PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 19. listopadu 2013,
kterým se mění prováděcí rozhodnutí 2011/344/EU o poskytnutí finanční pomoci Unie Portugalsku
(2013/703/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (EU) č. 407/2010 ze dne 11. května 2010 o zavedení evropského mechanismu finanční stabilizace (1), a zejména na čl. 3 odst. 2 uvedeného nařízení,
s ohledem na návrh Evropské komise,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Dne 17. května 2011 poskytla Rada prováděcím rozhodnutím Rady 2011/344/EU (2) Portugalsku na jeho žádost finanční pomoc. Tato finanční pomoc byla poskytnuta na podporu programu rozsáhlých hospodářských a finančních reforem (dále jen „program“) s cílem obnovit důvěru, umožnit návrat ekonomiky k udržitelnému růstu a zachovat finanční stabilitu v Portugalsku, eurozóně i celé EU.
(2)
V souladu s čl. 3 odst. 10 prováděcího rozhodnutí 2011/344/EU provedla Komise společně s Mezinárodním měnovým fondem (MMF) a ve spolupráci s Evropskou centrální bankou (ECB) v době od 16. září do 3. října 2013 kombinovaný osmý a devátý přezkum pokroku, jehož bylo dosaženo portugalskými orgány při provádění dohodnutých opatření podle programu.
(3)
Čtvrtletní růst reálného hrubého domácího produktu (HDP) dosahoval ve druhém čtvrtletí tohoto roku opět kladných hodnot a rovněž z krátkodobých ukazatelů lze usuzovat, že recese postupně odeznívá. Očekává se, že reálný HDP se letos sníží o 1,8 % a v letech 2014 a 2015 vzroste o 0,8 %, respektive o 1,5 %. Rovněž se očekává, že napětí na trhu práce se poněkud zmírní. Nicméně míra nezaměstnanosti dosáhne příští rok podle očekávání vrcholu (17,7 %) a poté začne postupně klesat. Nejistoty spojené s makroekonomickým výhledem jsou vysoké, neboť udržitelnost předpokládané hospodářské obnovy v letech 2014 a 2015 závisí na kladném vývoji obchodu a finančního trhu, které jsou i nadále křehké.
(4)
Ve srovnání se stejným obdobím předchozího roku se schodek veřejných financí do srpna 2013 snížil o 0,6 procentního bodu HDP (bez započtení mimořádných faktorů). K čerpání rozpočtu přispívají solidní daňové příjmy a striktní čerpání většiny výdajových položek. V rámci daňové prognózy sedmého přezkumu pokroku, jehož bylo dosaženo portugalskými orgány při provádění dohodnutých opatření podle programu (dále jen „sedmý přezkum“), však byly zjištěny určité odchylky. K nim patří nedostatky týkající se změn plánování finančních prostředků Unie a odložení prodeje koncese na provozování přístavů (jednorázová opatření), jakož i další faktory, například oproti očekávání vyšší příspěvky do rozpočtu Unie, nedostatečný objem některých nedaňových příjmů, převod dividend plynoucích z podílu Řecka na investičním portfoliu Banco de Portugal do Řecka, oproti očekávání nižší sociální příspěvky do systému důchodového zabezpečení státních zaměstnanců a překročení mzdových nákladů a mezispotřeby. V důsledku čistého vlivu odchylek se schodek v roce 2013 po využití prozatímních rozpočtových prostředků (0,3 % HDP) podle odhadu zvýší o 0,5 % HDP. Vedle toho se rozpočtový schodek zvýšil i v důsledku kapitálové injekce do subjektu BANIF (Banco Internacional do Funchal) ve výši 0,4 % HDP, i když tento krok by se pro účely programu neměl zohledňovat.
