NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1300/2013
ze dne 17. prosince 2013
o Fondu soudržnosti a o zrušení nařízení Rady (ES) č. 1084/2006
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 177 druhý pododstavec této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Podle čl. 174 prvního pododstavce Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen "Smlouva o fungování EU") má Unie rozvíjet a prosazovat svou činnost vedoucí k posilování hospodářské, sociální a územní soudržnosti. Fond soudržnosti, který se zřizuje tímto nařízením, by proto měl poskytovat finanční příspěvky na projekty ve sféře životního prostředí a transevropských sítí v oblasti dopravní infrastruktury.
(2)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1303/2013 (3) obsahuje společná ustanovení týkající se Evropského fondu pro regionální rozvoj (EFRR), Evropského sociálního fondu, Fondu soudržnosti, Evropského zemědělského fondu pro rozvoj venkova a Evropského námořního a rybářského fondu. Uvedené nařízení vytváří nový rámec pro evropské strukturální a investiční fondy, včetně Fondu soudržnosti. Je proto nezbytné upřesnit úkoly Fondu soudržnosti ve vztahu k uvedenému rámci a ve vztahu k účelu, který Fondu soudržnosti určuje Smlouva o fungování EU.
(3)
Měla by být stanovena zvláštní ustanovení ohledně druhu činností, které lze podporovat prostřednictvím Fondu soudržnosti s cílem přispět k investičním prioritám v rámci tematických cílů uvedených v nařízení (EU) č. 1303/2013.
(4)
Unie by měla mít možnost prostřednictvím Fondu soudržnosti přispívat na opatření k sledování svých cílů v oblasti životního prostředí podle článků 11 a 191 Smlouvy o fungování EU, a to na energetickou účinnost a obnovitelné zdroje energie, a na opatření v odvětví dopravy, mimo transevropské sítě, v železniční, říční a námořní dopravě, v systémech intermodální dopravy a jejich vzájemné interoperability, v řízení silniční, námořní a letecké dopravy, v ekologické městské dopravě a ve veřejné hromadné dopravě.
(5)
Je třeba připomenout, že navzdory tomu, že z opatření přijatých na základě čl. 192 odst. 1 Smlouvy o fungování EU vyplývají náklady, které veřejné orgány některého členského státu považují za nepřiměřené, a navzdory tomu, že je poskytována finanční podpora z Fondu soudržnosti podle čl. 192 odst. 5 Smlouvy o fungování EU, uplatňuje se zásada „znečišťovatel platí“.
(6)
Projekty v oblasti transevropských dopravních sítí (dále jen „TEN-T“) podporované Fondem soudržnosti mají respektovat hlavní směry stanovené nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1315/2013 (4).Za účelem soustředění úsilí tímto směrem by měla být dána přednost projektům společného zájmu vymezeným uvedeným nařízením.
(7)
Investice k dosažení snížení emisí skleníkových plynů z činností uvedených v příloze I směrnice Evropského parlamentu a Rady 2003/87/ES (5) by neměly být způsobilé k získání podpory z Fondu soudržnosti, neboť již mají finanční prospěch z uplatňování uvedené směrnice. Toto vyloučení by nemělo omezit možnost využití Fondu soudržnosti na podporu činností, jež nejsou uvedeny v příloze I směrnice 2003/87/ES, i kdyby tyto činnosti byly prováděny týmiž hospodářskými subjekty a zahrnovaly činnosti, jako jsou investice do energetické účinnosti u kombinované výroby tepla a elektřiny a u sítí dálkového vytápění, inteligentních systémů pro rozvod, skladování a přepravu energie, opatření zaměřených na snížení znečištění ovzduší, a i kdyby jedním z nepřímých účinků takových aktivit bylo snížení emisí skleníkových plynů nebo byly uvedeny v národním plánu podle směrnice 2003/87/ES.
(8)
Investice do bydlení jiné než takové, které se vztahují k podpoře energetické účinnosti nebo využívání obnovitelných zdrojů energie, nemohou být způsobilé k získání podpory z Fondu soudržnosti, jelikož nespadají do působnosti podpory Fondu soudržnosti definované ve Smlouvě o fungování EU.
