PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ KOMISE (EU) 2015/495
ze dne 20. března 2015,
kterým se stanoví seznam sledovaných látek pro monitorování v rámci celé Unie v oblasti vodní politiky podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2008/105/ES
(oznámeno pod číslem C(2015) 1756)
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2008/105/ES ze dne 16. prosince 2008 o normách environmentální kvality v oblasti vodní politiky, změně a následném zrušení směrnic Rady 82/176/EHS, 83/513/EHS, 84/156/EHS, 84/491/EHS a 86/280/EHS a změně směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES (1), a zejména čl. 8b odst. 5 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
V čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES je stanoveno vypracování seznamu sledovaných látek, nejprve maximálně 10 látek nebo skupin látek, o nichž se shromažďují údaje z monitorování v rámci celé Unie pro účely podpory budoucího rozdělování látek podle priority v souladu s čl. 16 odst. 2 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES (2). V seznamu by měly být uvedeny matrice pro monitorování a případné metody analýzy, které nevyžadují nadměrné náklady.
(2)
Článek 8b směrnice 2008/105/ES stanoví mimo jiné podmínky a postupy pro monitorování látek zahrnutých do seznamu sledovaných látek, za účelem podávání zpráv o výsledcích monitorování ze strany členských států a aktualizace seznamu.
(3)
Tyto látky v seznamu sledovaných látek by se měly vybírat z látek, které podle dostupných informací mohou představovat na úrovni Unie významné riziko pro vodní prostředí nebo jeho prostřednictvím, avšak pro něž nejsou dostatečné údaje z monitorování, aby bylo možné učinit závěr o skutečném riziku, které představují. U vysoce toxických látek používaných v mnoha členských státech a vypouštěných do vodního prostředí, které však nejsou monitorovány nebo jsou monitorovány pouze zřídka, by mělo být zváženo jejich zařazení do seznamu sledovaných látek. Uvedený postup výběru by měl vzít v úvahu informace uvedené v čl. 8b odst. 1 písm. a) až e) směrnice 2008/105/ES, přičemž by se měly zejména zohlednit nově se objevující znečišťující látky.
(4)
Monitorování látek ze seznamu sledovaných látek by mělo poskytnout vysoce kvalitní údaje o jejich koncentracích ve vodním prostředí, které jsou vhodné pro účely podpory hodnocení rizik podle zvláštního přezkumu podle čl. 16 odst. 4 směrnice 2000/60/ES, které jsou základem pro určování prioritních látek. V uvedeném přezkumu by se mělo zvážit, zda budou látky, které představují významné riziko, začleněny do seznamu prioritních látek. Byla by rovněž stanovena určitá norma kvality životního prostředí, kterou by členské státy musely dodržovat. Návrh látek pro zařazení do seznamu prioritních látek by měl být předmětem posouzení dopadů.
(5)
V souladu s čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES by se diklofenak, 17-beta-estradiol (E2) a 17-alfa-ethinylestradiol (EE2) měly zahrnout do prvního seznamu sledovaných látek s cílem shromáždit údaje z monitorování pro účely snazšího stanovení vhodných opatření s cílem řešit rizika, která uvedené látky představují. Estron (E1) by měl být zahrnut do seznamu sledovaných látek z důvodu své blízké chemické příbuznosti s 17-beta-estradiolem, jehož je produktem rozkladu.
(6)
Komise během roku 2014 shromáždila údaje o různých dalších látkách, které by mohly být zařazeny do seznamu sledovaných látek. Zohlednila informační zdroje uvedené v čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES a konzultovala odborníky z členských států a skupiny zúčastněných stran. Stanovovalo se pořadí látek. Týkalo se to zejména látek, které měly při nedávno dokončeném přezkumu prioritních látek blízko k tomu, aby byly zařazeny mezi prioritní látky, pro něž jsou však ještě potřebné údaje z monitorování, aby bylo významné riziko potvrzeno. Týkalo se to rovněž několika dalších látek, které byly identifikovány jako potenciální nové znečišťujícílátky, pro něž byly k dispozici omezené nebo žádné údaje z monitorování. Riziko, které představuje každá z těchto látek, bylo vypočteno z dostupných informací o jejich vnitřní nebezpečnosti a o expozici životního prostředí těmto látkám. Expozice byla odhadnuta na základě údajů o rozsahu výroby a používání, přičemž byly zohledněny veškeré aktuální údaje z monitorování.
