PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 28. srpna 2013
o návrhu italského výnosu, kterým se stanoví postupy pro označování původu trvanlivého mléka, mléka UHT, pasterizovaného mléka ošetřeného mikrofiltrací a mléka pasterizovaného při vysoké teplotě
(oznámeno pod číslem C(2013) 5517)
(Pouze italské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2013/444/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2000/13/ES ze dne 20. března 2000 o sbližování právních předpisů členských států týkajících se označování potravin, jejich obchodní úpravy a související reklamy (1), a zejména na článek 19 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Postupem podle čl. 19 druhého pododstavce směrnice 2000/13/ES informovaly italské orgány Komisi dne 9. listopadu 2012 o návrhu výnosu, kterým se stanoví mimo jiné povinné požadavky pro označování trvanlivého mléka, mléka UHT, mléka ošetřeného mikrofiltrací a pasterizovaného a mléka pasterizovaného při vysoké teplotě.
(2)
Podle čl. 2 odst. 1 oznámeného výnosu musí být sterilizované trvanlivé mléko, mléko UHT, pasterizované mléko ošetřené mikrofiltrací a mléko pasterizované při vysoké teplotě v případě, že se jedná o mléko pocházející z jednoho či několika členských států Evropské unie nebo z třetích zemí, označeno zemí původu mléčné farmy, z níž ošetřené mléko pochází, nebo výrazem „EU“, či „třetí země“.
(3)
Směrnice 2000/13/ES harmonizuje pravidla upravující označování potravin tím, že stanoví jednak harmonizaci některých vnitrostátních předpisů a jednak opatření pro neharmonizované vnitrostátní předpisy. Rozsah harmonizace je definován v čl. 3 odst. 1 uvedené směrnice, který uvádí všechny údaje povinné pro označování potravin v souladu s články 4 až 17 a s výhradou odchylek v nich obsažených.
(4)
Podle čl. 3 odst. 1 bodu 8 směrnice 2000/13/ES je uvedení místa původu nebo provenience povinné „v těch případech, kdy by opomenutí tohoto údaje mohlo uvádět spotřebitele v omyl, pokud jde o skutečný původ nebo skutečnou provenienci potraviny“.
(5)
V čl. 4 odst. 2 směrnice 2000/13/ES se stanoví, že v případě určitých potravin mohou předpisy Unie, nebo pokud takové předpisy neexistují, vnitrostátní předpisy vyžadovat kromě údajů uvedených v čl. 3 odst. 1 zmíněné směrnice další povinné údaje.
(6)
Ustanovení čl. 18 odst. 2 směrnice 2000/13/ES umožňuje přijetí neharmonizovaných vnitrostátních předpisů, jestliže jsou oprávněné z jednoho z důvodů v něm uvedených, mimo jiné včetně ochrany veřejného zdraví a předcházení podvodům, a nejsou-li takového charakteru, že by znesnadnily používání definic a pravidel stanovených směrnicí 2000/13/ES. Z toho důvodu je nezbytné, aby byl v případech, kdy byly v některém členském státě navrženy vnitrostátní předpisy týkající se označování, posouzen jejich soulad s výše uvedenými požadavky a ustanoveními Smlouvy o fungování Evropské unie.
(7)
Italské orgány tvrdí, že oznámené opatření je nezbytné pro zajištění ochrany zájmů spotřebitele a zlepšení prosazování práva v souvislosti s prevencí a potíráním podvodů v potravinářství. Dále vysvětlují, že navzdory přesvědčení italských spotřebitelů není veškeré mléko uváděné v Itálii na trh tuzemského původu, a uvedení původu v označení je proto nutné, aby spotřebitel nebyl uveden v omyl. S ohledem na výše uvedené skutečnosti italské orgány tvrdí, že čl. 2 odst. 1 je s ohledem na čl. 3 odst. 1 bod 8 směrnice 2000/13/ES odůvodněný.
(8)
Ustanovení čl. 3 odst. 1 bodu 8 směrnice 2000/13/ES zavádí vhodný mechanismus ochrany proti riziku, že spotřebitel bude uveden v omyl v případech, kdy by z některých údajů mohl být vyvozen jiný než skutečný původ nebo provenience výrobku. Provozovatelé potravinářských podniků musí zajistit uvedení údajů o původu či provenienci na označení, pokud by opomenutí těchto údajů mohlo uvést spotřebitele v omyl. A je úkolem vnitrostátních orgánů pověřených prosazováním právních předpisů, aby zajistily dodržování této povinnosti.
