ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 17. prosince 2012
o přistoupení Evropské unie k Protokolu o ochraně Středozemního moře před znečišťováním působeným průzkumem a využíváním pevninského šelfu a mořského dna a jeho podloží
(2013/5/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 192 odst. 1 ve spojení s čl. 218 odst. 6 písm. a) této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na souhlas Evropského parlamentu (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Úmluva o ochraně Středozemního moře před znečišťováním, která byla následně přejmenována na Úmluvu o ochraně mořského prostředí a pobřežní oblasti Středomoří (dále jen „Barcelonská úmluva“), byla jménem Evropského společenství uzavřena rozhodnutím Rady 77/585/EHS (2) a změny Barcelonské úmluvy byly přijaty rozhodnutím Rady 1999/802/ES (3).
(2)
V souladu s článkem 7 Barcelonské úmluvy smluvní strany přijímají veškerá vhodná opatření, jejichž cílem je předcházet, snižovat, potírat a co možná nejúplněji odstranit znečišťování oblasti Středozemního moře působené průzkumem a využíváním pevninského šelfu a mořského dna a jeho podloží.
(3)
Jeden z protokolů k Barcelonské úmluvě se týká ochrany Středozemního moře před znečišťováním způsobeným průzkumem a využíváním pevninského šelfu a mořského dna a jeho podloží („Protokol o ochraně pobřežních oblastí“ (Offshore Protocol)). Vstoupil v platnost dne 24. března 2011. Dosud ho ratifikovaly Albánie, Libye, Kypr, Maroko, Sýrie a Tunisko. Kromě Kypru projevily záměr ratifikovat tento protokol nedávno také některé jiné členské státy, které jsou smluvními stranami Barcelonské úmluvy.
(4)
Odhaduje se, že ve Středomoří existuje více než 200 aktivních námořních plovoucích plošin, a další zařízení se zvažují. Očekává se, že po objevení velkých zásob fosilních paliv ve Středozemním moři se průzkum a těžba uhlovodíků zvýší. Vzhledem k polouzavřenému charakteru a zvláštním hydrodynamickým vlastnostem Středozemního moře by havárie takového druhu, jaká postihla v roce 2010 Mexický záliv, mohla mít okamžité nepříznivé přeshraniční důsledky pro středomořské hospodářství a pro křehké mořské a pobřežní ekosystémy. Je pravděpodobné, že ve střednědobém výhledu se průzkumné a těžební činnosti zaměří na další nerostné zdroje na širém moři, v pobřežním šelfu a jeho podloží.
(5)
Pokud by se účinně nereagovalo na rizika plynoucí z takových činností, mohlo by to vážně ohrozit snahy všech členských států, které mají povinnost učinit nezbytná opatření k dosažení a zachování dobrého stavu prostředí svých mořských vod ve Středomoří, jak to požaduje rámcová směrnice Evropského parlamentu a Rady 2008/56/ES ze dne 17. června 2008, kterou se stanoví rámec pro činnost Společenství v oblasti mořské environmentální politiky (rámcová směrnice o strategii pro mořské prostředí) (4). Přijetí nezbytných kroků by také přispělo ke splnění a dodržení závazků a povinností, ke kterým se Řecko, Španělsko, Francie, Itálie, Kypr, Malta, Slovinsko a samotná Unie zavázaly jako smluvní strany Barcelonské úmluvy.
(6)
Protokol o ochraně pobřežních oblastí zahrnuje řadu opatření, která bude nutno provést na různých úrovních správy. Unie by měla podporovat bezpečnost průzkumu a těžby v pobřežních vodách s tím, že je mimo jiné nutno přihlížet k tomu, že ekologické problémy spojené s takovými aktivitami mají s vysokou pravděpodobností přeshraniční důsledky. Členské státy a jejich dotyčné příslušné orgány by však měly být odpovědné za některá podrobná opatření stanovená v Protokolu o ochraně pobřežních oblastí.
(7)
Sdělení Komise „Řešení otázky bezpečnosti těžby ropy a zemního plynu v pobřežních vodách“, přijaté dne 12. října 2010, poukazuje na potřebu mezinárodní spolupráce na podporu bezpečnosti v pobřežních vodách a schopnosti reakce na celém světě a jedním z opatření, jež s tím souvisejí, je prozkoumání možností regionálních úmluv. Sdělení doporučuje opětovně zahájit proces vedoucí ke vstupu Protokolu o ochraně pobřežních oblastí v platnost, a to ve spolupráci s dotčenými členskými státy.
