPP w poprzednim roku budżetowym;
d)
kwotę wkładów finansowych z budżetu oraz kwotę wkładów finansowych i wartość wkładów rzeczowych pozostałych partnerów dla każdego PPP.
Jeżeli PPP korzystają z instrumentów finansowych, informacje dotyczące tych instrumentów zawarte są w dokumencie roboczym, o którym mowa w ust. 5.
5. Jeżeli Komisja wykorzystuje instrumenty finansowe, to załącza do projektu budżetu dokument roboczy przedstawiający następujące elementy:
a)
zagregowane zobowiązania budżetowe i płatności z budżetu na rzecz każdego instrumentu finansowego;
b)
dochody i spłaty zgodnie z art. 140 ust. 6 oraz przyrost dodatkowych zasobów na rok budżetowy;
c)
łączną kwotę rezerw na zabezpieczenie przed ryzykiem i zobowiązaniami oraz wszelkie informacje o stopniu ryzyka finansowego, na jakie narażona jest Unia;
d)
utratę wartości aktywów w odniesieniu do instrumentów kapitałowych lub instrumentów opartych na podziale ryzyka, wypłacone gwarancje w odniesieniu do instrumentów gwarancji kredytowej, ze wskazaniem danych liczbowych zarówno za poprzedni rok, jak i odpowiednich skumulowanych danych;
e)
średni czas od zaciągnięcia zobowiązania budżetowego dotyczącego instrumentów finansowych do zobowiązań prawnych w formie kapitału lub zadłużenia dotyczących poszczególnych projektów, jeżeli czas ten przekracza trzy lata. W sprawozdaniu przewidzianym w art. 140 ust. 8, Komisja wyjaśnia przyczyny tego stanu rzeczy i w stosownych przypadkach przedstawia plan działań mający na celu skrócenie tego czasu w trakcie rocznej procedury udzielania absolutorium;
f)
wydatki administracyjne wynikające z opłat za zarządzanie instrumentami finansowymi oraz wydatki wypłacone na pokrycie innych kosztów finansowych i operacyjnych, jeżeli zarządzanie to zostało powierzone osobom trzecim, w ujęciu ogólnym oraz w podziale na podmioty zarządzające oraz instrumenty finansowe.
6. Komisja załącza również do projektu budżetu wszelkie inne dokumenty robocze, które jej zdaniem mogą uzasadniać jej wnioski budżetowe.
7. Zgodnie z art. 8 ust. 5 decyzji Rady 2010/427/UE z dnia 26 lipca 2010 r. określającej organizację i zasady funkcjonowania Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (14) oraz aby zapewnić przejrzystość budżetową w obszarze działań zewnętrznych Unii, Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, wraz z projektem budżetu, dokument roboczy kompleksowo przedstawiający:
a)
wszystkie finansowane z budżetu wydatki administracyjne i operacyjne dotyczące działań zewnętrznych Unii, w tym zadań wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) oraz wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony;
b)
łączne wydatki administracyjne ESDZ za poprzedni rok w podziale na wydatki poszczególnych delegatur Unii i wydatki na administrację centralną ESDZ, wraz z wydatkami operacyjnymi, w podziale na obszary geograficzne (regiony, kraje), obszary tematyczne, delegatury i misje Unii.
8. Dokument roboczy, o którym mowa w ust. 7, przedstawia również:
a)
liczbę stanowisk w każdej grupie zaszeregowania w każdej kategorii oraz liczbę stanowisk stałych i czasowych, w tym pracowników kontraktowych i miejscowych, zatwierdzonych w granicach środków poszczególnych delegatur Unii, a także w administracji centralnej ESDZ;
b)
wszelkie zwiększenia lub zmniejszenia liczby stanowisk w stosunku do poprzedniego roku budżetowego w poszczególnych grupach zaszeregowania i kategoriach, w administracji centralnej ESDZ i we wszystkich delegaturach Unii;
c)
liczbę stanowisk zatwierdzonych na dany rok budżetowy, liczbę stanowisk zatwierdzonych na poprzedni rok, a także liczbę stanowisk zajmowanych przez dyplomatów oddelegowanych z państw członkowskich i Rady oraz spośród personelu Komisji;
d)
szczegółowy obraz łącznego zatrudnienia w delegaturach Unii w chwili przedstawienia projektu budżetu, w podziale na obszary geograficzne, płeć, poszczególne kraje i misje, z rozróżnieniem na stanowiska ujęte w planie zatrudnienia, pracowników kontraktowych, pracowników miejscowych i oddelegowanych ekspertów krajowych, oraz środki postulowane w projekcie budżetu na te kategorie innych pracowników wraz z odpowiednimi szacunkami wyrażonymi jako ekwiwalent pełnych etatów, istniejących w granicach postulowanych środków.
Artykuł 39
List w sprawie poprawek do projektu budżetu
Na podstawie wszelkich nowych informacji, które nie były dostępne w chwili uchwalania projektu budżetu, Komisja może z własnej inicjatywy lub na wniosek jednej z pozostałych instytucji, w odniesieniu do dotyczących ich sekcji, przedłożyć równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie listy w sprawie poprawek do projektu budżetu, zanim zwołany zostanie komitet pojednawczy, o którym mowa w art. 314 TFUE. Listy mogą obejmować list w sprawie poprawek aktualizujący, w szczególności preliminarz wydatków na rolnictwo.
Artykuł 40
Obowiązki państw członkowskich wynikające z przyjęcia budżetu
1. Przewodniczący Parlamentu Europejskiego ogłasza ostateczne przyjęcie budżetu zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 314 ust. 9 TFUE i w art. 106a Traktatu Euratom.
2. Po ogłoszeniu ostatecznego przyjęcia budżetu każde państwo członkowskie - od dnia 1 stycznia kolejnego roku budżetowego lub od dnia ogłoszenia ostatecznego przyjęcia budżetu, jeżeli nastąpiło to po dniu 1 stycznia - ma obowiązek przekazać Unii należności wymienione w rozporządzeniu (WE, Euratom) nr. 1150/2000.
Artykuł 41
Projekty budżetów korygujących
1. Komisja może przedłożyć projekty budżetów korygujących dotyczące przede wszystkim dochodów w następujących okolicznościach:
-
w celu rozliczenia salda z poprzedniego roku budżetowego zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 18;
-
w celu zmiany prognozy zasobów własnych w związku z aktualizacją na podstawie prognoz gospodarczych; oraz
-
w celu uwzględnienia aktualizacji prognoz zasobów własnych i innych dochodów oraz dokonania przeglądu dostępności i zapotrzebowania na środki na płatności.
W przypadku niemożliwych do uniknięcia, wyjątkowych i nieprzewidzianych okoliczności, zwłaszcza w przypadku uruchomienia środków na Fundusz Solidarności Unii Europejskiej, Komisja może przedstawiać projekty budżetów korygujących o charakterze wydatkowym.
2. Wnioski w sprawie budżetów korygujących przedkładane przez instytucje inne niż Komisja w takich samych okolicznościach jak te, o których mowa w ust. 1, są przesyłane Komisji.
Przed przedłożeniem projektu budżetu korygującego Komisja i pozostałe instytucje analizują możliwość realokacji stosownych środków, ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich spodziewanych przypadków niepełnej realizacji środków.
Do budżetów korygujących zastosowanie ma art. 40. Budżety korygujące są uzasadniane poprzez odniesienie do budżetu, którego preliminarze zmieniają.
3. Z wyjątkiem należycie uzasadnionych wyjątkowych okoliczności lub w przypadku uruchomienia środków na Fundusz Solidarności Unii Europejskiej, dla którego można przedstawić budżet korygujący w dowolnym terminie w ciągu roku, Komisja przedkłada projekty budżetów korygujących równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do dnia 1 września każdego roku budżetowego. Do wniosków w sprawie budżetów korygujących od pozostałych instytucji Komisja może załączyć opinię.
4. Parlament Europejski i Rada poddają pod dyskusję projekty budżetów korygujących, z należytym uwzględnieniem pilności działań.
5. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do projektów budżetów korygujących, zgodnie z art. 210.
Artykuł 42
Wcześniejsze przekazanie preliminarzy i projektów budżetów
Komisja oraz Parlament Europejski i Rada mogą porozumieć się w sprawie przyspieszenia niektórych terminów przekazania preliminarzy oraz przyjęcia i przekazania projektu budżetu. Porozumienie to nie może jednak powodować skrócenia ani wydłużenia okresów przewidzianych na analizę tych tekstów na mocy art. 314 TFUE i art. 106a Traktatu Euratom.
ROZDZIAŁ 2
Struktura i prezentacja budżetu
Artykuł 43
Struktura budżetu
Budżet składa się z:
a)
ogólnego zestawienia dochodów i wydatków;
b)
oddzielnych sekcji dla każdej instytucji, podzielonych na zestawienia dochodów i wydatków, z wyjątkiem Rady Europejskiej i Rady, które figurują w tej samej sekcji.
Artykuł 44
Nomenklatura budżetowa
1. Parlament Europejski i Rada klasyfikują dochody Komisji oraz dochody i wydatki pozostałych instytucji zgodnie z ich rodzajem lub przeznaczeniem w ramach tytułów, rozdziałów, artykułów i pozycji.
2. Zestawienie wydatków w sekcji dotyczącej Komisji sporządza się na podstawie nomenklatury przyjętej przez Parlament Europejski i Radę i klasyfikuje według celu.
Każdy tytuł odpowiada obszarowi polityki, a każdy rozdział co do zasady odpowiada danej działalności.
Każdy tytuł może zawierać środki operacyjne i środki na wydatki administracyjne.
Środki na wydatki administracyjne na dany tytuł grupuje się w jednym rozdziale.
3. Jeżeli środki na wydatki administracyjne w poszczególnych tytułach są przedstawiane w podziale na cele, należy je klasyfikować następująco:
a)
wydatki na pracowników zatwierdzonych w planie zatrudnienia: kwota środków i liczba stanowisk w planie zatrudnienia odpowiadających tym wydatkom;
b)
wydatki na personel zewnętrzny i inne wydatki, o których mowa w art. 26 ust. 1 lit. b) akapit pierwszy i które są finansowane z działu „administracja” wieloletnich ram finansowych;
c)
wydatki na budynki i inne związane z tym wydatki, łącznie ze sprzątaniem i utrzymaniem, czynszem i kosztami wynajmu, telekomunikacji, wody, gazu i energii elektrycznej;
d)
personel zewnętrzny i wsparcie techniczne bezpośrednio związane z realizacją programów.
Wydatki administracyjne Komisji o charakterze wspólnym dla kilku tytułów są klasyfikowane według rodzaju i ujmowane w odrębnym skróconym zestawieniu.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad klasyfikacji budżetu, zgodnie z art. 210.
Artykuł 45
Zakaz dotyczący dochodów ujemnych
1. Budżet nie zawiera dochodów ujemnych.
2. Zasoby własne wypłacane na mocy decyzji Rady 2007/436/WE, Euratom z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot Europejskich (15) są kwotami netto i w takiej postaci wykazuje się je w skróconym zestawieniu dochodów w budżecie.
Artykuł 46
Środki tymczasowe
1. Każda sekcja budżetu może zawierać tytuł „środki tymczasowe”. Środki zapisuje się w tym tytule, jeżeli:
a)
w chwili uchwalania budżetu nie istnieje akt podstawowy dla danego działania; lub
b)
istnieją poważne wątpliwości co do adekwatności środków lub co do tego, czy środki zapisane w danych liniach budżetowych można uruchomić zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.
Środki w tym tytule mogą być wykorzystane dopiero po dokonaniu przesunięcia zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 26 ust. 1 lit. c) akapit pierwszy niniejszego rozporządzenia, jeżeli przyjęcie aktu podstawowego podlega procedurze ustanowionej w art. 294 TFUE, a w pozostałych przypadkach zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 27 niniejszego rozporządzenia.
2. W przypadku poważnych trudności z wykonaniem Komisja może zaproponować przesunięcie środków do tytułu „środki tymczasowe” w czasie trwania roku budżetowego. Decyzję w sprawie tych przesunięć podejmują Parlament Europejski i Rada zgodnie z art. 27.
Artykuł 47
Rezerwa ujemna
Sekcja budżetu dotycząca Komisji może obejmować „rezerwę ujemną” wynoszącą maksimum 200 000 000 EUR. Rezerwa ta, którą zapisuje się w oddzielnym tytule, zawiera wyłącznie środki na płatności.
Ta rezerwa ujemna musi być wykorzystana przed końcem roku budżetowego w drodze przesunięcia środków zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 26 i 27.
Artykuł 48
Rezerwa na pomoc nadzwyczajną
1. Sekcja budżetu dotycząca Komisji obejmuje rezerwę na pomoc nadzwyczajną dla państw trzecich.
2. Rezerwa, o której mowa w ust. 1, wykorzystywana jest przed końcem roku budżetowego w drodze przesunięcia środków zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 27 i 29.
Artykuł 49
Prezentacja budżetu
1. W budżecie wykazuje się:
a)
w ogólnym zestawieniu dochodów i wydatków:
(i)
szacowane dochody Unii na dany rok budżetowy („rok n”);
(ii)
szacowane dochody za poprzedni rok budżetowy oraz dochody za rok n - 2;
(iii)
środki na zobowiązania i środki na płatności na rok n;
(iv)
środki na zobowiązania i środki na płatności za poprzedni rok budżetowy;
(v)
zobowiązania zaciągnięte i wydatki zrealizowane w roku n - 2, przy czym wydatki wyraża się również jako procent budżetu z roku n;
(vi)
odpowiednie uwagi na temat poszczególnych części, zgodnie z art. 44 ust. 1;
b)
w każdej sekcji dochody i wydatki uwzględnia się według struktury opisanej w lit. a);
c)
w odniesieniu do personelu:
(i)
dla każdej sekcji- plan zatrudnienia określający liczbę stanowisk w poszczególnych grupach zaszeregowania dla poszczególnych kategorii i służb, a także liczbę stanowisk stałych i czasowych zatwierdzonych w granicach środków;
(ii)
plan zatrudnienia dotyczący personelu wynagradzanego ze środków na działania bezpośrednie w obszarze badań i rozwoju technologicznego oraz plan zatrudnienia dotyczący personelu wynagradzanego z tych samych środków na działania pośrednie; plany zatrudnienia klasyfikuje się według kategorii i grup zaszeregowania z rozróżnieniem na stanowiska stałe i czasowe, zatwierdzone w granicach środków budżetowych;
(iii)
w odniesieniu do personelu naukowo-technicznego klasyfikacja może opierać się na zespołach grup zaszeregowania zgodnie z warunkami określonymi w poszczególnych budżetach; plan zatrudnienia musi określać liczbę wysoko wykwalifikowanych pracowników naukowych lub technicznych, którym przyznaje się specjalne korzyści na podstawie przepisów szczegółowych regulaminu pracowniczego;
(iv)
plan zatrudnienia określający liczbę stanowisk w podziale na grupy zaszeregowania i kategorie dla każdego organu, o którym mowa w art. 208, otrzymującego dotacje pokrywane z budżetu; w planie zatrudnienia oprócz liczby stanowisk zatwierdzonych na dany rok budżetowy wykazuje się liczbę stanowisk zatwierdzonych na poprzedni rok;
d)
w odniesieniu do operacji zaciągania i udzielania pożyczek:
(i)
w ogólnym zestawieniu dochodów - linie budżetowe odpowiadające odpowiednim operacjom, w których zapisuje się wszelkie zwroty otrzymane od odbiorców, którzy początkowo nie dotrzymali umowy, co doprowadziło do uruchomienia gwarancji należytego wykonania umowy. Linie te oznacza się jako „pro memoria” (p.m.) wraz z odpowiednimi uwagami;
(ii)
w sekcji dotyczącej Komisji:
-
linie budżetowe obejmujące gwarancje należytego wykonania umowy udzielone przez Unię w odniesieniu do danych operacji. Linie te oznacza się jako „pro memoria”, o ile nie powstało żadne rzeczywiste obciążenie, które należy pokryć z ostatecznych zasobów,
-
uwagi odnoszące się do aktu podstawowego oraz wielkości przewidywanych operacji, czasu ich trwania oraz gwarancji finansowej udzielonej przez Unię w odniesieniu do tych operacji,
(iii)
w dokumencie załączonym do sekcji dotyczącej Komisji, orientacyjnie:
-
bieżące operacje kapitałowe i obsługę zadłużenia,
-
operacje kapitałowe i obsługę zadłużenia na rok n;
e)
w odniesieniu do instrumentów finansowych objętych częścią pierwszą tytuł VIII:
(i)
odniesienie do aktu podstawowego;
(ii)
linie budżetowe odpowiadające danym operacjom;
(iii)
ogólny opis instrumentów finansowych, w tym czas ich trwania i ich wpływ na budżet;
(iv)
planowane operacje, w tym ich docelową wielkość w oparciu o efekt mnożnikowy wynikający z istniejących instrumentów;
f)
w odniesieniu do finansowania podmiotów, którym powierzono realizację zadań, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (vii):
(i)
odniesienie do aktu podstawowego danego programu;
(ii)
odpowiednie linie budżetowe;
(iii)
ogólny opis powierzonych zadań, w tym czas ich trwania i wpływ na budżet;
g)
łączną kwotę wydatków na WPZiB zapisaną w jednym rozdziale, zatytułowanym „WPZiB” i zawierającym szczegółowe artykuły; artykuły te obejmują wydatki na WPZiB i zawierają szczegółowe linie, w których ujęte są co najmniej najważniejsze misje.
2. Oprócz dokumentów określonych w ust. 1 Parlament Europejski i Rada mogą załączyć do budżetu wszelkie inne stosowne dokumenty.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących prezentacji budżetu, w tym definicji faktycznie poniesionych wydatków w ostatnim roku budżetowym, za który zamknięto rozliczenia, uwag do budżetu i planów zatrudnienia, zgodnie z art. 210.
Artykuł 50
Zasady dotyczące planów zatrudnienia personelu
1. Plany zatrudnienia, o których mowa w art. 49 ust. 1 lit. c), określają bezwzględny limit dla każdej instytucji lub organu; poza ustalonym limitem nie można zatrudniać dodatkowego personelu.
Z wyjątkiem grup zaszeregowania AD 16, AD 15 i AD 14 każda instytucja lub organ może jednak zmienić plany zatrudnienia o maksymalnie 10 % zatwierdzonych stanowisk, pod następującymi warunkami:
a)
utrzymania na niezmienionym poziomie środków na personel przewidzianych na cały rok budżetowy;
b)
nieprzekroczenia limitu łącznej liczby stanowisk zatwierdzonych w poszczególnych planach zatrudnienia; oraz
c)
udziału danej instytucji lub organu w analizie porównawczej z innymi instytucjami i organami Unii, co zainicjowała Komisja, dokonując przeglądu swojego stanu zatrudnienia.
W terminie trzech tygodni przed dokonaniem zmian, o których mowa w akapicie drugim, instytucje powiadamiają Parlament Europejski i Radę o zamiarze dokonania takich zmian. Jeżeli w tym terminie Parlament Europejski lub Rada przedstawi należycie uzasadnione powody, instytucje powstrzymują się od dokonywania zmian, a zastosowanie ma procedura, o której mowa w art. 41.
2. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 akapit pierwszy skutki zatrudnienia w niepełnym wymiarze godzin zatwierdzonego przez organ powołujący zgodnie z regulaminem pracowniczym mogą być kompensowane zatrudnieniem dodatkowego personelu.
ROZDZIAŁ 3
Dyscyplina budżetowa
Artykuł 51
Zgodność z wieloletnimi ramami finansowymi
Budżet jest zgodny z wieloletnimi ramami finansowymi.
Artykuł 52
Zgodność aktów Unii z budżetem
Jeżeli wykonanie postanowień aktu Unii wiąże się z przekroczeniem kwoty środków dostępnych w budżecie, wykonanie tego aktu pod względem finansowym jest możliwe dopiero po dokonaniu odpowiedniej korekty budżetu.
TYTUŁ IV
WYKONANIE BUDŻETU
ROZDZIAŁ 1
Przepisy ogólne
Artykuł 53
Wykonywanie budżetu zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami
1. Komisja wykonuje dochody i wydatki budżetowe zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, na własną odpowiedzialność i w granicach zatwierdzonych środków.
2. Państwa członkowskie współpracują z Komisją w taki sposób, aby środki były wykorzystywane zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad wykonywania budżetu zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami oraz dotyczących informacji o przekazywaniu danych osobowych do celów kontroli, zgodnie z art. 210.
Artykuł 54
Akt podstawowy oraz wyjątki
1. Środki przewidziane w budżecie na jakiekolwiek działanie Unii mogą zostać wykorzystane dopiero po przyjęciu aktu podstawowego.
2. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 następujące środki można wykorzystać bez aktu podstawowego, pod warunkiem że działania, które mają one finansować, podlegają kompetencji Unii:
a)
środki na projekty pilotażowe o charakterze eksperymentalnym mające na celu zbadanie wykonalności działania i jego użyteczności; odpowiednie środki na zobowiązania można zapisać w budżecie na nie więcej niż dwa kolejne lata budżetowe;
Łączna kwota środków na projekty pilotażowe nie może przekroczyć 40 000 000 EUR w jednym roku budżetowym;
b)
środki na działania przygotowawcze w obszarze zastosowania TFUE i Traktatu Euratom, mające na celu przygotowanie wniosków z myślą o podjęciu przyszłych działań. Działania przygotowawcze są spójne i mogą przyjmować różne formy. Odpowiednie środki na zobowiązania można zapisać w budżecie na nie więcej niż trzy kolejne lata budżetowe. Procedura w sprawie przyjęcia odpowiedniego aktu podstawowego musi zakończyć się przed końcem trzeciego roku budżetowego; w toku tej procedury zaciąganie zobowiązań uwzględnia charakter działań przygotowawczych do planowanych działań, realizowanych celów i odbiorców. W związku z powyższym wydatkowane środki na działanie przygotowawcze nie odpowiadają co do wielkości środkom przewidzianym na finansowanie właściwego działania.
Łączna kwota środków na nowe działania przygotowawcze, o których mowa w niniejszej literze, nie może przekroczyć 50 000 000 EUR w jednym roku budżetowym, a łączna kwota zobowiązań faktycznie zaciągniętych na działania przygotowawcze nie może przekroczyć 100 000 000 EUR;
c)
środki na działania przygotowawcze w obszarze tytułu V TUE. Działania te są ograniczone do krótkiego okresu i ukierunkowane na stworzenie warunków do podejmowania przez Unię działań służących realizacji celów WPZiB oraz do przyjmowania niezbędnych instrumentów prawnych.
W przypadku operacji Unii związanych z zarządzaniem kryzysowym celem działań przygotowawczych jest między innymi ocena wymogów operacyjnych, szybkie dostarczenie środków w fazie początkowej lub przygotowanie na miejscu warunków do rozpoczęcia operacji.
Do podjęcia działań przygotowawczych konieczna jest zgoda Rady wyrażona na wniosek Wysokiego Przedstawiciela.
W celu zapewnienia szybkiego podjęcia działań przygotowawczych Wysoki Przedstawiciel jak najszybciej informuje Parlament Europejski i Komisję o zamiarze zainicjowania przez Radę działania przygotowawczego, podając w szczególności szacunkową wysokość potrzebnych do tego celu zasobów. Komisja podejmuje wszelkie środki niezbędne do zapewnienia szybkiej wypłaty środków finansowych;
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad finansowania działań przygotowawczych w dziedzinie WPZiB, zgodnie z art. 210;
d)
środki na działania jednorazowe lub też na działania o nieokreślonym czasie trwania, prowadzone przez Komisję w ramach zadań wynikających z jej instytucjonalnych prerogatyw przewidzianych w TFUE i Traktacie Euratom, innych niż prawo inicjatywy ustawodawczej, o którym mowa w lit. b), oraz w ramach kompetencji szczególnych przyznanych jej bezpośrednio w tych traktatach, które mają być wymienione w aktach delegowanych przyjętych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem;
e)
środki na funkcjonowanie poszczególnych instytucji w ramach ich autonomii administracyjnej.
Przedstawiając projekt budżetu, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z działań, o których mowa w lit. a) i b) akapit pierwszy, zawierające także ocenę wyników oraz opis planowanych działań następczych.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do aktu podstawowego i wyjątków wymienionych w ust. 2 niniejszego artykułu, zgodnie z art. 210.
Artykuł 55
Wykonywanie budżetu przez instytucje inne niż Komisja
Komisja przyznaje pozostałym instytucjom uprawnienia wymagane do wykonywania ich sekcji budżetu.
W celu ułatwienia wydatkowania środków na wydatki administracyjne delegatur Unii ESDZ i Komisja mogą uzgodnić szczegółowe zasady. Zasady te nie zawierają żadnych odstępstw od przepisów niniejszego rozporządzenia ani od aktów delegowanych przyjętych na mocy niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 56
Delegowanie uprawnień do wykonywania budżetu
1. Komisja i każda z pozostałych instytucji może, w ramach swoich służb, delegować swoje uprawnienia do wykonywania budżetu zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu oraz w ich przepisach wewnętrznych, w granicach, które zostaną określone w akcie o delegowaniu uprawnień. Podmioty, którym zostały delegowane uprawnienia mogą działać wyłącznie w ich granicach.
2. Komisja może jednak delegować na szefów delegatur Unii swoje uprawnienia w kwestii wykonywania budżetu w odniesieniu do środków operacyjnych ujętych w jej sekcji. Jednocześnie informuje o tym Wysokiego Przedstawiciela. Szefowie delegatur Unii, działając w charakterze subdelegowanych urzędników zatwierdzających Komisji, stosują przepisy Komisji dotyczące wykonania budżetu i podlegają tym samym obowiązkom i zasadom rozliczalności, co wszyscy inni subdelegowani urzędnicy zatwierdzający Komisji.
Komisja może wycofać delegowane uprawnienia zgodnie z własnymi przepisami.
Do celów akapitu pierwszego Wysoki Przedstawiciel podejmuje środki niezbędne do ułatwienia współpracy między delegaturami Unii a służbami Komisji.
Artykuł 57
Konflikt interesów
1. Wszystkim podmiotom upoważnionym do działań finansowych oraz wszystkim innym osobom uczestniczącym w wykonywaniu budżetu oraz zarządzaniu budżetem, w tym w działaniach przygotowawczych, a także w audycie lub kontroli budżetu zakazuje się podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą spowodować powstanie konfliktu ich interesów z interesami Unii.
W razie wystąpienia takiego zagrożenia dana osoba rezygnuje z wykonywania tych działań i przekazuje sprawę delegowanemu urzędnikowi zatwierdzającemu, który stwierdza na piśmie, czy istnieje konflikt interesów. Dana osoba informuje również swojego przełożonego. W razie stwierdzenia istnienia konfliktu interesów, dana osoba zaprzestaje wszelkich działań w danej sprawie. Delegowany urzędnik zatwierdzający osobiście podejmuje dalsze właściwe działania.
2. Do celów ust. 1 konflikt interesów istnieje wówczas, gdy bezstronne i obiektywne pełnienie funkcji podmiotu upoważnionego do działań finansowych lub innej osoby, o których mowa w ust. 1, jest zagrożone z uwagi na względy rodzinne, emocjonalne, sympatie polityczne lub przynależność państwową, interes gospodarczy lub jakiekolwiek inne interesy wspólne z odbiorcą.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących określenia działań mogących stanowić konflikt interesów oraz procedury, jaką należy stosować w takich przypadkach, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 2
Metody wykonywania
Artykuł 58
Metody wykonywania budżetu
1. Komisja wykonuje budżet według następujących metod:
a)
bezpośrednio („zarządzanie bezpośrednie”), przy pomocy swoich służb, w tym swoich pracowników w delegaturach Unii pod kierownictwem odpowiedniego szefa delegatury, zgodnie z art. 56 ust. 2, lub za pośrednictwem agencji wykonawczych, o których mowa w art. 62;
b)
w trybie zarządzania dzielonego z państwami członkowskimi („zarządzanie dzielone”); lub
c)
pośrednio („zarządzanie pośrednie”), jeżeli przewiduje to akt podstawowy lub w przypadkach, o których mowa w art. 54 ust. 2 lit. a)-d) akapit pierwszy, przez powierzenie zadań związanych z wykonywaniem budżetu:
(i)
państwom trzecim lub organom przez nie wyznaczonym;
(ii)
organizacjom międzynarodowym i ich agencjom;
(iii)
EBI i Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu;
(iv)
organom, o których mowa w art. 208 i 209;
(v)
organom publicznym;
(vi)
organom podlegającym prawu prywatnemu mającym obowiązek świadczenia usługi publicznej, o ile przedstawią one odpowiednie gwarancje finansowe;
(vii)
organom podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierza się realizację partnerstwa publiczno-prywatnego i które przestawią odpowiednie gwarancje finansowe;
(viii)
osobom, którym powierza się wykonanie określonych działań w ramach WPZiB na mocy tytułu V TUE, określonym we właściwym akcie podstawowym.
2. Komisja pozostaje odpowiedzialna za wykonanie budżetu zgodnie z art. 317 TFUE i informuje Parlament Europejski i Radę o operacjach prowadzonych przez podmioty i osoby, którym powierzono zadania, zgodnie z ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu. Jeżeli podmiot lub osoba, którym powierza się wykonanie zadań, są wskazane w akcie podstawowym, to ocena skutków finansowych, o której mowa w art. 31, zawiera pełne uzasadnienie wyboru tego konkretnego podmiotu lub osoby.
3. Podmioty i osoby, którym powierza się zadania, zgodnie z ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu, w pełni współpracują w celu zapewnienia ochrony interesów finansowych Unii. Umowy o delegowaniu zadań przewidują prawo Trybunału Obrachunkowego i Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) do pełnego wykonywania uprawnień zapisanych w TFUE w odniesieniu do audytu zarządzanych przez te podmioty środków finansowych.
Komisja powierza zadania związane z wykonywaniem budżetu podmiotom i osobom wymienionym w ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu, pod warunkiem istnienia przejrzystych, niedyskryminacyjnych, wydajnych i skutecznych procedur przeglądu faktycznej realizacji tych zadań.
4. Wszelkie umowy o delegowaniu zadań są udostępniane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie na ich wniosek.
5. Podmioty i osoby, którym powierzono zadania, zgodnie z ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu, zapewniają zgodnie z art. 35 ust. 2 odpowiednią coroczną publikację ex post informacji na temat odbiorców. Komisję powiadamia się o podjętych działaniach w tym zakresie.
6. Podmioty i osoby, którym powierzono zadania zgodnie z ust. 1 lit. c) nie mają statusu delegowanego urzędnika zatwierdzającego.
7. Komisja może nie powierzyć osobom trzecim uprawnień wykonawczych, jeżeli uprawnienia te wiążą się z dużym zakresem swobody w podejmowaniu decyzji politycznych.
8. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad regulujących metody wykonywania budżetu, w tym zarządzania bezpośredniego, a także wykonywania uprawnień delegowanych na agencje wykonawcze oraz przepisów szczególnych w sprawie zarządzania pośredniego z udziałem organizacji międzynarodowych, organów, o których mowa w art. 208 i 209, organów prawa publicznego lub organów podlegających prawu prywatnemu świadczących usługi publiczne, organów podlegających prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego, oraz osób, którym powierzono wykonywanie szczególnych zadań WPZiB.
Artykuł 59
Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi
1. W przypadku wykonywania przez Komisję budżetu w trybie zarządzania dzielonego zadania wykonawcze delegowane są na państwa członkowskie. Komisja i państwa członkowskie przestrzegają zasad należytego zarządzania finansami, przejrzystości i niedyskryminacji, a zarządzając unijnymi środkami finansowymi zapewniają widoczność działań Unii na zewnątrz. W tym celu Komisja i państwa członkowskie wypełniają swoje odpowiednie obowiązki kontroli i audytu oraz przyjmują wynikające z tych obowiązków zadania określone w niniejszym rozporządzeniu. Przepisy uzupełniające ustanawia się w przepisach sektorowych.
2. Wypełniając zadania związane z wykonywaniem budżetu, państwa członkowskie podejmują wszelkie niezbędne środki, w tym środki ustawodawcze, wykonawcze i administracyjne, by chronić interesy finansowe Unii, w szczególności poprzez:
a)
zapewnianie prawidłowego i faktycznego wykonywania działań finansowanych z budżetu, zgodne z mającymi zastosowanie przepisami sektorowymi i w tym celu wyznaczanie zgodnie z ust. 3 i nadzorowanie organów odpowiedzialnych za zarządzanie środkami finansowymi Unii i ich kontrolę;
b)
zapobieganie nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, wykrywanie ich i korygowanie.
W celu ochrony interesów finansowych Unii państwa członkowskie - zgodnie z zasadą proporcjonalności oraz niniejszym artykułem i właściwymi przepisami sektorowymi - prowadzą kontrole ex ante i ex post, w tym, w stosownych przypadkach, kontrole na miejscu na reprezentatywnych lub wybranych na podstawie oceny stopnia ryzyka próbkach transakcji. Odzyskują również nienależnie wypłacone środki finansowe, a w razie konieczności wszczynają postępowanie sądowe w tym zakresie.
Państwa członkowskie nakładają na odbiorców skuteczne, odstraszające i proporcjonalne kary, jeżeli zostały one przewidziane w przepisach sektorowych i w szczegółowych przepisach krajowych.