(9)
Aby se urychlil rozvoj dopravní infrastruktury v Unii, měl by Fond soudržnosti podporovat projekty dopravní infrastruktury s evropskou přidanou hodnotou, které jsou stanoveny v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1316/2013 (6), celkovou částkou 10 000 000 000 EUR. Poskytování podpory z Fondu soudržnosti na tyto projekty by mělo být v souladu s pravidly stanovenými v čl. 92 odst. 6 nařízení (EU) č. 1303/2013. V souladu s nařízením (EU) č. 1316/2013 by podpora měla být dostupná pouze členským státům, jež jsou způsobilé čerpat finanční prostředky z Fondu soudržnosti, přičemž se použije míra spolufinancování platná pro uvedený fond.
(10)
Je důležité zajistit, aby při podpoře investic do řízení rizik byla zohledněna konkrétní rizika na regionální, přeshraniční a nadnárodní úrovni.
(11)
Je třeba zajistit doplňkovost a součinnost zásahů podporovaných Fondem soudržnosti, EFRR, cílem Evropské územní spolupráce a nástrojem pro propojení Evropy, aby se předešlo zdvojování úsilí a zajistilo se optimální propojení různých typů infrastruktury na místní, regionální a celostátní úrovni a v rámci Unie.
(12)
V zájmu řešení specifických potřeb Fondu soudržnosti a v souladu se strategií Unie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění je v rámci každého z tematických cílů uvedených v nařízení (EU) č. 1303/2013 nezbytné stanovit zvláštní opatření týkající se Fondu soudržnosti jako "investiční priority". Tyto investiční priority by měly stanovit podrobné, vzájemně se nevylučující cíle, ke kterým má Fond soudržnosti přispět. Takové investiční priority by měly tvořit základ pro vymezení zvláštních cílů v rámci operačních programů, jež zohlední potřeby a charakteristiky dané programové oblasti. V zájmu zvýšení flexibility a snížení administrativní zátěže pomocí společné realizace by měly být v rámci odpovídajících tematických cílů sladěny investiční priority EFRR a Fondu soudržnosti.
(13)
V příloze tohoto nařízení by měl být stanoven společný soubor ukazatelů výstupů umožňujících posoudit celkový pokrok na úrovni Unie při provádění operačních programů. Uvedené ukazatele by měly odpovídat investiční prioritě a druhu činnosti podporované v souladu s tímto nařízením a s příslušnými ustanoveními nařízení (EU) č. 1303/2013. Společné ukazatele výstupů by měly být doplněny specifickými ukazateli výsledků pro jednotlivé programy a případně specifickými ukazateli výstupů pro jednotlivé programy.
(14)
Za účelem pozměnění tohoto nařízení ve vztahu k jiným než podstatným prvkům by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o změnu seznamu společných ukazatelů výstupů stanoveného v příloze I tohoto nařízení. Je zvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktu v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(15)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž posílení hospodářské, sociální a územní soudržnosti Unie v zájmu podporování udržitelného rozvoje, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jich, z důvodu rozsahu rozdílů mezi úrovní rozvoje různých regionů a zaostalosti nejvíce znevýhodněných regionů a omezenosti finančních prostředků členských států a regionů, může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení daného cíle,
(16)
Jelikož toto nařízení nahrazuje nařízení Rady (ES) č. 1084/2006 (7), mělo by být uvedené nařízení zrušeno. Tímto nařízením by však nemělo být dotčeno pokračování ani změny pomoci schválené Komisí na základě nařízení (ES) č. 1084/2006 nebo jiného právního předpisu, který se na takovou pomoc použije ke dni 31. prosince 2013. V důsledku toho by se uvedené nařízení nebo zmíněný jiný právní předpis měly použít na uvedenou pomoc nebo na dotyčné operace i po 31. prosinci 2013, a to až do jejich ukončení. Žádosti o pomoc podané nebo schválené podle nařízení (ES) č. 1084/2006 by měly zůstat v platnosti.
(17)
S cílem umožnit co nejrychlejší uplatňování jím stanovených opatření by toto nařízení mělo vstoupit v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Zřízení Fondu soudržnosti a předmět
1. Zřizuje se Fond soudržnosti za účelem posílení hospodářské, sociální a územní soudržnosti Unie v zájmu podpory udržitelného rozvoje.
2. Toto nařízení stanoví úlohu Fondu soudržnosti a rozsah jeho podpory s ohledem na cíl „Investice pro růst a zaměstnanost“ uvedený v článku 89 nařízení (EU) č. 1303/2013.
