NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 254/2014
ze dne 26. února 2014
o víceletém programu pro spotřebitele na období 2014-2020 a o zrušení rozhodnutí č. 1926/2006/ES
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 169 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem (3),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Sdělení Komise ze dne 3. března 2010 nazvané „Evropa 2020 - Strategie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění“ (dále jen „strategie Evropa 2020“) vyzývá, aby občané měli právo plně se účastnit vnitřního trhu, k čemuž je nutné zvýšit jejich možnosti a důvěru, pokud jde o přeshraniční nakupování zboží a služeb, zejména prostřednictvím internetu.
(2)
Unie přispívá k zajištění vysoké úrovně ochrany spotřebitelů a k tomu, aby se spotřebitelé stali ústředním bodem vnitřního trhu, a to podporou a doplňováním politik členských států ve snaze zajistit, aby občané mohli plně požívat výhod vnitřního trhu a aby při tom byla prostřednictvím konkrétních akcí zajištěna řádná ochrana jejich bezpečnosti a právních a hospodářských zájmů.
(3)
Víceletý program Spotřebitelé na období 2014-2020 (dále jen „program“) by měl pomoci zajistit vysokou úroveň ochrany spotřebitelů a plně podpořit ambice strategie Evropa 2020 v oblasti růstu a konkurenceschopnosti prostřednictvím začlenění konkrétních témat určených ve strategii Evropa 2020, pokud jde o digitální agendu pro Evropu, s cílem zajistit, aby digitalizace skutečně vedla ke zlepšení podmínek pro spotřebitele, udržitelný růst, kterého má být dosaženo přechodem k udržitelnějším způsobům spotřeby, sociální začleňování, které má být zajištěno zohledněním zvláštní situace zranitelných spotřebitelů a potřeb stárnoucího obyvatelstva, a o inteligentní regulaci, která má být prováděna mimo jiné sledováním spotřebitelských trhů s cílem napomoci tvorbě inteligentních a správně zacílených právních předpisů.
(4)
Sdělení Komise ze dne 22. května 2012 nazvané „Evropský program pro spotřebitele - zvýšení důvěry a podpora růstu“ (dále jen „Program pro spotřebitele“) stanoví strategický rámec pro spotřebitelskou politiku Unie pro nadcházející období, který spočívá v prosazování zájmů spotřebitelů ve všech politikách na úrovni Unie. Cílem programu pro spotřebitele je vytvořit strategii, jejímž prostřednictvím budou politická opatření účinně a efektivně podporovat spotřebitele po celou dobu jejich života, a to zajištěním bezpečnosti výrobků a služeb, které jsou jim poskytovány, informováním a vzděláváním spotřebitelů, podporou subjektů, které spotřebitele zastupují, posílením práv spotřebitelů, umožněním jejich přístupu ke spravedlnosti a k nápravě a zajištěním vymáhání právních předpisů týkajících se ochrany spotřebitele.
(5)
Nedávný hospodářský pokles odhalil řadu nedostatků a nesrovnalostí v rámci vnitřního trhu, jež mají nepříznivé dopady na důvěru spotřebitelů i občanů. Ačkoli je třeba uznat, že fungování Unie v současnosti podléhá rozpočtovým omezením, Unie by přesto měla poskytnout přiměřené finanční prostředky s cílem umožnit dosažení cílů programu, a podpořit tak strategii Evropa 2020.
(6)
Pro dokončení vnitřního trhu je nezbytné odstranit zbývající neopodstatněné a nepřiměřené překážky bránící jeho řádnému fungování a zvýšit důvěru občanů v tento systém, zejména při přeshraničních nákupech. Unie by měla usilovat o vytvoření náležitých podmínek s cílem posílit postavení spotřebitelů tím, že jim poskytne dostatečné nástroje, znalosti a dovednosti, které jim umožní činit uvážená rozhodnutí založená na informacích, a zvýší jejich informovanost.
(7)
Toto nařízení bere v úvahu ekonomické, sociální a technické prostředí a nově se objevující průvodní jevy. Akce financované v rámci programu budou usilovat zejména o řešení otázek spojených s globalizací, digitalizací, stále složitějšími rozhodnutími, která musí spotřebitelé činit, nezbytností přejít k udržitelnějším způsobům spotřeby, stárnutím obyvatelstva, sociálním vyloučením a s problémem zranitelných spotřebitelů. Jednou z hlavních priorit je začlenění zájmů spotřebitelů do všech unijních politik v souladu s článkem 12 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“). Koordinace s dalšími politikami a programy Unie plní zásadní úlohu při zajišťování plného zohlednění zájmů spotřebitelů v dalších politikách. Aby se podpořila součinnost a zamezilo se duplicitě, měly by další fondy a programy Unie poskytovat finanční podporu na začleňování zájmů spotřebitelů do svých příslušných oblastí.
(8)
Program by měl zajistit vysokou úroveň ochrany všech spotřebitelů a věnovat při tom zvláštní pozornost zranitelným spotřebitelům za účelem zohlednění jejich zvláštních potřeb a posílení jejich pravomocí, jak požaduje usnesení Evropského parlamentu ze dne 22. května 2012 o strategii k posílení práv zranitelných spotřebitelů (4). Tento program by měl zranitelným spotřebitelům zajistit zejména přístup k informacím o zboží a službách, aby měli rovnocenné příležitosti a mohli činit svobodná rozhodnutí založená na informacích, a to především proto, že zranitelní spotřebitelé mohou mít problémy s přístupem k informacím pro spotřebitele a s porozuměním těmto informacím, a být tak vystaveni riziku, že budou uvedeni v omyl.
(9)
Program by měl brát v potaz zejména děti, a to i prostřednictvím spolupráce se zúčastněnými stranami s cílem zajistit, aby se zavázaly k šíření odpovědné reklamy určené nezletilým osobám, zejména proto, aby se bojovalo proti zavádějící reklamě na internetu.
(10)
Uvedené akce by měly být stanoveny v tomto programu, který poskytne rámec pro jejich financování. V souladu s článkem 54 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (5), má toto nařízení poskytnout právní základ pro činnost a pro provádění programu. Toto nařízení navazuje na akce financované podle rozhodnutí Evropského parlamentu a Rady č. 1926/2006/ES (6) a dále v nich pokračuje.
(11)
Je důležité zlepšit ochranu spotřebitele. K dosažení tohoto obecného cíle by měly být stanoveny specifické cíle, pokud jde o bezpečnost, informovanost a vzdělávání spotřebitelů, podporu poskytovanou spotřebitelským organizacím na úrovni Unie, jakož i práva a nápravu a vymáhání práv spotřebitelů. Hodnota a dopad opatření přijatých v rámci programu by měly být pravidelně sledovány a vyhodnocovány s cílem usnadnit tvorbu inteligentnější politiky v zájmu spotřebitelů. S cílem ohodnotit spotřebitelské politiky, a zejména přesného dopadu přijatých opatření, je potřeba vypracovat ukazatele, jejichž hodnota by se však měla posuzovat v širším kontextu.
(12)
Je důležité zvýšit důvěru spotřebitelů. Aby bylo tohoto cíle dosaženo, je nezbytné rozšířit rozsah činnosti, zejména náležitou finanční podporou poskytovanou spotřebitelským organizacím na úrovni Unie a evropským spotřebitelským centrům, a to s přihlédnutím k zásadní úloze, kterou uvedené subjekty plní při poskytování informací a pomoci spotřebitelům ohledně jejich práv, při podpoře spotřebitelů v rámci spotřebitelských sporů, zejména pokud jde o přístup k vhodným mechanismům řešení sporů, a při prosazování zájmů spotřebitelů v rámci řádného fungování vnitřního trhu. Tyto organizace a centra by měly být schopny zlepšit ochranu spotřebitelů a zvýšit jejich důvěru působením přímo na místě a poskytováním pomoci, informací a vzdělávání přizpůsobených potřebám jednotlivých osob.
(13)
Je nezbytné stanovit způsobilé akce, kterými má být uvedených cílů dosaženo.
(14)
Je zapotřebí vymezit kategorie potenciálních příjemců způsobilých získat granty.
(15)
Finanční referenční částka vyhrazená pro program ve smyslu bodu 17 interinstitucionální dohody ze dne 2. prosince 2013 mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí o rozpočtové kázni, spolupráci v rozpočtových záležitostech a řádném finančním řízení (7) je uvedena v tomto nařízení, aniž by tím byly dotčeny rozpočtové pravomoci Evropského parlamentu a Rady stanovené ve Smlouvě o fungování EU.
(16)
Při provádění programu v duchu zásad řádného finančního řízení, transparentnosti a flexibility by další činnost výkonné agentury měla být přípustná v případě splnění všech požadavků stanovených nařízením Rady (ES) č. 58/2003 (8).
(17)
Výdaje Unie a finanční prostředky členských států vynakládané v oblasti bezpečnosti spotřebitelů, jejich vzdělávání, jejich práv a vymáhání těchto práv by měly být lépe koordinovány, aby byla zajištěna doplňkovost, vyšší účinnost a viditelnost a aby bylo dosaženo lepší rozpočtové součinnosti.