(8)
Rada ve svých závěrech o bezpečnosti těžby ropy a zemního plynu v pobřežních vodách, přijatých dne 3. prosince 2010, prohlásila, že Unie a její členské státy by měly i nadále hrát významnou úlohu v úsilí o co nejvyšší bezpečnostní standardy v rámci mezinárodních iniciativ a na mezinárodních fórech a v rámci regionální spolupráce, například spolupráce ve Středomoří. Rada také vyzvala Komisi a členské státy, aby co nejvíce využívaly stávajících mezinárodních úmluv.
(9)
Evropský parlament v usnesení ze dne 13. září 2011 zdůraznil, že je nutné, aby neratifikovaný Protokol o ochraně pobřežních oblastí, jehož cílem je ochrana proti znečištění v důsledku průzkumu a využívání pevninského šelfu, začal plně platit.
(10)
Jedním z cílů politiky Unie v oblasti životního prostředí je podporovat opatření na mezinárodní úrovni, jež umožní řešit regionální problémy životního prostředí. V souvislosti s Protokolem o ochraně pobřežních oblastí je obzvláště důležité přihlížet k tomu, že v polouzavřeném moři, jako je Středozemní moře, mají případné havárie s vysokou pravděpodobností přeshraniční ekologické dopady. Je proto vhodné, aby Unie přijala všechna nezbytná opatření na podporu bezpečnosti průzkumu a těžby v pobřežních vodách a na ochranu mořského životního prostředí ve Středozemním moři.
(11)
Komise také předkládá návrh nařízení o bezpečnosti při vyhledávání, průzkumu a těžbě ropy a zemního plynu v pobřežních vodách (dále jen „navrhované nařízení“).
(12)
Protokol o ochraně pobřežních oblastí se týká oblasti, jež je v široké míře upravena právem Unie. Zahrnuje například prvky, jako je ochrana mořského prostředí, posuzování vlivů na životní prostředí a odpovědnost za životní prostředí. S výhradou konečného rozhodnutí zákonodárců o navrhovaném nařízení je Protokol o ochraně pobřežních oblastí dále v souladu s cíli navrhovaného nařízení, a to včetně cílů týkajících se povolování, posuzování vlivů na životní prostředí a technických a finančních možností provozovatelů.
(13)
Je nezbytné zajistit úzkou spolupráci mezi členskými státy a orgány Unie jak v procesu jednání a uzavření dohod, tak při plnění přijatých závazků. Tato povinnost spolupracovat vyplývá z požadavku jednotnosti mezinárodního zastupování Unie. Členské státy, které jsou smluvními stranami Barcelonské úmluvy a které tak dosud neučinily, by proto měly přijmout nezbytná opatření k dokončení postupů potřebných k ratifikaci Protokolu o ochraně pobřežních oblastí nebo přistoupení k němu.
(14)
Unie by tedy měla přistoupit k Protokolu o ochraně pobřežních oblastí,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Přistoupení Evropské unie k Protokolu o ochraně Středozemního moře před znečišťováním působeným průzkumem a využíváním pevninského šelfu a mořského dna a jeho podloží se schvaluje jménem Unie.
Znění Protokolu o ochraně pobřežních oblastí se připojuje k tomuto rozhodnutí.
Článek 2
Předseda Rady jmenuje osobu nebo osoby zmocněné uložit jménem Unie listinu o schválení u španělské vlády, která plní podle čl. 32 odst. 2 Protokolu o ochraně pobřežních oblastí funkci depozitáře, vyjadřující souhlas Unie být Protokolem o ochraně pobřežních oblastí vázána (5).
Článek 3
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem přijetí.
V Bruselu dne 17. prosince 2012.
DECYZJA RADY
z dnia 17 grudnia 2012 r.
w sprawie przystąpienia Unii Europejskiej do Protokołu dotyczącego ochrony Morza Śródziemnego przed zanieczyszczeniem powstałym w wyniku działalności poszukiwawczej i wydobywczej na szelfie kontynentalnym oraz na dnie morskim i w jego podglebiu
(2013/5/UE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1 w związku z art. 218 ust. 6 lit. a),
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Konwencja o ochronie Morza Śródziemnego przed zanieczyszczeniami, której tytuł został zmieniony na następujący: „Konwencja o ochronie środowiska morskiego i regionu przybrzeżnego Morza Śródziemnego” („konwencja barcelońska”) została zawarta w imieniu Wspólnoty Europejskiej na mocy decyzji Rady 77/585/EWG (2) a zmiany do konwencji z Barcelony zostały zaakceptowane decyzją Rady 1999/802/WE (3).