Článek 2
Rozsah podpory z Fondu soudržnosti
1. Fond soudržnosti zároveň se zajištěním odpovídající rovnováhy a s přihlédnutím ke specifickým potřebám každého členského státu z hlediska investic a infrastruktury podporuje:
a)
investice do životního prostředí včetně oblastí souvisejících s udržitelným rozvojem a energetikou, které představují přínos pro životní prostředí;
b)
TEN-T v souladu s hlavními směry přijatými nařízením (EU) č. 1315/2013;
c)
technickou pomoc.
2. Fond soudržnosti nepodporuje:
a)
vyřazování jaderných elektráren z provozu nebo jejich výstavbu;
b)
investice, jejichž cílem je snižování emisí skleníkových plynů pocházejících z činností, které jsou uvedené v příloze I směrnice 2003/87/ES;
c)
investice do bytové výstavby, pokud se nevztahují k podpoře energetické účinnosti nebo využívání energie z obnovitelných zdrojů;
d)
výrobu, zpracování a uvádění tabáku a tabákových výrobků na trh;
e)
podniky v obtížích podle definice v předpisech Unie pro státní podporu;
f)
investice do letištní infrastruktury, které nesouvisí s ochranou životního prostředí nebo nejsou doprovázeny investicemi potřebnými k omezení či snížení jejich negativního dopadu na životní prostředí.
Článek 3
Podpora z Fondu soudržnosti pro projekty dopravní infrastruktury v rámci nástroje pro propojení Evropy
Fond soudržnosti podporuje projekty v oblasti dopravní infrastruktury, které mají evropskou přidanou hodnotu, stanovené nařízením (EU) č. 1316/2013 částkou 10 000 000 000 EUR v souladu s čl. 92 odst.6 nařízení (EU) č. 1303./2013.
Článek4
Investiční priority
V souladu s rozvojovými potřebami a růstovým potenciálem uvedenými v čl. 15 odst. 1 písm. a) bodu i) nařízení (EU) č. 1303/2013, a vymezenými v dohodě o partnerství podporuje Fond soudržnosti následující investiční priority v rámci tematických cílů stanovených v čl. 9 prvním pododstavci uvedeného nařízení:
a)
podporování přechodu na nízkouhlíkové hospodářství ve všech odvětvích:
i)
podporou výroby a distribuce energie pocházející z obnovitelných zdrojů;
ii)
podporou energetické účinnosti a využívání energie z obnovitelných zdrojů v podnicích;
iii)
podporou energetické účinnosti, inteligentních systémů hospodaření s energií a využívání energie z obnovitelných zdrojů ve veřejných infrastrukturách, mimo jiné ve veřejných budovách a v oblasti bydlení;
iv)
rozvojem a zaváděním inteligentních distribučních soustav, jež fungují na hladině nízkého a středního napětí;
v)
podporou nízkouhlíkových strategií pro všechny typy oblastí, zejména městské oblasti, včetně podpory udržitelné městské multimodální mobility a příslušných adaptačních opatření pro zmírnění změny klimatu;
vi)
podporou využívání vysoce účinné kombinované výroby tepla a elektřiny na základě poptávky po užitečném teple;
b)
podporování přizpůsobení se změně klimatu, předcházení rizikům a řízení rizik:
i)
podporou investic na přizpůsobení se změně klimatu, včetně přístupů na základě ekosystémů;
ii)
podporou investic zaměřených na řešení konkrétních rizik, zajištěním odolnosti vůči katastrofám a vývojem systémů pro zvládání katastrof;
c)
zachování a ochrana životního prostředí a podporování účinného využívání zdrojů:
i)
investicemi do odpadového hospodářství s cílem plnit požadavky acquis Unie v oblasti životního prostředí a řešením potřeb investic, které podle zjištění členských států přesahují rámec těchto požadavků;
ii)
investicemi do vodního hospodářství s cílem plnit požadavky acquis Unie v oblasti životního prostředí a řešením potřeb investic, které podle zjištění členských států přesahují rámec těchto požadavků;
iii)
ochranou a obnovou biologické rozmanitosti a půdy a podporou ekosystémových služeb, mimo jiné prostřednictvím sítě Natura 2000 a ekologických infrastruktur;
iv)
přijímáním opatření ke zlepšování městského prostředí, revitalizaci měst, regeneraci a dekontaminaci dříve zastavěných území (brownfields) (včetně bývalých vojenských oblastí), snížení znečištění ovzduší a podporou opatření ke snížení hluku;
d)
podporování udržitelné dopravy a odstraňování překážek v klíčových síťových infrastrukturách:
