ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 9. července 2014
režim podpory SA.18042 (2013/C) (ex MX 17/2009) (ex NN 61/2004)
[zavedený Španělskem] týkající se osvobození od spotřební daně u biopaliv
(oznámeno pod číslem C(2014) 4530)
(Pouze španělské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2014/766/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s výše uvedenými ustanoveními (1), a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
Od roku 2006 provádí Generální ředitelství pro hospodářskou soutěž každoročně monitorování ex post vzorku opatření podpory uplatňovaných členskými státy. Španělský režim osvobození od spotřební daně u biopaliv (věc č. NN61/2004) schválila Komise rozhodnutím C (2006) 2293 ze dne 6. června 2006 (dále jen „rozhodnutí Komise“). Tento režim byl zahrnut pod referenčním číslem MX 17/2009 do monitorování v letech 2009/2010, v rámci kterého Komise zkoumala, jak členské státy uplatňovaly vzorek platných režimů v průběhu roku 2009.
(2)
Komise se rozhodla tento režim znovu zahrnout do monitorování v letech 2011/2012, v rámci kterého zkoumala, jak členské státy uplatňovaly vzorek platných režimů v období 2009-2010.
(3)
Vzhledem k informacím poskytnutým Španělskem během monitorování měla Komise pochybnosti o správném uplatňování režimu španělskými orgány. Rozhodla se proto zahájit řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie (SFEU). Komise o svém rozhodnutí informovala Španělsko dopisem ze dne 17. července 2013.
(4)
Španělsko předložilo své připomínky dne 20. září 2013.
(5)
Rozhodnutí Komise o zahájení formálního vyšetřovacího řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie dne 7. února 2014 (2). Komise vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek.
(6)
Komise obdržela dne 5. března 2014 připomínky od sekce pro biopaliva Španělského sdružení výrobců energie z obnovitelných zdrojů (APPA Biocarburantes). Předala je Španělsku, čímž mu umožnila vyjádřit se k nim. Dne 6. května 2014 španělské orgány uvedly, že se k připomínkám předloženým třetími stranami nechtějí vyjádřit.
II. PODROBNÝ POPIS OPATŘENÍ
(7)
Režim osvobození od spotřební daně u biopaliv NN 61/2004 spočívá v používání nulové sazby španělské daně na uhlovodíky. Vztahuje se na ethylalkohol vyráběný z produktů zemědělského nebo rostlinného původu (bioethanol), zařazený do kódu kombinované nomenklatury KN 2207 20, na methylalkohol získávaný z produktů zemědělského nebo rostlinného původu, zařazený do kódu KN 2905 11 00, a na produkty zařazené do kódů KN 1507, 1508, 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1515 a 1518.
(8)
Nulová daňová sazba se na tyto produkty vztahovala bez ohledu na to, zda se používaly nezpracované, či po chemické úpravě. V případech, kdy bylo biopalivo smícháno s jiným palivem, se snížená sazba uplatnila pouze na biopalivovou část směsi. Snížená sazba spotřební daně se týkala všech biopaliv bez ohledu na jejich zeměpisný původ.
(9)
Režim byl Komisí schválen dne 6. června 2006 a jeho platnost skončila dne 31. prosince 2012 (3).
(10)
Na základě vyhodnocení informací poskytnutých španělskými orgány během monitorování vyvstaly pochybnosti o tom, zda byl režim v letech 2009 a 2010 uplatňován v souladu s rozhodnutím Komise. Kromě toho existovaly obavy, že Španělsko mohlo v roce 2010 poskytnout příjemcům nadměrné vyrovnání. Své výhrady Komise uvedla ve 13. až 29. bodě odůvodnění rozhodnutí ze dne 17. července 2013.
(11)
Komise Španělsko požádala, aby:
a)
prokázalo, že režim byl v letech 2009 a 2010 uplatňován správně;
b)
prokázalo, že v roce 2010 nedošlo k nadměrnému vyrovnání u bioethanolu, nebo pokud k němu došlo, aby vysvětlilo, jaká opatření byla přijata s cílem zamezit nadměrnému vyrovnání v pozdějších letech;
c)
předložilo výroční zprávy za celou dobu trvání režimu.
III. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN
(12)
Dne 5. března 2014 obdržela Komise připomínky od sdružení APPA Biocarburantes, jež byly velmi podobné připomínkám španělských orgánů (viz oddíl IV). Sdružení uvádělo, že režim byl uplatňován správně.
