SMĚRNICE RADY 2013/1/EU
ze dne 20. prosince 2012,
kterou se mění směrnice 93/109/ES, pokud jde o některá pravidla pro výkon práva být volen ve volbách do Evropského parlamentu občanů Unie, kteří mají bydliště v některém členském státě a nejsou jeho státními příslušníky
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 22 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na stanovisko Evropského parlamentu (1),
v souladu se zvláštním legislativním postupem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Právo každého občana Unie volit a být volen ve volbách do Evropského parlamentu v členském státě, kde má bydliště, je zakotveno v čl. 20 odst. 2 písm. b) Smlouvy o fungování Evropské unie a v čl. 39 odst. 1 Listiny základních práv Evropské unie. Pravidla pro výkon tohoto práva stanoví směrnice Rady 93/109/ES ze dne 6. prosince 1993, kterou se stanoví pravidla pro výkon práva volit a být volen ve volbách do Evropského parlamentu občanů Unie, kteří mají bydliště v některém členském státě a nejsou jeho státními příslušníky (2).
(2)
V souvislosti s volbami v letech 2004 a 2009 vypracovala Komise zprávu ze dne 12. prosince 2006 a zprávu ze dne 27. října 2010 o uplatňování směrnice 93/109/ES, z nichž vyplynulo, že je třeba změnit některá ustanovení uvedené směrnice.
(3)
Směrnice 93/109/ES stanoví, že každý občan Unie, který je zbaven práva být volen buď podle právních předpisů členského státu bydliště, nebo právních předpisů členského státu původu, je vyloučen z výkonu tohoto práva ve volbách do Evropského parlamentu konaných v členském státě bydliště. Za tímto účelem směrnice 93/109/ES stanoví, že občan Unie, který předkládá svou kandidaturu v členském státě, jehož není státním příslušníkem, musí předložit písemné potvrzení příslušných správních orgánů členského státu původu dokládající, že v uvedeném členském státě není zbaven práva být volen nebo že žádná taková nezpůsobilost není těmto orgánům známa.
(4)
Obtíže, se kterými se tito občané Unie setkávají při zjišťování orgánů zmocněných k vydání tohoto písemného potvrzení a při jeho získávání v přiměřené lhůtě, představují překážku pro výkon práva být volen a přispívají k malému zapojení občanů Unie jako kandidátů ve volbách do Evropského parlamentu v členském státě bydliště.
(5)
Povinnost, aby tito občané předkládali toto písemné potvrzení, by se proto měla zrušit a měla by být nahrazena prohlášením potvrzujícím, že dotčená osoba nebyla zbavena práva být volen ve volbách do Evropského parlamentu, jež by mělo být součástí čestného prohlášení, které musí kandidáti učinit při předložení své kandidatury.
(6)
Členský stát bydliště by měl mít za povinnost oznámit členskému státu původu tato prohlášení, aby tak ověřil, že kandidát pocházející z Unie nebyl v členském státě původu zbaven práva být volen ve volbách do Evropského parlamentu. Po obdržení tohoto oznámení by členský stát původu měl členskému státu bydliště poskytnout příslušné informace ve lhůtě umožňující účinně posoudit přípustnost kandidatury.
(7)
Skutečnost, že členský stát původu neposkytne tyto informace včas, by neměla vést k odepření práva účastnit se voleb jako kandidát v členském státě bydliště. V případě, že jsou příslušné informace poskytnuty později, by měl členský stát bydliště pomocí vhodných opatření a v souladu s postupy stanovenými jeho vnitrostátním právem zajistit, aby občané Unie zbavení ve svém členském státě původu práva být voleni, kteří byli zapsáni do příslušného seznamu nebo kteří již byli zvoleni, nemohli být zvoleni nebo nemohli vykonávat svůj mandát.
(8)
Vzhledem k tomu, že řízení o přípustnosti kandidatury občana některého členského státu v jiném členském státě nutně vyžaduje ve srovnání s jeho vlastními státními příslušníky další kroky ze strany správních orgánů, měly by mít členské státy možnost stanovit pro občany Unie, kteří nejsou jejich státními příslušníky, pro předložení kandidatury lhůtu, která je odlišná od lhůty stanovené pro kandidáty, kteří jsou jejich státními příslušníky. Lhůty se mohou lišit pouze do té míry, v jaké je to nezbytné a přiměřené, aby informace z členského státu původu mohly být zohledněny ve lhůtě dostatečné pro případné odmítnutí žádosti o kandidaturu ještě před jmenováním kandidátů. Stanovení této zvláštní lhůty by nemělo mít vliv na lhůty pro splnění povinností jiných členských států týkajících se vydání oznámení v souladu se směrnicí 93/109/ES.
