ROZHODNUTÍ KOMISE (EU) 2015/218
ze dne 7. května 2014
o státní podpoře SA.29786 (ex N 633/09), SA.33296 (11/N), SA.31891 (ex N 553/10), N 241/09, N 160/10 a SA.30995 (ex C 25/10), kterou Irsko poskytlo na restrukturalizaci společností Allied Irish Banks plc a EBS Building Society
(oznámeno pod číslem C(2014) 2638)
(Pouze anglické znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské Unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) uvedené dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s výše uvedenými ustanoveními (1),
vzhledem k těmto důvodům:
1. POSTUP
(1)
Společnosti Allied Irish Banks, plc (dále jen „AIB“) a EBS Building Society (dále jen „EBS“) obdržely jednotlivě státní podporu, která byla Komisi oznámena v rámci zvláštních řízení. Dne 1. července 2011 se společnosti EBS a AIB spojily (dále jen „banka“) a Komise posoudila podporu poskytnutou bance v samostatném řízení. Existují tudíž tři řízení o státní podpoře, která se týkají společností AIB a EBS a subjektu vzniklého spojením.
1.1 AIB
(2)
Rozhodnutím ze dne 12. května 2009 schválila Komise dočasně (2) kapitálovou injekci pro společnost AIB ve výši 3,5 miliardy EUR v podobě nových preferenčních akcií zahrnovaných do kmenového kapitálu tier 1, a to na základě řady závazků, včetně předložení plánu restrukturalizace do šesti měsíců od rekapitalizace.
(3)
Po této prvotní kapitálové injekci předložily irské orgány dne 13. listopadu 2009 první plán restrukturalizace společnosti AIB, načež následovala řada výměn informací. Dne 4. května 2010 předložily irské orgány aktualizovaný plán restrukturalizace a poté opět následovala řada výměn informací mezi Komisí a Irskem.
(4)
Rozhodnutím ze dne 21. prosince 2010 schválila Komise dočasně (3) kapitálovou injekci na záchranu ve výši 9,8 miliardy EUR ve formě kmenových akcií, a to do doby, než schválí revidovaný plán restrukturalizace zohledňující další podporu, která byla společnosti AIB poskytnuta. Kapitálová injekce se měla podle plánu uskutečnit ve dvou fázích: i) částka ve výši 3,7 miliardy EUR měla být vložena do dne 31. prosince 2010 a ii) částka ve výši 6,1 miliardy EUR měla být vložena v únoru 2011 (4).
(5)
Zatímco první splátku schválené rekapitalizace irský stát na konci prosince 2010 skutečně provedl, druhá injekce, k níž mělo podle plánu dojít v únoru 2011, se nikdy neuskutečnila (5).
1.2 EBS
(6)
Rozhodnutím ze dne 2. června 2010 (6) schválila Komise dočasně rekapitalizaci společnosti EBS jako pomoc při mimořádných událostech, a to do doby schválení plánu restrukturalizace Komisí. Irské orgány plán předložily dne 31. května 2010.
(7)
Dne 11. října 2010 se Komise rozhodla zahájit s ohledem na plán restrukturalizace společnosti EBS, který Irsko předložilo, řízení (dále jen „rozhodnutí o zahájení řízení“) (7) podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva“), jelikož měla pochybnosti ohledně slučitelnosti plánu restrukturalizace a souvisejících opatření podpory s vnitřním trhem na základě sdělení Komise o návratu k životaschopnosti a hodnocení restrukturalizačních opatření ve finančním sektoru v současné krizi podle pravidel pro státní podporu (8) (dále jen „sdělení o restrukturalizaci“).
(8)
Komise obdržela připomínky od společnosti EBS a dalších dvou zúčastněných stran.
(9)
V červenci 2011 se společnost EBS spojila se společností AIB a stala se plně integrovanou dceřinou společností banky. Společnost EBS proto jako samostatný subjekt přestala existovat. Rozhodnutí o zahájení řízení, které se týkalo společnosti EBS jakožto samostatného subjektu, se tudíž stalo bezpředmětným a Komise se rozhodla v řízení nepokračovat.
1.3 SPOLEČNÉ ŘÍZENÍ
(10)
Dne 31. března 2011 irský ministr financí oznámil, že irský bankovní systém bude reorganizován, a to na základě dvou pilířových bank, Bank of Ireland (dále jen „BoI“) a AIB (9). Rovněž oznámil, že se v této souvislosti společnost EBS spojí se společností AIB, čímž vznikne tato druhá pilířová instituce.
(11)
Rozhodnutím ze dne 15. července 2011 schválila Komise (10) společný balíček opatření na záchranu banky s částkou ve výši 13,1 miliardy EUR do doby schválení plánu restrukturalizace banky, který by měl přihlížet k další poskytnuté podpoře.
(12)
Dne 28. září 2012 předložilo Irsko plán restrukturalizace banky (11).
(13)
V období od října 2012 do března 2014 si Komise a irské orgány pravidelně vyměňovaly informace. Komise opakovaně požadovala informace a Irsko předložilo řadu doplňujících podání (12).
2. SKUTEČNOSTI
2.1 POPIS PŘÍJEMCŮ
2.1.1 AIB
(14)
Podrobný popis společnosti AIB je uveden v oddíle II.1 rozhodnutí Komise ze dne 12. května 2009 o první rekapitalizaci banky (13). Níže je uveden stručný popis.
(15)
V letech před finanční krizí byla společnost AIB diverzifikovanou skupinou poskytující finanční služby, která poskytovala celou škálu osobních a korporátních bankovních služeb. V roce 2008 měla bilanční sumu ve výši 182 miliard EUR. Byla jednou ze dvou největších bank v Irsku a měla podíly na trhu ve výši přibližně 35 %, pokud jde o osobní běžné účty, 27 % s ohledem na hypotéky, 46 % s ohledem na spoření a 41 %, pokud jde o běžné účty malých a středních podniků.
(16)
Před touto krizí společnost AIB rychle rostla, zaměřovala se především na nové úvěry poskytované irskému trhu s nemovitostmi a byla silně závislá na financování z jiných zdrojů než klientských vkladů. Po vypuknutí světové finanční krize, která irské hospodářství a zejména irský trh s nemovitostmi zasáhla obzvláště tvrdě, byla zřejmá zranitelnost obchodního modelu společnosti AIB a potřeba státní podpory se stala nevyhnutelnou.
(17)
V červenci 2011 se společnost AIB spojila se společností EBS.
2.1.2 EBS
(18)
Podrobný popis společnosti EBS je uveden v bodě 2.1.2 rozhodnutí Komise ze dne 15. července 2011 o mimořádné rekapitalizaci společností EBS/AIB (14). V následujících bodech odůvodnění je uveden stručný popis.
(19)
V letech před finanční krizí byla společnost EBS největší irskou stavební spořitelnou a osmou největší finanční institucí působící v Irsku s celkovými aktivy v roce 2009 ve výši 21,5 miliardy EUR. Stavební spořitelny jsou vzájemné organizace, které nemají žádné akcionáře, nýbrž je vlastní jejich členové, kteří jsou zároveň jejich klienty. Jejich cílem je vybírání vkladů a poskytování úvěrů. Zisky se používají k úpravě úrokových sazeb ve prospěch členů, nebo jsou kumulovány jako rezervy.
(20)
Společnost EBS jakožto stavební spořitelna nabízela svým členům tradiční produkty retailového bankovnictví (spoření a hypotéky) v souladu se svým cílem. Měla rovněž finanční oddělení poskytující butikové služby korporátním klientům, profesionálním společnostem a úvěrovým družstvům. Od roku 2005 rozšiřovala společnost EBS svou činnost v oblasti poskytování úvěrů na komerční nemovitosti a vytvořila v tomto segmentu významné úvěrové portfolio. Společnost EBS byla ve značné míře postižena útlumem irského hospodářství, a zejména zhroucením cen komerčních nemovitostí. Přístup k financování se postupně zhoršoval a značné znehodnocení jejího portfolia komerčních úvěrů a hypotečního portfolia vedlo k snížení kapitálu společnosti EBS.
(21)
Ode dne 1. července 2011 je společnost EBS dceřinou společností zcela ve vlastnictví společnosti AIB. Společnost nabízí na irském trhu především služby v oblasti hypoték a vkladů. Společnost EBS vykonává i nadále činnost pod svou vlastní značkou.
2.1.3 Banka (subjekt vzniklý spojením AIB a EBS)
(22)
Výsledek procesů PCAR/PLAR (15), které byly provedeny v rámci ekonomického ozdravného programu pro Irsko (dále jen „program“) (16), oznámený dne 31. března 2011 zjistil potřebu kapitálu v případě společnosti AIB ve výši 13,3 miliardy EUR a v případě společnosti EBS ve výši 1,5 miliardy EUR (u obou institucí tento údaj zahrnuje kmenový kapitál (17) a podmíněný kapitál (18)).
(23)
Podle podmínek programu musely zúčastněné úvěrové instituce vypracovat plány rekapitalizace k dosažení dodatečného kapitálu, jak bylo stanoveno v PCAR/PLAR, a potřebná výše kapitálu musela být poskytnuta do konce července 2011.
(24)
Dne 31. března 2011 oznámil irský ministr financí restrukturalizaci celého irského bankovního sektoru. Bylo rozhodnuto, že se společnosti AIB a EBS spojí; nově vytvořená banka se měla stát pilířovou bankou reformovaného irského bankovního sektoru.
(25)
Dne 26. května 2011 podepsali ministr a společnosti AIB a EBS dohodu o nabytí EBS společností AIB (po její přeměně na soukromou společnost a obdržení všech potřebných povolení regulačních orgánů). Podle podmínek této dohody je společnost EBS dceřinou společností zcela ve vlastnictví společnosti AIB a využívá plnou podporu ze strany AIB, přičemž i nadále vykonává činnost pod značkou EBS. Spojení obou subjektů zahrnovalo demutualizaci společnosti EBS a její přeměnu na banku s neomezenou licencí, načež společnost AIB získala její základní kapitál za nominální hodnotu. Po schválení spojení dne 27. června 2011 bylo dne 1. července 2011 spojení dokončeno.
(26)
K 15. červenci 2011 držel 99,8 % základního kapitálu banky irský stát.
(27)
Banka působí jako banka poskytující veškeré služby, která se zaměřuje především na Irsko a prostřednictvím rozsáhlé distribuční sítě nabízí širokou škálu bankovních produktů a služeb. Banka má omezenou přítomnost i ve Velké Británii. Ve druhém pololetí roku 2012 zahájila společnost AIB reorganizaci své vnitřní struktury za účelem dosažení modelu orientovaného více na klienty, který zahrnuje tyto klíčové segmenty: Domestic Core Bank, AIB UK a Financial Solutions Group (dále jen „FSG“). Vykazování na základě těchto nových segmentů začalo v roce 2013.
(28)
Domestic Core Bank působí prostřednictvím řady distribučních kanálů zahrnujících 274 poboček (19). Síť poboček prochází restrukturalizací a řada poboček se uzavírá. Banka poskytuje bankovní služby rovněž prostřednictvím poštovních úřadů. Společnost EBS je řízena v rámci struktury Domestic Core Bank. Má i nadále svou vlastní bankovní licenci a působí jako dceřiná společnost s vlastní značkou a vlastní sítí poboček. Zaměřuje se na podnikání v oblasti hypoték a vkladů.
(29)
AIB UK působí ve Velké Británii a Severním Irsku. Ve Velké Británii banka působí pod obchodním názvem Allied Irish Bank (GB) a prostřednictvím 20 poboček poskytujících veškeré služby, jakož i prostřednictvím internetového bankovnictví nabízí celou škálu bankovních služeb. Hlavním cílovým trhem jsou malé a střední podniky. Pod značkou Allied Irish Bank (GB) Savings Direct poskytuje banka rovněž služby v oblasti vkladů (20). V Severním Irsku působí společnost AIB UK prostřednictvím 32 poboček pod obchodním názvem First Trust Bank („FTB“). Podnikům a jednotlivcům je nabízena celá škála bankovních služeb.
(30)
Financial Solutions Group byla založena v roce 2012 s cílem pomoci malým a středním podnikům a individuálním zákazníkům čelícím potížím při plnění úvěrových závazků a provést plán banky týkající se snižování aktiv.
(31)
V současnosti je banka společně s BoI a Permanent TSB (dále jen „PTSB“) jednou ze tří velkých domácích bank v Irsku. Celková aktiva banky ke dni 31. prosince 2013 činila 118 miliard EUR v porovnání s celkovými aktivy BoI ke dni 31. prosince 2013 ve výši 132 miliard EUR a celkovými aktivy PTSB ve výši 38 miliard EUR. Banka je diverzifikovaná skupina poskytující finanční služby, která nabízí celou škálu osobních a korporátních bankovních služeb s důrazem na irský retailový bankovní trh. Banka je obzvláště silně zastoupena v segmentu malých a středních podniků.
Tabulka 1
Banka - vybrané finanční údaje za rok 2013
31.12.2013
Celková aktiva (v EUR)
118 miliard
Úvěry a pohledávky za klienty (v EUR)
66 miliard
Provozní zisk/ztráta před rezervami (v EUR)
0,445 miliardy
Vklady klientů (v EUR)
66 miliard
Poměr úvěrů k vkladům (v %)
100 %
Rizikově vážená aktiva (v EUR)
62 miliard
Podíl kmenového kapitálu tier 1 (v %)
14,3 %
Celkový počet zaměstnanců (ekvivalent plného pracovního úvazku)
11 431
Zdroj: plán restrukturalizace banky, září 2012; výroční zpráva společnosti AIB za rok 2013.
Tabulka 2
Postavení banky na trzích účtů pro malé a střední podniky, osobních účtů, hypoték a spoření
(%)
Podíly na trhu
Hlavní běžný účet pro malé a střední podniky
40
Hlavní běžný účet pro individuální zákazníky
37
Sektor hypotečních úvěrů - nesplacené zůstatky
31
Trh spoření (AIB a EBS společně)
40
Zdroj: doplňující podání z března 2014; podíly na trhu v prosinci 2013.
2.2 POTÍŽE SPOLEČNOSTÍ AIB A EBS
(32)
Potřeba státní podpory pro společnost AIB byla důsledkem dopadu světové finanční krize společně s nadměrným růstem AIB, silnou závislostí na financování z jiných zdrojů než klientských vkladů, její expozicí irskému trhu s nemovitostmi a nepřiměřeným řízením rizik.
(33)
V letech před finanční krizí se společnost AIB rozhodla držet krok s nebývalým růstem irského hospodářství a irského odvětví nemovitostí. V absolutním vyjádření vzrostly úvěry společnosti AIB na nemovitosti a stavební úvěry mezi rokem 2002 a 2006 o 336 % a její expozice tomuto odvětví se zvýšila z 19 % v roce 2002 na 36 % v roce 2008. V honbě za objemem a při neomezeném financování přijala banka nadměrná rizika jak z hlediska expozice (tj. koncentrace na odvětví nemovitostí a stavebnictví), tak i z hlediska druhu nabízených hypoték (tj. tzv. tracker mortgages (21)).
(34)
Zhoršování situace na irském trhu s nemovitostmi, následný pokles cen nemovitostí a rovněž zpomalování irského hospodářství od roku 2008 vedly k významnému zhoršení kvality aktiv společnosti AIB a značnému znehodnocení jejího úvěrového portfolia, což snížilo kapitálovou rezervu banky.
(35)
Za účelem financování svého rychlého růstu zvýšila banka svou závislost na financování z jiných zdrojů než klientských vkladů, a to z přibližně 35 % v roce 2004 na 42 % v roce 2006, přičemž poměr úvěrů k vkladům vzrostl ze 101 % v roce 2002 na 157 % v roce 2007.
(36)
Po pádu společnosti Lehman Brothers Holdings Inc. v září 2008 omezila nestabilita na světových finančních trzích přístup společnosti AIB k financování (stejně jak tomu bylo i u jiných irských bank) a nepříznivě ovlivnila její schopnost pokračovat v běžné činnosti. Stát proto v prvním kroku zasáhl poskytnutím záruk za financování. V situaci rostoucích nákladů na financování (tj. vysoké úročení vkladů a poplatky za záruky) a významně snížené základní úrokové sazby Evropské centrální banky (dále jen „ECB“) (22) měly tzv. tracker mortgages (přibližně 45 % hypotečního portfolia společnosti AIB v roce 2011) pro banku za následek významné snížení čistého úrokového rozpětí.
(37)
Podstatné zhoršení finanční situace společnosti AIB vedlo k její účasti na všech opatřeních podpory, která irský stát zavedl s cílem zajistit v zemi finanční stabilitu. Kromě státních záruk obdržela společnost AIB kapitálové injekce ze strany státu a měla prospěch z převodů aktiv na Agenturu pro správu národních aktiv (National Asset Management Agency, dále jen „agentura NAMA“) (23) v zájmu vyčištění její rozvahy.
(38)
Finanční krize měla stejně tak dopad i na finanční situaci společnosti EBS, zejména v důsledku prudkého snížení hodnoty nemovitostí v Irsku. Před krizí vytvořila společnost EBS v segmentu úvěrů na komerční nemovitosti významné portfolio.
(39)
Společnost EBS zaznamenala u svého portfolia komerčních úvěrů a hypotečních úvěrů velké znehodnocení. Přístup společnosti EBS k financování se postupně zhoršoval a nakonec došlo k úplnému ukončení. Kvůli své zranitelné pozici byla proto společnost EBS nucena požádat o opatření státní podpory. Společnost EBS potřebovala záruky za financování, převody aktiv na agenturu NAMA a kapitálové injekce.
2.3 OPATŘENÍ PODPORY
(40)
Kvůli potížím, kterým společnosti AIB a EBS čelily, musel stát poskytnout AIB i EBS individuálně a rovněž bance (subjektu vzniklému spojením) značnou podporu.
(41)
Individuálně byly společnostem AIB a EBS poskytnuty záruky za dluhové nástroje v rámci režimu Credit Institutions Financial Support (dále jen „CIFS“) (systém záruk pro úvěrové instituce) (24) a režimu Eligible Liability Guarantee (dále jen „ELG“) (systém záruk za způsobilé závazky) (25) a v jejich prospěch byla provedena opatření na záchranu aktiv spočívající v převodu špatných aktiv na agenturu NAMA.
(42)
Společnosti AIB a EBS mimoto obdržely opakovaně kapitálovou podporu (26).
(43)
Stát vydal rovněž záruky za nouzovou pomoc v oblasti likvidity, kterou poskytla irská centrální banka.
(44)
Banka využívala i nadále režim ELG a v červenci 2011 byla rekapitalizována (27) prostřednictvím vložení vlastního kapitálu, kapitálového příspěvku (28) a podmíněných dluhopisů.
(45)
Celková společná rekapitalizační opatření ve prospěch banky (včetně preferenčních akcií a nástrojů podmíněného kapitálu) činila přibližně 20,775 miliardy EUR. V důsledku různých kapitálových injekcí vlastní irský stát prostřednictvím subjektu National Pension Reserve Fund Commission (dále jen „NPRFC“) 99,8 % kmenových akcií banky.
(46)
NPRFC drží rovněž preferenční akcie v hodnotě 3,5 miliardy EUR, které byly do společnosti AIB původně vloženy v roce 2009, jak bylo schváleno v rozhodnutí Komise ve věci N 241/09 (29). Splacení/zpětný odkup těchto akcií je na uvážení banky. Od května 2014 (tj. pět let po injekci) se na tyto akcie bude vztahovat navýšení o 25 % a ke splacení dojde za 125 % jejich nominální hodnoty.
(47)
Tabulka 3 podává přehled o všech opatřeních podpory, která byla provedena ve prospěch společností AIB a EBS a banky (subjektu vzniklého spojením).
Tabulka 3
Přehled opatření podpory ve prospěch společností AIB a EBS a banky (subjektu vzniklého spojením AIB/EBS)
(schválené částky a skutečně poskytnuté částky se v některých případech liší)
Druh opatření
Částka
(v miliardách EUR)
Protiplnění
Opatření ve prospěch AIB (samostatně)
a
Záruky v rámci režimu CIFS
(výše závazků, s ohledem na něž byla poskytnuta záruka)
až 133
V souladu s režimem CIFS
b
Záruky v rámci režimu ELG
(výše závazků, s ohledem na něž byla poskytnuta záruka)
až 62,5
V souladu s režimem ELG
c
Opatření na záchranu aktiv - převody na agenturu NAMA
20,4
(odhadovaná výše podpory = 1,6) (30)
Nepoužitelné - průměrná srážka činila přibližně 56 %
d
Rekapitalizace ve formě preferenčních akcií, květen 2009
3,5
8 % ročně, nebo místo toho kmenové akcie
e
Rekapitalizace ve formě nového vlastního kapitálu, prosinec 2010
3,7
f
Státní záruka za nouzovou pomoc v oblasti likvidity do 2. čtvrtletí 2011
[5-15] (31)
Opatření ve prospěch EBS
g
Záruky v rámci režimu CIFS
(výše závazků, s ohledem na něž byla poskytnuta záruka)
až 14,4
V souladu s režimem CIFS
h
Záruky v rámci režimu ELG
(výše závazků, s ohledem na něž byla poskytnuta záruka)
až 8,0
V souladu s režimem ELG
i
Opatření na záchranu aktiv - převody na agenturu NAMA
0,9
(odhadovaná výše podpory = 0,1) (30)
Nepoužitelné - průměrná srážka činila přibližně 57 %
j
Rekapitalizace ve formě zvláštních investičních podílů, květen a prosinec 2010
0,625
Protiplnění může být poskytnuto prostřednictvím výplaty dividend, bude-li k dispozici dostatek rozdělitelných rezerv
k
Rekapitalizace prostřednictvím přímého grantu ve formě dluhopisu, prosinec 2010
0,250
Nebylo poskytnuto žádné zvláštní protiplnění
l
Státní záruka za nouzovou pomoc v oblasti likvidity
[0-5]
Opatření ve prospěch banky (subjekt vzniklý spojením)
m
Rekapitalizace ve formě kmenových akcií („umístění“), červenec 2011
5,0
n
Rekapitalizace ve formě podmíněných dluhopisů, červenec 2011
1,6
Závazná pevná úroková sazba ve výši 10 % ročně
o
Rekapitalizace ve formě kapitálového příspěvku, červenec 2011
6,1
Žádná odměna
Celková rekapitalizace společně (d + e + j + k + m + n + o)
20,775
Zdroj: irské orgány a plány restrukturalizace společností AIB a EBS a banky.