(13)
Porovnají-li se náklady na biopaliva s cenou fosilních paliv před zdaněním na čerpací stanici, lze jak u bioethanolu, tak u bionafty pozorovat nedostatečné vyrovnání během celého období, s výjimkou roku 2010, pokud jde o bioethanol, a roku 2012, pokud jde o bionaftu. Podle sdružení APPA Biocarburantes je tato metodika nesprávná, neboť součástí ceny fosilních paliv před zdaněním na čerpací stanici jsou všechny náklady na přepravu a distribuci paliv až do chvíle, kdy se produkt dostane ke konečnému spotřebiteli, zatímco do ceny biopaliv se ve zmíněné srovnávací analýze tyto logistické náklady nezahrnuly. Sdružení se domnívá, že by bylo vhodnější porovnat náklady na výrobu biopaliv s mezinárodně stanovenými cenami fosilních paliv. Při použití této metodiky se projeví výraznější nedostatečné vyrovnání u biopaliv v době trvání režimu a neprokážou se žádné případy nadměrného vyrovnání.
(14)
Sdružení APPA Biocarburantes rovněž uvádí, že i když se porovnají náklady na biopaliva s cenou fosilních paliv před zdaněním na čerpací stanici, jediné dva případy možného nadměrného vyrovnání byly čistě přechodné a byly způsobeny samotnou povahou režimu daňové podpory pro biopaliva (absolutní částky stanovené ex ante a hodnocení realizované ex post) a velmi nestálými cenami zemědělských surovin, které představují hlavní složku nákladů na výrobu biopaliv. Režim nebylo nutné nijak upravovat, protože v případě bioethanolu nebylo v následujících letech (2011 a 2012) zaznamenáno možné nadměrné vyrovnání a v případě bionafty bylo možné nadměrné vyrovnání pozorováno v posledním roce, tj. v roce 2012. Kromě toho již nebylo možné do budoucna provést žádné úpravy, jelikož platnost režimu skončila.
IV. PŘIPOMÍNKY ŠPANĚLSKA
(15)
Španělské orgány zaslaly své připomínky dne 20. září 2013. Dne 6. května 2014 uvedly, že se nechtějí vyjádřit k připomínkám třetích stran, které jim byly předloženy.
(16)
V dopise ze dne 20. září 2013 poskytly španělské orgány informace o nákladech na výrobu bioethanolu a bionafty a údaje o cenách fosilních paliv v období let 2004 až 2012. Zároveň předložily tabulky, v nichž byly porovnány náklady na biopaliva s cenou fosilních paliv před zdaněním na čerpací stanici. Tyto tabulky jsou uvedeny v příloze.
(17)
Údaje a analýza v příslušných tabulkách se zakládají na těchto předpokladech:
a)
Vychází se ze skutečných údajů o ročních nákladech na produkci rostlin ve Španělsku, k nimž se připočte ziskové rozpětí produkce ve výši 5 %. Provedou se úpravy z důvodu rozdílu v energetickém obsahu mezi biopalivem a fosilním palivem, s nímž se smíchá, na základě údajů uvedených v příloze III směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/28/ES (4), tj. 1,52 v případě bioethanolu a 1,09 v případě bionafty.
b)
Tyto náklady se porovnají s údaji o cenách paliva, které nahrazují, tj. benzinu a nafty. V úvahu se bere cena tohoto paliva před zdaněním na čerpací stanici, která tak zahrnuje hrubou obchodní distribuční marži. Rozdíl mezi náklady na výrobu biopaliva a cenou nahrazeného fosilního paliva je maximální rozpětí vyrovnání.
c)
Skutečně uplatněné vyrovnání se rovná spotřební dani na uhlovodíky odpovídající bioethanolu a bionaftě. Bez osvobození by sazba uplatněná na tyto výrobky jako spotřební daň na uhlovodíky odpovídala sazbě za benzin v případě bioethanolu a za naftu v případě bionafty (5).
(18)
Na základě příslušných údajů Španělsko uvedlo, že v období 2004-2012 bylo možné zaznamenat kumulované nedostatečné vyrovnání u obou druhů paliva (455,96 EUR/1 000 l v případě bionafty a 897,22 EUR/1 000 l v případě bioethanolu). Analyzuje-li se každý rok zvlášť, je patrné nedostatečné vyrovnání ve všech uvedených letech, s výjimkou roku 2010, pokud jde o bioethanol, a roku 2012, pokud jde o bionaftu.
