SMĚRNICE EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY 2014/55/EU
ze dne 16. dubna 2014
o elektronické fakturaci při zadávání veřejných zakázek
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 114 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem (3),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
V členských státech v současné době existuje a používá se řada celosvětových, celostátních, regionálních i soukromých norem pro elektronickou fakturaci. Žádná z těchto norem nepřevažuje a většina z nich není navzájem interoperabilní.
(2)
Jelikož neexistuje žádná společná norma, členské státy v případě, kdy prosazují používání elektronických faktur při zadávání veřejných zakázek nebo toto používání povinně ukládají, volí vytvoření vlastního technického řešení založeného na vlastní vnitrostátní normě. V důsledku toho počet odlišných norem koexistujících v rámci všech členských států narůstá a je pravděpodobné, že poroste i do budoucna.
(3)
Velké množství norem, které nejsou interoperabilní, vede k nadměrné složitosti, právní nejistotě a dodatečným provozním nákladům pro hospodářské subjekty, které elektronické faktury v různých členských státech používají. Od hospodářských subjektů, které se chtějí účastnit přeshraničního zadávání veřejných zakázek, se tak často vyžaduje, aby se pokaždé, kdy vstoupí na nový trh, řídily novou normou elektronické fakturace. Odlišné právní a technické požadavky na elektronické faktury odrazují hospodářské subjekty od přeshraničního zadávání veřejných zakázek, a vytvářejí tak překážky přístupu na trh přeshraničního zadávání veřejných zakázek a překážky obchodu. Znemožňují tím využívání základních svobod, a mají proto přímý účinek na fungování vnitřního trhu.
(4)
Tyto překážky obchodu uvnitř Unie budou v budoucnu pravděpodobně dále narůstat, neboť vzhledem k tomu, že používání elektronických faktur při zadávání veřejných zakázek se v členských státech rozšiřuje nebo se stává povinným, vzniká čím dál více vnitrostátních a soukromých norem, které nejsou interoperabilní.
(5)
Překážky přeshraničního obchodu plynoucí z koexistence vícera souborů právních požadavků a technických norem v oblasti elektronické fakturace a ze skutečnosti, že tyto normy nejsou interoperabilní, by měly být odstraněny nebo zmírněny. K dosažení tohoto cíle by měla být vytvořena společná evropská norma pro sémantický datový model základních prvků elektronické faktury (dále jen „evropská norma pro elektronickou fakturaci“). Tato norma by měla stanovit a charakterizovat základní prvky, které musí elektronická faktura vždy obsahovat, a usnadnit tak zasílání a přijímání elektronických faktur mezi systémy založenými na různých technických normách. Za předpokladu, že stávající vnitrostátní technické normy nejsou s touto evropskou normou v rozporu, neměla by je tato norma nahrazovat ani omezovat jejich používání a rovněž by měla být zachována možnost pokračovat v jejich uplatňování souběžně s evropskou normou.
(6)
Zajištěním sémantické interoperability a zvýšením právní jistoty tato směrnice podpoří využívání elektronické fakturace při zadávání veřejných zakázek, čímž bude mít pro členské státy, veřejné zadavatele, zadavatele a hospodářské subjekty zásadní přínos z hlediska úspor, dopadu na životní prostředí a snížení administrativní zátěže.
(7)
Přínosy elektronické fakturace jsou maximalizovány, pokud lze vystavování, zasílání, předávání, příjem a zpracování faktur plně automatizovat. Z tohoto důvodu by za slučitelné s evropskou normou pro elektronickou fakturaci měly být považovány pouze strojově čitelné faktury, které může příjemce zpracovávat automaticky a digitálně. Pouhý obrázkový soubor by neměl být považován za elektronickou fakturu pro účely této směrnice.
(8)
Cílem interoperability je umožnit jednotnou prezentaci a zpracovávání informací mezi obchodními systémy bez ohledu na jejich technologii, použití nebo platformu. Úplnou interoperabilitou se rozumí schopnost být interoperabilní na třech odlišných úrovních: z hlediska obsahu faktury (úroveň sémantická), formátu nebo použitého jazyka (úroveň syntaktická) a způsobu předání faktury. Sémantickou interoperabilitou se rozumí, že elektronická faktura obsahuje určité nezbytné informace a je zachován přesný význam vyměňovaných informací, jemuž je jednoznačně porozuměno nezávisle na způsobu, jímž jsou tyto informace fyzicky ztvárněny nebo předány. Syntaktickou interoperabilitou se rozumí, že datové prvky jsou na elektronické faktuře uváděny v takovém formátu, který umožňuje jejich přímou výměnu mezi odesílatelem a příjemcem a automatické zpracování. Syntaktickou interoperabilitu lze zajistit jedním ze dvou způsobů, a sice použitím společné syntaxe nebo pomocí mapování různých syntaxí.
(9)
Na trhu se používá značné množství syntaxí. Syntaktická interoperabilita je stále častěji zajišťována pomocí mapování. Tento způsob je účinný, pokud faktura obsahuje všechny nezbytné datové prvky na sémantické úrovni a jejich význam je jednoznačný. Jelikož tomu tak ale často není, je třeba přijmout opatření k zajištění interoperability na sémantické úrovni. V zájmu dalšího zjednodušení používání elektronické fakturace a snížení nákladů by jedním z dlouhodobých cílů mělo být omezení počtu používaných syntaxí, pokud možno soustředěním se pouze na nejpoužívanější z nich.
(10)
Normalizace elektronické fakturace rovněž doplňuje snahy o podporu využívání elektronického zadávání zakázek, jak je odrážejí příslušná ustanovení směrnice Evropského parlamentu a Rady 2014/24/EU (4) a směrnice Evropského parlamentu a Rady 2014/25/EU (5).
(11)
Evropská rada v závěrech ze zasedání ve dnech 28. a 29. června 2012 a 24. října 2013 uvedla, že prioritou by měla být opatření zaměřená na další rozvoj přeshraničního elektronického obchodování a modernizaci veřejné správy, mimo jiné usnadněním přechodu k elektronické fakturaci a jejím urychleným zavedením.
(12)
Evropský parlament v usnesení ze dne 20. dubna 2012 poukázal na roztříštěnost trhu způsobenou různými vnitrostátními pravidly pro elektronickou fakturaci, vyzdvihl podstatné výhody, které elektronická fakturace nabízí, a zdůraznil význam právní jistoty, jasného technického prostředí a otevřených a interoperabilních řešení elektronické fakturace na základě společných právních požadavků, obchodních postupů a technických norem. Z těchto důvodů Evropský parlament vyslovil požadavek, aby se elektronická fakturace při zadávání veřejných zakázek stala do roku 2016 povinnou.
(13)
Evropské mnohostranné fórum pro elektronickou fakturaci (e-fakturaci) zřízené rozhodnutím Komise ze dne 2. listopadu 2010 (6) přijalo v říjnu 2013 jednomyslně doporučení týkající se využití sémantického datového modelu na podporu interoperability elektronické fakturace.
(14)
Tato směrnice by se měla použít na elektronické faktury přijímané veřejnými zadavateli a zadavateli a vystavované v rámci plnění zakázek, na něž se vztahuje směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/81/ES (7), směrnice Evropského parlamentu a Rady 2014/23/EU (8), směrnice 2014/24/EU nebo směrnice 2014/25/EU. Tato směrnice by se měla vztahovat pouze na elektronické faktury vystavené hospodářským subjektem, jemuž byla přidělena veřejná zakázka nebo koncese (hlavní dodavatel). Pokud však členské státy podle článku 71 směrnice 2014/24/EU a článku 88 směrnice 2014/25/EU stanoví přímou úhradu subdodavatelům, mělo by se v zadávací dokumentaci rovněž stanovit, zda se v souvislosti s platbami subdodavatelům má či nemá používat elektronická fakturace. Mělo by být jasně stanoveno, že pokud je zakázka zadána skupině hospodářských subjektů, vztahuje se tato směrnice na elektronické faktury vystavené skupinou jako takovou i jednotlivými hospodářskými subjekty.
(15)
Tato směrnice by se měla rovněž uplatnit, pokud koncese v souvislosti s platbou vyžaduje, aby hospodářský subjekt, kterému byla koncese udělena, vystavil fakturu. Pojem „koncesef“ je vymezen v čl. 5 bodu 1 směrnice 2014/23/EU. Předmětem udělování koncesí je zajištění stavebních prací nebo služeb prostřednictvím koncese, kdy protiplnění za tuto koncesi spočívá v právu požívat výnosů z daných stavebních prací nebo služeb nebo v tomto právu společně s platbou.
(16)
Tato směrnice podléhá článku 346 Smlouvy o fungování EU. Tato směrnice se nevztahuje na elektronické faktury vystavené na základě plnění (prohlášeného za utajené nebo doprovázeného zvláštními bezpečnostními opatřeními) zakázek, které jsou vyloučeny z oblasti působnosti směrnice 2014/23/EU podle čl. 10 odst. 6 uvedené směrnice, směrnice 2014/24/EU podle čl. 15 odst. 3 uvedené směrnice a směrnice 2014/25/EU podle čl. 24 odst. 3 uvedené směrnice. Za stejných podmínek by měla být v této směrnici stanovena výjimka pro elektronické faktury vystavené na základě plnění (prohlášeného za utajené nebo doprovázeného zvláštními bezpečnostními opatřeními) těchto zakázek, které spadají do oblasti působnosti směrnice 2009/81/ES.
(17)
Definice používané v této směrnici by měly být v souladu s jinými unijními právními předpisy v oblasti veřejných zakázek.
(18)
Komise by měla uplatňovat příslušná ustanovení nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1025/2012 (9) a o vypracování evropské normy pro elektronickou fakturaci požádat příslušnou evropskou normalizační organizaci. Podle příslušných ustanovení nařízení (EU) č. 1025/2012 se rozhodnutí Komise, kterým se taková žádost stanoví, přijímá přezkumným postupem podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (10).
