PROVÁDĚCÍ NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 788/2012
ze dne 31. srpna 2012
o koordinovaném víceletém kontrolním programu Unie pro roky 2013, 2014 a 2015 s cílem zajistit dodržování maximálních limitů reziduí pesticidů v potravinách rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a vyhodnotit expozici spotřebitelů těmto reziduím pesticidů
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 396/2005 ze dne 23. února 2005 o maximálních limitech reziduí pesticidů v potravinách a krmivech rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a o změně směrnice Rady 91/414/EHS (1), a zejména na články 28 a 29 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízením Komise (ES) č. 1213/2008 (2) byl zřízen první koordinovaný víceletý kontrolní program Společenství pro roky 2009, 2010 a 2011. Uvedený program dále fungoval na základě dalších nařízení Komise. Posledním z nich bylo prováděcí nařízení Komise (EU) č. 1274/2011 ze dne 7. prosince 2011 o koordinovaném víceletém kontrolním programu Unie pro roky 2012, 2013 a 2014 s cílem zajistit dodržování maximálních limitů reziduí pesticidů v potravinách rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a vyhodnotit expozici spotřebitelů těmto reziduím pesticidů (3).
(2)
Hlavní složky stravy v Unii tvoří třicet až čtyřicet potravin. Vzhledem k tomu, že se v průběhu tří let výrazně změnilo využití pesticidů, měly by být pesticidy v těchto potravinách kontrolovány v řadě tříletých cyklů, čímž se umožní vyhodnocování expozice spotřebitelů a používání právních předpisů Unie.
(3)
Na základě binomického rozdělení pravděpodobnosti lze vypočítat, že zkoumání 642 vzorků umožní s více než 99 % jistotou odhalit vzorek obsahující rezidua pesticidů, která překračují mez stanovitelnosti, pokud nejméně 1 % produktů obsahuje rezidua překračující tuto mez. Odběr těchto vzorků by měl být rozdělen mezi členské státy podle počtu jejich obyvatel, přičemž by mělo být pro každý produkt odebráno nejméně dvanáct vzorků ročně.
(4)
Z výsledků analýzy provedené v rámci úředního kontrolního programu Unie z roku 2010 (4) vyplývá, že určité pesticidy jsou v zemědělských produktech přítomny častěji než dříve, což naznačuje změny ve způsobu použití uvedených pesticidů. Kromě pesticidů, které byly do kontrolního programu zahrnuty podle nařízení (EU) č. 1274/2011, by do něj měly být zahrnuty i uvedené pesticidy, aby se zajistilo, že škála pesticidů, na které se kontrolní program vztahuje, odpovídá skutečně používaným pesticidům.
(5)
Analýza určitých pesticidů, zejména pesticidů doplněných do kontrolního programu tímto nařízením nebo pesticidů, u nichž je definice reziduí velmi obtížná, by měla být v roce 2013 nepovinná, aby ty úřední laboratoře, které ještě nemají pro analýzu uvedených pesticidů validovanou požadovanou metodu, mohly tuto metodu validovat.
(6)
Pokud jsou do definice reziduí pesticidů zahrnuty jiné účinné látky, metabolity nebo rozkladné produkty, měly by být takové metabolity vykazovány zvlášť.
(7)
Pokyny týkající se postupů validace metod a řízení jakosti analýzy reziduí pesticidů v potravinách a krmivech („Method Validation and Quality Control Procedures for Pesticide Residue Analysis in food and feed“) jsou zveřejněny na internetových stránkách Komise (5). Členským státům by mělo být povoleno za určitých podmínek používat kvalitativní screeningové metody.
(8)
Členské státy, Komise a Evropský úřad pro bezpečnost potravin se dohodly na prováděcích opatřeních týkajících se podávání informací členskými státy, jako je standardní popis vzorku (Standard Sample Description) (6) pro předkládání výsledků analýzy reziduí pesticidů.
(9)
Pokud jde o postupy odběru vzorků, měla by se používat směrnice Komise 2002/63/ES ze dne 11. července 2002, kterou se stanoví metody Společenství pro odběr vzorků určených k úřední kontrole reziduí pesticidů v produktech rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a kterou se zrušuje směrnice 79/700/EHS (7), která začleňuje metody a postupy odběru vzorků doporučené Komisí pro Codex Alimentarius.
(10)
Je také nezbytné vyhodnotit, zda jsou dodržovány maximální limity reziduí v příkrmech pro kojence stanovené v článku 10 směrnice Komise 2006/141/ES ze dne 22. prosince 2006 o počáteční a pokračovací kojenecké výživě (8) a v článku 7 směrnice Komise 2006/125/ES ze dne 5. prosince 2006 o obilných a ostatních příkrmech pro kojence a malé děti (9), pouze za použití definic reziduí stanovených v nařízení (ES) č. 396/2005.
(11)
Jakmile bude k dispozici příslušná metodika, je rovněž třeba vyhodnotit možné agregované, kumulativní a synergické účinky pesticidů. Začít by se mělo hodnocením některých organofosfátů, karbamátů, triazolů a pyretroidů, uvedených v příloze I.