(19)
Co se týče bioethanolu, Španělsko objasnilo, že zjevné nadměrné vyrovnání zaznamenané v roce 2010 bylo důsledkem jednorázového poklesu cen surovin, zejména zemědělských, mezi lednem a červnem 2010. Jednalo se tedy o jednotlivou, zvratitelnou a nepředvídatelnou situaci, jež se navíc v následujícím roce automaticky napravila růstem cen surovin. Nebyl proto důvod, aby španělské orgány přijímaly jakákoli opatření. Španělsko poskytlo podrobné informace o vývoji cen surovin a graf znázorňující vývoj indexů cen cukru a obilovin (základ 2002-2004 = 100).
Vývoj cen surovin v období 2009-2011 (6)
(20)
V souvislosti s bionaftou Španělsko uvedlo, že případ nadměrného vyrovnání byl podle všeho zaznamenán v roce 2012, ale 31. prosince téhož roku skončila platnost režimu.
(21)
Španělsko tvrdilo, že cena použitá v této metodice jako referenční hodnota pro nahrazovaná paliva - cena před zdaněním na čerpací stanici - je nejpřísnější z dostupných možností a že by bylo vhodnější provést srovnání s hodnotou bližší cenám těchto produktů na světovém trhu. Španělské orgány rovněž předložily tabulky, v nichž byly porovnány náklady na biopaliva s cenou fosilních paliv na světovém trhu, a zdůraznily, že v tomto případě není u bionafty v žádném z posuzovaných roků patrné nadměrné vyrovnání a možné nadměrné vyrovnání za bioethanol je zanedbatelné (2 EUR/1 000 l ve srovnání se 142,13 EUR/1 000 l, jestliže se jako referenční hodnota použije cena fosilního paliva před zdaněním na čerpací stanici). Kumulované nedostatečné vyrovnání by bylo v porovnání s předchozí metodikou několikanásobně vyšší.
(22)
Španělské orgány uvedly, že v souladu se směrnicí Rady 2008/118/ES (7) poskytly informace o všech podnicích, které vyrábí, zpracovávají, drží, přijímají nebo odesílají zboží podléhající spotřební dani.
(23)
Podle definice v čl. 4 odst. 1 této směrnice je „oprávněným skladovatelem“ fyzická nebo právnická osoba oprávněná v rámci své podnikatelské činnosti vyrábět, zpracovávat, držet, přijímat nebo odesílat zboží podléhající spotřební dani v režimu s podmíněným osvobozením od daně v daňovém skladu. V článku 8 směrnice se uvádí, že oprávněný skladovatel je osobou povinnou ke vzniklé daňové povinnosti ke spotřební dani.
(24)
Španělské orgány objasnily, proč poskytly daňové údaje jen jednoho ze dvou podniků, které podepsaly dohodu, že budou na subdodavatelské bázi vyrábět methylestery mastných kyselin ze sóje a palmového oleje. Jelikož se tato smlouva týká výrobků podléhajících spotřební dani ve smyslu jejich držení, pohybu a sledování, řídí se směrnicí 2008/118/ES. Španělské orgány uvádí, že vlastník výrobku nespadá do definice „oprávněného skladovatele“ podle čl. 4 odst. 1 zmíněné směrnice.
V. POSOUZENÍ OPATŘENÍ
(25)
Komise již ve svém rozhodnutí ve věci NN61/2004 dospěla k závěru, že dotčené opatření představuje státní podporu ve smyslu článku 107 SFEU. Komise režim posoudila na základě pokynů Společenství ke státní podpoře na ochranu životního prostředí z roku 2001 (8) a konstatovala, že je slučitelný s vnitřním trhem.
(26)
Španělské orgány nyní poskytly Generálnímu ředitelství pro hospodářskou soutěž podrobné informace včetně příslušných údajů týkajících se nákladů na výrobu bioethanolu a bionafty během celého trvání režimu. Pokud se porovnají náklady na výrobu biopaliv s cenou fosilních paliv před zdaněním na čerpací stanici, jak je uvedeno v tabulkách v příloze tohoto rozhodnutí, je možné zaznamenat dva případy nadměrného vyrovnání: v roce 2010 v případě bioethanolu a v roce 2012 v případě bionafty.
(27)
Co se týče alternativní metodiky navržené Španělskem, v níž se jako referenční hodnoty použijí ceny fosilních paliv na světovém trhu, Komise konstatuje, že tato metodika se liší od metodiky, kterou Španělsko navrhlo a Komise použila pro posouzení opatření NN61/04. Jelikož Komise ověřuje, zda Španělsko uplatňovalo režim podpory správně v souladu s rozhodnutím ve věci NN61/04, kterým byl schválen, nelze navrženou alternativní metodiku přijmout.