(18)
Dohoda o Evropském hospodářském prostoru stanoví pro oblast ochrany spotřebitele spolupráci mezi Unií a jejími členskými státy na jedné straně a zeměmi Evropského sdružení volného obchodu, které se účastní Evropského hospodářského prostoru, na straně druhé. Je rovněž třeba stanovit možnost, aby se programu účastnily další země, zejména země sousedící s Unií a země, které žádají o členství v Evropské unii, kandidátské země nebo země, které k Unii přistupují.
(19)
V souvislosti s prováděním programu a vzhledem ke globalizaci výrobního řetězce a stále větší vzájemné provázanosti trhů by měla být podporována spolupráce se třetími zeměmi, které se programu neúčastní, a to s přihlédnutím k jakýmkoliv relevantním dohodám mezi těmito zeměmi a Unií.
(20)
Na Komisi by měla být přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o přizpůsobení ukazatelů stanovených v příloze II za účelem zohlednění změn legislativního rámce v oblasti ochrany spotřebitele a pokud jde o změny přílohy I spočívající ve vyjmutí dotčených konkrétních akcí za účelem zohlednění výsledků hodnotící zprávy vypracované Komisí. Je obzvlášť důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracování aktu v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(21)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci, pokud jde o přijímání ročních pracovních programů. Uvedené pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (9). Vzhledem k tomu, že program nestanoví kritéria pro bezpečnost výrobků, ale je zaměřen na poskytování finanční podpory nástrojům na provádění politiky v oblasti bezpečnosti výrobků, a vzhledem k poměrně nízké dotčené částce je vhodné uplatnit poradní postup.
(22)
Finanční zájmy Unie by měly být chráněny prostřednictvím přiměřených opatření v rámci celého výdajového cyklu, včetně prevence, odhalování a vyšetřování nesrovnalostí, zpětného získávání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých finančních prostředků a případných správních a finančních sankcí v souladu s nařízením (EU, Euratom) č. 966/2012.
(23)
Jelikož cílů tohoto nařízení nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy z důvodu nadnárodní povahy příslušných otázek, ale spíše jich z důvodu větších možností opatření Unie může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity podle článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení těchto cílů.
(24)
Rozhodnutí č. 1926/2006/ES by mělo být zrušeno.
(25)
Je vhodné zajistit přechod mezi akčním programem Společenství v oblasti spotřebitelské politiky (2007-2013) zavedeným rozhodnutím č. 1926/2006/ES a tímto programem, a to zejména pokud jde o pokračování víceletých opatření, jakož i o hodnocení úspěchů předchozího programu a oblastí v jeho rámci, jež vyžadují větší pozornost. Dále je třeba sladit trvání tohoto programu s trváním víceletého finančního rámce na roky 2014-2020 stanoveného v nařízení Rady (EU, Euratom) č.1311/2013 (10). Tento program by se měl proto použít od 1. ledna 2014. Od 1. ledna 2021 by měly prostředky na technickou a administrativní pomoc v případě potřeby pokrývat výdaje týkající se řízení akcí, které nebudou dokončeny do konce roku 2020,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Víceletý program pro spotřebitele
Tímto nařízením se zavádí víceletý program pro spotřebitele na období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020 (dále jen „program“).
Článek 2
Obecný cíl
Obecným cílem tohoto programu je v rámci celkové strategie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění zajistit vysokou úroveň ochrany spotřebitelů, posílit jejich postavení a učinit je ústředním prvkem vnitřního trhu. Program to zajistí tím, že přispěje k ochraně zdraví, bezpečnosti a právních a hospodářských zájmů spotřebitelů, jakož i k prosazování jejich práva na informace, vzdělávání a organizování se za účelem ochrany svých zájmů, a současně podpoří začlenění zájmů spotřebitelů do dalších oblastí politiky. Program doplňuje, podporuje a sleduje politiky členských států.
Článek 3
Specifické cíle a ukazatele
1. Obecného cíle podle článku 2 se dosáhne prostřednictvím těchto specifických cílů:
a)
Cíl I - Bezpečnost: upevnit a zvýšit bezpečnost výrobků prostřednictvím účinného dozoru nad trhem v rámci celé Unie.
Tento cíl bude měřen zejména podle činnosti a efektivity systému EU pro rychlou výměnu informací o nebezpečných spotřebních výrobcích (RAPEX).
b)
Cíl II - Informovanost a vzdělávání spotřebitelů a podpora poskytovaná spotřebitelským organizacím: zlepšit vzdělávání a informovanost spotřebitelů a povědomí spotřebitelů o jejich právech, rozvíjet soubor poznatků pro účely spotřebitelské politiky, poskytovat podporu spotřebitelským organizacím a zohledňovat současně také specifické potřeby zranitelných spotřebitelů.
c)
Cíl III - Práva a náprava: rozvíjet a posilovat práva spotřebitelů zejména prostřednictvím inteligentní regulace a zlepšením přístupu k jednoduché, účinné a účelné nápravě s nízkými náklady, včetně alternativního řešení sporů.
Tento cíl bude měřen zejména podle využívání alternativního řešení sporů k řešení přeshraničních sporů a podle činnosti celounijního systému řešení sporů on-line a rovněž podle procentního podílu spotřebitelů, kteří v reakci na zjištěný problém učiní příslušné kroky k jeho řešení.
d)
Cíl IV - Vymáhání práva: podporovat vymáhání práv spotřebitelů prostřednictvím posilování spolupráce mezi vnitrostátními donucovacími orgány a podporou spotřebitelů formou poradenství.
Tento cíl bude měřen zejména podle úrovně toku informací a efektivity spolupráce v rámci sítě pro spolupráci v oblasti ochrany spotřebitele, podle činnosti evropských spotřebitelských center a podle toho, do jaké míry jsou spotřebitelé s těmito centry obeznámeni.
Poskytování vysoce kvalitních informací spotřebitelům a jejich zapojení představují meziodvětvovou prioritu, a proto tyto požadavky musí být pokud možno výslovně zahrnuty do všech odvětvových cílů a akcí financovaných v rámci programu.
2. Popis ukazatelů je stanoven v příloze II.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 15 za účelem přizpůsobení ukazatelů uvedených v příloze II.
Článek 4
Způsobilé akce
Specifických cílů uvedených v článku 3 se dosahuje prostřednictvím způsobilých akcí stanovených v tomto seznamu:
a)
v rámci cíle I - Bezpečnost:
1)
vědecké poradenství a analýza rizik týkající se zdraví a bezpečnosti spotřebitelů, pokud jde o nepotravinářské výrobky a služby, včetně podpory úkolů nezávislých vědeckých výborů zřízených rozhodnutím Komise 2008/721/ES (11);
2)
koordinace opatření zaměřených na dozor nad trhem a na vymáhání práva v oblasti bezpečnosti výrobků s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady č. 2001/95/ES (12) a akce zaměřené na zlepšení bezpečnosti spotřebitelských služeb;
3)
správa a další vývoj databází kosmetických přípravků;
b)
v rámci cíle II - Informovanost a vzdělávání spotřebitelů a podpora poskytovaná spotřebitelským organizacím:
4)
budování souboru poznatků pro tvorbu politik v oblastech, které se dotýkají spotřebitelů, pro tvorbu inteligentních a správně zacílených právních předpisů a pro zjišťování případných selhání trhu či změn potřeb spotřebitelů, jenž slouží jako podklad pro rozvoj spotřebitelské politiky, pro vymezení oblastí, které jsou z hlediska spotřebitele nejproblematičtější, a pro začlenění zájmů spotřebitelů do ostatních politik Unie, a zlepšení přístupnosti uvedeného souboru poznatků;
5)
podpora zvyšování transparentnosti a zintenzivnění výměn osvědčených postupů a odborných znalostí prostřednictvím financování poskytovaného spotřebitelským organizacím na úrovni Unie a prostřednictvím budování kapacit spotřebitelských organizací na úrovni Unie a na vnitrostátní a regionální úrovni;
6)
zvyšování transparentnosti spotřebitelských trhů a informací pro spotřebitele, zajištění toho, aby spotřebitelé měli k dispozici porovnatelné, spolehlivé a snadno dostupné údaje, a to i v případě přeshraničního obchodování, s cílem pomoci jim porovnávat nejen ceny, ale i kvalitu a udržitelnost zboží a služeb;
7)
zlepšování vzdělávání spotřebitelů jako celoživotního procesu se zvláštním zaměřením na zranitelné spotřebitele;
c)
v rámci cíle III - Práva a náprava:
8)
příprava právních předpisů o ochraně spotřebitele a jiných regulačních iniciativ Komisí, sledování jejich provádění členskými státy, následné hodnocení jejich dopadu a podpora společných regulačních a samoregulačních iniciativ a sledování skutečného dopadu těchto iniciativ na spotřebitelské trhy;
9)
usnadnění přístupu k mechanismům řešení sporů určeným spotřebitelům, zejména k systémům alternativního řešení sporů, a to i prostřednictvím celounijního on-line systému a vytváření sítí vnitrostátních subjektů alternativního řešení sporů, přičemž je třeba věnovat zvláštní pozornost odpovídajícím opatřením týkajícím se potřeb a práv zranitelných spotřebitelů; sledování fungování a účinnosti mechanismů řešení sporů určených spotřebitelům, včetně vytváření a správy příslušných nástrojů informačních technologií a výměny stávajících osvědčených postupů a zkušeností v členských státech;
d)
v rámci cíle IV - Vymáhání práva:
10)
koordinace opatření zaměřených na dozor a na vymáhání práva s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 2006/2004 (13);
11)
finanční příspěvky na společné akce s veřejnými nebo neziskovými subjekty tvořícími sítě na úrovni Unie, které poskytují informace a pomoc spotřebitelům s cílem pomoci jim při uplatňování jejich práv a získávání přístupu ke vhodnému řešení sporů, včetně systémů mimosoudního řešení sporů on-line (síť evropských spotřebitelských center).