(5)
Vláda přijímá nápravná opatření, jejichž cílem je zajistit dosažení schodku stanoveného v programu ve výši 5,5 % HDP, zejména omezením dostupných prostředků pro investice a přísnější kontrolou mezispotřeby resortních ministerstev (0,1 % HDP). Kromě toho vláda oznámila jednorázový režim vymáhání pohledávek v oblasti daňových odvodů a příspěvků na sociální zabezpečení, který by měl podle očekávání přinést příjmy ve výši zhruba 0,4 % HDP, a společně s ním jsou rovněž zpřísněny postihy za trestné činy neplacení daní.
(6)
Z aktualizovaných daňových prognóz je patrné fiskální úsilí pro rok 2013 ve výši 0,5 % HDP - měřeno zlepšením strukturálního salda - což je ve srovnání se sedmým přezkumem (0,6 % HDP) o něco méně. Předpokládané horší výsledky lze zdůvodnit zejména zpožděními v provádění původně plánovaného konsolidačního balíčku a jeho částečné náhrady v podobě jednorázových opatření, jakož i neočekávanými tlaky na rozpočtové rezervy. Zpoždění v provádění lze přičíst několika překážkám, jako například politické krizi v červnu a následné reorganizaci vlády, nesnadné reakci na rozhodnutí ústavního soudu z 29. srpna, podle nějž jsou některá ustanovení navrhovaného zákona o novém rekvalifikačním systému v rozporu s ústavou, a technickým obtížím při provádění některých opatření v návaznosti na rozhodnutí ústavního soudu z 5. dubna, zejména nově upravených příspěvků na sociální zabezpečení, které je třeba od určité minimální hranice hradit z dávek na nezaměstnanost a dávek v nemoci.
(7)
Vláda znovu potvrdila svůj závazek dosáhnout v roce 2014 cílového schodku ve výši 4 % HDP. V této souvislosti přijala vláda konsolidační opatření ve výši přibližně 2,3 % HDP, která mimo jiné částečně vyrovnají odchylky za rok 2013, jež budou převedeny do roku 2014. Konsolidační opatření jsou do značné míry zahrnuta do návrhu zákona o rozpočtu, zatímco některá opatření jsou prováděna prostřednictvím zvláštních právních předpisů. Opatření jsou převážně trvalé povahy a spočívají zejména v úsporách výdajů. Kumulativní hodnota souboru konsolidačních opatření potřebných pro dosažení předpokládané daňové úpravy se v souvislosti se sedmým přezkumem nezměnila a obnáší zhruba 4,7 miliardy EUR ve formě trvalých úsporných opatření za období 2013-2014 či 2,8 % HDP. Nicméně část konsolidačního úsilí je nyní převedena do roku 2014 v důsledku výše uvedených zpoždění při provádění v roce 2013.
(8)
Většina konsolidačních prostředků (zhruba 1,8 % HDP) by v roce 2014 měla pocházet z přehledu veřejných výdajů, který byl vypracován v průběhu loňského roku s cílem zvýšit rovnost a účinnost při zajišťování sociálních transferů a veřejných služeb. Opatření přijatá na základě přehledu hlavních veřejných výdajů budou mít dopad hlavně ve třech směrech: 1) omezení mzdových nákladů ve veřejném sektoru, a to snížením početních stavů jeho pracovníků a současně změnou jeho skladby ve prospěch zaměstnanců s vyšší kvalifikací, sjednocením pravidel práce ve veřejném sektoru s pravidly práce v soukromém sektoru a transparentnější mzdovou politikou, která větší měrou zohledňuje pracovní zásluhy; 2) důchodová reforma a 3) zkrácení výdajů v jednotlivých odvětvích u všech resortních ministerstev a programů.
(9)
Aby byl kompenzován negativní převod z čerpání rozpočtu na rok 2013 a dosaženo cílového schodku ve výši 4 % HDP, doplňují balíček přijatý v rámci přehledu veřejných výdajů další trvalá opatření, jejichž cílem je dále zlepšit účinnost a rovnost současné struktury daní a dávek (v hodnotě 0,4 % HDP). Dále bude provedena řada jednorázových opatření ve výši 0,2 % HDP, která více než dostatečně vyrovnají náklady na jednorázové, předem vyplacené platby související s propouštěním zaměstnanců ve veřejném sektoru, u nichž byl pracovní poměr ukončen vzájemnou dohodou.