2.4 JEDNOTLIVÉ PLÁNY RESTRUKTURALIZACE
(48)
V listopadu 2009 předložily irské orgány první plán restrukturalizace společnosti AIB, který obsahoval první návrhy na obnovení životaschopnosti společnosti AIB. V květnu 2010 předložilo Irsko aktualizovanou verzi plánu, která předpokládala mimo jiné další odprodeje (dceřiné společnosti AIB v Polsku, Spojeném království a USA) s cílem splnit nové požadavky na minimální regulatorní kapitál, které v březnu 2010 oznámil regulátor finančního trhu v rámci PCAR.
(49)
Plán restrukturalizace společnosti EBS, který byl předložen dne 31. května 2010, předpokládal vnitřní restrukturalizaci společnosti k zajištění její životaschopnosti spolu s rychlým prodejem třetí straně. Podle tohoto plánu by společnost EBS měla ukončit činnost v oblasti poskytování úvěrů na komerční nemovitosti a přeorientovat své činnosti na retailové vklady a hypotéky. Společnost EBS sníží svou závislost na (krátkodobém) financování z jiných zdrojů než klientských vkladů a místo toho se zaměří na retailové vklady.
2.5 RESTRUKTURALIZAČNÍ OPATŘENÍ, KTERÁ JIŽ BANKA (SUBJEKT VZNIKLÝ SPOJENÍM AIB A EBS) PROVEDLA
(50)
Před předložením konečné verze plánu restrukturalizace již banka provedla celou řadu restrukturalizačních opatření s cílem dosáhnout dlouhodobé životaschopnosti a splnit požadavky na vlastní příspěvek a sdílení nákladů. Tato opatření zahrnují prodej podniků, snižování aktiv, řízení závazků (32) a opatření k snížení nákladů (33):
-
Prodej podniků, který vytvořil kmenový kapitál tier 1 ve výši 3,3 miliardy EUR:
09/2010
Prodej Goodbody Stockbrokers
11/2010
Prodej 23,9 % podílu v M&T Corporation
02/2011
Převod vkladů v Anglo Irish Banks ve výši 9 miliard EUR do společnosti AIB
04/2011
Prodej 70,36 % podílu v polské BZWBK
04/2011
Prodej 50,00 % podílu v polské společnosti BZWBK Asset Management
05/2011
Prodej 49,99 % účasti v Bulgarian American Credit Bank
08/2011
Prodej AIB International Financial Services
08/2011
Prodej AIB Jersey Trust
01/2012
AIB oznámila rozhodnutí ukončit společný podnik s Aviva Life Holdings Ireland Ltd
04/2012
AIB oznámila rozhodnutí ukončit činnost na ostrově Man a na ostrově Jersey
04/2012
Prodej AIB Baltics
06/2012
Prodej AIB Investment Managers
08/2012
Prodej účasti v polských nemovitostních fondech
-
Převody aktiv v hodnotě 21,3 miliardy EUR na agenturu NAMA
-
Snížení aktiv o 20,5 miliard EUR vyplývající z PLAR v roce 2011 (dokončeno)
-
Opatření v oblasti řízení závazků/zpětný odkup dluhopisů v roce 2009, 2010, resp. 2011 přispěly ke kmenovému kapitálu tier 1 částkou ve výši 5,4 miliardy EUR:
06/2009
Odkup hybridních nástrojů tier 1 + kapitálový příspěvek ve výši 1,1 miliardy EUR
03/2010
Odkup dluhopisů tier 2 + kapitálový příspěvek ve výši 0,4 miliardy EUR
01/2011
Odkup dluhopisů tier 2 + kapitálový příspěvek ve výši 1,5 miliardy EUR
07/2011
Odkup dluhopisů tier 1 a tier 2 + kapitálový příspěvek ve výši 2,1 miliardy EUR
06/2010- 02/2011
Řada odkupů dluhopisů tier 1 a tier 2 EBS + kapitálový příspěvek ve výši 0,3 miliardy EUR
-
Uzavření poboček (68 v Irsku, 22 prodejních míst společnosti EBS, 22 poboček AIB UK)
-
Program předčasného odchodu do důchodu a dobrovolného ukončení pracovního poměru: snížení o +/- 2 877 FTE (34) ke dni 31. prosince 2013 s dalšími plánovanými odchody
-
Úplné nahrazení správní rady a vrcholného vedení (v porovnání s profilem v období před zářím 2008)
-
Přeorientování obchodní činnosti na Irsko a nabízení korporátních a retailových bankovních služeb
2.6 PLÁN RESTRUKTURALIZACE BANKY (SUBJEKTU VZNIKLÉHO SPOJENÍM AIB A EBS)
(51)
Dne 28. září 2012 předložily irské orgány plán restrukturalizace banky, který se vztahoval na období od roku 2012 do roku 2015. Irské orgány tento plán opakovaně měnily a doplňovaly a období restrukturalizace bylo nakonec stanoveno na roky 2014 až 2017.
(52)
Irské orgány předložily základní scénář, alternativní scénář založený na obezřetnějších předpokladech a nepříznivý scénář s cílem prokázat, že banka je schopna dosáhnout dlouhodobé životaschopnosti.
(53)
Do konce období restrukturalizace se má banka opět stát spolehlivou, ziskovou a řádně financovanou institucí s náležitými kapitálovými poměry a tradičnějším obchodním modelem. Plán stanoví obchodní strategii, která předpokládá, že se banka stane menší bankou poskytující veškeré služby, která se zaměřuje především na Irsko, v porovnání s mezinárodně diverzifikovanou skupinou poskytující finanční služby, jakou bývala v době před krizí. Provozní struktura banky je založena na třech základních subjektech - Domestic Core Bank, AIB UK (podnikání ve Spojeném království zahrnující činnost ve Spojeném království a Severním Irsku) a Financial Solutions Group, která byla založena v roce 2012.
(54)
K hlavním faktorům obnovení životaschopnosti banky patří:
a)
přeorientování banky na menší banku s lepším profilem financování, která se zaměřuje především na Irsko;
b)
vyšší úrovně zisku, jichž má být dosaženo zvýšením čistého úrokového rozpětí, opatřeními k snížení nákladů a významně nižším znehodnocením;
c)
dostatečná kapitálová rezerva.
2.6.1 Základní scénář
2.6.1.1 Makroekonomické předpoklady a klíčové finanční výhledy
(55)
Podle základního scénáře má hrubý domácí produkt (dále jen „HDP“) v Irsku v roce 2014 vzrůst o 2,2 % a v letech 2015, 2016 a 2017 se růst zvýší na 2,8 %, 3,2 %, resp. 3,2 %. HDP ve Spojeném království má podle očekávání v roce 2014 vzrůst o 1,9 %, v roce 2015 o 2,1 %, v roce 2016 o 2,5 % a v roce 2017 o 2,5 %.
(56)
Zaměstnanost se má v období restrukturalizace zvyšovat s předkládaným tempem růstu v roce 2014 o 0,8 %, v roce 2015 o 1,5 %, v roce 2016 o 2 % a v roce 2017 o 2 %.
(57)
Odvětví nemovitostí a stavebnictví se má podle předpokladů zotavit z velmi nízkých úrovní činnosti. Ceny nemovitostí mají podle odhadů v roce 2014 vzrůst o 3 %, v roce 2015 o 3 %, v roce 2016 o 2,5 % a v roce 2017 o 2,5 %.
(58)
Plán restrukturalizace banky předpokládá podle základního scénáře tyto finanční výhledy:
Tabulka 4
Finanční výsledky banky a finanční výhledy podle základního scénáře
Klíčové finanční ukazatele
2012
skut.
2013
skut.
2014
plán
2015
plán
2016
plán
2017
plán
- Kapitál a rizikově vážená aktiva
-
Poměr kmenového kapitálu tier 1 (v %)
15,2 %
14,3 %
[10-20 %]
[10-20 %]
[10-20 %]
[10-20 %]
-
Kapitálová rezerva (v mil. EUR) v případě kmenového kapitálu tier 1 ve výši 8 %
5 133
3 934
[0-5 000]
[5 000-10 000]
[5 000-10 000]
[5 000-10 000]
-
Rizikově vážená aktiva (v mil. EUR)
71 417
62 395
[55 000-65 000]
[55 000-65 000]
[55 000-65 000]
[55 000-65 000]
- Ziskovost
-
Čisté úrokové rozpětí - bez režimu ELG (v %)
1,22 %
1,37 %
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
-
Poměr nákladů a výnosů
123 %
77 %
[60-70 %]
[50-60 %]
[45-55 %]
[45-55 %]
-
Zisk po zdanění (v mil. EUR)
(3 557)
(1 597)
[0-750]
[0-750]
[250-1 250]
[250-1 250]
-
Návratnost vlastního kapitálu (35)
- 37,0 %
- 21,5 %
[0,5-10 %]
[0,5-10 %]
[5-15 %]
[5-15 %]
- Financování
-
Poměr úvěrů k vkladům
115 %
100 %
[95-120 %]
[95-120 %]
[95-120 %]
[95-120 %]
-
Závislost na ECB (v % celkových závazků (36))
20 %
12 %
[10-20 %]
[ 10 %]
[ 10 %]
[ 10 %]
- Ostatní
-
Hrubé úvěry a zálohy vyplacené klientům (v mil EUR)
89 872
82 851
[70 000-80 000]
[65 000-75 000]
[65 000-75 000]
[65 000-75 000]
-
Celková aktiva (v mil. EUR)
122 501
117 734
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
-
FTE (počet)
13 429
11 431
[10 000-15 000]
[8 000-13 000]
[8 000-13 000]
[8 000-13 000]
Zdroj: plán restrukturalizace banky a doplňující podání ze dne 10. ledna 2014, výroční zpráva společnosti AIB za rok 2013.
2.6.1.2 Hlavní faktory obnovení životaschopnosti banky
i) Menší banka zaměřená na domácí trh s lepším profilem financování
(59)
Prostřednictvím významného snížení vedlejších aktiv (37) usiluje banka o to, stát se v porovnání s obdobím před finanční krizí podstatně menší institucí. Banka již dosáhla významného snížení páky odprodejem řady svých podniků, snížením aktiv a převodem aktiv souvisejících s „vysoce rizikovými nemovitostmi“ na agenturu NAMA (21,3 miliardy EUR), což jí umožnilo významně snížit velikost bilanční sumy. Celková aktiva skupiny AIB se snížila z 136,7 miliardy EUR na konci roku 2011 na 117,7 miliardy EUR ke dni 31. prosince 2013 (pokles o 14 %) (38).
(60)
Tento důležitý program snižování páky/zmenšování velikosti, který banka provedla, ve spojení s rostoucími vklady klientů (oproti roku 2011) přispěl k zlepšení profilu financování banky. Podíl vkladů klientů na celkovém zdroji finančních prostředků (tj. celkové závazky (39)) se zlepšil ze 49,7 % na konci roku 2011 na 61,2 % na konci roku 2013, zatímco poměr úvěrů k vkladům klesl ze 138 % na konci roku 2011 na 100 % ke dni 31. prosince 2013.
(61)
Během období restrukturalizace předpokládá banka další zvýšení podílu vkladů klientů na celkovém zdroji finančních prostředků (tj. celkové závazky), zatímco podíl financování ECB se má v období restrukturalizace podle očekávání významně snížit, a to z 20 % v roce 2012 na [ 10 %] v roce 2017 (tj. snížení o 15-25 miliard EUR), v důsledku kombinace předpokládaného nižšího objemu úvěrů (40), splacení dluhopisů agentury NAMA (41) a vyšších vkladů ze strany bank.
(62)
Banka postupně získává přístup na velkoobchodní trh. V lednu a září 2013 vydala banka dva hypoteční dluhopisy, každý v hodnotě 500 milionů EUR. V říjnu 2013 poskytla banka sekuritizaci úvěrů čerpaných prostřednictvím kreditních karet v hodnotě 500 milionů EUR, což byla vůbec první sekuritizace tohoto druhu poskytnutá irskou bankou. V listopadu 2013 se bance podařilo umístit tříleté dluhopisy v hodnotě 500 milionů EUR, a to zcela bez zajištění. Jednalo se o první dluhovou transakci banky bez záruky od roku 2009. V březnu 2014 vydala banka sedmiletý dluhopis krytý aktivy v hodnotě 500 milionů EUR. Jedná se o nejdlouhodobější referenční veřejný dluhopis krytý aktivy, který společnost AIB vydala od roku 2007.
(63)
Pokud jde o předpokládané ukazatele likvidity, vzhledem k informacím o složení ukazatele krytí likvidity (LCR), které jsou dostupné v této fázi, což je dosud fáze konzultací na úrovni Evropské unie (42), banka předpokládá, že ukazatel krytí likvidity bude v období restrukturalizace značně překračovat minimální požadavky (viz tabulka 5).
Tabulka 5
Ukazatele likvidity banky
(%)
Ukazatele likvidity
2014
plán
2015
plán
2016
plán
2017
plán
Ukazatel krytí likvidity (LCR)
[75-150]
[75-170]
[75-170]
[75-170]
Minimální LCR podle nařízení (EU) č. 575/2013
60
70
80
Ukazatel čistého stabilního financování
[70-120]
[70-120]
[70-120]
[70-120]
Zdroj: plán restrukturalizace banky.
ii) Vyšší úroveň zisku
(64)
Banka předpokládá návrat k ziskovosti v roce 2014 s odhadovaným ziskem po zdanění ve výši [0-750] milionů EUR, který v roce 2017 dosáhne [250-1 250] milionů EUR. Návratnost vlastního kapitálu má v roce 2014 podle očekávání činit [0,5-10 %] a v roce 2017 [5-15 %]. Toho bude dosaženo následovně.
(65)
Plán restrukturalizace za prvé předpokládá řadu opatření k zvýšení čistého úrokového rozpětí, bez nákladů na režim ELG, a to z 1,22 % v roce 2012 na [1,5-2,25 %] v roce 2017. Tato opatření zahrnují nové úvěry ve výši [20-30] miliard EUR v období od roku 2014 do roku 2017 s vyššími úrokovými sazbami, další zlepšení úročení u úvěrů v historickém portfoliu (43) a další snížení nákladů na vkladové produkty do roku 2015 (viz tabulka 6). Podíl aktiv banky s nízkými výnosy (tj. tzv. tracker mortgages a dluhopisy agentury NAMA) se má v porovnání s celkovými aktivy v období restrukturalizace snížit z [20-30 %] v roce 2014 na [10-20 %] v roce 2017 v důsledku splacení dluhopisů agentury NAMA a umoření portfolia tzv. tracker mortgage, u něhož se neplánují žádné nové úvěry.
Tabulka 6
Odhadovaný vývoj průměrných výnosů banky u aktiv a závazků
(%)
Průměrné výnosy
2013
skut.
2014
plán
2015
plán
2016
plán
2017
plán
Průměrné výnosy - nové úvěry
[3-7]
[3-7]
[3-7]
[3-7]
[3-7]
Průměrné výnosy - úvěry v historickém portfoliu
[2-5]
[2-5]
[2-5]
[2-5]
[2-5]
Průměrné výnosy - úvěry celkem
2,74
[2-6]
[2-6]
[2-6]
[2-6]
Průměrné výnosy - vklady
(včetně běžných účtů)
- 1,54
[- 0,5 až - 2,5]
[- 0,5 až - 2,5]
[- 0,5 až - 2,5]
[- 0,5 až - 2,5]
Zdroj: plán restrukturalizace banky a doplňující podání ze dne 20. března 2014.
(66)
Za druhé, ukončení režimu ELG ke dni 28. března 2013 zlepší čisté úrokové rozpětí po nákladech na režim ELG, jelikož poplatky za záruky hrazené státu se sníží. Tyto poplatky činily v roce 2012 0,4 miliardy EUR a podle odhadů se mají v roce 2017 snížit na 8 milionů EUR.
(67)
Za třetí, v zájmu dosažení udržitelného provozního zisku před rezervami zamýšlí banka dále snížit své provozní náklady z částky ve výši 1,8 miliardy EUR v roce 2012 na [1,0-1,5] miliardy EUR v roce 2015 a [1,0-1,5] miliardy EUR v roce 2017. K dvěma hlavním iniciativám, na nichž je toto odhadované snížení založeno, patří program odchodu do důchodu a dobrovolného ukončení pracovního poměru a revize mezd a požitků oznámená v roce 2012. V této souvislosti banka předpokládá snížení počtu zaměstnanců do roku 2015 o [20-40] %, resp. do roku 2017 o [20-40] % v porovnání s úrovní v roce 2012, což povede k celkovému snížení počtu zaměstnanců o [2 000 až 5 000] osob.
(68)
Co se týká provozního zisku po vytvoření rezerv a před mimořádnými položkami, banka plánuje výrazné snížení znehodnocení úvěrů, a to z 2,5 miliardy EUR v roce 2012 na [0-0,5] miliardy EUR v roce 2014 a [0-0,5] miliardy EUR v roce 2017, jelikož plán předpokládá hospodářské oživení v Irsku. Společnost AIB očekává, že toto oživení povede k pomalejšímu zvyšování počtu nových nesplácených úvěrů. Plán rezerv předpokládá rovněž účinnější řízení úvěrů, což se projevuje ve zřízení Financial Solution Group a zavedení strategie pro řešení nesplácených hypoték (Mortgage Arrears Resolution Strategy (44), dále jen „MARSf“). Tyto činnosti mají zvýšit efektivnost inkasa a restrukturalizace úvěrů ze strany banky, a tím zvýšit počet splácených úvěrů.
iii) Zachování dostatečné kapitálové rezervy
(69)
Banka předpokládá zachování dostatečné kapitálové rezervy během období restrukturalizace v důsledku vyššího nerozděleného zisku a snížení rizikově vážených aktiv. Banka předpokládá zvýšení zisku, jenž nebude nerozdělen, a to prostřednictvím opatření, která byla popsána v 65. až 68. bodě odůvodnění. Rizikově vážená aktiva se mají podle očekávání od roku 2013 do roku 2016 snížit přibližně o [5-10] miliard EUR, v zásadě v důsledku pokračujícího zmenšování úvěrového portfolia (včetně odpisů, restrukturalizace znehodnocených úvěrů a umoření úvěrů), nového zacházení s odloženými daňovými pohledávkami (45) a plánovaného zavedení a) přístupu založeného na interním ratingu s ohledem na úvěrové portfolio společnosti EBS (dále jen „přístup IRB“) a b) aktualizovaných modelů IRB u úvěrového portfolia společnosti AIB ze strany banky.
(70)
Irské orgány rovněž sdělily, že irská centrální banka brzy sníží požadavek na minimální regulatorní kapitál (46) z 10,5 % na […] %, což má dopad v podobě zvýšení kapitálové rezervy banky v roce 2014 o [0-5] miliardy, nedojde-li ke změně všech ostatních předpokladů. Cíl ve výši 10,5 %, který irská centrální banka stanovila v listopadu 2010 v rámci PCAR, již proto nebude relevantní.
(71)
V případě minimálního regulativního požadavku na kmenový kapitál tier 1 ve výši 8 % během celého období se předpokládá, že kapitálová rezerva banky bude v roce 2014 činit [0-5] miliard EUR a v roce 2017 přibližně [5-10] miliard EUR. V případě minimálního kapitálu ve výši 5,5 % (47) by kapitálová rezerva v roce 2014 činila [5-10] miliardy EUR.
(72)
Banka má mimoto nástroje podmíněného kapitálu (48) v hodnotě 1,6 miliardy EUR, které by bylo možno v případě potřeby přeměnit na kmenové akcie. S přihlédnutím k těmto nástrojům by kapitálová rezerva v roce 2014 činila [5-10] miliard EUR v případě požadavku na minimální regulatorní kapitál ve výši 8 % a [5-10] miliard EUR v případě minimální hodnoty kapitálu ve výši 5,5 %.
(73)
Údaje týkající se kmenového kapitálu tier 1, které byly uvedeny v 71. a 72. bodě odůvodnění, zahrnují náležitý postupný odpočet odložených daňových pohledávek (49). Uznané odložené daňové pohledávky banky vyplývající z nevyužitých daňových ztrát ke dni 31. prosince 2013 činily 3,9 miliardy EUR.
2.6.2 Alternativní scénář
(74)
Dne 11. února 2014 předložila banka Komisi alternativní scénář, který je v porovnání se základním scénářem založen na obezřetnějších předpokladech. Obezřetnější předpoklady se týkaly vývoje rizikově vážených aktiv, výsledků posouzení rozvahy (50), objemu nových úvěrů, jiné kombinace financování, vyšších nákladů na financování a vyšších nákladů na rezervy, jak je shrnuto v tabulce 7. Co se týká makroekonomických předpokladů, z nichž alternativní scénář vychází, ty jsou stejné jako v případě základního scénáře, jak bylo popsáno v 55. a 56. bodě odůvodnění.