Způsobilé akce stanovené v prvním pododstavci tohoto článku jsou případně dále upřesněny v příloze I tím, že je v jejich rámci uveden výčet příslušných konkrétních akcí.
Článek 5
Příjemci způsobilí získat granty
1. Granty na fungování spotřebitelských organizací na úrovni Unie mohou být poskytnuty evropským spotřebitelským organizacím, které splňují všechny tyto podmínky:
a)
jsou nevládní, neziskové, nezávislé na průmyslových, obchodních a podnikatelských nebo jiných neslučitelných zájmech a jejich hlavním cílem a náplní je podpora a ochrana zdraví, bezpečnosti a hospodářských a právních zájmů spotřebitelů v Unii;
b)
nejméně v polovině členských států jsou pověřeny zastupováním zájmů spotřebitelů na úrovni Unie organizace, které zastupují spotřebitele v souladu s vnitrostátními předpisy nebo postupy a působí na regionální nebo celostátní úrovni.
2. Granty na fungování mezinárodních subjektů, které prosazují zásady a politiky, jež přispívají k cílům programu, mohou být poskytnuty organizacím, které splňují všechny tyto podmínky:
a)
jsou nevládní, neziskové, nezávislé na průmyslových, obchodních a podnikatelských nebo jiných neslučitelných zájmech a jejich hlavním cílem a náplní je podpora a ochrana zdraví, bezpečnosti a hospodářských a právních zájmů spotřebitelů;
b)
vykonávají všechny tyto činnosti: zajišťují pro zástupce spotřebitelů z Unie a třetích zemí formální mechanismus umožňující přispívat k politickým diskusím a k politikám, pořádají setkání s politickými činiteli a regulačními orgány s cílem podporovat a prosazovat zájmy spotřebitelů u veřejných orgánů, identifikují společné spotřebitelské záležitosti a problémy, prosazují názory spotřebitelů v rámci dvoustranných vztahů mezi Unií a třetími zeměmi, přispívají k výměně a šíření odborných znalostí a vědomostí ohledně spotřebitelských záležitostí v Unii a v třetích zemích a vypracovávají politická doporučení.
3. Granty na fungování subjektů na úrovni Unie zřízených za účelem koordinace donucovacích opatření v oblasti bezpečnosti výrobků mohou být poskytnuty subjektům uznaným za tímto účelem právními předpisy Unie.
4. Granty na akce celounijních subjektů určené na vypracování kodexů chování, osvědčených postupů a pokynů pro porovnávání cen a jakosti a udržitelnosti výrobku mohou být poskytnuty subjektům, které splňují všechny tyto podmínky:
a)
jsou nevládní, neziskové a nezávislé na průmyslových, obchodních, podnikatelských nebo jiných neslučitelných zájmech a mezi jejich hlavní cíle a náplň patří prosazování a ochrana zájmů spotřebitelů;
b)
působí alespoň v polovině členských států.
5. Granty pro pořádání akcí předsednictví týkajících se spotřebitelské politiky Unie mohou být poskytnuty vnitrostátním orgánům členského státu vykonávajícího předsednictví jednotlivých složení Rady, s výjimkou složení pro zahraniční věci, nebo subjektům určeným tímto členským státem.
6. Granty na akce orgánů členských států odpovědných za ochranu spotřebitele a na akce odpovídajících orgánů třetích zemí mohou být poskytnuty orgánům oznámeným členským státem nebo třetí zemí uvedenou v článku 7 tohoto nařízení Komisi v souladu s nařízením (ES) č. 2006/2004 či směrnicí 2001/95/ES nebo mohou být poskytnuty neziskovým subjektům výslovně určeným uvedenými orgány k tomuto účelu.
7. Granty pro úředníky působící v oblasti vymáhání práva z členských států a třetích zemí mohou být poskytnuty úředníkům z orgánů oznámených členským státem nebo třetí zemí uvedenou v článku 7 tohoto nařízení Komisi pro účely nařízení (ES) č. 2006/2004 a směrnice 2001/95/ES.
8. Granty na akce mohou být poskytnuty subjektu určenému členským státem či třetí zemí uvedenou v článku 7, který je neziskovým subjektem vybraným transparentním postupem nebo veřejným subjektem. Určený subjekt musí být součástí některé unijní sítě, která poskytuje informace a pomoc spotřebitelům s cílem pomoci jim při uplatňování jejich práv a získávání přístupu ke vhodnému řešení sporů (síť evropských spotřebitelských center). Je možné navázat rámcové partnerství jakožto mechanismus dlouhodobé spolupráce mezi Komisí a sítí evropských spotřebitelských center nebo subjekty, jež tuto síť tvoří.
9. Granty na akce mohou být poskytnuty subjektům zabývajícím se stížnostmi, které jsou zřízeny a působí v členských státech Unie a v zemích Evropského sdružení volného obchodu, které se účastní Evropského hospodářského prostoru, a které jsou odpovědné za shromažďování stížností spotřebitelů, vyvíjení snah o vyřešení stížností, poskytování poradenství nebo za podávání informací spotřebitelům o stížnostech nebo dotazech a které v rámci stížností nebo dotazů spotřebitele na obchodníka jednají jako třetí strana. Nezahrnují mechanismy zabývající se stížnostmi spotřebitelů provozované obchodníky, v jejichž rámci se dotazy a stížnosti vyřizují přímo se spotřebitelem, ani mechanismy, které poskytují služby zabývající se stížnostmi, provozované obchodníkem nebo v jeho zastoupení.
Článek 6
Finanční rámec
1. Finanční krytí pro provádění programu na období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020 činí 188 829 000 EUR v běžných cenách.
2. Roční prostředky schvalují Evropský parlament a Rada v mezích víceletého finančního rámce.
Článek 7
Účast třetích zemí v programu
Účast v programu je otevřena:
a)
zemím Evropského sdružení volného obchodu, které se účastní Evropského hospodářského prostoru, v souladu s podmínkami stanovenými v Dohodě o Evropském hospodářském prostoru;
b)
třetím zemím, zejména přistupujícím a kandidátským zemím i potenciálním kandidátským zemím a zemím, na které se vztahuje evropská politika sousedství, v souladu s obecnými zásadami a obecnými podmínkami pro jejich účast v programech Unie stanovenými v příslušných rámcových dohodách, rozhodnutích Rady přidružení nebo podobných dohodách.
Článek 8
Typy podpůrných opatření a maximální úroveň spolufinancování
1. V souladu s nařízením (EU, Euratom) č. 966/2012 mohou mít finanční příspěvky Unie podobu grantů nebo veřejných zakázek nebo jakýchkoliv jiných opatření potřebných k dosažení cílů uvedených v článcích 2 a 3 tohoto nařízení.
2. Granty Unie a jejich odpovídající maximální výše se stanovují takto:
a)
granty na fungování spotřebitelských organizací na úrovni Unie, vymezené v čl. 5 odst. 1, nepřesahující 50 % způsobilých nákladů;
b)
granty na fungování mezinárodních subjektů, které podporují zásady a politiky přispívající k cílům programu, vymezené v čl. 5 odst. 2, nepřesahující 50 % způsobilých nákladů;
c)
granty na fungování subjektů na úrovni Unie zřízených za účelem koordinace donucovacích opatření v oblasti bezpečnosti výrobků a uznaných za tímto účelem právními předpisy Unie, vymezené v čl. 5 odst. 3, nepřesahující 95 % způsobilých nákladů;
d)
granty na akce celounijních subjektů určené na vypracování kodexů chování, osvědčených postupů a pokynů pro porovnávání cen a jakosti a udržitelnosti výrobků, vymezené v čl. 5 odst. 4, nepřesahující 50 % způsobilých nákladů;
e)
granty pro pořádání akcí předsednictví týkajících se spotřebitelské politiky Unie poskytované vnitrostátním orgánům členského státu vykonávajícího předsednictví jednotlivých složení Rady, s výjimkou složení pro zahraniční věci, nebo subjektům určeným tímto členským státem, nepřesahující 50 % způsobilých nákladů;
f)
granty na akce orgánů členských států odpovědných za ochranu spotřebitele a akce odpovídajících orgánů ve třetích zemích účastnících se v souladu s článkem 7, vymezené v čl. 5 odst. 6, nepřesahující 50 % způsobilých nákladů, kromě akcí výjimečné užitečnosti, u nichž příspěvek Unie na způsobilé náklady nesmí překročit 70 %;
g)
granty na výměny úředníků působících v oblasti vymáhání práva z členských států a třetích zemí účastnících se v souladu s článkem 7, vymezené v čl. 5 odst. 7, pokrývající příspěvky na cestu a pobyt;
h)
granty na akce subjektů určených členským státem nebo třetí zemí uvedenou v článku 7, vymezené v čl. 5 odst. 8, nepřesahující 70 % způsobilých nákladů;
i)
granty na akce vnitrostátních subjektů zabývajících se stížnostmi spotřebitelů, vymezené v čl. 5 odst. 9, nepřesahující 50 % způsobilých nákladů.