(10)
Poměr veřejného dluhu k HDP dosáhne v roce 2013 podle očekávání svého vrcholu (127,8 %) a poté bude klesat. Tato úprava údajů oproti sedmému přezkumu směrem nahoru je zdůvodněna opravou údajů o dluhu za rok 2012, které jsou nyní o něco vyšší, a neprovedením některých krátkodobých kroků ke snížení dluhu. Zejména stabilizační fond sociálního zabezpečení postupně zvýší podle očekávání svůj podíl na portugalských státních dluhopisech a částky, které má ústřední vláda splatit společnosti Parpublica, budou vyšší, než se čekalo, dokud nevstoupí v platnost nový systém ESA 2010 a nebude definován status uvedené společnosti. Dále se odhaduje, že zůstatek hotovosti ve státní pokladně bude ke konci roku vyšší, než se předpokládalo (přibližně o 4 miliardy EUR).
(11)
Proces fiskální korekce je provázen řadou fiskálních strukturálních opatření, jejichž účelem je posílit kontrolu nad vládními výdaji a zlepšit vybírání příjmů. Zejména pak komplexní reformy uvádějí rozpočtový rámec, a to jak na centrální, tak i na regionální a místní úrovni státní správy, do souladu s osvědčenými modely správy veřejných financí. Nový systém kontroly závazků již přináší výsledky, provádění je však třeba pečlivě sledovat, aby bylo zajištěno, že závazky jsou hrazeny z dostupných finančních prostředků. I nadále se provádějí reformy ve veřejné správě s cílem modernizovat a racionalizovat zaměstnanost ve veřejném sektoru a veřejných subjektech. Pokrok při plnění cílů reformy správy příjmů posiluje kontrola a zlepšování dodržování daňových povinností. Značného pokroku bylo dosaženo při jednání o nových podmínkách partnerství veřejného a soukromého sektoru a počínaje rokem 2013 se očekávají významné úspory. Státní podniky dosáhly provozní rovnováhy v průměru do konce roku 2012 a chystají se další reformy, jejichž cílem je zabránit opětovnému zhoršení jejich výsledků. Reformy ve zdravotnictví přinášejí významné úspory a jejich provádění v zásadě pokračuje v souladu s vytyčenými cíli.
(12)
V minulém roce byl značně navýšen kapitál bank, což zúčastněným bankám umožnilo splnit regulatorní kapitálové rezervy stanovené Evropským orgánem pro bankovnictví i dosáhnout do konce roku poměru kapitálu core tier 1 ve výši 10 %. I když se pro posouzení vlastních finančních prostředků bank budou používat pravidla nové směrnice o kapitálových požadavcích (CRD IV), budou tyto kapitálové rezervy všeobecně i nadále přiměřené. Tato nová kapitálová pravidla budou platit od ledna 2014. Banco de Portugal v současné době připravuje přechodná ustanovení k provedení směrnice o kapitálových požadavcích (CRD IV). Orientační cíl pro poměr úvěrů ke vkladům ve výši 120 % do roku 2014 některé banky, které jsou již v současné fázi pod uvedeným limitem, pravděpodobně splní. Bylo zesíleno úsilí o diverzifikaci zdrojů financování pro podnikatelský sektor. V návaznosti na nedávný externí audit stávajících vládou dotovaných úvěrových linek a soubor politických doporučení předložily příslušné orgány plán obsahující opatření zaměřená na zlepšení výkonnosti a řízení těchto nástrojů. Dokončuje se soubor nástrojů pro řešení krize. Funguje rovněž fond pro řešení problémů bank, byly zavedeny pravomoce k včasnému zásahu a byly pozměněny právní předpisy o rekapitalizaci s ohledem na sdělení Komise o použití pravidel pro poskytování státní podpory ve prospěch bank v souvislosti s finanční krizí od 1. srpna 2013 (3).