(19)
Evropská norma pro elektronickou fakturaci by měla vycházet ze stávajících technických specifikací, které byly vypracovány v rámci evropských normalizačních organizací, jako jsou CEN (CWA 16356-MUG a CWA 16562-CEN BII), a měla by zohledňovat jiné příslušné technické specifikace vypracované v rámci mezinárodních normalizačních organizací, jako jsou UN/CEFACT (CII v. 2.0) a ISO (finanční faktura založená na metodice ISO 20022). Při plnění žádosti o vypracování normy by příslušná evropská normalizační organizace měla rovněž zohlednit výsledky rozsáhlých pilotních projektů prováděných v rámci programu na podporu politiky rámcového programu pro konkurenceschopnost a inovace a technické specifikace elektronické fakturace jakýchkoli jiných příslušných subjektů a organizací, které jsou podnikatelskou sférou hojně využívány. Evropská norma pro elektronickou fakturaci by zároveň měla být slučitelná se stávajícími normami provádění plateb, aby bylo možné platby automaticky zpracovávat.
(20)
Ve své žádosti určené příslušné evropské normalizační organizaci by Komise měla požadovat, aby evropská norma pro elektronickou fakturaci byla technologicky neutrální s cílem zabránit jakémukoli narušení hospodářské soutěže, aby byla slučitelná s příslušnými mezinárodními normami pro elektronickou fakturaci s cílem zabránit tomu, aby se dodavatelé ze třetích zemí potýkali s technickými překážkami pro přístup na trh, a usnadnit evropským dodavatelům zasílání elektronických faktur kupujícím ze třetích zemí, a aby byla v souladu se směrnicí Rady 2006/112/ES (11). Jelikož elektronické faktury mohou obsahovat osobní údaje, měla by Komise rovněž požadovat, aby evropská norma pro elektronickou fakturaci brala ohled na ochranu osobních údajů v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 95/46/ES (12) a na zásadu ochrany údajů již ve fázi návrhu, zásadu proporcionality a zásadu minimalizace údajů. Vedle těchto minimálních požadavků by Komise měla ve své žádosti určené příslušné evropské normalizační organizaci stanovit další požadavky na obsah evropské normy pro elektronickou fakturaci a lhůtu pro její přijetí.
(21)
Aby bylo zajištěno, že elektronickou fakturaci při zadávání veřejných zakázek mohou využívat i malé a střední podniky, měla by evropská norma pro elektronickou fakturaci umožňovat zavedení uživatelsky vstřícných systémů elektronické fakturace, tedy těch, které jsou snadno srozumitelné a snadno použitelné. V této souvislosti je rovněž třeba zohlednit skutečnost, že zejména malé a střední podniky, jakož i menší veřejní zadavatelé a zadavatelé mají omezený počet zaměstnanců a omezené finanční prostředky.
(22)
Evropská norma pro elektronickou fakturaci by měla být rovněž vhodná pro použití při obchodním styku mezi podniky. Aby mohly novou normu využívat i soukromé hospodářské subjekty ve vzájemných obchodních vztazích, měla by tedy Komise zajistit, aby norma nebyla vypracována tak, že by byla vhodná pouze pro použití v oblasti zadávání veřejných zakázek.
(23)
Faktury vydávané v různých hospodářských odvětvích mohou vyžadovat zahrnutí informací specifických pro dané odvětví. Součástí všech faktur by však měl být omezený počet společných standardních prvků. Přítomnost těchto prvků je nezbytná k ověření toho, zda faktura řádně zachycuje příslušné základní obchodní plnění, a k zajištění právní platnosti faktury. Seznam těchto prvků vyžadovaných pro účely DPH je stanoven ve směrnici 2006/112/ES. Evropská norma pro elektronickou fakturaci by proto měla být s tímto souborem prvků v souladu.
(24)
Evropská norma pro elektronickou fakturaci by měla vymezit sémantické datové prvky týkající se zejména komplementárních údajů o prodávajícím a kupujícím, identifikátorů procesu, atributů faktury, fakturačních položek, informací o dodání, údajů o platbě a platebních podmínek. Základní prvky elektronické faktury by měla obsahovat každá elektronická faktura. Tím by se zajistilo jasné a jednotné uplatňování elektronické fakturace.
(25)
Přestože odesílatel elektronické faktury by měl mít nadále možnost zaručit pravost původu a integritu obsahu faktury několika způsoby, včetně elektronickým podpisem, neměla by evropská norma pro elektronickou fakturaci v zájmu zajištění souladu se směrnicí 2006/112/ES jako jeden ze svých prvků obsahovat požadavek elektronického podpisu.
(26)
S cílem zabránit vzniku nadměrných nákladů a zátěže pro veřejné zadavatele a zadavatele by příslušná evropská normalizační organizace měla mít za úkol určit seznam omezeného počtu syntaxí splňujících evropskou normu pro elektronickou fakturaci. Tento seznam by neměl být součástí evropské normy pro elektronickou fakturaci. Takto určené syntaxe musí být již hojně a úspěšně používány hospodářskými subjekty a veřejnými zadavateli. V zájmu usnadnění a urychlení provedení v členských státech by příslušná evropská normalizační organizace měla být požádána, aby zajistila vhodné syntaktické vazby mezi evropskou normou pro elektronickou fakturaci a všemi syntaxemi uvedenými na seznamu. Syntaktické vazby jsou pokyny o způsobu, jakým by norma mohla být v jednotlivých syntaxích vyjádřena. Produkt této normalizace by měl doplnit evropskou normu pro elektronickou fakturaci a seznam syntaxí.
(27)
Za účelem usnadnění používání evropské normy pro elektronickou fakturaci by měla být Evropská normalizační organizace rovněž vyzvána, aby navrhla pokyny týkající se interoperability přenosu. Tyto pokyny by neměly být součástí evropské normy pro elektronickou fakturaci ani být závazné pro veřejné zadavatele a zadavatele.
(28)
Před zavedením evropské normy pro elektronickou fakturaci v členských státech by mělo být dostatečně otestováno její praktické používání. Toto posouzení by mělo být provedeno během vypracovávání normy. Měli by do něj být zapojeni koneční uživatelé a mělo by se zejména zaměřit na aspekty praktičnosti a uživatelské vstřícnosti a mělo by prokázat, že normu lze zavést nákladově efektivním a přiměřeným způsobem.
(29)
Pokud evropská norma pro elektronickou fakturaci a seznam syntaxí vyhovujících této normě, které vypracuje příslušná evropská normalizační organizace, splní požadavky obsažené v žádosti Komise podané evropské normalizační organizaci a pokud byla tato norma otestována, měly by být odkazy na evropskou normu pro elektronickou fakturaci a seznam syntaxí zveřejněny v Úředním věstníku Evropské unie.
(30)
Ustanovení této směrnice týkající se vypracování normy a dalších produktů normalizace jsou v souladu s příslušnými ustanoveními nařízení (EU) č. 1025/2012. S ohledem na specifika této směrnice je však vhodné stanovit, že rozhodnutí zveřejnit, nezveřejnit nebo zveřejnit s omezením odkazy na normu a seznam syntaxí se mají přijímat přezkumným postupem. Tím by však nemělo být dotčeno použití příslušných ustanovení nařízení (EU) č. 1025/2012 o formálních námitkách proti harmonizovaným normám.
(31)
Evropské normalizační organizace provádějí pravidelnou revizi a aktualizaci norem, aby odpovídaly technologickému vývoji. Vzhledem k rychlosti tohoto vývoje v odvětví informačních a komunikačních technologií by měla Komise rovněž mít možnost příslušnou evropskou normalizační organizaci požádat, aby provedla revizi a aktualizaci evropské normy pro elektronickou fakturaci s cílem zohlednit tento vývoj a zajistit i nadále interoperabilitu.
(32)
S cílem reagovat na technologický vývoj nebo požadavky trhu by měla mít Komise možnost přijmout prováděcí akt, kterým reviduje a aktualizuje seznam syntaxí. V případě složitějších úprav by Komise rovněž měla mít možnost příslušnou normalizační organizaci požádat, aby provedla revizi a aktualizaci seznamu syntaxí.
(33)
Komise by měla mít možnost revidovat již zveřejněný seznam syntaxí, považuje-li to za nezbytné k zajištění úplné a trvalé interoperability, k zohlednění technologického vývoje nebo k omezení počtu používaných syntaxí. Měla by při tom vzít v úvahu seznam syntaxí, které určila, revidovala a aktualizovala příslušná evropská normalizační organizace.
(34)
Po uplynutí lhůt pro provedení ve vnitrostátním právu stanovených v této směrnici by měly být veřejní zadavatelé a zadavatelé povinni přijímat a zpracovávat elektronické faktury, které vyhovují požadavkům evropské normy pro elektronickou fakturaci a kterékoli ze syntaxí uvedených na seznamu zveřejněném Komisí v Úředním věstníku Evropské unie. Veřejní zadavatelé a zadavatelé by tedy neměli odmítat elektronické faktury, které splňují výše uvedené podmínky, pouze z důvodu nesplnění požadavků (například vnitrostátních nebo odvětvových požadavků nebo doplňujících technických požadavků jakéhokoli druhu) jiných než těch, které jsou konkrétně stanoveny v této směrnici. Jiné závažné důvody pro odmítnutí, například důvody týkající se smluvních podmínek, by však touto povinností dotčeny být neměly. Veřejní zadavatelé a zadavatelé by v každém případě měli mít nadále možnost před zaplacením faktury ověřit, zda obsah elektronické faktury řádně zachycuje příslušné základní obchodní plnění (například zda je fakturovaná částka správná) a zda faktura byla zaslána správnému příjemci. Zákazem odmítnout elektronické faktury podle této směrnice není dotčena směrnice Evropského parlamentu a Rady 2011/7/EU (13).