W ramach oceny ryzyka i zgodnie z przepisami sektorowymi Komisja monitoruje systemy zarządzania i kontroli wprowadzone w państwach członkowskich. W prowadzonych badaniach Komisja przestrzega zasady proporcjonalności i uwzględnia poziom ocenionego ryzyka zgodnie z przepisami sektorowymi.
3. Zgodnie z kryteriami i procedurami określonymi w przepisach sektorowych państwa członkowskie wyznaczają na odpowiednim szczeblu organy, które mają być odpowiedzialne za zarządzanie unijnymi środkami finansowymi i ich kontrolę. Organy te mogą również wykonywać zadania niezwiązane z zarządzaniem unijnymi środkami finansowymi i powierzać niektóre ze swoich zadań innym organom.
Państwa członkowskie mogą opierać decyzję o wyznaczeniu organów na tym, czy systemy zarządzania i kontroli są zasadniczo takie same jak systemy już istniejące w poprzednim okresie i czy funkcjonowały one skutecznie.
Jeżeli wyniki audytów i kontroli wykazują, że wyznaczone organy nie spełniają już kryteriów ustalonych w przepisach sektorowych, państwa członkowskie podejmują środki niezbędne do zapewnienia naprawienia uchybień we wdrażaniu zadań tych organów, w tym przez odwołanie ich wyznaczenia zgodnie z przepisami sektorowymi.
Przepisy sektorowe określają rolę Komisji w procesie określonym w niniejszym ustępie.
4. Organy wyznaczone zgodnie z ust. 3:
a)
wprowadzają skuteczny i wydajny system kontroli wewnętrznej i zapewniają jego funkcjonowanie;
b)
stosują system rachunkowości, który dostarcza rzetelnych, kompletnych i wiarygodnych informacji we właściwym czasie;
c)
dostarczają informacji wymaganych na mocy ust. 5;
d)
zapewniają publikację ex post zgodnie z art. 35 ust. 2 Wszelkie przetwarzanie danych osobowych spełnia krajowe przepisy wdrażające dyrektywę 95/46/WE.
5. Do dnia 15 lutego kolejnego roku budżetowego organy wyznaczone zgodnie z ust. 3 przekazują Komisji:
a)
zestawienie wydatków poniesionych w ramach wykonywania swoich zadań w danym okresie referencyjnym określonym w przepisach sektorowych, które to wydatki przedstawiły Komisji w celu uzyskania zwrotu kosztów. Zestawienie to obejmuje płatności zaliczkowe oraz sumy, w odniesieniu do których prowadzone są lub zakończone zostały procedury odzyskania. Zestawieniu towarzyszy deklaracja zarządcza potwierdzająca, że w opinii osób odpowiedzialnych za zarządzanie środkami finansowymi:
(i)
informacje są prawidłowo przedstawione, kompletne i dokładne;
(ii)
wydatki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem określonym w przepisach sektorowych;
(iii)
wprowadzone systemy kontroli dają niezbędne gwarancje legalności i prawidłowości operacji podstawowych;
b)
roczne podsumowanie końcowych sprawozdań z audytu i przeprowadzonych kontroli, w tym analizę charakteru i zakresu błędów i uchybień stwierdzonych w systemach, jak również podjętych lub planowanych działań naprawczych.
Zestawieniu, o którym mowa w lit. a) akapit pierwszy, oraz podsumowaniu, o którym mowa w lit. b) akapit pierwszy, towarzyszy opinia niezależnego organu kontrolnego, sporządzona zgodnie z przyjętymi na szczeblu międzynarodowym standardami audytu. W opinii tej stwierdza się, czy rachunki przedstawiają prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji, czy wydatki, w odniesieniu do których zwrócono się do Komisji o zwrot kosztów, są legalne i prawidłowe oraz czy wprowadzone systemy kontroli funkcjonują prawidłowo. Opinia ta wskazuje również, czy przeprowadzone badanie podaje w wątpliwość stwierdzenia zawarte w deklaracji zarządczej, o której mowa w lit. a) akapit pierwszy.
W wyjątkowych przypadkach Komisja może na wniosek zainteresowanego państwa członkowskiego przesunąć termin ustalony na dzień 15 lutego do dnia 1 marca.
Państwa członkowskie mogą na odpowiednim szczeblu publikować informacje, o których mowa w niniejszym ustępie.
Ponadto państwa członkowskie mogą przedstawiać oświadczenia podpisane na odpowiednim szczeblu i oparte na informacjach, o których mowa w niniejszym ustępie.
6. W celu zapewnienia wykorzystywania środków finansowych zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami Komisja:
a)
stosuje procedury badania i zatwierdzania sprawozdań finansowych wyznaczonych organów, zapewniając kompletność, rzetelność i prawidłowość tych sprawozdań;
b)
wyłącza z wydatków finansowanych przez Unię wypłaty środków, które nastąpiły z naruszeniem mających zastosowanie przepisów;
c)
wstrzymuje bieg terminów płatności lub zawiesza płatności, jeżeli przewidują to przepisy sektorowe.
Komisja kończy lub w części wstrzymuje bieg terminów płatności lub zawieszenie płatności po przedstawieniu uwag przez państwo członkowskie i niezwłocznie po podjęciu przez nie wszelkich niezbędnych środków. Roczne sprawozdanie z działalności, o którym mowa w art. 66 ust. 9 zawiera informacje o wszystkich obowiązkach wymienionych w niniejszym akapicie.
7. Przepisy sektorowe uwzględniają specyfikę programów europejskiej współpracy terytorialnej, zwłaszcza jeśli chodzi o treść deklaracji zarządczych, proces, o którym mowa w ust. 3 oraz funkcję audytu.
8. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad zarządzania dzielonego z państwami członkowskimi, w tym opracowania rejestru organów odpowiedzialnych za zarządzanie i kontrolę środków Unii, a także środków mających na celu propagowanie najlepszych praktyk, zgodnie z art. 210.
Artykuł 60
Zarządzanie pośrednie
1. Podmioty i osoby, którym powierzono zadania wykonywania budżetu, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c), przestrzegają zasad należytego zarządzania finansami, przejrzystości i niedyskryminacji, a zarządzając unijnymi środkami finansowymi zapewniają widoczność działań Unii na zewnątrz. Zarządzając unijnymi środkami finansowymi, gwarantują one poziom ochrony interesów finansowych Unii równoważny z poziomem wymaganym na mocy niniejszego rozporządzenia, z należytym uwzględnieniem:
a)
charakteru powierzonych im zadań oraz związanych z nimi kwot;
b)
rodzajów występującego ryzyka finansowego;
c)
poziomu wiarygodności wynikającego ze stosowanych przez nie systemów, zasad i procedur wraz ze środkami, które podejmuje Komisja, aby nadzorować i wspierać wykonywanie powierzonych im zadań.
2. W celu ochrony interesów finansowych Unii podmioty i osoby, którym powierzono zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c), zgodnie z zasadą proporcjonalności:
a)
wprowadzają skuteczny i wydajny system kontroli wewnętrznej i zapewniają jego funkcjonowanie;
b)
stosują system rachunkowości dostarczający rzetelnych, kompletnych i wiarygodnych informacji we właściwym czasie;
c)
podlegają niezależnym audytom zewnętrznym prowadzonym zgodnie z przyjętymi na szczeblu międzynarodowym standardami audytu przez audytora funkcjonalnie niezależnego od danego podmiotu lub danej osoby;
d)
stosują odpowiednie zasady i procedury w celu zapewnienia finansowania działań ze środków unijnych w formie dotacji, zamówień oraz instrumentów finansowych;
e)
zapewniają, zgodnie z art. 35 ust. 2 publikację ex post informacji o odbiorcach;
f)
zapewniają odpowiednią ochronę danych osobowych określoną w dyrektywie 95/46/WE oraz w rozporządzeniu (WE) nr 45/2001.
Osoby, którym powierzono zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (viii), przyjmują swoje przepisy finansowe za uprzednią zgodą Komisji. W terminie sześciu miesięcy od początku ich mandatu spełniają one wymogi ustanowione w lit. a)-e) niniejszego ustępu. Jeżeli po upływie tego terminu spełniają one wspomniane wymogi tylko częściowo, Komisja podejmuje odpowiednie środki naprawcze w celu nadzorowania i wspierania wykonywania powierzonych im zadań.
3. Wypełniając zadania związane z wykonywaniem budżetu, podmioty i osoby, którym powierzono zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c), zapobiegają nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, wykrywają je i korygują. W tym celu przeprowadzają - zgodnie z zasadą proporcjonalności - kontrole ex ante i ex post, w tym, w stosownych przypadkach, kontrole na miejscu na reprezentatywnych lub wybranych na podstawie oceny stopnia ryzyka próbkach transakcji, w celu zapewnienia faktycznego i prawidłowego wykonywania działań finansowanych z budżetu. Odzyskują również nienależnie wypłacone środki finansowe, a w razie konieczności wszczynają postępowanie sądowe w tym zakresie.
4. Komisja może zawiesić płatności na rzecz podmiotów i osób, którym powierzono zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c), zwłaszcza w przypadku wykrycia błędów systemowych podważających wiarygodność systemów kontroli wewnętrznej danego podmiotu lub danej osoby lub legalność i prawidłowość operacji podstawowych.
Niezależnie od przepisów art. 92 właściwy urzędnik zatwierdzający może w całości lub w części przerwać płatności na rzecz takich podmiotów lub osób w celu przeprowadzenia dalszych weryfikacji, jeżeli:
(i)
do wiadomości właściwego urzędnika zatwierdzającego doszły informacje wskazujące na znaczne uchybienia w funkcjonowaniu systemu kontroli wewnętrznej lub na to, że wydatek, który poświadcza dany podmiot lub dana osoba, wiąże się z poważną nieprawidłowością i nie został skorygowany;
(ii)
przerwanie płatności jest niezbędne, aby zapobiec poważnym szkodom dla interesów finansowych Unii.
5. Bez uszczerbku dla przepisów ust. 7 podmioty i osoby, którym powierzono zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c), przekazują Komisji:
a)
sprawozdanie z wykonania powierzonych im zadań;
b)
zestawienie wydatków poniesionych w związku z wykonywaniem powierzonych im zadań; zestawieniu temu towarzyszy deklaracja zarządcza potwierdzająca, że w opinii osób odpowiedzialnych za zarządzanie środkami finansowymi:
(i)
informacje są prawidłowo przedstawione, kompletne i dokładne;
(ii)
wydatki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem określonym w umowach o delegowaniu zadań lub, w stosownych przypadkach, w odpowiednich przepisach sektorowych;
(iii)
wprowadzone systemy kontroli dają niezbędne gwarancje legalności i prawidłowości operacji podstawowych;
c)
streszczenie końcowych sprawozdań z audytu i przeprowadzonych kontroli, w tym analizę charakteru i zakresu błędów i uchybień stwierdzonych w systemach, jak również podjętych lub planowanych działań naprawczych.
Dokumentom, o których mowa w akapicie pierwszym, towarzyszy opinia niezależnego organu kontrolnego, sporządzona zgodnie z przyjętymi na szczeblu międzynarodowym standardami audytu. Opinia ta wskazuje, czy rachunki przedstawiają prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji, czy wprowadzone systemy kontroli funkcjonują prawidłowo i czy operacje podstawowe są legalne i prawidłowe. Opinia ta wskazuje również, czy przeprowadzone badanie podaje w wątpliwość stwierdzenia zawarte w deklaracji zarządczej, o której mowa w lit. b) akapit pierwszy.
Dokumenty, o których mowa w akapicie pierwszym są przedstawiane Komisji do dnia 15 lutego kolejnego roku budżetowego. Opinię, o której mowa w akapicie drugim, przedstawia się Komisji do dnia 15 marca.
Obowiązki określone w niniejszym ustępie pozostają bez uszczerbku dla umów zawartych z organizacjami międzynarodowymi oraz państwami trzecimi. W umowach tych uwzględnia się co najmniej spoczywający na takich podmiotach obowiązek przekazania co roku Komisji oświadczenia, że w danym roku budżetowym wkład Unii został wykorzystany i rozliczony zgodnie z wymogami określonymi w ust. 2 oraz z obowiązkami ustanowionymi w takich umowach.
6. Bez uszczerbku dla ust. 7 Komisja:
a)
nadzoruje wypełnianie przez te osoby i podmioty ich zobowiązań, w szczególności przeprowadzając audyty i oceny realizacji programu;
b)
stosuje procedury badania i zatwierdzania sprawozdań finansowych podmiotów i osób, którym powierzono wykonywanie zadań, zapewniając kompletność, rzetelność i prawidłowość tych sprawozdań;
c)
wyłącza z wydatków finansowanych przez Unię wypłaty środków, które nastąpiły z naruszeniem mających zastosowanie przepisów.
7. Ustępy 5 i 6 nie mają zastosowania do środków przekazanych przez Unię podmiotom, które podlegają odrębnej procedurze udzielania absolutorium na mocy art. 208.
8. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad zarządzania pośredniego, w tym ustalenia warunków zarządzania pośredniego, zgodnie z którym systemy, zasady i procedury danych podmiotów i osób mają odpowiadać systemom, zasadom i procedurom Komisji, deklaracji zarządczych i oświadczeń o zgodności, a także procedur badania i zatwierdzania sprawozdań finansowych oraz wyłączania z finansowania Unii wydatków poniesionych z naruszeniem mających zastosowanie przepisów.
Artykuł 61
Ocena ex ante i umowy o delegowaniu zadań
1. Zanim Komisja powierzy zadania związane z wykonywaniem budżetu podmiotom lub osobom, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c), uzyskuje ona dowody potwierdzające, że spełnione są wymogi określone w art. 60 ust. 2 lit. a)-d) akapit pierwszy.
Dany podmiot lub dana osoba, której powierza się zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) bezzwłocznie informuje Komisję o istotnych zmianach w swoich systemach, zasadach lub procedurach, które dotyczą zarządzania powierzonymi temu podmiotowi lub tej osobie środkami. Komisja dokonuje przeglądu umów o delegowaniu zadań, zawartych z danym podmiotem lub daną osobą, aby zapewnić ciągłość przestrzegania wymogów określonych w art. 60 ust. 2 lit. a)-d) akapit pierwszy.
2. Jeżeli podmiot, któremu powierza się zadania, nie został określony w akcie podstawowym, Komisja wybiera podmiot z katalogu podmiotów wskazanego w art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (ii), (v), (vi) i (vii), należycie uwzględniając charakter zadań, jakie ma zamiar mu powierzyć, a także doświadczenie oraz możliwości operacyjne i finansowe danych podmiotów. Wybór jest przejrzysty, uzasadniony obiektywnymi względami i nie może prowadzić do powstania konfliktu interesów.
3. Umowy o delegowaniu zadań zawierają wymogi ustanowione w art. 60 ust. 2 lit. a)-d) akapit pierwszy. W umowach tych jasno definiuje się powierzane zadania oraz zawiera się zobowiązanie danych podmiotów lub osób do wypełniania obowiązków ustanowionych w art. 60 ust. 2 lit. e)-f) akapit pierwszy oraz do niepodejmowania żadnych działań mogących prowadzić do powstania konfliktu interesów.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, dotyczących szczegółowych zasad oceny ex ante w odniesieniu do zasad i procedur funkcjonujących w trybie zarządzania pośredniego oraz treści umów o delegowaniu zadań zgodnie z art. 210.
Artykuł 62
Agencje wykonawcze
1. Komisja może delegować uprawnienia na agencje wykonawcze w celu realizacji całości lub części programu lub projektu Unii w imieniu Komisji i na jej odpowiedzialność zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 58/2003 dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiającym statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi (16). Agencje wykonawcze są ustanawiane na mocy decyzji Komisji i są osobami prawnymi na mocy prawa Unii.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad wykonywania uprawnień delegowanych na agencje wykonawcze, zgodnie z art. 210.
2. Odpowiednie środki operacyjne wykonuje dyrektor agencji wykonawczej w trybie zarządzania bezpośredniego.
Artykuł 63
Ograniczenia w delegowaniu uprawnień
1. Komisja nie powierza zadań związanych z wykonaniem środków finansowych Unii, w tym płatności i odzyskiwania środków, zewnętrznym podmiotom lub organom sektora prywatnego, z wyjątkiem sytuacji, o których mowa w art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (v), (vi) i (vii), lub szczególnych przypadków, gdy dane płatności:
(i)
mają zostać dokonane na rzecz odbiorców płatności wyznaczonych przez Komisję;
(ii)
mają zostać dokonane na warunkach i w kwotach ustalonych przez Komisję; oraz
(iii)
nie wiążą się z korzystaniem ze swobody decyzyjnej przez podmiot lub organ dokonujący płatności.
2. Komisja może powierzyć następujące zadania w drodze umowy zewnętrznym podmiotom lub organom sektora prywatnego, niemającym obowiązku świadczenia usługi publicznej: zadania związane ze specjalistyczną wiedzą techniczną oraz zadania administracyjne, przygotowawcze lub pomocnicze niewiążące się ze sprawowaniem władzy publicznej ani z korzystaniem ze swobody decyzyjnej.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad powierzania zadań niektórym zewnętrznym podmiotom lub organom sektora prywatnego, zgodnie z zasadami udzielania zamówień określonymi w części pierwszej tytuł V, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 3
Podmioty upoważnione do działań finansowych
Sekcja 1
Zasada rozdzielenia obowiązków
Artykuł 64
Rozdzielenie obowiązków
1. Obowiązki urzędnika zatwierdzającego i księgowego są rozdzielone i nie mogą być łączone.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad regulujących prawa i obowiązki wszelkich podmiotów upoważnionych do działań finansowych, zgodnie z art. 210.
Sekcja 2
Urzędnik zatwierdzający
Artykuł 65
Urzędnik zatwierdzający
1. Każda instytucja wykonuje obowiązki urzędnika zatwierdzającego.
2. Do celów niniejszego tytułu termin „pracownicy” odnosi się do osób, do których ma zastosowanie regulamin pracowniczy.
3. Każda instytucja deleguje, zgodnie ze swoimi przepisami wewnętrznymi, obowiązki urzędnika zatwierdzającego na pracowników odpowiedniego szczebla. W swoich wewnętrznych przepisach administracyjnych wskazuje pracowników, na których deleguje wspomniane obowiązki, zakres delegowanych uprawnień oraz możliwość subdelegowania tych uprawnień przez osobę, na którą je delegowano.
4. Uprawnienia urzędnika zatwierdzającego są delegowane lub subdelegowane jedynie na pracowników.
5. Właściwi urzędnicy zatwierdzający działają w granicach ustanowionych w akcie o delegowaniu lub subdelegowaniu uprawnień. Właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu mogą pomagać pracownik lub pracownicy, którym na odpowiedzialność urzędnika zatwierdzającego powierzono prowadzenie niektórych operacji niezbędnych do wykonania budżetu i przedstawiania sprawozdań rachunkowych.
6. Działając w charakterze subdelegowanych urzędników zatwierdzających zgodnie z art. 56 ust. 2, szefowie delegatur Unii podlegają Komisji jako instytucji odpowiedzialnej za określanie, wykonywanie, monitorowanie i ocenę zadań i obowiązków spoczywających na nich jako na subdelegowanych urzędnikach zatwierdzających. Komisja jednocześnie informuje o tym Wysokiego Przedstawiciela.
7. Właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu mogą pomagać pracownicy, którym na jego odpowiedzialność powierzono wykonywanie niektórych zadań wymaganych do wykonania budżetu i przedstawienia informacji dotyczących finansów i zarządzania. Pracownicy pomagający właściwym urzędnikom zatwierdzającym podlegają przepisom art. 57.
8. Każda instytucja informuje Trybunał Obrachunkowy, Parlament Europejski i Radę o powołaniu lub zwolnieniu z obowiązków delegowanych urzędników zatwierdzających, audytorów wewnętrznych i księgowych oraz o wszelkich przepisach wewnętrznych przyjętych w odniesieniu do spraw finansowych.
9. Każda instytucja informuje Trybunał Obrachunkowy o powołaniu administratorów rachunków zaliczkowych i o decyzjach o delegowaniu uprawnień zgodnie z art. 69 ust. 1 i art. 70.
10. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210 w odniesieniu do szczegółowych zasad wspierania właściwych urzędników zatwierdzających oraz przepisów wewnętrznych regulujących delegowanie uprawnień.
Artykuł 66
Uprawnienia i obowiązki urzędnika zatwierdzającego
1. Urzędnik zatwierdzający w każdej z instytucji jest odpowiedzialny za wykonanie dochodów i wydatków zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami oraz za zapewnienie przestrzegania wymogów legalności i prawidłowości.
2. Do celów ust. 1 delegowany urzędnik zatwierdzający - zgodnie z art. 32 i minimalnymi normami przyjętymi przez poszczególne instytucje oraz z należytym uwzględnieniem ryzyka związanego ze środowiskiem zarządzania i charakterem finansowanych działań - wprowadza strukturę organizacyjną i systemy kontroli wewnętrznej odpowiednie do wykonywanych przez niego obowiązków. Ustanowienie takiej struktury i takich systemów opiera się na kompleksowej analizie ryzyka uwzględniającej ich opłacalność.
3. W celu wykonania wydatków właściwy urzędnik zatwierdzający zaciąga zobowiązania budżetowe i prawne, poświadcza zasadność wydatków, zatwierdza płatności i podejmuje działania wstępne niezbędne do realizacji środków.
4. Na wykonanie dochodów składa się sporządzanie prognoz należności, ustalanie należności do odzyskania i wystawianie nakazów odzyskania środków. Obejmuje ono także odstąpienie, w stosownych przypadkach, od odzyskania ustalonych należności.
5. Każda operacja podlega co najmniej kontroli ex ante na podstawie przeglądu dokumentów oraz na podstawie dostępnych wyników już przeprowadzonych kontroli, dotyczących operacyjnych i finansowych aspektów operacji.
Kontrole ex ante obejmują zainicjowanie i sprawdzenie operacji.
Sprawdzenia danej operacji dokonują pracownicy inni niż ci, którzy zainicjowali tę operację. Pracownicy którzy dokonują sprawdzenia nie mogą podlegać pracownikom którzy zainicjowali operację.
6. Delegowany urzędnik zatwierdzający może wprowadzić kontrole ex post w celu sprawdzenia operacji już zatwierdzonych w wyniku kontroli ex ante. Takie kontrole mogą być przeprowadzane na wybranych próbach w zależności od występującego ryzyka.
Kontrole ex ante przeprowadzają pracownicy, którzy nie są odpowiedzialni za kontrole ex post. Pracownicy odpowiedzialni za kontrole ex post nie podlegają pracownikom odpowiedzialnym za kontrole ex ante.
Jeżeli delegowany urzędnik zatwierdzający prowadzi audyty finansowe beneficjentów jako kontrole ex post, to odpowiednie zasady audytu są jasne, spójne i przejrzyste oraz zapewniają poszanowanie praw zarówno Komisji, jak i podmiotów poddanych audytowi.
7. Pracownicy odpowiedzialni za kontrolowanie zarządzania operacjami finansowymi mają niezbędne umiejętności zawodowe. Pracownicy ci postępują zgodnie ze specjalnym kodeksem standardów zawodowych ustanowionym przez każdą z instytucji.
8. Jeżeli pracownik uczestniczący w zarządzaniu finansami i kontroli transakcji uzna, że decyzja, którą jego przełożony nakazuje mu wykonać lub na którą nakazuje mu on wyrazić zgodę, jest nieprawidłowa lub sprzeczna z zasadami należytego zarządzania finansami lub zasadami zawodowymi, których ten pracownik ma przestrzegać, powiadamia on o tym odpowiednio swojego przełożonego. Jeżeli pracownik dokonuje powiadomienia w formie pisemnej, przełożony odpowiada w formie pisemnej. Jeżeli przełożony nie podejmie żadnych działań lub potwierdzi pierwotną decyzję lub polecenie, a pracownik uważa, że potwierdzenie to nie stanowi wystarczającej reakcji na jego obawy, pracownik powiadamia delegowanego urzędnika zatwierdzającego w formie pisemnej. Jeżeli urzędnik ten nie podejmie żadnych działań, pracownik powiadamia odpowiedni zespół, o którym mowa w art. 73 ust. 6.
W przypadku jakiejkolwiek nielegalnej działalności, nadużycia finansowego lub korupcji, które mogą zaszkodzić interesom Unii, pracownik powiadamia władze i organy określone w mających zastosowanie przepisach. Umowy z audytorami zewnętrznymi prowadzącymi audyty zarządzania finansowego Unii nakładają na audytorów zewnętrznych obowiązek informowania delegowanego urzędnika zatwierdzającego o wszelkich podejrzeniach nielegalnej działalności, nadużyć finansowych lub korupcji, które mogą zaszkodzić interesom Unii.
9. Delegowany urzędnik zatwierdzający składa swojej instytucji sprawozdanie z wykonywanych obowiązków w postaci rocznego sprawozdania z działalności, zawierającego informacje finansowe oraz informacje dotyczące zarządzania, w tym wyniki kontroli, zapewniając, że o ile w ewentualnych zastrzeżeniach co do określonych dochodów i wydatków nie wskazano inaczej, ma on wystarczającą pewność, że:
a)
informacje zawarte w sprawozdaniu przedstawiają prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji;
b)
zasoby przeznaczone na działania opisane w sprawozdaniu zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem oraz zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami;
c)
wprowadzone procedury kontroli dają niezbędne gwarancje legalności i prawidłowości operacji podstawowych.
W sprawozdaniu z działalności wskazuje się wyniki operacji w odniesieniu do ustalonych celów, ryzyka związanego z tymi operacjami, wykorzystania przekazanych zasobów oraz skuteczności i wydajności systemów kontroli wewnętrznej, w tym ogólnej oceny kosztów i korzyści z kontroli.
Do dnia 15 czerwca każdego roku Komisja przesyła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie podsumowanie sprawozdań rocznych z działalności za poprzedni rok. Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udostępniane są również roczne sprawozdania z działalności każdego z delegowanych urzędników zatwierdzających.
10. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad kontroli ex ante i ex post, przechowywania dokumentów potwierdzających, kodeksu standardów zawodowych, niepodjęcia działań przez urzędnika zatwierdzającego, przekazywania informacji księgowemu oraz sprawozdań z procedur negocjacyjnych.
Artykuł 67
Uprawnienia i obowiązki szefów delegatur Unii
1. Działając w charakterze subdelegowanych urzędników zatwierdzających zgodnie z art. 56 ust. 2, szefowie delegatur Unii ściśle współpracują z Komisją w odniesieniu do właściwego wykonania środków finansowych, by zapewnić w szczególności legalność i prawidłowość transakcji finansowych, poszanowanie zasady należytego zarządzania finansami w zarządzaniu środkami finansowymi oraz skuteczną ochronę interesów finansowych Unii.
W tym celu podejmują oni środki niezbędne do zapobiegania wszelkim sytuacjom, które mogłyby narazić Komisję na odpowiedzialność za niewłaściwe wykonanie subdelegowanego na nich budżetu, a także wszelkim konfliktom priorytetów mogącym mieć wpływ na wykonanie subdelegowanych na nich zadań związanych z zarządzaniem finansami.
Jeżeli wystąpi sytuacja lub konflikt, o których mowa w akapicie drugim, szefowie delegatur Unii niezwłocznie informują o tym odpowiedzialnych w tych kwestiach dyrektorów generalnych Komisji i ESDZ. Dyrektorzy generalni podejmują odpowiednie kroki w celu przeciwdziałania tej sytuacji.
2. Jeżeli szefowie delegatur Unii znajdą się w sytuacji, o której mowa w art. 66 ust. 8, przekazują sprawę wyspecjalizowanemu zespołowi do spraw nieprawidłowości finansowych, powołanemu na podstawie art. 73 ust. 6. W przypadku jakiejkolwiek nielegalnej działalności, nadużycia finansowego lub korupcji, które mogą zaszkodzić interesom Unii, powiadamiają oni władze i organy, określone w mających zastosowanie przepisach.
3. Działając w charakterze subdelegowanych urzędników zatwierdzających zgodnie z art. 56 ust. 2, szefowie delegatur Unii składają sprawozdania właściwemu delegowanemu urzędnikowi zatwierdzającemu, by mógł on włączyć je do swojego rocznego sprawozdania z działalności, o którym mowa w art. 66 ust. 9. Sprawozdania szefów delegatur Unii zawierają informacje dotyczące wydajności i skuteczności systemów kontroli wewnętrznej wprowadzonych w ich delegaturze, a także zarządzania operacjami, które zostały na nich subdelegowane, i poświadczenie, o którym mowa w art. 73 ust. 5 akapit trzeci. Sprawozdania te załącza się do rocznego sprawozdania z działalności delegowanego urzędnika zatwierdzającego oraz udostępnia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, w stosownych przypadkach z należytym uwzględnieniem ich poufnego charakteru.
Szefowie delegatur Unii w pełni współpracują z instytucjami uczestniczącymi w procedurze udzielania absolutorium i w stosownych przypadkach dostarczają wszelkich dodatkowych niezbędnych informacji. W tym kontekście może być od nich wymagany udział w posiedzeniach stosownych organów i wspieranie właściwego delegowanego urzędnika zatwierdzającego.
4. Działając w charakterze subdelegowanych urzędników zatwierdzających zgodnie z art. 56 ust. 2, szefowie delegatur Unii odpowiadają na wszelkie pytania kierowane przez delegowanego urzędnika zatwierdzającego Komisji na jej wniosek lub - w kontekście udzielania absolutorium - na wniosek Parlamentu Europejskiego.
5. Komisja dba o to, by subdelegowanie uprawnień nie wpływało ujemnie na procedurę udzielania absolutorium zgodnie z art. 319 TFUE.
Sekcja 3
Księgowy
Artykuł 68
Uprawnienia i obowiązki księgowego
1. Każda z instytucji wyznacza księgowego, który jest odpowiedzialny w tej instytucji za:
a)
właściwe wykonywanie płatności, pobór dochodów i odzyskiwanie ustalonych należności;
b)
przygotowanie i prezentację sprawozdań finansowych zgodnie z częścią pierwszą tytuł IX;
c)
prowadzenie ksiąg rachunkowych zgodnie z częścią pierwszą tytuł IX;
d)
określanie, procedur księgowych oraz planu kont zgodnie z częścią pierwszą tytuł IX;
e)
określanie i walidację systemów rachunkowości i w stosownych przypadkach walidację systemów ustanowionych przez urzędnika zatwierdzającego w celu dostarczania lub uzasadniania informacji księgowych; w tym celu księgowy jest upoważniony do sprawdzania w dowolnym czasie przestrzegania kryteriów walidacji;
f)
zarządzanie środkami pieniężnymi.
Zakres odpowiedzialności księgowego ESDZ obejmuje wyłącznie sekcję „ESDZ” budżetu, którą wykonuje ESDZ. Za całą sekcję budżetu dotyczącą Komisji, włącznie z operacjami księgowymi dotyczącymi środków subdelegowanych na szefów delegatur Unii, odpowiedzialny pozostaje księgowy Komisji.
Księgowy Komisji działa również jako księgowy ESDZ w odniesieniu do wykonania sekcji „ESDZ” budżetu, z zastrzeżeniem art. 213.
2. Księgowy Komisji odpowiada za określanie reguł rachunkowości i ujednoliconego planu kont zgodnie z częścią pierwszą tytuł IX.
3. Księgowi uzyskują od urzędników zatwierdzających wszelkie informacje niezbędne do sporządzania sprawozdań finansowych dających prawdziwy obraz sytuacji finansowej instytucji oraz wykonania budżetu. Urzędnicy zatwierdzający gwarantują wiarygodność tych informacji.
4. Księgowy podpisuje sprawozdania przed ich przyjęciem przez instytucję lub organ, o którym mowa w art. 208, zaświadczając tym samym, że ma wystarczającą pewność co do prawdziwości i rzetelności zawartych w nich informacji na temat sytuacji finansowej instytucji lub organu, o którym mowa w art. 208.
W tym celu księgowy sprawdza, czy sprawozdania rachunkowe zostały przygotowane zgodnie z regułami rachunkowości, o których mowa w art. 143, i z procedurami księgowymi, o których mowa w ust. 1 lit. d) niniejszego artykułu oraz czy w sprawozdaniach rachunkowych ujęto wszystkie dochody i wydatki.
Delegowani urzędnicy zatwierdzający przekazują księgowemu wszelkie informacje niezbędne do wypełniania jego obowiązków.
Urzędnicy zatwierdzający ponoszą pełną odpowiedzialność za właściwe wykorzystanie zarządzanych przez nich środków finansowych, za legalność i prawidłowość kontrolowanych przez nich wydatków oraz za kompletność i rzetelność informacji przekazywanych księgowemu.
5. Księgowy jest upoważniony do sprawdzania otrzymanych informacji, jak również do przeprowadzania wszelkich innych weryfikacji, które uzna za niezbędne do podpisania sprawozdań.
W razie potrzeby księgowy zgłasza zastrzeżenia, szczegółowo wyjaśniając ich charakter i zakres.
6. Jeżeli przepisy niniejszego rozporządzenia nie stanowią inaczej, tylko księgowy jest upoważniony do zarządzania środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami. Księgowy jest odpowiedzialny za ich bezpieczne przechowywanie.
7. W ramach realizacji programu lub działania można otwierać w imieniu Komisji i na jej rzecz rachunki powiernicze, by umożliwić zarządzanie nimi jednemu z podmiotów, którym powierzono zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (ii), (iii), (v) lub (vi).
Rachunki te otwiera się na odpowiedzialność urzędnika zatwierdzającego odpowiedzialnego za realizację programu lub działania, w porozumieniu z księgowym Komisji.