(28)
Komise nicméně konstatuje, že nebyla zaznamenána trvalá tendence poskytovat nadměrné vyrovnání. Posoudí-li se kromě toho podpora během celého trvání režimu, nic nenasvědčuje tomu, že by vyrovnání bylo celkově nadměrné. Komise bere na vědomí objasnění předložená Španělskem (viz 18., 19., 20. a 22. bod odůvodnění).
(29)
Pokud jde o bioethanol, Komise se domnívá, že nebylo nutné provádět úpravy k nápravě nadměrného vyrovnání. Španělsko v tomto případě prokázalo, že k nápravě nadměrného vyrovnání došlo zejména díky významnému růstu cen surovin od června 2010. V letech 2011 a 2012 nebylo u bioethanolu skutečně žádné nadměrné vyrovnání zaznamenáno.
(30)
Co se týče bionafty, Komise konstatuje, že v roce 2012 bylo možné pozorovat nepatrné nadměrné vyrovnání ve výši 41,85 EUR/1 000 l. K tomuto nadměrnému vyrovnání došlo, aniž by byly dané opatření, a zejména úroveň podpory jakkoli změněny. Danou situaci způsobily faktory nesouvisející s režimem, konkrétně vysoký nárůst ceny fosilní nafty ve Španělsku. Komise poznamenává, že cena nafty byla v roce 2012 o 8 % vyšší než v roce 2011, o 36 % vyšší než v roce 2010 a o 71 % vyšší než v roce 2009. Náklady na výrobu bionafty byly naproti tomu v roce 2012 na stejné úrovni jako v roce 2011, o 16 % vyšší než v roce 2010 a o 25 % vyšší než v roce 2009. Komise konstatuje, že platnost režimu skončila ke konci roku 2012, a proto nebylo možné provést úpravy osvobození od spotřební daně k zamezení budoucímu nadměrnému vyrovnání v souladu s 19. bodem odůvodnění rozhodnutí Komise ve věci NN61/04. Komise rovněž konstatuje, že v roce 2013 ani později nebyla na základě režimu poskytnuta žádná podpora. Jak je též uvedeno ve 28. bodě odůvodnění, i při zohlednění údajů za rok 2012 nelze pro celé trvání režimu konstatovat nadměrné vyrovnání. To lze tak považovat za důkaz, že Španělsko mohlo vycházet z metodiky výpočtu ex ante předpokládané pro daný režim.
(31)
Po posouzení dodatečných informací poskytnutých Španělskem se Komise domnívá, že Španělsko neporušilo své povinnosti uvedené v 19. bodě odůvodnění rozhodnutí Komise ve věci NN61/04.
(32)
Na základě objasnění poskytnutých Španělskem v souvislosti s uplatňováním směrnice 2008/118/ES Komise souhlasí s tím, že španělské orgány předložily informace o všech příslušných podnicích.
VI. ZÁVĚR
(33)
Komise konstatuje, že Španělsko uplatňovalo režim podpory NN 61/04 správně, v souladu s rozhodnutím Komise, kterým byl schválen,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Režim státní podpory NN 61/2004, zavedený Španělskem, je slučitelný s vnitřním trhem ve smyslu čl. 107 odst. 3 písm. c) SFEU a byl uplatňován správně, v souladu s rozhodnutím Komise ve věci NN 61/2004.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Španělskému království.
V Bruselu dne 9. července 2014.
DECYZJA KOMISJI
z dnia 9 lipca 2014 r.
w sprawie programu pomocy SA.18042 (2013/C) (ex MX 17/2009) (ex NN 61/2004)
wdrożonego przez Hiszpanię, dotyczącego zwolnienia z akcyzy biopaliw
(notyfikowana jako dokument nr C(2014) 4530)
(Jedynie tekst w języku hiszpańskim jest autentyczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2014/766/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z przywołanymi artykułami (1) i uwzględniając otrzymane odpowiedzi,
a także mając na uwadze, co następuje:
I. POSTĘPOWANIE
(1)
Od 2006 r. Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji przeprowadza każdego roku monitorowanie ex post próby środków pomocy wdrożonych przez państwa członkowskie. Hiszpański program zwolnień z akcyzy dla biopaliw (numer sprawy NN 61/2004) został zatwierdzony przez Komisję decyzją C (2006) 2293 w dniu 6 czerwca 2006 r. (dalej zwaną „decyzją Komisji”). Powyższy program został objęty monitorowaniem w latach 2009-2010 (pod numerem referencyjnym MX 17/2009), w ramach którego Komisja zbadała stosowanie przez państwa członkowskie wybranych programów obowiązujących w 2009 r.