(2)
Zgodnie z art. 7 konwencji barcelońskiej umawiające się strony mają podjąć wszystkie stosowne działania w celu zmniejszania i zwalczania zanieczyszczenia oraz zapobiegania mu, a także w największym możliwym zakresie w celu zlikwidowania na obszarze Morza Śródziemnego zanieczyszczenia powstałego w wyniku działalności poszukiwawczej i wydobywczej na szelfie kontynentalnym oraz na dnie morskim i w jego podglebiu.
(3)
Jeden z protokołów do konwencji barcelońskiej dotyczy ochrony Morza Śródziemnego przed zanieczyszczeniem powstałym w wyniku działalności poszukiwawczej i wydobywczej na szelfie kontynentalnym oraz na dnie morskim i w jego podglebiu („protokół morski”). Wszedł on w życie dnia 24 marca 2011 r. Do chwili obecnej protokół ratyfikowały Albania, Cypr, Libia, Maroko, Syria i Tunezja. Oprócz Cypru niektóre inne państwa członkowskie, które są umawiającymi się stronami konwencji barcelońskiej, ogłosiły ostatnio zamiar ratyfikowania także protokołu.
(4)
Szacuje się, że na obszarze Morza Śródziemnego istnieje ponad 200 czynnych platform morskich, a planowane jest uruchomienie dalszych platform. Po odkryciu dużych rezerw paliw kopalnych w Morzu Śródziemnym oczekuje się zintensyfikowania działalności związanej z poszukiwaniem i wydobywaniem węglowodorów. Ze względu na półzamknięty charakter i specyficzną hydrodynamikę Morza Śródziemnego wypadek podobny do wypadku, jaki zdarzył się w Zatoce Meksykańskiej w 2010 r., mógłby spowodować natychmiastowe niekorzystne skutki transgraniczne dla gospodarki obszaru śródziemnomorskiego oraz dla wrażliwych ekosystemów morskich i przybrzeżnych. Istnieje prawdopodobieństwo, że w perspektywie średniookresowej inne zasoby mineralne znajdujące się w głębinach morskich, na dnie morza oraz w jego podglebiu będą przedmiotem działalności poszukiwawczej i wydobywczej.
(5)
Brak skuteczności w zwalczaniu zagrożeń wynikających z prowadzenia takiej działalności mógłby w znacznym stopniu niweczyć wysiłki podejmowane przez wszystkie państwa członkowskie, mające obowiązek podejmowania koniecznych środków w zakresie zapewnienia i utrzymywania dobrego stanu środowiska w ich wodach morskich w regionie śródziemnomorskim, zgodnie z wymogami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej) (4). Dodatkowo, podejmowanie koniecznych działań przyczyniłoby się do gwarantowania zgodności ze zobowiązaniami, jakich Włochy, Grecja, Hiszpania, Francja, Słowenia, Malta i Cypr oraz Unia podjęły się jako umawiające się strony konwencji barcelońskiej.
(6)
Protokół morski obejmuje szeroki zakres postanowień, które będą musiały zostać wdrożone na różnych poziomach administracyjnych. Biorąc między innymi pod uwagę, że problemy środowiskowe związane z działalnością poszukiwawczą i wydobywczą prowadzoną na morzu będą z dużym prawdopodobieństwem miały transgraniczny skutek, stosowne jest, by Unia podejmowała działania wspierające bezpieczeństwo takiej działalności, zaś państwa członkowskie i ich odpowiednie właściwe organy były odpowiedzialne za określone środki szczegółowe ustanowione w protokole morskim.
(7)
W komunikacie Komisji w sprawie problemów bezpieczeństwa w eksploatacji podmorskich złóż ropy naftowej i gazu ziemnego, przyjętym dnia 12 października 2010 r., zidentyfikowano potrzebę międzynarodowej współpracy na rzecz zwiększania bezpieczeństwa morskich obiektów wydobywczych i poprawy zdolności reagowania na całym świecie, przy czym jednym z powiązanych działań jest zbadanie potencjału regionalnych konwencji. W komunikacie zaleca się ponowne zainicjowanie - w ścisłej współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi - procesu służącego wprowadzeniu w życie protokołu morskiego.