(13)
Byl učiněn další pokrok při provádění strukturálních reforem na posílení růstu a konkurenceschopnosti. Dne 1. října 2013 začalo platit snížení odstupného a za účelem částečného financování odstupného byly zřízeny dva kompenzační fondy. Byly podniknuty další kroky s cílem posílit aktivní politiky trhu práce. Další opatření byla přijata v oblasti vzdělávání, kde je pokrok celkově uspokojivý.
(14)
Provedení směrnice Evropského parlamentu a Rady 2006/123/ES (4), jejímž cílem je odstranit překážky pro vstup na trh a posílit konkurenci a hospodářskou činnost tím, že bude usnadněn vstup na trh novým subjektům v různých hospodářských režimech, postupuje uspokojivým tempem a provedení ve vnitrostátním právu je nyní téměř dokončeno. Byl přijat rámcový zákon pro lepší fungování regulovaných povolání, která mají své profesní organizace, a dalším krokem k dokončení této reformy je revize stanov osmnácti dotčených povolání. V platnost již vstoupil rámcový zákon, který má stanovit hlavní zásady fungování nejdůležitějších vnitrostátních regulačních orgánů, včetně jejich značné nezávislosti a samostatnosti, a brzy budou přijaty vyhlášky různých odvětvových regulačních orgánů. Provádění opatření ke snížení dluhu spojeného s tarifními sazbami cen elektřiny se zpozdilo, ačkoli vláda pro částečné vyřešení tohoto problému nedávno navrhla nový odvod. Byly přijaty některé právní předpisy, jejichž cílem je usnadnit postupy pro udělování licencí a snížit jiné administrativní zátěže, jako například nový základní zákon o půdě, územním plánování a urbanizaci.
(15)
Pro větší udržitelnost a konkurenceschopnost odvětví dopravy je zapotřebí dalšího pokroku. Jisté zlepšení zaznamenala finanční situace provozovatele železniční infrastruktury, ale pro dosažení provozní rovnováhy do roku 2015 je třeba vynaložit značné další úsilí. Reformy týkající se přístavů je třeba zintenzivnit.
(16)
Bylo přijato několik dodatečných opatření ke zlepšení podmínek likvidity podniků, zejména malých a středních podniků.
(17)
Reforma soudnictví je téměř dokončena. Bylo dosaženo pokroku při snižování počtu nevyřízených případů a zásadní reformy, jako jsou například územní reorganizace soudních obvodů a reforma občanského soudního řádu, jsou téměř dokončeny, či dokonce zcela dokončeny. Nicméně je zapotřebí dále zlepšit fungování soudnictví, což je nezbytné pro řádné a náležité fungování hospodářství, a to: i) zajištěním účinného a včasného vymáhání smluv a dodržování pravidel hospodářské soutěže, ii) zvýšením účinnosti restrukturalizací soudů a zavedením nových modelů správy soudů a iii) rychlejším projednáváním soudních případů (včetně případů týkajících se daní).