(2)
Komisja postanowiła po raz kolejny objąć przedmiotowy program monitorowaniem w latach 2011-2012, w ramach którego Komisja zbadała stosowanie przez państwa członkowskie wybranych programów obowiązujących w latach 2009-2010.
(3)
Informacje przedstawione przez Hiszpanię w ramach monitorowania wzbudziły wątpliwości Komisji co do właściwej realizacji programu przez władze hiszpańskie. W związku z powyższym Komisja zdecydowała się wszcząć postępowanie określone w art. 108 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Komisja poinformowała Hiszpanię o swojej decyzji pismem z dnia 17 lipca 2013 r.
(4)
Hiszpania przekazała swoje uwagi w dniu 20 września 2013 r.
(5)
Decyzja Komisji o wszczęciu formalnego postępowania została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 7 lutego 2014 r. (2). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag.
(6)
Komisja otrzymała uwagi od działu biopaliw Hiszpańskiego Stowarzyszenia Producentów Energii Odnawialnej (Asociación Española de Productores de Energías Renovables (APPA Biocarburantes)) w dniu 5 marca 2014 r. Przekazała je Hiszpanii, oferując jej możliwość przedstawienia swoich uwag. W dniu 6 maja 2014 r. władze hiszpańskie poinformowały, że nie zamierzają odnosić się do uwag przekazanych przez osoby trzecie.
II. SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚRODKA POMOCY
(7)
Program NN 61/2004 dotyczący zwolnień podatkowych dla biopaliw polega na stosowaniu zerowej stawki opodatkowania węglowodorów. Jest on stosowany wobec alkoholu etylowego wytworzonego z produktów pochodzenia rolnego lub roślinnego (bioetanol), objętego kodem Nomenklatury scalonej CN 2207 20, wobec alkoholu metylowego uzyskanego z produktów pochodzenia rolnego lub roślinnego, objętego kodem CN 2905 11 00 oraz wobec produktów objętych kodami CN 1507, 1508, 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1515 i 1518.
(8)
Zerową stawkę opodatkowania stosowano wobec tych produktów bez względu na to, czy były używane bez przetworzenia lub wcześniejszej modyfikacji chemicznej. Kiedy biopaliwo mieszano z innym paliwem, zerową stawkę opodatkowania stosowano jedynie wobec tej części mieszanki, która zawierała biopaliwa. W ramach zwolnienia z akcyzy zerową stawkę stosowano do wszystkich biopaliw, bez względu na ich pochodzenie geograficzne.
(9)
Program został zatwierdzony przez Komisję w dniu 6 czerwca 2006 r. i przestał obowiązywać w dniu 31 grudnia 2012 r. (3).
(10)
W trakcie analizy informacji dostarczonych przez władze hiszpańskie w czasie monitorowania pojawiły się wątpliwości co do zgodności realizacji programu w latach 2009 i 2010 z decyzją Komisji. Pojawiły się również wątpliwości związane z możliwą nadmierną kompensacją beneficjentów w 2010 r. Komisja przedstawiła swoje zastrzeżenia w motywach 13-29 decyzji z dnia 17 lipca 2013 r.
(11)
Komisja zwróciła się do Hiszpanii o:
a)
wykazanie, że program był realizowany prawidłowo w latach 2009 i 2010;
b)
wykazanie, że nie miała miejsca nadmierna kompensacja za bioetanol w 2010 r., a jeśli miała miejsce, o wyjaśnienie, jakie środki zastosowano w celu uniknięcia nadmiernej kompensacji w kolejnych latach;
c)
przedstawienie rocznych sprawozdań dotyczących całego okresu obowiązywania programu.
III. UWAGI ZAINTERESOWANYCH STRON
(12)
W dniu 5 marca 2014 r. Komisja otrzymała uwagi APPA Biocarburantes, bardzo podobne do uwag władz hiszpańskich (zob. sekcja IV). Powyższe stowarzyszenie wskazywało, że program był stosowany właściwie.