(9)
Ustanovení čl. 2 odst. 1 oznámeného výnosu by znamenalo, že dané potraviny jsou vždy nabízeny způsobem, který uvádí italského spotřebitele v omyl ohledně jejich skutečného místa původu či provenience. V této souvislosti Komise poukazuje na skutečnost, že se působnost oznámeného výnosu nevztahuje na mléko s (velmi) omezenou trvanlivostí (syrové mléko, pasterizované mléko). Právě u těchto výrobků je ale pravděpodobné, že je spotřebitel bude považovat za výrobky italského původu.
(10)
Italské orgány kromě zmínky o nutnosti ochrany zájmů spotřebitele neposkytly dostatečné zdůvodnění, které by vedlo k závěru, že je nezbytné u výrobků uvedených v článku 1 oznámeného výnosu povinně uvádět původ nad rámec povinností stanovených v čl. 3 odst. 1 bodě 8 směrnice 2000/13/ES.
(11)
Italské orgány proto neprokázaly, že je uvedení původu, jak je stanoveno v oznámeném výnosu, nezbytné pro dosažení jednoho z cílů uvedených v čl. 18 odst. 2 směrnice 2000/13/ES.
(12)
Na základě těchto zjištění vydala Komise k výše zmíněným ustanovením oznámeného výnosu záporné stanovisko podle čl. 19 třetího pododstavce směrnice 2000/13/ES.
(13)
Italské orgány by se proto měly zdržet přijetí ustanovení čl. 2 odst. 1 oznámeného výnosu.
(14)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Italská republika nepřijme čl. 2 odst. 1 oznámeného výnosu, kterým se stanoví postupy pro označování původu trvanlivého mléka, mléka UHT, pasterizovaného mléka ošetřeného mikrofiltrací a mléka pasterizovaného při vysoké teplotě.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Italské republice.
V Bruselu dne 28. srpna 2013.
DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI
z dnia 28 sierpnia 2013 r.
dotycząca projektu włoskiego rozporządzenia w sprawie sposobów wskazywania pochodzenia mleka o długim okresie przydatności, mleka UHT, mleka pasteryzowanego mikrofiltrowanego i mleka pasteryzowanego w wysokiej temperaturze
(notyfikowana jako dokument nr C(2013) 5517)
(Jedynie tekst w języku włoskim jest autentyczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2013/444/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając dyrektywę 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (1), w szczególności jej art. 19,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 19 akapit drugi dyrektywy 2000/13/WE władze Włoch notyfikowały Komisji w dniu 9 listopada 2012 r. projekt rozporządzenia ustanawiającego między innymi wymogi dotyczące obowiązkowego etykietowania mleka o długim okresie przydatności, mleka UHT, mleka pasteryzowanego mikrofiltrowanego i mleka pasteryzowanego w wysokiej temperaturze.
(2)
Artykuł 2 ust. 1 notyfikowanego rozporządzenia stanowi, że na etykietach sterylizowanego mleka o długim okresie przydatności, mleka UHT, mleka pasteryzowanego mikrofiltrowanego i mleka pasteryzowanego w wysokiej temperaturze należy obowiązkowo umieszczać oznaczenie państwa gospodarstwa mleczarskiego, z którego pochodzi poddane obróbce mleko, lub oznaczenie „UE” albo „państwa trzecie” w przypadku pochodzenia mleka odpowiednio z jednego lub większej liczby państw członkowskich Unii Europejskiej albo z państw trzecich.
(3)
W dyrektywie 2000/13/WE dokonano harmonizacji przepisów regulujących etykietowanie środków spożywczych, przewidując z jednej strony harmonizację niektórych przepisów krajowych, a z drugiej strony ustalenia dotyczące niezharmonizowanych przepisów krajowych. Zakres harmonizacji określony jest w art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, zawierającym wykaz wszystkich danych szczegółowych, które należy obowiązkowo podawać przy etykietowaniu środków spożywczych zgodnie z art. 4-17 i z zastrzeżeniem znajdujących się w nich wyjątków.
(4)
Artykuł 3 ust. 1 pkt 8 dyrektywy 2000/13/WE stanowi, że podanie informacji odnoszących się do źródła lub pochodzenia jest obowiązkowe, „w przypadku gdy zaniechanie podania takich danych szczegółowych może w istotnym stopniu wprowadzać w błąd konsumenta co do prawdziwego źródła lub pochodzenia środka spożywczego”.
(5)
Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy 2000/13/WE stanowi, że w odniesieniu do określonych środków spożywczych mogą być wymagane inne dane szczegółowe poza wymienionymi w art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, przewidziane przepisami unijnymi lub, w przypadku ich braku, przepisami krajowymi.