(18)
V důsledku tohoto vývoje by prováděcí rozhodnutí 2011/344/EU mělo být změněno,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
V článku 3 prováděcího rozhodnutí 2011/344/EU se odstavce 7 až 9 nahrazují tímto:
„7. Portugalsko v průběhu roku 2013 přijme tato opatření v souladu s podrobnostmi uvedenými v memorandu o porozumění:
a)
schodek veřejných financí v roce 2013 nepřekročí 5,5 % HDP. Při výpočtu tohoto schodku se neberou v úvahu případné rozpočtové náklady na opatření na podporu bank v souvislosti se strategií vlády pro finanční sektor. Konsolidační opatření zahrnutá do rozpočtu na rok 2013 a dodatečný rozpočet musí být během zbývající části roku důsledně prováděny. Kromě toho přijme vláda dodatečná nápravná opatření, budou-li při čerpání rozpočtu zjištěny další odchylky;
b)
Portugalsko bude pokračovat v provádění privatizačního programu;
c)
Portugalsko dokončí provádění strategie společných služeb ve veřejné správě;
d)
Portugalsko bude pokračovat v reorganizaci a racionalizaci sítě nemocnic prostřednictvím specializace, koncentrace a racionalizace nemocničních služeb a společného řízení a provozování nemocnic. Portugalsko zajistí provádění víceletého akčního plánu pro reorganizaci nemocnic;
e)
po přijetí změn nového zákona č. 6/2006 o novém pronájmu nemovitostí a vyhlášky, která zjednodušuje správní postup pro provádění renovací, provede Portugalsko komplexní přezkum fungování trhu s bydlením;
f)
Portugalsko vypracuje celostátní systém evidence pozemků, který umožní spravedlivější dělení přínosů a nákladů v rámci územního plánování;
g)
při respektování rozhodnutí ústavního soudu dne 26. září 2013 Portugalsko navrhne a provede alternativy k reformám trhu práce, které by měly stejný účinek jako reformy, jež byly v uvedeném rozhodnutí ústavního soudu shledány jako protiústavní;
h)
Portugalsko podpoří vývoj mezd slučitelný s cíli, kterými jsou podpora vytváření pracovních míst a zlepšování konkurenceschopnosti podniků, aby se tak napravila makroekonomická nerovnováha. Minimální mzda bude v době trvání programu navýšena pouze tehdy, pokud to bude možné zdůvodnit ekonomickým vývojem a vývojem na trhu práce;
i)
Portugalsko bude pokračovat ve snaze zlepšit účinnost svých opatření aktivní politiky zaměstnanosti v souladu s výsledky hodnotící zprávy a akčním plánem, jehož cílem je zlepšit fungování veřejných služeb zaměstnanosti;
j)
Portugalsko bude pokračovat v zavádění opatření stanovených v akčních plánech ke zlepšení kvality středního a odborného školství a vzdělávání; vláda zejména předloží plány pro zefektivnění rámce pro financování školství a budou zřízeny referenční odborné školy;
k)
Portugalsko dokončí příjímání změn odvětových právních předpisů nezbytných k úplnému provedení směrnice Evropského parlamentu a Rady 2006/123/ES (5);
l)
vláda předloží portugalskému parlamentu pozměněné stanovy profesních organizací;
m)
Portugalsko schválí odpovídající změny vyhlášek vnitrostátních regulačních orgánů;
n)
Portugalsko bude zveřejňovat čtvrtletní zprávy o míře splácení dluhů, délce a nákladech insolvenčních řízení podniků, délce a nákladech daňových řízení a míře vyřešených soudních případů;
o)
Portugalsko zlepší podnikatelské prostředí tím, že dokončí probíhající reformy v oblasti snižování administrativní zátěže (úplné zprovoznění jednotných kontaktních míst podle směrnice 2006/123/ES a dokončení projektů „bez nutnosti povolení“), a dále zjednoduší stávající postupy udělování licencí, regulaci a další administrativní zátěž, která je pro podniky významnou překážkou v rozvoji hospodářských činností;
p)
Portugalsko dokončí reformu systému správy přístavů, včetně revize koncesí na provozování přístavů;
q)
Portugalsko zavede opatření na zlepšení fungování odvětví pošt a telekomunikací;
r)
Portugalsko zavede opatření na zlepšení fungování dopravního systému;
s)
Portugalsko provede opatření k odstranění dluhu spojeného s tarifními sazbami cen elektřiny;
t)
za účelem dosažení významných fiskálních výnosů, a to zejména v roce 2013, Portugalsko zajistí, aby byl uplatňován nový právní a institucionální rámec partnerství veřejného a soukromého sektoru a aby byly sjednány nové podmínky smluv o silniční přepravě uzavřených v rámci partnerství veřejného a soukromého sektoru, které budou v souladu se strategickým plánem představeným vládou a s revizí regulačního rámce;
u)
Portugalsko se i nadále soustředí na opatření proti daňovým podvodům a únikům a na dodržování daňových povinností.