3. Akce se považují za akce výjimečné užitečnosti ve smyslu odst. 2 písm. f), jestliže:
a)
pokud jde o granty poskytnuté orgánům a oznámené Komisi pro účely nařízení (ES) č. 2006/2004, podílí se na nich alespoň šest členských států nebo se týkají porušení právních předpisů, jež způsobují nebo pravděpodobně způsobí škodu ve dvou nebo více členských státech;
b)
pokud jde o granty poskytnuté orgánům odpovědným za bezpečnost spotřebních výrobků, podílí se na nich alespoň deset členských států zapojených do evropské sítě orgánů členských států příslušných pro bezpečnost výrobků podle článku 10 směrnice 2001/95/ES nebo přispívají k provádění činností dozoru nad trhem v oblasti bezpečnosti spotřebních výrobků, jež byly stanoveny v právním aktu Unie.
Článek 9
Administrativní a technická pomoc
1. Finanční příspěvek na program může rovněž pokrývat výdaje související s přípravou, sledováním, kontrolou, auditem a hodnocením nezbytnými k řízení programu a plnění jeho cílů, mimo jiné výdaje související s horizontální komunikací týkající se politických priorit Unie, pokud souvisejí s obecnými cíli tohoto nařízení, spolu s veškerými dalšími výdaji na technickou a administrativní pomoc, jež Komisi při řízení programu vzniknou.
2. Celková částka přidělená na pokrytí výdajů souvisejících s přípravou, sledováním, kontrolou, auditem a hodnocením, jakož i výdajů na technickou a administrativní pomoc, které jsou uvedeny v odstavci 1, nesmí překročit 12 % finančního krytí přiděleného pro program.
Článek 10
Způsoby provádění
Komise provádí program prostřednictvím způsobů řízení uvedených v článku 58 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
Článek 11
Soudržnost a doplňkovost s dalšími politikami
Komise ve spolupráci s členskými státy zajistí celkovou soudržnost a doplňkovost mezi programem a dalšími příslušnými politikami, nástroji a akcemi Unie, zejména v rámci víceletého programu „Práva, rovnost a občanství“ na období 2014-2020 (14).
Článek 12
Roční pracovní programy
Komise provádí program prostřednictvím ročních pracovních programů. Roční pracovní programy jednotným způsobem provádějí cíle stanovené v článcích 2 a 3 a akce stanovené v článku 4 a dále upřesněné v příloze I.
Komise přijme roční pracovní programy formou prováděcích aktů v souladu s poradním postupem podle čl. 16 odst. 2 tohoto nařízení. V těchto prováděcích aktech musí být uvedeny prvky stanovené v nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012, a to zejména:
a)
provádění akcí v souladu s článkem 4 a přílohou I tohoto nařízení a orientační přidělení finančních zdrojů;
b)
harmonogram plánovaných výzev k předkládání nabídek a výzev k předkládání návrhů.
Článek 13
Hodnocení a šíření informací
1. Členské státy poskytnou Komise na její žádost informace o provádění a dopadu tohoto programu.
2. Komise:
a)
do 30. září 2017:
i)
přezkoumá plnění cílů všech opatření (na úrovni výsledků a dopadů), aktuální stav provádění způsobilých akcí stanovených v článku 4 a konkrétních akcí uvedených v příloze I, přidělení finančních prostředků příjemcům v souladu s podmínkami stanovenými v článku 5, účinnost využívání zdrojů a jeho evropskou přidanou hodnotu a současně zohlední vývoj v oblasti ochrany spotřebitele s ohledem na rozhodnutí o obnovení, úpravě nebo pozastavení opatření,
ii)
předloží hodnotící zprávu o provedeném přezkumu Evropskému parlamentu a Radě;
b)
do 31. prosince 2017 případně předloží legislativní návrh nebo s výhradou odstavce 3 přijme akt v přenesené pravomoci.
Hodnotící zpráva se dále zabývá možnostmi zjednodušení, vnitřní a vnější soudržností programu, pokračující relevantností všech cílů a příspěvkem opatření k prioritám Unie v oblasti inteligentního a udržitelného růstu podporujícího začlenění. Uvedená zpráva zohlední výsledky hodnocení dlouhodobého dopadu předcházejícího programu.
Hodnocení dlouhodobějších dopadů a udržitelnosti účinků programu slouží jako podklad pro rozhodnutí o případném obnovení, úpravě nebo pozastavení následujícího programu.
3. Za účelem zohlednění situace, při níž hodnotící zpráva podle odstavce 2 dospěje k závěru, že konkrétní akce stanovené v příloze I nebyly provedeny do 31. prosince 2016 a nelze je provést do konce programového období včetně případů, kdy tyto konkrétní akce již nejsou pro splnění cílů stanovených v článcích 2 a 3 relevantní, je Komisi svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 15 s cílem změnit přílohu I vyjmutím dotčených konkrétních akcí.
4. Komise zveřejní výsledky akcí uskutečněných podle tohoto nařízení.
Článek 14
Ochrana finančních zájmů Unie
1. Komise přijme vhodná opatření k zajištění toho, aby byly při provádění akcí financovaných podle tohoto nařízení finanční zájmy Unie chráněny prevencí podvodů, korupce a jiného protiprávního jednání, a to účinnými kontrolami a, jsou-li zjištěny nesrovnalosti, zpětným získáním neoprávněně vyplacených částek a případně účinnými, přiměřenými a odrazujícími správními a finančními sankcemi.
2. Komise nebo její zástupci a Evropský účetní dvůr mají pravomoc provádět na základě kontroly dokumentů i inspekce na místě audit u všech příjemců grantů, dodavatelů nebo subdodavatelů, kteří obdrželi finanční prostředky Unie podle tohoto nařízení.
3. Evropský úřad pro boj proti podvodům (dále jen „OLAF“) může provádět vyšetřování, včetně kontrol a inspekcí na místě, v souladu s postupy stanovenými v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 883/2013 (15) a v nařízení Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (16), s cílem zjistit, zda v souvislosti s grantovou dohodou, rozhodnutím o grantu nebo smlouvou financovanou podle tohoto nařízení nedošlo k podvodu, korupci nebo jinému protiprávnímu jednání ohrožujícímu finanční zájmy Unie.
4. Aniž jsou dotčeny odstavce 1, 2 a 3, musí dohody o spolupráci se třetími zeměmi a s mezinárodními organizacemi, smlouvy, grantové dohody a rozhodnutí o grantu vyplývající z provádění tohoto nařízení obsahovat ustanovení, která výslovně zmocňují Komisi, Evropský účetní dvůr a OLAF k provádění takových auditů a vyšetřování v souladu s jejich příslušnými pravomocemi.
Článek 15
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v čl. 3 odst. 3 a čl. 13 odst. 3 je svěřena Komisi na dobu trvání programu.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v čl. 3 odst. 3 a čl. 13 odst. 3 kdykoliv zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomocí v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie, nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle čl. 3 odst. 3 a čl. 13 odst. 3 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 16
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 4 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 17
Přechodná ustanovení
1. Článek 6 rozhodnutí č. 1926/2006/ES se nadále použije na akce upravené uvedeným rozhodnutím, které nebyly dokončeny do 31. prosince 2013. Z finančních prostředků přidělených na program lze hradit rovněž výdaje na technickou a administrativní pomoc nezbytnou k zajištění přechodu mezi opatřeními přijatými podle rozhodnutí č. 1926/2006/ES a programem.
2. S cílem umožnit řízení akcí, které nebudou dokončeny do 31. prosince 2020, mohou být v případě potřeby do rozpočtu po 31. prosinci 2020 zapsány prostředky na krytí výdajů stanovených v článku 9.
Článek 18
Zrušení
Rozhodnutí č. 1926/2006/ES se zrušuje s účinkem ode dne 1. ledna 2014.
Článek 19
Vstup v platnost a použitelnost
Toto nařízení vstupuje v platnost den po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. ledna 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 26. února 2014.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 254/2014
z dnia 26 lutego 2014 r.
w sprawie wieloletniego programu na rzecz konsumentów na lata 2014-2020 oraz uchylające decyzję nr 1926/2006/WE
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego artykuł 169,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (3),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W komunikacie Komisji z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowanym „Europa 2020 - strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” („strategia Europa 2020”) wzywa się do wzmocnienia pozycji obywateli, aby umożliwić im pełne uczestnictwo w rynku wewnętrznym, co wymaga zwiększenia ich możliwości i zaufania do transgranicznego nabywania towarów i usług, w szczególności przez internet.
(2)
Unia przyczynia się do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów oraz umieszczenia konsumentów w sercu rynku wewnętrznego poprzez wspieranie i uzupełnianie polityk państw członkowskich w zakresie zapewniania obywatelom pełnych możliwości osiągania korzyści na rynku wewnętrznym, przy zapewnieniu im bezpieczeństwa i należytej ochrony ich interesów prawnych i ekonomicznych za pomocą konkretnych działań.