(13)
Porównanie kosztów biopaliw z ceną przed opodatkowaniem paliw kopalnych na stacji benzynowej wskazuje, że zarówno bioetanol, jak i biodiesel wydają się być objęte niewystarczającymi rekompensatami przez cały okres, z wyjątkiem 2010 r. w przypadku bioetanolu i 2012 r. w przypadku biodiesla. Zdaniem APPA Biocarburantes przyjęta metodologia jest niewłaściwa, ponieważ cena przed opodatkowaniem paliw kopalnych na stacji benzynowej zawiera wszystkie koszty transportu i dystrybucji paliw aż do momentu dotarcia produktu do konsumenta końcowego, podczas gdy koszty logistyki nie są uwzględniane w kosztach biopaliw we wspomnianej analizie porównawczej. Zdaniem stowarzyszenia właściwsze byłoby porównanie kosztów produkcji biopaliw z cenami paliw kopalnych na rynkach międzynarodowych. Przy zastosowaniu takiej metodologii staje się oczywiste, że biopaliwa były objęte niewystarczającymi rekompensatami w czasie obowiązywania programu, i nie stwierdza się przypadków nadmiernych rekompensat.
(14)
Wreszcie APPA Biocarburantes utrzymuje, że nawet jeśli porówna się koszty biopaliw z ceną przed opodatkowaniem paliw kopalnych na stacji benzynowej, jedyne dwie sytuacje, w których mogło dojść do występowania nadmiernych rekompensat, miały charakter czysto okresowy i wynikały z natury programu pomocy podatkowej dla biopaliw (wielkości bezwzględne określone ex ante i oceny przeprowadzone ex post) oraz dużej zmienności cen produktów rolnych, stanowiących główny składnik kosztów produkcji biopaliw. Nie było konieczne dokonanie korekty programu, ponieważ nie zaobserwowano żadnych oznak nadmiernych rekompensat w odniesieniu do bioetanolu w późniejszych latach (2011 i 2012), a ewentualne nadmierne rekompensaty w przypadku biodiesla odnotowano w ostatnim roku, tj. w 2012 r. Ponadto nie jest możliwe zastosowanie korekt w przyszłości, ponieważ program przestał obowiązywać.
IV. UWAGI HISZPANII
(15)
Władze hiszpańskie przekazały swoje uwagi w dniu 20 września 2013 r. Dnia 6 maja 2014 r. potwierdziły, że nie chcą komentować uwag zgłoszonych przez strony trzecie.
(16)
W swoim piśmie z dnia 20 września 2013 r. władze hiszpańskie przedstawiły informacje na temat kosztów produkcji bioetanolu i biodiesla oraz dane dotyczące cen paliw kopalnych w odnośnym okresie, tj. w latach 2004-2012. Przedstawiły również tabele porównawcze kosztów biopaliw i cen przed opodatkowaniem paliw kopalnych na stacji benzynowej. Odnośne zestawienia znajdują się w załączniku.
(17)
Dane i analiza zilustrowana odpowiednimi tabelami opierają się na następujących założeniach:
a)
Punktem wyjściowym są rzeczywiste dane dotyczące rocznych kosztów produkcji roślin w Hiszpanii, które powiększa się marżę zysków z produkcji w wysokości 5 %, a następnie koryguje z uwagi na różnice w wartości opałowej biopaliw i paliw kopalnych, z którymi są mieszane, przy zastosowaniu wartości wskazanych w załączniku III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE (4), tj. 1,52 w odniesieniu do bioetanolu i 1,09 w odniesieniu do biodiesla.
b)
Wspomniane koszty porównywane są następnie z danymi dotyczącymi cen zastępowanych paliw, tzn. benzyny i oleju napędowego. Porównywana cena to cena wspomnianego paliwa przed opodatkowaniem, na stacji benzynowej, dlatego zawiera marżę brutto dystrybucji handlowej. Różnica pomiędzy kosztami produkcji biopaliw i kosztami zastępczego paliwa kopalnego to maksymalny margines rekompensaty.
c)
Rzeczywista stosowana rekompensata jest równa stawce podatku akcyzowego obowiązującej w odniesieniu do węglowodorów, która miałaby zastosowanie do bioetanolu i biodiesla. Bez zwolnienia podatkowego stawka stosowana do wspomnianych produktów z tytułu akcyzy na węglowodory odpowiadałaby stawce podatku pobieranego odpowiednio w przypadku benzyny i oleju napędowego (5).
(18)
W oparciu o te dane Hiszpania wskazała, że w latach 2004-2012 odnotowano skumulowaną niewystarczającą rekompensatę dla obu rodzajów paliwa (455,96 EUR/1 000 l w przypadku biodiesla i 897,22 EUR/1 000 l w przypadku bioetanolu). Odrębna analiza dla poszczególnych lat pokazuje, że rekompensata była niewystarczająca w całym tym okresie, z wyjątkiem roku 2010 - w przypadku bioetanolu i roku 2012 - w przypadku biodiesla.