(35)
Tato směrnice by měla ukládat povinnost přijímat a zpracovávat elektronické faktury pouze příjemcům, tj. veřejným zadavatelům, centrálním zadavatelům a zadavatelům. Touto směrnicí by nemělo být dotčeno právo odesílatele faktury rozhodnout se mezi vystavením faktury v souladu s evropskou normou pro elektronickou fakturaci, v souladu s vnitrostátními nebo jinými technickými normami nebo v papírové podobě. Tato směrnice by však členským státům neměla bránit ve stanovení toho, že v rámci zadávání veřejných zakázek by měly být vystavovány pouze elektronické faktury. Pokud se odesílatel rozhodne vystavit fakturu za použití evropské normy pro elektronickou fakturaci, měla by povinnost příjemce přijmout a zpracovat tuto fakturu platit pouze v případě, že je daná faktura vystavena v jedné ze syntaxí uvedených na seznamu syntaxí, který Komise zveřejnila v Úředním věstníku Evropské unie. Tím by neměla být dotčena možnost odesílatele využít služeb třetí osoby k převodu mezi jeho vlastní syntaxí a jednou ze syntaxí na daném seznamu.
(36)
Evropský inspektor ochrany údajů byl konzultován v souladu s čl. 28 odst. 2 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 45/2001 (14) a vydal dne 11. listopadu 2013 (15) stanovisko. Ve svém stanovisku zveřejnil doporučení k zajištění dostatečné ochrany údajů při uplatňování této směrnice. Tato doporučení by měla být zohledněna při vypracovávání evropské normy pro elektronickou fakturaci a při zpracovávání osobních údajů veřejnými zadavateli a zadavateli. Mělo by být zejména jasně stanoveno, že stávající zákony týkající se ochrany údajů platí rovněž v oblasti elektronické fakturace a že zveřejňování osobních údajů pro účely transparentnosti a odpovědnosti musí být ve vyváženém poměru s ochranou soukromí.
(37)
Jelikož směrnice 2006/112/ES obsahuje pravidla fakturace, včetně elektronické fakturace, je třeba vyjasnit její vztah k této směrnici. Tato směrnice sleduje odlišný cíl, má odlišnou oblast působnosti než směrnice 2006/112/ES, a proto nemá vliv na ustanovení uvedené směrnice týkající se používání elektronických faktur pro účely DPH. Článek 232 směrnice 2006/112/ES upravuje vztahy mezi obchodními partnery a jeho cílem je zajistit, aby s používáním elektronických faktur musel příjemce souhlasit. Tím by však nemělo být dotčeno právo členských států uložit veřejným zadavatelům a zadavatelům povinnost přijímat za určitých podmínek elektronické faktury.
(38)
Aby veřejní zadavatelé a zadavatelé mohli řádně připravit a přijmout technická opatření, která jsou v návaznosti na zavedení evropské normy pro elektronickou fakturaci a schválení seznamu syntaxí nezbytná pro dosažení souladu s touto směrnicí, a s ohledem na potřebu urychleného zavedení elektronické fakturace by se mělo považovat za opodstatněné stanovení lhůty pro provedení ve vnitrostátním právu v délce osmnácti měsíců od zveřejnění odkazu na evropskou normu pro elektronickou fakturaci a seznamu syntaxí v Úředním věstníku Evropské unie. Odchylně od této obecné lhůty pro provedení ve vnitrostátním právu by členské státy, s cílem usnadnit přijetí elektronické fakturace na straně některých veřejných zadavatelů, jako jsou místní a regionální veřejní zadavatelé a veřejné podniky, měly mít možnost odložit uplatňování této směrnice na veřejné zadavatele na nižší než ústřední úrovni a zadavatele na třicet měsíců od zveřejnění odkazu na evropskou normu pro elektronickou fakturaci a seznamu syntaxí v Úředním věstníku Evropské unie. Tato možnost odložit uplatňování požadavků této směrnice by se neměla vztahovat na centrální zadavatele.
(39)
S cílem usnadnit provádění požadavků této směrnice pro veřejné zadavatele a zadavatele by Komise měla zajistit, aby byly členské státy v plném rozsahu a pravidelně informovány o pokroku prací, které budou z hlediska vypracování normy a souvisejících produktů normalizace vykonávat příslušné evropské normalizační organizace. Členské státy by tak měly možnost provést nezbytné přípravné práce, s cílem dokončit provádění v rámci dohodnutých lhůt.
(40)
Vzhledem k tomu, že veřejní zadavatelé a zadavatelé budou moci přijímat elektronické faktury odpovídající i jiným normám než evropské normě pro elektronickou fakturaci, jakož i faktury papírové, nestanoví-li vnitrostátní právní předpisy jinak, nevytváří tato směrnice žádné dodatečné náklady ani zatížení podniků, včetně mikropodniků a malých a středních podniků ve smyslu doporučení Komise 2003/361/ES (16). Komise i členské státy by se dále měly vynasnažit, aby minimalizovaly náklady na evropskou normu pro elektronickou fakturaci pro její uživatele, zejména mikropodniky a malé a střední podniky, a usnadnily tak její přijetí v celé Evropské unii.
(41)
Členské státy by měly při provádění této směrnice zohledňovat potřeby malých a středních podniků i menších veřejných zadavatelů a zadavatelů a měly by všem veřejným zadavatelům, zadavatelům a dodavatelům poskytovat potřebnou podporu, aby mohli evropskou normu pro elektronickou fakturaci používat. Kromě toho by měla být stanovena opatření ke vzdělávání, zejména pro malé a střední podniky.
(42)
V zájmu usnadnění technických a procesních úprav, které musí všechny strany zapojené do zadávání veřejných zakázek provést, aby zajistily úspěšné provedení této směrnice, by členské státy měly v rámci možností zpřístupnit pomoc ze strukturálních fondů všem způsobilým veřejným zadavatelům, zadavatelům a malým a středním podnikům.
(43)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení této směrnice a sestavení, omezení a revize seznamu syntaxí by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením (EU) č. 182/2011. Prováděcí akty týkající se seznamu syntaxí by měly být přijímány přezkumným postupem, jelikož tyto akty slouží k usnadnění používání evropské normy pro elektronickou fakturaci a zajišťují interoperabilitu a rychlou reakci na technologický vývoj. Přezkumný postup by měl být rovněž používán k přijetí prováděcích aktů ohledně námitek proti evropské normě pro elektronickou fakturaci, neboť tyto akty by mohly mít důsledky pro povinnost přijímat a zpracovávat elektronické faktury.
(44)
Jelikož cílů této směrnice, totiž odstranění překážek trhu a obchodu vytvořených existencí odlišných vnitrostátních pravidel a norem a v zajištění interoperability, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jich může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje tato směrnice rámec toho, co je nezbytné pro dosažení těchto cílů,
PŘIJALY TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Oblast působnosti
Tato směrnice se použije na elektronické faktury vystavované na základě plnění zakázek, na něž se vztahuje směrnice 2009/81/ES, 2014/23/EU, 2014/24/EU nebo 2014/25/EU.
Tato směrnice se nevztahuje na elektronické faktury vystavované na základě plnění zakázek, které spadají do oblasti působnosti směrnice 2009/81/ES, pokud bylo zadání a plnění zakázky v souladu s platnými právními a správními předpisy členského státu prohlášeno za utajené nebo musí být doprovázeno zvláštními bezpečnostními opatřeními a pokud daný členský státy stanovil, že dotyčné základní zájmy nelze zaručit mírnějšími opatřeními.
Článek 2
Definice
Pro účely této směrnice se rozumí:
1)
„elektronickou fakturou“ faktura, která byla vystavena, předána a přijata ve strukturovaném elektronickém formátu, jenž umožňuje její automatizované a elektronické zpracování;
2)
„základními prvky elektronické faktury“ soubor zásadních informačních prvků, které musí elektronická faktura obsahovat, aby umožňovala přeshraniční interoperabilitu, včetně informací nezbytných k zajištění souladu s právními předpisy;
3)
„sémantickým datovým modelem“ strukturovaný a logicky vzájemně propojený soubor pojmů a jejich významů, které určují základní prvky elektronické faktury;
4)
„syntaxí“ strojově čitelný jazyk nebo dialekt jazyka použitý k vyjádření datových prvků obsažených v elektronické faktuře;
5)
„syntaktickými vazbami“ pokyny o způsobu, jakým by sémantický datový model pro elektronické faktury mohl být v jednotlivých syntaxích vyjádřen;
6)
„veřejnými zadavateli“ veřejní zadavatelé ve smyslu čl. 1 bodu 17 směrnice 2009/81/ES, čl. 6 odst. 1 směrnice 2014/23/EU a čl. 2 odst. 1 bodu 1 směrnice 2014/24/EU;
7)
„veřejnými zadavateli na nižší úrovni“ veřejní zadavatelé na nižší úrovni ve smyslu čl. 2 odst. 1 bodu 3 směrnice 2014/24/EU;
8)
„centrálním zadavatelem“ centrální zadavatel ve smyslu čl. 2 odst. 1 bodu 16 směrnice 2014/24/EU;
9)
„zadavateli“ zadavatelé ve smyslu čl. 1 bodu 17 směrnice 2009/81/ES, čl. 7 odst. 1 a 2 směrnice 2014/23/EU a čl. 4 odst. 1 směrnice 2014/25/EU;
10)
„mezinárodní normou“ mezinárodní norma ve smyslu čl. 2 odst. 1 písm. a) nařízení (EU) č. 1025/2012;
11)
„evropskou normou“ evropská norma ve smyslu čl. 2 odst. 1 písm. b) nařízení (EU) č. 1025/2012.
Článek 3
Vytvoření evropské normy
1. Komise požádá příslušnou evropskou normalizační organizaci, aby navrhla evropskou normu pro sémantický datový model základních prvků elektronické faktury (dále jen „evropská norma pro elektronickou fakturaci“).