(12)
V případě metod k prokázání jediného rezidua mohou členské státy splnit své povinnosti týkající se analýzy tím, že se obrátí na úřední laboratoře, které již mají požadované metody validované.
(13)
Členské státy by měly do 31. srpna každého roku předložit informace za předchozí kalendářní rok.
(14)
Aby v souvislosti s časovým přesahem jednoho víceletého programu do dalšího nedocházelo k nejasnostem, mělo by se v zájmu právní jistoty zrušit nařízení (EU) č. 1274/2011. Nařízení by se však dále mělo používat pro vzorky testované v roce 2012.
(15)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Členské státy odeberou v letech 2013, 2014 a 2015 vzorky pro kombinace pesticidů/produktů uvedené v příloze I a provedou jejich analýzu.
Počet vzorků každého produktu je uveden v příloze II.
Článek 2
1. Šarže, která má být zařazena do vzorku, musí být vybrána náhodně.
Postup odběru vzorků, včetně počtu jednotek, musí být v souladu se směrnicí 2002/63/ES.
2. Analýza vzorků musí být provedena v souladu s definicemi reziduí stanovenými v nařízení (ES) č. 396/2005. Pokud v uvedeném nařízení není stanovena pro určitý pesticid žádná výslovná definice reziduí, použije se definice reziduí stanovená v příloze I tohoto nařízení.
Článek 3
1. Členské státy předloží výsledky analýzy vzorků testovaných v letech 2013, 2014 a 2015 vždy do 31. srpna následujícího roku. Tyto výsledky se předloží v souladu se standardním popisem vzorku (SSD) stanoveným v příloze III.
2. Pokud jsou do definice reziduí pesticidů zahrnuty účinné látky, metabolity a/nebo rozkladné či reakční produkty, podají členské státy zprávu o výsledcích analýzy v souladu s právní definicí reziduí. Výsledky každého z hlavních izomerů nebo metabolitů uvedených v definici reziduí se předloží zvlášť, pokud jsou měřeny individuálně.
Článek 4
Nařízení (EU) č. 1274/2011 se zrušuje.
Dále se však použije na vzorky testované v roce 2012.
Článek 5
Toto nařízení vstupuje v platnost dne 1. ledna 2013.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 31. srpna 2012.
ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 788/2012
z dnia 31 sierpnia 2012 r.
dotyczące wieloletniego skoordynowanego unijnego programu kontroli na lata 2013, 2014 i 2015, mającego na celu zapewnienie zgodności z najwyższymi dopuszczalnymi poziomami pozostałości pestycydów w żywności pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na jej powierzchni, a także mającego na celu ocenę narażenia konsumenta na te pozostałości
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniające dyrektywę Rady 91/414/EWG (1), w szczególności jego art. 28 i 29,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1213/2008 (2) ustanowiono pierwszy wieloletni skoordynowany wspólnotowy program obejmujący lata 2009, 2010 i 2011. Program ten był kontynuowany na podstawie kolejnych rozporządzeń Komisji. Ostatnim takim rozporządzeniem było rozporządzenie Komisji (UE) nr 1274/2011 z dnia 7 grudnia 2011 r. dotyczące wieloletniego skoordynowanego unijnego programu kontroli na lata 2012, 2013 i 2014, mającego na celu zapewnienie zgodności z najwyższymi dopuszczalnymi poziomami pozostałości pestycydów w żywności pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na jej powierzchni, a także mającego na celu ocenę narażenia konsumenta na te pozostałości (3).
(2)
Do głównych składników diety zalicza się w Unii od trzydziestu do czterdziestu środków spożywczych. Ponieważ istotne zmiany w stosowaniu pestycydów zachodzą co trzy lata, pestycydy w tych środkach spożywczych należy monitorować w serii trzyletnich cyklów w celu umożliwienia przeprowadzania oceny narażenia konsumenta i oceny stosowania prawodawstwa unijnego.
(3)
W oparciu o dwumianowy rozkład prawdopodobieństwa można obliczyć, że przebadanie 642 próbek pozwala na wykrycie jednej próbki zawierającej pozostałości pestycydów powyżej granicy oznaczalności z pewnością większą niż 99 %, pod warunkiem że nie mniej niż 1 % produktów zawiera pozostałości powyżej tej granicy. Pobieranie próbek należy rozdzielić między państwa członkowskie proporcjonalnie do liczby ludności, przy czym dla danego produktu na rok należy pobrać co najmniej 12 próbek.
(4)
Wyniki analityczne unijnego programu kontroli urzędowych za 2010 r. (4) pokazują, że niektóre pestycydy są obecne na produktach rolnych częściej niż wcześniej, co wskazuje na zmiany w stosowaniu tych pestycydów. Pestycydy te należy włączyć do programu kontroli, obok pestycydów już objętych rozporządzeniem (UE) nr 1274/2011, aby zagwarantować, że zakres pestycydów objętych programem kontroli jest reprezentatywny w stosunku do faktycznie stosowanych pestycydów.