(8)
W konkluzjach dotyczących bezpieczeństwa działalności związanej z eksploatacją złóż ropy naftowej i gazu ziemnego na morzu, przyjętych dnia 3 grudnia 2010 r. Rada stwierdziła, że Unia i jej państwa członkowskie powinny w dalszym ciągu odgrywać wiodącą rolę w dążeniu do zapewnienia najwyższych standardów bezpieczeństwa w ramach międzynarodowych inicjatyw oraz forów, a także w ramach międzynarodowej współpracy, takiej jak w regionie śródziemnomorskim. Rada wezwała także Komisję i państwa członkowskie do jak najlepszego wykorzystywania obowiązujących międzynarodowych konwencji.
(9)
W rezolucji z dnia 13 września 2011 r. Parlament Europejski podkreślił znaczenie pełnego wprowadzenia w życie jeszcze nieratyfikowanego protokołu morskiego, ukierunkowanego na ochronę przed zanieczyszczeniem powstałym w wyniku działalności poszukiwawczej i wydobywczej.
(10)
Jednym z celów polityki Unii w dziedzinie środowiska jest wspieranie podejmowanych na poziomie międzynarodowym działań służących rozwiązywaniu regionalnych problemów środowiskowych. W odniesieniu do protokołu morskiego szczególnie ważne jest wzięcie pod uwagę dużego prawdopodobieństwa wystąpienia transgranicznych skutków dla środowiska w przypadku wypadków w półzamkniętym basenie morskim, takim jak Morze Śródziemne. Stosowne jest zatem, by Unia podjęła wszystkie niezbędne działania w celu wspierania bezpieczeństwa działalności poszukiwawczej i wydobywczej prowadzonej na morzu oraz w celu ochrony środowiska morskiego w Morzu Śródziemnym.
(11)
Komisja przedstawia również wniosek, dotyczący rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa działalności związanej z poszukiwaniem i produkcją ropy naftowej i gazu ziemnego na morzu („proponowane rozporządzenie”).
(12)
Protokół morski dotyczy dziedziny uregulowanej w znacznej mierze unijnym prawem. Obejmuje to na przykład elementy takie jak ochrona środowiska morskiego, ocena oddziaływania na środowisko i odpowiedzialność za szkody w środowisku. Z zastrzeżeniem ostatecznej decyzji legislatora dotyczącej proponowanego rozporządzenia protokół morski jest ponadto zgodny z jego celami w tym również celami dotyczącymi udzielania pozwoleń, oceny oddziaływania na środowisko oraz technicznych i finansowych możliwości operatorów.
(13)
Istotną kwestią jest zapewnienie ścisłej współpracy między państwami członkowskimi i instytucjami Unii, zarówno w procesie prowadzenia i zamknięcia negocjacji, jak i w wywiązywaniu się z podjętych zobowiązań. Wymóg takiej współpracy wynika z konieczności prezentowania przez Unię jednolitego stanowiska na forum międzynarodowym. Państwa członkowskie będące umawiającymi się stronami konwencji barcelońskiej powinny - jeśli tego jeszcze nie uczyniły - podjąć kroki niezbędne do sfinalizowania procedur służących ratyfikacji protokołu morskiego lub przystąpieniu do niego.
(14)
Unia powinna zatem przystąpić do protokołu morskiego,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Przystąpienie Unii Europejskiej do Protokołu dotyczącego ochrony Morza Śródziemnego przed zanieczyszczeniem powstałym w wyniku działalności poszukiwawczej i wydobywczej na szelfie kontynentalnym oraz na dnie morskim i w jego podglebiu zostaje niniejszym zatwierdzone w imieniu Unii.
Tekst protokołu morskiego dołączony jest do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Przewodniczący Rady zostaje niniejszym upoważniony do wyznaczenia osoby lub osób umocowanych do złożenia, w imieniu Unii, instrumentu zatwierdzenia rządowi Hiszpanii, który obejmuje funkcję depozytariusza, zgodnie z art. 32 ust. 2 protokołu morskiego, w celu wyrażenia zgody Unii na związanie się protokołem (5) morskim.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.
Sporządzono w Brukseli dnia 17 grudnia 2012 r.