Komise vznese požadavek, aby evropská norma pro elektronickou fakturaci splňovala alespoň tato kritéria:
-
byla technologicky neutrální,
-
byla slučitelná s příslušnými mezinárodními normami pro elektronickou fakturaci,
-
zohledňovala potřebu ochrany osobních údajů v souladu se směrnicí 95/46/ES, přístup ochrany údajů již od návrhu a zásady proporcionality, minimalizace údajů a omezení účelu,
-
byla soudržná s příslušnými ustanoveními směrnice 2006/112/ES,
-
umožňovala zavedení praktických, uživatelsky vstřícných a nákladově efektivních systémů elektronické fakturace,
-
zohledňovala zvláštní potřeby malých a středních podniků, jakož i veřejných zadavatelů na nižší úrovni a zadavatelů,
-
byla vhodná pro použití při obchodním styku mezi podniky.
Komise příslušnou evropskou normalizační organizaci požádá, aby poskytla omezený seznam syntaxí, které splňují evropskou normu pro elektronickou fakturaci, vhodné syntaktické vazby a pokyny týkající se interoperability předávání s cílem usnadnit používání takové normy.
Tyto žádosti se přijímají postupem stanoveným v čl. 10 odst. 1 až 5 nařízení (EU) č. 1025/2012.
Norma musí být v rámci svého vypracovávání příslušnou evropskou normalizační organizací ve lhůtě stanovené v odstavci 2 otestována z hlediska praktické použitelnosti pro konečného uživatele. Celkovou odpovědnost za toto testování nese Komise, která zajistí, aby během provádění testu byl brán zvláštní zřetel na dodržení kritérií praktičnosti, uživatelské vstřícnosti a případných nákladů na zavedení v souladu s odst. 1 druhým pododstavcem. Zprávu o výsledku testování předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě.
2. Pokud evropská norma pro elektronickou fakturaci vypracovaná v souladu se žádostí uvedenou v odstavci 1 splňuje požadavky, jež jsou v této žádosti uvedeny, a poté, co byla dokončena testovací fáze podle odst. 1 pátého pododstavce, zveřejní Komise odkaz na tuto normu v Úředním věstníku Evropské unie společně se seznamem omezeného počtu syntaxí vypracovaným v souladu s žádostí uvedenou v odstavci 1. Toto zveřejnění musí být dokončeno do 27. května 2017.
Článek 4
Formální námitky proti evropské normě
1. Má-li členský stát nebo Evropský parlament za to, že evropská norma pro elektronickou fakturaci a seznam syntaxí zcela nesplňují požadavky stanovené v čl. 3 odst. 1, uvědomí o tom Komisi a připojí podrobné vysvětlení; Komise poté rozhodne:
a)
zveřejnit, nezveřejnit nebo zveřejnit s omezením odkazy na evropskou normu pro elektronickou fakturaci a seznam syntaxí v Úředním věstníku Evropské unie;
b)
zachovat, zachovat s omezením nebo zrušit odkazy na evropskou normu pro elektronickou fakturaci a seznam syntaxí v Úředním věstníku Evropské unie.
2. Komise zveřejní na svých internetových stránkách informace o evropské normě pro elektronickou fakturaci a seznamu syntaxí, které byly předmětem rozhodování podle odstavce 1.
3. Komise vyrozumí příslušnou evropskou normalizační organizaci o rozhodnutí uvedeném v odstavci 1 a případně ji požádá o revizi dané evropské normy pro elektronickou fakturaci nebo seznamu syntaxí.
4. Rozhodnutí uvedená v odst. 1 písm. a) a b) tohoto článku se přijímají přezkumným postupem podle čl. 10 odst. 2.
Článek 5
Udržování a další vývoj evropské normy a seznamu syntaxí
1. V zájmu zohlednění technologického vývoje a zajištění plné a trvalé interoperability v elektronické fakturaci při zadávání veřejných zakázek může Komise:
a)
provádět aktualizace nebo revize evropské normy pro elektronickou fakturaci;
b)
provádět aktualizace nebo revize seznamu syntaxí, který zveřejnila v Úředním věstníku Evropské unie.
2. Pokud se Komise rozhodne přistoupit k opatření uvedenému v odst. 1 písm. a), podá žádost u příslušné evropské normalizační organizace. Tato žádost se podává postupem podle čl. 3 odst. 1 bez použití lhůt v něm stanovených.
3. Článek 4 se použije na každou aktualizaci nebo revizi provedenou v souladu s odst. 1 písm. a) tohoto článku.
4. Pokud se Komise rozhodne přistoupit k opatření uvedenému v odst. 1 písm. b), učiní tak přezkumným postupem podle čl. 10 odst. 2 nebo podáním žádosti u příslušné evropské normalizační organizace. Tato žádost se podává postupem podle čl. 3 odst. 1 bez použití lhůt v něm stanovených.
Článek 6
Základní prvky elektronické faktury
Základními prvky elektronické faktury jsou mimo jiné:
a)
identifikátory procesu a faktury;
b)
fakturační období;
c)
údaje o prodávajícím;
d)
údaje o kupujícím;
e)
údaje o plátci;
f)
údaje o daňovém zástupci prodávajícího;
g)
referenční číslo zakázky;
h)
informace o dodání;
i)
pokyny k platbě;
j)
informace o přeplatcích nebo nedoplatcích;
k)
informace o fakturačních položkách podle řádků;
l)
celkové fakturované částky;
m)
rozdělení DPH.
Článek 7
Přijetí a zpracování elektronických faktur
Členské státy zajistí, aby veřejní zadavatelé a zadavatelé přijímali a zpracovávali elektronické faktury, které splňují evropskou normu pro elektronickou fakturaci, na niž byl zveřejněn odkaz podle čl. 3 odst. 2, a odpovídají kterékoli ze syntaxí uvedených na seznamu zveřejněném podle čl. 3 odst. 2.
Článek 8
Ochrana údajů
1. Touto směrnicí není dotčeno platné právo Unie a vnitrostátní právo v oblasti ochrany údajů.
2. Nestanoví-li právní předpisy Unie nebo vnitrostátní právní předpisy jinak, a aniž jsou dotčeny výjimky a omezení podle článku 13 směrnice 95/46/ES, lze osobní údaje získané za účelem elektronické fakturace použít pouze k tomuto účelu nebo případně k účelům s ním slučitelným.
3. Aniž jsou dotčeny výjimky a omezení podle článku 13 směrnice 95/46/ES, členské zajistí, aby právní úprava zveřejňování osobních údajů shromážděných při elektronické fakturaci pro účely transparentnosti a určení odpovědnosti byla v souladu s účelem tohoto zveřejnění a se zásadou ochrany soukromí.
Článek 9
Používání elektronických faktur pro účely DPH
Touto směrnicí není dotčena směrnice 2006/112/ES.
Článek 10
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 11
Provedení do vnitrostátního práva
1. Členské státy přijmou, zveřejní a uplatňují právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 27. listopadu 2018. Jejich znění sdělí neprodleně Komisi.
2. Odchylně od odstavce 1 členské státy do osmnácti měsíců od zveřejnění odkazu na evropskou normu pro elektronickou fakturaci v Úředním věstníku Evropské unie přijmou, zveřejní a uplatňují předpisy nezbytné k dosažení souladu s povinností přijímat a zpracovávat elektronické faktury stanovenou v článku 7.
Členské státy mohou odložit uplatňování uvedené v prvním pododstavci nejdéle na třicet měsíců od zveřejnění odkazu na evropskou normu pro elektronickou fakturaci v Úředním věstníku Evropské unie, pokud jde o jejich veřejné zadavatele na nižší úrovni a zadavatele.
Po zveřejnění odkazu na evropskou normu pro elektronickou fakturaci zveřejní Komise v Úředním věstníku Evropské unie konečnou lhůtu pro uvedení předpisů podle prvního pododstavce v účinnost.
3. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních ustanovení vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 12
Přezkum
Komise přezkoumá účinky této směrnice na vnitřní trh a na využívání elektronické fakturace při zadávání veřejných zakázek a do tří let po uplynutí lhůty maximálního odkladu pro veřejné zadavatele na nižší úrovni, uvedené v čl. 11 odst. 2 druhém pododstavci, o tom podá zprávu Evropskému parlamentu a Radě. V případě potřeby ke zprávě připojí posouzení dopadů týkající se potřeby dalších opatření.
Článek 13
Vstup v platnost
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 14
Určení
Tato směrnice je určena členským státům.
Ve Štrasburku dne 16. dubna 2014.
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2014/55/UE
z dnia 16 kwietnia 2014 r.
w sprawie fakturowania elektronicznego w zamówieniach publicznych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (3),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Istnieją liczne globalne, krajowe, regionalne i zastrzeżone normy dotyczące faktur elektronicznych, które są obecnie stosowane w państwach członkowskich. Żadna z tych norm nie ma pozycji dominującej, a większość z nich nie jest interoperacyjna z innymi normami.
(2)
W sytuacji braku wspólnej normy, promując stosowanie faktur elektronicznych w zamówieniach publicznych lub czyniąc je obowiązkowym, państwa członkowskie decydują się na opracowanie własnych rozwiązań technicznych na podstawie odrębnych norm krajowych. W rezultacie liczba rozmaitych norm, które współistnieją w różnych państwach członkowskich, wzrasta i będzie prawdopodobnie nadal rosnąć w przyszłości.
(3)
Mnogość nieinteroperacyjnych norm prowadzi do nadmiernej złożoności, braku pewności prawa i dodatkowych kosztów operacyjnych dla wykonawców wykorzystujących faktury elektroniczne w różnych państwach członkowskich. Od wykonawców, którzy chcą prowadzić działalność w dziedzinie zamówień transgranicznych, często wymaga się spełnienia nowej normy dotyczącej fakturowania elektronicznego za każdym razem, gdy wchodzą na nowy rynek. Te rozbieżne wymogi prawne i techniczne dotyczące faktur elektronicznych zniechęcają wykonawców do podejmowania działalności w dziedzinie zamówień transgranicznych i tym samym stanowią bariery w dostępie do rynku w transgranicznych zamówieniach publicznych oraz przeszkody dla handlu. Ograniczają one podstawowe wolności, a tym samym wywierają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
(4)
Wspomniane przeszkody dla handlu wewnątrzunijnego mogą się w przyszłości zwiększyć, w miarę opracowywania kolejnych nieinteroperacyjnych norm krajowych i zastrzeżonych oraz w miarę upowszechniania w państwach członkowskich stosowania faktur elektronicznych w zamówieniach publicznych lub wprowadzania obowiązku stosowania takich faktur.