i)
podporou multimodálního jednotného evropského dopravního prostoru prostřednictvím investic do TEN-T;
ii)
rozvojem a zlepšováním dopravních systémů šetrnějších k životnímu prostředí, včetně systémů s nízkou hlučností, a nízkouhlíkových dopravních systémů, včetně vnitrozemské a námořní lodní dopravy, přístavů, multimodálních spojů a letištní infrastruktury s cílem podporovat udržitelnou regionální a místní mobilitu;
iii)
rozvojem a obnovou komplexních, vysoce kvalitních a interoperabilních železničních systémů a podporou opatření na snižování hluku;
e)
zlepšování institucionální kapacity veřejných orgánů a zúčastněných subjektů a účinné veřejné správy prostřednictvím opatření na posilování institucionální kapacity a účinné veřejné správy a veřejných služeb souvisejících s prováděním Fondu soudržnosti.
Článek 5
Ukazatele
1. Společné ukazatele výstupů stanovené v příloze I tohoto nařízení, ukazatele výsledků specifické pro jednotlivé programy a případně ukazatele výstupů specifické pro jednotlivé programy se použijí v souladu s čl. 27 odst. 4 a čl. 96 odst. 2 písm. b) body ii) a iv) a písm. c) body ii) a iv) nařízení (EU) č. 1303/2013.
2. Pro společné ukazatele výstupů a ukazatele výstupů specifické pro jednotlivé programy se stanoví výchozí hodnota na nule. Kumulované kvantifikované cílové hodnoty uvedených ukazatelů se stanoví pro rok 2023.
3. Pro ukazatele výsledků specifické pro jednotlivé programy, které se týkají investičních priorit, se stanoví výchozí hodnoty na základě posledních dostupných údajů a cílové hodnoty se stanoví pro rok 2023. Cílové hodnoty mohou být vyjádřeny kvantitativně nebo kvalitativně.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 7, pokud jde o změnu seznamu společných ukazatelů výstupů uvedeného v příloze I s cílem provádět v odůvodněných případech úpravy k zajištění účinného posouzení pokroku dosaženého v provádění operačního programu.
Článek 6
Přechodná ustanovení
1. Tímto nařízením není dotčeno pokračování ani změna, včetně úplného nebo částečného zrušení, pomoci schválené Komisí na základě nařízení (ES) č. 1084/2006 či jiného právního předpisu, který se použije na uvedenou pomoc ke dni 31. prosince 2013. Uvedené nařízení nebo zmíněný jiný právní předpis se tudíž použijí na uvedenou pomoc nebo na dotyčné operace i po 31. prosinci 2013, a to až do jejich ukončení. Pro účely tohoto odstavce zahrnuje pomoc operační programy a velké projekty.
2. Žádosti o pomoc podané nebo schválené podle nařízení (ES) č. 1084/2006 zůstávají v platnosti.
Článek 7
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v čl. 5 odst. 4 je svěřena Komisi od 21. prosince 2013 do 31. prosince 2020.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v čl. 5 odst. 4 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle čl. 5 odst. 4 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 8
Zrušení
Aniž je dotčen článek 6 tohoto nařízení, nařízení (ES) č. 1084/2006 se zrušuje s účinkem ode dne 1. ledna 2014.
Odkazy na zrušené nařízení se považují za odkazy na toto nařízení v souladu se srovnávací tabulkou obsaženou v příloze II.
Článek 9
Přezkum
Evropský parlament a Rada přezkoumají do 31. prosince 2020 toto nařízení v souladu s článkem 177 Smlouvy o fungování EU.
Článek 10
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 17. prosince 2013.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1300/2013
z dnia 17 grudnia 2013 r.
w sprawie Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1084/2006
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 177 akapit drugi,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Artykuł 174 akapit pierwszy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowi, że Unia powinna rozwijać i prowadzić działania służące wzmocnieniu jej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. W związku z tym ustanowiony na mocy niniejszego rozporządzenia Fundusz Spójności powinien wspierać finansowo projekty z dziedziny środowiska i sieci transeuropejskich w zakresie infrastruktury transportu.