Zarządzanie takimi rachunkami odbywa się na odpowiedzialność urzędnika zatwierdzającego.
8. Księgowy Komisji określa zasady otwierania rachunków powierniczych, zarządzania nimi, zamykania ich i korzystania z nich.
9. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad regulujących uprawnienia i obowiązki księgowego, w tym powołania go i zwolnienia z obowiązków, opinii o systemie księgowym i ewidencyjnym, zarządzania środkami pieniężnymi i rachunkami bankowymi, podpisywania rachunków, zarządzania saldami rachunków, przelewów i operacji przeliczeniowych, form płatności, danych dotyczących podmiotów prawnych oraz przechowywania dokumentów potwierdzających.
Artykuł 69
Uprawnienia, które mogą być delegowane przez księgowego
1. Księgowy może przy wykonywaniu swoich obowiązków delegować niektóre zadania na podlegających mu pracowników.
Zadania te określa akt o delegowaniu uprawnień.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do osób uprawnionych do zarządzania rachunkami w jednostce lokalnej, zgodnie z art. 210.
Sekcja 4
Administrator rachunków zaliczkowych
Artykuł 70
Rachunki zaliczkowe
1. W celu poboru dochodów innych niż zasoby własne i wypłaty niewielkich kwot określonych w akcie delegowanym przyjętym na mocy niniejszego rozporządzenia, można tworzyć rachunki zaliczkowe.
W przypadku operacji związanych z pomocą w zakresie zarządzania kryzysowego i pomocą humanitarną w rozumieniu art. 128 rachunki zaliczkowe można jednak wykorzystywać bez żadnych ograniczeń co do kwoty, przy jednoczesnym przestrzeganiu poziomu środków przyjętego przez Parlament Europejski i Radę w odpowiedniej linii budżetowej na bieżący rok budżetowy.
2. Rachunki zaliczkowe zasila księgowy instytucji, a odpowiedzialność za nie ponoszą administratorzy rachunków zaliczkowych wyznaczani przez księgowego instytucji.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 210, dotyczących warunków odnoszących się do rachunków zaliczkowych, w tym maksymalnych kwot wypłacanych przez administratorów rachunków zaliczkowych, a także zasad dotyczących działań zewnętrznych, w tym zasad wyboru administratorów rachunków zaliczkowych, zasilania rachunków zaliczkowych, weryfikacji dokonywanych przez urzędników zatwierdzających i księgowych oraz przestrzegania procedur udzielania zamówień. Ponadto Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad tworzenia rachunków zaliczkowych oraz administratorów rachunków zaliczkowych w delegaturach Unii, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 4
Odpowiedzialność podmiotów upoważnionych do działań finansowych
Sekcja 1
Zasady ogólne
Artykuł 71
Wycofanie uprawnień delegowanych na podmioty upoważnione do działań finansowych i ich zawieszenie w wykonywaniu obowiązków
1. Organ, który wyznaczył właściwych urzędników zatwierdzających, może w dowolnym czasie wycofać, czasowo lub na stałe, delegowane na nich uprawnienia.
2. Organ, który wyznaczył księgowego lub administratora rachunków zaliczkowych, może w dowolnym czasie, czasowo lub na stałe, zawiesić ich w wykonywaniu obowiązków.
3. Niniejszy artykuł pozostaje bez uszczerbku dla jakiegokolwiek postępowania dyscyplinarnego wszczętego wobec podmiotów upoważnionych do działań finansowych, o których w ust. 1 i 2.
Artykuł 72
Odpowiedzialność urzędnika zatwierdzającego za nielegalną działalność, nadużycia finansowe lub korupcję
1. Niniejszy rozdział pozostaje bez uszczerbku dla wszelkiego rodzaju odpowiedzialności na mocy prawa karnego, jaką mogą ponosić podmioty upoważnione do działań finansowych, o których mowa w art. 71, zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym oraz z obowiązującymi przepisami w sprawie ochrony interesów finansowych Unii oraz zwalczania korupcji wśród urzędników Unii lub urzędników państw członkowskich.
2. Bez uszczerbku dla przepisów art. 73, 74 i 75 niniejszego rozporządzenia, każdy właściwy urzędnik zatwierdzający, księgowy lub administrator rachunków zaliczkowych podlega postępowaniu dyscyplinarnemu i obowiązkowi zapłaty odszkodowania, ustanowionym w regulaminie pracowniczym,. W przypadku jakiejkolwiek nielegalnej działalności, nadużycia finansowego lub korupcji, które mogą zaszkodzić interesom Unii, sprawa jest przedkładana władzom i organom wyznaczonym w mających zastosowanie przepisach, w szczególności OLAF.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odpowiedzialności urzędników zatwierdzających, księgowych oraz administratorów rachunków zaliczkowych w przypadku nielegalnej działalności, nadużycia finansowego lub korupcji, zgodnie z art. 210.
Sekcja 2
Zasady mające zastosowanie do właściwych urzędników zatwierdzających
Artykuł 73
Zasady mające zastosowanie do urzędników zatwierdzających
1. Właściwy urzędnik zatwierdzający jest zobowiązany do zapłaty odszkodowania zgodnie z przepisami regulaminu pracowniczego.
2. Obowiązek zapłaty odszkodowania ma zastosowanie w szczególności, gdy właściwy urzędnik zatwierdzający, umyślnie lub w wyniku rażącego zaniedbania ze swojej strony:
a)
ustala należności do odzyskania lub wystawia nakazy odzyskania środków, zaciąga zobowiązania lub podpisuje zlecenie płatnicze niezgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub z aktami delegowanymi, przyjętych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem;
b)
nie sporządza dokumentu ustalającego należność, nie wystawia nakazu odzyskania środków lub wystawia taki nakaz lub zlecenie płatnicze z opóźnieniem, narażając tym samym instytucję na powództwo cywilne ze strony osób trzecich.
3. Delegowany lub subdelegowany urzędnik zatwierdzający, który uzna, że decyzja, do której podjęcia jest zobowiązany, jest nieprawidłowa lub sprzeczna z zasadami należytego zarządzania finansami, powiadamia na piśmie organ, który delegował na niego uprawnienia. Jeżeli organ, który delegował uprawnienia, wyda wówczas delegowanemu lub subdelegowanemu urzędnikowi zatwierdzającemu uzasadnione polecenie na piśmie, aby podjął tę decyzję, to urzędnik zatwierdzający nie jest pociągany do odpowiedzialności.
4. W przypadku subdelegowania uprawnień w ramach swoich służb delegowany urzędnik zatwierdzający pozostaje odpowiedzialny za wydajność i skuteczność wprowadzonych wewnętrznych systemów zarządzania i kontroli oraz za wybór subdelegowanego urzędnika zatwierdzającego.
5. W przypadku subdelegowania uprawnień na szefów delegatur Unii odpowiedzialność za określenie wprowadzanych wewnętrznych systemów zarządzania i kontroli oraz za ich wydajność i skuteczność ponosi delegowany urzędnik zatwierdzający. Szefowie delegatur Unii są odpowiedzialni za odpowiednie uruchomienie i funkcjonowanie tych systemów zgodnie z instrukcjami delegowanego urzędnika zatwierdzającego, a także za zarządzanie środkami finansowymi oraz operacjami, które wykonują oni w obrębie delegatury Unii, za którą ponoszą odpowiedzialność. Przed objęciem funkcji muszą oni ukończyć specjalne szkolenia dotyczące zadań i obowiązków urzędników zatwierdzających oraz wykonywania budżetu.
Zgodnie z art. 67 ust. 3 szefowie delegatur Unii składają sprawozdania z wykonania swoich obowiązków określonych w akapicie pierwszym niniejszego ustępu.
Co roku szefowie delegatur Unii przekazują delegowanemu urzędnikowi zatwierdzającemu Komisji poświadczenie dotyczące wewnętrznych systemów zarządzania i kontroli wprowadzonych w ich delegaturach, a także zarządzania subdelegowanymi na nich operacjami i ich wyników, aby umożliwić urzędnikowi zatwierdzającemu sporządzenie poświadczenia wiarygodności zgodnie z art. 66 ust. 9.
6. Każda instytucja powołuje wyspecjalizowany zespół do spraw nieprawidłowości finansowych lub bierze udział w pracach wspólnego zespołu ustanowionego przez kilka instytucji. Zespoły te działają w sposób niezależny i stwierdzają wystąpienie nieprawidłowości finansowych oraz określają, jakie powinny być ewentualne konsekwencje.
Na podstawie opinii tego zespołu instytucja podejmuje decyzję w sprawie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub obowiązku zapłaty odszkodowania. Jeżeli zespół stwierdzi problemy systemowe, przesyła sprawozdanie wraz z zaleceniami urzędnikowi zatwierdzającemu i delegowanemu urzędnikowi zatwierdzającemu, chyba że ten ostatni ma związek z daną sprawą, a także audytorowi wewnętrznemu.
7. Jeżeli szefowie delegatur Unii działają w charakterze subdelegowanych urzędników zatwierdzających zgodnie z art. 56 ust. 2, to w sprawach, o których mowa w art. 56 ust. 2, właściwy jest wyspecjalizowany zespół do spraw nieprawidłowości finansowych powołany przez Komisję na podstawie ust. 6 niniejszego artykułu.
Jeżeli zespół stwierdzi problemy systemowe, przesyła sprawozdanie wraz z zaleceniami urzędnikowi zatwierdzającemu, Wysokiemu Przedstawicielowi oraz delegowanemu urzędnikowi zatwierdzającemu Komisji, chyba że ten ostatni ma związek z daną sprawą, a także audytorowi wewnętrznemu.
Na podstawie opinii zespołu Komisja może zwrócić się do Wysokiego Przedstawiciela, by jako organ powołujący wszczął przeciwko subdelegowanym urzędnikom zatwierdzającym postępowanie w celu ustalenia odpowiedzialności dyscyplinarnej lub obowiązku zapłaty odszkodowania, jeżeli nieprawidłowości dotyczą subdelegowanych na nich uprawnień Komisji. W takim przypadku Wysoki Przedstawiciel podejmuje stosowne działania zgodnie z regulaminem pracowniczym w celu wykonania decyzji w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej lub obowiązku zapłaty odszkodowania, zgodnie z zaleceniem Komisji.
Państwa członkowskie w pełni wspierają Unię w egzekwowaniu wszelkich zobowiązań nałożonych na podstawie art. 22 regulaminu pracowniczego na pracowników czasowych, do których ma zastosowanie art. 2 lit. e). Warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich.
8. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad mających zastosowanie do delegowanych urzędników zatwierdzających, w tym potwierdzania poleceń i roli zespołu do spraw nieprawidłowości finansowych, zgodnie z art. 210.
Sekcja 3
Zasady mające zastosowanie do księgowych oraz administratorów rachunków zaliczkowych
Artykuł 74
Zasady mające zastosowanie do księgowych
1. Księgowy podlega postępowaniu dyscyplinarnemu i obowiązkowi zapłaty odszkodowania ustanowionym w regulaminie pracowniczym, zgodnie z określonymi w nim procedurami. Księgowy może w szczególności zostać pociągnięty do odpowiedzialności, jeżeli dopuszcza się któregokolwiek z następujących uchybień:
a)
doprowadzenie do utraty lub zmniejszenia wartości powierzonych mu środków finansowych, składników majątku lub dokumentów;
b)
dokonanie nieuprawnionej zmiany na rachunkach bankowych lub pocztowych rachunkach przelewowych (giro);
c)
odzyskanie należności lub dokonanie płatności kwot niezgodnych z nakazami odzyskania środków lub zleceniami płatniczymi;
d)
niedokonanie poboru należnych dochodów.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odpowiedzialności księgowych w przypadku innego rodzaju uchybień, zgodnie z art. 210.
Artykuł 75
Zasady mające zastosowanie do administratorów rachunków zaliczkowych
1. Administrator rachunków zaliczkowych podlega postępowaniu dyscyplinarnemu i obowiązkowi zapłaty odszkodowania ustanowionym w regulaminie pracowniczym, zgodnie z określonymi w nim procedurami. Administrator rachunków zaliczkowych może w szczególności zostać pociągnięty do odpowiedzialności, jeżeli dopuszcza się któregokolwiek z następujących uchybień:
a)
doprowadzenie do utraty lub zmniejszenia wartości powierzonych mu środków finansowych, składników majątku lub dokumentów;
b)
nieprzedstawienie właściwych dokumentów potwierdzających dotyczących dokonywanych przez niego płatności;
c)
dokonanie płatności na rzecz osób innych niż uprawnione do otrzymania takich płatności;
d)
niedokonanie poboru należnych dochodów.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odpowiedzialności administratorów rachunków zaliczkowych w przypadku innego rodzaju uchybień, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 5
Operacje po stronie dochodów
Sekcja 1
Udostępnianie zasobów własnych
Artykuł 76
Zasoby własne
1. Prognozę dochodów pochodzących z zasobów własnych, o których mowa w decyzji 2007/436/WE, Euratom, zapisuje się w budżecie w euro. Są one udostępniane zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr. 1150/2000.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad mających zastosowanie do zasobów własnych, zgodnie z art. 210.
Sekcja 2
Prognoza należności
Artykuł 77
Prognoza należnej kwoty
1. Kiedy właściwy urzędnik zatwierdzający dysponuje wystarczającymi i wiarygodnymi informacjami na temat środka lub sytuacji, które mogą doprowadzić do powstania kwoty należnej Unii, sporządza prognozę należności.
2. Właściwy urzędnik zatwierdzający dokonuje korekty prognozy należności, gdy tylko uzyska wiedzę o zdarzeniu skutkującym zmianą środka lub sytuacji, które były podstawą sporządzenia prognozy.
Sporządzając nakaz odzyskania środków w odniesieniu do środka lub sytuacji, na podstawie których wcześniej sporządzono prognozę należności, właściwy urzędnik zatwierdzający odpowiednio koryguje tę prognozę.
Jeżeli nakaz odzyskania środków sporządza się na taką samą kwotę jak w pierwotnej prognozie, prognozę tę obniża się do zera.
3. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 prognozy należności nie sporządza się, zanim państwa członkowskie udostępnią Komisji kwoty zasobów własnych określonych w decyzji 2007/436/WE, Euratom, wpłacane w ustalonych odstępach czasowych przez państwa członkowskie. Właściwy urzędnik zatwierdzający wystawia nakaz odzyskania środków w odniesieniu do tych kwot.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad prognozowania należności, zgodnie z art. 210.
Sekcja 3
Ustalanie należności
Artykuł 78
Ustalanie należności
1. Ustalanie należności to czynność polegająca na tym, że urzędnik zatwierdzający:
a)
sprawdza istnienie długu;
b)
określa lub sprawdza stan faktyczny i kwotę długu;
c)
sprawdza warunki, zgodnie z którymi dług jest wymagalny.
2. Zasoby własne udostępniane Komisji oraz wszelkie należności uznane za pewne, o określonej wartości i wymagalne są ustalane nakazem odzyskania środków przekazywanym księgowemu, a następnie notą debetową przesyłaną dłużnikowi, przy czym oba te dokumenty sporządza właściwy urzędnik zatwierdzający.
3. Kwoty wypłacone nienależnie podlegają odzyskaniu.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad ustalania należności, w tym procedury i dokumentów potwierdzających, oraz odsetek za zwłokę, zgodnie z art. 210.
Sekcja 4
Zezwolenie na odzyskanie środków
Artykuł 79
Zezwolenie na odzyskanie środków
1. Zezwolenie na odzyskanie środków to czynność polegająca na tym, że właściwy urzędnik zatwierdzający zleca księgowemu, wystawiając nakaz odzyskania środków, odzyskanie kwoty należnej ustalonej przez właściwego urzędnika zatwierdzającego.
2. Instytucja może formalnie ustalić, że dana kwota jest należna od osób innych niż państwa członkowskie, w drodze decyzji, która stanowi tytuł egzekucyjny w rozumieniu artykułu 299 TFUE.
Jeżeli wymaga tego wydajna i terminowa ochrona interesów finansowych Unii, Komisja może również w wyjątkowych okolicznościach przyjąć tego rodzaju decyzję stanowiącą tytuł egzekucyjny na rzecz innych instytucji na ich wniosek w odniesieniu do roszczeń powstających w związku z pracownikami, do których zastosowanie ma regulamin pracowniczy. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad dotyczących ustanawiania nakazów odzyskiwania środków, zgodnie z art. 210.
Sekcja 5
Odzyskiwanie środków
Artykuł 80
Zasady dotyczące odzyskiwania środków
1. Księgowy działa na podstawie nakazów odzyskania środków na należne kwoty należycie ustalone przez właściwego urzędnika zatwierdzającego. Księgowy z należytą starannością zapewnia pobór dochodów Unii i ochronę jej praw.
Księgowy odzyskuje środki przez kompensowanie roszczeń Unii wobec dłużnika z roszczeniami dłużnika wobec Unii. Roszczenia te muszą być pewne, o określonej wartości i wymagalne.
2. Jeżeli delegowany urzędnik zatwierdzający zamierza odstąpić lub częściowo odstąpić od odzyskania ustalonej należności, upewnia się, że odstąpienie to jest prawidłowe i zgodne z zasadą należytego zarządzania finansami i zasadą proporcjonalności. Decyzja o odstąpieniu musi być uzasadniona. Urzędnik zatwierdzający może delegować uprawnienia związane z decyzją o odstąpieniu.
Delegowany urzędnik zatwierdzający może anulować ustaloną należność w części lub w całości. Częściowe anulowanie ustalonej należności nie oznacza odstąpienia od ustalonego prawa Unii do należności.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad regulujących sposób odzyskiwania środków, w tym odzyskiwania przez kompensowanie, procedury odzyskiwania środków w razie braku dobrowolnej płatności, dodatkowego terminu płatności, odzyskiwania grzywien i innych kar, odstąpienia od odzyskania środków i anulowania ustalonej należności.
3. Państwa członkowskie są w pierwszej kolejności odpowiedzialne za prowadzenie kontroli i audytów oraz za odzyskiwanie kwot wypłaconych nienależnie, zgodnie z przepisami sektorowymi. W zakresie, w jakim państwa członkowskie same wykryją i skorygują nieprawidłowości, są zwolnione z nakładanych przez Komisję korekt finansowych w odniesieniu do danych nieprawidłowości.
4. Komisja stosuje wobec państw członkowskich korekty finansowe w celu wykluczenia z finansowania przez Unię wydatków dokonanych z naruszeniem mających zastosowanie przepisów. Komisja opiera korekty finansowe na wskazaniu kwot wypłaconych nienależnie i na ich skutkach finansowych dla budżetu. Jeżeli kwot tych nie można dokładnie ustalić, Komisja może zastosować ekstrapolację korekty lub korekty ryczałtowe zgodnie z przepisami sektorowymi.
Podejmując decyzję w sprawie kwoty korekty finansowej Komisja uwzględnia charakter i wagę naruszenia mających zastosowanie przepisów oraz skutki finansowe dla budżetu, także w przypadku uchybień w systemach zarządzania i kontroli.
Kryteria ustalania korekt finansowych i stosowaną procedurę, określa się w przepisach sektorowych.
5. Metodologię ekstrapolacji korekt lub korekt ryczałtowych określa się zgodnie z przepisami sektorowymi w celu umożliwienia Komisji ochrony interesów finansowych Unii.
Artykuł 81
Okres przedawnienia
1. Bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych oraz zastosowania decyzji 2007/436/WE, Euratom okres przedawnienia kwot należnych Unii od osób trzecich oraz kwot należnych osobom trzecim od Unii wynosi pięć lat.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do okresu przedawnienia, zgodnie z art. 210.
Artykuł 82
Traktowanie należności Unii na szczeblu krajowym
W przypadku postępowania upadłościowego należności Unii traktowane są na tych samych preferencyjnych zasadach, co należności tego samego rodzaju wobec organów publicznych w państwach członkowskich, w których prowadzona jest procedura odzyskiwania środków.
Artykuł 83
Grzywny, kary i narosłe odsetki nałożone przez Komisję
1. Kwoty uzyskane z tytułu grzywien, kar i sankcji oraz wszelkie narosłe odsetki lub inne dochody przez nie wygenerowane nie są ujmowane jako dochody budżetowe, dopóki decyzja o ich nałożeniu może zostać uchylona przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
2. Kwoty, o których mowa w ust. 1, są ujmowane jako dochody budżetowe jak najszybciej, nie później niż w roku następującym po wyczerpaniu wszelkich środków prawnych. Kwoty zwracane zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej podmiotowi, który je wpłacił, nie są ujmowane jako dochody budżetowe.
3. Ustęp 1 nie ma zastosowania do decyzji dotyczących rozliczeń rachunków lub korekt finansowych.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do kwot uzyskanych z tytułu grzywien, kar i narosłych odsetek, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 6
Operacje po stronie wydatków
Artykuł 84
Decyzja w sprawie finansowania
1. Na każdą pozycję wydatków zaciągane jest zobowiązanie, poświadcza się zasadność tego wydatku, zatwierdza się go i realizuje.
2. Z wyjątkiem środków, które można wykorzystać bez aktu podstawowego zgodnie z art. 54 ust. 2 lit. e) akapit pierwszy zaciągnięcie zobowiązań na wydatki poprzedza decyzja w sprawie finansowania przyjęta przez instytucję lub organy, na które instytucja ta delegowała uprawnienia.
3. W decyzji o finansowaniu, o której mowa w ust. 2, określa się realizowany cel, spodziewane wyniki, metody wykonania i łączną kwotę. Decyzja ta zawiera również opis działań, które mają być finansowane, wskazanie kwot przeznaczonych na poszczególne działania oraz orientacyjny harmonogram wykonania.
W przypadku zarządzania pośredniego w decyzji o finansowaniu określa się również podmiot lub osobę, której powierza się zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c), kryteria zastosowane przy wyborze tego podmiotu lub osoby i powierzone im zadania.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do decyzji w sprawie finansowania, zgodnie z art. 210.
Sekcja 1
Zaciąganie zobowiązań na wydatki
Artykuł 85
Rodzaje zobowiązań
1. Zobowiązanie budżetowe to operacja polegająca na rezerwacji środków niezbędnych do pokrycia płatności dokonywanych następnie w celu wywiązania się ze zobowiązań prawnych.
Zobowiązanie prawne to czynność polegająca na tym, że urzędnik zatwierdzający zaciąga lub stwierdza zobowiązanie, którego skutkiem jest obciążenie finansowe.
Zobowiązania budżetowe i zobowiązania prawne zaciąga ten sam urzędnik zatwierdzający, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków przewidzianych w aktach delegowanych przyjętych na mocy niniejszego rozporządzenia.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do rodzajów zobowiązań, przyjmowania zobowiązań globalnych, zasady jedności podpisu, a także wydatków administracyjnych pokrywanych ze zobowiązań tymczasowych.
3. Zobowiązania budżetowe należą do jednej z poniższych kategorii:
a)
indywidualne: zobowiązanie budżetowe ma charakter indywidualny, gdy beneficjent oraz kwota wydatków są znane;
b)
globalne: zobowiązanie budżetowe ma charakter globalny, gdy co najmniej jeden z elementów potrzebnych do określenia zobowiązania indywidualnego pozostaje nieznany;
c)
tymczasowe: zobowiązanie budżetowe ma charakter tymczasowy, gdy przeznaczone jest na pokrycie wydatków, o których mowa w art. 170, lub zwykłych wydatków administracyjnych, przy czym ani kwota, ani końcowi odbiorcy płatności nie są ostatecznie znane.
4. Zobowiązania budżetowe z tytułu działań trwających dłużej niż jeden rok budżetowy można rozbić na kilka rocznych rat tylko wtedy, gdy przewiduje to akt podstawowy, lub w przypadku, gdy dotyczą one wydatków administracyjnych.
Artykuł 86
Zasady mające zastosowanie do zobowiązań
1. W odniesieniu do wszelkich środków, które mogą spowodować powstanie wydatków obciążających budżet, właściwy urzędnik zatwierdzający musi zaciągnąć zobowiązanie budżetowe, zanim zaciągnie zobowiązanie prawne wobec osób trzecich lub przekaże środki do funduszu powierniczego na podstawie art. 187.
2. Obowiązek zaciągnięcia zobowiązania budżetowego przed zaciągnięciem zobowiązania prawnego przewidziany w ust. 1 nie ma zastosowania do zobowiązań prawnych zaciągniętych po ogłoszeniu sytuacji kryzysowej w ramach planu ciągłości działania, zgodnie z procedurami przyjętymi przez Komisję lub jakąkolwiek inną instytucję w ramach jej autonomii administracyjnej.
3. W przypadku operacji w dziedzinie pomocy humanitarnej, ochrony ludności i pomocy w zakresie zarządzania kryzysowego obowiązek określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli zapewnienie skutecznej interwencji Unii wymaga, aby Unia natychmiast zaciągnęła zobowiązanie prawne wobec osób trzecich, a nie jest możliwe wcześniejsze zaciągnięcie indywidualnego zobowiązania budżetowego. Zobowiązanie budżetowe jest zaciągane niezwłocznie po zaciągnięciu zobowiązania prawnego wobec osób trzecich.
4. Z zastrzeżeniem przepisów szczególnych części drugiej tytuł IV globalne zobowiązania budżetowe pokrywają łączny koszt odpowiadających im indywidualnych zobowiązań prawnych zaciągniętych do dnia 31 grudnia roku n + 1.
Z zastrzeżeniem art. 85 ust. 4 i art. 203 ust. 2 indywidualne zobowiązania prawne odnoszące się do indywidualnych lub tymczasowych zobowiązań budżetowych zaciągane są do dnia 31 grudnia roku n.
Pod koniec okresów, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim, właściwy urzędnik zatwierdzający umarza niewykorzystane saldo tych zobowiązań budżetowych.
Kwota każdego indywidualnego zobowiązania prawnego przyjętego w następstwie globalnego zobowiązania budżetowego jest przed podpisaniem ujmowana przez właściwego urzędnika zatwierdzającego na kontach budżetowych i w globalnym zobowiązaniu budżetowym.
5. Ostateczny termin wykonania zobowiązań budżetowych i prawnych zaciągniętych z tytułu działań trwających dłużej niż jeden rok budżetowy, z wyjątkiem wydatków na personel, ustala się zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.
Wszelkie części takich zobowiązań, które nie zostały wykonane w ciągu sześciu miesięcy po tym terminie, zostają umorzone zgodnie z art. 15.
Kwota zobowiązania budżetowego odpowiadającego zobowiązaniu prawnemu, w odniesieniu do którego nie dokonano płatności w rozumieniu art. 90 w ciągu dwóch lat od podpisania zobowiązania prawnego, zostaje umorzona, z wyjątkiem przypadku, gdy kwota ta wynika ze spraw będących przedmiotem sporu przed sądami lub organami arbitrażowymi lub gdy istnieją szczególne przepisy sektorowe.
6. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do zobowiązań budżetowych i prawnych, w tym ujmowania zobowiązań indywidualnych, zgodnie z art. 210.
Artykuł 87
Weryfikacje mające zastosowanie do zobowiązań
1. Przyjmując zobowiązanie budżetowe, właściwy urzędnik zatwierdzający zapewnia aby:
a)
wydatkiem obciążono odpowiednią pozycję w budżecie;
b)
środki były dostępne;
c)
wydatek był zgodny Traktatami, z budżetem, z niniejszym rozporządzeniem, aktami delegowanymi przyjętymi na mocy niniejszego rozporządzenia i wszelkimi aktami przyjętymi zgodnie z Traktatami i wszelkimi innymi uregulowaniami;
d)
przestrzegana była zasada należytego zarządzania finansami. Możliwość dokonywania płatności zaliczkowych, ich kwota oraz ogólny harmonogram płatności są współmierne do planowanego czasu trwania, postępów w realizacji oraz oceny ryzyka finansowego, z jakim wiąże się takie zaliczkowanie.
2. Ujmując zobowiązanie prawne przez potwierdzenie go podpisem własnoręcznym lub elektronicznym, urzędnik zatwierdzający zapewnia, aby:
a)
zobowiązanie to było pokryte odpowiadającym mu zobowiązaniem budżetowym;
b)
wydatek był prawidłowy i zgodny z Traktatami, z budżetem, z niniejszym rozporządzeniem, aktami delegowanymi, przyjętymi zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, i przepisami wszelkich aktów przyjętych zgodnie z Traktatami i innymi uregulowaniami;
c)
przestrzegana była zasada należytego zarządzania finansami.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad weryfikacji mających zastosowanie do zobowiązań, zgodnie z art. 210.
Sekcja 2
Poświadczanie zasadności wydatków
Artykuł 88
Poświadczanie zasadności wydatków
1. Poświadczanie zasadności wydatków to czynność polegająca na tym, że właściwy urzędnik zatwierdzający:
a)
sprawdza istnienie należności wobec wierzyciela;
b)
określa lub sprawdza stan faktyczny i kwotę roszczenia;
c)
sprawdza warunki, zgodnie z którymi płatność stała się wymagalna.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących ustalania szczegółowych zasad poświadczania zasadności wydatków, w tym dopuszczenia płatności wydatków na personel i płatności okresowej oraz płatności salda w ramach umów o udzielenie zamówienia i dotacji, potwierdzenia za zgodność płatności zaliczkowych, a także form ‘dopuszczenia płatności’ i ‘potwierdzenia za zgodność’.
Sekcja 3
Zatwierdzanie wydatków
Artykuł 89
Zatwierdzanie wydatków
1. Zatwierdzenie wydatku to czynność polegająca na tym, że właściwy urzędnik zatwierdzający, po sprawdzeniu dostępności środków i przez wystawienie zlecenia płatniczego, poleca księgowemu dokonanie płatności z tytułu wydatku, którego zasadność poświadczył właściwy urzędnik zatwierdzający.
Jeżeli okresowo dokonywane są płatności z tytułu świadczonych usług, w tym usług najmu, lub z tytułu dostaw towarów, to urzędnik zatwierdzający może, na podstawie przeprowadzonej przez siebie analizy ryzyka, zarządzić stosowanie systemu bezpośredniego polecenia zapłaty.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad zatwierdzania wydatków, w tym określenia informacji umieszczanych obowiązkowo na zleceniach płatniczych oraz weryfikowania zleceń płatniczych przez urzędnika zatwierdzającego.
Sekcja 4
Realizacja wydatków
Artykuł 90
Rodzaje płatności
1. Płatności dokonuje się po przedłożeniu dowodu, że dane działanie jest zgodne z przepisami aktu podstawowego lub z postanowieniami umowy; płatność obejmuje co najmniej jedną z następujących operacji:
a)
płatność całej kwoty należnej;
b)
płatność kwoty należnej na jeden z następujących sposobów:
(i)
przez zaliczkowanie, które może być podzielone na kilka płatności po podpisaniu umowy o delegowaniu zadań, zamówienia lub umowy o udzielenie dotacji lub po otrzymaniu powiadomienia o udzieleniu dotacji;
(ii)
przez jedną lub kilka płatności okresowych odpowiadających częściowemu wykonaniu działania;
(iii)
przez płatność salda kwot należnych, jeżeli działanie zostało w pełni wykonane.
2. W momencie dokonywania każdej z płatności w rachunkowości budżetowej dokonuje się rozróżnienia na poszczególne rodzaje płatności, o których mowa w ust. 1.
3. Reguły rachunkowości, o których mowa w art. 152, obejmują reguły rozliczania płatności zaliczkowych w księgach rachunkowych oraz uznawania kwalifikowalności kosztów.
4. Właściwy urzędnik zatwierdzający regularnie rozlicza płatności zaliczkowe zgodnie z ekonomicznym charakterem projektu, którego dotyczą, i jego harmonogramem.
Jeżeli właściwy urzędnik zatwierdzający uzna za niewydajne żądanie od beneficjentów i wykonawców sprawozdania finansowego, w przypadku dotacji lub zamówień na kwotę ponad 5 000 000 EUR uzyskuje on od nich informacje na temat skumulowanych wydatków co najmniej raz w roku.
Do celów akapitu drugiego zawiera się odpowiednie postanowienia w zamówieniach, decyzjach o udzieleniu dotacji i umowach o udzielenie dotacji oraz w umowach o delegowaniu zadań.
Niniejszy ustęp pozostaje bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych ustanowionych w części drugiej tytuł IV.
5. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do rodzajów płatności oraz dokumentów potwierdzających, zgodnie z art. 210.
Artykuł 91
Płatność ograniczona do dostępnych środków
Księgowy realizuje wydatki w granicach dostępnych środków.
Sekcja 5
Terminy operacji po stronie wydatków
Artykuł 92
Terminy
1. Płatności dokonywane są w terminie:
a)
90 dni kalendarzowych w przypadku umów o delegowaniu zadań, zamówień, umów o udzielenie dotacji i decyzji o udzieleniu dotacji, dotyczących usług technicznych lub działań szczególnie trudnych do wyceny, w przypadku których płatności zależą od zatwierdzenia sprawozdania lub świadectwa;
b)
60 dni kalendarzowych w przypadku wszelkich innych umów o delegowaniu zadań, zamówień, umów o udzielenie dotacji i decyzji o udzieleniu dotacji, w przypadku których płatności zależą od zatwierdzenia sprawozdania lub świadectwa;
c)
30 dni kalendarzowych w przypadku wszelkich innych umów o delegowaniu zadań, zamówień, umów o udzielenie dotacji i decyzji o udzieleniu dotacji.
2. Właściwy urzędnik zatwierdzający może zawiesić termin płatności, jeżeli
a)
kwota figurująca we wniosku o płatność nie jest należna; lub
b)
nie przedstawiono odpowiednich dokumentów potwierdzających.