Tabulka 7
Alternativní scénář: hlavní změny předpokladů v porovnání se základním scénářem
Proměnná
Alternativní scénář (změna oproti základnímu scénáři)
Rizikově vážená aktiva
Jsou zahrnuty výsledky posouzení rozvahy a z důvodu obezřetnosti se nepřihlíží k dopadu plánovaného zavedení nových i aktualizovaných modelů IRB, které musí schválit irská centrální banka (51). V důsledku těchto dvou změn vzrostla rizikově vážená aktiva v porovnání se základním scénářem v roce 2014 o [3-8] miliard EUR, v roce 2015 o [3-8] miliard EUR, v roce 2016 o [3-8] miliard EUR a v roce 2017 o [3-8] miliard EUR.
Rezervy na znehodnocení úvěrů
Jsou plně zahrnuty výsledky posouzení rozvahy. Při posouzení rozvahy byla zjištěna potřeba dalších rezerv ve výši 1,1 miliardy EUR, přičemž v základním scénáři se brala v úvahu pouze částka ve výši […] miliard EUR. To znamená, že rezervy jsou v roce 2013 podle alternativního scénáře o […] miliard EUR vyšší než v základním scénáři, a je zohledněno lineárnější snižování na úroveň v období před krizí. To v porovnání se základním scénářem znamenalo dodatečné náklady na rezervy ve výši [500-1 000] milionů EUR v roce 2014, [500-1 000] milionů EUR v roce 2015, [0-500] milionů EUR v roce 2016 a [0-500] milionů EUR v roce 2017.
Nové úvěry
Bere se v úvahu, že nové úvěry u komerčního portfolia, korporátního portfolia a portfolia malých a středních podniků jsou v každém roce, jehož se výhled týká, omezeny na odhadovaný růst HDP. To znamená, že kumulovaná nová produkce v období restrukturalizace činí o [2-4] miliardy EUR méně než podle základního scénáře. (Předpoklady týkající se nových úvěrů mají dopad na rizikově vážená aktiva, a to v roce 2014 ve výši [0-3] miliardy EUR, v roce 2015 ve výši [0-3] miliardy EUR, v roce 2016 ve výši [0-3] miliardy EUR a v roce 2017 ve výši [0-3] miliardy EUR).
Kombinace financování
V porovnání se základním scénářem je zahrnut vyšší podíl (o 2 % až 3 %) dlouhodobého financování do roku 2016.
Náklady na financování
Má se za to, že vývoj nákladů na vklady u retailových termínovaných účtů, vkladů malých a středních podniků a korporátních vkladů v porovnání se základním scénářem přesněji kopíruje vývoj předpokládané základní úrokové sazby ECB.
Zdroj: plán restrukturalizace banky a doplňující podání ze dne 11. února a 27. března 2014.
(75)
Podle těchto obezřetnějších předpokladů bude banka zisková teprve v roce 2016 s přepokládaným ziskem po zdanění ve výši [0-750] milionů EUR, který v roce 2017 dosáhne [250-1 250] milionů EUR. Návratnost vlastního kapitálu se v roce 2016 očekává ve výši [0,5-10] % a v roce 2017 ve výši [5-15] %.
(76)
Kapitálová rezerva banky má v případě požadavku na minimální regulatorní kapitál ve výši 8 % podle odhadů v roce 2014 činit přibližně [2-6] miliard EUR a v roce 2017 pak [2-6] miliard EUR. S přihlédnutím k nástrojům podmíněného kapitálu by kapitálová rezerva v roce 2014 v případě požadavků na kapitál ve výši 8 % činila [3-8] miliard EUR (a v případě minimální hodnoty kapitálu ve výši 5,5 % pak [3-8] miliard EUR).
Tabulka 8
Finanční výhledy banky podle alternativního scénáře
Klíčové finanční ukazatele
2014
plán
2015
plán
2016
plán
2017
plán
- Kapitál a rizikově vážená aktiva
-
Poměr kmenového kapitálu tier 1 (v %)
[10-20 %]
[10-20 %]
[10-20 %]
[10-20 %]
-
Kapitálová rezerva (v mil. EUR) v případě kmenového kapitálu tier 1 ve výši 8 %
[2 000-6 000]
[2 000-6 000]
[2 000-6 000]
[2 000-6 000]
-
Kapitálová rezerva (v mil. EUR) v případě kmenového kapitálu tier 1 ve výši 8 % včetně přeměny nástrojů podmíněného kapitálu
[3 000-8 000]
[3 000-8 000]
[3 000-8 000]
[3 000-8 000]
-
Rizikově vážená aktiva (v mil. EUR)
[55 000-65 000]
[55 000-65 000]
[55 000-65 000]
[50 000-60 000]
- Ziskovost
-
Čisté úrokové rozpětí - bez nákladů na režim ELG (v %)
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
-
Poměr nákladů a výnosů
[60-70 %]
[60-70 %]
[50-60 %]
[45-55 %]
-
Zisk po zdanění (v mil. EUR)
[0 až -750]
[0 až -750]
[0-750]
[250-1 250]
-
Návratnost vlastního kapitálu
[Nepoužitelné]
[Nepoužitelné]
[0,5-10 %]
[5-15 %]
- Financování
-
Poměr úvěrů k vkladům
[95-120 %]
[95-120 %]
[95-120 %]
[95-120 %]
- Ostatní
-
Hrubé úvěry a zálohy vyplacené klientům (v mil. EUR)
[70 000-80 000]
[65 000-75 000]
[65 000-75 000]
[65 000-75 000]
-
Celková aktiva (v mil. EUR)
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
Zdroj: plán restrukturalizace banky a doplňující podání ze dne 11. února a 27. března 2014.
2.6.3 Nepříznivý scénář
(77)
V nepříznivém scénáři, který banka předložila, se očekává, že HDP v Irsku poroste v roce 2014 o 1 %, v roce 2015 o 1,5 %, v roce 2016 o 2,2 % a v roce 2017 o 2,2 %. K růstu zaměstnanosti dojde až v roce 2015, kdy má podle očekávání zaměstnanost vzrůst o 0,5 %, v roce 2016 o 1 % a v roce 2017 pak o 1 %. Ceny nemovitostí mají v roce 2014 podle odhadů vzrůst o 1,2 %, v roce 2015 o 1,7 %, v roce 2016 o 1,9 % a v roce 2017 o 1,9 %. HDP ve Spojeném království se má v roce 2014 zvýšit o 0,8 %, v roce 2015 o 1 %, v roce 2016 o 1,5 % a v roce 2017 o 1,5 %.
(78)
Nepříznivý scénář vychází v porovnání se základním a alternativním scénářem z horších makroekonomických předpokladů. Alternativní scénář však oproti nepříznivému scénáři vede k nižší ziskovosti a nižší kapitálové rezervě, jelikož předpoklady, na nichž jsou založeny finanční výhledy banky, pokud jde o vývoj jejího podnikání, jsou v alternativním scénáři horší než v nepříznivém scénáři.
(79)
Provozní výnosy banky se v případě nepříznivého scénáře mají podle odhadů zvýšit z [1-3] miliard EUR v roce 2014 na [1-3] miliardy EUR v roce 2017. Provozní zisk před rezervami má podle předpokladů vzrůst z [0-1] miliardy EUR v roce 2014 na [0,75-1,75] miliardy EUR v roce 2017. Podle nepříznivého scénáře má být banka opět zisková v roce [2014-2016] se ziskem před zdaněním ve výši [0-750] milionů EUR.
(80)
Poměr nákladů a výnosů se má podle odhadů zlepšit z [60-70] % v roce 2014 na [45-55] % v roce 2017.
(81)
Podle nepříznivého scénáře mají poměry kmenového kapitálu tier 1 banky v roce 2014 činit [10-20] %, v roce 2015 [10-20] %, v roce 2016 [10-20] % a v roce 2017 [10-20] %. To by v případě požadavku na minimální regulatorní kapitál ve výši 8 % znamenalo kapitálovou rezervu v roce 2014 ve výši [3-8] miliard EUR, v roce 2015 ve výši [3-8] miliard EUR, v roce 2016 ve výši [3-8] miliard EUR a v roce 2017 ve výši [3-8] miliard EUR.
2.7 HARMONOGRAM SPLÁCENÍ
(82)
Do konce období restrukturalizace začne banka splácet státní podporu prostřednictvím výplaty dividend či jiným způsobem, pokud ke dni 31. prosince 2016 dosáhne přebytku kapitálu nad požadavkem na minimální regulatorní kmenový kapitál tier 1 ve výši nejméně 1-4 % (na základě plně zavedeného rámce Basel III), jak stanovila irská centrální banka. Vracená částka se bude rovnat přebytku oproti minimálnímu regulatornímu kmenovému kapitálu tier 1 plus 1-4 %.
(83)
S cílem usnadnit toto splácení nepodnikne banka žádné kroky, které by vedly k odlivu kapitálu, do […], ledaže […].
(84)
Banka si ponechá možnost přeměnit zcela nebo částečně preferenční akcie NPRFC za nominální hodnotu do dne 13. května 2014 a poté za 125 % ceny úpisu před ukončením (nebo částečným ukončením) účasti státu nebo v rámci ukončení, což nastane v případě zapojení soukromého sektoru.
(85)
Banka může v zásadě kdykoli splatit nástroje podmíněného kapitálu. Irsko však přijalo závazek, že banka tyto nástroje nesplatí, dokud nebudou zveřejněny výsledky přezkumu kvality aktiv/zátěžových testů (52) provedených ECB a Evropským orgánem pro bankovnictví (EBA), s výhradou povolení regulačních orgánů.
2.8 ZÁVAZKY NAVRŽENÉ IRSKEM
(86)
Irské orgány předložily řadu závazků, které bude banka během období restrukturalizace dodržovat. Tyto závazky se týkají těchto záležitostí:
-
restrukturalizace hypotečního portfolia a portfolia úvěrů pro malé a střední podniky
-
dosažení kvantitativních cílů restrukturalizace, pokud jde o restrukturalizaci/navržení vhodných řešení,
-
optimální možnost restrukturalizace bude vycházet z dosažení co nejvyšší čisté současné hodnoty,
-
nové úvěry pro […] jsou omezeny na […] v […] a […]. Nové úvěry mohou tyto limity překročit, pokud úhrnný konečný hrubý objem úvěrů nepřesáhne […] na konci […], resp. […] na konci […],
-
vracení státní podpory (prostřednictvím výplaty dividend, pokud kapitálový poměr banky přesáhne požadavek na minimální regulatorní kapitál plus 1-4 %, a to od roku 2016),
-
podmíněné dluhopisy (nástroje podmíněného kapitálu v hodnotě 1,6 miliardy EUR) nebudou splaceny před zveřejněním výsledků přezkumu kvality aktiv/zátěžových testů,
-
snížení nákladů o [200-600] milionů EUR do roku 2015 v porovnání s rokem 2012 a poměr nákladů a výnosů ve výši [45-65] % nebo [50-70] %, bude-li růst HDP nižší než 2 %,
-
omezení expozice irským státním dluhopisům na [10-20] miliard EUR,
-
závazky týkající se chování, které souvisejí s omezením akvizic, marketingu, reklamy a sponzorování v Irsku, zákazem výplaty dividend a zákazem výplaty kuponů u stávajících nástrojů,
-
opatření k zvýšení konkurenceschopnosti na irském bankovním trhu („opatření k otevírání trhu“) zahrnující balíček týkající se služeb a balíček týkající se mobility klientů),
-
jmenování kontrolního správce, který bude dohlížet na dodržování těchto závazků.
(87)
Irsko se zavázalo, že zajistí, aby byl plán restrukturalizace předložený dne 28. září 2012 v doplněném znění plně proveden, včetně závazků, které jsou podrobně uvedeny v příloze.
3. ROZHODNUTÍ O ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ TÝKAJÍCÍHO SE SPOLEČNOSTI EBS
(88)
Dne 31. května 2010 předložily irské orgány plán restrukturalizace společnosti EBS. Komise zahájila hloubkové šetření, jelikož měla pochybnosti o slučitelnosti plánu restrukturalizace s vnitřním trhem. Komise vyslovila zejména pochybnosti ohledně toho, zda:
i)
je plán restrukturalizace schopen obnovit dlouhodobou životaschopnost společnosti EBS,
ii)
byla podpora omezena na nezbytné minimum,
iii)
existují dostatečná opatření k omezení narušení hospodářské soutěže.
(89)
Komise podotkla, že finanční výhledy v plánu restrukturalizace nejsou konzistentní a že chybí dostatečné informace o makroekonomických předpokladech v rámci nepříznivého scénáře. Komise měla mimoto pochybnosti o předpokladech, z nichž vycházely výpočty společnosti EBS, pokud jde o vývoj poskytování hypotečních úvěrů v Irsku ve střednědobém horizontu. Komise si vyžádala rovněž dodatečné vysvětlenípředpokladů společnosti EBS, pokud jde o trh korporátních vkladů. Komise zastávala názor, že v plánu restrukturalizace společnosti EBS je podhodnocena míra znehodnocení hypotečních úvěrů ve stanoveném období a že v něm chybí důkladná analýza znehodnocení portfolia komerčních úvěrů, které jsou předmětem likvidace. Komise vyslovila rovněž pochybnosti ohledně výpočtu poměru nákladů a výnosů společnosti EBS a jejích nákladů na financování z jiných zdrojů než klientských vkladů ve střednědobém horizontu.
(90)
Pokud jde o omezení podpory na minimum, Komise podotkla, že nemá dostatečné informace k tomu, aby mohla vyvodit závěr, zda je tento požadavek splněn, vzhledem k rozporu mezi cílem rekapitalizace a výhledy v plánu restrukturalizace, podle nichž by společnost EBS zdaleka překročila požadavek na minimální regulatorní kapitál.
(91)
Komise vyslovila rovněž pochybnosti ohledně toho, zda jsou opatření k omezení narušení hospodářské soutěže, která byla uvedena v plánu, dostatečná. Komise konkrétně kritizovala skutečnost, že navrhované snížení bilanční sumy je mnohem menší, než by Komise běžně očekávala u banky, která obdržela tak vysokou částku podpory, a to jak v absolutním vyjádření, tak i z hlediska rizikově vážených aktiv.
(92)
Komise obdržela připomínky od společnosti EBS, která na podporu plánu restrukturalizace poskytla další údaje. Připomínky mimoto předložily další dvě zúčastněné strany, které velkou měrou potvrdily pochybnosti Komise ohledně přiměřenosti navrhovaných opatření k omezení narušení hospodářské soutěže a sdílení nákladů. Irsko nepředložilo žádné připomínky.
(93)
V červenci 2011 se společnost EBS spojila se společností AIB a stala se plně integrovanou dceřinou společností banky. V důsledku toho přestala společnost EBS existovat jako samostatný subjekt. Rozhodnutí o zahájení řízení týkajícího se společnosti EBS jako samostatného subjektu se proto stalo bezpředmětným a Komise se rozhodla v řízení nepokračovat. Jelikož připomínky, které předložila společnost EBS a dvě zúčastněné strany, souvisejí s opatřeními k omezení narušení hospodářské soutěže a sdílením nákladů v rámci plánu restrukturalizace, který byl předložen pro společnost EBS a který nebude proveden, nejsou tyto připomínky relevantní, pokud jde o plán restrukturalizace banky (subjektu vzniklého spojením AIB a EBS), Komise proto nemá důvod k tomu, aby je v tomto rozhodnutí posoudila. V oddíle 5.2 tohoto rozhodnutí Komise místo toho posoudí slučitelnost opatření podpory, která byla původně provedena ve prospěch společnosti EBS, spolu s opatřeními, která byla původně provedena ve prospěch společnosti AIB, a opatřeními ve prospěch banky, a to na základě plánu restrukturalizace, který byl předložen pro banku, včetně životaschopnosti banky, omezení podpory na nezbytné minimum a přiměřenosti opatření k omezení narušení hospodářské soutěže.
4. STANOVISKO IRSKÝCH ORGÁNŮ
(94)
Irsko souhlasí s tím, že opatření představují státní podporu, a zastává názor, že opatření jsou slučitelná s vnitřním trhem podle čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy, jelikož jsou nezbytná k nápravě vážné poruchy v irském hospodářství.
(95)
Jak je popsáno v oddíle 2.7 tohoto rozhodnutí, Irsko předložilo řadu závazků, které jsou podrobně uvedeny v příloze.
5. POSOUZENÍ
5.1 EXISTENCE STÁTNÍ PODPORY
(96)
Komise musí za prvé posoudit, zda opatření provedená ve prospěch příjemců představují státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy. Podle tohoto ustanovení představují státní podporu podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy.
(97)
Aby se opatření považovalo za státní podporu, musí být splněny tyto podmínky: i) opatření musí být financováno ze státních prostředků; ii) musí poskytovat příjemci výhodu; iii) tato výhoda musí být selektivní a iv) opatření narušuje nebo může narušit hospodářskou soutěž a ovlivnit obchod mezi členskými státy. Jelikož jsou tyto podmínky kumulativní, musí být splněny všechny, aby se opatření pokládalo za státní podporu.
(98)
Komise již v předchozích rozhodnutích (53) zjistila, že podmínky stanovené v čl. 107 odst. 1 Smlouvy jsou u všech opatření podpory na restrukturalizaci, která jsou uvedena v tabulce 3, splněny, a že tato opatření proto představují státní podporu ve smyslu zmíněného ustanovení. Komise zastává tento názor i nadále a podotýká, že celková výše podpory na rekapitalizaci a opatření na záchranu aktiv byla vypočtena na 22,475 miliardy EUR. Tato částka zahrnuje rekapitalizaci společností AIB a EBS a subjektu vzniklého spojením ve výši 20,775 miliardy EUR a opatření na záchranu znehodnocených aktiv ve prospěch společností AIB a EBS ve výši 1,7 miliardy EUR (odhadovaná částka). Komise mimoto vzala v úvahu záruky ve prospěch společností AIB a EBS (54).
(99)
Komise má za to, že splacení preferenčních akcií z roku 2009 (před navýšením nebo posléze) a následné opětovné vložení stejné částky ve formě kmenových akcií nepředstavuje novou podporu. Komise již toto opatření schválila v rozhodnutích ve věcech N 241/09 a SA.32891 (N 553/10).
5.2 SLUČITELNOST
5.2.1 Použití čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy
(100)
V čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy je stanoveno, že za slučitelné s vnitřním trhem mohou být považovány podpory, které mají „napravit vážnou poruchu v hospodářství některého členského státu“.
(101)
Navzdory pomalému hospodářskému oživení zaznamenanému od roku 2013 se Komise domnívá, že vzhledem k přetrvávajícímu napětí na finančních trzích jsou i nadále splněny požadavky pro to, aby bylo možno státní podporu schválit podle čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy. V červenci 2013 Komise tento názor potvrdila přijetím sdělení o použití pravidel pro poskytování státní podpory ve prospěch bank v souvislosti s finanční krizí od 1. srpna 2013 (55).
(102)
Irská centrální banka již dříve potvrdila, že banka má pro finanční trh v Irsku systémový význam (56). Bez provedených opatření podpory na restrukturalizaci by orgán dohledu mohl banku (nebo společnosti AIB a EBS před spojením) zavřít kvůli porušení požadavků na minimální regulatorní kapitál.
5.2.2 Posouzení slučitelnosti
(103)
Veškerá opatření, která byla určena jako státní podpora, byla provedena v rámci restrukturalizace banky (subjektu vzniklého spojením). Ve sdělení o restrukturalizaci jsou stanovena pravidla vztahující se na poskytování podpory na restrukturalizaci finančním institucím v současné krizi. Podle sdělení o restrukturalizaci musí restrukturalizace finanční instituce v současné finanční krizi i) vést k obnovení životaschopnosti banky, ii) zahrnovat dostatečný vlastní příspěvek příjemce (sdílení nákladů) a zajistit, aby byla podpora omezena na nezbytné minimum, a iii) obsahovat dostatečná opatření k omezení narušení hospodářské soutěže, aby byla slučitelná s vnitřním trhem podle čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy.
(104)
Pokud jde o posouzení slučitelnosti, Komise vycházela z alternativního scénáře, který banka navrhla a který je založen na obezřetnějších předpokladech než základní scénář.
Obnovení dlouhodobé životaschopnosti
(105)
Jak Komise uvedla ve sdělení o restrukturalizaci, členský stát musí předložit komplexní plán restrukturalizace, který prokazuje, jak bude bez státní podpory obnovena dlouhodobá životaschopnost subjektu, a to v přiměřené lhůtě, nejdéle však do pěti let. Podle bodu 13 sdělení o restrukturalizaci je dlouhodobé životaschopnosti dosaženo tehdy, je-li banka schopna soutěžit na kapitálovém trhu na základě svých vlastních schopností a v souladu s požadavky vyplývajícími z příslušných právních předpisů. Banka musí být schopna pokrýt veškerésvé náklady a vykazovat přiměřenou návratnost vlastního kapitálu s přihlédnutím k rizikovému profilu banky. V bodě 14 sdělení o restrukturalizaci je stanoveno, že dlouhodobá životaschopnost vyžaduje, aby byla každá obdržená státní podpora buď splacena, nebo aby za ni bylo poskytnuto protiplnění podle normálních tržních podmínek, čímž se zajistí, aby jakákoliv forma dodatečné státní podpory byla ukončena.