(2)
Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (3) określa przepisy wspólne dla Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego. Rozporządzenie to stanowi nowe ramy dla europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, w tym dla Funduszu Spójności. Należy w związku z tym określić zadania Funduszu Spójności w stosunku do tych ram oraz w stosunku do celu, który wyznaczono mu w TFUE.
(3)
Należy ustanowić szczególne przepisy dotyczące rodzajów przedsięwzięć, które mogą uzyskać wsparcie z Funduszu Spójności, aby przyczyniać się do realizacji priorytetów inwestycyjnych w ramach celów tematycznych, określonych w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013.
(4)
Unia powinna mieć możliwość udzielenia wsparcia, za pośrednictwem Funduszu Spójności, przedsięwzięciom przyczyniającym się do realizacji celów jej polityki w dziedzinie środowiska naturalnego zgodnie z art. 11 oraz 191 TFUE, a mianowicie w obszarze efektywności energetycznej i energii odnawialnej, a w odniesieniu do sektora transportowego, poza sieciami transeuropejskimi, w obszarze kolei, transportu rzecznego i morskiego, intermodalnych systemów transportowych i ich interoperacyjności, zarządzania ruchem drogowym, morskim i lotniczym, ekologicznego transportu miejskiego i transportu publicznego.
(5)
Należy przypomnieć, że jeżeli środki podejmowane na podstawie art. 192 ust. 1 TFUE wiążą się z kosztami uznanymi za nieproporcjonalne dla instytucji publicznych państwa członkowskiego, a wsparcia finansowego z Funduszu Spójności udziela się zgodnie z art. 192 ust. 5 TFUE, zasada „zanieczyszczający płaci” mimo wszystko ma być stosowana.
(6)
Projekty dotyczące transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) wspierane z Funduszu Spójności muszą być zgodne z wytycznymi ustanowionymi rozporządzeniem Rady i Parlamentu Europejskiego nr 1315/2013 (4). W celu koncentracji działań w tym względzie należy nadać priorytetowe znaczenie projektom będącym przedmiotem wspólnego zainteresowania określonym w tym rozporządzeniu.
(7)
Inwestycje służące redukcji emisji gazów cieplarnianych w ramach działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (5) nie powinny kwalifikować się do wsparcia z Funduszu Spójności, ponieważ czerpią już korzyści finansowe ze stosowania tej dyrektywy. Wyłączenie to nie powinno ograniczać możliwości wykorzystania Funduszu Spójności do wsparcia działań nieuwzględnionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE, nawet jeżeli są one realizowane przez te same podmioty gospodarcze, takich jak inwestycje w zakresie efektywności energetycznej dotyczące kogeneracji ciepła i energii elektrycznej oraz w lokalnych sieciach ciepłowniczych, inteligentne systemy dystrybucji, magazynowania i przesyłu energii oraz środki mające na celu ograniczenie zanieczyszczenia powietrza, nawet jeśli jednym z pośrednich skutków takich inwestycji jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych lub jeśli są one wymienione w krajowym planie, o którym mowa w dyrektywie 2003/87/WE.
(8)
Inwestycje w sektorze budownictwa mieszkaniowego, inne niż w zakresie propagowania efektywności energetycznej lub wykorzystywania energii odnawialnej, nie mogą kwalifikować się do wsparcia ze środków Funduszu Spójności, jako że nie wchodzi to w zakres wsparcia z Funduszu Spójności określonego w TFUE.
(9)
Aby przyspieszyć rozwój infrastruktury transportowej w całej Unii, Fundusz Spójności powinien wspierać projekty o europejskiej wartości dodanej w ramach infrastruktury transportowej, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 (6), łączną kwotą 10 000 000 000 EUR. Przyznanie wsparcia z Funduszu Spójności na te projekty powinno być zgodne z zasadami określonymi w art. 92 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1316/2013 wsparcie powinno być dostępne jedynie dla państw członkowskich kwalifikujących się do otrzymania finansowania z Funduszu Spójności, przy poziomie współfinansowania 1mającym zastosowanie do tego funduszu.