(9)
Za účelem usnadnění komunikace mezi vnitrostátními orgány by členské státy měly určit jedno kontaktní místo odpovědné za oznamování informací o těchto kandidátech.
(10)
Za účelem zajištění efektivnějšího zjišťování totožnosti kandidátů zapsaných v seznamech svého členského státu původu i v seznamech členského státu bydliště by měl být seznam údajů, které by měly být vyžadovány od občanů Unie při podávání žádosti o kandidaturu v členském státě bydliště, doplněn o datum a místo jejich narození a jejich poslední adresu bydliště v členském státě původu.
(11)
Členské státy se v souladu se Společným politickým prohlášením členských států a Komise ze dne 28. září 2011 o informativních dokumentech zavázaly, že v odůvodněných případech doplní oznámení o opatřeních přijatých k provedení směrnice ve vnitrostátním právu o jeden či více dokumentů, které objasňují vztah mezi jednotlivými ustanoveními směrnice a příslušnými částmi vnitrostátních nástrojů přijatých k provedení směrnice ve vnitrostátním právu. Ve vztahu k této směrnici považuje normotvůrce předložení těchto dokumentů za odůvodněné.
(12)
Směrnice 93/109/ES by proto měla být odpovídajícím způsobem změněna,
PŘIJALA TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Směrnice 93/109/ES se mění takto:
1)
Článek 6 se mění takto:
a)
odstavec 1 se nahrazuje tímto:
„1. Každý občan Unie, který má bydliště v některém členském státě, jehož není státním příslušníkem, a který je individuálním soudním nebo správním rozhodnutím, za předpokladu, že toto správní rozhodnutí může být předmětem soudního přezkumu, zbaven práva být volen buď podle právních předpisů členského státu bydliště, nebo právních předpisů členského státu původu, je vyloučen z výkonu tohoto práva v členském státě bydliště ve volbách do Evropského parlamentu.“;
b)
odstavec 2 se nahrazuje tímto:
„2. Členský stát bydliště ověří, zda občané Unie, kteří vyjádřili přání využít své právo být volen v tomto státě, nebyli tohoto práva zbaveni v členském státě původu individuálním soudním nebo správním rozhodnutím, za předpokladu, že toto správní rozhodnutí může být předmětem soudního přezkumu.“;
c)
doplňují se nové odstavce, které znějí:
„3. Pro účely odstavce 2 tohoto článku členský stát bydliště oznámí členskému státu původu prohlášení uvedené v čl. 10 odst. 1. Informace, které má členský stát původu k dispozici, jsou za tímto účelem jakýmkoli vhodným způsobem poskytnuty do pěti pracovních dnů od obdržení oznámení nebo, pokud je to možné a pokud o to požádá členský stát bydliště, ve lhůtě kratší. Tyto informace smějí obsahovat pouze údaje naprosto nezbytné pro provádění tohoto článku a smějí být použity pouze k tomuto účelu.
Pokud členský stát bydliště informace neobdrží ve stanovené lhůtě, musí být kandidatura přesto přijata.
4. Popírají-li poskytnuté informace obsah prohlášení, přijme členský stát bydliště bez ohledu na to, zda informace obdrží ve stanovené lhůtě nebo v pozdější fázi, vhodná opatření v souladu s vnitrostátním právem, aby dotyčné osobě zabránil kandidovat, nebo pokud to není možné, aby zabránil, aby tato osoba byla zvolena či aby vykonávala svůj mandát.
5. Členské státy určí kontaktní místo pro přijímání a předávání informací nezbytných pro uplatňování odstavce 3. Oznámí Komisi název tohoto kontaktního místa a kontaktní údaje na něj, jakož i veškeré jejich aktualizace či změny. Komise vede seznam kontaktních míst a zpřístupní ho členským státům.“
2)
Článek 10 se mění takto:
a)
odstavec 1 písmeno a) se nahrazuje tímto:
„a)
jeho státní příslušnost, datum a místo narození, poslední adresu v členském státě původu a adresu ve volebním obvodu členského státu bydliště;“;
b)
v odstavci 1 se doplňuje nové písmeno, které zní:
„d)
prohlášení, že v členském státě původu nebyl individuálním soudním nebo správním rozhodnutím, za předpokladu, že toto správní rozhodnutí může být předmětem soudního přezkumu, zbaven práva být volen.“;
c)
odstavec 2 se zrušuje.
Článek 2
1. Členské státy uvedou v účinnost právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 28. ledna 2014. Neprodleně o nich uvědomí Komisi.
Tyto předpisy přijaté členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz učiněn při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si stanoví členské státy.
2. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních ustanovení vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 3
Tato směrnice vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 4
Tato směrnice je určena členským státům.
V Bruselu dne 20. prosince 2012.