(7)
V průběhu shromažďování údajů o látkách v původním seznamu byly pro některé z uvedených látek zjištěny dodatečné údaje z monitorování. Dostupnost spolehlivých, aktuálních údajů pro alespoň čtyři členské státy byla považována za dostatečnou k tomu, aby látky nebyly zařazeny do seznamu sledovaných látek. Poté, co se uvedené látky přestaly používat, spolu s některými dalšími látkami, u nichž existovaly pochybnosti o jejich toxicitě nebo u nichž se očekávalo, že jejich používání bude ukončeno, byly jako látky, které se umístily v rámci pořadí na nejpřednějších místech, označeny tyto látky: oxadiazon, methiokarb, 2,6-di-terc-butyl-4-methylfenol, triallát, čtyři neonikotinoidové pesticidy, makrolidové antibiotikum erythromycin a 2-ethylhexyl-4-methoxycinnamát. Tyto látky by tudíž měly být zahrnuty do seznamu sledovaných látek a označeny čísly organizace Chemical Abstracts Service (CAS) a čísly EU. Pátý neonikotinoidový pesticid a dvě další makrolidová antibiotika byly také stanoveny jako látky, které potenciálně představují významné riziko. Možnost, že by látky se stejným účinkem mohly mít aditivní účinky, je dalším důvodem pro jejich společné zahrnutí do seznamu sledovaných látek. Mělo by být možné analyzovat současně neonikotinoidy a rovněž makrolidová antibiotika, a umožnit jejich zařazení do seznamu.
(8)
V souladu s čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES Komise určila pro navrhované látky možné analytické metody. Detekční limit metody by měl být přinejmenším tak nízký jako předpokládaná koncentrace bez účinku specifická pro každou látku v příslušné matrici. Pokud nové informace povedou v případě určitých látek k poklesu předpokládané koncentrace bez účinku, mohl by být maximální detekční limit přijatelné metody snížen, přičemž uvedené látky zůstanou na seznamu. V případě analytických metod se má za to, že nevyžadují nadměrné náklady.
(9)
Za účelem srovnatelnosti by měly být všechny látky monitorovány ve všech vzorcích vody. Bylo by však vhodné monitorovat 2-ethylhexyl-4-methoxycinnamát také v suspendovaných částicích nebo sedimentu, neboť má tendenci se do této matrice štěpit.
(10)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného na základě čl. 21 odst. 1 směrnice 2000/60/ES,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
První seznam sledovaných látek pro monitorování v rámci celé Unie uvedený v článku 8b směrnice 2008/105/ES je stanoven v příloze tohoto rozhodnutí.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 20. března 2015.
DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (EU) 2015/495
z dnia 20 marca 2015 r.
ustanawiająca listę obserwacyjną substancji do celów monitorowania obejmującego całą Unię w zakresie polityki wodnej na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE
(notyfikowana jako dokument nr C(2015) 1756)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych norm jakości w dziedzinie polityki wodnej, zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy Rady 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz zmieniająca dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (1), w szczególności jej art. 8b ust. 5,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W art. 8b ust. 1 dyrektywy 2008/105/WE przewidziano ustanowienie listy obserwacyjnej obejmującej pierwotnie maksymalnie 10 substancji lub grup substancji, w odniesieniu do których gromadzone mają być dane z monitorowania obejmującego całą Unię, w celu wspierania przyszłych działań w zakresie szeregowania zgodnie z art. 16 ust. 2 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (2). Lista ta powinna wskazywać w odniesieniu do każdej substancji matryce do monitorowania oraz możliwe metody analizy niepowodujące nadmiernych kosztów.
(2)
W art. 8b dyrektywy 2008/105/WE określono między innymi warunki i szczegóły dotyczące monitorowania substancji znajdujących się na liście obserwacyjnej, przekazywania wyników monitorowania przez państwa członkowskie oraz aktualizowania listy.
(3)
Substancje, które mają zostać umieszczone na liście obserwacyjnej, powinny być wybierane spośród tych, w przypadku których dostępne informacje wskazują, że mogą one przedstawiać na poziomie Unii znaczne ryzyko dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem, lecz w przypadku których dane z monitorowania są niewystarczające do określenia rzeczywistego ryzyka. Możliwość umieszczenia na liście obserwacyjnej powinna dotyczyć substancji wysoce toksycznych stosowanych w wielu państwach członkowskich i uwalnianych do środowiska wodnego, lecz nie poddanych monitorowaniu lub monitorowanych rzadko. W takim procesie selekcji należy uwzględnić informacje wyszczególnione w art. 8b ust. 1 lit. a)-e) dyrektywy 2008/105/WE, szczególną uwagę poświęcając nowym substancjom zanieczyszczającym.
(4)
Monitorowanie substancji znajdujących się na liście obserwacyjnej powinno doprowadzić do wygenerowania wysokiej jakości danych dotyczących stężeń tych substancji w środowisku wodnym. Dane te powinny nadawać się do wykorzystania, w osobnym przeglądzie zgodnie z art. 16 ust. 4 dyrektywy 2000/60/WE, przy ocenie ryzyka służącej do ustalenia substancji priorytetowych. Substancje, które w ramach takiego przeglądu uznano za stwarzające znaczne ryzyko, należy wziąć pod uwagę przy włączaniu do wykazu substancji priorytetowych. Należy wówczas także określić środowiskową normę jakości, której państwa członkowskie będą musiały przestrzegać. Propozycja włączenia substancji do wykazu substancji priorytetowych wymagałaby przeprowadzenia oceny skutków.