(10)
Przy promowaniu inwestycji w zarządzanie ryzykiem, ważne jest zapewnienie uwzględnienia określonych zagrożeń na poziomie regionalnym, transgranicznym i transnarodowym.
(11)
Należy zapewnić komplementarność i synergie między działaniami wspieranymi przez Fundusz Spójności, EFRR oraz w ramach celu “Europejska współpraca terytorialna” i instrumentu „Łącząc Europę”, aby unikać powielania działań i zagwarantować optymalne powiązanie różnych rodzajów infrastruktury na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym oraz w całej Unii.
(12)
Aby uwzględnić specyficzne potrzeby Funduszu Spójności i aby zapewnić zgodność z unijną strategią na rzecz inteligentnego, zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu, konieczne jest ustanowienie w ramach każdego celu tematycznego określonego w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013 szczególnych dla Funduszu Spójności przedsięwzięć stanowiących priorytety inwestycyjne. Te priorytety inwestycyjne powinny określać szczegółowe, niewykluczające się wzajemnie cele do osiągnięcia których ma przyczynić się Fundusz Spójności. Takie priorytety inwestycyjne powinny stanowić podstawę do zdefiniowania w ramach programów operacyjnych szczególnych celów uwzględniających potrzeby i specyfikę obszaru objętego programem. W celu zwiększenia elastyczności i zmniejszenia obciążeń administracyjnych dzięki wspólnemu wdrażaniu należy zapewnić spójność pomiędzy priorytetami inwestycyjnymi EFRR i priorytetami inwestycyjnymi Funduszu Spójności w ramach odpowiednich celów tematycznych.
(13)
W załączniku do niniejszego rozporządzenia należy określić wspólny zestaw wskaźników produktu, które umożliwią ocenę łącznych postępów we wdrażaniu programów operacyjnych na poziomie Unii. Wskaźniki te powinny odpowiadać priorytetowi inwestycyjnemu i rodzajowi przedsięwzięcia wspieranego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i odnośnymi przepisami rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Te wspólne wskaźniki produktu należy uzupełnić wskaźnikami rezultatu specyficznymi dla danego programu, a w stosownych przypadkach wskaźnikami produktu specyficznymi dla danego programu.
(14)
W celu zmiany niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do niektórych elementów innych niż istotne należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do zmian zestawu wspólnych wskaźników produktu ustalonego w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(15)
Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie wzmocnienie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii w interesie promowania zrównoważonego rozwoju, nie mogą zostać osiągnięte w wystarczającym stopniu przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na znaczne dysproporcje w poziomach rozwoju różnych regionów oraz zacofanie regionów najmniej uprzywilejowanych, a także ograniczone środki finansowe państw członkowskich i regionów ich lepsze osiągnięcie możliwe jest raczej na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(16)
Ponieważ niniejsze rozporządzenie zastępuje rozporządzenie Rady (WE) nr 1084/2006 (7), to rozporządzenie powinno zostać uchylone. Jednakże niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć wpływu ani na kontynuację ani na zmianę pomocy zatwierdzonej przez Komisję na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 lub jakichkolwiek innych przepisów mających zastosowanie do tej pomocy na dzień 31 grudnia 2013 r. To rozporządzenie lub jakiekolwiek inne przepisy mające zastosowanie należy stosować po dniu 31 grudnia 2013 r. do tej pomocy lub do danych operacji do czasu ich zamknięcia. Wnioski o dofinansowanie złożone lub zatwierdzone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 powinny zatem zachować ważność.
(17)
W celu zapewnienia bezzwłocznego stosowania środków, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w dniu następującym po dniu jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Ustanowienie Funduszu Spójności i przedmiot
1. Niniejszym ustanawia się Fundusz Spójności w celu zwiększenia gospodarczej, społecznej i terytorialnej spójności Unii z myślą o propagowaniu zrównoważonego rozwoju.
2. Niniejsze rozporządzenie określa zadania Funduszu Spójności oraz zakres wsparcia w odniesieniu do celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, o którym mowa w art. 89 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
Artykuł 2
Zakres wsparcia z Funduszu Spójności
1. Z zachowaniem odpowiedniej równowagi oraz zgodnie z istniejącymi w każdym państwie członkowskim potrzebami w zakresie inwestycji infrastrukturalnych Fundusz Spójności wspiera:
a)
inwestycje na rzecz środowiska, włączając w to dziedziny związane ze zrównoważonym rozwojem oraz energią niosące ze sobą korzyści dla środowiska;
b)
TEN-T zgodnie z wytycznymi przyjętymi rozporządzeniem (UE) nr 1315/2013;
c)
pomoc techniczną.