8. Portugalsko v průběhu roku 2014 přijme tato opatření v souladu s podrobnostmi uvedenými v memorandu o porozumění:
a)
schodek veřejných financí v roce 2014 nepřekročí 4 % HDP. Při výpočtu tohoto schodku se neberou v úvahu případné rozpočtové náklady na opatření na podporu bank v souvislosti se strategií vlády pro finanční sektor. K dosažení tohoto cíle provede Portugalsko konsolidační opatření ve výši 2,3 % HDP, a to především prostřednictvím zákona o rozpočtu na rok 2014. Opatření budou převážně trvalé povahy a budou zaměřena na úsporu výdajů;
b)
soubor konsolidačních opatření bude vycházet z opatření pro snižování výdajů, která byla připravena v rámci přehledu veřejných výdajů. Celková výše těchto opatření dosáhne v roce 2014 1,8 % HDP a bude zahrnovat:
i)
omezení mzdových nákladů ve veřejném sektoru, a to snížením početních stavů jeho pracovníků a současně změnou jeho skladby ve prospěch zaměstnanců s vyšší kvalifikací, zejména rekvalifikací a realizací režimu dobrovolného odchodu ze zaměstnání, dalším sjednocováním pravidel práce ve veřejném sektoru s pravidly práce v soukromém sektoru (včetně prodloužení pracovní doby a omezení nároku na dovolenou) a zavedením jednotné tabulky mezd a zefektivněním doplňkových odměn. Příspěvky na zvláštní režimy zdravotního pojištění se zvýší a přispějí tak k rovnosti a účinnosti veřejných výdajů,
ii)
reformy systému důchodového zabezpečení, a to zvýšením zákonem stanoveného důchodového věku prostřednictvím změny faktoru udržitelnosti; sjednocením pravidel výpočtu důchodu mezi systémem sociálního zabezpečení zaměstnanců ve veřejném sektoru (CGA) a všeobecným systémem sociálního zabezpečení, přičemž však bude zajištěna minimální hranice dávek, a zefektivněním pozůstalostních důchodů v systému CGA i všeobecném systému sociálního zabezpečení, zejména v případech, kdy jsou pozůstalostní důchody kombinovány s jinými druhy důchodů,
iii)
úspory v mezispotřebě a u programů výdajů u všech rezortních ministerstev. S ohledem na politická a právní rizika lze některá z těchto opatření částečně či plně nahradit jinými opatřeními odpovídajícího rozsahu a kvality;
c)
balíček přijatý v rámci přehledu veřejných výdajů doplní další trvalá příjmová opatření, jejichž cílem je dále zlepšit účinnost a rovnost současné struktury daní a dávek (v hodnotě 0,4 % HDP). Zejména bude zvýšena daňová sazba u nákladů na služební automobily a díky změně ve zdanění automobilů s naftovým motorem a zvýšením daní z tabáku a alkoholických nápojů se zlepší zdanění v oblasti životního prostředí a zdraví. Omezí se daňové výjimky ve zdanění nemovitostí pro penzijní a nemovitostní investiční fondy. Budou zrušeny stropy u příspěvků na sociální zabezpečení členů statutárních orgánů. Bude stanoven zvláštní odvod v energetice, který omezí nadměrné zisky v tomto odvětví. Část příjmů pocházejících z tohoto odvodu se použije ke snížení dluhu spojeného s tarifními sazbami cen elektřiny. Licence na on-line hazardní hry se budou prodávat s cílem regulovat tento trh a tato činnost bude rovněž zdaněna. Zavede se zvláštní poplatek za mediální spektrum a zvýší se zdanění finančních institucí. Kromě toho bude provedena řada jednorázových opatření, která více než dostatečně vyrovnají náklady na jednorázové předem vyplacené platby související s propouštěním zaměstnanců ve veřejném sektoru, u nichž byl pracovní poměr ukončen vzájemnou dohodou. Mezi ně patří převod zdravotního fondu CTT na vládní instituce, prodej koncese na provozování přístavu a sil, jakož i zvláštní dividendy z prodeje nadměrných zásob ropy veřejné společnosti;