(19)
W odniesieniu do bioetanolu Hiszpania wyjaśniła, że domniemana nadmierna rekompensata odnotowana w 2010 r. wynikała z chwilowego spadku cen surowców, w szczególności w sektorze rolnym, w okresie pomiędzy styczniem a czerwcem 2010 r. Była to zatem sytuacja przejściowa, odwracalna i nieprzewidywalna, która ponadto została automatycznie skorygowana w kolejnym roku dzięki zwyżce cen surowców. W związku z tym nie było powodów, dla których władze hiszpańskie miałyby interweniować. Hiszpania przedstawiła szczegółowe informacje na temat zmian poziomu cen surowców, jak również wykres ilustrujący tendencje wskaźników cen cukru i zboża (punkt odniesienia: 2002-2004 = 100).
Zmiany poziomu cen surowców w latach 2009-2011 (6)
(20)
Hiszpania wyjaśniła, że w przypadku biodiesla prawdopodobnie odnotowano pewną nadmierną rekompensatę w 2012 r., program zakończył się jednak 31 grudnia tego samego roku.
(21)
Hiszpania stwierdziła, że wykorzystana we wspomnianej metodologii cena referencyjna dla paliw zastępczych - tj. cena przed opodatkowaniem na stacji benzynowej - jest najbardziej rygorystyczną spośród możliwych opcji oraz że właściwsze byłoby porównanie z wartością nieco bliższą cenom tych wyrobów na rynkach światowych. Władze hiszpańskie przedstawiły również zestawienia tabelaryczne, w których porównano koszty węglowodorów z cenami paliw kopalnych na rynkach światowych, i podkreśliły, że w takim przypadku w odniesieniu do biodiesla nie zaobserwowano nadmiernej rekompensaty w żadnym z analizowanych lat, natomiast w odniesieniu do bioetanolu nadmierna rekompensata byłaby nieznaczna (2 EUR/1 000 l w porównaniu z 142,13 EUR/1 000 l, jeśli jako cenę referencyjną przyjmie się cenę paliw kopalnych przed opodatkowaniem na stacji benzynowej). W porównaniu z wynikami uzyskanymi zgodnie z wcześniejszą metodologią skumulowana niewystarczająca rekompensata byłaby kilkakrotnie większa.
(22)
Władze hiszpańskie wyjaśniły, że poinformowały o wszystkich przedsiębiorstwach zajmujących się produkowaniem, przetwarzaniem, przechowywaniem, odbieraniem lub wysyłaniem wyrobów akcyzowych, zgodnie z dyrektywą Rady 2008/118/WE (7).
(23)
Zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 wspomnianej dyrektywy uprawniony prowadzący skład podatkowy oznacza osobę fizyczną lub prawną uprawnioną w ramach swojej działalności do produkowania, przetwarzania, przechowywania, odbierania lub wysyłania wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy w składzie podatkowym. Zgodnie z przepisami art. 8 tej dyrektywy uprawniony prowadzący skład podatkowy jest osobą zobowiązaną do zapłaty podatku akcyzowego, który stał się wymagalny.
(24)
Władze hiszpańskie wyjaśniły, dlaczego przedstawiły dane podatkowe dotyczące tylko jednego z dwóch przedsiębiorstw, które podpisały umowę na produkcję estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME) na bazie soi i oleju palmowego, działając jako podwykonawcy. Ponieważ umowa ta dotyczy wyrobów akcyzowych w odniesieniu do ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, zastosowanie mają przepisy dyrektywy 2008/118/WE. Władze hiszpańskie wskazały również, że zakresem definicji „uprawnionego prowadzącego skład podatkowy”, w rozumieniu art. 4 ust. 1 przywołanej dyrektywy, nie objęto właściciela wyrobu.
V. OCENA ŚRODKA
(25)
W swojej decyzji dotyczącej sprawy NN 61/2004 Komisja doszła do wniosku, że przedmiotowy środek zawiera elementy pomocy w rozumieniu art. 107 TFUE. Komisja oceniła przedmiotowy program pomocy w świetle Wytycznych wspólnotowych w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska (8) z 2001 r. i doszła do wniosku, że jest on zgodny z rynkiem wewnętrznym.
(26)
Władze hiszpańskie przedstawiły następnie Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji odpowiednie szczegółowe informacje, m.in. dane dotyczące kosztów produkcji bioetanolu i biodiesla dla całego okresu obowiązywania programu. Porównanie kosztów produkcji węglowodorów z cenami paliw kopalnych przed opodatkowaniem na stacji benzynowej, przedstawione w tabelach ujętych w załączniku do niniejszej decyzji, pozwala zauważyć dwa przypadki nadmiernej rekompensaty: w 2010 r. w odniesieniu do bioetanolu i w 2012 r. w odniesieniu do biodiesla.