(5)
Należy usunąć lub ograniczyć przeszkody dla handlu transgranicznego wynikające ze współistnienia wielu wymogów prawnych i norm technicznych dotyczących fakturowania elektronicznego oraz z braku ich interoperacyjności. Aby osiągnąć ten cel, należy opracować wspólną normę europejską dotyczącą semantycznego modelu danych w zakresie podstawowych elementów faktury elektronicznej („norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego”). Norma ta powinna określać i opisywać podstawowe elementy, jakie faktura elektroniczna musi zawsze zawierać, co ułatwi wysyłanie i odbiór faktur elektronicznych między systemami wykorzystującymi różne normy techniczne. O ile obowiązujące krajowe normy techniczne nie są sprzeczne z normą europejską, nie powinny one zostać zastąpione ani ich wykorzystywanie ograniczone przez tę normę europejską; ich dalsze stosowanie powinno pozostać możliwe równolegle ze stosowaniem normy europejskiej.
(6)
Zapewniając interoperacyjność semantyczną oraz zwiększając pewność prawa, niniejsza dyrektywa będzie sprzyjać upowszechnianiu fakturowania elektronicznego w zamówieniach publicznych, umożliwiając tym samym państwom członkowskim, instytucjom zamawiającym, podmiotom zamawiającym i wykonawcom wytworzenie istotnych korzyści z punktu widzenia oszczędności, oddziaływania na środowisko i zmniejszenia obciążeń administracyjnych.
(7)
Korzyści płynące z fakturowania elektronicznego są maksymalizowane, gdy generowanie, wysyłanie, przesyłanie, odbiór i przetwarzanie faktury mogą zostać całkowicie zautomatyzowane. Z tego względu wyłącznie faktury odczytywane maszynowo, które mogą być przetwarzane automatycznie i cyfrowo przez odbiorcę, powinny być uznawane za zgodne z normą europejską dotyczącą fakturowania elektronicznego. Zwykłego pliku graficznego nie powinno się uznawać za fakturę elektroniczną na użytek niniejszej dyrektywy.
(8)
Celem interoperacyjności jest umożliwienie przedstawiania i przetwarzania informacji w spójny sposób pomiędzy systemami biznesowymi, niezależnie od wykorzystywanych przez nie technologii, aplikacji lub platform. Pełna interoperacyjność oznacza zdolność do współdziałania na trzech różnych poziomach: pod względem treści faktury (aspekt semantyczny), stosowanego formatu lub języka (aspekt syntaktyczny) i metody przesyłania. Interoperacyjność semantyczna oznacza, że faktura elektroniczna zawiera określoną ilość wymaganych informacji oraz że dokładne znaczenie wymienianych informacji jest zachowane i rozumiane jednoznacznie, niezależnie od sposobu, w jaki są one fizycznie przedstawiane lub przesyłane. Interoperacyjność syntaktyczna oznacza, że elementy danych faktury elektronicznej są przedstawione w formacie, który może być przedmiotem bezpośredniej wymiany między nadawcą a odbiorcą i który może być automatycznie przetwarzany. Interoperacyjność syntaktyczną można zapewnić w dwojaki sposób, mianowicie poprzez zastosowanie wspólnej syntaktyki lub poprzez mapowanie między różnymi syntaktykami.
(9)
W użytku jest duża liczba syntaktyk. Interoperacyjność syntaktyczną coraz częściej zapewnia się za pomocą mapowania. Metoda ta jest skuteczna, jeśli faktura zawiera wszystkie wymagane elementy danych na poziomie semantycznym, a ich znaczenie jest jednoznaczne. Z uwagi na to, że często wcale tak nie jest, niezbędne są działania służące zapewnieniu interoperacyjności na poziomie semantycznym. Aby jeszcze bardziej uprościć stosowanie fakturowania elektronicznego i obniżyć koszty, jednym z długofalowych celów powinno być ograniczenie liczby stosowanych syntaktyk, najlepiej poprzez skoncentrowanie się na syntaktykach, które są najpowszechniej używane.
(10)
Normalizacja fakturowania elektronicznego uzupełnia również działania służące wprowadzeniu elektronicznych zamówień publicznych, zgodnie ze stosownymi przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (4) i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE (5).
(11)
Rada Europejska w swoich konkluzjach z posiedzenia w dniach 28 i 29 czerwca 2012 r. i z dnia 24 października 2013 r. stwierdziła, że priorytetowo należy traktować środki mające na celu dalsze rozwijanie transgranicznego handlu elektronicznego oraz modernizację administracji publicznych, w tym poprzez ułatwianie przejścia do fakturowania elektronicznego i jego szybkie wdrożenie.
(12)
Parlament Europejski w swojej rezolucji z dnia 20 kwietnia 2012 r. zwrócił uwagę na rozdrobnienie rynku wynikające z krajowych przepisów dotyczących fakturowania elektronicznego, podkreślił znaczne korzyści płynące z fakturowania elektronicznego i wskazał na znaczenie pewności prawa, jasnego otoczenia technicznego oraz otwartych i interoperacyjnych rozwiązań w zakresie fakturowania elektronicznego w oparciu o wspólne wymogi prawne, procesy biznesowe i normy techniczne. Z tych względów Parlament Europejski wezwał do wprowadzenia do 2016 r. obowiązku fakturowania elektronicznego w zamówieniach publicznych.
(13)
Europejskie wielostronne forum na temat fakturowania elektronicznego (e-fakturowania), ustanowione na mocy decyzji Komisji z dnia 2 listopada 2010 r. (6), jednomyślnie przyjęło w październiku 2013 r. zalecenie w sprawie stosowania semantycznego modelu danych w celu wspierania interoperacyjności w zakresie fakturowania elektronicznego.
(14)
Niniejsza dyrektywa powinna mieć zastosowanie do faktur elektronicznych odbieranych przez instytucje zamawiające i podmioty zamawiające oraz wystawianych w związku z realizacją zamówień, do których zastosowanie ma dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE (7), dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE (8), dyrektywa 2014/24/UE lub dyrektywa 2014/25/UE. Niniejszą dyrektywą powinny być objęte wyłącznie faktury elektroniczne wystawione przez wykonawcę, któremu udzielono zamówienia publicznego lub koncesji (głównego wykonawcę). Niemniej jednak, w przypadku gdy państwa członkowskie wprowadzają przepisy dotyczące bezpośrednich płatności na rzecz podwykonawców zgodnie z art. 71 dyrektywy 2014/24/UE i art. 88 dyrektywy 2014/25/UE, rozwiązania określane w dokumentach zamówienia powinny zawierać zapisy dotyczące stosowania lub niestosowania fakturowania elektronicznego w odniesieniu do płatności na rzecz podwykonawców. Należy doprecyzować, że w przypadku gdy zamówienie jest udzielane grupie wykonawców, niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do faktur elektronicznych wystawionych zarówno przez grupę, jak i przez poszczególnych wykonawców.
(15)
Niniejsza dyrektywa powinna również mieć zastosowanie do umów koncesji obejmujących płatności wymagające wystawienia faktur przez wykonawców, którym udzielono koncesji. Termin „koncesje” zdefiniowano w art. 5 pkt 1 dyrektywy 2014/23/UE. Przedmiotem umów koncesji jest zamówienie na roboty budowlane lub usługi za pomocą koncesji, przyznającej w ramach wynagrodzenia prawo do eksploatacji obiektu budowlanego lub korzystania z usług lub przyznającej to prawo wraz z odpłatnością.
(16)
Niniejszą dyrektywę stosuje się z zastrzeżeniem art. 346 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do faktur elektronicznych wystawianych w związku z realizacją zamówień (które określono jako tajne lub którym towarzyszą szczególne środki bezpieczeństwa), które są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 2014/23/UE, dyrektywy 2014/24/UE i dyrektywy 2014/25/UE na mocy, odpowiednio, ich art. 10 ust. 6, art. 15 ust. 3 i art. 24 ust. 3. Na tych samych warunkach w niniejszej dyrektywie należy przewidzieć szczególne wyłączenie dla faktur elektronicznych wystawianych w związku z realizacją takich zamówień (które określono jako tajne lub którym towarzyszą szczególne środki bezpieczeństwa), które wchodzą w zakres stosowania dyrektywy 2009/81/WE.
(17)
Definicje stosowane w niniejszej dyrektywie powinny być zgodne z innymi przepisami Unii dotyczącymi zamówień publicznych.
(18)
Komisja powinna zastosować odpowiednie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 (9), aby zwrócić się z wnioskiem do odpowiedniej europejskiej organizacji normalizacyjnej o sporządzenie projektu normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego. Na mocy odpowiednich przepisów rozporządzenia (UE) nr 1025/2012 decyzja Komisji zawierająca taki wniosek podlega procedurze sprawdzającej, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (10).
(19)
Norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego powinna opierać się na istniejących specyfikacjach technicznych opracowanych w ramach prac europejskich organizacji normalizacyjnych, takich jak CEN (CWA 16356-MUG oraz CWA 16562-CEN BII); powinna również uwzględniać inne stosowne specyfikacje techniczne opracowane w ramach międzynarodowych organizacji normalizacyjnych, takich jak UN/CEFACT (CII wersja 2.0) oraz ISO (faktura finansowa oparta na metodologii określonej w normie ISO 20022). Wykonując wniosek o normalizację, stosowna europejska organizacja normalizacyjna powinna również uwzględniać wyniki wielkoskalowych projektów pilotażowych realizowanych na mocy Programu na rzecz wspierania polityki w ramach Programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji, a także specyfikacje techniczne dotyczące fakturowania elektronicznego określone przez inne stosowne podmioty i organizacje, powszechnie stosowane w biznesie. Norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego powinna również być zgodna z istniejącymi normami dotyczącymi płatności, aby umożliwić automatyczne przetwarzanie płatności.