Jeżeli do właściwego urzędnika zatwierdzającego dotarła informacja podająca w wątpliwość kwalifikowalność wydatków figurujących we wniosku o płatność, może on zawiesić termin płatności w celu sprawdzenia, w tym kontroli na miejscu, że wydatki są faktycznie kwalifikowalne.
3. Danych wierzycieli informuje się pisemnie o powodach tego zawieszenia.
4. Jeżeli okres zawieszenia przekracza dwa miesiące, wierzyciel może zwrócić się do właściwego urzędnika zatwierdzającego o wydanie decyzji o konieczności kontynuowania zawieszenia.
5. Z wyjątkiem przypadku państw członkowskich, po wygaśnięciu terminów określonych w ust. 1 wierzyciel jest uprawniony do otrzymania odsetek.
6. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do terminów płatności oraz do określenia okoliczności, w jakich wierzyciele, którzy otrzymali płatności ze zwłoką, są uprawnieni do otrzymania odsetek za zwłokę, uwzględnianych w linii budżetowej, z której dokonano płatności kwoty głównej.
ROZDZIAŁ 7
Systemy informatyczne i e-Administracja
Artykuł 93
Zarządzanie operacjami przy użyciu systemów elektronicznych
1. Jeżeli do zarządzania operacjami po stronie dochodów i wydatków wykorzystuje się systemy komputerowe, to podpisy na dokumentach można składać z wykorzystaniem procedur skomputeryzowanych lub elektronicznych.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad zarządzania operacjami przy użyciu systemów elektronicznych, zgodnie z art. 210.
Artykuł 94
Przekazywanie dokumentów
Z zastrzeżeniem uprzedniej zgody zainteresowanych instytucji i państw członkowskich przekazywanie wszelkich dokumentów między nimi może odbywać się drogą elektroniczną.
Artykuł 95
e- Administracja
1. W trybie zarządzania dzielonego wszelka oficjalna wymiana informacji między państwami członkowskimi a Komisją odbywa się przy użyciu środków wskazanych w przepisach sektorowych. Przepisy te przewidują interoperacyjność danych zgromadzonych lub otrzymanych i przekazanych w ramach zarządzania budżetem.
2. Instytucje i agencje wykonawcze, a także organy, o których mowa w art. 208, ustanawiają i stosują jednolite normy elektronicznej wymiany informacji z osobami trzecimi uczestniczącymi w procedurach udzielania zamówień i udzielania dotacji. W szczególności w jak największym zakresie opracowują one i stosują rozwiązania z zakresu dostarczania, przechowywania i przetwarzania danych przedłożonych w ramach procedur udzielania dotacji i udzielania zamówień, i wyznaczają w tym celu jeden „elektroniczny obszar wymiany danych” dla wnioskodawców, kandydatów i oferentów.
3. Komisja regularnie przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z postępów we wdrażaniu e-administracji.
ROZDZIAŁ 8
Zasady zarządzania
Artykuł 96
Dobra administracja
1. Właściwy urzędnik zatwierdzający podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości informacje o konieczności przedstawienia dowodów lub dokumentacji, ich formie i wymaganej treści, a w stosownych przypadkach także o orientacyjnym terminie ukończenia procedury udzielania dotacji lub zamówienia
2. Jeżeli z powodu oczywistego błędu pisarskiego popełnionego przez wnioskodawcę lub oferenta wnioskodawca lub oferent nie przedstawił dowodów lub nie złożył oświadczeń, komitet oceniający lub - w stosownych przypadkach - właściwy urzędnik zatwierdzający zwraca się do wnioskodawcy lub oferenta o dostarczenie brakujących informacji lub wyjaśnienie dokumentów potwierdzających, za wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków. Tego rodzaju informacje lub wyjaśnienia nie mogą zasadniczo zmieniać wniosku ani warunków oferty.
Artykuł 97
Wskazanie środków odwoławczych
Jeżeli decyzja podjęta zgodnie z procedurą przez urzędnika zatwierdzającego negatywnie wpływa na prawa wnioskodawcy lub oferenta, beneficjenta lub wykonawcy, to wskazuje się w nim dostępne administracyjne lub sądowe środki odwoławcze umożliwiające zaskarżenie tego aktu.
W szczególności wskazuje się charakter odwołania, organ lub organy, do których można wnieść odwołanie, a także terminy składania odwołań.
ROZDZIAŁ 9
Audytor wewnętrzny
Artykuł 98
Powoływanie audytora wewnętrznego
1. Każda instytucja ustanawia funkcję audytu wewnętrznego, która musi być wykonywana zgodnie z odpowiednimi standardami międzynarodowymi. Audytor wewnętrzny powołany przez instytucję odpowiada przed nią za sprawdzenie właściwego działania systemów i procedur wykonywania budżetu. Audytorem wewnętrznym nie może być ani urzędnik zatwierdzający, ani księgowy.
2. Na potrzeby audytu wewnętrznego ESDZ działalność szefów delegatur Unii w charakterze subdelegowanych urzędników zatwierdzających zgodnie z art. 56 ust. 2 jest przedmiotem wykonywania uprawnień kontrolnych przez audytora wewnętrznego Komisji w odniesieniu do subdelegowanego na nich zarządzania finansami.
Audytor wewnętrzny Komisji działa również jako audytor wewnętrzny ESDZ w odniesieniu do wykonania sekcji „ESDZ” budżetu, z zastrzeżeniem art. 213.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad powoływania audytora wewnętrznego, zgodnie z art. 210.
Artykuł 99
Uprawnienia i obowiązki audytora wewnętrznego
1. Audytor wewnętrzny doradza swojej instytucji w kwestii postępowania w obszarach ryzyka, wydając niezależne opinie na temat jakości systemów zarządzania i kontroli oraz zalecenia służące poprawie warunków wykonywania operacji oraz propagowania należytego zarządzania finansami.
Audytor wewnętrzny jest odpowiedzialny w szczególności za:
a)
ocenę adekwatności i skuteczności wewnętrznych systemów zarządzania oraz działania służb w zakresie realizacji polityk, programów i działań pod kątem związanych z nimi rodzajów ryzyka;
b)
ocenę skuteczności i wydajności systemów kontroli wewnętrznej i audytu wewnętrznego mających zastosowanie do każdej operacji w ramach wykonywania budżetu.
2. Audytor wewnętrzny wykonuje swoje obowiązki w odniesieniu do wszystkich działań i służb instytucji. Korzysta z pełnego i nieograniczonego dostępu do wszystkich informacji niezbędnych do wykonywania swoich obowiązków, w razie potrzeby na miejscu, także w państwach członkowskich oraz w państwach trzecich.
Audytor wewnętrzny bierze pod uwagę sprawozdania roczne urzędników zatwierdzających i wszelkie inne określone informacje.
3. Audytor wewnętrzny składa instytucji sprawozdanie dotyczące swoich ustaleń i zaleceń. Instytucja zapewnia podjęcie działań w sprawie zaleceń wynikających z audytów. Audytor wewnętrzny składa instytucji również sprawozdanie roczne dotyczące audytu wewnętrznego, wykazując liczbę i rodzaj przeprowadzonych audytów wewnętrznych, przedstawione zalecenia i działania podjęte na ich podstawie.
4. Instytucja udostępnia dane kontaktowe audytora wewnętrznego każdej osobie fizycznej lub prawnej uczestniczącej w operacjach po stronie wydatków do celów kontaktowania się z nim z zachowaniem poufności.
5. Co roku instytucja przesyła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające zestawienie liczby i rodzajów przeprowadzonych audytów wewnętrznych, przedstawionych zaleceń i działań podjętych na ich podstawie.
6. Sprawozdania i ustalenia audytora wewnętrznego oraz sprawozdanie instytucji są udostępniane publicznie dopiero po zatwierdzeniu przez audytora wewnętrznego działań podjętych w celu wykonania zawartych w nich zaleceń.
7. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do uprawnień i obowiązków audytora wewnętrznego, zgodnie z art. 210.
Artykuł 100
Niezależność audytora wewnętrznego
1. Szczegółowe zasady mające zastosowanie do audytora wewnętrznego są ustanawiane przez instytucję w taki sposób, aby gwarantowały całkowitą niezależność audytora wewnętrznego w wykonywaniu jego obowiązków oraz określały zakres odpowiedzialności audytora wewnętrznego.
Jeżeli audytor wewnętrzny jest pracownikiem instytucji, zachowuje on pełną niezależność w wykonywaniu swoich wyłącznych funkcji audytorskich i ponosi odpowiedzialność określoną w regulaminie pracowniczym i aktach delegowanych, przyjętych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do niezależności i odpowiedzialności audytora wewnętrznego, w tym prawa audytora wewnętrznego do wniesienia sprawy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
TYTUŁ V
ZAMÓWIENIA PUBLICZNE
ROZDZIAŁ 1
Przepisy ogólne
Sekcja 1
Zakres i zasady udzielania
Artykuł 101
Definicja zamówień publicznych
1. Zamówienia publiczne są umowami o charakterze odpłatnym zawieranymi na piśmie między co najmniej jednym podmiotem gospodarczym a co najmniej jedną instytucją zamawiającą w rozumieniu art. 117 i 190, w celu uzyskania, w zamian za zapłatę ceny wypłacanej w całości lub w części z budżetu, dostaw ruchomości lub nieruchomości, wykonania robót budowlanych lub świadczenia usług.
Takie zamówienia obejmują:
a)
zamówienia dotyczące nieruchomości;
b)
zamówienia na dostawy;
c)
zamówienia na roboty budowlane;
d)
zamówienia na usługi.
2. Umowy ramowe są umowami zawartymi między co najmniej jednym podmiotem gospodarczym a co najmniej jedną instytucją zamawiającą w celu ustanowienia warunków regulujących zamówienia, które mają zostać udzielone w danym okresie, w szczególności w odniesieniu do cen i - w stosownych przypadkach - przewidywanej ilości. Do umów tych zastosowanie mają przepisy niniejszego tytułu odnoszące się do procedury udzielania zamówień, w tym publikacji ogłoszenia.
3. Bez uszczerbku dla przepisów art. 106-109 niniejszy tytuł nie ma zastosowania do dotacji ani do zamówień dotyczących pomocy technicznej zawartych z EBI lub Europejskim Funduszem Inwestycyjnym.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do definicji i zakresu umów dotyczących zamówień, w tym umów ramowych i umów szczegółowych, zgodnie z art. 210.
Artykuł 102
Zasady mające zastosowanie do zamówień publicznych
1. Wszystkie zamówienia publiczne finansowane w całości lub części z budżetu są zgodne z zasadami przejrzystości, proporcjonalności, równego traktowania i niedyskryminacji.
2. Wszystkie zamówienia publiczne podlegają procedurze przetargowej w jak najszerszym zakresie, z wyjątkiem sytuacji, w których stosuje się procedurę negocjacyjną, o której mowa w art. 104 ust. 1 lit. d).
Instytucje zamawiające nie mogą w sposób nienależyty wykorzystywać umów ramowych ani wykorzystywać ich w taki sposób, aby celem lub skutkiem było uniemożliwianie, ograniczanie lub zakłócanie konkurencji.
Sekcja 2
Publikacja
Artykuł 103
Publikacja zamówień publicznych
1. Wszystkie zamówienia o wartości przekraczającej progi przewidziane w art. 118 lub 190 są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej przez instytucje zamawiające.
Ogłoszenia o zamówieniach publikowane są z wyprzedzeniem, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 104 ust. 2, oraz zamówień na usługi objętych załącznikiem II B do dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (17).
Od opublikowania niektórych informacji po udzieleniu zamówienia można odstąpić, jeżeli utrudniłoby to stosowanie prawa, byłoby sprzeczne z interesem publicznym, mogłoby zaszkodzić uzasadnionym interesom gospodarczym przedsiębiorstw publicznych lub prywatnych, lub zakłócić uczciwą konkurencję między tymi przedsiębiorstwami.
2. Zamówienia o wartości poniżej progów przewidzianych w art. 118 lub 190 oraz zamówienia na usługi, o których mowa w załączniku II B do dyrektywy 2004/18/WE, ogłaszane są przy użyciu właściwych środków.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do wymogów związanych z ogłaszaniem zamówień i publikowaniem ogłoszeń, zgodnie z art. 210.
Sekcja 3
Procedury udzielania zamówień
Artykuł 104
Procedury udzielania zamówień
1. Procedury udzielania zamówień przyjmują jedną z następujących form:
a)
procedury otwartej;
b)
procedury ograniczonej;
c)
konkursów;
d)
procedury negocjacyjnej;
e)
dialogu konkurencyjnego.
Jeżeli zamówienie publiczne lub umowa ramowa są przedmiotem zainteresowania co najmniej dwóch instytucji, agencji wykonawczych lub organów, o których mowa w art. 208 i 209, i gdy istnieje możliwość osiągnięcia większej wydajności, to dane instytucje zamawiające dążą do przeprowadzenia procedury udzielania zamówień w trybie międzyinstytucjonalnym.
Jeżeli realizacja wspólnego działania jednej z instytucji i co najmniej jednej instytucji zamawiającej z państwa członkowskiego wymaga zamówienia publicznego lub umowy ramowej, to procedurę udzielania zamówienia może przeprowadzić wspólnie dana instytucja i wspomniane instytucje zamawiające w niektórych sytuacjach, które zostaną określone w aktach delegowanych przyjętych na mocy niniejszego rozporządzenia.
Wspólne procedury udzielania zamówienia można prowadzić wraz z państwami EFTA i krajami kandydującymi Unii, jeżeli możliwość taka została wyraźnie przewidziana w umowach dwu- lub wielostronnych.
2. W przypadku zamówień o wartości przekraczającej progi przewidziane w art. 118 lub 190 zastosowanie procedury negocjacyjnej jest dozwolone tylko w przypadkach przewidzianych w aktach delegowanych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do rodzajów procedur udzielania zamówień, wspólnych zamówień, zamówień o niskiej wartości oraz płatności na podstawie faktur, zgodnie z art. 210.
Artykuł 105
Zawartość dokumentacji przetargowej
Dokumentacja przetargowa zawiera pełny, jasny i precyzyjny opis przedmiotu zamówienia oraz określa kryteria wykluczenia, wyboru i udzielenia mające zastosowanie do danego zamówienia.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do treści dokumentacji przetargowej, w tym możliwości i warunków korekty cen oraz specyfikacji technicznych, zgodnie z art. 210.
Artykuł 106
Kryteria wykluczenia z udziału w procedurach udzielania zamówień
1. Kandydaci lub oferenci są wykluczani z udziału w procedurach udzielania zamówień, jeżeli:
a)
znajdują się w stanie upadłości lub w trakcie likwidacji albo ich działalnością zarządza sąd, prowadzą postępowanie układowe z wierzycielami, zawiesili działalność gospodarczą, prowadzone jest wobec nich postępowanie sądowe dotyczące tych kwestii, bądź też znajdują się w innej tego rodzaju sytuacji wynikającej z podobnej procedury przewidzianej w krajowych przepisach ustawowych lub wykonawczych;
b)
oni sami lub osoby posiadające w stosunku do nich uprawnienia reprezentacyjne, decyzyjne lub kontrole zostali skazani za przestępstwo dotyczące ich działalności zawodowej prawomocnym wyrokiem (res judicata) właściwego organu państwa członkowskiego;
c)
dopuścili się poważnego uchybienia zawodowego dowiedzionego za pomocą wszelkich właściwych środków, których wykorzystanie instytucja zamawiająca może uzasadnić, w tym poprzez decyzje EBI i organizacji międzynarodowych;
d)
nie wypełnili swoich obowiązków w zakresie płacenia składek na ubezpieczenie społeczne lub podatków zgodnie z przepisami państwa, w którym mają siedzibę, lub państwa instytucji zamawiającej lub państwa, w którym zamówienie ma zostać zrealizowane;
e)
wydany został w stosunku do nich lub do osób posiadających w stosunku do nich uprawnienia reprezentacyjne, decyzyjne lub kontrolne prawomocny wyrok (res judicata) za nadużycia finansowe, korupcję, udział w organizacji przestępczej, pranie pieniędzy lub jakąkolwiek inną nielegalną działalność naruszającą interesy finansowe Unii;
f)
podlegają karze administracyjnej, o której mowa w art. 109 ust. 1.
Litery a)-d) akapit pierwszy nie mają zastosowania do zakupu dostaw na szczególnie korzystnych warunkach od dostawcy ostatecznie likwidującego swoją działalność gospodarczą lub od syndyka masy upadłościowej lub likwidatora, na podstawie układu z wierzycielami lub innej podobnej procedury na mocy prawa krajowego.
Litery b) i e) akapit pierwszy nie mają zastosowania, jeżeli kandydaci lub oferenci są w stanie wykazać, że przyjęto odpowiednie środki przeciwko osobom posiadającym w stosunku do nich uprawnienia reprezentacyjne, decyzyjne lub kontrolne, wobec których wydano wyrok, o którym mowa w lit. b) lub e) akapit pierwszy.
2. W przypadku procedury negocjacyjnej, w której z przyczyn technicznych lub artystycznych lub z przyczyn związanych z ochroną praw wyłącznych zamówienia można udzielić tylko określonemu podmiotowi gospodarczemu, instytucja może zdecydować o niewykluczeniu tego podmiotu gospodarczego na podstawie przesłanek, o których mowa w ust. 1 lit. a), c) i d) akapit pierwszy, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania instytucji. W takich przypadkach instytucja należycie uzasadnia swoją decyzję.
3. Kandydaci lub oferenci oświadczają, że nie znajdują się w żadnej z sytuacji wymienionych w ust. 1. Instytucja zamawiająca może jednak odstąpić od żądania takiego zaświadczenia w przypadku zamówień o bardzo niskiej wartości.
Do celów prawidłowego stosowania ust. 1 kandydat lub oferent na każde wezwanie instytucji zamawiającej ma obowiązek:
a)
jeżeli jest osobą prawną, przedłożyć informacje o prawie własności lub o prawie do zarządzania osobą prawną, kontrolowania jej oraz prawie do jej reprezentowania oraz zaświadczyć, że nie znajduje się w żadnej z sytuacji, o których mowa w ust. 1;
b)
jeżeli przewidywane jest podwykonawstwo, zaświadczyć, że dany podwykonawca nie znajduje się w żadnej z sytuacji, o których mowa w ust. 1.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do:
a)
kryteriów wykluczenia z udziału w przetargach, w tym zasad odnoszących się do nielegalnej działalności prowadzącej do wykluczenia;
b)
dowodów, które mogą przekonująco wykazywać, że nie występuje sytuacja prowadząca do wykluczenia;
c)
okresu wykluczenia. Takie wykluczenie nie powinno przekraczać 10 lat.
Artykuł 107
Kryteria wykluczenia mające zastosowanie do udzielania zamówień
1. Zamówienia nie udziela się kandydatom lub oferentom, którzy w trakcie trwania procedury udzielania zamówień:
a)
pozostają w konflikcie interesów;
b)
są winni błędnego przedstawiania informacji wymaganych przez instytucję zamawiającą jako warunek udziału w procedurze udzielania zamówień lub nie przedłożyli tych informacji;
c)
znajdują się w jednej z sytuacji, o których mowa w art. 106 ust. 1, powodujących wykluczenie z danej procedury udzielania zamówień.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do kryteriów wykluczenia z udziału w procedurze udzielania zamówienia oraz ustalenia dowodów, które mogą przekonująco wykazywać, że nie występuje sytuacja prowadząca do wykluczenia. Ponadto Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących okresu wykluczenia.
Artykuł 108
Centralna baza danych o wykluczeniach
1. Komisja tworzy i prowadzi centralną bazę danych o wykluczeniach. Baza ta zawiera szczegółowe informacje o kandydatach i oferentach znajdujących się w jednej z sytuacji, o których mowa w art. 106, art. 109 ust. 1 lit. b) akapit pierwszy i art. 109 ust. 2 lit. a). Baza ta jest wspólna dla instytucji, agencji wykonawczych oraz organów, o których mowa w art. 208. Parlament Europejski i Rada są co roku informowane o liczbie nowych przypadków i o łącznej liczbie przypadków wprowadzonych do bazy danych.
2. Władze państw członkowskich i państw trzecich oraz organy inne niż te, o których mowa w ust. 1, uczestniczące w wykonaniu budżetu zgodnie z art. 58 i 61, przekazują właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu informacje o kandydatach i oferentach, którzy znajdują się w jednej z sytuacji, o których mowa w art. 106 ust. 1 lit. e) akapit pierwszy, jeżeli postępowanie danego podmiotu naruszyło interesy finansowe Unii. Ten urzędnik zatwierdzający odbiera te informacje i zwraca się do księgowego o wprowadzenie ich do bazy danych.
Władze i organy, o których mowa w akapicie pierwszym, mają dostęp do informacji zawartych w bazie danych, a w stosownych przypadkach mogą na własną odpowiedzialność uwzględnić je przy udzielaniu zamówień związanych z wykonywaniem budżetu.
3. EBC, EBI i Europejski Fundusz Inwestycyjny mają dostęp do informacji zawartych w bazie danych na potrzeby ochrony własnych środków finansowych, a w stosownych przypadkach mogą na własną odpowiedzialność uwzględnić je przy udzielaniu zamówień zgodnie z własnymi zasadami udzielania zamówień.
Przekazują one Komisji informacje o kandydatach i oferentach znajdujących się w jednej z sytuacji, o których mowa w art. 106 ust. 1 lit. e) akapit pierwszy, jeżeli postępowanie danych podmiotów naruszyło interesy finansowe Unii.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do centralnej bazy danych o wykluczeniach, zgodnie z art. 210, wraz z definicją dotyczącą znormalizowanych procedur oraz specyfikacji technicznych odnoszących się do funkcjonowania bazy danych.
5. Organom państw trzecich można przyznać dostęp tylko wtedy, gdy spełnione są zasady określone w art. 9 rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i po dokonaniu oceny danego indywidualnego przypadku.
Artykuł 109
Kary administracyjne i finansowe
1. Instytucja zamawiająca może nałożyć kary administracyjne lub finansowe na:
a)
wykonawców, kandydatów lub oferentów w przypadkach, o których mowa w art. 107 ust. 1 lit. b);
b)
wykonawców uznanych za winnych poważnego naruszenia zobowiązań wynikających z zamówień finansowanych z budżetu.
We wszystkich przypadkach instytucja zamawiającą musi jednak najpierw umożliwić zainteresowanej osobie przedstawienie uwag.
2. Kary, o których mowa w ust. 1, są proporcjonalne do znaczenia zamówienia oraz powagi uchybienia i mogą polegać na:
a)
wykluczeniu danego kandydata, oferenta lub wykonawcy z zamówień lub dotacji finansowanych z budżetu na okres nie dłuższy niż dziesięć lat; lub
b)
zapłacie kar finansowych przez kandydata, oferenta lub wykonawcę do wartości danego zamówienia.
3. W celu zapewnienia lepszej ochrony interesów finansowych Unii instytucje mogą, zgodnie z zasadą proporcjonalności, podjąć decyzję o opublikowaniu swoich decyzji o nałożeniu kar administracyjnych lub finansowych, o których mowa w ust. 1, po dopełnieniu procedury określonej w ust. 1.
Decyzja o publikacji decyzji o nałożeniu kar administracyjnych lub finansowych, o którym mowa w akapicie pierwszym, uwzględnia w szczególności wagę uchybienia, w tym jego wpływ na interesy finansowe Unii i jej wizerunek, czas, jaki upłynął od momentu zaistnienia uchybienia, czas trwania i powtarzalność danego uchybienia, umyślność bądź stopień zaniedbania, jakiego dopuścił się dany podmiot i podjęte przez niego środki naprawcze.
Decyzję o publikacji włącza się do decyzji o nałożeniu kar administracyjnych lub finansowych, przy czym wyraźnie przewiduje ona publikację decyzji o nałożeniu kar lub jej streszczenia na stronie internetowej instytucji.
Aby zapewnić skutek odstraszający, w opublikowanym streszczeniu podaje się nazwisko osoby odpowiedzialnej za uchybienie, krótki opis uchybienia, program, którego ono dotyczyło, oraz czas trwania wykluczenia lub wysokość kar finansowych.
Publikacja decyzji następuje po wyczerpaniu prawnych środków odwoławczych od tej decyzji lub po upływie terminów przewidzianych na złożenie odwołania, a jej treść pozostaje na danej stronie internetowej do końca okresu wykluczenia lub przez sześć miesięcy od uiszczenia kar finansowych, jeżeli kary te są jedynym wymierzonym środkiem.
W odniesieniu do osób fizycznych decyzja o publikacji jest podejmowana z należytym uwzględnieniem prawa do prywatności i przy należytym poszanowaniu praw, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 45/2001.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do różnych kar administracyjnych i finansowych nakładanych na oferentów lub kandydatów, którzy złożyli fałszywe oświadczenia, popełnili poważne błędy, dopuścili się nieprawidłowości lub nadużyć finansowych lub zostali uznani za winnych poważnego naruszenia zobowiązań umownych.
Artykuł 110
Kryteria udzielania zamówień
1. Zamówienia udzielane są na podstawie kryteriów mających zastosowanie do treści danej oferty po sprawdzeniu - zgodnie z kryteriami wyboru określonymi w dokumentach dotyczących zaproszenia do składania ofert - zdolności podmiotów gospodarczych niewykluczonych na mocy art. 106 i 107 oraz art. 109 ust. 2 lit. a).
2. Zamówienia są udzielane w drodze procedury automatycznego udzielania zamówień lub w drodze procedury przyjęcia oferty najbardziej korzystnej ekonomicznie.
3. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących określenia kryteriów wyboru i udzielania zamówień, zgodnie z art. 210. Ponadto Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących dokumentów dowodzących możliwości gospodarczych i finansowych oraz stanowiących dowód zdolności technicznej i zawodowej, a także szczegółowych zasad odnoszących się do aukcji elektronicznych oraz rażąco niskich ofert.
Artykuł 111
Składanie ofert
1. Zasady składania ofert gwarantują prawdziwą konkurencję oraz poufność treści ofert do momentu równoczesnego otwarcia wszystkich ofert.
2. Za pomocą właściwych środków i przy zastosowaniu art. 95 Komisja zapewnia oferentom możliwość przedłożenia treści ofert oraz wszelkich dokumentów potwierdzających w formie elektronicznej („elektroniczne zamówienia publiczne”).
W terminie z dnia 28 października 2014 r. oraz w regularnych odstępach czasu po tym terminie Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z postępów we wdrażaniu niniejszego przepisu.
3. Instytucja zamawiająca może, o ile uzna to za właściwe i proporcjonalne, zażądać od oferentów złożenia z wyprzedzeniem wadium gwarantującego, że złożone oferty nie zostaną wycofane.
4. Z wyjątkiem zamówień o niskiej wartości, o których mowa w art. 104 ust. 3 wnioski i oferty otwiera specjalnie wyznaczona w tym celu komisja otwierająca. Wszystkie oferty i wnioski uznane przez komisję za niespełniające ustanowionych warunków są odrzucane.
5. Wszystkie wnioski o dopuszczenie do udziału lub oferty uznane przez komisję otwierającą za spełniające ustanowione warunki podlegają ocenie na podstawie kryteriów przewidzianych w dokumentach odnoszących się do zaproszeń do składania ofert, w celu zaproponowania instytucji zamawiającej udzielenia zamówienia lub w celu przeprowadzenia aukcji elektronicznej.
6. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad składania ofert oraz ustalania terminów przyjmowania ofert i wniosków o dopuszczenie do udziału, czasu, przez jaki można się zapoznawać z dokumentacją zaproszenia do składania ofert, i terminów mających zastosowanie w przypadkach pilnych. Ponadto Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących poszczególnych metod komunikacji oraz szczegółowych zasad odnoszących się do możliwości wnoszenia wadium, otwierania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału oraz komitetu oceniającego oferty i wnioski o dopuszczenie do udziału.
Artykuł 112
Zasady równego traktowania i przejrzystości
1. Podczas trwania procedury udzielania zamówienia wszelkie kontakty między instytucją zamawiającą a kandydatami lub oferentami muszą spełniać warunki gwarantujące przejrzystość i równe traktowanie. Nie mogą one prowadzić do zmiany warunków zamówienia lub treści pierwotnej oferty.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do zasad równego traktowania i przejrzystości, zgodnie z art. 210. Ponadto Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących dozwolonych kontaktów między instytucjami zamawiającymi a oferentami podczas procedury udzielania zamówienia, minimalnych wymogów w kwestii pisemnego zapisu oceny oraz minimalnych informacji na temat decyzji podjętej przez instytucję zamawiającą.
Artykuł 113
Decyzja o udzieleniu zamówienia
1. Urzędnik zatwierdzający decyduje o tym, komu ma być udzielone zamówienie, zgodnie z kryteriami wyboru i udzielenia zamówienia ustanowionymi z wyprzedzeniem w dokumentach odnoszących się do zaproszeń do składania ofert i zasadach udzielania zamówień.
2. Instytucja zamawiająca powiadamia wszystkich kandydatów lub oferentów, których wnioski lub oferty zostały odrzucone, o podstawach podjęcia tej decyzji oraz o okresie zawieszenia, o którym mowa w art. 118 ust. 2. Instytucja zamawiająca powiadamia wszystkich oferentów, którzy spełniają kryteria wykluczenia i wyboru i którzy złożyli stosowny wniosek na piśmie, o charakterystyce i czynnikach decydujących o relatywnej przewadze wybranej oferty oraz imieniu i nazwisku lub nazwie oferenta, któremu udzielono zamówienia.
Niektórych szczegółowych informacji nie trzeba jednak ujawniać, jeżeli ich ujawnienie utrudniłoby stosowanie prawa, byłoby sprzeczne z interesem publicznym lub zaszkodziłoby uzasadnionym interesom gospodarczym przedsiębiorstw publicznych lub prywatnych albo zakłóciłoby uczciwą konkurencję między tymi przedsiębiorstwami.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do decyzji o udzieleniu zamówienia oraz do podpisania i wykonania zamówienia, zgodnie z art. 210.
Artykuł 114
Unieważnienie procedury udzielenia zamówienia
Instytucja zamawiająca może przed podpisaniem umowy zrezygnować z zamówienia lub unieważnić procedurę udzielenia zamówienia, przy czym oferenci ani kandydaci nie są uprawnieni do dochodzenia odszkodowania.
Decyzja musi być uzasadniona i przekazana kandydatom lub oferentom.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad unieważnienia procedury udzielania zamówienia, zgodnie z art. 210.
Sekcja 4
Zabezpieczenia i działania naprawcze
Artykuł 115
Zabezpieczenia
Za wyjątkiem zamówień o niskiej wartości instytucja zamawiająca może, jeżeli uzna to za właściwe i proporcjonalne w poszczególnych przypadkach i w oparciu o analizę ryzyka, zażądać od wykonawców złożenia zabezpieczenia w celu:
a)
zapewnienia pełnego wykonania zamówienia; lub
b)
ograniczenia ryzyka finansowego związanego z wypłaceniem płatności zaliczkowych.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad, w tym kryteriów analizy ryzyka, odnoszących się do zabezpieczeń wymaganych od wykonawców, zgodnie z art. 210.
Artykuł 116
Błędy, nieprawidłowości i nadużycia finansowe w toku procedury
1. W przypadku ustalenia, że w procedurze udzielania zamówień popełniono istotne błędy, nieprawidłowości lub nadużycia finansowe, instytucja zamawiająca zawiesza procedurę i może podjąć wszelkie niezbędne środki, łącznie z unieważnieniem procedury.
Jeżeli po udzieleniu zamówienia okaże się, że w procedurze udzielania zamówień lub przy jego realizacji popełniono istotne błędy, nieprawidłowości lub nadużycia finansowe, instytucja zamawiająca może, w zależności od tego, na jakim etapie znajduje się procedura, odstąpić od zawarcia umowy na wykonanie zamówienia, zawiesić jej wykonanie lub, w stosownych przypadkach, rozwiązać ją.
Jeżeli te błędy, nieprawidłowości lub nadużycia finansowe powstały po stronie wykonawcy, instytucja zamawiająca może dodatkowo odmówić dokonania płatności, odzyskać już zapłacone kwoty albo rozwiązać wszystkie umowy zawarte z tym wykonawcą, proporcjonalnie do wagi błędów, nieprawidłowości lub nadużyć finansowych.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad zawieszania zamówienia w razie błędów, nieprawidłowości lub nadużyć finansowych, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 2
Przepisy mające zastosowanie do zamówień udzielanych przez instytucje na własny rachunek
Artykuł 117
Instytucja zamawiająca
1. Instytucje uznawane są za instytucje zamawiające w przypadku zamówień udzielanych na ich własny rachunek. Delegują one, zgodnie z art. 65, uprawnienia niezbędne do sprawowania funkcji instytucji zamawiającej.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad delegowania funkcji instytucji zamawiającej, w tym określenia odpowiednich poziomów do obliczania progów, zgodnie z art. 210.
Artykuł 118
Obowiązujące progi
1. Z zastrzeżeniem części drugiej tytuł IV w dyrektywie 2004/18/WE ustanawia się progi decydujące o:
a)
zasadach publikacji, o których mowa w art. 103;
b)
wyborze procedur, o których mowa w art. 104 ust. 1;
c)
odpowiednich terminach.