(106)
Irské orgány předložily plán restrukturalizace, který stanoví strategii banky, jež má zajistit obnovení životaschopnosti bez další státní podpory, a to v důsledku i) přeorientování banky na menší instituci zaměřující se na Irsko s lepším profilem financování; ii) vyšších úrovní zisku zvýšením čistého úrokového rozpětí, provedením opatření k snížení nákladů a postupným snižováním znehodnocení a iii) zachování dostatečné kapitálové rezervy.
i) Menší instituce zaměřující se na Irsko s lepším profilem financování
(107)
Banka již provedla rozsáhlá restrukturalizační opatření, která vedla k podstatně nižší bilanční sumě v porovnání s úrovněmi v období před krizí, jež byly výsledkem nekontrolovaného růstu (118 miliard EUR v roce 2013 ve srovnání s částkou ve výši 136,7 miliardy EUR v roce 2011 (57)). Tohoto snížení bylo dosaženo zejména prodejem zahraničních podniků, převodem aktiv spojených s „vysoce rizikovými nemovitostmi“ na agenturu NAMA a jinými opatřeními k snížení aktiv (58). V důsledku toho se současná expozice banky odvětví nemovitostí a stavebnictví snížila a podle očekávání se má až do konce období restrukturalizace v relativním vyjádření dále snižovat. Komise se domnívá, že nová strategie je obezřetná a vhodná v prostředí po skončení krize. Banka přijala závazek, že omezí poskytování úvěrů […] s cílem podpořit obezřetnější obchodní strategii.
(108)
Banka usiluje rovněž o návrat ke konzervativnějšímu tradičnímu bankovnímu modelu, kdy své úvěrové portfolio bude v zásadě financovat klientskými vklady s odhadovaným poměrem úvěrů k vkladům na konci období restrukturalizace podle alternativního scénáře nižším než [95-120] %. Tento cíl je výsledkem ambiciózního a dobře dosažitelného plánu snižování páky a relativně obezřetných předpokladů, pokud jde o vývoj objemu vkladů. Komise hodnotí kladně skutečnost, že podle alternativního scénáře banka předpokládá, že nebude příliš závislá na financování z jiných zdrojů než klientských vkladů a na zdrojích institucionálního financování, jako je financování ECB.
ii) Vyšší úrovně zisku
(109)
Co se týká návratu k ziskovosti, plán stanoví vhodnou kombinaci plánovaných opatření. Nové úvěry budou poskytovány s vyššími úrokovými sazbami. Úročení úvěrů (v historickém portfoliu) a vkladů se pokud možno zvýší. Tato opatření společně s ukončením poplatků za záruky v rámci režimu ELG bance umožní postupně zvyšovat čisté úrokové rozpětí.
(110)
Plánovaná opatření banky, zejména program ukončení pracovního poměru zaměstnanců (59) a revize mezd a požitků, jež mají snížit její provozní náklady (do roku 2015 o [200-600] milionů EUR v porovnání s úrovněmi v roce 2012), bance umožní dosáhnout udržitelnějších provozních nákladů na základě výhledů/schopnosti banky, pokud jde o vytváření příjmů. Tato opatření spolu s plánovaným zvýšením výnosů bance pomohou významně zlepšit její poměr nákladů a výnosů (který se v roce 2017 předpokládá ve výši [45-55] % ve srovnání se 123 % v roce 2012). V tomto ohledu vítá Komise závazek Irska týkající se snížení provozních nákladů banky o [200-600] milionů EUR do roku 2015 ve srovnání s rokem 2012 a závazek, že poměr nákladů a výnosů nepřesáhne [45-65] % (nebude-li růst HDP nižší než 2 %, přičemž v tomto případě poměr nákladů a výnosů nepřesáhne [50-70] %).
(111)
Podle alternativního scénáře předpokládá banka v období restrukturalizace postupné snižování znehodnocení. Tato klesající tendence se považuje za přijatelnou vzhledem k tomu, že i) očekávané hospodářské oživení v Irsku by mělo zpomalit tempo zvyšování počtu nových nesplácených úvěrů, ii) odhadovaný růst cen nemovitostí by měl omezit výši ztrát z hypotečních úvěrů a iii) posílené činnosti banky v oblasti řízení úvěrů (60) by měly urychlit/zlepšit inkaso úvěrů a jejich restrukturalizaci. V této souvislosti Komise vítá závazek Irska týkající se kvalitativních a kvantitativních cílů restrukturalizace, které banka stanovila s ohledem na portfolio úvěrů pro malé a střední podniky a portfolio hypotečních úvěrů.
(112)
Podle alternativního scénáře bude banka zisková až v roce 2016. Bez ohledu na dopad znehodnocení je ziskovost banky strukturálně slabá kvůli velkému portfoliu aktiv s nízkými výnosy z dřívější doby (tzv. tracker mortgages a dluhopisy agentury NAMA). Návratnost vlastního kapitálu bude proto až do konce období restrukturalizace nízká a v roce 2017 dosáhne pouze [5-15] %. Komise se však domnívá, že se banka nachází na správné cestě k dosažení konkurenceschopnějších úrovní návratnosti vlastního kapitálu/zisku v budoucnu, jelikož nové úvěry budou poskytovány s vyšším rozpětím a úvěry (v historickém portfoliu) se změněným úročením postupně vyrovnají nízkou ziskovost v důsledku aktiv s nízkými výnosy, která pocházejí z dřívější doby. Očekává se proto, že se ziskovost bude postupně zvyšovat.
iii) Dostatečná kapitálová rezerva
(113)
Komise hodnotí kladně, že banka je náležitě kapitalizovanou institucí, která má až do konce období restrukturalizace uspokojivou kapitálovou rezervu. Podle alternativního scénáře bude mít banka v roce 2017 v případě požadavku na minimální regulatorní kapitál ve výši 8 % kapitálovou rezervu ve výši [2-6] miliard EUR (a v případě minimální hodnoty kapitálu ve výši 5,5 % pak [3-8] miliard EUR), což bance umožní absorbovat další ztráty, pokud bude hospodářské oživení v Irsku menší, než se předpokládalo. Banka má mimoto k dispozici nástroje podmíněného kapitálu v hodnotě 1,6 miliardy EUR, které mohou v případě potřeby posílit její vlastní kapitál. Irsko v této souvislosti přijalo závazek, že banka tyto nástroje nesplatí před zveřejněním výsledků přezkumu kvality aktiv/zátěžového testu.
(114)
Komise bere na vědomí, že banka zamýšlí splatit preferenční akcie z roku 2009 (61) před skončením období restrukturalizace. Do dne 13. května 2014 se splacení uskuteční za nominální hodnotu, po tomto dni se použije navýšení o 25 %. Předpokládá se, že hodnota preferenčních akcií bude splacena státu, který neprodleně do banky znovu investuje stejnou částku ve formě vlastního kapitálu (kmenových akcií). Výše bilanční sumy banky se proto nezmění. Zlepší se však struktura kapitálu banky s ohledem na nová pravidla Basel III (62). Podíl státu v bance se v důsledku této transakce oproti stávající úrovni ve výši 99,8 % poněkud zvýší.
iv) Závěr
(115)
Iniciativy, které již společnost AIB přijala (tj. snižování páky, snížení nákladů, lepší profil financování), ve spojení s plánovanými iniciativami v období restrukturalizace za účelem návratu k ziskovosti (tj. nové úvěry s vyšším úročením/změna úročení u úvěrů v historickém portfoliu a u vkladů, další snižování nákladů na zaměstnance a posílené činnosti v oblasti řízení úvěrů (63)) jsou vzhledem k povaze finančních potíží banky (64) přiměřené.
(116)
Plán restrukturalizace přesvědčivě stanoví vhodnou strategii pro obnovení dlouhodobé životaschopnosti banky. Kombinace výše popsaných opatření se jeví jako vhodná, pokud jde o zajištění budoucí životaschopnosti banky bez další státní podpory.
(117)
Návrat banky k ziskovosti se však vzhledem k aktivům banky s nízkými výnosy, která pocházejí z dřívějšího období, může protáhnout do konce období restrukturalizace. Návratnost vlastního kapitálu banky je proto i na konci období restrukturalizace podle alternativního scénáře na poměrně nízké úrovni, vykazuje však mírně vzestupnou tendenci.
(118)
S přihlédnutím k výše uvedeným skutečnostem vyvozuje Komise celkový závěr, že plán restrukturalizace banky přesvědčivě vytyčuje cestu k obnovení dlouhodobé životaschopnosti.
Omezení podpory na minimum: vlastní příspěvek a sdílení nákladů
(119)
V oddíle 3 sdělení o restrukturalizaci je stanoveno, že k omezení podpory na minimum a k omezení narušení hospodářské soutěže a morálního hazardu je nezbytný přiměřený vlastní příspěvek příjemce. Za tímto účelem je ve sdělení uvedeno, že i) by výše podpory měla být omezena a ii) je nezbytný podstatný vlastní příspěvek.
(120)
Ve sdělení o restrukturalizaci je dále stanoveno, že aby se výše podpory omezila na minimum, měla by banka použít k financování restrukturalizace nejprve své vlastní zdroje. Náklady spojené s restrukturalizací by neměl nést pouze stát, ale i ti, kteří do banky investovali. Tohoto cíle je dosaženo zejména převzetím ztrát dostupným kapitálem.
(121)
Od bývalých vlastníků společnosti AIB bylo dosaženo téměř úplného sdílení nákladů. Akcionáři byli vytěsněni a stát v současnosti vlastní v bance 99,8 % podíl. Komise se proto domnívá, že rozsah sdílení nákladů ze strany bývalých vlastníků je značný a přiměřený.
(122)
Co se týká držitelů podřízených dluhopisů, v období od roku 2009 do roku 2011 byla provedena řada opatření v oblasti řízení závazků/zpětných odkupů dluhopisů, což přispělo ke kmenovému kapitálu tier 1 částkou ve výši 5,4 miliardy EUR (zpětný odkup nástrojů zahrnovaných do kmenového kapitálu tier 1 a kapitálu tier 2). V současnosti zůstává v bance pouze nepatrné množství podřízených dluhopisů (tj. k 31. prosinci 2012 v hodnotě přibližně 34 milionů EUR) […]. Podřízení věřitelé proto přiměřeně přispěli k uhrazení restrukturalizačních nákladů.
(123)
Banka mimoto významně přispěla k uhrazení restrukturalizačních nákladů prodejem dceřiných společností a účastí (65). Tímto přispěla ke kmenovému kapitálu tier 1 částkou ve výši 3,3 miliardy EUR s cílem omezit podporu na nezbytné minimum.
(124)
Banka hradí u nástrojů podmíněného kapitálu pevnou odměnu ve výši 10 % a u preferenčních akcií ve výši 8 % (v hotovosti, nebo vydáním nových kmenových akcií). Na preferenční akcie banky se mimoto vztahuje navýšení o 25 %, pokud je banka neodkoupí do dne 13. května 2014. Komise pokládala toto protiplnění za přiměřené (ačkoli nízké) vzhledem k obtížné situaci společnosti AIB/banky (66).
(125)
Vzhledem k výše uvedeným skutečnostem vyvozuje Komise závěr, že plán restrukturalizace banky předpokládá náležitý vlastní příspěvek a sdílení nákladů.
Opatření k omezení narušení hospodářské soutěže
(126)
V oddíle 4 sdělení o restrukturalizaci se vyžaduje, aby plán restrukturalizace obsahoval opatření k omezení narušení hospodářské soutěže. Tato opatření by se měla zabývat narušením na trzích, na kterých příjemce působí po restrukturalizaci. V daném případě je třeba zajistit, aby mohli potenciální noví účastníci snadno vstoupit na koncentrovaný irský bankovní trh v zájmu zvýšení hospodářské soutěže.
(127)
Banka se zavazuje, že v období od července 2014 do června 2017 bude provádět určitá opatření v oblasti hospodářské soutěže, konkrétně poskytovat příslušným konkurentům (67) balíček týkající se služeb a balíček týkající se mobility klientů.
(128)
Balíček týkající se služeb má snížit náklady na vstup nebo náklady na rozšíření činnosti konkurenta. Příjemce balíčku týkajícího se služeb obdrží od banky podporu s ohledem na řadu podpůrných funkcí (jako je zúčtování, zpracování transakcí na základě papírových dokladů), a to za přírůstkové náklady (náklady přímo vzniklé při poskytování této služby), a může se rozhodnout, že do vlastní infrastruktury bude investovat až v pozdější fázi, kdy je zákaznická základna dostatečně velká na to, aby absorbovala fixní náklady. Tento příjemce bude mít rovněž přístup k síti bankomatů banky za přírůstkové náklady a může svým zákazníkům neprodleně nabízet celostátní pokrytí.
(129)
Balíček týkající se mobility klientů sníží náklady příjemců na získávání zákazníků. Příjemci budou prostřednictvím banky kontaktovat klienty banky a představí jim alternativní produkty, pokud jde o běžné účty, kreditní karty pro individuální zákazníky, podnikatelské běžné účty, kreditní karty pro podniky, hypotéky a úvěry pro malé a střední podniky a společnosti. Ačkoli je obtížné předvídat, kolik zákazníků banky se rozhodne přejít se svými bankovními produkty k příjemcům opatření, tento přístup k oslovení zákazníků je cílenější a méně nákladný než obecná reklamní opatření.
(130)
Výše popsaná opatření poskytují rámec, který má nové účastníky podnítit ke vstupu na irský bankovní trh, a omezí tudíž narušení hospodářské soutěže způsobené podporou, která byla bance poskytnuta.
(131)
Komise mimoto hodnotí kladně závazky, které Irsko přijalo a které se týkají určitých omezení podnikání v období restrukturalizace, zejména omezení poskytování úvěrů na […] v […] a […]. Zákaz akvizic zajistí, aby státní podpora nebyla použita k převzetí konkurentů, nýbrž aby sloužila k zamýšlenému účelu, a to k financování procesu restrukturalizace. Banka bude mimoto dodržovat závazky týkající se chování, které souvisejí se zákazem reklamy a sponzorování (68).
Provádění a monitorování
(132)
V oddíle 5 sdělení o restrukturalizaci se vyžaduje, aby byly Komisi předkládány pravidelné podrobné zprávy, aby mohla ověřit, že je plán restrukturalizace řádně prováděn.
(133)
Bude jmenován kontrolní správce, který bude Komisi předkládat pravidelné zprávy o provádění plánu restrukturalizace ze strany banky a o dodržování přijatých závazků.
(134)
S přihlédnutím k závazkům, rozsáhlým restrukturalizačním opatřením, která již banka provedla, a přiměřenosti vlastního příspěvku a sdílení nákladů, jak bylo uvedeno výše, se Komise domnívá, že existují dostatečné záruky, pokud jde o omezení možného narušení hospodářské soutěže, a to navzdory vysoké částce podpory, která byla společnostem AIB a EBS poskytnuta před spojením a posléze.
5.3 ZÁVĚR OHLEDNĚ EXISTENCE PODPORY A SLUČITELNOSTI
(135)
Opatření uvedená v písmenech a) až o) v tabulce 3 se považují za podporu na restrukturalizaci ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy. Vzhledem k závazkům, které Irsko přijalo, vyvozuje Komise závěr, že plán restrukturalizace banky je v souladu se sdělením o restrukturalizaci, že podpora na restrukturalizaci je omezena na nezbytné minimum a že bylo dostatečně vyřešeno narušení hospodářské soutěže. Podpora na restrukturalizaci je tudíž slučitelná s vnitřním trhem podle čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy. Komise proto
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Níže uvedená opatření představují státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy:
-
Opatření provedená ve prospěch společnosti AIB
a)
záruky v rámci režimu CIFS až do výše 133 miliard EUR;
b)
záruky v rámci režimu ELG až do výše 62,5 miliardy EUR;
c)
opatření na záchranu aktiv (převody aktiv v hodnotě 20,4 miliardy EUR na agenturu NAMA), které představuje podporu v odhadované výši 1,6 miliardy EUR;
d)
rekapitalizace v květnu 2009 ve formě preferenčních akcií s částkou ve výši 3,5 miliardy EUR;
e)
rekapitalizace v prosinci 2010 ve formě nového vlastního kapitálu s částkou ve výši 3,7 miliardy EUR;
f)
státní záruka za nouzovou pomoc v oblasti likvidity do 2. čtvrtletí 2011 s částkou ve výši [5-15 miliard EUR].
-
Opatření ve prospěch společnosti EBS
g)
záruky v rámci režimu CIFS až do výše 14,4 miliardy EUR;
h)
záruky v rámci režimu ELG až do výše 8,0 miliard EUR;
i)
opatření na záchranu aktiv (převody aktiv v hodnotě 0,9 miliardy EUR na agenturu NAMA), které představuje podporu v odhadované výši 0,1 miliardy EUR;
j)
rekapitalizace v květnu a prosinci 2010 ve formě zvláštních investičních podílů s částkou ve výši 0,625 miliardy EUR;
k)
rekapitalizace v prosinci 2010 prostřednictvím přímého grantu ve formě dluhopisu s částkou ve výši 0,25 miliardy EUR;
l)
státní záruka za nouzovou pomoc v oblasti likvidity s částkou ve výši [0-5 miliard EUR].
-
Opatření ve prospěch banky (subjektu vzniklého spojením)
m)
rekapitalizace v červenci 2011 ve formě kmenových akcií s částkou ve výši 5 miliard EUR;
n)
rekapitalizace v červenci 2011 ve formě podmíněných dluhopisů s částkou ve výši 1,6 miliardy EUR;
o)
rekapitalizace v červenci 2011 ve formě kapitálového příspěvku s částkou ve výši 6,1 miliardy EUR.
2. Státní podpora uvedená v odstavci 1 je na základě plánu restrukturalizace a závazků stanovených v příloze slučitelná s vnitřním trhem podle čl. 107 odst. 3 Smlouvy.
Článek 2
Irsko zajistí, aby byl plán restrukturalizace předložený dne 28. září 2012, včetně následných změn, plně proveden, včetně závazků stanovených v příloze.
Článek 3
Toto rozhodnutí je určeno Irsku.
V Bruselu dne 7. května 2014.
DECYZJA KOMISJI (UE) 2015/218
z dnia 7 maja 2014 r.
w sprawie pomocy państwa SA.29786 (ex N 633/09), SA.33296 (11/N), SA.31891 (ex N 553/10), N 241/09, N 160/10 i SA.30995 (ex C 25/10) wdrożonej przez Irlandię na restrukturyzację Allied Irish Banks plc i EBS Building Society
(notyfikowana jako dokument nr C(2014) 2638)
(Jedynie tekst w języku angielskim jest autentyczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z przywołanymi artykułami (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
1. PROCEDURA
(1)
Allied Irish Banks, plc („AIB”) i EBS Building Society („EBS”) otrzymały indywidualną pomoc państwa, co zgłoszono Komisji w ramach oddzielnych postępowań. EBS i AIB połączyły się w dniu 1 lipca 2011 r. („Bank”), a Komisja dokonała oceny pomocy udzielonej Bankowi w oddzielnym postępowaniu. W związku z tym istnieją trzy postępowania dotyczące pomocy państwa związanej odpowiednio z AIB, EBS i podmiotem powstałym w wyniku połączenia.
1.1. AIB
(2)
Decyzją z dnia 12 maja 2009 r. Komisja tymczasowo zatwierdziła (2) zastrzyk kapitałowy w wysokości 3,5 mld EUR dla AIB w formie nowych akcji uprzywilejowanych Tier I na podstawie kilku zobowiązań, w tym zobowiązania do złożenia planu restrukturyzacji w terminie sześciu miesięcy od chwili dokapitalizowania.
(3)
W wyniku tego początkowego zastrzyku kapitałowego władze irlandzkie przedstawiły w dniu 13 listopada 2009 r. wstępny plan restrukturyzacji dotyczący AIB, po czym miały miejsce kilkukrotne wymiany informacji. W dniu 4 maja 2010 r. władze irlandzkie przedłożyły uaktualniony plan restrukturyzacji, w wyniku którego znów nastąpiło kilka wymian informacji między Komisją a Irlandią.
(4)
Decyzją z dnia 21 grudnia 2010 r. Komisja tymczasowo zatwierdziła (3) ratunkowy zastrzyk kapitałowy w wysokości 9,8 mld EUR w formie akcji zwykłych, w oczekiwaniu na zatwierdzenie przez Komisję skorygowanego planu restrukturyzacji, z uwzględnieniem dalszej pomocy udzielonej AIB. Zastrzyk kapitałowy zaplanowano w dwóch etapach: (i) 3,7 mld EUR miało zostać udostępnione do 31 grudnia 2010 r., a (ii) 6,1 mld EUR w lutym 2011 r. (4).
(5)
Pierwsza rata zatwierdzonego dokapitalizowania została wypłacona przez państwo irlandzkie pod koniec grudnia 2010 r., natomiast drugi zastrzyk zaplanowany na luty 2011 r. nie został zrealizowany (5).
1.2. EBS
(6)
Decyzją z dnia 2 czerwca 2010 r. (6) Komisja tymczasowo zezwoliła na dokapitalizowanie EBS jako pomoc nadzwyczajną, w oczekiwaniu na zatwierdzenie przez Komisję planu restrukturyzacji. Władze Irlandii przedłożyły plan w dniu 31 maja 2010 r.
(7)
W dniu 11 października 2010 r. Komisja podjęła decyzję o wszczęciu postępowania określonego w art. 108 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („Traktat”) w odniesieniu do planu restrukturyzacji dla EBS przedłożonego przez Irlandię („decyzja o wszczęciu postępowania”) (7), ponieważ Komisja miała wątpliwości co do zgodności tego planu restrukturyzacji i powiązanych środków pomocy z rynkiem wewnętrznym w świetle komunikatu Komisji w sprawie przywrócenia rentowności i oceny środków restrukturyzacyjnych stosowanych w sektorze finansowym w dobie kryzysu zgodnie z regułami pomocy państwa (8) („komunikat w sprawie restrukturyzacji”).