(20)
W swoim wniosku do odpowiedniej europejskiej organizacji normalizacyjnej Komisja powinna zawrzeć wymóg, by norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego była technologicznie neutralna w celu uniknięcia ewentualnych zakłóceń konkurencji, by była ona zgodna z odpowiednimi międzynarodowymi normami dotyczącymi fakturowania elektronicznego w celu zapobieżenia sytuacjom, w których dostawcy z państw trzecich napotykają techniczne przeszkody w dostępie do rynku i w celu ułatwienia europejskim dostawcom przesyłania faktur elektronicznych nabywcom w państwach trzecich, a także by była zgodna z dyrektywą Rady 2006/112/WE (11). Ponieważ faktury elektroniczne mogą zawierać dane osobowe, Komisja powinna również zawrzeć wymóg, aby norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego miała wzgląd na ochronę danych osobowych zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 95/46/WE (12), a także na zasadę ochrony danych w fazie projektowania oraz zasady proporcjonalności i minimalizacji danych. Oprócz tych minimalnych wymogów, Komisja powinna określić w swoim wniosku do odpowiedniej europejskiej organizacji normalizacyjnej dalsze wymogi dotyczące treści normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego oraz termin jej przyjęcia.
(21)
W celu zapewnienia, by małe i średnie przedsiębiorstwa również mogły korzystać z fakturowania elektronicznego w zamówieniach publicznych, norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego powinna umożliwiać ustanawianie przyjaznych użytkownikowi systemów fakturowania elektronicznego, a mianowicie takich systemów, które łatwo zrozumieć i stosować. W tym względzie należy także wziąć pod uwagę fakt, że małe i średnie przedsiębiorstwa w szczególności, ale także mniejsze instytucje zamawiające i podmioty zamawiające dysponują ograniczonymi zasobami ludzkimi i finansowymi.
(22)
Norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego powinna być również odpowiednia do użytku w transakcjach handlowych między przedsiębiorstwami. W związku z tym, aby umożliwić prywatnym wykonawcom stosowanie nowej normy we wzajemnych transakcjach biznesowych, Komisja powinna zapewnić, by norma ta nie została opracowana w sposób, który sprawi, że będzie ona nadawać się do użytku jedynie w dziedzinie zamówień publicznych.
(23)
Faktury wystawiane w poszczególnych sektorach biznesowych mogą wymagać umieszczania informacji specyficznych dla tych sektorów. Niemniej jednak określona liczba wspólnych elementów standardowych powinna być zamieszczana we wszystkich fakturach. Obecność tych elementów jest nieodzowna do sprawdzenia, czy dana faktura właściwie odzwierciedla transakcję handlową leżącą u podstaw jej wystawienia, oraz do zapewnienia ważności faktury z prawnego punktu widzenia. Wykaz takich elementów wymaganych do celów VAT zawarty jest w dyrektywie 2006/112/WE. Norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego powinna być spójna z tym zestawem elementów.
(24)
Norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego powinna określać semantyczne elementy danych odnoszące się w szczególności do uzupełniających danych dotyczących sprzedawcy i nabywcy, identyfikatorów procesu, atrybutów faktury, szczegółów pozycji faktury, informacji na temat dostawy oraz szczegółów i warunków dotyczących płatności. Podstawowe elementy faktury elektronicznej powinny być ujęte w każdej fakturze elektronicznej. Zapewniłoby to jasne i jednolite stosowanie fakturowania elektronicznego.
(25)
Nadawca faktury elektronicznej powinien zachować możliwość zagwarantowania autentyczności pochodzenia i integralności treści faktury za pomocą kilku metod, w tym za pomocą podpisu elektronicznego, aby zapewnić zgodność z dyrektywą 2006/112/WE, jednak norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego nie powinna zawierać pośród swoich elementów wymogu stosowania podpisu elektronicznego.
(26)
W celu uniknięcia nadmiernych kosztów i obciążenia dla instytucji zamawiających i podmiotów zamawiających należy się zwrócić do odpowiedniej europejskiej organizacji normalizacyjnej o określenie wykazu zawierającego określoną liczbę syntaktyk, które są zgodne z normą europejską dotyczącą fakturowania elektronicznego. Wykaz ten nie powinien stanowić części normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego. Określone syntaktyki muszą już być powszechnie i z powodzeniem stosowane przez wykonawców i instytucje zamawiające. Aby ułatwić i przyspieszyć wdrażanie przez państwa członkowskie, odpowiednia europejska organizacja normalizacyjna powinna zostać poproszona o przedstawienie stosownych powiązań syntaktycznych między normą europejską dotyczącą fakturowania elektronicznego a wszystkimi syntaktykami określonymi w wykazie. Powiązania syntaktyczne są wytycznymi wskazującymi, w jaki sposób norma mogłaby być odwzorowana w poszczególnych syntaktykach. Ten dokument normalizacyjny powinien uzupełniać normę europejską dotyczącą fakturowania elektronicznego oraz wykaz syntaktyk.
(27)
Aby ułatwić stosowanie normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego, do europejskiej organizacji normalizacyjnej należy się również zwrócić o sporządzenie wytycznych na temat interoperacyjności transmisyjnej. Wytyczne te nie powinny stanowić części normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego ani być wiążące dla instytucji zamawiających i podmiotów zamawiających.
(28)
Przed wprowadzeniem w państwach członkowskich normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego należy wystarczająco przetestować praktyczne stosowanie normy. Ocena ta powinna zostać dokonana w trakcie przygotowywania normy. W ocenie tej powinni uczestniczyć użytkownicy końcowi, a powinna ona dotyczyć w szczególności aspektu funkcjonalności i aspektu przyjazności użytkownikowi; powinna także wykazać, że normę można wdrożyć w sposób oszczędny i proporcjonalny.
(29)
W przypadku gdy norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego oraz wykaz syntaktyk zgodnych z tą normą sporządzony przez odpowiednią europejską organizację normalizacyjną spełnią wymogi zawarte we wniosku Komisji do europejskiej organizacji normalizacyjnej, i w przypadku przetestowania tej normy, odniesienia do tej normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego i tego wykazu syntaktyk powinny zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
(30)
Przepisy dotyczące opracowania normy i pozostałych dokumentów normalizacyjnych określone w niniejszej dyrektywie są zgodne ze stosownymi przepisami rozporządzenia (UE) nr 1025/2012. Niemniej jednak, mając na uwadze specyfikę niniejszej dyrektywy, właściwe jest wprowadzenie przepisu, zgodnie z którym decyzje o opublikowaniu odniesień do normy i wykazu syntaktyk, o ich niepublikowaniu lub ich publikowaniu z ograniczeniami przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą. Powinno to jednak pozostać bez uszczerbku dla stosowania odpowiednich przepisów rozporządzenia (UE) nr 1025/2012 dotyczących formalnych zastrzeżeń do norm zharmonizowanych.
(31)
Europejskie organizacje normalizacyjne regularnie dokonują przeglądu i aktualizacji norm w celu uwzględnienia zmian technologicznych. Z uwagi na to, że w sektorze ICT takie zmiany następują szybko, Komisja powinna mieć również możliwość zwrócenia się do odpowiedniej europejskiej organizacji normalizacyjnej o przegląd i aktualizację normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego w celu uwzględnienia tych zmian i zapewnienia ciągłej interoperacyjności.
(32)
Dla zapewnienia odpowiedzi na zmiany technologiczne lub wymogi rynkowe Komisja powinna mieć możliwość przyjęcia aktu wykonawczego w celu dokonania przeglądu i aktualizacji wykazu syntaktyk. W przypadku bardziej złożonych dostosowań Komisja powinna mieć również możliwość zwrócenia się do odpowiedniej europejskiej organizacji normalizacyjnej o przegląd i aktualizację wykazu syntaktyk.
(33)
W przypadku gdy Komisja uzna to za konieczne w celu zapewnienia pełnej i bieżącej interoperacyjności, uwzględnienia zmian technologicznych lub ograniczenia liczby stosowanych syntaktyk, powinna mieć ona możliwość dokonania przeglądu opublikowanego już wykazu syntaktyk. W takiej sytuacji Komisja powinna wziąć pod uwagę wykaz syntaktyk określonych, poddanych przeglądowi i zaktualizowanych przez odpowiednią europejską organizację normalizacyjną.
(34)
Po upływie terminów transpozycji określonych w niniejszej dyrektywie instytucje zamawiające i podmioty zamawiające powinny być zobowiązane do odbioru i przetwarzania faktur elektronicznych spełniających normę europejską dotyczącą fakturowania elektronicznego oraz zgodnych z dowolną z syntaktyk ujętych w wykazie opublikowanym przez Komisję w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Instytucje zamawiające i podmioty zamawiające nie powinny zatem odrzucać faktur elektronicznych, które spełniają powyższe warunki, wyłącznie na takiej podstawie, że nie są one zgodne z wymogami (na przykład z wymogami krajowymi lub sektorowymi, bądź z dodatkowymi wymogami technicznymi dowolnego rodzaju) innymi niż wymogi konkretnie przewidziane w niniejszej dyrektywie. Obowiązek ten nie powinien mieć jednak wpływu na inne istotne przyczyny odmowy, takie jak przyczyny odnoszące się do warunków umownych. Przed uiszczeniem faktury instytucje zamawiające i podmioty zamawiające powinny każdorazowo zachować swobodę weryfikowania, czy treść faktury elektronicznej prawidłowo odzwierciedla transakcję handlową leżącą u podstaw jej wystawienia (na przykład, czy wartość faktury jest prawidłowa) oraz czy faktura została wystawiona na właściwego odbiorcę. Obowiązek nieodrzucania faktur elektronicznych zgodnie z niniejszą dyrektywą pozostaje bez uszczerbku dla dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE (13).