(3)
Wieloletni program na rzecz konsumentów na lata 2014-2020 („program”) powinien przyczynić się do zapewnienia konsumentom wysokiego poziomu ochrony, a także powinien w pełni wspierać realizację ambitnych celów strategii Europa 2020 pod względem wzrostu i konkurencyjności poprzez uwzględnienie zidentyfikowanych w strategii Europa 2020 konkretnych zagadnień dotyczących agendy cyfrowej dla Europy w celu zapewnienia, aby cyfryzacja doprowadziła do rzeczywistego zwiększenia satysfakcji konsumentów, trwałego wzrostu gospodarczego poprzez przejście do bardziej zrównoważonych modeli konsumpcji, włączenia społecznego poprzez uwzględnienie szczególnej sytuacji konsumentów podatnych na zagrożenia oraz potrzeb starzejącego się społeczeństwa, a także inteligentnych regulacji, między innymi poprzez działania monitorujące rynek konsumencki, które mają ułatwiać tworzenie inteligentnych i ukierunkowanych regulacji.
(4)
Komunikat Komisji z dnia 22 maja 2012 r. zatytułowany „Europejski program na rzecz konsumentów - Zwiększanie zaufania i pobudzanie wzrostu gospodarczego” („program na rzecz konsumentów”) określa ramy strategiczne dla unijnej polityki ochrony konsumentów w nadchodzących latach poprzez wspieranie interesów konsumentów we wszystkich politykach Unii. Celem programu na rzecz konsumentów jest stworzenie strategii, za pomocą której działania polityczne będą efektywnie i skutecznie wspierać konsumentów przez całe ich życie poprzez zapewnianie bezpieczeństwa udostępnianych im produktów i usług, informowanie i edukowanie konsumentów, wspieranie reprezentujących ich podmiotów, umacnianie ich praw, umożliwianie dostępu do wymiaru sprawiedliwości i dochodzenia roszczeń, a także zapewnienie egzekwowania przepisów dotyczących konsumentów.
(5)
Niedawne spowolnienie gospodarcze obnażyło szereg niedociągnięć i przypadków braku spójności na rynku wewnętrznym, co miało niekorzystny wpływ na zaufanie konsumentów i obywateli. Chociaż należy uznać ograniczenia budżetowe, jakim podlega obecne funkcjonowanie Unii, to jednak Unia powinna zapewnić odpowiednie środki finansowe umożliwiające realizację celów programu i powinna wspierać w związku z tym strategię Europa 2020.
(6)
Usunięcie pozostałych nieuzasadnionych i nieproporcjonalnych przeszkód w prawidłowym funkcjonowaniu rynku wewnętrznego oraz zwiększenie zaufania obywateli do systemu, w szczególności przy zakupach transgranicznych, są warunkiem ukończenia tworzenia rynku wewnętrznego. Unia powinna dążyć do stworzenia właściwych warunków, aby umocnić pozycję konsumentów, wyposażając ich w wystarczające narzędzia, wiedzę i kompetencje do podejmowania rozważnych i świadomych decyzji, a także podnosząc poziom świadomości konsumentów.
(7)
W niniejszym rozporządzeniu uwzględnia się otoczenie gospodarcze, społeczne i techniczne oraz pojawiające się wyzwania, które są z nim powiązane. W szczególności celem działań finansowanych w ramach programu będzie podejmowanie kwestii związanych z globalizacją, cyfryzacją, rosnącym poziomem złożoności decyzji, jakie muszą podejmować konsumenci, potrzebą przejścia do bardziej zrównoważonych modeli konsumpcji, starzeniem się społeczeństwa, wykluczeniem społecznym oraz sytuacją konsumentów podatnych na zagrożenia. Priorytetową kwestią jest włączanie interesów konsumentów do wszystkich polityk Unii zgodnie z art. 12 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Koordynacja z innymi politykami i programami Unii stanowi kluczowy element służący zapewnieniu pełnego uwzględnienia interesów konsumentów w innych politykach. W celu promowania synergii oraz unikania nakładania się działań należy przewidzieć w ramach innych funduszy i programów unijnych wsparcie finansowe dla włączania interesów konsumentów do dziedzin, których dotyczą te fundusze i programy.
(8)
Program powinien zapewniać wysoki poziom ochrony wszystkim konsumentom, ze szczególnym uwzględnieniem konsumentów podatnych na zagrożenia, aby uwzględnić ich szczególne potrzeby i zwiększyć ich zdolności, do czego wzywa rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie strategii na rzecz wzmocnienia praw szczególnie wrażliwych konsumentów (4). W szczególności program powinien zapewnić, aby konsumenci podatni na zagrożenia mieli dostęp do informacji o towarach i usługach, co da im równe szanse dokonywania swobodnych i świadomych wyborów, zwłaszcza że konsumenci podatni na zagrożenia mogą mieć trudności w uzyskaniu dostępu do informacji dla konsumentów i zrozumieniu ich, a tym samym mogą być wprowadzani w błąd.
(9)
Program powinien w szczególności uwzględniać kwestię dzieci, w tym poprzez współpracę z zainteresowanymi stronami w celu zapewnienia zobowiązania ich do kierowania do małoletnich odpowiedzialnej reklamy, w szczególności w celu zwalczania wprowadzających w błąd reklam internetowych.
(10)
Działania powinny zostać ustanowione w programie, który zapewni unijne ramy ich finansowania. Zgodnie z art. 54 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (5) niniejsze rozporządzenie ma stanowić podstawę prawną tych działań i realizacji programu. Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie oraz kontynuację działań finansowanych na mocy decyzji nr 1926/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (6).
(11)
Ważne jest, aby poprawić ochronę konsumentów. Aby osiągnąć ten cel ogólny, należy ustanowić cele szczegółowe w dziedzinie bezpieczeństwa, informowania i edukowania konsumentów oraz wsparcia dla organizacji konsumenckich na poziomie Unii, praw i dochodzenia roszczeń, a także egzekwowania praw konsumentów. Znaczenie i wpływ środków podejmowanych w ramach programu należy systematycznie poddawać monitorowaniu i ocenie, aby ułatwić bardziej przemyślane kształtowanie polityki w interesie konsumentów. W celu oceny polityki ochrony konsumentów, a zwłaszcza konkretnych skutków przyjętych środków, należy opracować wskaźniki, których wartość należy jednak rozpatrywać w szerszym kontekście.
(12)
Ważne jest, aby zwiększyć zaufanie konsumentów. Aby osiągnąć ten cel, należy zwiększyć zakres działania, w szczególności poprzez odpowiednie wsparcie finansowe dla organizacji konsumenckich na poziomie Unii oraz europejskich centrów konsumenckich, biorąc pod uwagę to, że odgrywają one ważną rolę w przekazywaniu konsumentom informacji o przysługujących im prawach i służeniu pomocą w tym zakresie, wspieraniu konsumentów w sporach konsumenckich, zwłaszcza w zakresie dostępu do odpowiednich mechanizmów rozstrzygania sporów, a także w promowaniu interesów konsumentów w ramach właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Tego rodzaju organizacje i centra powinny mieć możliwość zwiększenia ochrony i zaufania konsumentów poprzez podejmowanie działań w terenie i nadając indywidualny charakter pomocy, informacjom i edukacji.
(13)
Niezbędne jest zapewnienie kwalifikowalnych działań, które przyczynią się do osiągnięcia tych celów.
(14)
Niezbędne jest określenie kategorii potencjalnych beneficjentów kwalifikujących się do przyznania dotacji.
(15)
Niniejsze rozporządzenie obejmuje finansową kwotę odniesienia dla programu, w rozumieniu pkt 17 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami (7), bez naruszenia uprawnień budżetowych Parlamentu Europejskiego i Rady ustanowionych w TFUE.
(16)
Mając na uwadze zasady należytego zarządzania finansami, przejrzystości i elastyczności w realizacji programu, należy zezwolić na kontynuację agencji wykonawczej, jeżeli spełnione są wszystkie wymogi określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 58/2003 (8).
(17)
Wydatki ponoszone przez Unię i państwa członkowskie w dziedzinie bezpieczeństwa konsumentów, ich edukacji, praw i egzekwowania tych praw powinno się lepiej koordynować w celu zapewnienia komplementarności, większej skuteczności i zauważalności, a także w celu osiągnięcia większej synergii budżetowej.
(18)
Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym przewiduje współpracę w dziedzinie ochrony konsumentów między Unią i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, oraz państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu uczestniczącymi w Europejskim Obszarze Gospodarczym, z drugiej strony. Należy również umożliwić otwarcie programu dla uczestnictwa innych państw, w szczególności państw sąsiadujących z Unią oraz państw ubiegających się o członkostwo w Unii, kandydujących do niej lub przystępujących do Unii.
(19)
W kontekście realizacji programu, a także zważywszy na globalizację łańcucha produkcji i rosnącą wzajemną zależność rynków, należy zachęcać do współpracy z państwami trzecimi nieuczestniczącymi w programie, z uwzględnieniem wszelkich stosownych umów zawieranych między tymi państwami a Unią.