(5)
Analiza niektórych pestycydów, w szczególności pestycydów włączonych do programu kontroli niniejszym rozporządzeniem lub pestycydów o bardzo trudnej definicji pozostałości, powinna być w 2013 r. opcjonalna, aby laboratoriom urzędowym dać czas na walidację wymaganych metod analizy tych pestycydów, o ile jeszcze tego nie zrobiły.
(6)
Jeżeli definicja pozostałości pestycydu obejmuje inne substancje czynne, metabolity lub produkty rozpadu, informacje dotyczące tych metabolitów powinny zostać dostarczone oddzielnie.
(7)
Wytyczne w sprawie procedur walidacji metod i kontroli jakości dotyczących analizy pozostałości pestycydów w żywności i paszy („Method Validation and Quality Control Procedures for Pesticide Residue Analysis in food and feed”) zostały opublikowane na stronie internetowej Komisji (5). Pod pewnymi warunkami państwa członkowskie powinny być uprawnione do stosowania jakościowych metod przesiewowych.
(8)
Państwa członkowskie, Komisja i Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności uzgodniły środki wykonawcze, takie jak standard opisu próbek (SOP) (6) stosowany przy przedkładaniu wyników analizy pozostałości pestycydów, dotyczące przedkładania informacji przez państwa członkowskie.
(9)
Do procedur pobierania próbek należy stosować dyrektywę Komisji 2002/63/WE z dnia 11 lipca 2002 r. ustanawiającą wspólnotowe metody pobierania próbek do celów urzędowej kontroli pozostałości pestycydów w produktach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni oraz uchylającą dyrektywę 79/700/EWG (7), która zawiera metody i procedury zalecane przez Komisję Codex Alimentarius.
(10)
Uwzględniając tylko definicje pozostałości ustanowione w rozporządzeniu (WE) nr 396/2005, należy ocenić, czy przestrzegane są najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości w żywności dla dzieci, ustanowione w art. 10 dyrektywy Komisji 2006/141/WE z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt (8) oraz w art. 7 dyrektywy Komisji 2006/125/WE z dnia 5 grudnia 2006 r. w sprawie przetworzonej żywności na bazie zbóż oraz żywności dla niemowląt i małych dzieci (9).
(11)
Po udostępnieniu metodyki konieczne jest także przeprowadzenie oceny możliwych skutków zbiorczych, kumulacyjnych i synergicznych pestycydów. Ocena ta powinna w pierwszym rzędzie objąć związki fosforoorganiczne, karbaminiany, triazole i pyretroidy, jak określono w załączniku I.
(12)
W przypadku metod oznaczania pojedynczych pozostałości państwa członkowskie powinny mieć możliwość wypełnienia swoich zobowiązań dotyczących analizy, zwracając się do laboratoriów urzędowych, które już przeprowadziły walidację wymaganych metod.
(13)
Państwa członkowskie do dnia 31 sierpnia każdego roku powinny przekazać informacje dotyczące poprzedniego roku kalendarzowego.
(14)
W celu uniknięcia niejasności spowodowanych nakładaniem się na siebie kolejnych wieloletnich programów, a także ze względu na pewność prawa, należy uchylić rozporządzenie (UE) nr 1274/2011. Należy je jednak nadal stosować w odniesieniu do próbek przebadanych w 2012 r.
(15)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W latach 2013, 2014 i 2015 państwa członkowskie pobierają i analizują próbki dla kombinacji produktów i pestycydów, jak określono w załączniku I.
Liczbę próbek dla każdego produktu określono w załączniku II.
Artykuł 2
1. Partia, z której należy pobrać próbki, zostaje wybrana losowo.
Procedura pobierania próbek, w tym liczba jednostek, jest zgodna z dyrektywą 2002/63/WE.
2. Próbki analizowane są zgodnie z definicjami pozostałości zawartymi w rozporządzeniu (WE) nr 396/2005. Jeżeli w rozporządzeniu nie ustanowiono wyraźnej definicji pozostałości dla danego pestycydu, obowiązuje definicja pozostałości ustanowiona w załączniku I do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 3
1. Państwa członkowskie przekazują wyniki analiz próbek badanych w 2013 r., 2014 r. i 2015 r. odpowiednio do dnia 31 sierpnia 2014 r., 2015 r. i 2016 r. Wyniki te są przedkładane zgodnie ze standardem opisu próbek, jak określono w załączniku III.
2. Jeżeli definicja pozostałości pestycydów obejmuje substancje czynne, metabolity lub produkty rozpadu albo reakcji, państwa członkowskie przekazują sprawozdania z wyników analizy zgodnie z przewidzianą prawem definicją pozostałości. Wyniki dotyczące każdego głównego izomeru lub metabolitu określonego w definicji pozostałości są przekazywane oddzielnie, o ile są mierzone oddzielnie.
Artykuł 4
Rozporządzenie (UE) nr 1274/2011 traci moc.
Jest ono jednak nadal stosowane w odniesieniu do próbek badanych w 2012 r.
Artykuł 5
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dnia 1 stycznia 2013 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 31 sierpnia 2012 r.