(35)
Niniejsza dyrektywa powinna zobowiązywać wyłącznie odbiorców faktury, tj. instytucje zamawiające, centralne jednostki zakupujące i podmioty zamawiające, do akceptowania i przetwarzania faktur elektronicznych. Niniejsza dyrektywa powinna pozostać bez uszczerbku dla prawa nadawcy faktury do wyboru pomiędzy przedłożeniem faktury zgodnie z normą europejską dotyczącą fakturowania elektronicznego, zgodnie z krajowymi lub innymi normami technicznymi lub w formie papierowej. Niemniej jednak niniejsza dyrektywa nie powinna uniemożliwiać państwom członkowskim nakazania, by w ramach zamówień publicznych można było przedkładać wyłącznie faktury elektroniczne. Jeżeli nadawca postanawia przedłożyć fakturę z wykorzystaniem normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego, obowiązek odbiorcy dotyczący odbioru i przetworzenia powinien mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy faktura jest wystawiona z użyciem jednej z syntaktyk ujętych w wykazie syntaktyk opublikowanym przez Komisję w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Powinno to pozostać bez uszczerbku dla skorzystania przez nadawcę z usług strony trzeciej w zakresie translacji z jego własnej syntaktyki na jedną z syntaktyk ujętych w wykazie.
(36)
Zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 45/2001 (14) zasięgnięto opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu 11 listopada 2013 r. (15). W opinii tej Europejski Inspektor Ochrony Danych opublikował zalecenia dotyczące zapewnienia odpowiedniej ochrony danych przy stosowaniu niniejszej dyrektywy. Zalecenia te należy uwzględnić przy opracowywaniu normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego oraz przy przetwarzaniu danych osobowych przez organy zamawiające i podmioty zamawiające. W szczególności należy wyjaśnić, że obowiązujące przepisy dotyczące ochrony danych mają zastosowanie również w dziedzinie fakturowania elektronicznego, a przy publikowaniu danych osobowych należy zachować odpowiednią równowagę pomiędzy wymogami przejrzystości i rozliczalności a ochroną prywatności.
(37)
Ponieważ dyrektywa 2006/112/WE zawiera przepisy dotyczące fakturowania, w tym fakturowania elektronicznego, należy doprecyzować jej związek z niniejszą dyrektywą. Niniejsza dyrektywa ma realizować inny cel, ma inny zakres stosowania niż dyrektywa 2006/112/WE, i w związku z tym nie ma ona wpływu na przepisy dotyczące stosowania faktur elektronicznych do celów VAT zawarte w dyrektywie 2006/112/WE. W szczególności art. 232 dyrektywy 2006/112/WE reguluje stosunki między stronami transakcji i ma na celu zapewnienie, by nadawca nie mógł narzucić odbiorcy stosowania faktur elektronicznych. Niemniej jednak powinno to pozostać bez uszczerbku dla prawa państw członkowskich do nałożenia na instytucje zamawiające i podmioty zamawiające obowiązku odbioru faktur elektronicznych na określonych warunkach.
(38)
Aby umożliwić instytucjom zamawiającym i podmiotom zamawiającym właściwe przygotowanie i podjęcie środków technicznych, które w następstwie ustanowienia normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego i zatwierdzenia wykazu syntaktyk są niezbędne do zapewnienia zgodności z niniejszą dyrektywą, a także z uwzględnieniem konieczności szybkiego wdrożenia fakturowania elektronicznego, należy uznać za uzasadnione ustalenie terminu transpozycji wynoszącego 18 miesięcy od opublikowania odniesienia do normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego i wykazu syntaktyk w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W drodze odstępstwa od tego ogólnego terminu transpozycji i w celu ułatwienia wprowadzenia fakturowania elektronicznego dla określonych instytucji zamawiających, takich jak lokalne i regionalne instytucje zamawiające i przedsiębiorstwa publiczne, państwa członkowskie powinny mieć możliwość odroczenia stosowania niniejszej dyrektywy w odniesieniu do instytucji zamawiających poniżej szczebla centralnego i podmiotów zamawiających do momentu upłynięcia 30 miesięcy od opublikowania odniesienia do normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego i wykazu syntaktyk w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Ta możliwość odroczenia stosowania wymogów niniejszej dyrektywy nie powinna mieć zastosowania do centralnych jednostek zakupujących.
(39)
Aby ułatwić instytucjom zamawiającym i podmiotom zamawiającym wdrożenie wymogów niniejszej dyrektywy, Komisja powinna zapewnić, aby państwa członkowskie były w pełni regularnie informowane o postępach prac dotyczących opracowywania normy i związanych z tym dokumentów normalizacyjnych, które to prace zostaną podjęte przez odpowiednią europejską organizację normalizacyjną. Powinno to pozwolić państwom członkowskim na podjęcie niezbędnych przygotowań z myślą o ukończeniu wdrażania w uzgodnionych terminach.
(40)
Ponieważ instytucje zamawiające i podmioty zamawiające będą mogły akceptować faktury elektroniczne, które spełniają normy inne niż norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego, jak również faktury papierowe, o ile nie przewidziano inaczej w przepisach krajowych, niniejsza dyrektywa nie nakłada żadnych dodatkowych kosztów ani obciążeń na przedsiębiorstwa, w tym przedsiębiorstwa mikro, małe i średnie w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE (16). Ponadto Komisja i państwa członkowskie powinny dołożyć wszelkich starań, by zminimalizować koszty normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego ponoszone przez jej użytkowników, w szczególności przez mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, aby ułatwić jej rozpowszechnianie w całej Unii Europejskiej.
(41)
W trakcie wykonywania niniejszej dyrektywy państwa członkowskie powinny uwzględnić potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw oraz mniejszych instytucji zamawiających i podmiotów zamawiających, oraz zaoferować wszystkim instytucjom zamawiającym, podmiotom zamawiającym i dostawcom niezbędne wsparcie, tak aby umożliwić stosowanie normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego. Ponadto należy zapewnić szkolenia, szczególnie dla małych i średnich przedsiębiorstw.
(42)
Aby ułatwić dostosowania techniczne i proceduralne, które muszą zostać wprowadzone przez wszystkie strony biorące udział w procesie zamówień publicznych w celu zapewnienia udanego wdrożenia niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie powinny w miarę możliwości udostępnić pomoc w ramach funduszy strukturalnych wszystkim kwalifikującym się instytucjom zamawiającym, podmiotom zamawiającym oraz małym i średnim przedsiębiorstwom.
(43)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszej dyrektywy należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie sporządzania, ograniczania i przeglądu wykazu syntaktyk. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011. Do przyjmowania aktów wykonawczych dotyczących wykazu syntaktyk należy stosować procedurę sprawdzającą z uwagi na to, że służą one ułatwieniu stosowania normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego oraz zapewniają interoperacyjność i szybką reakcję na zmiany technologiczne. Procedurę sprawdzającą należy również stosować do przyjmowania aktów wykonawczych w odniesieniu do zastrzeżeń wobec normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego z uwagi na fakt, że te akty wykonawcze mogłyby mieć skutki dotyczące obowiązku odbioru i przetwarzania faktur elektronicznych.
(44)
Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie usunięcie barier rynkowych i przeszkód dla handlu wynikających z istnienia różnych krajowych przepisów i norm oraz zapewnienie interoperacyjności nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
Zakres stosowania
Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do faktur elektronicznych wystawianych w związku z realizacją zamówień, do których stosuje się dyrektywę 2009/81/WE, dyrektywę 2014/23/UE, dyrektywę 2014/24/UE lub dyrektywę 2014/25/UE.
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do faktur elektronicznych wystawianych w związku z realizacją zamówień objętych zakresem stosowania dyrektywy 2009/81/WE, w przypadku gdy zamówienie i jego realizacja określone są jako tajne lub jeżeli muszą im towarzyszyć szczególne środki bezpieczeństwa zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi obowiązującymi w danym państwie członkowskim, oraz pod warunkiem, że dane państwo członkowskie stwierdziło, że odnośnych podstawowych interesów nie można zagwarantować przez mniej inwazyjne środki.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
1)
„faktura elektroniczna” oznacza fakturę, która została wystawiona, przesłana i odebrana w ustrukturyzowanym formacie elektronicznym, umożliwiającym jej automatyczne i elektroniczne przetwarzanie;
2)
„podstawowe elementy faktury elektronicznej” oznaczają zbiór podstawowych komponentów informacji, które faktura elektroniczna musi zawierać, aby umożliwić interoperacyjność transgraniczną, w tym informacje niezbędne do zapewnienia zgodności z przepisami prawa;
3)
„semantyczny model danych” oznacza uporządkowany i logicznie powiązany zestaw pojęć i ich znaczeń, które określają podstawowe elementy faktury elektronicznej;
4)
„syntaktyka” oznacza język lub dialekt odczytywany maszynowo, stosowany do przedstawienia elementów danych zawartych w fakturze elektronicznej;
5)
„powiązania syntaktyczne” oznaczają wytyczne wskazujące, w jaki sposób semantyczny model danych dotyczący faktury elektronicznej może być przedstawiany w różnych syntaktykach;
6)
„instytucje zamawiające” oznaczają instytucje zamawiające zgodnie z definicją zawartą w art. 1 pkt 17 dyrektywy 2009/81/WE, art. 6 ust. 1 dyrektywy 2014/23/UE i art. 2 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2014/24/UE;
7)
„instytucje zamawiające poniżej szczebla centralnego” oznaczają instytucje zamawiające poniżej szczebla centralnego zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 3 dyrektywy 2014/24/UE;
8)
„centralna jednostka zakupująca” oznacza centralną jednostkę zakupującą zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 16 dyrektywy 2014/24/UE;
9)
„podmioty zamawiające” oznaczają podmioty zamawiające zgodnie z definicją zawartą w art. 1 pkt 17 dyrektywy 2009/81/WE, art. 7 ust. 1 i 2 dyrektywy 2014/23/UE i art. 4 ust. 1 dyrektywy 2014/25/UE;
10)
„norma międzynarodowa” oznacza normę międzynarodową zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1025/2012;
11)
„norma europejska” oznacza normę europejską zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1025/2012.