(20)
Należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do dostosowywania wskaźników określonych w załączniku II, aby uwzględnić zmiany w ramach ustawodawczych w dziedzinie ochrony konsumentów, oraz w odniesieniu do zmiany załącznika I poprzez usunięcie poszczególnych odnośnych działań w celu uwzględnienia wyników przedstawionych przez Komisję w sprawozdaniu z oceny. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(21)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do przyjmowania rocznych programów prac. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (9). Mając na uwadze, że program nie zawiera kryteriów bezpieczeństwa produktów, lecz ma na celu zapewnienie wsparcia finansowego narzędziom służącym realizacji polityki bezpieczeństwa produktów, a także zważywszy na stosunkowo niewielkie kwoty, należy zastosować procedurę doradczą.
(22)
Interesy finansowe Unii powinny być chronione przez cały cykl wydatkowania za pomocą proporcjonalnych środków, w tym środków w zakresie zapobiegania nieprawidłowościom, ich wykrywania oraz dochodzeń w ich sprawie, a także odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji administracyjnych i finansowych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012.
(23)
Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na transgraniczny charakter kwestii związanych z tymi celami możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.
(24)
Należy uchylić decyzję nr 1926/2006/WE.
(25)
Należy zapewnić sprawne przejście, bez przerw, między programem działań Wspólnoty w dziedzinie polityki ochrony konsumentów (2007-2013), ustanowionym decyzją nr 1926/2006/WE, a niniejszym programem, w szczególności w odniesieniu do kontynuacji wieloletnich środków oraz oceny wyników poprzedniego programu i dziedzin, które wymagają większej uwagi. Ponadto należy dostosować czas trwania niniejszego programu z czasem trwania wieloletnich ram finansowych na lata 2014-2020 ustanowionych w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 (10). W związku z tym niniejszy program należy stosować od dnia 1 stycznia 2014 r. Począwszy od dnia 1 stycznia 2021 r., środki w ramach pomocy technicznej i administracyjnej powinny, w razie konieczności, obejmować wydatki związane z zarządzaniem działaniami, które nie zostały w pełni zrealizowane do końca 2020 r.,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Wieloletni program na rzecz konsumentów
Niniejsze rozporządzenie ustanawia wieloletni program na rzecz konsumentów na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. („program”).
Artykuł 2
Cel ogólny
Celem ogólnym programu jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów oraz umocnienia pozycji konsumentów i umieszczenie konsumenta w sercu rynku wewnętrznego w ramach ogólnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Aby to osiągnąć, program wniesie wkład w ochronę zdrowia, bezpieczeństwa oraz prawnych i ekonomicznych interesów konsumentów, a także będzie promował ich prawo do informacji, edukacji i organizowania się w celu ochrony swoich interesów oraz będzie wspierał włączenie interesów konsumentów do inych obszarów polityki. Program uzupełnia, wspiera i monitoruje polityki państw członkowskich.
Artykuł 3
Cele szczegółowe i wskaźniki
1. Cel ogólny, o którym mowa w art. 2, jest realizowany poprzez następujące cele szczegółowe:
a)
cel I - Bezpieczeństwo: wzmocnienie i zwiększenie bezpieczeństwa produktów poprzez skuteczny nadzór rynku w całej Unii.
Do pomiarów realizacji tego celu posłuży w szczególności działalność i skuteczność unijnego systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach konsumenckich (RAPEX);
b)
cel II - Informowanie i edukowanie konsumentów oraz wsparcie dla organizacji konsumenckich: podniesienie poziomu edukacji, informacji i świadomości konsumentów na temat ich praw, opracowanie bazy dowodowej do celów polityki ochrony konsumentów, zapewnienie wsparcia organizacjom konsumenckim, w tym z uwzględnieniem szczególnych potrzeb konsumentów podatnych na zagrożenia;
c)
cel III - Prawa i dochodzenie roszczeń: rozwijanie i umacnianie praw konsumentów, w szczególności poprzez inteligentne działania regulacyjne i poprawę dostępu do prostego, skutecznego, odpowiedniego i taniego dochodzenia roszczeń, w tym poprzez alternatywne metody rozstrzygania sporów.
Do pomiarów realizacji tego celu posłuży w szczególności korzystanie z alternatywnych metod rozstrzygania sporów podczas rozstrzygania sporów transgranicznych oraz działalność ogólnounijnego internetowego systemu rozstrzygania sporów, a także wyrażona w procentach liczba konsumentów, którzy podejmują działania w odpowiedzi na napotkany problem;
d)
cel IV - Egzekwowanie prawa: wspieranie egzekwowania praw konsumentów poprzez zacieśnienie współpracy między krajowymi organami odpowiedzialnymi za egzekwowanie prawa oraz wspieranie konsumentów poprzez zapewnianie im porad.
Do pomiarów realizacji tego celu posłuży poziom przepływu informacji i skuteczność współpracy w ramach sieci współpracy w zakresie ochrony konsumenta oraz działalność europejskich centrów konsumenckich, a także poziom wiedzy na ich temat wśród konsumentów.
Udzielanie konsumentom informacji wysokiej jakości oraz zaangażowanie konsumentów stanowią międzysektorowy priorytet, dlatego też, w miarę możliwości, wyraźnie uwzględnia się je we wszystkich sektorowych celach i działaniach finansowanych w ramach programu.
2. Opis wskaźników znajduje się w załączniku II.
3. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 15 w celu dostosowania wskaźników określonych w załączniku II.
Artykuł 4
Działania kwalifikowalne
Cele szczegółowe, o których mowa w art. 3, są realizowane poprzez kwalifikowalne działania wymienione poniżej:
a)
w ramach celu I - Bezpieczeństwo:
1)
doradztwo naukowe i analiza ryzyka w obszarze zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów w odniesieniu do produktów nieżywnościowych oraz usług, w tym wsparcie przy wykonywaniu zadań niezależnych komitetów naukowych utworzonych na podstawie decyzji Komisji 2008/721/WE (11);
2)
koordynacja działań związanych z nadzorem rynku i egzekwowaniem prawa w dziedzinie bezpieczeństwa produktów w odniesieniu do dyrektywy 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (12) oraz działania mające na celu podniesienie bezpieczeństwa usług konsumenckich;
3)
utrzymywanie i rozbudowywanie baz danych dotyczących kosmetyków;
b)
w ramach celu II - Informowanie i edukowanie konsumentów oraz wsparcie dla organizacji konsumenckich:
4)
tworzenie i poprawa dostępności bazy dowodowej w celu kształtowania polityki w obszarach mających wpływ na konsumentów, tworzenia inteligentnych i ukierunkowanych regulacji oraz wykrywania wszelkich zaburzeń funkcjonowania rynku lub zmian w zakresie potrzeb konsumentów, stanowiącej podstawę kształtowania polityki konsumenckiej, określenia dziedzin najbardziej problematycznych dla konsumentów i włączenia interesów konsumentów do innych polityk Unii;
5)
wspieranie poprzez finansowanie organizacji konsumenckich na poziomie Unii oraz poprzez budowanie potencjału organizacji konsumenckich na poziomach unijnym, krajowym i regionalnym, zwiększenie przejrzystości oraz pobudzanie wymiany najlepszych praktyk i wiedzy fachowej;
6)
zwiększanie przejrzystości rynków konsumenckich oraz informacji dla konsumentów, zapewnienie, aby konsumenci dysponowali porównywalnymi, wiarygodnymi i łatwo dostępnymi danymi, w tym w odniesieniu do spraw transgranicznych, w celu umożliwienia im porównywania nie tylko cen, ale również jakości i zrównoważonego charakteru towarów i usług;
7)
podnoszenie poziomu edukacji konsumentów przez całe życie, ze zwróceniem szczególnej uwagi na konsumentów podatnych na zagrożenia;
c)
w ramach celu III - Prawa i dochodzenie roszczeń:
8)
przygotowanie przez Komisję przepisów dotyczących ochrony konsumentów oraz innych inicjatyw regulacyjnych, monitorowanie transpozycji w państwach członkowskich wraz z oceną ich wpływu, a także promowanie inicjatyw z zakresu współregulacji i samoregulacji oraz monitorowanie rzeczywistego wpływu tych inicjatyw na rynki konsumenckie,
9)
ułatwianie dostępu do przeznaczonych dla konsumentów mechanizmów rozstrzygania sporów, w szczególności alternatywnych mechanizmów rozstrzygania sporów, w tym poprzez ogólnounijny system internetowy oraz tworzenie sieci współpracy podmiotów zajmujących się alternatywnymi metodami rozstrzygania sporów, ze szczególnym uwzględnieniem odpowiednich środków w zakresie potrzeb i praw konsumentów podatnych na zagrożenia; monitorowanie funkcjonowania oraz skuteczności przeznaczonych dla konsumentów mechanizmów rozstrzygania sporów, w tym poprzez tworzenie i utrzymywanie odpowiednich narzędzi informatycznych oraz wymianę aktualnych najlepszych praktyk i doświadczeń w państwach członkowskich;
d)
w ramach celu IV - Egzekwowanie prawa:
10)
koordynacja działań w dziedzinie nadzoru i egzekwowania prawa w odniesieniu do rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (13);
11)
wkłady finansowe na rzecz działań prowadzonych wspólnie z podmiotami publicznymi lub organizacjami nienastawionymi na zysk wchodzącymi w skład unijnych sieci zapewniających konsumentom informacje i pomoc w dochodzeniu ich praw oraz uzyskiwaniu dostępu do odpowiednich mechanizmów rozstrzygania sporów, w tym mechanizmów pozasądowego internetowego rozstrzygania sporów (Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich).