(5)
Zgodnie z art. 8b ust. 1 dyrektywy 2008/105/WE do pierwszej listy obserwacyjnej należy włączyć diklofenak, 17 beta-estradiol (E2) i 17 alfa-etynyloestradiol (EE2), aby zebrać dane z monitorowania w celu ułatwienia określenia odpowiednich środków służących rozwiązaniu problemu ryzyka, jakie stwarzają te substancje. Do listy obserwacyjnej należy również włączyć estron (E1) ze względu na jego bliską chemiczną współzależność z 17-beta-estradiolem, którego estron jest produktem rozpadu.
(6)
W 2014 r. Komisja zebrała dane dotyczące szeregu innych substancji, które mogłyby zostać włączone do listy obserwacyjnej. Komisja uwzględniła źródła informacji, o których mowa w art. 8b ust. 1 dyrektywy 2008/105/WE, i zasięgnęła opinii ekspertów z państw członkowskich oraz grup zainteresowanych podmiotów. Zajęto się ustaleniem kolejności. Dotyczyło to w szczególności substancji, którym niewiele zabrakło, by w ostatnim zakończonym przeglądzie substancji priorytetowych uzyskać status priorytetowych, lecz w odniesieniu do których nadal potrzebne były dane z monitorowania w celu potwierdzenia znacznego ryzyka. Dotyczyło to również kilku innych substancji zidentyfikowanych jako potencjalne nowe substancje zanieczyszczające, w odniesieniu do których dostępnych było niewiele nowych danych z monitorowania lub brak było takich danych. Ryzyko stwarzane przez każdą z tych substancji obliczono na podstawie dostępnych informacji o ich swoistym zagrożeniu oraz narażeniu środowiska na te substancje. Narażenie oszacowano na podstawie danych dotyczących zakresu produkcji i stosowania, z uwzględnieniem ewentualnych rzeczywistych danych z monitorowania.
(7)
W trakcie gromadzenia danych o substancjach znajdujących się w pierwotnym wykazie w odniesieniu do niektórych z tych substancji zidentyfikowano dodatkowe dane z monitorowania. Dostępność wiarygodnych, aktualnych danych z co najmniej czterech państw członkowskich uznano za wystarczającą, by nie włączać substancji do listy obserwacyjnej. Po pominięciu tych substancji oraz kilku innych substancji, co do których istniały szczególne wątpliwości w związku z ich toksycznością, lub co do których oczekiwano, że zaprzestanie się ich stosowania, najwyżej w rankingu uplasowały się następujące substancje: oksadiazon, metiokarb, 2,6-ditert-butylo-4-metylofenol, trialat, cztery pestycydy neonikotynoidowe, antybiotyk makrolidowy erytromycyna oraz 4-metoksycynamonian 2-etyloheksylu. Wymienione substancje, określone przy pomocy numerów przypisanych przez Chemical Abstracts Service (CAS) i numerów UE, należy zatem włączyć do listy obserwacyjnej. Ustalono, że piąty pestycyd neonikotynoidowy i dwa inne antybiotyki makrolidowe również mogą stwarzać znaczne ryzyko. Możliwość, że substancje o tym samym sposobie działania dadzą efekt addytywny, stanowi dodatkowe uzasadnienie dla tego, by zaproponować ich jednoczesne włączenie do listy obserwacyjnej. Powinna istnieć możliwość jednoczesnej analizy neonikotynoidów, podobnie jak i antybiotyków makrolidowych, co umożliwiłoby umieszczanie ich na liście w grupach.
(8)
Zgodnie z art. 8b ust. 1 dyrektywy 2008/105/WE Komisja określiła możliwe metody analizy proponowanych substancji. W odniesieniu do każdej substancji w odpowiedniej matrycy granica wykrywalności metody powinna znajdować się na poziomie nie wyższym niż specyficzne dla danej substancji przewidywane stężenie niepowodujące zmian w środowisku. Jeżeli na skutek nowych informacji w odniesieniu do określonych substancji zmniejszone zostanie przewidywane stężenie niepowodujące zmian w środowisku, gdy substancje te będą nadal znajdować się na liście, może zaistnieć konieczność obniżenia maksymalnej dopuszczalnej granicy wykrywalności metody. Uznaje się, że metody analityczne nie pociągają za sobą nadmiernych kosztów.
(9)
Dla celów porównywalności wszystkie substancje należy monitorować w całych próbkach wody. 4-metoksycynamonian 2-etyloheksylu powinien być jednak monitorowany również w pyle zawieszonym lub osadzie ze względu na tendencję do ulegania rozdziałowi w tej matrycy.
(10)
Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Komitetu ustanowionego na mocy art. 21 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Pierwsza lista obserwacyjna substancji do celów monitorowania obejmującego całą Unię, o której mowa w art. 8b dyrektywy 2008/105/WE, jest określona w załączniku do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 20 marca 2015 r.