(6)
W art. 18 ust. 2 dyrektywy 2000/13/WE zezwolono na przyjęcie niezharmonizowanych przepisów krajowych, o ile są one uzasadnione powodami wymienionymi w tymże ustępie, w tym m.in. ochroną zdrowia publicznego i zapobieganiem nadużyciom finansowym, pod warunkiem że te ostatnie przepisy nie maja takiego charakteru, który utrudniałby stosowanie definicji i zasad określonych w dyrektywie 2000/13/WE. Dlatego w przypadku gdy dane państwo członkowskie przedstawiło projekt krajowych przepisów w zakresie etykietowania, należy zbadać ich zgodność z wyżej wymienionymi wymogami oraz z postanowieniami Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
(7)
Władze Włoch utrzymują, że notyfikowany środek jest niezbędny, aby zapewnić ochronę interesów konsumentów oraz aby skuteczniej egzekwować zapobieganie i zwalczać nadużycia związane z żywnością. Wyjaśniają one, że wbrew przeświadczeniu włoskich konsumentów mleko wprowadzane do obrotu we Włoszech nie jest wyłącznie pochodzenia krajowego, a zatem wskazywanie pochodzenia na etykiecie stało się nieodzowne dla uniknięcia wprowadzania konsumentów w błąd. Z uwagi na powyższe względy władze Włoch utrzymują, że przepisy art. 2 ust. 1 są uzasadnione w świetle art. 3 ust. 1 pkt 8 dyrektywy 2000/13/WE.
(8)
Artykuł 3 ust. 1 pkt 8 dyrektywy 2000/13/WE wprowadza odpowiedni mechanizm chroniący konsumentów przed wprowadzeniem ich w błąd, w przypadku gdy niektóre elementy mogłyby wskazywać na źródło lub pochodzenie danej żywności inne od rzeczywistego. To na podmiotach działających na rynku spożywczym spoczywa obowiązek dopilnowania, by informacja o źródle lub pochodzeniu znalazła się na etykiecie, w przypadku gdy jej brak mógłby spowodować dezorientację u konsumenta; z kolei krajowe organy odpowiadające za egzekwowanie przepisów zobowiązane są zapewnić spełnienie tego obowiązku.
(9)
Z przepisów art. 2 ust. 1 notyfikowanego rozporządzenia wynikałoby, że artykuły spożywcze, których dotyczą te przepisy, są zawsze przedstawiane w taki sposób, iż powoduje to dezorientację włoskiego konsumenta co do ich rzeczywistego źródła lub miejsca pochodzenia. W tej kwestii Komisja zauważa, że zakres notyfikowanego rozporządzenia nie obejmuje mleka o (bardzo) ograniczonym okresie przydatności do spożycia (mleka surowego, mleka pasteryzowanego). Tak więc to właśnie w przypadku tych ostatnich produktów jest prawdopodobne, że konsument będzie przekonany, że ma do czynienia z mlekiem pochodzenia włoskiego.
(10)
Oprócz odniesień do potrzeby zapewnienia ochrony interesów konsumentów władze Włoch nie przedstawiły wystarczającego uzasadnienia pozwalającego na stwierdzenie, że w odniesieniu do produktów wymienionych w art. 1 notyfikowanego rozporządzenia konieczne jest obowiązkowe wskazanie pochodzenia, wykraczające poza obowiązki określone w art. 3 ust. 1 pkt 8 dyrektywy 2000/13/WE.
(11)
Władze Włoch nie wykazały zatem, że wskazanie pochodzenia, jak przewidziano w notyfikowanym rozporządzeniu, jest konieczne dla osiągnięcia jednego z celów wymienionych w art. 18 ust. 2 dyrektywy 2000/13/WE.
(12)
W związku z powyższym, na podstawie art. 19 akapit trzeci dyrektywy 2000/13/WE, Komisja wydała negatywną opinię w sprawie wyżej wymienionych przepisów notyfikowanego rozporządzenia.
(13)
Należy zatem wezwać władze Włoch, aby nie przyjmowały przepisów art. 2 ust. 1 notyfikowanego rozporządzenia.
(14)
Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Republika Włoska nie może przyjąć przepisów art. 2 ust. 1 notyfikowanego rozporządzenia w sprawie sposobów wskazywania pochodzenia mleka o długim okresie przydatności, mleka UHT, mleka pasteryzowanego mikrofiltrowanego i mleka pasteryzowanego w wysokiej temperaturze.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Włoskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 28 sierpnia 2013 r.