W stosownych przypadkach działania kwalifikowalne określone w akapicie pierwszym niniejszego artykułu są doprecyzowane w załączniku I poprzez przyporządkowanie ich do działań szczegółowych.
Artykuł 5
Beneficjenci kwalifikujący się do otrzymania dotacji
1. Dotacje na działalność organizacji konsumenckich na poziomie Unii mogą być przyznawane europejskim organizacjom konsumenckim spełniającym wszystkie z następujących warunków:
a)
są organizacjami pozarządowymi nienastawionymi na zysk, niezależnymi od interesów branżowych, komercyjnych, biznesowych lub innych kolidujących interesów, a ich główne cele i działania obejmują promowanie i ochronę zdrowia, bezpieczeństwa oraz interesów ekonomicznych i prawnych konsumentów w Unii;
b)
zostały upoważnione do reprezentowania interesów konsumentów na poziomie Unii przez organizacje w co najmniej połowie państw członkowskich, które - zgodnie z przepisami lub praktykami krajowymi - reprezentują konsumentów i działają na poziomie regionalnym lub krajowym.
2. Dotacje na działalność międzynarodowych podmiotów zajmujących się promowaniem zasad i polityk, które przyczyniają się do realizacji celów programu mogą być przyznawane organizacjom spełniającym wszystkie z następujących warunków:
a)
są organizacjami pozarządowymi, nienastawionymi na zysk, niezależnymi od interesów branżowych, komercyjnych i biznesowych lub innych kolidujących interesów, a ich główne cele i działania obejmują promowanie i ochronę zdrowia, bezpieczeństwa oraz interesów ekonomicznych i prawnych konsumentów;
b)
prowadzą wszystkie spośród następujących działań: zapewniają formalną strukturę umożliwiającą przedstawicielom konsumentów z Unii i państw trzecich udział w dyskusjach politycznych i kształtowaniu polityk, organizują spotkania z urzędnikami i organami regulacyjnymi w celu promowania i obrony interesów konsumentów w organach publicznych, określają wspólne kwestie i wyzwania dotyczące konsumenta, promują punkt widzenia konsumentów w kontekście stosunków dwustronnych między Unią i państwami trzecimi, przyczyniają się do wymiany i rozpowszechniania wiedzy fachowej i faktów dotyczących kwestii konsumenckich w Unii i państwach trzecich oraz opracowują zalecenia dotyczące polityki.
3. Dotacje na działalność podmiotów na poziomie Unii ustanowionych w celu koordynowania działań w zakresie egzekwowania prawa w dziedzinie bezpieczeństwa produktów mogą być przyznawane podmiotom uznanym w tym celu przez prawodawstwo Unii.
4. Dotacje na działania dla podmiotów ogólnounijnych, przeznaczone na opracowywanie kodeksów postępowania, najlepszych praktyk i wytycznych dotyczących porównywania cen, jakości produktu i ich zrównoważonego charakteru mogą być przyznawane podmiotom spełniającym wszystkie z następujących warunków:
a)
są organami pozarządowymi, nienastawionymi na zysk, niezależnymi od interesów branżowych, komercyjnych, biznesowych lub innych kolidujących interesów, a ich główne cele i działania obejmują promowanie i ochronę interesów konsumentów;
b)
działają co najmniej w połowie państw członkowskich.
5. Dotacje na organizowanie przedsięwzięć prezydencji dotyczących unijnej polityki ochrony konsumentów mogą być przyznawane organom krajowym państwa członkowskiego sprawującego przewodnictwo składów Rady, innych niż Rada do Spraw Zagranicznych, lub podmiotom wyznaczonym przez to państwo członkowskie.
6. Dotacje na działania dla organów państw członkowskich odpowiedzialnych za sprawy konsumentów oraz dla równoważnych organów państw trzecich mogą być przyznawane organom zgłoszonym Komisji zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2006/2004 oraz dyrektywą 2001/95/WE przez państwo członkowskie lub państwo trzecie, o którym mowa w art. 7 niniejszego rozporządzenia, lub podmiotom nienastawionym na zysk wyraźnie wyznaczonym w tym celu przez te organy.
7. Dotacje dla urzędników odpowiedzialnych za egzekwowanie prawa pochodzących z państw członkowskich i państw trzecich mogą być przyznawane urzędnikom organów zgłoszonych Komisji do celów przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 2006/2004 oraz w dyrektywie 2001/95/WE przez państwo członkowskie lub państwo trzecie, o którym mowa w art. 7 niniejszego rozporządzenia.
8. Dotacje na działania mogą być przyznawane podmiotowi wyznaczonemu przez państwo członkowskie lub państwo trzecie, o którym mowa w art. 7, który jest podmiotem nienastawionym na zysk wybranym w trybie przejrzystej procedury lub podmiotem publicznym. Wyznaczony podmiot wchodzi w skład unijnej sieci zapewniającej konsumentom informacje i pomoc w dochodzeniu ich praw i uzyskiwaniu dostępu do odpowiednich mechanizmów rozstrzygania sporów (Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich). Między Komisją a Siecią Europejskich Centrów Konsumenckich lub jego podmiotami ustanawiającymi można ustanowić partnerstwo ramowe jako długoterminowy mechanizm współpracy.
9. Dotacje na działania mogą być przyznawane podmiotom zajmującym się skargami, ustanowionym i funkcjonującym w państwach członkowskich Unii oraz w państwach Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu uczestniczących w Europejskim Obszarze Gospodarczym, które są odpowiedzialne za gromadzenie skarg konsumentów lub próbują rozstrzygać skargi lub udzielają porad, lub dostarczają informacji konsumentom na temat skarg lub zapytań i które są osobami trzecimi w odniesieniu do skargi na dany podmiot gospodarczy lub zapytania o niego złożonych przez konsumenta. Nie obejmują one mechanizmów rozpatrywania skarg zarządzanych przez podmioty gospodarcze oraz zajmujących się zapytaniami i skargami w bezpośredniej relacji z konsumentem lub mechanizmów świadczących usługi rozpatrywania skarg zarządzanych przez podmiot gospodarczy lub w jego imieniu.
Artykuł 6
Ramy finansowe
1. Pula środków finansowych na realizację programu w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. wynosi 188 829 000 EUR według cen bieżących.
2. Parlament Europejski i Rada zatwierdzają roczne środki w granicach wieloletnich ram finansowych.
Artykuł 7
Udział państw trzecich w programie
Uczestnictwo w programie jest otwarte dla:
a)
państw Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu uczestniczących w Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z warunkami ustanowionymi w Porozumieniu o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
b)
państw trzecich, w szczególności państw przystępujących lub kandydujących oraz potencjalnych kandydatów oraz państw objętych europejską polityką sąsiedztwa, zgodnie z ogólnymi zasadami i warunkami ich uczestnictwa w programach unijnych określonymi w odpowiednich umowach ramowych, decyzjach rady stowarzyszenia lub podobnych umowach.
Artykuł 8
Rodzaje interwencji i maksymalny poziom współfinansowania
1. Zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012 wkłady finansowe Unii mogą przyjąć formę dotacji albo zamówień publicznych albo jakichkolwiek innych interwencji wymaganych do osiągnięcia celów, o których mowa w art. 2 i 3 niniejszego rozporządzenia.
2. Dotacje unijne oraz ich maksymalne poziomy określone są w następujący sposób:
a)
dotacje na działalność organizacji konsumenckich na poziomie Unii, jak określono w art. 5 ust. 1 - maksymalnie 50 % kosztów kwalifikowalnych;
b)
dotacje na działalność podmiotów międzynarodowych zajmujących się promowaniem zasad i polityk, które przyczyniają się do realizacji celów programu, jak określono w art. 5 ust. 2 - maksymalnie 50 % kosztów kwalifikowalnych;
c)
dotacje na funkcjonowanie podmiotów na poziomie Unii utworzonych w celu koordynowania działań w zakresie egzekwowania prawa w dziedzinie bezpieczeństwa produktów oraz uznawanych w tym celu przez prawodawstwo Unii, jak określono w art. 5 ust. 3 - maksymalnie 95 % kosztów kwalifikowalnych;
d)
dotacje na działania dla podmiotów ogólnounijnych przeznaczone na wspieranie opracowywania kodeksów postępowania, najlepszych praktyk, wytycznych dotyczących porównywania cen, jakości produktu i zrównoważonego charakteru, jak określono w art. 5 ust. 4 - maksymalnie 50 % kosztów kwalifikowalnych;
e)
dotacje na organizowanie przedsięwzięć prezydencji dotyczących unijnej polityki ochrony konsumentów dla organów krajowych państwa członkowskiego sprawującego przewodnictwo składów Rady, innych niż Rada do Spraw Zagranicznych, lub podmiotów wyznaczonych przez to państwo członkowskie - maksymalnie 50 % kosztów kwalifikowalnych;
f)
dotacje na działania dla organów państw członkowskich odpowiedzialnych za sprawy konsumentów oraz dla odpowiednich organów uczestniczących państw trzecich zgodnie z art. 7, jak określono w art. 5 ust. 6 - maksymalnie 50 % kosztów kwalifikowalnych, z wyjątkiem działań o wyjątkowej użyteczności: w takim przypadku wkład Unii w koszty kwalifikowalne nie przekracza 70 %;
g)
dotacje na wymianę urzędników odpowiedzialnych za egzekwowanie prawa, którzy pochodzą z państw członkowskich i uczestniczących państw trzecich zgodnie z art. 7, jak określono w art. 5 ust. 7, pokrywające koszty podróży i diet;
h)
dotacje na działania dla podmiotów, które zostały wyznaczone przez państwo członkowskie lub państwo trzecie, o którym mowa w art. 7, jak określono w art. 5 ust. 8 - maksymalnie 70 % kosztów kwalifikowalnych;
i)
dotacje na działalność krajowych podmiotów zajmujących się skargami konsumentów, jak określono w art. 5 ust. 9 - maksymalnie 50 % kosztów kwalifikowalnych.