DYREKTYWA RADY 2013/1/UE
z dnia 20 grudnia 2012 r.
zmieniająca dyrektywę 93/109/WE w odniesieniu do szczegółowych warunków wykonywania prawa kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego przez obywateli Unii mających miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, którego nie są obywatelami
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 22 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego (1),
stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Prawo wszystkich obywateli Unii do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania, zostało uznane na mocy art. 20 ust. 2 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 39 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Dyrektywa Rady 93/109/WE z dnia 6 grudnia 1993 r. ustanawiająca szczegółowe warunki wykonywania prawa głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego przez obywateli Unii mających miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, którego nie są obywatelami (2) określa warunki wykonywania tego prawa.
(2)
Ze sprawozdań Komisji z dnia 12 grudnia 2006 r. i z dnia 27 października 2010 r. na temat stosowania dyrektywy 93/109/WE podczas wyborów w roku 2004 i w roku 2009 wynika, że konieczna jest zmiana niektórych przepisów dyrektywy 93/109/WE.
(3)
Dyrektywa 93/109/WE przewiduje, że każdy obywatel państwa członkowskiego Unii, którego pozbawiono prawa do kandydowania w wyborach na mocy prawa państwa członkowskiego miejsca zamieszkania lub państwa członkowskiego pochodzenia, nie może wykonywać tego prawa w państwie członkowskim miejsca zamieszkania w wyborach do Parlamentu Europejskiego. W tym celu dyrektywa 93/109/WE wymaga od obywatela Unii, aby składając wniosek o kandydowanie w wyborach w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie pochodzenia, przedłożył wydane przez właściwe organy administracyjne państwa członkowskiego pochodzenia zaświadczenie potwierdzające, że dana osoba nie została pozbawiona prawa do kandydowania w wyborach w państwie członkowskim pochodzenia lub że organom tym nic nie wiadomo o pozbawieniu jej takiego prawa.
(4)
Identyfikacja organów uprawnionych do wydawania takiego zaświadczenia i terminowe jego otrzymanie sprawiają trudności tym obywatelom oraz stanowią przeszkodę w wykonywaniu prawa do kandydowania, a także przyczyniają się do tego, że niewielu obywateli państw Unii kandyduje w wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim miejsca zamieszkania.
(5)
Należy zatem znieść wymóg przedkładania przez tych obywateli takiego zaświadczenia i zastąpić go oświadczeniem potwierdzającym, że dana osoba nie została pozbawiona prawa do kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego, które należy zamieścić w oficjalnym oświadczeniu, do złożenia którego ci obywatele są zobowiązani składając swój wniosek.
(6)
Należy wprowadzić wymóg powiadamiania państwa członkowskiego pochodzenia przez państwo członkowskie miejsca zamieszkania o tym oficjalnym oświadczeniu w celu weryfikacji, czy obywatel Unii nie został faktycznie pozbawiony prawa do kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim pochodzenia. Po otrzymaniu takiego powiadomienia państwo członkowskie pochodzenia powinno przekazać państwu członkowskiemu miejsca zamieszkania stosowne informacje w terminie umożliwiającym efektywną ocenę dopuszczalności kandydatury.
(7)
Nieprzekazanie tych informacji przez państwo członkowskie pochodzenia w określonym terminie nie powinno prowadzić do pozbawienia danej osoby prawa do kandydowania w państwie członkowskim miejsca zamieszkania. W przypadkach, w których stosowne informacje zostają przekazane na późniejszym etapie, państwo członkowskie miejsca zamieszkania powinno zapewnić, za pomocą odpowiednich środków i zgodnie z procedurami przewidzianymi w prawie krajowym, aby obywatele Unii pozbawieni prawa do kandydowania w swoim państwie członkowskim pochodzenia, których zarejestrowano jako kandydatów lub którzy zostali już wybrani, nie mogli zostać wybrani lub nie mogli wykonywać swojego mandatu.
(8)
Uwzględniając fakt, że procedura dopuszczalności w danym państwie członkowskim z konieczności obejmuje działania administracyjne odnoszące się do obywateli innego państwa członkowskiego dodatkowe w stosunku do działań odnoszących się do obywateli danego państwa członkowskiego, należy umożliwić państwom członkowskim określenie terminów przedkładania zgłoszeń kandydatur przez obywateli Unii, którzy nie są ich obywatelami, innych niż terminy określone w odniesieniu do swoich obywateli. Wszelkie różnice w terminach powinny być ograniczone do tego, co jest konieczne i proporcjonalne w celu umożliwienia uwzględnienia informacji przekazywanych przez państwo członkowskie pochodzenia w odpowiednim czasie, z myślą o odrzuceniu wniosku przed ustaleniem listy kandydatów. Ustalenie takiego oddzielnego terminu nie powinno wpłynąć na terminy wynikające z obowiązku innych państw członkowskich do przekazywania powiadomień zgodnie z dyrektywą 93/109/WE.