Artykuł 3
Ustanowienie normy europejskiej
1. Komisja zwraca się do odpowiedniej europejskiej organizacji normalizacyjnej z wnioskiem o sporządzenie normy europejskiej dotyczącej semantycznego modelu danych dla podstawowych elementów faktury elektronicznej („norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego”).
Komisja nakłada wymóg, by norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego była zgodna z co najmniej następującymi kryteriami:
-
była technologiczne neutralna,
-
była zgodna z odpowiednimi normami międzynarodowymi dotyczącymi fakturowania elektronicznego,
-
miała wzgląd na potrzebę ochrony danych osobowych zgodnie z dyrektywą 95/46/WE, na podejście polegające na uwzględnieniu ochrony danych już w fazie projektowania oraz na zasady proporcjonalności, minimalizacji danych i celowości,
-
była zgodna ze stosownymi przepisami dyrektywy 2006/112/WE,
-
umożliwiała stworzenie praktycznych, przyjaznych użytkownikowi, elastycznych i oszczędnych systemów fakturowania elektronicznego,
-
uwzględniała szczególne potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw, jak również instytucji zamawiających poniżej szczebla centralnego i podmiotów zamawiających,
-
nadawała się do użycia w transakcjach handlowych między przedsiębiorstwami.
Komisja zwraca się do odpowiedniej europejskiej organizacji normalizacyjnej z wnioskiem o sporządzenie wykazu zawierającego ograniczoną liczbę syntaktyk, które są zgodne z normą europejską dotyczącą fakturowania elektronicznego, odpowiednie mapowanie syntaktyk oraz wytyczne na temat interoperacyjności transmisyjnej, aby ułatwić stosowanie takiej normy.
Wnioski przyjmuje się zgodnie z procedurą określoną w art. 10 ust. 1-5 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012.
W ramach prac nad opracowaniem normy przez odpowiednią europejską organizację normalizacyjną i w terminie określonym w ust. 2 odnośną normę testuje się pod kątem jej praktycznego stosowania przez użytkownika końcowego. Komisja zachowuje ogólną odpowiedzialność za testowanie i zapewnia, aby w trakcie przeprowadzania testu przedmiotem szczególnej uwagi było spełnienie kryteriów funkcjonalności i przyjazności użytkownikowi oraz ewentualne koszty wdrożenia zgodnie z ust. 1 akapit drugi. Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat wyników testu.
2. W przypadku gdy norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego, sporządzona zgodnie z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, spełnia zawarte w nim wymogi, a faza testowania zgodnie z ust. 1 akapit piąty została zakończona, Komisja publikuje odniesienie do tej normy w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, wraz z wykazem określonej liczby syntaktyk sporządzonym zgodnie z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1. Publikacja ta musi zostać zakończona do dnia 27 maja 2017 r.
Artykuł 4
Formalne zastrzeżenia do normy europejskiej
1. W przypadku gdy państwo członkowskie lub Parlament Europejski uznają, że norma europejska dotycząca fakturowania elektronicznego i wykaz syntaktyk nie spełniają w pełni wymogów określonych w art. 3 ust. 1, informują o tym Komisję, przedstawiając szczegółowe wyjaśnienie, a Komisja podejmuje decyzję o:
a)
opublikowaniu, niepublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej odniesień do danej normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego i danego wykazu syntaktyk lub ich opublikowaniu z ograniczeniami;
b)
utrzymaniu, utrzymaniu z ograniczeniami odniesień do danej normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego i danego wykazu syntaktyk w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub wycofaniu z niego tych odniesień.
2. Komisja publikuje na swojej stronie internetowej informacje na temat normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego i wykazu syntaktyk, które były przedmiotem decyzji, o której mowa w ust. 1.
3. Komisja informuje daną europejską organizację normalizacyjną o decyzji, o której mowa w ust. 1, oraz, w razie potrzeby, zwraca się z wnioskiem o zmianę danej normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego lub danego wykazu syntaktyk.
4. Decyzje, o których mowa w ust. 1 lit. a) i b) niniejszego artykułu, przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 10 ust. 2.
Artykuł 5
Utrzymanie i dalsze doskonalenie normy europejskiej i wykazu syntaktyk
1. W celu uwzględnienia zmian technologicznych oraz zapewnienia pełnej i bieżącej interoperacyjności w zakresie fakturowania elektronicznego w zamówieniach publicznych Komisja może:
a)
aktualizować lub zmieniać normę europejską dotyczącą fakturowania elektronicznego;
b)
aktualizować lub zmieniać wykaz syntaktyk publikowany przez Komisję w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
2. W przypadku gdy Komisja postanowi podjąć działanie, o którym mowa w ust. 1 lit. a), zwraca się z wnioskiem do odpowiedniej europejskiej organizacji normalizacyjnej. Wniosek ten składa się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 3 ust. 1, bez stosowania przewidzianych w tym przepisie terminów.
3. Art. 4 ma zastosowanie do wszelkich aktualizacji lub zmian dokonywanych zgodnie z ust. 1 lit. a).
4. W przypadku gdy Komisja postanowi podjąć działanie, o którym mowa w ust. 1 lit. b), czyni to zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 10 ust. 2, albo zwraca się z wnioskiem do odpowiedniej europejskiej organizacji normalizacyjnej. Wniosek taki składa się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 3 ust. 1, bez stosowania przewidzianych w tym przepisie terminów.
Artykuł 6
Podstawowe elementy faktury elektronicznej
Podstawowymi elementami faktury elektronicznej są między innymi:
a)
identyfikatory procesu i faktury;
b)
okres, którego faktura dotyczy;
c)
informacje dotyczące sprzedawcy;
d)
informacje dotyczące nabywcy;
e)
informacje dotyczące odbiorcy płatności;
f)
informacje dotyczące przedstawiciela podatkowego sprzedawcy;
g)
odniesienie do umowy;
h)
szczegółowe informacje dotyczące dostawy;
i)
instrukcje dotyczące płatności;
j)
informacje dotyczące kwot uznań lub potrąceń;
k)
informacje dotyczące poszczególnych pozycji faktury;
l)
łączne kwoty faktury;
m)
podział na stawki VAT.
Artykuł 7
Odbiór i przetwarzanie faktur elektronicznych
Państwa członkowskie zapewniają, aby instytucje zamawiające i podmioty zamawiające odbierały i przetwarzały faktury elektroniczne spełniające normę europejską dotyczącą fakturowania elektronicznego, do której to normy odniesienie zostało opublikowane na mocy art. 3 ust. 2, i zgodne z dowolną z syntaktyk ujętych w wykazie opublikowanym na mocy art. 3 ust. 2.
Artykuł 8
Ochrona danych
1. Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla mających zastosowanie przepisów unijnych i krajowych dotyczących ochrony danych.
2. O ile przepisy unijne lub krajowe nie stanowią inaczej i bez uszczerbku dla zwolnień i ograniczeń określonych w art. 13 dyrektywy 95/46/WE, dane osobowe uzyskane na użytek fakturowania elektronicznego mogą być wykorzystywane wyłącznie w tym celu lub w zgodnych z nim celach.
3. Bez uszczerbku dla zwolnień i ograniczeń określonych w art. 13 dyrektywy 95/46/WE, państwa członkowskie zapewniają, by warunki publikowania danych osobowych gromadzonych w związku z fakturowaniem elektronicznym - do celów przejrzystości i rozliczalności - były zgodne z celem takiej publikacji i z zasadą ochrony prywatności.
Artykuł 9
Stosowanie faktur elektronicznych do celów VAT
Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy 2006/112/WE.
Artykuł 10
Procedura komitetowa
1. Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 11
Transpozycja
1. Państwa członkowskie przyjmują, publikują i stosują przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy nie później niż dnia 27 listopada 2018 r. Niezwłocznie przekazują Komisji teksty tych przepisów.
2. W drodze odstępstwa od ust. 1 państwa członkowskie - nie później niż w terminie 18 miesięcy od opublikowania odniesienia do normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - przyjmują, publikują i stosują przepisy niezbędne do wykonania zawartego w art. 7 obowiązku dotyczącego odbioru i przetwarzania faktur elektronicznych.
Państwa członkowskie mogą odroczyć stosowanie, o którym mowa w akapicie pierwszym, w odniesieniu do swoich instytucji zamawiających poniżej szczebla centralnego i podmiotów zamawiających maksymalnie do momentu upłynięcia 30 miesięcy od opublikowania odniesienia do normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Przy publikowaniu odniesienia do normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego Komisja publikuje w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ostateczną datę wprowadzenia w życie środków, o których mowa w akapicie pierwszym.
3. Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł 12
Przegląd
Komisja dokonuje przeglądu skutków niniejszej dyrektywy dla rynku wewnętrznego, a także dla upowszechniania fakturowania elektronicznego w zamówieniach publicznych oraz przekazuje sprawozdanie na ten temat Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w terminie trzech lat od upływu terminu na maksymalne odroczenie ustalonego dla instytucji poniżej szczebla centralnego w art. 11 ust. 2 akapit drugi. W stosownych przypadkach sprawozdaniu towarzyszy ocena skutków dotycząca potrzeby dalszych działań.
Artykuł 13
Wejście w życie
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 14
Adresaci
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 16 kwietnia 2014 r.