3. Działania uważa się za działania o wyjątkowej użyteczności w rozumieniu ust. 2 lit. f), w przypadku gdy:
a)
w odniesieniu do dotacji udzielonych organom i zgłoszonych Komisji do celów rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 - bierze w nich udział co najmniej sześć państw członkowskich lub dotyczą one naruszeń, które powodują lub mogą powodować szkody w dwóch lub większej liczbie państw członkowskich;
b)
w odniesieniu do dotacji udzielonych organom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo produktów - bierze w nich udział co najmniej dziesięć państw członkowskich uczestniczących w europejskiej sieci organów państw członkowskich właściwych do spraw bezpieczeństwa produktów, o której mowa w art. 10 dyrektywy 2001/95/WE, lub przyczyniają się do realizacji działań w zakresie nadzoru rynku w dziedzinie bezpieczeństwa produktów konsumenckich przewidzianych w unijnych aktach prawnych.
Artykuł 9
Pomoc administracyjna i techniczna
1. Środki finansowe przydzielone na realizację programu można również wykorzystać do pokrycia wydatków związanych z działaniami w zakresie przygotowania, monitorowania, kontroli, audytu i oceny, które są niezbędne do zarządzania programem i osiągania jego celów, między innymi z komunikacją instytucjonalną priorytetów politycznych Unii, w zakresie, w jakim są one związane z celem ogólnym niniejszego rozporządzenia, wraz ze wszystkimi innymi wydatkami na pomoc techniczną i administracyjną poniesionymi przez Komisję w związku z zarządzaniem programem.
2. Całkowita kwota przydzielona na pokrycie wydatków związanych z działaniami w zakresie przygotowania, monitorowania, kontroli, audytu i oceny wraz ze wszystkimi innymi wydatkami na pomoc techniczną i administracyjną, o których mowa w ust. 1, nie przekracza 12 % koperty finansowej przydzielonej na program.
Artykuł 10
Metody realizacji
Komisja realizuje program za pomocą trybów zarządzania, o których mowa w art. 58 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012.
Artykuł 11
Spójność i komplementarność z innymi politykami
Komisja zapewnia, we współpracy z państwami członkowskimi, ogólną spójność i komplementarność programu z innymi stosownymi politykami, instrumentami i działaniami Unii, w szczególności w ramach wieloletniego programu „Prawa, równość i obywatelstwo” na lata 2014-2020 (14).
Artykuł 12
Roczne programy prac
Komisja realizuje program w drodze rocznych programów prac. W ramach rocznych programów prac konsekwentnie realizowane są cele określone w art. 2 i 3 oraz działania określone w art. 4 i doprecyzowane w załączniku I.
Komisja przyjmuje roczne programy prac w formie aktów wykonawczych zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 16 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. W tych aktach wykonawczych określa się elementy przewidziane w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 966/2012, a w szczególności:
a)
realizację działań zgodnie z art. 4 i załącznikiem I do niniejszego rozporządzenia oraz indykatywny przydział zasobów finansowych;
b)
harmonogram planowanych zaproszeń do składania ofert i zaproszeń do składania wniosków.
Artykuł 13
Ocena i upowszechnianie
1. Na wniosek Komisji państwa członkowskie przedkładają jej informacje dotyczące realizacji i wpływu programu.
2. Komisja:
a)
do dnia 30 września 2017 r.:
(i)
dokonuje przeglądu realizacji celów wszystkich środków (na poziomie wyników i wpływu), realizacji działań kwalifikowalnych określonych w art. 4 oraz działań szczegółowych, o których mowa w załączniku I, przydziału środków dla beneficjentów zgodnie z warunkami określonymi w art. 5, skuteczności wykorzystania zasobów i jego europejskiej wartości dodanej, z uwzględnieniem rozwoju sytuacji w dziedzinie ochrony konsumentów, w celu podjęcia decyzji o wznowieniu, zmianie lub zawieszeniu środków;
(ii)
przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z oceny dokonanego przeglądu;
b)
do dnia 31 grudnia 2017 r., w stosownych przypadkach, przedkłada wniosek ustawodawczy lub, z zastrzeżeniem ust. 3, przyjmuje akt delegowany.
Sprawozdanie z oceny uwzględnia dodatkowo możliwości w zakresie uproszczenia, spójność wewnętrzną i zewnętrzną programu, zachowanie przydatności wszystkich celów, jak również wkład środków w realizację unijnych priorytetów dotyczących inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu. Uwzględnia ono wyniki oceny dotyczącej długoterminowego wpływu poprzedniego programu.
Bardziej długofalowe wpływy oraz zrównoważony charakter skutków programu ocenia się, mając na względzie przyczynienie się do podjęcia decyzji w sprawie ewentualnego wznowienia, zmiany lub zawieszenia następnego programu.
3. Do celów uwzględnienia sytuacji, w których w sprawozdaniu z oceny na mocy ust. 2 stwierdzi się, że działania szczegółowe określone z załączniku I nie zostały zrealizowane do dnia 31 grudnia 2016 r. oraz nie mogą zostać zrealizowane do końca okresu objętego programem, w tym również gdy te działania szczegółowe nie są już przydatne dla osiągnięcia celów określonych w art. 2 i 3, Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 15 w celu zmiany załącznika I poprzez usunięcie odnośnych działań szczegółowych.
4. Komisja podaje do wiadomości publicznej wyniki działań podjętych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 14
Ochrona interesów finansowych Unii
1. Komisja podejmuje odpowiednie środki zapewniające, w trakcie realizacji działań finansowanych na mocy niniejszego rozporządzenia, ochronę interesów finansowych Unii poprzez stosowanie środków zapobiegających nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nielegalnym działaniom, poprzez skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia nieprawidłowości, przez odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych, a także, w stosownych przypadkach, poprzez skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje administracyjne i finansowe.
2. Komisja lub jej przedstawiciele oraz Europejski Trybunał Obrachunkowy mają uprawnienia do audytu, na podstawie dokumentacji i kontroli na miejscu, wobec wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców i podwykonawców, którzy otrzymali środki od Unii na mocy niniejszego rozporządzenia.
3. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może przeprowadzać dochodzenia, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, zgodnie z procedurami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 (15) oraz rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 (16), w celu określenia, czy nastąpiło nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, które wywiera wpływ na interesy finansowe Unii w związku z umową o udzielenie dotacji, decyzją o udzieleniu dotacji lub zamówieniem finansowanymi na mocy niniejszego rozporządzenia.
4. Bez uszczerbku dla ust. 1, 2 i 3, umowy o współpracy z państwami trzecimi i z organizacjami międzynarodowymi, zamówienia, umowy o udzielenie dotacji i decyzje o udzieleniu dotacji wynikające z wykonania niniejszego rozporządzenia muszą zawierać postanowienia wyraźnie uprawniające Komisję, Europejski Trybunał Obrachunkowy i OLAF do prowadzenia takich audytów i dochodzeń, zgodnie z ich odpowiednimi kompetencjami.
Artykuł 15
Wykonanie przekazanych uprawnień
1. Przekazanie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 3 ust. 3 i art. 13 ust. 3, powierza się Komisji na czas trwania programu.
3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 3 ust. 3 i art. 13 ust. 3, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty zgodnie z art. 3 ust. 3 i art. 13 ust. 3 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub gdy przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 16
Procedura komitetowa
1. Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odniesienia do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 17
Środki przejściowe
1. Art. 6 decyzji nr 1926/2006/WE nadal ma zastosowanie do działań objętych tą decyzją, które nie zostały zakończone do dnia 31 grudnia 2013 r. W związku z powyższym środki finansowe przydzielone na realizację programu można również wykorzystać na pokrycie kosztów pomocy technicznej i administracyjnej niezbędnej do zapewnienia przejścia między środkami przyjętymi na podstawie decyzji nr 1926/2006/WE a programem.
2. W razie potrzeby w budżecie po dniu 31 grudnia 2020 r. można przewidzieć środki na pokrycie wydatków przewidzianych w art. 9, aby umożliwić zarządzanie działaniami, które nie zostaną zakończone do dnia 31 grudnia 2020 r.
Artykuł 18
Uchylenie
Decyzja nr 1926/2006/WE traci moc z dniem 1 stycznia 2014 r.
Artykuł 19
Wejście w życie i data rozpoczęcia stosowania
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 26 lutego 2014 r.