2. Z zastrzeżeniem wyjątków i warunków określonych w aktach delegowanych przyjętych na mocy niniejszego rozporządzenia, instytucja zamawiająca, w przypadku zamówień objętych zakresem dyrektywy 2004/18/WE, podpisuje daną umowę lub umowę ramową z wybranym oferentem nie wcześniej niż po upływie okresu zawieszenia.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do mających zastosowanie progów, zamówień odrębnych i zamówień dzielonych na części, szacowania wartości niektórych zamówień oraz okresu zawieszenia przed podpisaniem zamówienia, zgodnie z art. 210.
Artykuł 119
Zasady udziału w procedurach przetargowych
1. Uczestniczyć w procedurach przetargowych mogą na jednakowych warunkach wszystkie osoby fizyczne i prawne objęte zakresem stosowania Traktatów oraz wszystkie osoby fizyczne i prawne z państw trzecich, które zawarły specjalne porozumienie z Unią w dziedzinie zamówień publicznych, na warunkach określonych w tym porozumieniu.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 210 dotyczących szczegółowych zasad w sprawie dowodów wymaganych w odniesieniu do dopuszczenia do udziału w zamówieniach.
2. OLAF wykonuje przyznane Komisji w rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (18) uprawnienie do prowadzenia inspekcji i kontroli na miejscu, a zgodnie z obowiązującymi porozumieniami w sprawie współpracy i wzajemnej pomocy - w państwach trzecich i w pomieszczeniach organizacji międzynarodowych.
Artykuł 120
Zasady zamówień Światowej Organizacji Handlu
Jeżeli zastosowanie ma Wielostronne Porozumienie w sprawie Zamówień Publicznych zawarte w ramach Światowej Organizacji Handlu, zamówienia są również otwarte dla obywateli państw, które ratyfikowały to porozumienie, na warunkach w nim ustanowionych.
TYTUŁ VI
DOTACJE
ROZDZIAŁ 1
Zakres i formy dotacji
Artykuł 121
Zakres dotacji
1. Dotacje są bezpośrednimi wkładami finansowymi przyznawanymi z budżetu na zasadzie darowizny na finansowanie dowolnego spośród następujących rodzajów działań:
a)
działania mającego przyczynić się do osiągnięcia celu stanowiącego część polityki Unii;
b)
funkcjonowania organu, który dąży do osiągnięcia celu leżącego w ogólnym interesie Unii lub realizuje cel należący do polityki Unii lub wspierający tę politykę („dotacja na działalność”).
Dotacje udzielane są na podstawie pisemnej umowy albo decyzji Komisji przekazanej wnioskodawcy otrzymującemu dotację.
Komisja może wprowadzić bezpieczne elektroniczne systemy wymiany informacji z beneficjentami.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowego określenia zakresu dotacji, a także zasad określających, czy należy zastosować umowę o udzielenie dotacji, czy decyzję o udzieleniu dotacji, zgodnie z art. 210. Ponadto Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do elektronicznych systemów wymiany informacji, w tym warunków, na jakich dokumenty złożone za pomocą takich systemów, w tym umowy w sprawie udzielenia dotacji, są uznawane za oryginały i podpisane, a także stosowania ramowych umów o partnerstwie, zgodnie z art. 210.
2. W rozumieniu niniejszego tytułu dotacjami nie są:
a)
wydatki na członków i personel instytucji oraz środki przeznaczone na szkoły europejskie;
b)
zamówienia publiczne, o których mowa w art. 101, oraz środki pomocowe wypłacane w ramach pomocy makrofinansowej i wsparcia budżetowego;
c)
instrumenty finansowe, jak również pakiety akcji lub udziałów lub udziały w kapitale międzynarodowych instytucji finansowych, takich jak Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR) czy wyspecjalizowanych organów Unii, takich jak Europejski Fundusz Inwestycyjny;
d)
składki członkowskie płacone przez Unię na rzecz organów, których jest członkiem;
e)
wydatki wykonywane w trybie zarządzania dzielonego i zarządzania pośredniego w rozumieniu art. 58, 59 i 60, z zastrzeżeniem odmiennych przepisów finansowych mających zastosowanie do budżetu podmiotów lub osób, którym powierzono zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) lub w umowach o delegowaniu zadań;
f)
wkłady wnoszone na rzecz agencji wykonawczych, o których mowa w art. 62 zgodnie z ustanawiającymi je aktami podstawowymi;
g)
wydatki związane z rynkami rybołówstwa zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. f) rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (19);
h)
spłaty wydatków na podróże i koszty pobytu poniesionych przez osoby zaproszone lub upoważnione przez instytucje lub, w stosownych przypadkach, wszelkie innego rodzaju rekompensaty wypłacane takim osobom;
i)
nagrody przyznane za zwycięstwo w konkursie, do których zastosowanie ma część pierwsza tytuł VII.
3. Obniżone stopy oprocentowania i subwencje na opłaty gwarancyjne traktuje się jak dotacje, pod warunkiem że nie zostały połączone w jeden środek z instrumentami finansowymi, o czym mowa w części pierwszej tytuł VIII.
Tego rodzaju obniżone stopy i subwencje podlegają przepisom niniejszego tytułu z następującymi wyjątkami:
a)
zasada współfinansowania ustanowiona w art. 125 ust. 3;
b)
zasada niedochodowości (non-profit) ustanowiona w art. 125 ust. 4;
c)
w przypadku działań, których celem jest poprawa możliwości finansowych beneficjenta lub generowanie dochodów - ocena możliwości finansowych wnioskodawcy zgodnie z art. 132 ust. 1.
4. Każda instytucja może udzielać dotacje na działania w zakresie komunikacji, jeżeli z należycie uzasadnionych powodów skorzystanie z procedury udzielania zamówień publicznych nie jest właściwe.
Artykuł 122
Beneficjenci
1. Jeżeli kilka osób podmiotów spełnia kryteria udzielania dotacji, a razem tworzą one jeden podmiot, podmiot ten można traktować jak pojedynczego beneficjenta, również w przypadku gdy podmiot ten został utworzony specjalnie w celu realizacji działania finansowanego w drodze dotacji.
2. Do celów niniejszego tytułu następujące podmioty uznaje się za podmioty stowarzyszone z beneficjentem:
a)
podmioty tworzące razem jednego beneficjenta zgodnie z ust. 1;
b)
podmioty spełniające kryteria kwalifikowalności i które nie znajdują się w jednej z sytuacji, o których mowa w art. 131 ust. 4, oraz które mają związki z beneficjentem, zwłaszcza związki prawne lub kapitałowe, nieograniczone do danego działania, i które nie zostały nawiązane wyłącznie w celu jego realizacji.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących minimalnej treści umów lub decyzji o udzieleniu dotacji, zwłaszcza jeżeli dotację udzielono kilku podmiotom, a także szczególnych obowiązków ewentualnego koordynatora oraz pozostałych beneficjentów, mającego zastosowanie systemu odpowiedzialności i warunków dodawania lub usuwania beneficjenta.
Artykuł 123
Formy dotacji
1. Dotacje mogą mieć następujące formy:
a)
zwrot określonej części faktycznie poniesionych kosztów kwalifikowalnych, o których mowa w art. 126;
b)
zwrot na podstawie kosztów jednostkowych;
c)
płatności ryczałtowe;
d)
finansowanie według stawek zryczałtowanych;
e)
połączenie form dotacji, o których mowa w lit. a)-d).
2. Określając odpowiednią formę dotacji, w jak największym możliwym stopniu uwzględnia się interesy i metody rachunkowości potencjalnych beneficjentów.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących zasad odnoszących się do poszczególnych form dotacji, w tym dotacji o niskiej wartości, zgodnie z art. 210.
Artykuł 124
Płatności ryczałtowe, koszty jednostkowe i finansowanie według stawek zryczałtowanych
1. Bez uszczerbku dla przepisów aktu podstawowego zezwala się na stosowanie płatności ryczałtowych, kosztów jednostkowych oraz finansowania według stawek zryczałtowanych w drodze decyzji Komisji przy poszanowaniu zasady równego traktowania beneficjentów w tej samej kategorii działań lub programów prac.
Jeżeli maksymalna kwota pojedynczej dotacji nie przekracza kwoty dotacji o niskiej wartości, to zatwierdzić ją może właściwy urzędnik zatwierdzający.
2. Zatwierdzenie opiera się co najmniej na następujących elementach:
a)
uzasadnieniu stosowności takich form finansowania w odniesieniu do charakteru wspieranych działań lub programów prac, a także ryzyka nieprawidłowości i nadużyć finansowych oraz kosztów kontroli;
b)
wskazaniu kosztów lub kategorii kosztów pokrywanych w drodze płatności ryczałtowych, kosztów jednostkowych lub finansowania według stawek zryczałtowanych, z wykluczeniem kosztów niekwalifikowalnych zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami Unii;
c)
opisie metod ustalania płatności ryczałtowych, kosztów jednostkowych lub finansowania według stawek zryczałtowanych, a także warunków pozwalających na wystarczające zapewnienie przestrzegania zasady niedochodowości (non-profit) i współfinansowania oraz unikania podwójnego finansowania kosztów. Metody te opierają się na:
(i)
danych statystycznych lub podobnych obiektywnych środkach; lub
(ii)
indywidualnym podejściu do beneficjentów przez odniesienie do zatwierdzonych lub mogących podlegać audytowi danych historycznych dotyczących beneficjenta lub do jego zwyczajowej praktyki księgowania kosztów.
3. W przypadku zatwierdzenia odniesienia do zwyczajowej praktyki księgowania kosztów przez beneficjenta właściwy urzędnik zatwierdzający może dokonać oceny ex ante zgodności tych praktyk z warunkami określonymi w ust. 2 lub zastosować odpowiednią strategię kontroli ex post.
Jeżeli zgodność zwyczajowej praktyki księgowania kosztów przez beneficjenta z warunkami, o których mowa w ust. 2, ustalono ex ante, to kwot płatności ryczałtowych, kosztów jednostkowych lub finansowania według stawek zryczałtowanych określonych przez zastosowanie tej praktyki nie podważa się w kontrolach ex post.
Właściwy urzędnik zatwierdzający może uznać, że zwyczajowa praktyka księgowania kosztów przez beneficjenta jest zgodna z warunkami, o których mowa w ust. 2, jeżeli jest ona akceptowana przez organy krajowe w porównywalnych systemach finansowania.
4. Umowa lub decyzja o udzieleniu dotacji mogą dopuszczać lub wymagać finansowania kosztów pośrednich beneficjenta na podstawie stawek zryczałtowanych maksymalnie do wysokości 7 % łącznych kwalifikowalnych bezpośrednich kosztów danego działania, chyba że beneficjent otrzymał dotację na działalność finansowaną z budżetu. Pułap wynoszący 7 % można przekroczyć na mocy uzasadnionej decyzji Komisji.
5. Właściciele MŚP i inne osoby fizyczne nieotrzymujące wynagrodzenia mogą zadeklarować kwalifikowalne koszty na personel za pracę wykonaną w ramach danego działania lub programu prac w oparciu o koszty jednostkowe określone w drodze decyzji Komisji.
6. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do płatności ryczałtowych, kosztów jednostkowych i finansowania według stawek zryczałtowanych, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 2
Zasady
Artykuł 125
Ogólne zasady mające zastosowanie do dotacji
1. Dotacje podlegają zasadom przejrzystości i równego traktowania.
2. Bez uszczerbku dla przepisów art. 130 dotacje nie mogą być kumulatywne ani przyznawane z mocą wsteczną.
3. Dotacje wiążą się ze współfinansowaniem, bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych ustawionych w części drugiej tytuł IV.
Jeżeli niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, przepisy regulujące funkcjonowanie partii politycznych na szczeblu europejskim i zasady dotyczące ich finansowania określa rozporządzenie (WE) nr 2004/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie przepisów regulujących partie polityczne na poziomie europejskim oraz zasad ich finansowania (20).
4. Celem ani skutkiem dotacji nie może być osiągnięcie zysku w ramach działania lub programu prac beneficjenta („zasada niedochodowości”).
Przepisów akapitu pierwszego nie stosuje się do:
a)
działań mających na celu poprawę możliwości finansowych beneficjenta lub działań generujących dochód w celu zagwarantowania ich ciągłości po upływie okresu finansowania przez Unię przewidzianego w decyzji lub umowie o udzielenie dotacji;
b)
stypendiów naukowych, badawczych lub szkoleniowych wypłacanych osobom fizycznym;
c)
innego wsparcia bezpośredniego wypłacanego osobom fizycznym najbardziej potrzebującym, takim jak bezrobotni i uchodźcy;
d)
dotacji opartych na stawkach zryczałtowanych, płatnościach ryczałtowych lub kosztach jednostkowych, jeżeli spełniają one warunki określone w art. 124 ust. 2;
e)
dotacji o niskiej wartości.
W przypadku wypracowania zysku Komisja jest uprawniona do odzyskania odsetka zysku odpowiadającego wkładowi Unii w koszty kwalifikowalne faktycznie poniesione przez beneficjenta w celu realizacji działania lub programu prac.
5. Do celów niniejszego tytułu zysk definiuje się jako nadwyżkę wpływów w stosunku do kosztów kwalifikowalnych poniesionych przez beneficjenta, w momencie złożenia wniosku o płatność salda.
Wpływy, o których mowa w akapicie pierwszym, są ograniczone do przychodów wygenerowanych przez dane działanie lub program prac oraz do wkładów finansowych przeznaczonych wyraźnie przez darczyńców na finansowanie kosztów kwalifikowalnych.
W przypadku dotacji na działalność kwot przeznaczonych na tworzenie rezerw nie uwzględnia się do celów sprawdzenia zgodności z zasadą niedochodowości (non-profit).
6. Jeżeli partia polityczna na szczeblu Unii na koniec roku budżetowego, na który udzielono jej dotację na działalność, osiągnie nadwyżkę dochodów nad wydatkami, to w drodze odstępstwa od zasady niedochodowości ustanowionej w ust. 4 część tej nadwyżki odpowiadającą maksimum 25 % łącznych przychodów w danym roku można przenieść na kolejny rok, pod warunkiem że zostanie ona wykorzystana przed końcem pierwszego kwartału tego kolejnego roku.
Przy sprawdzaniu zgodności z zasadą niedochodowości (non-profit) nie są uwzględniane zasoby własne, w szczególności darowizny i składki członkowskie, ujęte łącznie w rocznych operacjach partii politycznych na szczeblu Unii, których wysokość przekracza 15 % kosztów kwalifikowalnych ponoszonych przez beneficjenta.
Akapit drugi nie ma zastosowania, jeżeli rezerwa finansowa partii politycznej na szczeblu Unii przekracza 100 % jej średnich rocznych dochodów.
7. Dotacje mogą być udzielane EBI lub Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu na działania z zakresu pomocy technicznej bez zaproszenia do składania wniosków. W takich przypadkach nie ma zastosowania art. 131 ust. 2 do 5 oraz art. 132 ust. 1.
8. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących uzupełnienia zasad ogólnych mających zastosowanie do dotacji, w tym zasad niedochodowości (non-profit) i współfinansowania, zgodnie z art. 210. Ponadto Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących definicji pomocy technicznej, zgodnie z art. 210.
Artykuł 126
Koszty kwalifikowalne
1. Dotacje nie przekraczają ogólnego pułapu wyrażonego jako wartość bezwzględna ustanowiona na podstawie szacunkowych kosztów kwalifikowalnych.
Dotacje nie przekraczają kosztów kwalifikowalnych.
2. Koszty kwalifikowalne to faktycznie poniesione przez beneficjenta dotacji koszty spełniające wszystkie poniższe kryteria:
a)
zostały poniesione w czasie trwania działania lub programu prac, z wyjątkiem kosztów powiązanych ze sprawozdaniami końcowymi i świadectwami audytu;
b)
są wskazane w szacunkowym łącznym budżecie danego działania lub programu prac;
c)
są niezbędne do realizacji działania lub programu prac, na które przyznano dotację;
d)
możliwa jest ich identyfikacja i weryfikacja, w szczególności są one ujmowane w zapisach księgowych beneficjenta i ustalane zgodnie z mającymi zastosowanie standardami rachunkowości kraju, w którym beneficjent ma siedzibę, oraz zgodnie ze zwyczajową praktyką księgowania kosztów przez beneficjenta;
e)
są zgodne z wymogami mających zastosowanie przepisów podatkowych i socjalnych;
f)
są racjonalne, uzasadnione i zgodne z zasadą należytego zarządzania finansami, w szczególności jeżeli chodzi o oszczędność i wydajność.
3. W zaproszeniach do składania wniosków określa się kategorie kosztów uznawanych za kwalifikujące się do finansowania przez Unię.
Bez uszczerbku dla przepisów aktu podstawowego i w uzupełnieniu ust. 2 następujące kategorie kosztów są kwalifikowalne, jeżeli właściwy urzędnik zatwierdzający za takie je uzna w zaproszeniu do składania wniosków:
a)
koszty związane z zabezpieczeniem płatności zaliczkowych wniesionym przez beneficjenta dotacji, jeżeli takiego zabezpieczenia wymaga właściwy urzędnik zatwierdzający zgodnie z art. 134 ust. 1;
b)
koszty związane z audytami zewnętrznymi, jeżeli takich audytów wymaga właściwy urzędnik zatwierdzający;
c)
podatek od wartości dodanej („VAT”), jeżeli nie jest odzyskiwany zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami krajowymi o VAT i został uiszczony przez beneficjenta innego niż osoba niebędąca podatnikiem w rozumieniu art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (21);
d)
koszty amortyzacji, pod warunkiem że zostały faktycznie poniesione przez beneficjenta;
e)
koszty wynagrodzenia pracowników administracji krajowej w zakresie, w jakim są one powiązane z kosztami działalności, której dany organ publiczny by nie wykonywał, gdyby dany projekt nie był realizowany.
4. W ramach zaproszenia do składania wniosków właściwy urzędnik zatwierdzający może zaakceptować jako kwalifikowalne koszty poniesione przez podmioty stowarzyszone z beneficjentem opisane w art. 122. W takim przypadku zastosowanie mają łącznie następujące warunki:
a)
dane podmioty są wskazane w umowie lub decyzji o udzieleniu dotacji;
b)
dane podmioty przestrzegają zasad mających zastosowanie do beneficjenta zgodnie z umową lub decyzją o udzieleniu dotacji w odniesieniu do kwalifikowalności kosztów, a także praw do prowadzenia weryfikacji i audytu przysługujących Komisji, OLAF i Trybunałowi Obrachunkowemu.
5. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących dokładniejszego określenia kosztów kwalifikowalnych, zgodnie z art. 210.
Artykuł 127
Współfinansowanie w formie wkładu rzeczowego
1. Współfinansowania w formie wkładu rzeczowego nie uwzględnia się do celów obliczania zysku wygenerowanego przez dotację.
2. Właściwy urzędnik zatwierdzający może zaakceptować współfinansowanie w formie wkładu rzeczowego, jeżeli zostanie ono uznane za konieczne lub stosowne. Jeśli współfinansowanie w formie wkładu rzeczowego proponuje się jako uzupełnienie dotacji o niskiej wartości, a właściwy urzędnik zatwierdzający zdecydował o jego odrzuceniu, uzasadnia on, dlaczego nie jest ono konieczne lub stosowne.
Taki wkład nie może przekraczać:
a)
kosztów faktycznie poniesionych przez osoby trzecie i należycie popartych dokumentami księgowymi;
b)
albo, w razie braku takich dokumentów, kosztów odpowiadających kosztom ogólnie przyjętym na danym rynku.
Wkłady rzeczowe są odrębnie wyszczególniane w preliminarzu budżetowym w celu odzwierciedlenia łącznych środków przeznaczonych na dane działanie. Ich koszt jednostkowy szacuje się we wstępnym budżecie i nie podlega on późniejszym zmianom.
Wkłady rzeczowe muszą być zgodne z krajowymi przepisami podatkowymi i dotyczącymi zabezpieczenia społecznego.
Artykuł 128
Przejrzystość
1. Dotacje udzielane są na podstawie programu prac, publikowanego przed jego realizacją.
Program prac realizowany jest przez publikowanie zaproszeń do składania wniosków, z wyjątkiem należycie uzasadnionych, wyjątkowych, pilnych przypadków lub jeżeli sytuacja beneficjenta lub specyfika działania nie pozostawiają możliwości wyboru w odniesieniu do danego działania, lub jeżeli beneficjent jest wskazany w akcie podstawowym.
Przepisy akapitu pierwszego nie mają zastosowania do środków pomocy przeznaczonych na operacje zarządzania kryzysowego, ochrony ludności lub pomocy humanitarnej.
2. W zaproszeniach do składania wniosków określa się planowaną datę, do której wszyscy wnioskodawcy zostaną poinformowani o wynikach oceny ich wniosków, oraz orientacyjną datę podpisania umów w sprawie udzielenia dotacji lub powiadomienia o decyzjach w sprawie udzielenia dotacji.
Daty te ustala się w oparciu o następujące okresy:
a)
w przypadku informowania wszystkich wnioskodawców o wyniku oceny ich wniosków, maksimum sześć miesięcy od ostatecznej daty składania kompletnych wniosków;
b)
w przypadku podpisywania umów w sprawie udzielenia dotacji z wnioskodawcami lub powiadomienie ich o decyzjach w sprawie udzielenia dotacji, maksimum trzy miesiące od daty poinformowania wnioskodawców, że zostali wybrani.
Okresy te mogą być dostosowane w celu uwzględnienia czasu potrzebnego na dopełnienie procedur szczególnych, jakich może wymagać akt podstawowy zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (22), a w wyjątkowych, należycie uzasadnionych przypadkach mogą być przekroczone, zwłaszcza w przypadku działań złożonych, jeżeli wpłynęła duża liczba wniosków lub wystąpiły opóźnienia, które można przypisać wnioskodawcom.
Delegowany urzędnik zatwierdzający w swoim rocznym sprawozdaniu z działalności przedstawia średni czas upływający do poinformowania wnioskodawców i podpisania umów o udzieleniu dotacji lub powiadomienia o decyzjach o udzieleniu dotacji. W razie przekroczenia okresów, o których mowa w akapicie drugim, delegowany urzędnik zatwierdzający podaje powody, a jeżeli sytuacja ta nie jest należycie uzasadniona zgodnie z akapitem trzecim, proponuje działania naprawcze.
3. Informacje o wszystkich dotacjach udzielonych w ciągu roku budżetowego podlegają corocznej publikacji zgodnie z art. 35 ust. 2 i 3.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad regulujących wymogi odnoszące się do programu prac, treści zaproszeń do składania wniosków, wyjątków od zaproszeń do składania wniosków, informacji dla wnioskodawców i publikacji ex post, zgodnie z art. 210.
Artykuł 129
Zasada niełączenia dotacji
1. Każde działanie może być podstawą przyznania tylko jednej dotacji budżetowej jednemu beneficjentowi, chyba że właściwe akty podstawowe stanowią inaczej.
W ciągu roku budżetowego danemu beneficjentowi można przyznać z budżetu tylko jedną dotację na działalność.
Wnioskodawca bezzwłocznie powiadamia urzędników zatwierdzających o wszelkich wielokrotnych wnioskach i wielokrotnych dotacjach odnoszących się do tego samego działania lub do tego samego programu prac.
W żadnych okolicznościach te same koszty nie mogą być dwukrotnie finansowane z budżetu.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do zasady niełączenia dotacji, zgodnie z art. 210.
Artykuł 130
Zasada niedziałania wstecz
1. Dotację można udzielić na działanie, które już się rozpoczęło, pod warunkiem że wnioskodawca może wykazać konieczność rozpoczęcia działania przed podpisaniem umowy o udzielenie dotacji lub powiadomieniem o decyzji o udzieleniu dotacji.
W takich przypadkach koszty kwalifikujące się do finansowania nie mogą być poniesione przed dniem przedłożenia wniosku o udzielenie dotacji, z wyjątkiem należycie uzasadnionych, wyjątkowych przypadków przewidzianych w akcie podstawowym lub w przypadku niezwykle pilnej pomocy z zakresu zarządzania kryzysowego, operacji ochrony ludności i pomocy humanitarnej lub w sytuacjach grożących bezpośrednim lub natychmiastowym przerodzeniem się w konflikt zbrojny lub destabilizacją kraju, jeżeli wczesne zaangażowanie się Unii może mieć zasadnicze znaczenie dla zapobieżenia konfliktowi.
Nie można przyznać z mocą wsteczną dotacji na działania już zakończone.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad w sprawie zasady nie działania prawa z mocą wsteczną, zgodnie z art. 210.
2. W przypadku dotacji na działalność umowa o udzieleniu dotacji jest podpisywana lub decyzja o udzieleniu dotacji jest przekazywana w ciągu sześciu miesięcy po rozpoczęciu roku budżetowego beneficjenta. Koszty kwalifikujące się do finansowania nie mogą zostać poniesione przed złożeniem wniosku o udzielenie dotacji ani przed rozpoczęciem roku budżetowego beneficjenta.
ROZDZIAŁ 3
Procedura udzielania dotacji
Artykuł 131
Wnioski o udzielenie dotacji
1. Wnioski o udzielenie dotacji przedkładane są na piśmie, w tym w stosownych przypadkach w bezpiecznym formacie elektronicznym.
Komisja umożliwia składanie wniosków o dotacje w formie elektronicznej, jeżeli uzna to za możliwe.
2. Wnioski o udzielenie dotacji kwalifikują się do rozpatrzenia, jeśli przedkładane są przez:
a)
osoby prawne; lub
b)
osoby fizyczne, jeśli wymaga tego rodzaj lub charakter działania lub cel realizowany przez wnioskodawcę.
Do celów lit. a) akapit pierwszy wnioski o udzielenie dotacji mogą kwalifikować się do rozpatrzenia, jeżeli przedkładane są przez podmioty nieposiadające osobowości prawnej na podstawie mającego zastosowanie prawa krajowego, pod warunkiem że ich przedstawiciele są uprawnieni do podejmowania w imieniu danego podmiotu zobowiązań prawnych oraz dają gwarancję ochrony interesów finansowych Unii równorzędnej z ochroną, jaką dają osoby prawne;
3. We wniosku określa się status prawny wnioskodawcy oraz wykazuje jego finansową i operacyjną zdolność do realizacji proponowanego działania lub programu prac.
W tym celu wnioskodawca składa oświadczenie oraz - o ile nie jest to dotacja o niskiej wartości - wszelkie dokumenty potwierdzające, których właściwy urzędnik zatwierdzający zażąda na podstawie oceny ryzyka. Wymagane dokumenty są wymieniane w zaproszeniu do składania wniosków.
Weryfikacja zdolności finansowej nie ma zastosowania do osób fizycznych otrzymujących stypendia, do najbardziej potrzebujących osób fizycznych otrzymujących wsparcie bezpośrednie, do organów publicznych ani do organizacji międzynarodowych. Właściwy urzędnik zatwierdzający może, stosownie do oceny ryzyka, odstąpić od obowiązku weryfikacji zdolności operacyjnej organów publicznych lub organizacji międzynarodowych.
4. Artykuł 106 ust. 1, art. 107, 108 i 109 mają zastosowanie także do wnioskodawców ubiegających się o dotację. Wnioskodawcy oświadczają, że nie znajdują się w żadnej z sytuacji, o których mowa w tych artykułach. Właściwy urzędnik zatwierdzający nie wymaga jednak takiego oświadczenia w następujących przypadkach:
a)
dotacje o niskiej wartości;
b)
gdy takie oświadczenie zostało niedawno przedłożone w innej procedurze udzielania dotacji.
5. Właściwy urzędnik zatwierdzający może nakładać na wnioskodawców skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary administracyjne i finansowe, zgodnie z art. 109.
Kary takie mogą zostać nałożone także na beneficjentów, którzy w momencie przedkładania wniosku lub podczas realizacji dotacji złożyli nieprawdziwe oświadczenia, podając informacje wymagane przez właściwego urzędnika zatwierdzającego, lub nie podali tych informacji.
6. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad regulujących ustalenia odnoszące się do wniosków o udzielenie dotacji, dowodów na niewystępowanie sytuacji powodującej wykluczenie, wnioskodawców niemających osobowości prawnej, osób prawnych składających się na jednego wnioskodawcę, kar finansowych i administracyjnych, kryteriów kwalifikowalności i dotacji o niskiej wartości.
Artykuł 132
Kryteria wyboru i przyznawania
1. Kryteria wyboru ogłoszone z wyprzedzeniem w zaproszeniu do składania wniosków pozwalają ocenić możliwość zrealizowania przez wnioskodawcę proponowanego działania lub programu prac.
2. Kryteria udzielania dotacji, ogłoszone z wyprzedzeniem w zaproszeniu do składania wniosków, umożliwiają ocenę jakości przedłożonych wniosków w świetle wyznaczonych celów i priorytetów.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do kryteriów wyboru i udzielania dotacji, zgodnie z art. 210.
Artykuł 133
Procedura oceny
1. W celu wyłonienia wniosków, które mogą uzyskać finansowanie, są one oceniane na podstawie wcześniej ogłoszonych kryteriów wyboru i udzielania dotacji.
2. Właściwy urzędnik zatwierdzający na podstawie oceny przewidzianej w ust. 1 sporządza listę beneficjentów oraz zatwierdzonych kwot.
3. Właściwy urzędnik zatwierdzający powiadamia wnioskodawców na piśmie o decyzji w sprawie ich wniosków. W przypadku nieudzielenia dotacji dana instytucja podaje powody odrzucenia wniosku, odnosząc się w szczególności kryteriów wyboru i udzielania dotacji.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad oceny i udzielania dotacji oraz informowania wnioskodawców, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 4
Płatności i kontrola
Artykuł 134
Zabezpieczenie płatności zaliczkowych
1. Właściwy urzędnik zatwierdzający może, o ile uzna to za właściwe i proporcjonalne, na podstawie analizy poszczególnych przypadków i z zastrzeżeniem analizy ryzyka zażądać od beneficjenta uprzedniego wniesienia zabezpieczenia w celu ograniczenia ryzyka finansowego związanego z wypłatą płatności zaliczkowych.
2. Niezależnie od ust. 1, w przypadku dotacji o niskiej wartości zabezpieczenie nie jest wymagane.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do zabezpieczenia płatności zaliczkowych, zgodnie z art. 210.
Artykuł 135
Wypłata dotacji i kontrole
1. Kwota dotacji nie jest ostateczna do momentu zatwierdzenia przez właściwego urzędnika zatwierdzającego końcowych sprawozdań i sprawozdań rachunkowych, bez uszczerbku dla dalszych weryfikacji przeprowadzanych bez zbędnej zwłoki przez daną instytucję.
2. W razie stwierdzenia, że w procedurze udzielania dotacji wystąpiły poważne błędy, nieprawidłowości, lub nadużycia finansowe, właściwy urzędnik zatwierdzający zawiesza procedurę i może podjąć wszelkie niezbędne środki, łącznie z unieważnieniem procedury. Właściwy urzędnik zatwierdzający natychmiast zgłasza OLAF podejrzenia o nadużyciach finansowych.
3. Jeżeli po udzieleniu dotacji okaże się, że w toku procedury udzielania dotacji lub w trakcie realizacji dotacji wystąpiły poważne błędy, nieprawidłowości, nadużycia finansowe lub naruszenia obowiązków, to właściwy urzędnik zatwierdzający może - w zależności od tego, na jakim etapie znajduje się procedura oraz po uprzednim umożliwieniu wnioskodawcy lub beneficjentowi zgłoszenia uwag:
a)
odmówić podpisania umowy o udzielenie dotacji lub powiadomienia o decyzji o udzieleniu dotacji;
b)
zawiesić realizację dotacji; lub
c)
w stosownych przypadkach, rozwiązać umowę o udzielenie dotacji lub uchylić decyzję o udzieleniu dotacji.
4. Jeżeli tego rodzaju błędy, nieprawidłowości lub nadużycia finansowe można przypisywać beneficjentowi lub jeżeli beneficjent narusza obowiązki spoczywające na nim na mocy umowy lub decyzji o udzieleniu dotacji, właściwy urzędnik zatwierdzający może ponadto obniżyć dotację lub odzyskać kwoty nienależnie wypłacone z tytułu umowy lub decyzji o udzieleniu dotacji, proporcjonalnie do wagi tychże błędów, nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub naruszenia zobowiązań, pod warunkiem umożliwienia beneficjentowi zgłoszenia uwag.
5. Jeżeli kontrole lub audyty wykażą systemowe lub powtarzające się błędy, nieprawidłowości, nadużycia finansowe lub naruszenia obowiązków, które można przypisać beneficjentowi i które mają istotny wpływ na inne dotacje udzielane temu beneficjentowi na podobnych warunkach, to właściwy urzędnik zatwierdzający może zawiesić wykonywanie wszystkich odnośnych dotacji lub, w stosownych przypadkach, rozwiązać odnośne umowy o udzielenie dotacji zawarte z tym beneficjentem lub uchylić decyzje o udzieleniu dotacji dotyczące tego beneficjenta, proporcjonalnie do wagi błędów, nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub naruszeń obowiązków, pod warunkiem umożliwienia beneficjentowi zgłoszenia uwag.
Właściwy urzędnik zatwierdzający może ponadto, po przeprowadzeniu postępowania kontradyktoryjnego, obniżyć dotacje lub odzyskać kwoty wypłacone nienależnie w odniesieniu do wszystkich dotacji, których dotyczą systemowe lub powtarzające się błędy, nieprawidłowości, nadużycia finansowe lub naruszenia obowiązków, o których mowa w akapicie pierwszym i które mogą podlegać audytowi zgodnie z umowami lub decyzjami o udzieleniu dotacji.