(9)
Aby ułatwić kontakty między organami krajowymi, państwa członkowskie powinny wskazać jeden punkt kontaktowy odpowiedzialny za przekazywanie informacji dotyczących tych kandydatów.
(10)
Aby zapewnić skuteczniejszą identyfikację kandydatów zarejestrowanych zarówno na liście w ich państwie członkowskim pochodzenia, jak i na liście w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, wykaz danych, których wymaga się od obywateli Unii podczas składania wniosków o dopuszczenie do kandydowania w państwie członkowskim zamieszkania, powinien zawierać datę i miejsce ich urodzenia oraz ostatnie miejsce zamieszkania w ich państwie członkowskim pochodzenia.
(11)
Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających państwa członkowskie zobowiązały się do dołączania, w uzasadnionych przypadkach, do powiadomienia o środkach transpozycji dokumentu lub dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów służących transpozycji. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy ustawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione.
(12)
Dyrektywa 93/109/WE powinna zatem zostać odpowiednio zmieniona,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
W dyrektywie 93/109/WE wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 6 wprowadza się następujące zmiany:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Żaden obywatel Unii mający miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, którego nie jest obywatelem, oraz który na mocy indywidualnego orzeczenia sądu lub decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu został pozbawiony prawa do kandydowania w wyborach na podstawie prawa państwa członkowskiego miejsca zamieszkania albo państwa członkowskiego pochodzenia, nie może wykonywać tego prawa w państwie członkowskim zamieszkania w wyborach do Parlamentu Europejskiego.”;
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Państwo członkowskie miejsca zamieszkania weryfikuje, czy obywatele Unii, którzy wyrazili chęć wykonania swojego prawa do kandydowania, nie zostali pozbawieni tego prawa w państwie członkowskim pochodzenia na mocy indywidualnego orzeczenia sądu lub decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu.”;
c)
dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3. Do celów ust. 2 niniejszego artykułu państwo członkowskie miejsca zamieszkania powiadamia państwo członkowskie pochodzenia o oświadczeniu, o którym mowa w art. 10 ust. 1. W tym celu państwo członkowskie pochodzenia przekazuje dostępne stosowne informacje w jakikolwiek odpowiedni sposób w terminie 5 dni roboczych od otrzymania powiadomienia lub, w miarę możliwości, w krótszym terminie, jeżeli otrzyma taki wniosek od państwa członkowskiego miejsca zamieszkania. Informacje takie mogą obejmować wyłącznie szczegółowe dane, które są absolutnie niezbędne do wykonania niniejszego artykułu, i można z nich skorzystać tylko w tym celu.
Jeżeli państwo członkowskie miejsca zamieszkania nie otrzyma tych informacji w terminie, kandydat zostanie mimo tego dopuszczony do kandydowania.
4. Jeżeli przekazane informacje podważają treść oświadczenia, państwo członkowskie miejsca zamieszkania - niezależnie od tego, czy otrzymało te informacje w terminie, czy też na późniejszym etapie - podejmuje odpowiednie działania zgodnie ze swoim prawem krajowym w celu uniemożliwienia danej osobie kandydowania w wyborach lub - jeżeli nie jest to możliwe - w celu zapobieżenia wyborowi tej osoby albo wykonywania przez nią mandatu.
5. Państwa członkowskie wyznaczają po jednym punkcie kontaktowym do przyjmowania i przekazywania informacji niezbędnych do stosowania ust. 3. Przekazują one Komisji nazwy i dane kontaktowe tych punktów kontaktowych oraz wszelkie aktualizacje lub zmiany, które ich dotyczą. Komisja przechowuje wykaz punktów kontaktowych i udostępnia go państwom członkowskim.”;
2)
w art. 10 wprowadza się następujące zmiany:
a)
ust. 1 lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a)
swoje obywatelstwo, datę i miejsce urodzenia, ostatni adres w państwie członkowskim pochodzenia oraz adres na terytorium wyborczym państwa członkowskiego miejsca zamieszkania;”;
b)
w ust. 1 dodaje się literę w brzmieniu:
„d)
że nie został pozbawiony prawa kandydowania w państwie członkowskim pochodzenia na mocy indywidualnego orzeczenia sądu lub decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu.”;
c)
skreśla się ust. 2.
Artykuł 2
1. Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 28 stycznia 2014 r. Państwa członkowskie niezwłocznie informują Komisję o tych przepisach.
Przepisy przyjmowane przez państwa członkowskie zawierają odesłanie do niniejszej dyrektywy lub odesłanie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odesłania określane są przez państwa członkowskie.
2. Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty najważniejszych środków prawa krajowego przyjmowanych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł 3
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie następnego po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 4
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 20 grudnia 2012 r.