(8)
Do Komisji wpłynęły uwagi od EBS i dwóch innych zainteresowanych stron.
(9)
W lipcu 2011 r. EBS połączyła się z AIB i stała się w pełni zintegrowaną jednostką zależną Banku. W wyniku tego EBS przestała istnieć jako niezależna jednostka. Dlatego też decyzja o wszczęciu postępowania odnosząca się do EBS jako niezależnej jednostki stała się nieskuteczna, a Komisja podjęła decyzję o niekontynuowaniu tego postępowania.
1.3. WSPÓLNE POSTĘPOWANIE
(10)
W dniu 31 marca 2011 r. irlandzki Minister Finansów ogłosił, że irlandzki system bankowy zostanie poddany reorganizacji w oparciu o dwa banki-filary: Bank of Ireland („BoI”) i AIB (9). Ogłosił on także, że w tej sytuacji EBS połączy się z AIB w celu stworzenia instytucji będącej drugim filarem.
(11)
Decyzją z dnia 15 lipca 2011 r. Komisja zatwierdziła (10) połączony pakiet ratunkowy dla Banku w wysokości do 13,1 mld EUR, w oczekiwaniu na zatwierdzenie planu restrukturyzacji, który powinien uwzględnić tę dalszą udzieloną pomoc.
(12)
W dniu 28 września 2012 r. Irlandia zgłosiła plan restrukturyzacji Banku (11).
(13)
W okresie od października 2012 r. do marca 2014 r. Komisja i władze irlandzkie regularnie wymieniały informacje. Komisja wielokrotnie zwracała się o udzielenie informacji, a Irlandia złożyła szereg dodatkowych materiałów (12).
2. FAKTY
2.1. OPIS BENEFICJENTÓW
2.1.1. AIB
(14)
Szczegółowy opis AIB zawarto w sekcji II.1 decyzji Komisji dotyczącej pierwszego dokapitalizowania Banku z dnia 12 maja 2009 r. (13). Poniżej przedstawiono krótkie podsumowanie.
(15)
W latach poprzedzających kryzys finansowy AIB był grupą świadczącą zdywersyfikowane usługi finansowe, oferującą pełny zakres usług bankowych dla ludności i dla przedsiębiorstw. W 2008 r. jego suma bilansowa wynosiła 182 mld EUR. Był to jeden z dwóch największych banków w Irlandii z udziałem w rynku wynoszącym około 35 % dla indywidualnych rachunków bieżących, 27 % dla kredytów hipotecznych, 46 % dla oszczędności i 41 % dla rachunków bieżących MŚP.
(16)
Przed kryzysem AIB szybko rozszerzał działalność, ze szczególnym naciskiem na nowe kredyty dla irlandzkiego rynku nieruchomości i silne uzależnienie od finansowania z rynku międzybankowego. Kiedy wybuchł światowy kryzys finansowy, który szczególnie mocno uderzył w irlandzką gospodarkę - a w szczególności w irlandzki rynek nieruchomości - słabość modelu biznesu reprezentowanego przez AIB stała się oczywista, a konieczność wsparcia ze strony państwa - nieunikniona.
(17)
W lipcu 2011 r. dokonano połączenia AIB z EBS.
2.1.2. EBS
(18)
Szczegółowy opis EBS zawarto w sekcji 2.1.2 decyzji Komisji dotyczącej nadzwyczajnego dokapitalizowania EBS/AIB z dnia 15 lipca 2011 r. (14). W poniższych motywach przedstawiono skrótowe podsumowanie.
(19)
W latach poprzedzających kryzys finansowy EBS była największą oszczędnościową kasą mieszkaniową w Irlandii i ósmą pod względem wielkości instytucją finansową prowadzącą działalność w Irlandii, o całkowitej wartości aktywów wynoszącej 21,5 mld EUR w 2009 r. Oszczędnościowe kasy mieszkaniowe są organizacjami wzajemnymi, które nie mają udziałowców, lecz są własnością swoich członków, będących jednocześnie klientami. Ich celem jest gromadzenie depozytów i udzielanie kredytów. Zyski są wykorzystywane w celu dostosowywania stóp procentowych z korzyścią dla członków lub są zatrzymywane jako rezerwy.
(20)
EBS oferowała tradycyjne produkty bankowości detalicznej dla swoich członków (oszczędności i kredyty hipoteczne) zgodnie z jej celem funkcjonowania jako oszczędnościowa kasa mieszkaniowa. Posiadała też dział produktów skarbowych oferujący wyspecjalizowane usługi dla klientów korporacyjnych, specjalistycznych firm i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Począwszy od 2005 r., EBS rozszerzyła działalność w zakresie kredytów na zakup nieruchomości komercyjnych, budując znaczący portfel kredytów w tym segmencie. EBS ucierpiała z powodu ogólnego spadku koniunktury w gospodarce irlandzkiej, a zwłaszcza z powodu załamania się cen nieruchomości komercyjnych. Dostęp do środków finansowych ulegał stopniowemu pogorszeniu, a ogromna utrata wartości portfeli kredytów komercyjnych i hipotecznych doprowadziła do zmniejszenia kapitału EBS.
(21)
Od dnia 1 lipca 2011 r. EBS jest jednostką zależną AIB w pełni kontrolowaną przez ten podmiot. Oferuje głównie usługi w zakresie kredytów hipotecznych i depozytów na rynku irlandzkim. EBS kontynuuje działalność pod własną marką.
2.1.3. Bank (połączone AIB i EBS)
(22)
Wynik analiz PCAR i PLAR (15) przeprowadzonych w ramach programu dostosowań gospodarczych dla Irlandii („program”) (16) ogłoszony w dniu 31 marca 2011 r. ukazał potrzebę uzyskania kapitału przez AIB w kwocie 13,3 mld EUR, a w przypadku EBS - w kwocie 1,5 mld EUR (w obu instytucjach kwoty te łączą wartość kapitału podstawowego (17) i kapitału warunkowego (18)).
(23)
Zgodnie z warunkami programu uczestniczące instytucje kredytowe musiały przygotować plany dokapitalizowania, by spełnić wymogi dotyczące dodatkowego kapitału określone w PCAR/PLAR, a kwotę kapitału należało uzyskać do końca lipca 2011 r.
(24)
W dniu 31 marca 2011 r. irlandzki Minister Finansów zapowiedział restrukturyzację całego irlandzkiego sektora bankowego. Postanowiono połączyć AIB i EBS, a nowo utworzony Bank miał stać się jednym z banków-filarów zreformowanego irlandzkiego sektora bankowego.
(25)
W dniu 26 maja 2011 r. minister, AIB i EBS podpisali umowę dotyczącą przejęcia EBS przez AIB (po przekształceniu EBS w spółkę prywatną i otrzymaniu wszystkich niezbędnych pozwoleń organów regulacyjnych). Zgodnie z jej postanowieniami EBS stanowi jednostkę zależną w pełni kontrolowaną przez AIB i korzysta z pełnego wsparcia AIB, a jednocześnie kontynuuje działalność pod marką EBS. Połączenie tych dwóch podmiotów wiązało się z przekształceniem EBS ze spółdzielni w spółkę (demutualizacją) i w pełni licencjonowany bank, po czym nastąpiło nabycie przez AIB jego kapitału zakładowego po cenie nominalnej. Po uzyskaniu zgody na połączenie w dniu 27 czerwca 2011 r. procedurę sfinalizowano w dniu 1 lipca 2011 r.
(26)
Od dnia 15 lipca 2011 r. 99,8 % kapitału zakładowego Banku jest w posiadaniu państwa irlandzkiego.
(27)
Bank jest pozycjonowany jako instytucja świadcząca pełny zakres usług, przede wszystkim w Irlandii, i oferuje duży zakres produktów i usług bankowych za pośrednictwem szerokiej sieci dystrybucyjnej. Bank jest w ograniczonym stopniu obecny w Wielkiej Brytanii. W drugiej połowie 2012 r. AIB rozpoczął reorganizację swojej struktury wewnętrznej w model bardziej nastawiony na klienta, obejmujący następujące kluczowe segmenty: Domestic Core Bank, AIB UK i Financial Solutions Group („FSG”). Sprawozdawczość opartą na nowej segmentacji rozpoczęto w 2013 r.
(28)
Domestic Core Bank prowadzi działalność za pośrednictwem kanałów dystrybucji obejmujących 274 oddziały (19). Sieć oddziałów przechodzi restrukturyzację i obecnie trwa proces zamknięcia wybranych oddziałów. Bank świadczy także usługi bankowe za pośrednictwem krajowych urzędów pocztowych. EBS jest zarządzany w ramach struktury Domestic Core Bank. Posiada własną licencję bankową i działa jako jednostka zależna o odrębnej marce, zachowując własną sieć oddziałów. Koncentruje się na działalności hipotecznej i depozytowej.
(29)
AIB UK prowadzi działalność w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W Wielkiej Brytanii bank ten działa pod nazwą handlową Allied Irish Bank (GB) i oferuje pełny zakres usług bankowych za pośrednictwem 20 oddziałów świadczących wszystkie usługi, jak również w ramach bankowości internetowej. Główne rynki docelowe to MŚP. Pod marką Allied Irish Bank (GB) Savings Direct bank oferuje także usługi w zakresie depozytów (20). W Irlandii Północnej AIB UK działa pod nazwą handlową First Trust Bank („FTB”) za pośrednictwem 32 oddziałów. Oferuje pełny zakres usług bankowych dla firm i klientów indywidualnych.
(30)
The Financial Solutions Group została założona w 2012 r., aby pomagać MŚP i klientom indywidualnym mającym trudności z wypełnianiem zobowiązań z tytułu kredytów i aby realizować plan delewarowania aktywów Banku.
(31)
Dzisiaj Bank jest jednym z trzech dużych banków krajowych w Irlandii, obok BoI i Permanent TSB („PTSB”). Na dzień 31 grudnia 2013 r. całkowita wartość aktywów Banku wynosiła 118 mld EUR w porównaniu z całkowitą wartością aktywów BoI wynoszącą 132 mld i całkowitą wartością aktywów PTSB wynoszącą 38 mld EUR na ten dzień. Bank jest grupą świadczącą zdywersyfikowane usługi finansowe, która oferuje pełny zakres usług bankowych dla osób prywatnych i przedsiębiorstw ze szczególnym naciskiem na irlandzki rynek bankowości detalicznej. Bank ma szczególnie silną obecność w segmencie MŚP.
Tabela 1
Bank - wybrane dane finansowe 2013
31.12.2013
Aktywa ogółem (EUR)
118 mld
Kredyty i należności na rzecz klientów (EUR)
66 mld
Zysk/strata operacyjna przed odpisami na rezerwy (EUR)
0,445 mld
Depozyty klientów (EUR)
66 mld
Wskaźnik kredytów do depozytów (%)
100 %
Aktywa ważone ryzykiem (EUR)
62 mld
Współczynnik kapitału podstawowego Tier I (%)
14,3 %
Zatrudnienie ogółem (ekwiwalent pełnego czasu pracy, EPC)
11 431
Źródło: Plan restrukturyzacji Banku, wrzesień 2012 r.; sprawozdanie roczne AIB za 2013 r.
Tabela 2
Pozycjonowanie Banku na rynku MŚP, rachunków indywidualnych, hipotecznym i produktów oszczędnościowych
(%)
Udziały w rynku
Główny rachunek bieżący MŚP
40
Główny indywidualny rachunek bieżący
37
Sektor hipoteczny - salda zaległe
31
Rynek produktów oszczędnościowych (AIB i EBS łącznie)
40
Źródło: dodatkowe materiały przedłożone w marcu 2014 r.; udziały w rynku odnoszą się do grudnia 2013 r.
2.2. TRUDNOŚCI AIB ORAZ EBS
(32)
Zapotrzebowanie na pomoc państwa ze strony AIB wynikało z wpływu światowego kryzysu finansowego w połączeniu z nadmiernym wzrostem AIB, silnym uzależnieniem od finansowania z rynku międzybankowego, ekspozycji wobec irlandzkiego rynku nieruchomości i niewłaściwego zarządzania ryzykiem.
(33)
W latach poprzedzających kryzys finansowy AIB postanowił dotrzymać kroku niespotykanemu dotąd rozwojowi w gospodarce Irlandii i w irlandzkim sektorze nieruchomości. W wielkościach bezwzględnych kredyty na zakup nieruchomości i kredyty budowlane AIB wzrosły o 336 % od 2002 do 2006 r., a jego ekspozycja w tym sektorze wzrosła z 19 % w 2002 r. do 36 % w 2008 r. Kierując się chęcią jak największej sprzedaży i w warunkach braku ograniczeń finansowania bank podejmował nadmierne ryzyko w zakresie ekspozycji (tj. koncentracja na sektorze nieruchomości i sektorze budowlanym), ale także w zakresie rodzajów oferowanych kredytów hipotecznych (tj. kredyty hipoteczne z indeksowanym oprocentowaniem (21)).
(34)
Pogorszenie sytuacji na irlandzkim rynku nieruchomości, wynikające z tego spadki cen nieruchomości, a także postępujące od 2008 r. spowolnienie gospodarki irlandzkiej doprowadziły do znacznego pogorszenia jakości aktywów AIB i znacznej utraty wartości jego portfela kredytów, co spowodowało zmniejszenie bufora kapitałowego banku.
(35)
Aby sfinansować swój szybki rozwój, bank zwiększył zależność od finansowania z rynku międzybankowego z ok. 35 % w 2004 r. do 42 % w 2006 r., przy czym wskaźnik kredytów do depozytów („LDR”) wzrósł z 101 % w 2002 r. do 157 % w 2007 r.
(36)
Po upadku Lehman Brothers Holdings Inc. we wrześniu 2008 r. zawirowania na światowych rynkach finansowych ograniczyły dostęp AIB do środków finansowych (jak w przypadku innych irlandzkich banków) i wpłynęły na jego zdolność do dalszego prowadzenia normalnej działalności. Dlatego też państwo interweniowało w pierwszej kolejności przez udzielanie gwarancji finansowania. W środowisku charakteryzującym się zwiększonym kosztem finansowania (tj. wysokie ceny depozytów i opłaty gwarancyjne) i znacznie zmniejszoną stopą bazową Europejskiego Banku Centralnego („EBC”) (22), kredyty hipoteczne indeksowane udzielone przez bank (około 45 % portfela kredytów hipotecznych AIB w 2011 r.) spowodowały znaczne obniżenie marż odsetkowych netto („NIM”) dla Banku.
(37)
Znaczne pogorszenie sytuacji finansowej AIB zmusiło bank do skorzystania ze wszystkich środków wsparcia zastosowanych przez państwo irlandzkie w celu ochrony stabilności finansowej w kraju. Oprócz gwarancji państwa AIB otrzymał zastrzyki kapitałowe od państwa i skorzystał z przeniesienia aktywów do krajowej agencji ds. zarządzania aktywami (National Asset Management Agency - NAMA) (23) w celu oczyszczenia jego bilansu.
(38)
Podobnie kryzys finansowy wpłynął na sytuację finansową EBS, w szczególności w następstwie ostrego spadku wartości nieruchomości w Irlandii. Przed kryzysem EBS zbudował spory portfel kredytów w segmencie kredytów na zakup nieruchomości komercyjnych.
(39)
EBS musiał pogodzić się ze znaczną utratą wartości swoich kredytów komercyjnych i kredytów hipotecznych. Dostęp EBS do finansowania ulegał stopniowemu pogorszeniu i ostatecznie został całkowicie zamknięty. W konsekwencji ze względu na swą trudną sytuację EBS został zmuszony do skorzystania ze środków wsparcia państwowego. Potrzeby EBS obejmowały gwarancje finansowania, przeniesienie aktywów do NAMA i zastrzyki kapitałowe.
2.3. ŚRODKI POMOCY
(40)
Ze względu na trudności napotkane przez AIB i EBS, państwo musiało zapewnić znaczne wsparcie indywidualne dla AIB i EBS, a także dla Banku (podmiotu powstałego w wyniku połączenia).
(41)
Indywidualnie zarówno AIB, jak i EBS przyznano gwarancje dotyczące instrumentów zobowiązaniowych odpowiednio w ramach systemu wsparcia finansowego dla instytucji kredytowych („CIFS”) (24) i systemu gwarancji dla kwalifikowalnych zobowiązań („ELG”) (25), a także środki na rzecz ratowania aktywów obejmujące przeniesienie aktywów o obniżonej jakości do NAMA.
(42)
Ponadto AIB i EBS otrzymały wielokrotnie wsparcie kapitałowe (26).
(43)
Co więcej państwo udzieliło gwarancji dla awaryjnego wsparcia płynnościowego, zapewnionej przez Bank Centralny Irlandii.
(44)
Bank korzystał z ELG i został dokapitalizowany w lipcu 2011 r. (27) poprzez emisję kapitału, wkład kapitałowy (28) i skrypty dłużne o charakterze kapitału warunkowego.
(45)
Całkowite łączne środki z zakresu dokapitalizowania Banku (w tym akcje uprzywilejowane i instrumenty o charakterze kapitału warunkowego) wynoszą 20 775 mld EUR. W wyniku różnych zastrzyków kapitałowych państwo irlandzkie, za pośrednictwem komisji krajowego funduszu rezerw emerytalnych („NPRFC”), jest właścicielem 99,8 % akcji zwykłych Banku.
(46)
NPRFC posiada także akcje uprzywilejowane w wysokości 3,5 mld EUR, które pierwotnie dokapitalizowały AIB w 2009 r. i zostały zatwierdzone decyzją Komisji w sprawie N 241/09 (29). Decyzja o umorzeniu/odkupieniu tych akcji należy do Banku. Według stanu na maj 2014 r. (tj. po upływie pięciu lat od dokapitalizowania) wartość tych akcji zostanie zwiększona o 25 %, a umorzenie odbędzie się z zastosowaniem 125 % wartości nominalnej.
(47)
Tabela 3 zawiera zestawienie wszystkich środków pomocy przyznanych AIB, EBS i Bankowi (podmiotowi powstałemu w wyniku połączenia).
Tabela 3
Przegląd środków pomocy przyznanych AIB, EBS i Bankowi (podmiotowi powstałemu w wyniku połączenia AIB/EBS)
(w niektórych przypadkach kwoty zatwierdzone różnią się od kwot rzeczywiście przyznanych)
Rodzaj środka pomocy
Kwota
(w mld EUR)
Wynagrodzenie
Środki na rzecz AIB (indywidualnie)
a
Gwarancje w ramach systemu CIFS
(kwota zobowiązań objętych gwarancją)
maks. 133
Zgodnie z systemem CIFS
b
Gwarancje w ramach systemu ELG
(kwota zobowiązań objętych gwarancją)
maks. 62,5
Zgodnie z systemem ELG
c
Środek na rzecz ratowania aktywów - przeniesienie do NAMA
20,4
(szacunkowa kwota pomocy = 1,6) (30)
nie dot. - średnie dyskonto wynosiło ok. 56 %
d
Dokapitalizowanie w formie akcji uprzywilejowanych, maj 2009 r.
3,5
8 % w skali roku lub w zamian za akcje zwykłe
e
Dokapitalizowanie w formie nowego kapitału własnego, grudzień 2010 r.
3,7
f
Gwarancja państwa dla awaryjnego wsparcia płynnościowego („ELA”) do Q2 2011 r.
[5-15] (31)
Środki na rzecz EBS
g
Gwarancje w ramach systemu CIFS
(kwota zobowiązań objętych gwarancją)
maks. 14,4
Zgodnie z systemem CIFS
h
Gwarancje w ramach systemu ELG
(kwota zobowiązań objętych gwarancją)
maks. 8,0
Zgodnie z systemem ELG
i
Środek na rzecz ratowania aktywów - przeniesienie do NAMA
0,9
(szacunkowa kwota pomocy = 0,1) (30)
nie dot. - średnie dyskonto wynosiło ok. 57 %
j
Dokapitalizowanie w formie specjalnych akcji inwestycyjnych (SIS), maj i grudzień 2010 r.
0,625
Wynagrodzenie mogą mieć formę dywidendy, jeżeli są wystarczające rezerwy przeznaczone do podziału
k
Dokapitalizowanie poprzez dotację bezpośrednią w formie weksla, grudzień 2010 r.
0,250
Brak odrębnego wynagrodzenia
l
Gwarancja państwa dla ELA
[0-5]
Środki na rzecz Banku (podmiotu powstałego w wyniku połączenia)
m
Dokapitalizowanie w formie akcji zwykłych („emisja”), lipiec 2011 r.
5,0
n
Dokapitalizowanie w formie skryptów dłużnych o charakterze kapitału warunkowego, lipiec 2011 r.
1,6
Stała obowiązująca stopa procentowa w wysokości 10 % w skali roku
o
Dokapitalizowanie w formie wkładu kapitałowego, lipiec 2011 r.
6,1
Brak wynagrodzenia
Łączne całkowite dokapitalizowanie (d + e + j + k + m + n + o)
20,775
Źródło: władze irlandzkie i plany restrukturyzacji AIB i EBS oraz Banku
2.4. INDYWIDUALNE PLANY RESTRUKTURYZACJI
(48)
W listopadzie 2009 r. władze irlandzkie przedstawiły pierwszy plan restrukturyzacji dla AIB, który obejmuje pierwsze propozycje dotyczące sposobu przywrócenia rentowności AIB. W maju 2010 r. Irlandia przedstawiła zaktualizowaną wersję planu, który przywidywał, między innymi, dalsze zbycia (jednostki zależne AIB w Polsce, Zjednoczonym Królestwie i USA), aby spełnić nowe wymogi minimalnego kapitału regulacyjnego zapowiedziane przez finansowy organ regulacyjny w ramach PCAR w marcu 2010 r.