6. Właściwy urzędnik zatwierdzający określa wysokość kwot, o które dotacja ma być obniżona lub kwot do odzyskania, jeżeli jest to możliwe i wykonalne, na podstawie kosztów niewłaściwie zadeklarowanych jako kwalifikowalne w odniesieniu do każdej odnośnej dotacji, po zatwierdzeniu poprawionych sprawozdań finansowych przedłożonych przez beneficjenta.
7. Jeżeli dokładne określenie kwot kosztów niekwalifikowalnych nie jest możliwe lub wykonalne w odniesieniu do każdej odnośnej dotacji, to obniżane lub odzyskiwane kwoty można określić, ekstrapolując stawkę obniżenia lub odzyskania zastosowaną do dotacji, w przypadku, w których wykazano systemowe lub powtarzające się błędy lub nieprawidłowości, lub - jeżeli koszty niekwalifikowalne nie mogą posłużyć za podstawę do określenia obniżanych lub odzyskiwanych kwot - stosując stawkę zryczałtowaną z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Beneficjentowi umożliwia się zgłoszenie uwag w sprawie metody ekstrapolacji lub stawki zryczałtowanej, która ma być zastosowana, i zaproponowanie należycie uzasadnionej alternatywnej metody lub stawki przed przystąpieniem do obniżenia dotacji lub odzyskania środków.
8. Komisja zapewnia równe traktowanie beneficjentów danego programu, zwłaszcza jeżeli wdraża go kilku właściwych urzędników zatwierdzających.
Beneficjenci są informowani o środkach odwoławczych od decyzji podejmowanych na podstawie art. 3, 4, 5, 6 i 7 niniejszego artykułu, zgodnie z art. 97.
9. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad płatności dotacji i kontroli, w tym zasad odnoszących się do dokumentów potwierdzających oraz zawieszenia i obniżenia dotacji.
Artykuł 136
Okres przechowywania dokumentacji
1. Beneficjenci przechowują dokumentację, dokumenty potwierdzające, dane statystyczne i inne dokumenty dotyczące dotacji przez pięć lat po dokonaniu płatności salda, a przez trzy lata w przypadku dotacji o niskiej wartości.
2. Dokumentacja dotycząca audytów, odwołań, sporów lub dochodzenia roszczeń wynikających z realizacji projektu jest przechowywana do momentu zakończenia lub rozstrzygnięcia kontroli, odwołań, sporów lub roszczeń.
ROZDZIAŁ 5
Realizacja
Artykuł 137
Umowy dotyczące wykonania i wsparcie finansowe dla osób trzecich
1. Jeżeli realizacja działania lub programu prac wymaga udzielenia wsparcia finansowego osobom trzecim, beneficjent może udzielić takiego wsparcia, jeśli spełnione są następujące warunki:
a)
przed udzieleniem dotacji właściwy urzędnik zatwierdzający sprawdził, czy beneficjent daje odpowiednie gwarancje odzyskania kwot należnych Komisji;
b)
warunki przyznania takiego wsparcia są ściśle określone w decyzji o udzieleniu dotacji lub umowie o udzielenie dotacji między beneficjentem a Komisją, aby zapobiec swobodzie decyzyjnej po stronie beneficjenta;
c)
odnośne kwoty są niewielkie, chyba że uzyskanie wsparcia finansowego jest głównym celem działania.
2. Wszystkie decyzje lub umowy o udzielenie dotacji wyraźnie przewidują, że Komisja i Trybunał Obrachunkowy wykonują swoje uprawnienia kontrolne w zakresie dokumentów i lokali oraz informacji, w tym informacji przechowywanych na nośnikach elektronicznych, w stosunku do wszystkich osób trzecich, które otrzymały unijne środki finansowe.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do umów dotyczących wykonania oraz wsparcia finansowego dla osób trzecich, zgodnie z art. 210.
TYTUŁ VΠ
NAGRODY
Artykuł 138
Zasady ogólne
1. Przyznawanie nagród jest zgodne z zasadami przejrzystości i równego traktowania oraz wspiera realizację celów polityk Unii.
2. W tym celu nagrody uwzględnia się w programie prac, który jest publikowany przed jego realizacją. Program prac realizowany jest w drodze publikacji konkursów.
Konkursy, w których jednostkowa wartość nagród wynosi co najmniej 1 000 000 EUR, mogą być publikowane tylko wtedy, gdy zostały przewidziane w sprawozdaniach lub wszelkich innych stosownych dokumentach, o których mowa w art. 38 ust. 3 lit. e).
Zasady konkursu określają co najmniej warunki udziału, w tym kryteria wykluczenia, o których mowa w art. 106 ust. 1, art. 107, 108 i 109, kryteria przyznania nagrody, kwotę nagrody i tryb jej wypłacenia.
Nagrody nie mogą być przyznawane bezpośrednio, bez przeprowadzenia konkursu, a informacje o nich oraz są corocznie publikowane zgodnie z art. 35 ust. 2 i 3.
3. Zgłoszenia konkursowe ocenia zespół ekspertów na podstawie opublikowanych zasad konkursu.
Nagrody przyznawane są następnie przez właściwego urzędnika zatwierdzającego na podstawie oceny przedstawionej przez zespół ekspertów, którzy mają swobodę decyzji co do udzielenia rekomendacji do przyznania nagrody, stosownie do oceny jakości zgłoszeń.
4. Kwota nagrody nie jest powiązana z kosztami poniesionymi przez zwycięzcę.
5. Jeżeli realizacja działania lub programu prac wymaga przyznania nagród osobom trzecim przez beneficjenta dotacji unijnej, beneficjent ten może przyznać takie nagrody, pod warunkiem że minimalna treść zasad konkursu, o których mowa w ust. 2, jest ściśle określona w decyzji lub umowie o udzielenie dotacji zawartej między beneficjentem a Komisją i nie pozostawia miejsca na swobodę decyzyjną.
6. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do nagród, w tym programowania, zasad konkursu, publikacji ex post, oceny oraz informowania i powiadamiania zwycięzców, zgodnie z art. 210.
TYTUŁ VIII
INSTRUMENTY FINANSOWE
Artykuł 139
Zakres
1. Możliwość wykorzystania instrumentów finansowych musi być przewidziana w akcie podstawowym.
Niezależnie od przepisów akapitu pierwszego instrumenty finansowe w należycie uzasadnionych przypadkach mogą być wprowadzane bez zezwolenia w akcie podstawowym, pod warunkiem że instrumenty takie zapisano w budżecie zgodnie z art. 49 ust. 1 lit. e).
2. Jeżeli wsparcie Unii świadczone jest w formie instrumentów finansowych i połączone jest w jeden środek z elementami bezpośrednio związanymi z instrumentami finansowymi ukierunkowanymi na tych samych odbiorców końcowych, w tym z pomocą techniczną, obniżonymi stopami oprocentowania i dotacjami na koszty gwarancji, to niniejszy tytuł ma zastosowanie do wszystkich elementów takiego środka.
3. Jeżeli instrumenty finansowe są połączone z dotacjami finansowanymi z budżetu zgodnie z częścią pierwszą tytuł VI w odniesieniu do elementów niezwiązanych bezpośrednio z instrumentami finansowymi, to utrzymuje się odrębne zapisy dla poszczególnych źródeł finansowania.
4. Komisja może wdrażać instrumenty finansowe w trybie zarządzania bezpośredniego lub w trybie zarządzania pośredniego, zgodnie z aktem podstawowym, powierzając zadania podmiotom, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (ii), (iii), (v) i (vi).
Wdrażając instrumenty finansowe, podmioty, którym powierzono zadania, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit c) ppkt (ii), (iii), (iv) i (vi), mogą z kolei na swoją odpowiedzialność powierzyć pośrednikom finansowym część zadań związanych z wdrażaniem tych instrumentów, pod warunkiem że podmioty te zapewnią spełnianie przez pośredników finansowych kryteriów określonych w art. 140 ust. 1, 3 i 5. Pośrednicy finansowi są wybierani na podstawie otwartych, przejrzystych, proporcjonalnych i niedyskryminujących procedur, umożliwiających uniknięcie konfliktu interesów.
Komisja pozostaje odpowiedzialna za zapewnienie zgodności ramowego programu wdrażania instrumentów finansowych z zasadą należytego zarządzania finansami oraz wspieranie dzięki tym ramom realizacji zdefiniowanych i określonych w czasie celów polityki, mierzalnych pod względem wyników i rezultatów. Bez uszczerbku dla odpowiedzialności prawnej i umownej podmiotów, którym powierza się zadania, Komisja odpowiada za wdrożenie instrumentów finansowych zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.
5. Jeżeli instrumenty finansowe są wykonywane w trybie zarządzania dzielonego z państwami członkowskimi, to przepisy mające zastosowanie do tych instrumentów, w tym zasady dotyczące wkładów do instrumentów finansowych zarządzanych pośrednio lub bezpośrednio zgodnie z niniejszym tytułem, określa się w rozporządzeniach, o których mowa w art. 175.
6. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do instrumentów finansowych, w tym wyboru podmiotów, którym powierza się wdrażanie instrumentów finansowych, treści umów o delegowaniu zadań, kosztów zarządzania i opłat za zarządzanie, szczególnych zasad dotyczących rachunków powierniczych, bezpośredniego wdrażania instrumentów finansowych oraz wyboru administratorów, pośredników finansowych i odbiorców końcowych.
Artykuł 140
Zasady i warunki dotyczące instrumentów finansowych
1. Instrumenty finansowe wykorzystywane są zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami, przejrzystości, proporcjonalności, niedyskryminacji, równego traktowania i pomocniczości oraz zgodnie z ich celami i - w stosownych przypadkach - w okresie obowiązywania określonym w akcie podstawowym dla tych instrumentów finansowych.
2. Instrumenty finansowe:
a)
stosowane są w celu zaradzenia słabościom rynkowym lub niedostatecznemu poziomowi inwestycji, w przypadkach finansowo opłacalnych, ale niegenerujących wystarczającego finansowania ze źródeł rynkowych;
b)
mają charakter dodatkowy, co oznacza, że celem instrumentów finansowych nie jest zastąpienie instrumentów finansowych danego państwa członkowskiego, finansowania prywatnego lub innych interwencji finansowych ze strony Unii;
c)
nie zakłócają konkurencji na rynku wewnętrznym i są spójne z przepisami dotyczącymi pomocy państwa;
d)
przynoszą efekt mnożnikowy, co oznacza, że wkład Unii w instrument finansowy służy uruchomieniu łącznej inwestycji przekraczającej wkład Unii zgodnie z wcześniej określonymi wskaźnikami;
e)
zapewniają zgodność interesów: wdrażając instrumenty finansowe, Komisja zapewnia istnienie wspólnego interesu w realizacji celów określonych dla danego instrumentu finansowego, który można wesprzeć takimi mechanizmami, jak współinwestowanie, wymogi podziału ryzyka lub zachęty finansowe, przy równoczesnym zapobieganiu konfliktom interesów z innymi działaniami podmiotu, któremu powierzono wykonanie zadań;
f)
instrumenty finansowe są ustanawiane na podstawie oceny ex ante, w tym oceny potencjalnego ponownego wykorzystania dodatkowych zasobów, o których mowa w ust. 8 lit. f).
3. Wydatki budżetowe związane z instrumentem finansowym i zakres odpowiedzialności finansowej Unii w żadnym wypadku nie przekraczają kwoty zaciągniętego na nie zobowiązania budżetowego, co wyklucza zobowiązania warunkowe dla budżetu.
4. Podmioty, którym powierzono zadania, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (ii), (iii), (v) i (vi), oraz wszyscy pośrednicy finansowi wybrani do udziału w realizacji operacji finansowych związanych z instrumentem finansowym przestrzegają właściwych norm i mających zastosowanie przepisów w zakresie zapobiegania praniu pieniędzy oraz zwalczania terroryzmu i oszustw podatkowych. W przypadku wdrażania instrumentów finansowych zgodnie z niniejszym tytułem podmioty, którym powierzono zadania, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (ii), (iii), (v) i (vi), nie mają siedziby i nie utrzymują stosunków handlowych z podmiotami zarejestrowanymi na terytoriach, których jurysdykcje nie współpracują z Unią w zakresie stosowania norm podatkowych ustalonych na szczeblu międzynarodowym, oraz wprowadzają tego rodzaju wymogi w umowach zawieranych z wybranymi pośrednikami finansowymi.
5. Podmioty, którym powierzono zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (ii), (iii), (v) i (vi), pośrednicy finansowi, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu, uczestniczący w zarządzaniu instrumentami finansowymi Unii, oraz końcowi odbiorcy wsparcia Unii zgodnie z niniejszym tytułem zapewniają Trybunałowi Obrachunkowemu pomoc i udzielają mu wszelkich informacji, które Trybunał Obrachunkowy uzna za niezbędne do wykonania swoich obowiązków zgodnie z art. 161.
Do wsparcia Unii na podstawie niniejszego tytułu zastosowanie ma rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/1999 z dnia 25 maja 1999 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (23).
6. Kwoty odpowiadające co najmniej wkładowi Unii lub - w stosownych przypadkach - ich wielokrotności są wykorzystywane do osiągania określonych celów politycznych realizowanych za pomocą danego instrumentu finansowego i nie generują nienależnych korzyści, zwłaszcza w postaci nienależnych dywidend lub zysków dla osób trzecich.
Bez uszczerbku dla przepisów sektorowych dotyczących zarządzania dzielonego dochody, w tym dywidendy, zyski kapitałowe, koszty gwarancji i odsetki od pożyczek i kwot złożonych na rachunkach powierniczych zwracane Komisji lub na rachunkach powierniczych otwartych z myślą o instrumentach finansowych i związane ze wsparciem z budżetu w ramach danego instrumentu finansowego, ujmowane są w budżecie po odpisaniu kosztów zarządzania i opłat za zarządzanie.
Roczne spłaty, w tym spłaty kapitału, zwolnione gwarancje, a także spłaty kwot głównych pożyczek wpłacone Komisji lub na rachunki powiernicze otwarte z myślą o instrumentach finansowych i związane ze wsparciem z budżetu w ramach danego instrumentu finansowego, stanowią wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 i są wykorzystywane na ten sam instrument finansowy, bez uszczerbku dla przepisów ust. 9 niniejszego artykułu, w okresie nieprzekraczającym okresu, na jaki zaciągnięto zobowiązanie na dane środki, plus dwa lata, chyba że akt podstawowy stanowi inaczej.
7. Komisja dokonuje wpłat na rachunki powiernicze na podstawie wniosków o płatność należycie uzasadnionych prognozami wypłat, z uwzględnieniem salda dostępnego na rachunkach powierniczych i konieczności uniknięcia nadmiernego salda na takich rachunkach. Jeżeli kwoty na rachunkach powierniczych są wystarczające do pokrycia określonej w umowie minimalnej rezerwy na rachunkach powierniczych, powiększonej o prognozy wydatków na bieżący rok budżetowy oraz kwot potrzebnych do wykluczenia zobowiązań warunkowych związanych ze zobowiązaniami do płatności w walutach innych niż euro, to nie dokonuje się dalszych wpłat na rachunki powiernicze. Prognozy wypłat są dostarczane raz w roku lub - w stosownych przypadkach - co pół roku.
8. Komisja sporządza co roku sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie działalności związanej z instrumentami finansowymi. W odniesieniu do każdego wspieranego instrumentu finansowego sprawozdanie zawiera:
a)
wskazanie instrumentu finansowego i aktu podstawowego;
b)
opis instrumentu finansowego, ustalenia dotyczące wdrażania i wartość dodaną wkładu Unii;
c)
instytucje finansowe uczestniczące we wdrażaniu, w tym wszelkie kwestie dotyczące stosowania ust. 5;
d)
zagregowane zobowiązania budżetowe i płatności z budżetu dla poszczególnych instrumentów finansowych;
e)
wyniki instrumentu finansowego, w tym poczynione inwestycje;
f)
ocenę wykorzystania wszelkich kwot zwróconych do danego instrumentu jako wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z ust. 6;
g)
saldo na rachunku powierniczym;
h)
dochody i spłaty zgodnie z ust. 6;
i)
wartość inwestycji kapitałowych w odniesieniu do poprzednich lat;
j)
skumulowane dane liczbowe dotyczące utraty wartości aktywów instrumentów kapitałowych lub opartych na podziale ryzyka oraz dotyczące gwarancji wypłaconych w odniesieniu do instrumentów gwarancyjnych;
k)
zamierzony i uzyskany efekt mnożnikowy;
l)
wkład instrumentu finansowego w realizację celów danego programu mierzoną ustalonymi wskaźnikami, w tym, w stosownych przypadkach, dywersyfikację geograficzną.
9. Jeżeli Parlament Europejski lub Rada uzna, że dany instrument finansowy nie osiągnął w skuteczny sposób swoich celów, może zwrócić się do Komisji o przedłożenie wniosku w sprawie zmiany aktu podstawowego w celu zamknięcia tego instrumentu. W razie zamknięcia instrumentu wszelkie nowe spłaty środków z tego instrumentu zgodnie z ust. 6 akapit trzeci uznaje się za dochody ogólne.
10. Cel instrumentów finansowych oraz - w stosownych przypadkach - ich szczególną formę prawną i miejsce rejestracji publikuje się na stronie internetowej Komisji.
11. W przypadku instrumentów finansowych właściwy urzędnik zatwierdzający zapewnia, aby podmioty, którym powierzono zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (ii), (iii), (v) i (vi), do dnia 15 lutego kolejnego roku przedstawiły sprawozdania finansowe obejmujące okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia zgodne z regułami rachunkowości, o których mowa w art. 143 oraz z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości dla Sektora Publicznego, a także wszelkie informacje niezbędne do sporządzenia sprawozdań finansowych zgodnie z art. 68 ust. 3. Właściwy urzędnik zatwierdzający zapewnia również dostarczenie poddanych audytowi sprawozdań finansowych dotyczących instrumentów finansowych przez te podmioty do dnia 15 maja kolejnego roku.
12. Komisja zapewnia ujednolicone zarządzanie instrumentami finansowymi, zwłaszcza pod względem rachunkowości, sprawozdawczości, monitorowania oraz zarządzania ryzykiem finansowym.
13. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad wdrażania instrumentów finansowych, w tym warunków korzystania z nich, efektu mnożnikowego, oceny ex ante, monitorowania i traktowania wkładów z funduszy, o których mowa w art. 175.
TYTUŁ IX
PREZENTACJA SPRAWOZDAŃ I RACHUNKOWOŚĆ
ROZDZIAŁ 1
Prezentacja sprawozdań
Artykuł 141
Struktura sprawozdania finansowego
Sprawozdanie finansowe obejmuje:
a)
skonsolidowane sprawozdanie finansowe, przedstawiające skonsolidowane informacje finansowe zawarte w sprawozdaniach finansowych instytucji finansowanych z budżetu, sprawozdaniach organów, o których mowa w art. 208, i innych organów, których sprawozdania muszą być skonsolidowane zgodnie z regułami rachunkowości, o których mowa w art. 143;
b)
zagregowane sprawozdanie budżetowe przedstawiające informacje zawarte w sprawozdaniach budżetowych instytucji.
Artykuł 142
Sprawozdanie z zarządzania budżetem i finansami
1. Każda instytucja oraz organ, o których mowa w art. 141, przygotowuje sprawozdanie z zarządzania budżetem i finansami w danym roku budżetowym.
Przesyłają one to sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie oraz Trybunałowi Obrachunkowemu do dnia 31 marca roku następującego po danym roku budżetowym.
2. W sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, podaje się - zarówno w wartościach bezwzględnych, jak i wyrażonych procentowo - co najmniej wskaźnik realizacji środków oraz zestawienie informacji dotyczących przesunięć środków między poszczególnymi pozycjami w budżecie.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do sprawozdania z zarządzania budżetem i finansami, zgodnie z art. 210.
Artykuł 143
Zasady sporządzania sprawozdań
1. Księgowy Komisji przyjmuje zasady oparte na przyjętych na szczeblu międzynarodowym standardach rachunkowości dla sektora publicznego. Księgowy może odejść od tych standardów, jeżeli uzna to za niezbędne w celu przedstawienia prawdziwego i rzetelnego obrazu aktywów i pasywów, obciążeń, dochodów i przepływów środków pieniężnych. Jeżeli dana reguła rachunkowości w istotny sposób odbiega od tych standardów, to fakt ten wraz z uzasadnieniem podaje się w informacjach dodatkowych do sprawozdań finansowych.
2. Sprawozdania budżetowe, o których mowa w art. 141, są zgodne z zasadami budżetowymi ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu. Przedstawiają one prawdziwy i rzetelny obraz operacji budżetowych po stronie dochodów i wydatków.
Artykuł 144
Zasady rachunkowości
1. Sprawozdanie finansowe, o którym mowa w art. 141, przedstawia informacje, w tym informacje dotyczące polityki rachunkowości, zapewniając, że informacje te są właściwe, rzetelne, porównywalne i zrozumiałe. Sprawozdanie finansowe sporządza się zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami rachunkowości ujętymi w regułach rachunkowości, o których mowa w art. 143.
2. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących ustalenia ram wykonywania przez księgowego zadań wymienionych w niniejszym artykule oraz w art. 145, 146, 148, 151, 154, 156 i 157.
Artykuł 145
Sprawozdanie finansowe
1. Sprawozdanie finansowe sporządzane jest w milionach euro i obejmuje:
a)
bilans i sprawozdanie z finansowych wyników działalności, które przedstawiają wszystkie aktywa i pasywa, sytuację finansową oraz wynik ekonomiczny na dzień 31 grudnia poprzedniego roku; są one prezentowane zgodnie z regułami rachunkowości, o których mowa w art. 143;
b)
rachunek przepływów pieniężnych wykazujący kwoty pobrane i wydatkowane w ciągu roku oraz końcową sytuację finansową;
c)
zestawienie zmian w aktywach netto przedstawiające zestawienie zmian stanu rezerw w ciągu roku oraz skumulowane wyniki.
2. W informacjach dodatkowych do sprawozdania finansowego uzupełnia się i komentuje informacje przedstawione w sprawozdaniach, o których mowa w ust. 1, oraz dostarcza wszelkie dodatkowe informacje zalecane w praktyce rachunkowości przyjętej na szczeblu międzynarodowym, jeżeli informacje takie odnoszą się do działalności Unii.
Artykuł 146
Sprawozdania z wykonania budżetu
1. Sprawozdania z wykonania budżetu sporządzane są milionach euro. Obejmują one:
a)
sprawozdania, które przedstawiają zbiorczo wszystkie operacje budżetowe po stronie dochodów i wydatków w danym roku;
b)
informacje dodatkowe, które uzupełniają i komentują informacje przedstawione w sprawozdaniu.
2. Sprawozdania z wykonania budżetu przedstawiane są według takiej samej struktury jak sam budżet.
Artykuł 147
Wstępne sprawozdania rachunkowe
1. Do dnia 1 marca kolejnego roku księgowi pozostałych instytucji oraz organów, o których mowa w art. 141, przesyłają swoje wstępne sprawozdania rachunkowe księgowemu Komisji oraz Trybunałowi Obrachunkowemu.
2. Księgowi pozostałych instytucji oraz organów, o których mowa w art. 141, przesyłają również księgowemu Komisji do dnia 1 marca kolejnego roku pakiet sprawozdawczy w znormalizowanym formacie ustanowionym przez księgowego Komisji na potrzeby konsolidacji.
3. Księgowy Komisji dokonuje konsolidacji tych wstępnych sprawozdań rachunkowych ze wstępnym sprawozdaniem rachunkowym Komisji i przesyła wstępne sprawozdanie rachunkowe Komisji oraz skonsolidowane wstępne sprawozdania rachunkowe Unii Trybunałowi Obrachunkowemu do dnia 31 marca kolejnego roku.
Artykuł 148
Zatwierdzenie końcowego skonsolidowanego sprawozdania rachunkowego
1. Trybunał Obrachunkowy do dnia 1 czerwca przedstawia swoje uwagi na temat wstępnych sprawozdań rachunkowych instytucji innych niż Komisja i poszczególnych organów, o których mowa w art. 141, a do dnia 15 czerwca - uwagi na temat wstępnego sprawozdania rachunkowego Komisji oraz wstępnego skonsolidowanego sprawozdania rachunkowego Unii.
2. Instytucje inne niż Komisja i każdy z organów, o których mowa w art. 141, opracowują swoje końcowe sprawozdania rachunkowe i przesyłają je księgowemu Komisji, Trybunałowi Obrachunkowemu, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie najpóźniej do dnia 1 lipca, w celu sporządzenia końcowego skonsolidowanego sprawozdania rachunkowego.
Księgowi pozostałych instytucji oraz organów, o których mowa w art. 141, przesyłają również księgowemu Komisji do dnia 1 lipca pakiet sprawozdawczy w znormalizowanym formacie ustanowionym przez księgowego Komisji na potrzeby konsolidacji.
3. Księgowy każdej instytucji i organu, o których mowa w art. 141, przesyła również Trybunałowi Obrachunkowemu, z kopią do księgowego Komisji, w tym samym dniu, w którym przekazuje swoje końcowe sprawozdanie rachunkowe, oświadczenie dotyczące tego sprawozdania końcowego.
Do końcowego sprawozdania rachunkowego dołączane jest oświadczenie księgowego, w którym stwierdza on, że końcowe sprawozdanie rachunkowe zostało sporządzone zgodnie z niniejszym tytułem oraz obowiązującymi zasadami, przepisami i metodami rachunkowości.
4. Księgowy Komisji sporządza końcowe skonsolidowane sprawozdanie rachunkowe na podstawie informacji dostarczonych mu zgodnie ust. 2 niniejszego artykułu przez inne instytucje niż Komisja i organy, o których mowa w art. 141. Do końcowego sprawozdania skonsolidowanego dołączane jest oświadczenie księgowego Komisji, w którym stwierdza on, że zostało ono sporządzone zgodnie z niniejszym tytułem oraz zasadami, przepisami i metodami rachunkowości określonymi w informacjach dodatkowych do sprawozdań finansowych.
5. Po zatwierdzeniu końcowego skonsolidowanego sprawozdania rachunkowego oraz swojego własnego końcowego sprawozdania rachunkowego Komisja przesyła je Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Trybunałowi Obrachunkowemu do dnia 31 lipca.
W tym samym terminie księgowy Komisji przekazuje Trybunałowi Obrachunkowemu oświadczenie dotyczące końcowego skonsolidowanego sprawozdania rachunkowego.
6. Końcowe skonsolidowane sprawozdanie rachunkowe publikowane jest w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wraz z poświadczeniem wiarygodności wydanym przez Trybunał Obrachunkowy zgodnie z art. 287 TFUE oraz art. 160a Traktatu Euratom do dnia 15 listopada.
ROZDZIAŁ 2
Informacje na temat wykonania budżetu
Artykuł 149
Sprawozdanie w sprawie gwarancji budżetowych i powiązanych rodzajów ryzyka
Oprócz sprawozdań przewidzianych w art. 145 i 146 Komisja raz do roku składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące gwarancji budżetowych, o których mowa w art. 49 ust. 1 lit. d), oraz powiązanych z nimi rodzajów ryzyka.
Jednocześnie informacje te są przesyłane Trybunałowi Obrachunkowemu.
Artykuł 150
Informacje na temat wykonania budżetu
1. Oprócz sprawozdań przewidzianych w art. 145 i 146 księgowy Komisji raz w miesiącu przesyła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie dane liczbowe, zagregowane przynajmniej na poziomie rozdziałów, dotyczące wykonania budżetu zarówno po stronie dochodów, jak i wydatków, w odniesieniu do wszystkich środków przewidzianych w budżecie
Te dane liczbowe obejmują również szczegółowe informacje na temat wykorzystania przeniesionych środków.
Dane liczbowe są przesyłane w terminie 10 dni roboczych następujących po końcu każdego miesiąca.
2. Trzy razy do roku, w terminie 30 dni roboczych następujących po dniach 31 maja, 31 sierpnia i 31 grudnia, księgowy Komisji przesyła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wykonania budżetu, obejmujące zarówno dochody, jak i wydatki, z podziałem na rozdziały, artykuły i pozycje.
Sprawozdania te przedstawiają również szczegółowe informacje o wykorzystaniu środków przeniesionych z poprzednich lat budżetowych.
3. Dane liczbowe i sprawozdanie z wykonania budżetu są jednocześnie przesyłane Trybunałowi Obrachunkowemu i publikowane na stronie internetowej Komisji.
4. Do dnia 15 września każdego roku księgowy przesyła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające informacje na temat odnotowanego ryzyka bieżącego, zaobserwowanych ogólnych tendencji, występujących nowych zagadnień z zakresu rachunkowości, postępów w sprawach dotyczących rachunkowości, w tym w sprawach poruszonych przez Trybunał Obrachunkowy, a także informacje na temat odzyskiwania środków.
ROZDZIAŁ 3
Rachunkowość
Sekcja 1
Przepisy wspólne
Artykuł 151
System rachunkowości
1. System rachunkowości instytucji jest systemem służącym do strukturyzowania informacji budżetowych i finansowych w taki sposób, aby dane liczbowe mogły być zapisywane, klasyfikowane i rejestrowane.
2. Na system rachunkowości składają się konta księgi głównej i konta budżetowe. Konta te prowadzone są w euro w układzie roku kalendarzowego.
3. Delegowany urzędnik zatwierdzający może również prowadzić konta analityczne.
Artykuł 152
Wymogi wspólne dotyczące systemu rachunkowości instytucji
Po konsultacji z księgowymi pozostałych instytucji oraz organów, o których mowa w art. 141, księgowy Komisji zgodnie z art. 143 przyjmuje reguły rachunkowości oraz ujednolicony plan kont do stosowania we wszystkich instytucjach, urzędach, o których mowa w części drugiej tytuł V, oraz organach, o których mowa w art. 141.
Sekcja 2
Konta księgi głównej
Artykuł 153
Konta księgi głównej
Na kontach księgi głównej księgowane są, w porządku chronologicznym i przy wykorzystaniu metody podwójnego zapisu, wszelkie zdarzenia i operacje wpływające na sytuację gospodarczą i finansową oraz aktywa i pasywa instytucji i organów, o których mowa w art. 141.
Artykuł 154
Zapisy w księgach rachunkowych
1. Zmiany na kontach oraz salda ujmowane są w księgach rachunkowych.
2. Wszelkie zapisy rachunkowe, włącznie z zapisami korygującymi na rachunkach, oparte są na dokumentach potwierdzających, do których się odnoszą.
3. System rachunkowości umożliwia pozostawienie jednoznacznej ścieżki audytu wszystkich zapisów księgowych.
Artykuł 155
Korekty księgowe
Po zamknięciu roku budżetowego i do czasu prezentacji sprawozdań rachunkowych księgowy wprowadza wszelkie korekty, które nie pociągają za sobą żadnych wypłat ani wpłat w odniesieniu do tego roku, a są niezbędne do przedstawienia prawdziwych i rzetelnych sprawozdań rachunkowych. Korekty te są zgodne z regułami rachunkowości, o których mowa w art. 143.
Sekcja 3
Konta budżetowe
Artykuł 156
Rachunkowość budżetowa
1. Konta budżetowe zapewniają szczegółową ewidencję wykonania budżetu.
2. Do celu ust. 1 na kontach budżetowych ujmowane są wszystkie operacje budżetowe po stronie dochodów i wydatków przewidziane w części pierwszej tytuł IV.
ROZDZIAŁ 4
Ewidencja majątku
Artykuł 157
Ewidencja
1. Każda instytucja i organ, o którym mowa w art. 141, prowadzi ewidencję wykazującą w ujęciu ilościowym i wartościowym stan wszystkich unijnych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz aktywów finansowych według wzoru opracowanego przez księgowego Komisji.
Wszystkie instytucje i organy, o których mowa w art. 141, weryfikują, czy zapisy zawarte w ewidencji są zgodne ze stanem faktycznym.
2. Sprzedaż unijnych środków trwałych wymaga zamieszczenia odpowiednich ogłoszeń.
TYTUŁ X
KONTROLA ZEWNĘTRZNA I UDZIELENIE ABSOLUTORIUM
ROZDZIAŁ 1
Kontrola zewnętrzna
Artykuł 158
Kontrola zewnętrzna prowadzona przez Trybunał Obrachunkowy
Parlament Europejski, Rada i Komisja jak najszybciej powiadamiają Trybunał Obrachunkowy o wszystkich decyzjach i przepisach szczegółowych na podstawie art. 13, 16, 21, 25, 26, 29 i 40.
Artykuł 159
Zasady i procedura kontroli
1. Badanie prowadzone przez Trybunał Obrachunkowy w celu ustalenia, czy wszystkie dochody zostały uzyskane, a wszystkie wydatki poniesione zgodnie z prawem i w odpowiedni sposób, uwzględnia postanowienia Traktatów, budżet, niniejsze rozporządzenie, akty delegowane przyjęte na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz wszelkie inne akty przyjęte na mocy Traktatów.
2. Wykonując swoje zadania, Trybunał Obrachunkowy ma prawo wglądu, w trybie przewidzianym w art. 161, do wszystkich dokumentów i informacji dotyczących zarządzania finansami służb lub organów w odniesieniu do operacji finansowanych lub współfinansowanych przez Unię. Trybunał ma uprawnienia do wysłuchania każdego urzędnika odpowiedzialnego za operacje po stronie dochodów lub wydatków oraz do stosowania dowolnych procedur kontroli odpowiednio dostosowanych do wyżej wspomnianych służb lub organów. Kontrola w państwach członkowskich prowadzona jest w kontakcie z krajowymi instytucjami kontrolnymi lub, jeżeli nie posiadają one niezbędnych uprawnień, z właściwymi służbami krajowymi. Trybunał Obrachunkowy oraz krajowe instytucje kontrolne państw członkowskich współpracują w duchu wzajemnego zaufania, zachowując równocześnie swoją niezależność.