2. Fundusz Spójności nie wspiera:
a)
likwidacji ani budowy elektrowni jądrowych;
b)
inwestycji na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z listy działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE;
c)
inwestycji w budynki mieszkalne, chyba że są one związane z promowaniem efektywności energetycznej lub korzystaniem z odnawialnych źródeł energii;
d)
wytwarzania, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu tytoniu i wyrobów tytoniowych;
e)
przedsiębiorstw w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa;
f)
inwestycji w infrastrukturę portów lotniczych, chyba że są one związane z ochroną środowiska lub towarzyszą im inwestycje niezbędne do łagodzenia lub ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na środowisko.
Artykuł 3
Wsparcie z Funduszu Spójności na rzecz projektów w dziedzinie infrastruktury transportowej w ramach instrumentu „Łącząc Europę”
Fundusz Spójności powinien wspierać projekty o europejskiej wartości dodanej w ramach infrastruktury transportowej, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 1316/2013, łączną kwotą 10 000 000 000 EUR, zgodnie z art. 92 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
Artykuł 4
Priorytety inwestycyjne
Fundusz Spójności wspiera następujące priorytety inwestycyjne w ramach celów tematycznych określonych w art. 9 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, uwzględniając potrzeby rozwojowe i potencjał wzrostu, o których mowa w art. 15 ust. 1 lit. a) ppkt (i) tego rozporządzenia oraz określone w umowie partnerstwa:
a)
wpieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach poprzez:
(i)
wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych;
(ii)
promowanie efektywności energetycznej i korzystania z odnawialnych źródeł energii w przedsiębiorstwach;
(iii)
wspieranie efektywności energetycznej, inteligentnego zarządzania energią i wykorzystania odnawialnych źródeł energii w infrastrukturze publicznej, w tym w budynkach publicznych, i w sektorze mieszkaniowym;
(iv)
rozwijanie i wdrażanie inteligentnych systemów dystrybucji działających na niskich i średnich poziomach napięcia;
(v)
promowanie strategii niskoemisyjnych dla wszystkich rodzajów terytoriów, w szczególności dla obszarów miejskich, w tym wspieranie zrównoważonej multimodalnej mobilności miejskiej i działań adaptacyjnych mających oddziaływanie łagodzące na zmiany klimatu;
(vi)
promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej w oparciu o zapotrzebowanie na ciepło użytkowe;
b)
promowanie dostosowania do zmian klimatu, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem poprzez:
(i)
wspieranie inwestycji służących dostosowaniu do zmian klimatu, z uwzględnieniem podejścia ekosystemowego;
(ii)
wspieranie inwestycji ukierunkowanych na konkretne rodzaje zagrożeń, przy jednoczesnym zwiększeniu odporności na klęski i katastrofy i rozwijaniu systemów zarządzania klęskami i katastrofami;
c)
zachowanie i ochrona środowiska oraz promowanie efektywnego gospodarowania zasobami poprzez:
(i)
inwestowanie w sektor gospodarki odpadami celem wypełnienia zobowiązań określonych w dorobku prawnym Unii w zakresie środowiska oraz zaspokojenia wykraczających poza te zobowiązania potrzeb inwestycyjnych określonych przez państwa członkowskie;
(ii)
inwestowanie w sektor gospodarki wodnej celem wypełnienia zobowiązań określonych w dorobku prawnym Unii w zakresie środowiska oraz zaspokojenia wykraczających poza te zobowiązania potrzeb inwestycyjnych określonych przez państwa członkowskie;
(iii)
ochronę i przywrócenie różnorodności biologicznej, ochronę i rekultywację gleby oraz wspieranie usług ekosystemowych, także poprzez program Natura 2000 i zieloną infrastrukturę;
(iv)
podejmowanie przedsięwzięć mających na celu poprawę jakości środowiska miejskiego, rewitalizację miast, rekultywację i dekontaminację terenów poprzemysłowych (w tym terenów powojskowych), zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza oraz propagowania działań służących zmniejszania hałasu.