(27)
Jeśli chodzi o alternatywną metodologię zaproponowaną przez Hiszpanię, zgodnie z którą jako cenę referencyjną przyjmuje się ceny paliw kopalnych na rynkach światowych, Komisja zauważa, że jest ona odmienna od metodologii zaproponowanej przez Hiszpanię i wykorzystanej przez Komisję do oceny środka NN 61/2004. Ponieważ Komisja sprawdza obecnie, czy Hiszpania prawidłowo stosowała program pomocy, zgodnie z decyzją w sprawie NN61/2004 zatwierdzającą ten program, nie może zaakceptować odmiennej metodologii.
(28)
Komisja zauważa jednak, że nie odnotowano żadnej stałej tendencji wskazującej na nadmierne rekompensaty. Podobnie, biorąc pod uwagę pomoc przyznaną w całym okresie obowiązywania programu, nic nie wskazuje na to, by doszło do ogólnej nadmiernej rekompensaty. Komisja przyjmuje do wiadomości wyjaśnienia przedstawione przez Hiszpanię (zob. motywy 18, 19, 20 i 22).
(29)
W odniesieniu do bioetanolu Komisja uważa, że nie było potrzeby wprowadzania działań korygujących nadmierną rekompensatę. W tym przypadku Hiszpania dowiodła, że nadmierna rekompensata została samoistnie wyrównana dzięki znacznej zwyżce cen surowców, jaka miała miejsce, począwszy od czerwca 2010 r. I rzeczywiście w latach 2011 i 2012 nie zaobserwowano, by dochodziło do nadmiernej rekompensaty w przypadku bioetanolu.
(30)
Jeśli zaś chodzi o biodiesel, Komisja wskazuje, że w 2012 r. odnotowano niewielką nadmierną rekompensatę na poziomie 41,85 EUR/1 000 l. Do sytuacji tej doszło bez wprowadzania jakichkolwiek zmian w odniesieniu do środka lub poziomu wsparcia. Sytuacja ta była następstwem czynników zewnętrznych, a mianowicie - drastycznego wzrostu cen kopalnego oleju napędowego w Hiszpanii. Komisja zauważa, że w 2012 r. cena diesla była wyższa o 8 % od ceny tego produktu w 2011 r., o 36 % od ceny w 2010 r. i o 71 % od ceny w 2009 r. Dla porównania: ceny produkcji biodiesla w 2012 r. były na takim samym poziomie co ceny w 2011 r., o 16 % wyższe od cen odnotowanych w 2010 r. i o 25 % wyższe od cen obowiązujących w 2009 r. Komisja zauważa, że przedmiotowy program zakończył się w grudniu 2012 r., co uniemożliwiło dostosowanie programu zwolnienia z akcyzy w celu uniknięcia ewentualnej nadmiernej rekompensaty w przyszłości, zgodnie z przepisami motywu 19 decyzji Komisji w sprawie NN 61/2004. Z drugiej strony, Komisja pragnie również wskazać, że ani w 2013 r., ani później nie przyznano pomocy w ramach tego programu. Ponadto, jak już wyjaśniono w motywie 28, nawet po uwzględnieniu danych z 2012 r. nie odnotowuje się żadnej nadmiernej rekompensaty dla całego okresu obowiązywania programu. W związku z tym można uznać to za wskazówkę, że Hiszpania mogła bazować na swojej metodologii obliczeń ex ante przewidzianej w ramach programu.
(31)
Po uwzględnieniu dodatkowych informacji przekazanych przez Hiszpanię Komisja uważa, że Hiszpania nie naruszyła swoich obowiązków określonych w motywie 19 decyzji w sprawie NN 61/2004.
(32)
W oparciu o przedstawione przez Hiszpanię wyjaśnienia dotyczące stosowania dyrektywy 2008/118/WE Komisja przyjmuje, że władze hiszpańskie poinformowały o wszystkich odpowiednich przedsiębiorstwach.
VI. WNIOSEK
(33)
Komisja stwierdza, że Hiszpania zastosowała w sposób właściwy program pomocy NN 61/2004, zgodnie z decyzją Komisji, którą został przyjęty.
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Program pomocy państwa NN 61/2004 realizowany przez Hiszpanię jest zgodny z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE i był stosowany właściwie, zgodnie z decyzją Komisji NN 61/2004.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Królestwa Hiszpanii.
Sporządzono w Brukseli dnia 9 lipca 2014 r.