W celu uzyskania wszystkich informacji niezbędnych do wykonania zadania powierzonego mu na mocy Traktatów i aktów przyjętych na ich podstawie, Trybunał Obrachunkowy może być obecny, na swój wniosek, przy działaniach kontrolnych prowadzonych w ramach wykonywania budżetu przez jakąkolwiek instytucję lub w jej imieniu.
Na wniosek Trybunału Obrachunkowego każda instytucja upoważnia instytucje finansowe przechowujące depozyty Unii do tego, aby umożliwiły Trybunałowi Obrachunkowemu upewnienie się, czy dane zewnętrzne są zgodne z księgami rachunkowymi.
3. W celu wykonania swojego zadania Trybunał Obrachunkowy przedkłada instytucjom i organom, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, nazwiska pracowników, którzy są upoważnieni do ich kontroli.
Artykuł 160
Weryfikacje dotyczące papierów wartościowych i środków pieniężnych
Trybunał Obrachunkowy zapewnia, aby wszystkie papiery wartościowe i środki pieniężne znajdujące się w depozycie lub w kasie były porównywane z dowodami podpisanymi przez depozytariuszy lub z oficjalnymi notami dotyczącymi posiadanych środków pieniężnych i papierów wartościowych. Trybunał może przeprowadzać takie weryfikacje samodzielnie.
Artykuł 161
Prawo dostępu do informacji Trybunału Obrachunkowego
1. Komisja, pozostałe instytucje, organy zarządzające dochodami lub wydatkami w imieniu Unii oraz odbiorcy zapewniają Trybunałowi Obrachunkowemu wszelką pomoc oraz udzielają mu wszelkich informacji, jakie Trybunał uzna za niezbędne do wykonania swoich zadań. Udostępniają oni Trybunałowi Obrachunkowemu wszelkie dokumenty dotyczące udzielania i wykonywania zamówień finansowanych z budżetu oraz wszelkie rozliczenia środków pieniężnych lub materiałów, wszelkie zapisy księgowe lub dokumenty potwierdzające oraz związane z nimi dokumenty administracyjne, wszelkie dokumenty dotyczące dochodów i wydatków, wszelkie ewidencje, wszelkie schematy organizacyjne służb, które Trybunał Obrachunkowy uzna za niezbędne do kontroli sprawozdania budżetowego i sprawozdania na temat wyniku finansowego na podstawie zapisów lub kontroli na miejscu, jak również, do tych samych celów, wszelkie dokumenty i dane utworzone lub przechowywane w formacie elektronicznym.
Organy audytu wewnętrznego i inne służby organów administracji krajowej zapewniają Trybunałowi Obrachunkowemu wszelką pomoc, jaką Trybunał uzna za niezbędną do wykonania swoich zadań.
2. Urzędnicy, których działania są kontrolowane przez Trybunał Obrachunkowy:
a)
okazują prowadzoną przez siebie ewidencję środków pieniężnych w kasie, innych środków pieniężnych, papierów wartościowych i wszelkiego rodzaju materiałów oraz dokumentów potwierdzających dotyczących gospodarowania powierzonymi im środkami, jak również wszystkie księgi, rejestry i inne związane z nimi dokumenty;
b)
przedstawiają korespondencję oraz wszelkie inne dokumenty niezbędne do pełnej realizacji kontroli, o której mowa w art. 159 ust. 1.
Informacji dostarczanych na podstawie lit. b) akapit pierwszy może żądać tylko Trybunał Obrachunkowy.
3. Trybunał Obrachunkowy ma prawo badać pod kątem dochodów i wydatków Unii dokumenty będące w posiadaniu służb instytucji oraz, w szczególności, służb odpowiedzialnych za decyzje dotyczące tych dochodów i wydatków, organów zarządzających dochodami lub wydatkami w imieniu Unii, a także osób fizycznych lub prawnych otrzymujących płatności z budżetu.
4. Zadanie ustalenia, czy uzyskanie dochodów i poniesienie wydatków nastąpiło zgodnie z prawem i w odpowiedni sposób oraz czy zarządzanie finansami było należyte, obejmuje kwestię wykorzystania przez organy spoza instytucji unijnych środków finansowych otrzymanych w formie wkładów.
5. Wypłata unijnych środków finansowych odbiorcom spoza instytucji warunkowana jest wyrażeniem na piśmie zgody przez tych odbiorców lub, w przypadku braku zgody z ich strony, przez wykonawców lub podwykonawców, na przeprowadzenie przez Trybunał Obrachunkowy kontroli wykorzystania przyznanych środków finansowych.
6. Komisja udostępnia Trybunałowi Obrachunkowemu, na jego wniosek, wszelkie informacje dotyczące operacji zaciągania i udzielania pożyczek.
7. Wykorzystanie zintegrowanych systemów komputerowych nie powoduje ograniczenia dostępu Trybunału Obrachunkowego do dokumentów potwierdzających.
Artykuł 162
Sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego
1. Trybunał Obrachunkowy przekazuje Komisji i właściwym instytucjom, do dnia 30 czerwca, wszelkie uwagi, których charakter wymaga jego zdaniem zamieszczenia ich w sprawozdaniu rocznym. Uwagi te pozostają poufne i podlegają postępowaniu kontradyktoryjnemu. Każda instytucja kieruje swoją odpowiedź do Trybunału Obrachunkowego do dnia 15 października. Odpowiedzi instytucji innych niż Komisja są równocześnie przesyłane Komisji.
2. Sprawozdanie roczne zawiera ocenę pod kątem należytego zarządzania finansami.
3. Sprawozdanie roczne zawiera sekcje dotyczące każdej instytucji. Trybunał Obrachunkowy może dodać sprawozdanie podsumowujące lub ogólne uwagi, które należy jego zdaniem zamieścić.
Trybunał Obrachunkowy podejmuje wszelkie czynności niezbędne do zapewnienia opublikowania odpowiedzi każdej z instytucji na jego uwagi obok lub po każdej z uwag, do których się odnoszą.
4. Trybunał Obrachunkowy przekazuje organom odpowiedzialnym za udzielenie absolutorium oraz pozostałym instytucjom, do dnia 15 listopada, swoje sprawozdanie roczne wraz z odpowiedziami instytucji oraz zapewnia jego opublikowanie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
5. Niezwłocznie po przekazaniu sprawozdania rocznego przez Trybunał Obrachunkowy Komisja powiadamia zainteresowane państwa członkowskie o zawartych w tych sprawozdaniu informacjach dotyczących zarządzania środkami finansowymi, za które są one odpowiedzialne zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.
Po otrzymaniu tych informacji państwa członkowskie udzielają Komisji odpowiedzi w terminie 60 dni. Komisja przekazuje podsumowanie tych informacji Trybunałowi Obrachunkowemu, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do dnia 28 lutego.
Artykuł 163
Sprawozdania specjalne Trybunału Obrachunkowego
1. Trybunał Obrachunkowy przekazuje właściwej instytucji lub właściwemu organowi wszelkie dotyczące ich uwagi, których charakter wymaga jego zdaniem zamieszczenia ich w sprawozdaniu specjalnym. Uwagi te pozostają poufne i podlegają postępowaniu kontradyktoryjnemu.
Właściwa instytucja lub właściwy organ informuje Trybunał Obrachunkowy w terminie dwóch i pół miesiąca od przekazania tych uwag o wszelkich odpowiedziach, jakich chce udzielić na te uwagi.
Trybunał Obrachunkowy przyjmuje ostateczną wersję sprawozdania specjalnego w kolejnym miesiącu po otrzymaniu odpowiedzi właściwej instytucji lub właściwemu organu.
Sprawozdania specjalne wraz z odpowiedziami właściwej instytucji lub właściwych organów są niezwłocznie przekazywane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, które decydują, w stosownych przypadkach wspólnie z Komisją, jakie działania należy podjąć w odpowiedzi.
Trybunał Obrachunkowy podejmuje wszelkie kroki niezbędne do zapewnienia opublikowania wraz ze sprawozdaniem specjalnym odpowiedzi każdej właściwej instytucji lub właściwemu organu na jego uwagi.
2. Opinie, o których mowa w art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE, które nie odnoszą się do wniosków lub projektów objętych legislacyjną procedurą konsultacji, mogą być opublikowane przez Trybunał Obrachunkowy w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Trybunał Obrachunkowy podejmuje decyzję w sprawie opublikowania po konsultacji z instytucją, która zwróciła się do niego o wydanie opinii, lub instytucją, której ta opinia dotyczy. Do opublikowanych opinii załącza się wszelkie uwagi zainteresowanych instytucji.
ROZDZIAŁ 2
Absolutorium
Artykuł 164
Harmonogram procedury udzielania absolutorium
1. Parlament Europejski, na zalecenie Rady stanowiącej większością kwalifikowaną, w terminie do dnia 15 maja roku n + 2 udziela Komisji absolutorium z wykonania budżetu za rok n.
2. Jeżeli termin przewidziany w ust. 1 nie może być dotrzymany, Parlament Europejski lub Rada powiadamia Komisję o przyczynach jego odroczenia.
3. Jeżeli Parlament Europejski odroczy wydanie decyzji o udzieleniu absolutorium, Komisja dokłada wszelkich starań w celu jak najszybszego podjęcia środków zmierzających do usunięcia lub ułatwienia usunięcia przeszkód w podjęciu tej decyzji.
Artykuł 165
Procedura udzielania absolutorium
1. Decyzja o udzieleniu absolutorium obejmuje rachunki dotyczące wszystkich dochodów i wydatków Unii, wynikające z nich saldo oraz aktywa i pasywa Unii wykazane w bilansie.
2. W celu udzielenia absolutorium Parlament Europejski, po wykonaniu tych czynności przez Radę, bada rozliczenia, sprawozdania finansowe oraz sprawozdanie oceniające finanse, o których mowa w art. 318 TFUE. Bada on również sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego wraz z odpowiedziami kontrolowanych instytucji, wszelkie sprawozdania specjalne Trybunału Obrachunkowego odnoszące się do danego roku budżetowego oraz wydane przez Trybunał Obrachunkowy poświadczenie wiarygodności dotyczące rozliczeń oraz legalności i prawidłowości operacji podstawowych.
3. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, na jego wniosek, wszelkie informacje niezbędne do sprawnego zastosowania procedury udzielania absolutorium za dany rok budżetowy, zgodnie z art. 319 TFUE.
Artykuł 166
Środki następcze
1. Zgodnie z art. 319 TFUE oraz art. 106 a Traktatu Euratom Komisja i pozostałe instytucje podejmują wszelkie właściwe działania w celu uwzględnienia uwag towarzyszących decyzji Parlamentu Europejskiego o udzieleniu absolutorium oraz komentarzy towarzyszących przyjętemu przez Radę zaleceniu w sprawie absolutorium.
2. Na wniosek Parlamentu Europejskiego lub Rady instytucje składają sprawozdanie na temat środków podjętych w odpowiedzi na uwagi i komentarze, a w szczególności co do instrukcji udzielonych ich służbom odpowiedzialnym za wykonanie budżetu. Państwa członkowskie współpracują z Komisją, powiadamiając ją o środkach, jakie podjęły w celu odpowiedzi na te uwagi, aby Komisja mogła uwzględnić je przy sporządzaniu swojego sprawozdania. Sprawozdania instytucji są również przekazywane Trybunałowi Obrachunkowemu.
Artykuł 167
Przepisy szczególne dotyczące ESDZ
ESDZ podlega procedurom przewidzianym w art. 319 TFUE oraz art. 164, 165 i 166 niniejszego rozporządzenia. ESDZ w pełni współpracuje z instytucjami zaangażowanymi w procedurę udzielania absolutorium i w stosownych przypadkach przekazuje wszelkie niezbędne dodatkowe informacje, w tym poprzez udział w posiedzeniach właściwych organów.
CZĘŚĆ DRUGA
PRZEPISY SZCZEGÓLNE
TYTUŁ I
EUROPEJSKI FUNDUSZ ROLNICZY GWARANCJI
Artykuł 168
Przepisy szczególne dotyczące Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji
1. Części pierwsza i trzecia ma zastosowanie do wydatków poniesionych przez władze i organy, o których mowa w przepisach odnoszących się do Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG), a także do dochodów, chyba że niniejszy tytuł stanowi inaczej.
2. Operacje, którymi zarządza bezpośrednio Komisja, realizowane są zgodnie z przepisami ustanowionymi w części pierwszej i trzeciej.
Artykuł 169
Zobowiązania dotyczące środków finansowych EFRG
1. Na każdy rok budżetowy środki finansowe EFRG obejmują środki niezróżnicowane, z wyjątkiem wydatków związanych ze środkami, o których mowa w art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, które pokrywane są ze środków zróżnicowanych.
2. Środki na płatności, które zostały przeniesione, ale nie zostały wykorzystane do końca roku budżetowego, zostają anulowane.
3. Niewykorzystane środki odnoszące się do działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, mogą zostać przeniesione jedynie na kolejny rok budżetowy.
Przeniesienie takie nie przekracza kwoty dostosowania płatności bezpośrednich, o którym mowa w art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (24), zastosowanego w poprzednim roku budżetowym, do wysokości 2 % środków pierwotnie przeznaczonych na ten cel.
Przeniesione środki zwracane są wyłącznie do linii budżetowych obejmujących działania, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 1290/2005.
Przeniesienie takie może skutkować dodatkową płatnością wyłącznie na rzecz odbiorców końcowych, którzy w poprzednim roku budżetowym byli objęci dostosowaniem płatności bezpośrednich, o którym mowa w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 73/2009.
Komisja podejmuje decyzję o przeniesieniu środków do dnia 15 lutego roku, na który dokonywane jest przeniesienie, i powiadamia o niej Parlament Europejski i Radę.
Artykuł 170
Tymczasowe zobowiązania globalne dotyczące środków EFRG
1. Komisja zwraca EFRG wydatki poniesione przez państwa członkowskie.
2. Decyzje Komisji określające wysokość zwrotów tego rodzaju wydatków stanowią tymczasowe zobowiązania globalne, które nie mogą przekroczyć łącznej wartości środków zapisanych na EFRG.
3. Od dnia 15 listopada roku budżetowego zobowiązania z tytułu zwykłych wydatków na zarządzanie EFRG mogą być zaciągane z góry ze środków przewidzianych na kolejny rok budżetowy. Zobowiązania te nie przekraczają jednak wartości trzech czwartych łącznych środków przewidzianych na ten cel na dany rok budżetowy. Mają one zastosowanie tylko do wydatków, których zasadę dokonywania ustalono w obowiązującym akcie podstawowym.
Artykuł 171
Harmonogram zobowiązań budżetowych EFRG
1. Wydatki dokonane przez władze i organy, o których mowa w przepisach odnoszących się do EFRG, są wprowadzane jako zobowiązania w poszczególnych rozdziałach, artykułach i pozycjach, w terminie dwóch miesięcy od otrzymania deklaracji wydatków przesłanych przez państwa członkowskie. Tego rodzaju zobowiązania można zaciągać po upływie dwumiesięcznego terminu, jeśli niezbędna jest procedura przesunięcia środków w przypadku określonych linii budżetowych. Z wyjątkiem przypadków, gdy państwa członkowskie nie dokonały jeszcze płatności lub gdy istnieje wątpliwość co do kwalifikowalności, kwoty te zostają w tym samym dwumiesięcznym terminie zapisane jako płatności.
Zobowiązania, o których mowa w akapicie pierwszym, odpisuje się od globalnego zobowiązania tymczasowego, o którym mowa w art. 170.
2. Tymczasowe zobowiązania globalne, które zaciągnięto na dany rok budżetowy i które nie spowodowały powstania zobowiązania w określonych liniach nomenklatury budżetowej do dnia 1 lutego kolejnego roku budżetowego, zostają anulowane w odniesieniu do danego roku budżetowego.
3. Ustępy 1 i 2 stosuje się z uwzględnieniem badania i zatwierdzania sprawozdań rachunkowych.
Artykuł 172
Księgowanie wydatków EFRG
W ramach rachunkowości budżetowej wydatki księguje się w danym roku budżetowym na podstawie spłat dokonywanych przez Komisję na rzecz państw członkowskich do dnia 31 grudnia tego roku budżetowego, pod warunkiem że księgowy otrzyma zlecenie płatnicze do dnia 31 stycznia kolejnego roku budżetowego.
Artykuł 173
Przesunięcia środków EFRG
1. Jeżeli Komisja dokonuje przesunięcia środków na podstawie art. 26 ust. 1, podejmuje decyzję do dnia 31 stycznia kolejnego roku budżetowego i powiadamia Parlament Europejski i Radę, zgodnie z art. 26 ust. 1.
2. W przypadkach innych niż te, o których mowa w ust. 1, Komisja przedkłada wnioski w sprawie przesunięcia środków Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do dnia 10 stycznia kolejnego roku budżetowego.
Parlament Europejski i Rada podejmują decyzję w sprawie takich przesunięć środków zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 27, ale do celów niniejszego artykułu obowiązujący termin wynosi trzy tygodnie.
Artykuł 174
Dochody przeznaczone na określony cel EFRG
1. Dochody przeznaczone na określony cel na mocy niniejszego tytułu przeznacza się zgodnie z pochodzeniem dochodów stosownie do art. 21 ust. 3.
2 Wynik decyzji, o której mowa w art. 30 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, zapisuje się w jednym artykule.
TYTUŁ II
FUNDUSZE STRUKTURALNE, FUNDUSZ SPÓJNOŚCI, EUROPEJSKI FUNDUSZ RYBACKI, EUROPEJSKI FUNDUSZ ROLNY NA RZECZ ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH ORAZ FUNDUSZE W PRZESTRZENI WOLNOŚCI, BEZPIECZEŃSTWA I SPRAWIEDLIWOŚCI ZARZĄDZANE W TRYBIE ZARZĄDZANIA DZIELONEGO
Artykuł 175
Przepisy szczególne
1. Część pierwsza i trzecia ma zastosowanie do wydatków poniesionych przez władze i organy, o których mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (25), rozporządzeniu (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (26), rozporządzeniu (WE) nr 1081/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego (27), rozporządzeniu Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności (28), rozporządzeniu Rady (WE) nr 1084/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. w sprawie Funduszu Spójności (29), rozporządzeniu Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (30), oraz do funduszy w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, w tym funduszy powstałych w ramach programu „Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi”, zarządzanych w trybie zarządzania dzielonego na podstawie art. 59 („fundusze”), oraz do ich dochodów, z zastrzeżeniem odmiennych przepisów niniejszego tytułu.
2. Operacje, którymi zarządza bezpośrednio Komisja, są również realizowane zgodnie z zasadami ustanowionymi w częściach pierwszej i trzeciej.
Artykuł 176
Przestrzeganie przydziałów środków na zobowiązania
Parlament Europejski i Rada przestrzegają przydziałów środków na zobowiązania przewidzianych w odnośnych aktach podstawowych z przeznaczeniem na działania strukturalne, rozwój obszarów wiejskich i Europejski Fundusz Rybacki.
Artykuł 177
Wypłaty wkładów, płatności okresowe i spłaty
1. Wypłaty wkładów finansowych z funduszy dokonywane są przez Komisję zgodnie z rozporządzeniami, o których mowa w art. 175.
2. Terminy płatności okresowych dokonywanych przez Komisję ustanawiane są zgodnie z rozporządzeniami, o których mowa w art. 175.
3. Zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 175, pełna lub częściowa spłata płatności zaliczkowych dotyczących danej operacji nie powoduje obniżenia wkładu funduszy w tę operację.
Zwrócone kwoty stanowią wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 3 lit. c).
Tryb postępowania ze spłatami dokonywanymi przez państwa członkowskie oraz implikacje tego trybu postępowania względem wysokości wkładów finansowych z funduszy regulowane są rozporządzeniami, o których mowa w art. 175.
4. Na zasadzie odstępstwa od art. 14 środki na zobowiązania wynikające ze spłat płatności zaliczkowych, dostępne w dniu 31 grudnia, można przenosić do czasu zamknięcia programu oraz wykorzystywać w razie potrzeby, pod warunkiem że inne środki na zobowiązania nie są już dostępne.
5. W rachunkowości budżetowej wydatki ujmuje się w rachunkach za dany rok budżetowy na podstawie zwrotów dokonywanych przez Komisję na rzecz państw członkowskich do dnia 31 grudnia tego roku budżetowego, w tym wydatków zaliczonych do dnia 31 stycznia kolejnego roku budżetowego w ciężar środków na płatności udostępnionych w miesiącu po dokonaniu przesunięć, o których mowa w art. 179.
Artykuł 178
Umorzenie środków
1. Komisja automatycznie umarza środki, na które zobowiązania zaciągnięto zgodnie z rozporządzeniami, o których mowa w art. 175.
2. Umorzone środki mogą zostać ponownie udostępnione w przypadku oczywistego błędu, który można przypisać wyłącznie Komisji.
W tym celu Komisja bada umorzenia dokonane w ciągu poprzedniego roku budżetowego i do dnia 15 lutego bieżącego roku budżetowego podejmuje decyzję na podstawie zapotrzebowania, czy niezbędne jest ponowne udostępnienie tych środków.
Artykuł 179
Przesunięcie środków
1. Z wyjątkiem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w odniesieniu do wydatków operacyjnych, o których mowa w niniejszym tytule, Komisja może dokonać przesunięć z jednego tytułu do drugiego, pod warunkiem że dane środki przeznaczone są na ten sam cel w rozumieniu rozporządzeń, o których mowa w art. 175, lub stanowią wydatki na pomoc techniczną. Komisja podejmuje decyzje do dnia 31 stycznia kolejnego roku budżetowego.
2. W przypadkach innych niż te, o których mowa w ust. 1, Komisja może, do dnia 10 stycznia kolejnego roku budżetowego, przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wnioski w sprawie przesunięcia do funduszu środków na płatności. Przesunięcia środków na płatności można dokonać z dowolnej pozycji w budżecie. Parlament Europejski i Rada podejmują decyzje w sprawie takich przesunięć środków zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 27, ale do celów niniejszego artykułu obowiązujący termin wynosi trzy tygodnie.
3. Jeżeli przesunięcia nie zostały zatwierdzone lub zostały zatwierdzone tylko częściowo przez Parlament Europejski i Radę, to odpowiednią część wydatków, o której mowa w art. 177 ust. 5, zalicza się w ciężar środków płatności na kolejny rok budżetowy.
Artykuł 180
Zarządzanie, wybór i kontrola
Zarządzanie i wybór projektów, a także ich kontrole regulują rozporządzenia, o których mowa w art. 175.
TYTUŁ III
BADANIA
Artykuł 181
Środki finansowe na badania
1. Część pierwsza i trzecia ma zastosowanie do środków przeznaczonych na badania i rozwój technologiczny, chyba że niniejszy tytuł stanowi inaczej.
Takie środki zapisuje się w jednym z tytułów budżetowych odnoszących się, do obszarów polityki związanej z „pośrednimi badaniami naukowymi” oraz „bezpośrednimi badaniami naukowymi” albo w rozdziale odnoszącym się do działań badawczych w innym tytule.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do rodzajów operacji w ramach badań naukowych, zgodnie z art. 210.
2. Środki odnoszące się do dochodów generowanych przez Fundusz Badawczy Węgla i Stali, ustanowiony na mocy Protokołu nr 37 w sprawie skutków finansowych wygaśnięcia Traktatu EWWiS i w sprawie Funduszu Badawczego Węgla i Stali załączonego do TUE i TFUE, traktuje się jak dochody przeznaczone na określony cel w rozumieniu art. 21. Środki na zobowiązania wygenerowane przez takie dochody zostają udostępnione zaraz po oszacowaniu kwoty należnej, zaś środki na płatności zaraz po otrzymaniu dochodów.
3. W odniesieniu do wydatków operacyjnych, o których mowa w niniejszym tytule, Komisja może dokonać przesunięć między tytułami, pod warunkiem że środki wykorzystywane są na ten sam cel.
4. Eksperci opłacani ze środków przeznaczonych na badania i rozwój technologiczny zatrudniani są zgodnie z procedurami ustanowionymi przez Parlament Europejski i Radę w momencie przyjmowania każdego z ramowych programów badań lub zgodnie z odpowiadającymi zasadami uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uniwersytetów.
Artykuł 182
Zobowiązania dotyczące środków finansowych na badania
1. Środki na zobowiązania odpowiadające kwocie zobowiązań umorzonych w wyniku całkowitego lub częściowego niezrealizowania projektów dotyczących badań, na które były przeznaczone, mogą być, wyjątkowo i w należycie uzasadnionych przypadkach, ponownie udostępnione, jeżeli ma to zasadnicze znaczenie dla wykonania pierwotnie zaplanowanego programu, chyba że w budżecie na dany rok budżetowy (rok n) są środki finansowe na ten cel.
2. Do celów ust. 1 Komisja na początku każdego roku budżetowego sprawdza umorzenia dokonane w poprzednim roku budżetowym (rok n - 1) i ocenia w świetle zapotrzebowania, czy istnieje potrzeba ponownego udostępnienia środków.
Na podstawie dokonanej oceny Komisja może, do dnia 15 lutego każdego roku budżetowego, przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie stosowne wnioski, podając w odniesieniu do każdej pozycji w budżecie uzasadnienie ponownego udostępnienia tych środków.
3. Parlament Europejski i Rada podejmują decyzję dotyczącą wniosków Komisji w terminie sześciu tygodni. W przypadku niepodjęcia decyzji w tym terminie wnioski uważa się za zatwierdzone.
Kwota środków na zobowiązania do ponownego udostępnienia w roku n w żadnym przypadku nie przekracza 25 % całkowitej kwoty umorzonych środków w tej samej linii budżetowej w roku n - 1.
4. Ponownie udostępnione środki na zobowiązania nie podlegają przeniesieniu.
Zobowiązania prawne powiązane ze środkami na zobowiązania, które ponownie udostępniono, zaciągane są do dnia 31 grudnia roku n.
Na koniec roku n niewykorzystane saldo środków na zobowiązania, które zostały ponownie udostępnione, jest ostatecznie umarzane przez właściwego urzędnika zatwierdzającego.
Artykuł 183
Wspólne Centrum Badawcze
1. Wspólne Centrum Badawcze (WCB) może być finansowane ze środków nieujętych w tytułach i rozdziałach, o których mowa w art. 181 ust. 1, w odniesieniu do jego udziału w procedurach udzielania zamówień i udzielania dotacji prowadzonych zgodnie z częścią pierwszą tytuł V i VI oraz finansowanych w całości lub części z budżetu.
Do celów udziału w procedurach udzielania zamówień i udzielania dotacji WCB uznawane jest za osobę prawną z siedzibą w państwie członkowskim.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do WCB, zgodnie z art. 210.
2. Środki dotyczące następujących pozycji są traktowane jak dochody przeznaczone na określony cel w rozumieniu art. 21 ust. 2.
a)
procedur udzielania dotacji i udzielania zamówień, w których uczestniczy WCB;
b)
działalności WCB prowadzonej w imieniu osób trzecich; lub
c)
działań podejmowanych na mocy porozumienia administracyjnego z innymi instytucjami lub innymi służbami Komisji w celu zapewnienia usług techniczno-naukowych.
Środki na zobowiązania wygenerowane przez dochody, o których mowa w lit. a) i c) akapit pierwszy, zostają udostępnione zaraz po oszacowaniu kwoty należnej.
W przypadku działań, o których mowa w lit. c) akapit pierwszy, środki niewykorzystane w okresie pięciu lat zostają anulowane.
3. Wykorzystanie środków wykazuje się w zestawie kont analitycznych w rachunku wyniku budżetowego dla wszystkich kategorii działań, których dotyczą; są one wykazywane oddzielnie od dochodów wynikających z finansowania przez podmioty trzecie (publiczne lub prywatne) oraz od dochodów z innych usług świadczonych na rzecz osób trzecich przez Komisję.
4. W przypadku udziału w procedurach udzielania dotacji lub procedurach przetargowych zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu WCB nie podlega warunkom ustanowionym w art. 106, art. 107 ust. 1 lit. b) i c), art. 108 i 109 oraz art. 131 ust. 4 i 5, jeśli chodzi o przepisy dotyczące wykluczenia i kar w związku z zamówieniami i dotacjami.
Zakłada się również, że WCB spełnia wymogi dotyczące potencjału ekonomicznego i finansowego.
WCB jest zwolnione z obowiązku przedłożenia zabezpieczeń, o których mowa w art. 115 i 134.
5. Przepisy dotyczące udzielania zamówień zawarte w części pierwszej tytuł V nie mają zastosowania do działalności WCB prowadzonej w imieniu osób trzecich.
6. Na zasadzie odstępstwa od przepisów art. 26 Komisja może w ramach tytułu budżetowego odnoszącego się do obszaru polityki „Bezpośrednie badania naukowe” dokonywać przesunięć między rozdziałami do wysokości 15 % środków znajdujących się w linii budżetowej, z której dokonywane jest przesunięcie.
TYTUŁ IV
DZIAŁANIA ZEWNĘTRZNE
ROZDZIAŁ 1
Przepisy ogólne
Artykuł 184
Działania zewnętrzne
1. Część pierwsza i trzecia ma zastosowanie do działań zewnętrznych finansowanych z budżetu, chyba że niniejszy tytuł stanowi inaczej.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do działań, które można finansować w ramach działań zewnętrznych, zgodnie z art. 210.
2. Środki na działania, o których mowa w ust. 1, wykorzystywane są przez Komisję:
a)
w ramach pomocy przyznanej przez nią w sposób niezależny; albo
b)
w ramach partnerstwa z państwem trzecim, o którym mowa w art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (i), poprzez podpisanie umowy w sprawie finansowania.
3. Jeżeli działania zewnętrzne są współfinansowane zarówno ze środków zapisanych w budżecie, jak i z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel, o których mowa w art. 21 ust. 2 lit. b), to środki finansowe, co do których w ramach danego działania nie zaciągnięto zobowiązań po upływie okresu określonego w umowie, o którym mowa w art. 189 ust. 2, są zwracane proporcjonalnie po odpisaniu zryczałtowanej sumy na pokrycie kosztów audytu, ocenie i nieprzewidzianych wydatków, które mogą wystąpić w późniejszym czasie.
4. Do działań, o których mowa w niniejszym tytule, nie ma zastosowania art. 90 ust. 4 akapit drugi.
W przypadku dotacji wykonywanych w trybie zarządzania bezpośredniego, o wysokości ponad 5 000 000 EUR i przeznaczonych na finansowanie działań zewnętrznych, przez cały czas trwania danego działania nierozliczone mogą pozostać maksimum dwie płatności zaliczkowe.
ROZDZIAŁ 2
Realizacja działań
Sekcja 1
Przepisy ogólne
Artykuł 185
Realizacja działań zewnętrznych
Działania, o których mowa w niniejszym tytule, mogą być realizowane bezpośrednio przez Komisję na mocy art. 58 ust. 1 lit. a), w ramach zarządzania dzielonego na mocy art. 58 ust. 1 lit. b), lub pośrednio, przez dowolny z podmiotów lub dowolną z osób, której powierzono zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c), zgodnie z właściwymi przepisami art. 58-63. Środki na działania zewnętrzne mogą być łączone ze środkami finansowymi z innych źródeł z myślą o osiągnięciu wspólnego celu.
Sekcja 2
Wsparcie budżetowe i wielostronne fundusze powiernicze
Artykuł 186
Wykorzystanie wsparcia budżetowego
1. Jeżeli przewiduje to odpowiedni akt podstawowy, Komisja może zapewnić wsparcie budżetowe w państwie trzecim, będącym beneficjentem, jeżeli zarządzanie finansami publicznymi w tym państwie jest wystarczająco przejrzyste, wiarygodne i skuteczne.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad korzystania ze wsparcia budżetowego oraz obowiązków odbiorców, zgodnie z art. 210.
2. W decyzji w sprawie finansowania, o której mowa w art. 84, wymienia się cele i spodziewane wyniki udzielenia wsparcia budżetowego państwu trzeciemu, będącemu beneficjentem. Płatność wkładu Unii opiera się na spełnieniu warunków, o których mowa w ust. 1, w tym poprawie zarządzania finansami publicznymi, oraz na jasnych i obiektywnych wskaźnikach dających podstawę do pomiaru postępów w czasie w danym sektorze.
3. Komisja włącza do odpowiednich umów o finansowaniu zawartych zgodnie z art. 184 ust. 2 lit. b) właściwe przepisy, zgodnie z którymi państwo trzecie, będące beneficjentem zobowiązuje się do natychmiastowego zwrotu całości lub części finansowania danej operacji w przypadku stwierdzenia poważnych nieprawidłowości dotyczących płatności danych środków Unii, które to nieprawidłowości można przypisać temu państwu.
W celu dokonania zwrotu, o którym mowa w akapicie pierwszym, zastosowanie może mieć art. 80 ust. 1 akapit drugi.
4. Komisja wspiera w państwie trzecim, będącym beneficjentem rozwój kontroli parlamentarnej i zdolności audytu oraz zwiększenie przejrzystości i publicznego dostępu do informacji.