d)
promowanie zrównoważonego transportu i usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszej infrastruktury sieciowej poprzez:
(i)
wspieranie multimodalnego jednolitego europejskiego obszaru transportu poprzez inwestycje w TEN-T;
(ii)
rozwój i usprawnianie przyjaznych środowisku (w tym o obniżonej emisji hałasu) i niskoemisyjnych systemów transportu, w tym śródlądowych dróg wodnych i transportu morskiego, portów, połączeń multimodalnych oraz infrastruktury portów lotniczych, w celu promowania zrównoważonej mobilności regionalnej i lokalnej;
(iii)
rozwój i rehabilitacja kompleksowych, wysokiej jakości i interoperacyjnych systemów transportu kolejowego wysokiej jakości oraz propagowanie działań służących zmniejszaniu hałasu;
e)
wzmacnianie zdolności instytucjonalnych instytucji publicznych i zainteresowanych stron oraz sprawności administracji publicznej poprzez wzmacnianie zdolności instytucjonalnych i sprawności administracji publicznej oraz efektywności usług publicznych związanych z wdrażaniem Funduszu Spójności.
Artykuł 5
Wskaźniki
1. Wspólne wskaźniki produktu określone w załączniku I do niniejszego rozporządzenia, wskaźniki rezultatu specyficzne dla danego programu, a w stosownych przypadkach wskaźniki produktu specyficzne dla danego programu, stosuje się zgodnie z art. 27 ust. 4 oraz art. 96 ust. 2 lit. b) ppkt (ii) i (iv) oraz lit. c) ppkt (ii) i (iv) rozporządzenia (UE) nr 1303/2013
2. W przypadku wspólnych wskaźników produktu i wskaźników produktu specyficznych dla programu wartości bazowe wynoszą zero, skwantyfikowane wartości docelowe dla tych wskaźników wyznacza się, w ujęciu kumulatywnym, w odniesieniu do 2023 r.
3. W przypadku wskaźników rezultatu specyficznych dla programu, odnoszących się do priorytetów inwestycyjnych, wartości bazowe określa się w oparciu o najnowsze dostępne dane, a wartości docelowe wyznacza się w odniesieniu do roku 2023 r. Te wartości docelowe mogą być ujęte ilościowo lub jakościowo.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 7 w celu zmiany wykazu wspólnych wskaźników produktu zawartego w załączniku I, aby wprowadzić dostosowania, gdy jest to uzasadnione dla zapewnienia skutecznej oceny postępów we wdrażaniu programu operacyjnego.
Artykuł 6
Przepisy przejściowe
1. Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na kontynuację lub zmianę, w tym całkowite lub częściowe anulowanie, pomocy zatwierdzonej przez Komisję na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 lub jakichkolwiek innych przepisów mających zastosowanie do tej pomocy na dzień 31 grudnia 2013 r. Rozporządzenie to lub jakiekolwiek inne przepisy mające zastosowanie stosuje się nadal po dniu 31 grudnia 2013 r. do tej pomocy lub do tych operacji aż do ich zamknięcia. Do celów niniejszego ustępu pomoc obejmuje programy operacyjne i duże projekty.
2. Wnioski o dofinansowanie złożone lub zatwierdzone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 zachowują ważność.
Artykuł 7
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych powierzone Komisji podlegają warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 5 ust. 4, powierza się Komisji od dnia21 grudnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2020 r.
3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 5 ust. 4, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty zgodnie z art. 5 ust. 4 wchodzi w życie tylko wtedy, jeśli ani Parlament Europejski ani Rada nie wyrażą sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od powiadomienia o nim Parlamentu Europejskiego i Rady bądź jeśli przed upływem tego terminu Parlament Europejski i Rada poinformują Komisję, że nie wyrażą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 8
Uchylenie
Bez uszczerbku dla art. 6 niniejszego rozporządzenia, niniejszym uchyla się rozporządzenie (WE) nr 1084/2006 ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2014 r.
Odesłania do uchylonego rozporządzenia traktuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia, zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku II.
Artykuł 9
Przegląd
Parlament Europejski i Rada dokonują przeglądu niniejszego rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2020 r. zgodnie z art. 177 TFUE.
Artykuł 10
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 17 grudnia 2013 r.