(49)
Plan restrukturyzacji EBS złożony w dniu 31 maja 2010 r. przewidywał wewnętrzną restrukturyzację EBS mającą na celu zapewnienie rentowności w połączeniu z szybką sprzedażą na rzecz osoby trzeciej. Zgodnie z tym planem EBS zrezygnowałby z działalności w zakresie udzielania kredytów na zakup nieruchomości komercyjnych, a w zamian skoncentrowałby działalność na detalicznych produktach oszczędnościowych i segmencie kredytów hipotecznych. EBS miał zmniejszyć swoją zależność od (krótkoterminowego) finansowania z rynku międzybankowego, a zamiast tego skupić się na depozytach detalicznych.
2.5. ŚRODKI RESTRUKTURYZACYJNE WDROŻONE JUŻ PRZEZ BANK (POŁĄCZONE AIB I EBS)
(50)
Bank wdrożył już szereg środków restrukturyzacyjnych przed złożeniem ostatecznej wersji planu restrukturyzacji, mając na uwadze realizację celów długoterminowej rentowności, wkładu własnego i podziału obciążenia. Działania te obejmują następujące transakcje zbycia, delewarowanie aktywów, procesy zarządzania zobowiązaniami (32) i działania mające na celu redukcję kosztów (33):
-
transakcje zbycia, które wygenerowały 3,3 mld EUR kapitału podstawowego Tier I:
10 września
Sprzedaż Goodbody Stockbrokers
10 listopada
Sprzedaż 23,9 % udziałów w M&T Corporation
11 lutego
Przeniesienie depozytów Anglo Irish Bank w kwocie 9 mld EUR do AIB
11 kwietnia
Sprzedaż 70,36 % udziałów w polskim podmiocie BZWBK
11 kwietnia
Sprzedaż 50,00 % udziałów w polskim podmiocie BZWBK Asset Management
11 maja
Sprzedaż 49,99 % udziałów w podmiocie Bulgarian American Credit Bank
11 sierpnia
Sprzedaż AIB International Financial Services
11 sierpnia
Sprzedaż AIB Jersey Trust
12 stycznia
AIB ogłasza decyzję o zakończeniu joint venture z Aviva Life Holdings Ireland Ltd
12 kwietnia
AIB ogłasza decyzję o zakończeniu działalności na Wyspie Man i wyspie Jersey
12 kwietnia
Zbycie działalności AIB Baltics
12 czerwca
Sprzedaż AIB Investment Managers
12 sierpnia
Sprzedaż udziałów w polskich funduszach rynku nieruchomości
-
przeniesienie aktywów o wartości 21,3 mld EUR do NAMA,
-
delewarowanie aktywów wynikające z PLAR 2011 w wysokości 20,5 mld EUR (wykonane w całości),
-
procesy zarządzania zobowiązaniami/odkup zadłużenia, dokonane odpowiednio w latach 2009, 2010 i 2011, wygenerowały 5,4 mld EUR kapitału podstawowego Tier I:
9 czerwca
Odkup kapitału hybrydowego Tier I + wkład kapitałowy w wysokości 1,1 mld EUR
10 marca
Odkup obligacji Tier II + wkład kapitałowy w wysokości 0,4 mld EUR
11 stycznia
Odkup obligacji Tier II + wkład kapitałowy w wysokości 1,5 mld EUR
11 lipca
Odkup obligacji Tier I i Tier II + wkład kapitałowy w wysokości 2,1 mld EUR
10 czerwca - 11 lutego
Seria odkupów obligacji Tier I i II EBS + wkład kapitałowy w wysokości 0,3 mld EUR
-
zamknięcie oddziałów (68 w Irlandii, 22 zamknięte placówki EBS, 22 oddziały AIB UK),
-
program wcześniejszych emerytur i dobrowolnych zwolnień: zmniejszenie o +/- 2 877 EPC (34) z dniem 31 grudnia 2013 r., przy planowanych dalszych odejściach,
-
całkowita wymiana na stanowiskach w Radzie i w kierownictwie wyższego szczebla (w porównaniu z profilem sprzed września 2008 r.),
-
zmiana orientacji biznesowej z ukierunkowaniem na Irlandię, z ofertą obejmującą usługi bankowości korporacyjnej i detalicznej.
2.6. PLAN RESTRUKTURYZACJI DLA BANKU (POŁĄCZONE AIB I EBS)
(51)
W dniu 28 września 2012 r. władze irlandzkie przedłożyły plan restrukturyzacji dla Banku obejmujący okres od 2012 r. do 2015 r. Władze irlandzkie wielokrotnie uaktualniały i uzupełniały ten plan, a okres restrukturyzacji został ostatecznie ustalony na lata 2014-2017.
(52)
Władze irlandzkie przedstawiły scenariusz bazowy, alternatywny scenariusz bazowy oparty na ostrożniejszych założeniach oraz scenariusz niekorzystny w celu zademonstrowania zdolności Banku do osiągnięcia długoterminowej rentowności.
(53)
Do końca okresu restrukturyzacji Bank planuje znów stać się solidną, rentowną i dobrze finansowaną instytucją o zdrowych wskaźnikach kapitałowych i bardziej tradycyjnym modelu biznesowym. Plan określa strategię biznesową, zgodnie z którą Bank jest mniejszą instytucją świadczącą pełny zakres usług, skupiającą swoją działalność przede wszystkim na Irlandii, w przeciwieństwie do zróżnicowanej międzynarodowo grupy świadczącej usługi finansowe, jaką był przed kryzysem. Struktura operacyjna Banku opiera się na trzech najważniejszych filarach - Domestic Core Bank, AIB UK (jednostka w Zjednoczonym Królestwie obejmująca działalność w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) oraz Financial Solutions Group, utworzonej w 2012 r.
(54)
Głównymi czynnikami kształtującymi przywrócenie rentowności Banku są:
a)
przekształcenie Banku w mniejszy podmiot o ulepszonym profilu finansowania, zorientowany przede wszystkim na Irlandię;
b)
poprawa poziomu rentowności dzięki zwiększeniu marż odsetkowych netto, działaniom zmierzającym do zmniejszenia kosztów i znacznie ograniczonym odpisom z tytułu utraty wartości;
c)
silny bufor kapitałowy.
2.6.1. Przypadek bazowy
2.6.1.1. Założenia makroekonomiczne i kluczowe prognozy finansowe
(55)
W przypadku bazowym zakłada się, że Produkt Krajowy Brutto („PKB”) w Irlandii wzrośnie o 2,2 % w 2014 r., a dynamika ta zwiększy się w latach 2015, 2016 i 2017 odpowiednio do 2,8 %, 3,2 % i 3,2 %. Oczekuje się, że PKB w Zjednoczonym Królestwie wzrośnie o 1,9 % w 2014 r., o 2,1 % w 2015 r., 2,5 % w 2016 r. i 2,5 % w 2017 r.
(56)
W okresie restrukturyzacji przewidywana jest poprawa zatrudnienia, według oczekiwanego wskaźnika wzrostu w wysokości 0,8 % w 2014 r., 1,5 % w 2015 r., 2 % w 2016 r. i 2 % w 2017 r.
(57)
Przewiduje się przywrócenie wzrostu w sektorze mieszkaniowym i budowlanym. Według prognoz ceny domów zwiększą się o 3 % w 2014 r., 3 % w 2015 r., 2,5 % w 2016 r. i 2,5 % w 2017 r.
(58)
Rezultatem planu restrukturyzacji Banku w ramach scenariusza bazowego są następujące prognozy finansowe:
Tabela 4
Wyniki finansowe i prognozy finansowe Banku w ramach scenariusza bazowego
Kluczowe wskaźniki finansowe
2012
Wartość rzeczywista
2013
Wartość rzeczywista
2014
Wg planu
2015
Wg planu
2016
Wg planu
2017
Wg planu
- Kapitał i aktywa ważone ryzykiem („RWA”)
-
Współczynnik kapitału Tier I („CT1”) czyli współczynnik kapitału podstawowego Tier I („CET1”) (%)
15,2 %
14,3 %
[10-20 %]
[10-20 %]
[10-20 %]
[10-20 %]
-
Bufor kapitałowy (mln EUR) w odniesieniu do 8 % CT1/CET1
5 133
3 934
[0-5 000]
[5 000-10 000]
[5 000-10 000]
[5 000-10 000]
-
RWA (mln EUR)
71 417
62 395
[55 000-65 000]
[55 000-65 000]
[55 000-65 000]
[55 000-65 000]
- Rentowność
-
marże odsetkowe netto - z wyłączeniem ELG (%)
1,22 %
1,37 %
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
-
Wskaźnik kosztów do dochodów
123 %
77 %
[60-70 %]
[50-60 %]
[45-55 %]
[45-55 %]
-
Zysk po opodatkowaniu (mln EUR)
(3 557)
(1 597)
[0-750]
[0-750]
[250-1 250]
[250-1 250]
-
Stopa zwrotu z kapitału własnego („ROE”) (35)
- 37,0 %
- 21,5 %
[0,5-10 %]
[0,5-10 %]
[5-15 %]
[5-15 %]
- Finansowanie
-
LDR
115 %
100 %
[95-120 %]
[95-120 %]
[95-120 %]
[95-120 %]
-
uzależnienie od EBC (% pasywów ogółem (36))
20 %
12 %
[10-20 %]
[ 10 %]
[ 10 %]
[ 10 %]
- Inne
-
Kredyty i zaliczki udzielone klientom brutto (mln EUR)
89 872
82 851
[70 000-80 000]
[65 000-75 000]
[65 000-75 000]
[65 000-75 000]
-
Aktywa ogółem (mln EUR)
122 501
117 734
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
-
EPC (liczbowo)
13 429
11 431
[10 000-15 000]
[8 000-13 000]
[8 000-13 000]
[8 000-13 000]
Źródło: Plan restrukturyzacji Banku i dodatkowe materiały przedłożone w dniu 10 stycznia 2014 r., sprawozdanie roczne AIB za 2013 r.
2.6.1.2. Główne czynniki kształtujące przywrócenie rentowności Banku
(i) mniejszy bank, skoncentrowany na działalności krajowej, z ulepszonym profilem finansowania
(59)
Dzięki znacznemu delewarowaniu aktywów niezwiązanych z podstawową działalnością (37) Bank zamierza stać się znacznie mniejszą instytucją w porównaniu z okresem poprzedzającym kryzys finansowy. Bank przeprowadził już znaczne delewarowanie w drodze zbycia kilku swoich jednostek, delewarowanie aktywów i przeniesienia aktywów związanych z „nieruchomościami wysokiego ryzyka” do NAMA (21,3 mld EUR), co pozwoliło mu na znaczne zmniejszenie sumy bilansowej. Łączna wartość aktywów grupy AIB uległa zmniejszeniu z 136,7 mld EUR na koniec 2011 r. do 117,7 mld EUR wg stanu na dzień 31 grudnia 2013 r. (co stanowi zmniejszenie o 14 %) (38).
(60)
Ten ważny program delewarowania/redukcji rozmiarów podjęty przez Bank, w połączeniu z rosnącą bazą depozytów klientów (od 2011 r.), przyczynił się do poprawy profilu finansowania Banku. Udział depozytów klientów w całości źródeł finansowania (tj. pasywa ogółem (39)) wzrósł z 49,7 % na koniec 2011 r. do 61,2 % na koniec 2013 r., natomiast wartość LDR zmniejszyła się ze 138 % na koniec 2011 r. do 100 % wg stanu na 31 grudnia 2013 r.
(61)
W okresie restrukturyzacji Bank przewiduje dalszy wzrost udziału depozytów klientów w całości źródeł finansowania (tj. pasywach ogółem), przy czym oczekuje się, że udział finansowania przez EBC ulegnie znacznemu zmniejszeniu w okresie planu restrukturyzacji, z 20 % w 2012 r. do [ 10 %] w 2017 r. (co oznacza spadek o 15-25 mld EUR), w wyniku połączenia prognozowanych niższych wolumenów kredytów (40), wykupu obligacji NAMA (41) oraz zwiększenia depozytów przez banki.
(62)
Bank stopniowo odzyskuje dostęp do rynku międzybankowego. W styczniu i wrześniu 2013 r. Bank wyemitował dwie obligacje Banku Hipotecznego, każda o wartości 500 mln EUR. W październiku 2013 r. Bank dokonał sekurytyzacji kart kredytowych o wartości 500 mln EUR, co stanowiło pierwszą w historii tego rodzaju sekurytyzację dokonaną przez irlandzki bank. W listopadzie 2013 r. Bankowi udało się dokonać emisji całkowicie niezabezpieczonego długu w kwocie 500 mln EUR z trzyletnim terminem zapadalności. Była to pierwsza transakcja Banku w zakresie zadłużenia niegwarantowanego od 2009 r. W marcu 2014 r. Bank wyemitował siedmioletnią obligację zabezpieczoną (Asset Covered Securities) o wartości 500 mln EUR. Jest to referencyjna publiczna obligacja zabezpieczona o najdłuższym okresie zapadalności wśród emisji AIB od 2007 r.
(63)
Jeśli chodzi o prognozowane wskaźniki płynności finansowej, biorąc pod uwagę dostępne na tym etapie informacje dotyczące składu wskaźnika pokrycia płynności („LCR”), który jest wciąż na etapie konsultacji na poziomie Unii Europejskiej (42), Bank przewiduje, że wskaźnik LCR w okresie restrukturyzacji znacznie przekroczy wymogi minimalne (zob. tabela 5).
Tabela 5
Wskaźniki płynności Banku
(%)
Wskaźniki płynności
2014
Wg planu
2015
Wg planu
2016
Wg planu
2017
Wg planu
LCR
[75-150]
[75-170]
[75-170]
[75-170]
Minimalny LCR ujęty w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013
60
70
80
Wskaźnik stabilnego finansowania netto
[70-120]
[70-120]
[70-120]
[70-120]
Źródło: plan restrukturyzacji Banku
(ii) wyższy poziom rentowności
(64)
Bank prognozuje, że odzyskanie rentowności nastąpi w 2014 r., a przewidywany zysk po opodatkowaniu wyniesie [0-750] mln EUR, wzrastając następnie do [250-1 250] mln EUR w 2017 r. Oczekuje się, że stopa zwrotu z kapitału własnego („ROE”) wyniesie [0,5-10 %] w 2014 r. i [5-15 %] w 2017 r. Zostanie to osiągnięte w następujący sposób.
(65)
Po pierwsze, plan restrukturyzacji przewiduje szereg działań, które mają doprowadzić do poprawy marż odsetkowych netto, z wyłączeniem kosztów ELG, z poziomu 1,22 % w 2012 r. do [1,5-2,25 %] w 2017 r. Działania te obejmują udzielenie nowych kredytów o wartości [20-30] mld EUR w latach 2014-2017 z wyższymi stopami procentowymi, dalszą poprawę w zakresie wyceny kredytów dziedziczonych (43) i dalsze ograniczanie kosztów produktów depozytowych do 2015 r. (zob. tabela 6). Ponadto prognozuje się, że proporcje aktywów Banku o niskiej rentowności (tj. kredytów hipotecznych indeksowanych i obligacji NAMA) do całości aktywów zmniejszą się w okresie restrukturyzacji z [20-30 %] w 2014 r. do [10-20 %] w 2017 r. w wyniku wykupu obligacji NAMA i amortyzacji portfela kredytów hipotecznych indeksowanych, w przypadku którego nie planuje się udzielania nowych kredytów.
Tabela 6
Prognozy Banku dotyczące ewolucji średniej stopy zwrotu z aktywów i pasywów
(%)
Średnia stopa zwrotu
2013
Wartość rzeczywista
2014
Wg planu
2015
Wg planu
2016
Wg planu
2017
Wg planu
Średnia stopa zwrotu - nowe kredyty
[3-7]
[3-7]
[3-7]
[3-7]
[3-7]
Średnia stopa zwrotu - kredyty dziedziczone
[2-5]
[2-5]
[2-5]
[2-5]
[2-5]
Średnia stopa zwrotu - całkowita wartość kredytów
2,74
[2-6]
[2-6]
[2-6]
[2-6]
Średnia stopa zwrotu - depozyty
(w tym rachunki bieżące)
- 1,54
[od - 0,5 do - 2,5]
[od - 0,5 do - 2,5]
[od - 0,5 do - 2,5]
[od - 0,5 do - 2,5]
Źródło: Plan restrukturyzacji Banku i dodatkowe materiały przedłożone w dniu 20 marca 2014 r.
(66)
Po drugie, rezygnacja z systemu ELG z dniem 28 marca 2013 r. przyniesie poprawę marż odsetkowych netto po uwzględnieniu kosztów ELG, ponieważ zmniejszone zostaną opłaty gwarancyjne na rzecz państwa. W 2012 r. wynosiły one 0,4 mld EUR i przewiduje się, że w 2017 r. wyniosą jedynie 8 mln EUR.
(67)
Po trzecie, w celu osiągnięcia trwałego, zrównoważonego zysku operacyjnego przed utworzeniem rezerw na wierzytelności nieściągalne Bank planuje dalsze zmniejszenie kosztów operacyjnych z 1,8 mld EUR w 2012 r. do [1,0-1,5] mld EUR w 2015 r. i [1,0-1,5] mld EUR w 2017 r. Dwie kluczowe inicjatywy leżące u podstaw tego prognozowanego zmniejszenia to program emerytur i dobrowolnych zwolnień oraz przegląd wynagrodzeń i świadczeń ogłoszone w 2012 r. W tym zakresie Bank prognozuje zmniejszenie liczby personelu o odpowiednio [20-40] % do 2015 r. i o [20-40] % do 2017 r. w stosunku do poziomów z 2012 r., co da całkowitą redukcję w wymiarze [2 000-5 000] pracowników.
(68)
I wreszcie, w odniesieniu do zysku operacyjnego po utworzeniu rezerw a przed uwzględnieniem zdarzeń nadzwyczajnych, Bank planuje znaczną redukcję rezerw z tytułu utraty wartości kredytów z 2,5 mld EUR w 2012 r. do [0-0,5] mld EUR w 2014 r. i [0-0,5] mld EUR w 2017 r., ponieważ plan zakłada ożywienie gospodarcze w Irlandii. AIB liczy, że ożywienie to spowoduje zmniejszenie liczby nowych kredytów, w przypadku których nie są wykonywane zobowiązania płatnicze. Plan zakłada również skuteczniejsze działania zarządzania kredytami, znajdujące odzwierciedlenie w utworzeniu grupy ds. rozwiązań finansowych (Financial Solution Group) i wdrożeniu strategii rozwiązywania problemów zaległości hipotecznych (Mortgage Arrears Resolution Strategy - MARS) (44). Działania te mają na celu poprawę skuteczności Banku w zakresie odzyskiwania należności kredytowych i restrukturyzacji i spowodują zwiększenie liczby kredytów „uleczonych”.
(iii) Utrzymanie silnego bufora kapitałowego
(69)
Bank spodziewa się utrzymać silny bufor kapitałowy w okresie restrukturyzacji przez zwiększenie zysków zatrzymanych i redukcję aktywów ważonych ryzykiem („RWA”). Bank planuje zwiększyć swój zysk, który zamierza zatrzymać w całości, przez zastosowanie działań opisanych w motywach 65-68. Oczekuje się, że RWA zmniejszą się o około [5-10] mld EUR w latach 2013 do 2016, zasadniczo w wyniku stałego zmniejszania portfela kredytów (w tym w wyniku odpisów, zrestrukturyzowanych kredytów ze stwierdzoną utratą wartości i amortyzacji kredytów), nowego sposobu traktowania aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego („DTA”) (45) i planowanego zastosowania przez Bank a) metody wewnętrznych ratingów (metoda „IRB”) do portfela kredytów EBS oraz b) zaktualizowanych modeli IRB do portfela kredytów AIB.
(70)
Co więcej, władze irlandzkie przekazały informację, że CBI w najbliższym czasie zmniejszy wymóg dotyczący minimalnego kapitału regulacyjnego (46) z 10,5 % do […] %, w wyniku czego bufor kapitałowy Banku zwiększy się o [0-5] mld EUR w 2014 r., przy czym pozostałe warunki nie ulegną zmianie. W związku z tym cel wynoszący 10,5 % ustalony przez CBI w listopadzie 2010 r. w kontekście analizy PCAR nie będzie już miał zastosowania.
(71)
Przy założeniu wymogu minimalnego kapitału regulacyjnego w wysokości 8 % kapitału podstawowego Tier I („CET1”) przez cały ten okres, prognozuje się, że bufor kapitałowy Banku wyniesie [0-5] mld EUR w 2014 r. i około [5-10] mld EUR w 2017 r. W przypadku progu kapitałowego w wysokości 5,5 % (47) bufor kapitałowy wyniósłby [5-10] mld EUR w 2014 r.
(72)
Ponadto Bank posiada instrumenty o charakterze kapitału warunkowego (48) (Contingent Capital Instruments - CoCos) o wartości 1,6 mld EUR, które w razie potrzeby można zamienić na akcje zwykłe. Przy uwzględnieniu CoCos bufor kapitałowy w 2014 r. wyniósłby [5-10] mld EUR przy założeniu wymogu minimalnego kapitału regulacyjnego w wysokości 8 % i [5-10] mld EUR przy założeniu progu kapitałowego w wysokości 5,5 %.
(73)
Dane liczbowe przewidziane dla CET1 w motywach 71 i 72 obejmują stosowne stopniowe obniżanie poziomu aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego (49). Uznane aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Banku, wynikające z nierozliczonych strat podatkowych, wynoszą 3,9 mld EUR na dzień 31 grudnia 2013 r.