Artykuł 187
Fundusze powiernicze Unii na rzecz działań zewnętrznych
1. Na potrzeby działań w sytuacjach nadzwyczajnych lub w następstwie takich sytuacji lub działań tematycznych Komisja może tworzyć fundusze powiernicze Unii na podstawie umowy zawartej z innymi darczyńcami. Akt ustanawiający każdy z funduszy powierniczych określa cele danego funduszu.
2. Fundusze powiernicze Unii wdrażane są zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami, przejrzystości, proporcjonalności, niedyskryminacji i równego traktowania, jak również zgodnie z celami szczegółowymi określonymi w poszczególnych aktach ustanawiających.
Fundusze powiernicze Unii wdrażane są bezpośrednio przez Komisję zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. a) z wyjątkiem funduszy powierniczych Unii na działania w sytuacjach nadzwyczajnych lub w następstwie takich sytuacji, które mogą być wdrażane również pośrednio w drodze powierzenia zadań związanych z wykonywaniem budżetu podmiotom, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (i), (ii), (v) i (vi).
3. Fundusze powiernicze Unii spełniają następujące warunki:
a)
istnieje wartość dodana interwencji Unii:, fundusze powiernicze są tworzone i wdrażane na szczeblu Unii tylko wtedy, gdy ich cele, w szczególności ze względu na ich skalę lub możliwe skutki, mogą być lepiej osiągnięte na szczeblu Unii niż na szczeblu krajowym;
b)
fundusze powiernicze Unii przynoszą widoczność działań politycznych Unii na zewnątrz oraz korzyści w zarządzaniu oraz umożliwiają Unii lepszą kontrolę ryzyka i wydatkowania wkładów Unii i innych darczyńców; nie powinny być tworzone, jeżeli tylko powielają inne, istniejące kanały finansowania lub podobne instrumenty, nie wnosząc żadnych dodatkowych elementów.
4. Dla każdego funduszu powierniczego Unii ustanawia się radę funduszu pod przewodnictwem Komisji, by zapewnić reprezentację darczyńców i - w charakterze obserwatorów - państw członkowskich niewnoszących wkładów do tych funduszy oraz podejmować decyzje o wykorzystaniu funduszy.
5. Fundusze powiernicze Unii tworzone są na czas określony w ich akcie ustanawiającym. Okres ten może zostać przedłużony decyzją Komisji na wniosek rady właściwego funduszu powierniczego.
Parlament Europejski lub Rada mogą zwrócić się do Komisji o zaprzestanie zasilania danego funduszu powierniczego lub o dokonanie przeglądu aktu ustanawiającego, by w stosownych przypadkach zlikwidować dany fundusz powierniczy. W takim przypadku wszelkie pozostałe środki finansowe są zwracane proporcjonalnie do budżetu jako dochody ogólne oraz państwom członkowskim wnoszącym wkład w ten fundusz i innym darczyńcom.
6. Wkłady Unii i darczyńców są deponowane na specjalnym rachunku bankowym. Wkłady Unii przekazywane są na ten rachunek na podstawie wniosków o płatność należycie uzasadnionych prognozami wypłat, z uwzględnieniem salda dostępnego na rachunku i wynikającego stąd zapotrzebowania na dodatkowe płatności. Prognozy wypłat są dostarczane raz w roku lub - w stosownych przypadkach - co pół roku.
Wkłady nie są włączane do budżetu i zarządzane są przez Komisję, przy czym podlegają odpowiedzialności delegowanego urzędnika zatwierdzającego.
Księgowym funduszu powierniczego Unii jest księgowy Komisji. Odpowiada on za ustanowienie procedur księgowych oraz planu kont, wspólnych dla wszystkich funduszy powierniczych Unii.
Audytor wewnętrzny Komisji oraz Trybunał Obrachunkowy wykonują w stosunku do funduszu powierniczego te same uprawnienia co w odniesieniu do innych działań realizowanych przez Komisję.
Księgowy otwiera i zamyka specjalny rachunek bankowy funduszu powierniczego.
Komisja zapewnia ścisły podział obowiązków między księgowego a urzędników zatwierdzających.
W ramach funduszy zobowiązania zaciągają i środki wypłacają podmioty Komisji, w rozumieniu części pierwszej tytuł IV rozdział 3, upoważnione do działań finansowych.
7. Komisja jest upoważniona do wycofania maksymalnie 5 % kwot zebranych w funduszach powierniczych w celu pokrycia swoich kosztów zarządzania od roku, w którym zaczęto wykorzystywać te wkłady, o których mowa w ust. 6. Przez okres funkcjonowania funduszu powierniczego te opłaty za zarządzanie są traktowane jak dochody przeznaczone na określony cel w rozumieniu art. 21 ust. 2 lit. b).
Księgowy podejmuje działania w sprawie nakazów odzyskania środków przeznaczonych na działania finansowe z funduszu powierniczego. Dochody wynikające z wykonania tych nakazów zwracane są na specjalny rachunek bankowy funduszu powierniczego. Anulowanie nakazów odzyskania środków i odstąpienie od ich wydania odbywa się na mocy przepisów, o których mowa w art. 80.
8. Komisja przedkłada projekt decyzji w sprawie utworzenia, przedłużenia i zlikwidowania funduszu powierniczego Unii właściwemu komitetowi, o którym mowa w akcie podstawowym przewidującym wkład Unii w dany fundusz powierniczy Unii.
9. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad zarządzania, sprawozdawczości i administrowania funduszami powierniczymi na działania zewnętrzne, zgodnie z art. 210.
10. Komisja corocznie przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie kompleksowe i szczegółowe sprawozdanie z działań wspieranych przez fundusze powiernicze Unii, z ich wykonania i wyników, oraz z ich rozliczeń finansowych. Komisja dołącza to sprawozdanie do podsumowania sprawozdań rocznych z działalności, o którym mowa w art. 66 ust. 9 akapit trzeci.
Sekcja 3
Inne tryby zarządzania
Artykuł 188
Realizacja działań zewnętrznych w trybie zarządzania pośredniego
1. Realizacja działań w trybie zarządzania pośredniego, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) podlega kontroli Komisji oraz delegatur Unii zgodnie z art. 56 ust. 2. Kontrola ta jest wykonywana w trybie uprzedniej zgody, kontroli ex post lub procedury mieszanej.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad realizacji działań zewnętrznych w trybie zarządzania pośredniego, zgodnie z art. 210.
Artykuł 189
Umowy w sprawie finansowania realizacji działań zewnętrznych
1. Prowadzone działania zewnętrzne prowadzą do ustanowienia jednego lub większej liczby następujących instrumentów:
a)
umowy w sprawie finansowania między Komisją a podmiotem lub osobą, o których mowa w art. 185;
b)
zamówienia lub umowy o udzielenie dotacji między Komisją a osobami fizycznymi lub prawnymi odpowiedzialnymi za realizację działań.
Warunki, na jakich udzielana jest pomoc zewnętrzna, ustanawiane są w instrumentach, za pośrednictwem których zarządzane są umowy w sprawie finansowania, zamówienia, lub umowy o udzielenie dotacji przewidziane w lit. a) i b) akapit pierwszy.
2. Umowy w sprawie finansowania zawarte z podmiotami, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), zawierane są do dnia 31 grudnia roku n+1, gdzie rok n oznacza rok, w którym zaciągnięto zobowiązanie budżetowe.
Umowy w sprawie finansowania wyznaczają okres, w którym podmioty, o których mowa w ust. 1 lit. a) akapit pierwszy, udzielają wszystkich indywidualnych zamówień i zawierają umowy o udzielenie dotacji, które służą realizacji działania. Taki okres nie jest dłuższy niż trzy lata od dnia zawarcia danej umowy w sprawie finansowania, z wyjątkiem:
a)
działań z udziałem wielu darczyńców;
b)
indywidualnych zamówień odnoszących się do audytu i oceny;
c)
następujących nadzwyczajnych okoliczności:
(i)
aneksów do już udzielonych zamówień;
(ii)
indywidualnych zamówień, które mają być udzielone po przedterminowym rozwiązaniu obowiązującego zamówienia;
(iii)
zmian podmiotu, któremu zlecono wykonywanie powierzonych zadań.
3. Ustępu 2 nie stosuje się do wieloletnich programów realizowanych przez zobowiązania podzielone w następujących przypadkach:
a)
Instrument Pomocy Przedakcesyjnej;
b)
europejski instrument polityki sąsiedztwa i partnerstwa.
W powyższych przypadkach Komisja automatycznie umarza środki zgodnie z przepisami sektorowymi.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad regulujących umowy w sprawie finansowania dotyczące realizacji działań zewnętrznych.
ROZDZIAŁ 3
Udzielanie zamówień
Artykuł 190
Udzielanie zamówień w ramach działań zewnętrznych
1. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do udzielania zamówień w ramach działań zewnętrznych, zgodnie z art. 210.
2. Przepisy zawarte w części pierwszej tytuł V rozdział 1 odnoszące się do przepisów ogólnych dotyczących zamówień mają zastosowanie do zamówień objętych zakresem niniejszego tytułu z zastrzeżeniem przepisów szczególnych odnoszących się do progów i ustaleń w sprawie udzielania zamówień zewnętrznych, które mają być ustanowione w aktach delegowanych przyjętych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Do celów niniejszego rozdziału instytucjami zamawiającymi są:
a)
Komisja, w imieniu i na rzecz większej liczby państw trzecich;
b)
podmioty i osoby, o których mowa w art. 185, którym powierzono odpowiednie zadania dotyczące wykonywania budżetu.
3. Procedury udzielania zamówień są ustanowione w umowach w sprawie finansowania, o których mowa w art. 189.
4. Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do działań na podstawie sektorowych aktów podstawowych dotyczących pomocy w zarządzaniu kryzysowym oraz operacji ochrony ludności i pomocy humanitarnej.
Artykuł 191
Zasady udziału w procedurach przetargowych
1. Udział w procedurach przetargowych jest otwarty na jednakowych warunkach dla wszystkich osób objętych zakresem stosowania Traktatów oraz wszystkich innych osób fizycznych i prawnych, zgodnie z przepisami szczegółowymi zawartymi w dokumentach podstawowych regulujących dany sektor współpracy.
2. W przypadkach, o których mowa w art. 54 ust. 2, w wyjątkowych okolicznościach, należycie umotywowanych przez właściwego urzędnika zatwierdzającego możliwe jest podjęcie decyzji o zezwoleniu obywatelom państw trzecich innym niż ci, o których mowa w ust. 1, na uczestnictwo w przetargach na zamówienia.
3. Jeżeli zastosowanie ma umowa w sprawie poszerzenia rynku zamówień na towary lub usługi, której Unia jest stroną, zamówienia finansowane z budżetu są również otwarte dla obywateli państw trzecich innych niż ci, o których mowa w ust. 1 i 2, na warunkach ustanowionych w tej umowie.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad udziału w procedurach przetargowych, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 4
Dotacje
Artykuł 192
Pełne finansowanie działania zewnętrznego
Działanie może być w pełni sfinansowane z budżetu tylko wtedy, gdy ma to zasadnicze znaczenie dla możliwości przeprowadzenia tego działania.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad pełnego finansowania działania zewnętrznego, zgodnie z art. 210.
Artykuł 193
Zasady mające zastosowanie do udzielania dotacji na działania zewnętrzne
Procedury udzielania dotacji, które w trybie zarządzania pośredniego mają stosować podmioty, o których mowa w art. 185, są ustanawiane w umowach zawartych przez Komisję z tymi podmiotami.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do procedur udzielania dotacji mających zastosowanie w trybie zarządzania pośredniego, zgodnie z art. 210.
ROZDZIAŁ 5
Kontrola rachunków
Artykuł 194
Unijna kontrola w ramach działań zewnętrznych
Wszystkie umowy między Komisją a jednym z podmiotów, o których mowa w art. 185, oraz umowy o udzielenie dotacji lub decyzje o udzieleniu dotacji stwierdzają wyraźnie, że Komisja i Trybunał Obrachunkowy są uprawnieni do kontroli, na podstawie dokumentów oraz na miejscu, wszystkich wykonawców i podwykonawców, którzy otrzymali unijne środki finansowe.
TYTUŁ V
URZĘDY EUROPEJSKIE
Artykuł 195
Urzędy europejskie
1. Do celów niniejszego tytułu „urzędy europejskie” oznaczają struktury administracyjne powołane przez co najmniej jedną instytucję w celu wykonywania szczególnych zadań przekrojowych.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do zakresu urzędów europejskich oraz delegowania uprawnień przez instytucje na urzędy europejskie, zgodnie z art. 210.
2. Niniejszy tytuł ma zastosowanie do działalności Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, z wyjątkiem art. 198, 199 i 200.
3. Część pierwsza i trzecia ma zastosowanie do działalności urzędów europejskich, chyba że niniejszy tytuł stanowi inaczej.
Artykuł 196
Środki finansowe dla urzędów europejskich
1. Wysokość środków przeznaczonych dla każdego urzędu europejskiego, których łączna kwota ujmowana jest w odrębnej linii budżetowej w sekcji budżetu odnoszącej się do Komisji, jest szczegółowo określana w załączniku do tej sekcji.
Załącznik sporządza się w formie zestawienia dochodów i wydatków, z takim samym podziałem jaki przyjęto dla sekcji budżetu.
Środki zapisane w tym załączniku obejmują wszystkie potrzeby finansowe każdego z urzędów europejskich związane z wykonywaniem zadań tego urzędu w imieniu instytucji.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do środków dla urzędów europejskich, w tym delegowania niektórych zadań przez księgowego, środków pieniężnych w kasie i rachunków bankowych, zgodnie z art. 210.
2. Plan zatrudnienia każdego z urzędów europejskich stanowi załącznik do planu zatrudnienia Komisji.
3. Dyrektor każdego z urzędów europejskich podejmuje decyzje w sprawie przesunięcia środków w ramach załącznika, o którym mowa w ust. 1. Komisja powiadamia Parlament Europejski i Radę o takich przesunięciach.
4. Sprawozdania rachunkowe każdego z urzędów europejskich włączane są do sprawozdań Unii, o których mowa w art. 141.
Artykuł 197
Urzędnik zatwierdzający urzędów europejskich
Komisja, w odniesieniu do środków zapisanych w załączniku dotyczącym poszczególnych urzędów europejskich, deleguje na dyrektora danego urzędu europejskiego uprawnienia urzędnika zatwierdzającego zgodnie z art. 65.
Artykuł 198
Konta rachunkowe międzyinstytucjonalnych urzędów europejskich
1. Każdy międzyinstytucjonalny urząd europejski opracowuje konta analityczne swoich wydatków, umożliwiające ustalenie, jaka część wykonanych przez nie usług przypada na poszczególne instytucje. Po zatwierdzeniu przez komitet zarządzający danego urzędu europejskiego jego dyrektor ustala kryteria, na których opiera się system rachunkowości.
2. Uwagi dotyczące odrębnej linii budżetowej, w której zapisano łączną kwotę środków budżetowych dla każdego urzędu europejskiego, zawierają prognozę kosztów usług wykonanych przez ten urząd na rzecz poszczególnych instytucji. Sporządza się ją na podstawie kont analitycznych przewidzianych w ust. 1.
3. Każdy międzyinstytucjonalny urząd europejski zawiadamia zainteresowane instytucje o stanie kont analitycznych.
Artykuł 199
Delegowanie uprawnień urzędnika zatwierdzającego na rzecz międzyinstytucjonalnych urzędów europejskich
1. Każda instytucja może delegować na dyrektora międzyinstytucjonalnego urzędu europejskiego uprawnienia urzędnika zatwierdzającego do zarządzania środkami zapisanymi w jego sekcji oraz ustanowić ograniczenia i warunki w zakresie takiego delegowania uprawnień.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad delegowania uprawnień urzędnika zatwierdzającego na dyrektora międzyinstytucjonalnego urzędu europejskiego, zgodnie z art. 210.
2. Audytor wewnętrzny Komisji wykonuje wszystkie obowiązki ustanowione w części pierwszej tytuł IV rozdział 9.
Artykuł 200
Usługi na rzecz osób trzecich
Jeżeli zakres kompetencji urzędu europejskiego przewiduje odpłatne świadczenia na rzecz osób trzecich, to jego dyrektor, po zatwierdzeniu przez Komitet Zarządzający, określa przepisy szczegółowe regulujące tryb świadczenia tych usług oraz prowadzenia odpowiednich ksiąg rachunkowych.
TYTUŁ VI
ŚRODKI NA WYDATKI ADMINISTRACYJNE
Artykuł 201
Przepisy ogólne
1. Część pierwsza i trzecia ma zastosowanie do środków na wydatki administracyjne, chyba że niniejszy tytuł stanowi inaczej.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do zakresu środków na wydatki administracyjne i gwarancji wynajmu, zgodnie z art. 210.
Artykuł 202
Zobowiązania
1. Od dnia 15 października każdego roku zobowiązania z tytułu stałych wydatków administracyjnych mogą być zaciągane z góry ze środków przewidzianych na kolejny rok budżetowy. Zobowiązania te nie mogą jednak przekroczyć jednej czwartej środków przyjętych przez Parlament Europejski i Radę w odpowiedniej linii budżetowej na bieżący rok budżetowy. Zobowiązania te nie mogą dotyczyć nowych wydatków, niezatwierdzonych jeszcze co do zasady w ostatnim należycie przyjętym budżecie.
2. Wydatki, które muszą zostać zapłacone z góry, zgodnie z przepisami prawa lub postanowieniami umowy, na przykład czynsze, mogą być podstawą dokonywania płatności począwszy od dnia 1 grudnia, które zapisywane są w ciężar środków przewidzianych na kolejny rok budżetowy. W tym przypadku nie ma zastosowania limit, o którym mowa w ust. 1.
Artykuł 203
Przepisy szczególne dotyczące środków na wydatki administracyjne
1. Środki na wydatki administracyjne finansowe są środkami niezróżnicowanymi.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do szczególnych środków na wydatki administracyjne, w tym nieruchomości i zaliczek dla pracowników instytucji, zgodnie z art. 210.
2. Wydatki administracyjne wynikające z zamówień obejmujących okresy dłuższe niż rok budżetowy, zgodnie z lokalnymi praktykami bądź też odnoszące się do dostawy wyposażenia, obciążają budżet w roku budżetowym, w którym są dokonywane.
3. Każda instytucja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do dnia 1 czerwca każdego roku dokument roboczy dotyczący jej polityki nieruchomości, zawierający następujące informacje:
a)
w odniesieniu do każdego budynku - wydatki i powierzchnie, których dotyczą środki z odpowiednich linii budżetowych;
b)
spodziewaną ewolucję ogólnego planu powierzchni i lokalizacji w najbliższych latach, wraz z opisem już zidentyfikowanych, będących w fazie projektowania przedsięwzięć z zakresu nieruchomości;
c)
ostateczne warunki i koszty, a także istotne informacje dotyczące realizacji nowych przedsięwzięć z zakresu nieruchomości uprzednio przedłożonych Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w ramach procedury ustanowionej w ust. 4 i 5, a nieuwzględnionych w dokumentach roboczych z poprzedniego roku.
4. W odniesieniu do wszelkich przedsięwzięć z zakresu nieruchomości mogących przynieść znaczne skutki finansowe dla budżetu dana instytucja jak najwcześniej informuje Parlament Europejski i Radę o potrzebnej powierzchni budynków i wstępnym harmonogramie, zanim przystąpi do ewentualnego badania lokalnego rynku w przypadku umów dotyczących nieruchomości lub zanim ogłosi zaproszenie do składania ofert lub przeprowadzi przetarg w przypadku robót budowlanych.
5. W odniesieniu do wszelkich przedsięwzięć z zakresu nieruchomości mogących przynieść znaczne skutki finansowe dla budżetu dana instytucja przedstawia przedsięwzięcie z zakresu nieruchomości zawierające szczegółowe szacunki kosztów i informacje na temat finansowania oraz wykaz projektów umów, które zamierza wykorzystać, i zwraca się do Parlamentu Europejskiego i Rady o zatwierdzenie, zanim zawrze umowy. Na wniosek instytucji przedłożone dokumenty dotyczące przedsięwzięcia z zakresu nieruchomości są traktowane jako poufne.
Z wyjątkiem wystąpienia siły wyższej Parlament Europejski i Rada rozpatrują propozycję przedsięwzięcia z zakresu nieruchomości w terminie czterech tygodni od dnia, w którym obie instytucje otrzymały projekt.
Przedsięwzięcie z zakresu nieruchomości uznaje się za zatwierdzone po upływie wspomnianego czterotygodniowego terminu, chyba że w tym terminie Parlament Europejski lub Rada podejmą decyzję przeciwną propozycji przedsięwzięcia.
Jeżeli Parlament Europejski lub Rada we wspomnianym czterotygodniowym terminie przedstawią należycie uzasadnione obawy, to termin ten przedłuża się jednokrotnie o dwa tygodnie.
Jeżeli Parlament Europejski lub Rada podejmą decyzję przeciwną propozycji przedsięwzięcia z zakresu nieruchomości, to dana instytucja wycofuje swoją propozycję i może przedłożyć nową propozycję.
6. W razie wystąpienia siły wyższej informacje, przewidziane w ust. 4, można przedłożyć wraz z przedsięwzięciem z zakresu nieruchomości. Parlament Europejski i Rada rozpatrują propozycję przedsięwzięcia z zakresu nieruchomości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym obie instytucje otrzymały projekt. Przedsięwzięcie z zakresu nieruchomości uznaje się za zatwierdzone po upływie wspomnianego dwutygodniowego terminu, chyba że w tym terminie Parlament Europejski lub Rada podejmą decyzję przeciwną propozycji przedsięwzięcia.
7. Za przedsięwzięcia z zakresu nieruchomości mogące przynieść znaczne skutki finansowe dla budżetu uznaje się:
(i)
wszelkie przypadki nabycia gruntów;
(ii)
nabycie, sprzedaż, przebudowa, budowa lub wszelkie przedsięwzięcia łączące te elementy i przewidziane do wdrożenia w tym samym czasie, przekraczające kwotę 3 000 000 EUR;
(iii)
wszelkie nowe umowy dotyczące nieruchomości (w tym użytkowania, dzierżawy długoterminowej i przedłużenia obowiązujących umów dotyczących nieruchomości na mniej korzystnych warunkach) nieobjęte ppkt (ii), w których opłaty roczne wynoszą co najmniej 750 000 EUR;
(iv)
przedłużenie lub odnowienie obowiązujących umów dotyczących budynków (w tym użytkowania i dzierżawy długoterminowej) na takich samych lub korzystniejszych warunkach, w których opłaty roczne wynoszą co najmniej 3 000 000 EUR.
Niniejszy ustęp) ma zastosowanie również do przedsięwzięć z zakresu nieruchomości o charakterze międzyinstytucjonalnym oraz do delegatur Unii.
8. Bez uszczerbku dla przepisów art. 17 projekt nabycia budynku może być finansowany z wykorzystaniem pożyczki pod warunkiem uprzedniego zatwierdzenia przez Parlament Europejski i Radę.
Pożyczki są zaciągane i spłacane zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansowego i z należytym uwzględnieniem najlepszych interesów finansowych Unii.
Jeżeli dana instytucja proponuje sfinansowanie nabycia z wykorzystaniem pożyczki, to w planie finansowania przedkładanym przez daną instytucję wraz z wnioskiem o uprzednie zatwierdzenie określa się w szczególności maksymalny poziom finansowania, jego okres, rodzaj i warunki oraz oszczędności w porównaniu z innymi rodzajami warunków umownych.
Parlament Europejski i Rada rozpatrują wniosek o uprzednie zatwierdzenie w terminie czterech tygodni od dnia, w którym obie instytucje otrzymały projekt, z możliwością jednokrotnego przedłużenia tego terminu o dwa tygodnie. Projekt nabycia z wykorzystaniem pożyczki uznaje się za odrzucony, jeżeli Parlament Europejski i Rada nie zatwierdzą go wyraźnie we wspomnianym terminie.
TYTUŁ VII
EKSPERCI
Artykuł 204
Wynagradzani eksperci
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 210, dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do wynagradzanych ekspertów zewnętrznych, w tym specjalnej procedury wyboru osób fizycznych na wynagradzanych ekspertów zewnętrznych do pomocy instytucjom przy ocenie wniosków o udzielenie dotacji, projektów oraz ofert przetargowych oraz w celu uzyskania opinii i doradztwa w szczególnych przypadkach.
Ekspertom takim wypłaca się wynagrodzenie w ustalonej z góry kwocie i są oni wybierani na podstawie swoich umiejętności zawodowych. Wybór dokonywany jest w oparciu o kryteria wyboru zgodne z zasadami niedyskryminacji, równego traktowania i braku konfliktu interesów.
CZĘŚĆ TRZECIA
PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE
Artykuł 205
Przepisy przejściowe
1. W odniesieniu do funduszy, o których mowa w art. 175 ust. 1, których akty podstawowe zostały uchylone przed dniem 1 stycznia 2013 r., środki, które zostały umorzone wskutek zastosowania art. 178, mogą zostać ponownie udostępnione w przypadku oczywistego błędu, który można przypisać wyłącznie Komisji, lub w przypadku siły wyższej mającej istotny wpływ na realizację operacji wspieranych z tych funduszy.
2. W odniesieniu do przesunięć środków dotyczących wydatków operacyjnych, o których mowa w rozporządzeniach (WE) nr 1260/1999, (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 1080/2006, (WE) nr 1081/2006, (WE) nr 1083/2006, (WE) nr 1084/2006 i (WE) nr 1198/2006, w przypadku których do zakończenia pomocy nadal muszą być dokonywane unijne płatności przeznaczone na finansowe uregulowanie pozostających do spłaty zobowiązań Unii, Komisja może dokonywać przesunięć między tytułami, pod warunkiem że dane środki są przeznaczone na ten sam cel lub są związane z inicjatywami Unii lub działaniami w zakresie pomocy technicznej i innowacji oraz zostają przesunięte do działań o takim samym charakterze.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących szczegółowych zasad odnoszących się do przepisów przejściowych, w tym likwidacji kont gwarancyjnych i aktualizowania progów i kwot, zgodnie z art. 210.
Artykuł 206
Wnioski o udzielenie informacji kierowane przez Parlament Europejski i Radę
Parlament Europejski i Rada są uprawnione do uzyskania wszelkich informacji lub wyjaśnień dotyczących kwestii budżetowych w zakresie swoich kompetencji.
Artykuł 207
Progi i kwoty
Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących wszelkich progów i kwot określonych w niniejszym rozporządzeniu, zgodnie z art. 210, bez uszczerbku dla przepisów art. 118.
Artykuł 208
Ramowe rozporządzenie finansowe dla organów ustanowionych na podstawie TFUE i Traktatu Euratom
1. Komisja jest uprawniona do przyjęcia ramowego rozporządzenia finansowego w drodze aktów delegowanych dla organów utworzonych na mocy TFUE oraz Traktatu Euratom oraz mających osobowość prawną i otrzymujących wkłady finansowe obciążające budżet, zgodnie z art. 210.
Ramowe rozporządzenie finansowe zostanie oparte na zasadach i przepisach określonych w niniejszym rozporządzeniu.
Przepisy finansowe tych organów nie mogą odbiegać od ramowego rozporządzenia finansowego, z wyjątkiem przypadków, gdy wymagają tego ich specyficzne potrzeby i po uzyskaniu uprzedniej zgody Komisji.
2. Absolutorium z wykonania budżetu organów, o których mowa w ust. 1, udziela Parlament Europejski na podstawie zalecenia Rady. Organy, o których mowa w ust. 1, w pełni współpracują z instytucjami uczestniczącymi w procedurze udzielania absolutorium i w stosownych przypadkach przekazują wszelkie dodatkowe niezbędne informacje, w tym biorą udział w posiedzeniach odpowiednich organów.
3. Audytor wewnętrzny Komisji wykonuje te same uprawnienia względem organów, o których mowa w ust. 1, jak te uprawnienia wykonywane względem Komisji.
4. Niezależny audytor zewnętrzny sprawdza, czy roczne sprawozdanie finansowe każdego z organów, o którym mowa w ust. 1 prawidłowo przedstawia jego przychody, wydatki i sytuację finansową, zanim przeprowadzona zostanie konsolidacja w końcowym sprawozdaniu finansowym Komisji. Jeżeli akt podstawowy, o którym mowa w ust. 1, nie przewiduje inaczej, Trybunał Obrachunkowy przygotowuje specjalne sprawozdania roczne dotyczące poszczególnych organów zgodnie z wymogami art. 287 ust. 1 TFUE. Przygotowując to sprawozdanie, Trybunał uwzględnia audyt przeprowadzony przez niezależnego audytora zewnętrznego oraz działania podjęte w odpowiedzi na ustalenia audytora.
Artykuł 209
Modelowe rozporządzenie finansowe dla organów realizujących partnerstwa publiczno-prywatne
Ustanowione aktem podstawowym organy mające osobowość prawną, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego, przyjmują swoje przepisy finansowe.
Przepisy te obejmują zestaw zasad niezbędnych do zapewnienia należytego zarządzania unijnymi środkami finansowymi.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia modelu rozporządzenia finansowego w drodze aktów delegowanych, które ustanawiają zasady niezbędne do zapewnienia należytego zarządzania finansowego funduszami Unii i w oparciu o art. 60, zgodnie z art. 210.
Przepisy finansowe tych organów nie mogą odbiegać od modelowego rozporządzenia finansowego, chyba że wymagają tego ich specyficzne potrzeby i po uzyskaniu uprzedniej zgody Komisji.
Artykuł 210
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 8, 11, 13, 19, 21, 22, 23, 25, 26, 29, 30, 31, 34, 35, 38, 41, 44, 49, 53, 54, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 92, 93, 98, 99, 100, 101, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 137, 138, 139, 140, 142, 144, 181, 183, 184, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 195, 196, 199, 201, 203, 204, 205, 207, 208 i 209 powierza się Komisji do końca okresu objętego wieloletnimi ramami finansowymi na pierwszy okres po roku 2013, o których mowa w art. 312 TFUE. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dwa lata przed upływem pierwszego okresu po roku 2013 objetego wieloletnimi ramami finansowymi. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na okresy odpowiadające kolejnym wieloletnim ramom finansowym, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu ważności każdych odpowiadających wieloletnich ram finansowych.
3. Przekazanie uprawnień, o których mowa w art. 8, 11, 13, 19, 21, 22, 23, 25, 26, 29, 30, 31, 34, 35, 38, 41, 44, 49, 53, 54, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 92, 93, 98, 99, 100, 101, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 137, 138, 139, 140, 142, 144, 181, 183, 184, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 195, 196, 199, 201, 203, 204, 205, 207, 208 i 209, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 8, 11, 13, 19, 21, 22, 23, 25, 26, 29, 30, 31, 34, 35, 38, 41, 44, 49, 53, 54, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 92, 93, 98, 99, 100, 101, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 137, 138, 139, 140, 142, 144, 181, 183, 184, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 195, 196, 199, 201, 203, 204, 205, 207, 208 i 209 wchodzi w życie tylko wtedy, kiedy Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub kiedy przed upływem tego terminu zarówno Parlament, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 211
Przegląd
Niniejsze rozporządzenie podlega przeglądowi zawsze wtedy, gdy okaże się to niezbędne, a w każdym razie w terminie dwóch lat przed końcem pierwszego okresu po roku 2013 wieloletnich ram finansowych.
Przegląd taki obejmuje między innymi wykonanie przepisów części pierwszej tytuł VIII.
Artykuł 212
Uchylenie
Rozporządzenie (WE, Euratom) nr 1605/2002 uchyla się ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2013 r. z wyjątkiem:
a)
art. 53-57, które mają nadal zastosowanie do wszelkich zobowiązań zaciągniętych do dnia 31 grudnia 2013 r.;
b)
art. 166 ust. 3 lit. a), która ma nadal zastosowanie do wszelkich zobowiązań zaciągniętych do dnia 31 grudnia 2012 r.; oraz
c)
art. 166 ust. 3 lit. b), która ma nadal zastosowanie do wszelkich zobowiązań zaciągniętych od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.
Tytuł VI części pierwszej rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1605/2002 może mieć zastosowanie do umów o udzielenie dotacji podpisanych i decyzji o udzieleniu dotacji przekazanych do dnia 31 grudnia 2013 r. w ramach zobowiązań globalnych zaciągniętych w budżecie na rok 2012 lub lata wcześniejsze, jeżeli właściwy urzędnik zatwierdzający tak zadecyduje, z należytym uwzględnieniem zasad równego traktowania i przejrzystości.
Odesłania do uchylonego rozporządzenia należy odczytywać jako odesłania do niniejszego rozporządzenia, zgodnie z tabelą korelacji w załączniku.
Artykuł 213
Przegląd dotyczący ESDZ
Artykuł 68 ust. 1 akapit trzeci oraz art. 98 ust. 2 akapit drugi zostaną poddane przeglądowi w 2013 r. z należytym uwzględnieniem specyfiki ESDZ, zwłaszcza delegatur Unii, i - w stosownych przypadkach - odpowiednich zdolności ESDZ do zarządzania finansami.
Artykuł 214
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2013 r., z wyjątkiem:
a)
art. 58-63, które mają zastosowanie tylko do zobowiązań zaciągniętych od dnia 1 stycznia 2014 r.;
b)
art. 50 ust. 1 lit. c) akapit drugi i artykuły 82, 139 i 140, które mają zastosowanie od dnia 1 stycznia 2014 r.;
c)
artykuły 177, 179 i 210, które mają zastosowanie od dnia z dnia 27 października 2012 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 25 października 2012 r.