2.6.2. Alternatywny scenariusz bazowy
(74)
W dniu 11 lutego 2014 r. Bank przedłożył Komisji alternatywny scenariusz bazowy („alternatywny przypadek bazowy”) przygotowany w oparciu o ostrożniejsze założenia w stosunku do scenariusza przypadku bazowego. Te ostrożniejsze założenia dotyczyły ewolucji RWA, wyników oceny bilansu (BSA) (50), wolumenu nowych kredytów, innego mieszanego systemu finansowania, wyższych kosztów finansowania i wyższych odpisów na rezerwy, co podsumowano w tabeli 7. Jeśli chodzi o założenia makroekonomiczne leżące u podstaw alternatywnego scenariusza bazowego, są one takie same jak założenia leżące u podstaw scenariusza bazowego opisanego w motywach 55 i 56.
Tabela 7
Alternatywny scenariusz bazowy: główne zmiany w założeniach w stosunku do scenariusza bazowego
Zmienna
Alternatywny scenariusz bazowy (zmiana w stosunku do scenariusza bazowego)
Aktywa ważone ryzykiem (RWA)
Ujmuje wyniki BSA, ale nie uwzględnia, ze względów ostrożnościowych, wpływu planowanego wdrożenia zarówno nowych, jak i zaktualizowanych modeli IRB, które oczekują na zatwierdzenie przez CBI (51). W wyniku tych dwóch zmian RWA zwiększyły się odpowiednio o [3-8] mld EUR, [3-8] mld EUR, [3-8] mld EUR i [3-8] mld EUR w stosunku do scenariusza bazowego na lata 2014, 2015, 2016 i 2017.
Rezerwy na utratę wartości kredytów
Zawiera pełne wyniki procedury BSA. W wyniku procedury BSA stwierdzono dodatkową potrzebę utworzenia rezerw w wysokości 1,1 mld EUR, z czego jedynie […] mld EUR ujęto w scenariuszu bazowym. Oznacza to, że rezerwy są o […] mld EUR wyższe w alternatywnym scenariuszu bazowym niż w scenariuszu bazowym w 2013 r. i odzwierciedlają bardziej liniowy spadek do poziomu sprzed kryzysu. Oznaczało to wyższy odpis na rezerwy w wysokości [500-1 000] mln EUR w 2014 r., [500-1 000] mln w 2015 r., [0-500] mln EUR w 2016 r. i [0-500] mln w 2017 r. w porównaniu ze scenariuszem bazowym.
Nowe kredyty
Uwzględnia fakt, że portfel kredytów komercyjnych, korporacyjnych i dla MŚP dla każdego roku prognoz jest ograniczony do wielkości przewidywanego wzrostu PKB. Oznacza to, że skumulowana nowa produkcja w okresie restrukturyzacji jest o [2-4] mld EUR mniejsza niż w scenariuszu bazowym. (Założenia dotyczące nowych kredytów zmieniają RWA odpowiednio o [0-3] mld EUR, [0-3] mld EUR, [0-3] mld EUR i [0-3] mld EUR na lata 2014, 2015, 2016 i 2017).
Mieszany system finansowania
Obejmuje wyższy odsetek (o 2 % do 3 %) finansowania długoterminowego do 2016 r. w stosunku do scenariusza bazowego.
Koszty finansowania
Uwzględnia fakt, że zmiana kosztów depozytów detalicznych lokat terminowych, depozytów MŚP i korporacyjnych jest ściślej związana ze zmianą na przewidywanej stopy bazowej EBC w porównaniu ze scenariuszem bazowym.
Źródło: Plan restrukturyzacji Banku i dodatkowe materiały przedłożone w dniach 11 lutego i 27 marca 2014 r.
(75)
Zgodnie z tymi ostrożniejszymi założeniami Bank nie odzyska rentowności do 2016 r., a przewidywany zysk po opodatkowaniu ma wynieść [0-750] mln EUR, wzrastając następnie do [250-1 250] mln EUR w 2017 r. Oczekuje się, że ROE wyniesie [0,5-10 %] w 2016 r. i [5-15 %] w 2017 r.
(76)
Przewiduje się, że bufor kapitałowy Banku wyniesie około [2-6] mld EUR w 2014 r. i [2-6] mld w 2017 r. przy założeniu wymogu minimalnego kapitału regulacyjnego w wymiarze 8 %. Przy uwzględnieniu CoCos, bufor kapitałowy w 2014 r. wyniósłby [3-8] mld EUR przy wymogach kapitałowych sięgających 8 % (i [3-8] mld EUR przy założeniu progu kapitałowego w wysokości 5,5 %).
Tabela 8
Prognozy finansowe Banku w ramach alternatywnego scenariusza bazowego
Kluczowe wskaźniki finansowe
2014
Wg planu
2015
Wg planu
2016
Wg planu
2017
Wg planu
- Kapitał i RWA
-
wskaźnik CT1 lub wskaźnik CET1 (%)
[10-20 %]
[10-20 %]
[10-20 %]
[10-20 %]
-
Bufor kapitałowy (mln EUR) w odniesieniu do 8 % CT1/CET1
[2 000-6 000]
[2 000-6 000]
[2 000-6 000]
[2 000-6 000]
-
Bufor kapitałowy (mln EUR) wobec 8 % CT1/CET1, w tym przekształcenie CoCos
[3 000-8 000]
[3 000-8 000]
[3 000-8 000]
[3 000-8 000]
-
RWA (mln EUR)
[55 000-65 000]
[55 000-65 000]
[55 000-65 000]
[50 000-60 000]
- Rentowność
-
marże odsetkowe netto - z wyłączeniem kosztów ELG (%)
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
[1,5-2,25 %]
-
Wskaźnik kosztów do dochodów
[60-70 %]
[60-70 %]
[50-60 %]
[45-55 %]
-
Zysk po opodatkowaniu (mln EUR)
[wartość ujemna 0-750 EUR]
[wartość ujemna 0-750 EUR]
[0-750]
[250-1 250]
-
ROE
[nieznaczący]
[nieznaczący]
[0,5-10 %]
[5-15 %]
- Finansowanie
-
LDR
[95-120 %]
[95-120 %]
[95-120 %]
[95-120 %]
- Inne
-
Kredyty i zaliczki udzielone klientom brutto (mln EUR)
[70 000-80 000]
[65 000-75 000]
[65 000-75 000]
[65 000-75 000]
-
Aktywa ogółem (mln EUR)
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
[100 000-150 000]
Źródło: Plan restrukturyzacji Banku i dodatkowe materiały przedłożone w dniach 11 lutego i 27 marca 2014 r.
2.6.3. Przypadek niekorzystny
(77)
Oczekuje się, że w przypadku niekorzystnym przedłożonym przez Bank PKB w Irlandii wzrośnie o 1 % w 2014 r., 1,5 % w 2015 r., 2,2 % w 2016 r. i 2,2 % w 2017 r. Wzrost zatrudnienia jest opóźniony do 2015 r., kiedy to oczekuje się jego wzrostu o 0,5 %, 1 % w 2016 r. i 1 % w 2017 r. Według prognoz ceny domów wzrosną o 1,2 % w 2014 r., 1,7 % w 2015 r., 1,9 % w 2016 r. i 1,9 % w 2017 r. Oczekuje się, że PKB w Zjednoczonym Królestwie wzrośnie o 0,8 % w 2014 r., 1 % w 2015 r., 1,5 % w 2016 r. i 1,5 % w 2017 r.
(78)
Przypadek niekorzystny opiera się na surowszych założeniach makroekonomicznych w stosunku zarówno do scenariusza bazowego, jak i do alternatywnego scenariusza bazowego. Niemniej alternatywny scenariusz bazowy przewiduje niższą rentowność i mniejszy bufor kapitałowy niż scenariusz niekorzystny ze względu na to, że założenia leżące u podstaw prognoz finansowych Banku dotyczące rozwoju jego działalności są surowsze w alternatywnym scenariuszu bazowym niż w scenariuszu niekorzystnym.
(79)
Przewiduje się, że przychody z działalności operacyjnej Banku w przypadku niekorzystnym wzrosną z [1-3] mld EUR w 2014 r. do [1-3] mld EUR w 2017 r. Przewiduje się, że przychody z działalności operacyjnej przed dokonaniem odpisów wzrosną z [0-1] mld EUR w 2014 r. do [0,75-1,75] mld EUR w 2017 r. W przypadku niekorzystnym przewiduje się, że Bank odzyska rentowność w latach [2014-2016], przy zysku przed opodatkowaniem w wysokości [0-750] mln EUR.
(80)
Według prognoz wskaźnik kosztów do dochodów wzrośnie z [60-70 %] w 2014 r. do [45-55] % w 2017 r.
(81)
Przewiduje się, że w przypadku niekorzystnym wskaźniki CET1 Banku wyniosą [10-20] % w 2014 r., [10-20] % w 2015 r., [10-20] % w 2016 r. i [10-20] % w 2017 r. Dawałoby to bufor kapitałowy w wysokości [3-8] mld EUR w 2014 r., [3-8] mld EUR w 2015 r., [3-8] mld EUR w 2016 r. i [3-8] mld EUR w 2017 r., przy założeniu wymogu minimalnego kapitału regulacyjnego w wymiarze 8 %.
2.7. HARMONOGRAM SPŁAT
(82)
Przed końcem okresu restrukturyzacji Bank rozpocznie spłatę pomocy państwa w drodze wypłaty dywidendy lub innych środków, pod warunkiem że posiada co najmniej 1-4 % nadwyżki kapitału powyżej minimum regulacyjnego dla wskaźnika CET1 (zgodnie z w pełni wdrożonym pakietem Bazylea III), w sposób określony przez CBI na dzień 31 grudnia 2016 r. Zwrócona kwota będzie równa nadwyżce ponad minimum regulacyjne dla wskaźnika CET1 plus 1-4 %.
(83)
Aby ułatwić tę spłatę, Bank nie podejmie żadnych kroków, które spowodowałyby odpływ kapitału przed […], chyba że […].
(84)
Bank zastrzega sobie możliwość częściowego lub całkowitego przekształcenia akcji uprzywilejowanych NPRFC według wartości nominalnej do 13 maja 2014 r. i później wg 125 % ceny subskrypcyjnej, przed wyjściem (lub częściowym wyjściem) bądź w ramach takiego zdarzenia, w którym bierze udział państwo przy zaangażowaniu sektora prywatnego.
(85)
Co do zasady, Bank może zbyć należące do państwa CoCos w dowolnym czasie. Irlandia zobowiązała się jednak, że Bank dokona wykupu CoCos dopiero po ogłoszeniu wyników oceny jakości aktywów/testu warunków skrajnych („AQR/ST”) (52) dokonanej przez EBC i Europejski Urząd Nadzoru Bankowego („EUNB”) oraz z zastrzeżeniem uzyskania zgody organów regulacyjnych.
2.8. ZOBOWIĄZANIA ZAPROPONOWANE PRZEZ IRLANDIĘ
(86)
Władze irlandzkie złożyły szereg zobowiązań, które Bank będzie wypełniał w okresie restrukturyzacji. Zobowiązania te dotyczą:
-
restrukturyzacji portfela kredytów hipotecznych oraz kredytów dla MŚP
-
realizacji ilościowych celów restrukturyzacji w zakresie restrukturyzacji/proponowania trwałych rozwiązań,
-
optymalna opcja restrukturyzacji będzie oparta na maksymalizacji wartości zaktualizowanej netto,
-
wartość nowych kredytów na rzecz […] jest ograniczona do […] w […] i […]. Wartość nowych kredytów może przekroczyć limity, pod warunkiem że łączne saldo zamknięcia kredytów brutto nie przekroczy odpowiednio […] pod koniec […] i […] pod koniec […],
-
zwrot pomocy państwa (w drodze dywidend, jeżeli współczynnik kapitałowy banku przekracza wymóg minimalnego kapitału regulacyjnego plus 1-4 %, od 2016 r.),
-
skrypty dłużne o charakterze kapitału warunkowego (CoCos, 1,6 mld EUR) nie zostaną wykupione przed ogłoszeniem wyników AQR/ST,
-
redukcja kosztów o [200-600] mln EUR do 2015 r. w porównaniu z 2012 r. i wskaźnik kosztów do dochodów w wysokości odpowiednio [45-65] % lub [50-70] %, jeżeli wzrost PKB wynosi poniżej 2 %,
-
ograniczenie ekspozycji na obligacje państwowe Irlandii do [10-20] mld EUR,
-
zobowiązania w zakresie postępowania, dotyczące ograniczania transakcji nabycia, marketingu i reklamy oraz sponsoringu w Irlandii, zakaz wypłaty dywidendy, zakaz wypłat kuponowych z tytułu istniejących instrumentów,
-
działania mające na celu zwiększenie konkurencji na irlandzkim rynku bankowym („środki otwarcia rynku” składające się z pakietu usług i pakietu mobilności klientów),
-
powołanie powiernika monitorującego do celów przestrzegania tych zobowiązań.
(87)
Irlandia zobowiązała się do zapewnienia pełnego wdrożenia planu restrukturyzacji przedłożonego dnia 28 września 2012 r., w wersji uzupełnionej, w tym wdrożenia zobowiązań szczegółowo określonych w załączniku.
3. DECYZJA O WSZCZĘCIU POSTĘPOWANIA DOTYCZĄCA EBS
(88)
W dniu 31 maja 2010 r. władze irlandzkie przedłożyły plan restrukturyzacji dla EBS. Komisja wszczęła szczegółowe postępowanie, ponieważ miała wątpliwości co do zgodności tego planu restrukturyzacji z rynkiem wewnętrznym. W szczególności Komisja wyraziła wątpliwości co do tego, czy:
(i)
plan restrukturyzacji jest stosowny do celu, jakim jest przywrócenie długoterminowej rentowności EBS;
(ii)
pomoc jest ograniczona do niezbędnego minimum;
(iii)
istnieją wystarczające środki mające na celu ograniczenie zakłóceń konkurencji.
(89)
Komisja stwierdziła, że prognozy finansowe w planie restrukturyzacji są niespójne i brak w nim wystarczających informacji na temat założeń makroekonomicznych w scenariuszu niekorzystnym. Ponadto Komisja miała wątpliwości co do założeń, na których opiera się kalkulacja EBS dotycząca zmiany kredytów hipotecznych w Irlandii w średnim okresie. Komisja pragnęła też uzyskać dodatkowe wyjaśnienie co do założeń EBS w odniesieniu do rynku depozytów korporacyjnych. Komisja była zdania, że plan restrukturyzacji EBS zbyt nisko szacuje poziom utraty wartości kredytów hipotecznych w przedmiotowym okresie i że brak w nim dokładnej analizy utraty wartości upłynnianego portfela kredytów komercyjnych. Wreszcie Komisja wyraziła wątpliwości dotyczące obliczania wskaźnika kosztów do dochodów EBS oraz kosztów finansowania z rynku międzybankowego w średnim okresie.
(90)
Jeśli chodzi o ograniczenie pomocy do niezbędnego minimum, Komisja zauważyła, że ma zbyt mało informacji, aby móc stwierdzić, czy wymóg ten będzie spełniony, ze względu na rozbieżność między celem dokapitalizowania a prognozami planu restrukturyzacji, w których określono, że EBS znacznie przekroczy wymóg minimalnego kapitału regulacyjnego.
(91)
Na koniec Komisja wyraziła wątpliwości co do tego, czy działania mające na celu ograniczenie zakłóceń konkurencji określone w planie są wystarczające. W szczególności Komisja skrytykowała fakt, że proponowane obniżenie sumy bilansowej jest znacznie mniejsze niż redukcja, jakiej Komisja zwykle oczekuje od banku, który otrzymał tak wysokie kwoty pomocy, zarówno w liczbach bezwzględnych, jak i względem aktywów ważonych ryzykiem.
(92)
Do Komisji wpłynęły uwagi EBS, który przekazał dodatkowe informacje na poparcie planu restrukturyzacji. Oprócz tego, obie zainteresowane strony przedstawiły swoje uwagi, które w dużej mierze potwierdziły wątpliwości Komisji co do stosowności proponowanych działań mających na celu rozwiązanie problemu zakłócania konkurencji i podziału obciążeń. Irlandia nie przedstawił żadnych uwag.
(93)
W lipcu 2011 r. EBS połączył się z AIB i stał się w pełni zintegrowaną jednostką zależną Banku. W wyniku tego EBS przestał istnieć jako niezależna jednostka. Dlatego też decyzja o wszczęciu postępowania odnosząca się do EBS jako niezależnej jednostki stała się nieskuteczna, a Komisja podjęła decyzję o niekontynuowaniu tego postępowania. Ponadto, ponieważ uwagi przedstawione przez EBS i obie zainteresowane strony odnoszą się do działań mających na celu rozwiązanie problemu zakłócania konkurencji i podziału obciążeń w ramach planu restrukturyzacji przedłożonego dla EBS, który nie będzie już realizowany, uwagi te nie mają znaczenia w odniesieniu do planu restrukturyzacji przedstawionego dla Banku (połączonych AIB i EBS), w związku z czym nie ma potrzeby, by Komisja badała je w ramach niniejszej decyzji. Zamiast tego w sekcji 5.2 niniejszej decyzji Komisja analizuje zgodność środków pomocy przyznanych pierwotnie na rzecz EBS, wraz ze środkami przyznanymi pierwotnie na rzecz AIB, a także środkami, które zostały przyznane na rzecz Banku, w świetle przedstawionego planu restrukturyzacji Banku, w tym rentowności Banku, ograniczenia pomocy do niezbędnego minimum oraz stosowności działań mających na celu ograniczenie zakłócenia konkurencji.
4. STANOWISKO WŁADZ IRLANDII
(94)
Irlandia akceptuje fakt, że środki stanowią pomoc państwa i jest zdania, że środki te są zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu, ponieważ są konieczne do zaradzenia poważnym zaburzeniom irlandzkiej gospodarki.
(95)
Zgodnie z opisem w sekcji 2.7 niniejszej decyzji Irlandia przyjęła szereg zobowiązań określonych szczegółowo w załączniku.
5. OCENA
5.1. ISTNIENIE POMOCY PAŃSTWA
(96)
W pierwszej kolejności Komisja musi zbadać, czy środki przyznane beneficjentom stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu. Zgodnie z tym przepisem pomoc państwa oznacza wszelką pomoc przyznawaną przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi.
(97)
Środek można uznać za pomoc państwa, jeżeli spełnione są poniższe warunki: (i) musi być finansowany z zasobów państwowych; (ii) musi zapewniać korzyść jego beneficjentowi; (iii) zapewniana korzyść musi mieć charakter selektywny; oraz (iv) musi zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem oraz może wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Ponieważ warunki te rozpatruje się łącznie, wszystkie z nich muszą być spełnione, aby dany środek mógł zostać uznany za pomoc państwa.
(98)
Komisja ustaliła już w poprzednich decyzjach (53), że warunki określone w art. 107 ust. 1 Traktatu zostały spełnione dla wszystkich środków pomocy na restrukturyzację wymienionych w tabeli 3 oraz że w związku z tym środki te stanowią pomoc w rozumieniu tego postanowienia. Komisja podtrzymuje ten pogląd i zwraca uwagę, że całkowita kwota pomocy w formie dokapitalizowania i środków na rzecz aktywów o obniżonej jakości została obliczona w wysokości 22,475 mld EUR. Kwota ta obejmuje dokapitalizowanie AIB i EBS oraz podmiotu powstałego w wyniku połączenia w kwocie 20,775 mld EUR, a także środki na rzecz aktywów o obniżonej jakości dla AIB w kwocie 1,7 mld EUR (kwota szacunkowa). Ponadto Komisja wzięła pod uwagę gwarancje na rzecz AIB i EBS (54).
(99)
Ponadto Komisja uważa, że umorzenie akcji uprzywilejowanych z 2009 r. (przed pierwszym terminem zapadalności lub po nim) oraz późniejszy ponowny zastrzyk tej samej kwoty w formie akcji zwykłych nie stanowi nowej pomocy. Komisja zatwierdziła już ten środek w decyzjach w sprawach N 241/09 i SA.32891 (N 553/10).
5.2. ZGODNOŚĆ Z RYNKIEM WEWNĘTRZNYM
5.2.1. Zastosowanie art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu
(100)
Zgodnie z art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu pomoc państwa może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym, jeżeli ma ona na celu „zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego”.
(101)
Pomimo powolnego ożywienia gospodarczego obserwowanego od początku 2013 r. Komisja w dalszym ciągu uważa, że wymogi dotyczące zatwierdzania pomocy państwa zgodnie z art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE są spełnione, ze względu na utrzymujące się napięcie na rynkach finansowych. W lipcu 2013 r. Komisja potwierdziła to stanowisko, przyjmując komunikat w sprawie stosowania od dnia 1 sierpnia 2013 r. reguł pomocy państwa w odniesieniu do środków wsparcia na rzecz banków w kontekście kryzysu finansowego (55).
(102)
CBI potwierdził już wcześniej, że Bank ma znaczenie systemowe dla rynku finansowego w Irlandii (56). Gdyby środki pomocowe na restrukturyzację nie zostały udzielone, organ nadzoru mógł zamknąć Bank, lub AIB i EBS przed połączeniem, z powodu naruszenia wymogów minimalnego kapitału regulacyjnego.
5.2.2. Ocena zgodności
(103)
Wszystkie środki określane jako pomoc państwa zostały przekazane w ramach restrukturyzacji Banku (podmiotu powstałego w wyniku połączenia). W komunikacie w sprawie restrukturyzacji określono zasady mające zastosowanie do przyznawania pomocy na restrukturyzację instytucjom finansowym w związku z obecnym kryzysem. Zgodnie z komunikatem w sprawie restrukturyzacji, aby zachować zgodność z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu, restrukturyzacja instytucji finansowej w kontekście obecnego kryzysu finansowego musi: (i) prowadzić do przywrócenia rentowności banku; (ii) obejmować dostateczny wkład własny wnoszony przez beneficjenta (podział obciążeń) i zapewnić ograniczenie pomocy do niezbędnego minimum; oraz (iii) obejmować wystarczające środki ograniczające zakłócenie konkurencji.
(104)
W swojej ocenie zgodności Komisja wykorzystała alternatywny scenariusz bazowy zaproponowany przez Bank, który opiera się na ostrożniejszych założeniach niż scenariusz bazowy.
Przywrócenie długoterminowej rentowności
(105)
Jak Komisja wskazała w komunikacie w sprawie restrukturyzacji, państwo członkowskie musi przedstawić kompleksowy plan restrukturyzacji ukazujący sposób przywrócenia danemu beneficjentowi długoterminowej rentowności bez udziału pomocy państwa, w rozsądnym okresie, a maksymalnie w ciągu pięciu lat. Zgodnie z pkt 13 komunikatu w sprawie restrukturyzacji bank osiąga długoterminową rentowność, jeżeli jest w stanie konkurować o kapitał na rynku na podstawie własnych osiągnięć zgodnie z odpowiednimi wymogami prawnymi. Aby tego dokonać, bank musi być w stanie pokryć wszystkie swoje koszty oraz wypracować odpowiednią stopę zwrotu z kapitału własnego z uwzględnieniem profilu ryzyka banku. Pkt 14 komunikatu w sprawie restrukturyzacji stanowi, że długoterminowa rentowność wymaga, aby każda otrzymana pomoc państwa została w określonym czasie zwrócona lub aby była odpłatna zgodnie z normalnymi warunkami rynkowymi, gwarantując w ten sposób wstrzymanie jakiejkolwiek dalszej pomocy państwa.
(106)
Władze irlandzkie przedłożyły plan restrukturyzacji, który określa strategię Banku w zakresie przywrócenia rentowności bez dalszej pomocy państwa poprzez skupienie się na: (i) przekształceniu Banku w mniejszą instytucję, skoncentrowaną na działalności w Irlandii, z ulepszonym profilem finansowania; (ii) zwiększonych poziomach rentowności dzięki zwiększeniu marż odsetkowych netto, podjęciu działań obniżających koszty i stopniowej redukcji odpisów z tytułu utraty wartości; oraz (iii) utrzymaniu silnego bufora kapitałowego.
(i) mniejsza instytucja, skoncentrowana na działalności w Irlandii, z ulepszonym profilem finansowania
(107)
Bank podjął już daleko idące środki restrukturyzacyjne, które doprowadziły do znacznego zmniejszenia sumy bilansowej w porównaniu z poziomami sprzed kryzysu, co było wynikiem niekontrolowanego wzrostu (118 mld EUR w 2013 r. w porównaniu z 136,7 mld EUR w 2011 r. (57)). Redukcję osiągnięto przede wszystkim dzięki transakcjom zbycia jednostek zagranicznych, przeniesieniu aktywów dotyczących „nieruchomości wysokiego ryzyka” do NAMA i delewarowania innych aktywów (58). W związku z tym bieżąca ekspozycja Banku w sektorze nieruchomości i budownictwa została zmniejszona i przewiduje się jej dalszy spadek w kategoriach względnych do końca okresu restrukturyzacji. Komisja jest zdania, że nowa strategia jest ostrożna i właściwa w środowisku pokryzysowym. W celu wzmocnienia swojej ostrożniejszej strategii biznesowej Bank zobowiązał się do ograniczenia udzielania kredytów dla […].
(108)
Bank wzmacnia również swój powrót do bardziej konserwatywnego tradycyjnego modelu bankowości, w którym będzie w znacznej mierze finansował portfel kredytów z depozytów klientów, przy planowanej wartości LDR wynoszącej poniżej [95-120] % na koniec okresu restrukturyzacji na podstawie alternatywnego scenariusza bazowego. Cel ten jest wynikiem ambitnego i dobrze zrealizowanego planu delewarowania i stosunkowo ostrożnych założeń dotyczących ewolucji wolumenu depozytów. Za czynnik pozytywny Komisja uznaje fakt, że projekty Banku nie są nadmiernie uzależnione od finansowania z rynku międzybankowego i instytucjonalnych źródeł finansowania, takich jak finansowanie z EBC, zgodnie z alternatywnym scenariuszem bazowym.
(ii) wyższe poziomy rentowności
(109)
W odniesieniu do przywrócenia rentowności, plan określa stosowny system planowanych działań. Nowe kredyty będą udzielane według wyższych stóp procentowych. Ponadto wycena kredytów i depozytów (dziedziczonych) zostanie w miarę możliwości ulepszona. Działania te, wraz z zakończeniem wnoszenia opłat gwarancyjnych z tytułu systemu ELG, umożliwią Bankowi stopniową poprawę jego marży odsetkowej netto.
(110)
Co więcej, planowane działania Banku, w szczególności program zwolnień pracowników (59) oraz przegląd wynagrodzeń i świadczeń, których celem jest zmniejszenie kosztów operacyjnych (o [200-600] mln EUR do 2015 r. w stosunku do poziomów z 2012 r.), pomogą mu w osiągnięciu bardziej zrównoważonego kosztu operacyjnego w świetle perspektyw/zdolności do generowania przychodów przez Bank. Działania te, w połączeniu z planowanym wzrostem dochodów, pomogą Bankowi znacznie zwiększyć wskaźnik kosztów do dochodów (prognozowany na [45-55] % w 2017 r. w porównaniu z 123 % w 2012 r.). W związku z tym Komisja z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Irlandii dotyczące redukcji kosztów operacyjnych Banku o [200-600] mln EUR do 2015 r. w porównaniu z 2012 r., a także zobowiązanie, że wskaźnik kosztów do dochodów nie przekroczy poziomu [45-65] % (chyba że wzrost PKB wyniesie poniżej 2 %, a w takim przypadku wskaźnik kosztów do dochodów nie przekroczy [50-70] %).
(111)
Bank przewiduje stopniowe zmniejszanie odpisów z tytułu utraty wartości w okresie restrukturyzacji w ramach alternatywnego scenariusza bazowego. Ta tendencja spadkowa jest uważana za właściwą ze względu na to, że: (i) oczekiwane ożywienie gospodarcze w Irlandii powinno zmniejszyć dynamikę pojawiania się nowych kredytów, w przypadku których nie są wykonywane zobowiązania płatnicze; (ii) prognozowany wzrost cen domów powinien ograniczyć zakres strat z tytułu kredytów hipotecznych; i (iii) wzmocnione działania zarządzania kredytami Banku (60) powinny przyspieszyć/poprawić egzekwowanie spłaty kredytów i restrukturyzację kredytów. W związku z tym Komisja z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie podjęte przez Irlandię w odniesieniu do jakościowych i ilościowych celów restrukturyzacji Banku dotyczących portfela kredytów hipotecznych oraz kredytów dla MŚP.
(112)
W alternatywnym scenariuszu bazowym Bank nie odzyska rentowności przed 2016 r. Niezależnie od wpływu odpisów z tytułu utraty wartości rentowność Banku jest strukturalnie słaba ze względu na duży portfel starszych aktywów o niskiej rentowności (kredyty hipoteczne indeksowane i obligacje NAMA). W związku z tym ROE będzie pozostawać na niskim poziomie do końca okresu restrukturyzacji, osiągając jedynie [5-15] % w 2017 r. Komisja uważa jednak, że Bank znajduje się na dobrej drodze do osiągnięcia bardziej konkurencyjnych poziomów ROE/rentowności w przyszłości, ponieważ nowe kredyty o wyższych marżach i poddane ponownej wycenie kredyty (dziedziczone) stopniowo zrekompensują wpływ, jaki te starsze aktywa o niskiej rentowności mają na rentowność. Dlatego oczekuje się, że rentowność będzie ulegać stopniowej poprawie.
(iii) silny bufor kapitałowy
(113)
Na koniec, za czynnik pozytywny Komisja uznaje fakt, że Bank jest dobrze skapitalizowaną instytucją, która posiada odpowiedni bufor kapitałowy do końca okresu restrukturyzacji. W alternatywnym scenariuszu bazowym Bank będzie utrzymywać bufor kapitałowy w wysokości [2-6] mld EUR w 2017 r. przy założeniu wymogu minimalnego kapitału regulacyjnego w wysokości 8 % (i [3-8] mld EUR przy założeniu progu w wysokości 5,5 %), co umożliwiłoby Bankowi wchłonięcie dalszych strat w razie niższego niż przewidywane ożywienia gospodarczego w Irlandii. Ponadto, w razie potrzeby, Bank dysponuje 1,6 mld CoCos na wzmocnienie swojej bazy kapitałowej. W tym względzie Irlandia podjęła zobowiązanie, że Bank dokona wykupu CoCos dopiero po upublicznieniu wyników AQR/ST.
(114)
Komisja przyjmuje do wiadomości, że Bank planuje umorzenie akcji uprzywilejowanych z 2009 r. (61) przed końcem okresu restrukturyzacji. Do dnia 13 maja 2014 r. umorzenie dokonywane jest według wartości nominalnej, po tej dacie wartość zostanie podwyższona o 25 %. Przewiduje się, że kwota wykupu akcji uprzywilejowanych będzie umorzona na rzecz państwa, które następnie niezwłocznie ponownie zainwestuje tę samą kwotę w formie kapitału własnego (akcje zwykłe) w Bank. W wyniku tego suma bilansowa Banku nie zmieni się. Jednak struktura kapitałowa Banku zostanie udoskonalona w świetle nowych zasad Bazylea III (62). Ponadto w wyniku tej transakcji udział państwa w Banku wzrośnie nieznacznie w porównaniu z obecnym poziomem wynoszącym 99,8 %.
(iv) wniosek
(115)
Inicjatywy podjęte już przez AIB (tj. delewarowanie, obniżki kosztów, poprawa profilu finansowania) połączone z inicjatywami planowanymi na cały okres restrukturyzacji w celu przywrócenia rentowności (np. nowe kredyty po wyższej cenie/ponowna wycena kredytów i depozytów dziedziczonych, dalsze redukcje kosztów personelu i wzmocnione działania z zakresu zarządzania kredytami (63)) są właściwe, biorąc pod uwagę charakter problemów finansowych Banku (64).
(116)
Plan restrukturyzacji wiarygodnie określa zatem właściwą strategię przywrócenia długoterminowej rentowności Banku. Połączenie działań opisanych powyżej wydaje się stosowne w celu zapewnienia przyszłej rentowności Banku bez dalszego udziału pomocy państwa.
(117)
Przywrócenie rentowności może jednak przeciągnąć się do końca okresu restrukturyzacji ze względu na starsze aktywa o niskiej rentowności. Dlatego też ROE Banku, w alternatywnym scenariuszu bazowym, pozostaje na stosunkowo niskim poziomie, nawet pod koniec okresu restrukturyzacji, lecz wykazuje umiarkowaną tendencję wzrostową.
(118)
Biorąc pod uwagę powyższe aspekty, Komisja stwierdza ogólnie, że plan restrukturyzacji Banku wiarygodnie wskazuje ścieżkę do przywrócenia jego długoterminowej rentowności.
Ograniczenie pomocy do minimum: wkład własny i podział obciążeń
(119)
Punkt 3 komunikatu w sprawie restrukturyzacji wskazuje, że w celu ograniczenia pomocy do minimum oraz w celu odniesienia się do kwestii zakłóceń konkurencji i pokusy nadużycia niezbędny jest odpowiedni wkład ze strony beneficjenta. W tym celu przewiduje, że: (i) należy ograniczyć kwotę pomocy; oraz (ii) niezbędne jest wniesienie znacznego wkładu własnego.
(120)
W komunikacie tym stwierdza się ponadto, że aby ograniczyć kwotę pomocy do minimum, do finansowania restrukturyzacji bank powinien w pierwszej kolejności wykorzystywać zasoby własne. Koszty związane z restrukturyzacją powinny być zatem ponoszone nie tylko przez państwo, ale także przez inwestorów banku. Cel ten jest osiągnięty w szczególności dzięki pokrywaniu strat dostępnym kapitałem.
(121)
Quasi-pełny podział obciążeń osiągnięto ze strony byłych właścicieli AIB. Akcjonariusze zostali wyparci i obecnie państwo jest właścicielem 99,8 % Banku. W związku z tym Komisja uważa, że zakres udziału w obciążeniach byłych właścicieli jest znaczący i odpowiedni.
(122)
W odniesieniu do posiadaczy zobowiązań podporządkowanych w 2009 i 2011 r. przeprowadzono szereg procesów zarządzania zobowiązaniami/odkupu zadłużenia, co dało 5,4 mld EUR kapitału podstawowego Tier I (odkup instrumentów w kapitale podstawowym Tier I i Tier II). Obecnie jedynie niewielka kwota zobowiązań podporządkowanych pozostaje w Banku (tj. około 34 mln EUR na dzień 31 grudnia 2012 r.) […]. Dlatego wierzyciele podporządkowani odpowiednio przyczynili się do ponoszenia kosztów restrukturyzacji.
(123)
Ponadto Bank znacznie przyczynił się do ponoszenia kosztów restrukturyzacji poprzez sprzedaż jednostek zależnych oraz udziałów (65). W ten sposób Bank wniósł wkład w wysokości 3,3 mld EUR kapitału podstawowego Tier I w celu ograniczenia pomocy do niezbędnego minimum.
(124)
Bank płaci stałe wynagrodzenie w wysokości 10 % z tytułu CoCos i 8 % z tytułu akcji uprzywilejowanych (w gotówce lub w drodze emisji nowych akcji zwykłych jako ekwiwalentu). Ponadto zastosowanie ma zwiększenie o 25 % wartości akcji uprzywilejowanych, jeśli Bank nie dokona ich odkupu do dnia 13 maja 2014 r. Komisja uznała to wynagrodzenie za odpowiednie, choć na niskim poziomie, w świetle trudnej sytuacji AIB/Banku (66).
(125)
W związku z powyższym Komisja stwierdza, że w planie restrukturyzacji przewiduje się odpowiedni wkład własny i podział obciążeń.
Środki mające na celu ograniczenie zakłóceń konkurencji
(126)
W pkt 4 komunikatu w sprawie restrukturyzacji zawarto wymóg, zgodnie z którym plan restrukturyzacji musi zawierać środki mające na celu ograniczenie zakłóceń konkurencji. Środki takie powinny odnosić się do zakłóceń na rynkach, na których beneficjent działa po restrukturyzacji. W tym przypadku należy zagwarantować, by potencjalne nowe podmioty mogły łatwo wejść na skoncentrowany irlandzki rynek bankowy w celu wzmocnienia konkurencji.
(127)
Bank zobowiązuje się do podjęcia w okresie od lipca 2014 r. do czerwca 2017 r. określonych środków stymulujących konkurencję, a mianowicie zapewnienia stosownym podmiotom konkurencyjnym (67) pakietu usług i pakietu mobilności klientów.
(128)
Celem pakietu usług jest redukcja kosztów wejścia na rynek lub kosztów rozwoju podmiotu konkurencyjnego. W szczególności beneficjent pakietu usług otrzyma wsparcie w zakresie kilku funkcji pomocniczych (takich jak rozrachunek, przetwarzanie transakcji papierowych) po koszcie przyrostowym Banku (koszty ponoszone bezpośrednio z tytułu tej usługi), a następnie może podjąć decyzję o inwestowaniu we własną infrastrukturę dopiero na późniejszym etapie, kiedy jego baza klientów będzie wystarczająco duża, by pokryć koszty stałe. Beneficjent ten będzie miał także dostęp do sieci bankomatów Banku po koszcie przyrostowym, dzięki czemu będzie mógł natychmiast zaoferować swoim klientom zasięg krajowy.
(129)
Pakiet mobilności klientów zredukuje koszty pozyskania klientów ponoszone przez beneficjentów tego pakietu. Beneficjenci będą kontaktować się z klientami Banku, za pośrednictwem Banku, i przedstawią im produkty alternatywne wobec ich rachunków bieżących, indywidualnych kart kredytowych, rachunków bieżących dla firm, kart kredytowych dla firm, kredytów hipotecznych i kredytów dla MŚP oraz przedsiębiorstw. Chociaż trudno jest przewidzieć, ilu klientów Banku zechce zmienić swoje produkty bankowe na produkty beneficjentów tego środka, podejście do klientów jest o wiele bardziej ukierunkowane i mniej kosztowne niż ogólne działania reklamowe.
(130)
Wyżej opisane środki stwarzają ramy stymulujące wejście nowych podmiotów na irlandzki rynek bankowy, a tym samym ograniczają zakłócenia konkurencji spowodowane pomocą udzieloną Bankowi.
(131)
Ponadto Komisja pozytywnie odnosi się do zobowiązań podjętych przez Irlandię w zakresie niektórych ograniczeń biznesowych w okresie restrukturyzacji, w szczególności ograniczenia w udzielaniu kredytów dla […] w […] i […]. Zakaz nabywania zagwarantuje również, że pomoc państwa nie zostanie wykorzystana do przejęcia podmiotów konkurencyjnych, ale będzie służyć zgodnie z przeznaczeniem, czyli do finansowania procesu restrukturyzacji. Ponadto Bank będzie przestrzegać zobowiązań w zakresie postępowania związanych z zakazem reklamy i sponsoringu (68).
Realizacja i monitorowanie
(132)
I wreszcie, w pkt 5 komunikatu w sprawie restrukturyzacji zawarto wymóg, aby Komisji udostępniano szczegółowe raporty okresowe, tak aby mogła ona zweryfikować, czy plan restrukturyzacji jest prawidłowo wdrażany.
(133)
Powołany zostanie powiernik ds. monitorowania, który będzie składać do Komisji regularne sprawozdania w sprawie wdrażania planu restrukturyzacji przez Bank i przestrzegania podjętych zobowiązań.
(134)
Biorąc pod uwagę zobowiązania, daleko idące środki restrukturyzacyjne wdrożone już przez Bank oraz w świetle stosowności wkładu własnego i podziału obciążeń określonych powyżej, Komisja uważa, że istnieją wystarczające gwarancje ograniczające ewentualne zakłócenia konkurencji pomimo dużej kwoty pomocy przyznanej AIB i EBS przed ich połączeniem oraz po tym fakcie.
5.3. STWIERDZENIE ISTNIENIA POMOCY I JEJ ZGODNOŚCI
(135)
Środki od „a” do „o” wymienione w tabeli 3 są uważane za pomoc na restrukturyzację w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu. W związku z podjętymi przez Irlandię zobowiązaniami Komisja stwierdza, że plan restrukturyzacji dla Banku jest zgodny z komunikatem w sprawie restrukturyzacji, pomoc na restrukturyzację jest ograniczona do niezbędnego minimum, a problem zakłóceń konkurencji jest wystarczająco rozwiązany. Pomoc na restrukturyzację jest zatem zgodna z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu. W związku z tym Komisja
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. Poniższe środki stanowią pomoc państwa zgodnie z art. 107 ust. 1 Traktatu:
-
środki przyznane na rzecz AIB
a)
gwarancje wynikające z systemu CIFS w wysokości do 133 mld EUR;
b)
gwarancje wynikające z systemu ELG w wysokości do 62,5 mld EUR;
c)
środek na rzecz ratowania aktywów (przeniesienia do NAMA w wysokości 20,4 mld EUR), stanowiący szacowaną kwotę pomocy w wysokości 1,6 mld EUR;
d)
dokapitalizowanie w formie akcji uprzywilejowanych w maju 2009 r. na kwotę 3,5 mld EUR;
e)
dokapitalizowanie w formie nowego kapitału własnego w grudniu 2010 r. na kwotę 3,7 mld EUR;
f)
gwarancja państwa dla awaryjnego wsparcia płynnościowego do drugiego kwartału 2011 r. na kwotę [5-15 mld EUR].
-
środki przyznane na rzecz EBS
(g)
gwarancje wynikające z systemu CIFS w wysokości do 14,4 mld EUR;
(h)
gwarancje wynikające z systemu ELG w wysokości do 8,0 mld EUR;
(i)
środek na rzecz ratowania aktywów (przeniesienia do NAMA w wysokości 0,9 mld EUR), stanowiący szacowaną kwotę pomocy w wysokości 0,1 mld EUR;
(j)
dokapitalizowanie w formie specjalnych akcji inwestycyjnych w maju i grudniu 2010 r. na kwotę 0,625 mld EUR;
(k)
dokapitalizowanie poprzez dotację bezpośrednią w formie weksla własnego w grudniu 2010 r. na kwotę 0,25 mld EUR;
(l)
gwarancja państwa dla awaryjnego wsparcia płynnościowego na kwotę [0-5 mld EUR];
-
środki przyznane na rzecz Banku (podmiotu powstałego w wyniku połączenia)
(m)
dokapitalizowanie w formie akcji zwykłych w lipcu 2011 r. na kwotę 5 mld EUR;
(n)
dokapitalizowanie w formie skryptów dłużnych o charakterze kapitału warunkowego w lipcu 2011 r. na kwotę 1,6 mld EUR;
(o)
dokapitalizowanie w formie wkładu kapitałowego w lipcu 2011 r. na kwotę 6,1 mld EUR.
2. Pomoc państwa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 Traktatu w świetle planu restrukturyzacji i zobowiązań określonych w załączniku.
Artykuł 2
Irlandia zapewnia pełne wdrożenie planu restrukturyzacji przedłożonego dnia 28 września 2012 r., z późniejszymi zmianami, a także zobowiązań określonych w załączniku.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja skierowana jest do Irlandii.
Sporządzono w Brukseli dnia 7 maja 2014 r.