d)
Portugalsko předloží zprávu, jejímž účelem je:
i)
odhalit překrývání služeb a pravomocí a jiné nesrovnalosti mezi orgány státní správy na státní a místní úrovni a
ii)
reorganizovat síť decentralizovaných služeb na ministerstvech, a to zejména prostřednictvím sítě ‘Lojas do Cidadão‘ (jednotné kontaktní místo pro věci správní a základní služby) a jiných přístupů tak, aby zeměpisné členění bylo účinnější a aby bylo posíleno využívání společných služeb a digitálních úřadů;
e)
Portugalsko bude pokračovat v reorganizaci a racionalizaci sítě nemocnic prostřednictvím specializace, koncentrace a racionalizace nemocničních služeb a společného řízení a provozování nemocnic a zajistí provádění víceletého akčního plánu pro nemocniční reorganizaci;
f)
Portugalsko provede plán na vytvoření nezávislého provozovatele logistických služeb v odvětví plynu a elektřiny;
g)
Portugalsko zavede opatření na posílení fungování dopravního systému;
h)
Portugalsko posoudí dopad volitelného režimu hotovostního účetnictví DPH;
i)
Portugalsko provede soupis a analýzu nákladů předpisů, které budou mít zjevně větší dopad na hospodářskou činnost.
9. S cílem obnovit důvěru ve finanční sektor bude Portugalsko usilovat o udržení náležitého objemu kapitálu ve svém bankovním sektoru a zajistí plynulé snižování zadluženosti v souladu se lhůtami stanovenými v memorandu o porozumění. V této souvislosti Portugalsko provede strategii pro portugalský bankovní sektor dohodnutou s Komisí, ECB a MMF s cílem zachovat finanční stabilitu. Portugalsko zejména:
a)
bude sledovat přechod bank na nová kapitálová pravidla stanovená ve směrnici o kapitálových požadavcích (CRD IV) a zajistí, že v náročných podmínkách budou kapitálové rezervy i nadále úměrné;
b)
doporučí bankám, aby udržitelným způsobem posílily své rezervy v oblasti zajištění;
c)
zajistí vyvážené a plynulé snižování páky v bankovním sektoru, jež má rozhodující význam pro trvalé odstraňování nerovnováhy a snížení závislosti na financování z prostředků Eurosystému ve střednědobém horizontu. Plány bank týkající se financování a kapitálu se přezkoumávají čtvrtletně;
d)
bude podporovat diverzifikaci možností financování pro podnikatelský sektor, a zejména pro malé a střední podniky, prostřednictvím řady opatření zaměřených na zlepšení jejich přístupu na kapitálové trhy;
e)
bude nadále pracovat na zefektivnění fungování státem vlastněné skupiny CGD;
f)
svěří správu úvěrů BPN, jež jsou v současné době v držení subjektu Parvalor, podnikům vybraným v nabídkovém řízení, které budou pověřeny postupným zpětným získáváním aktiv, a zajistí včasný prodej dceřiných společností a aktiv v dalších dvou státních jednotkách pro speciální účel;
g)
na základě návrhů na podporu diverzifikace možností financování podniků vypracuje a zavede alternativy k tradičním bankovním úvěrům pro podnikatelský sektor a v návaznosti na výsledky nedávného externího auditu a předložený plán posoudí možnosti pro zlepšení výkonnosti a řízení stávajících vládou dotovaných úvěrových linek;
h)
provede analýzu plánů obnovy bank, vydá pokyny pro systém týkající se plánů obnovy a na základě zpráv, které banky předloží, připraví plány řešení problémů. Vláda předloží portugalskému parlamentu nezbytné změny rekapitalizačních právních předpisů, v nichž zohlední sdělení Komise o použití pravidel pro poskytování státní podpory ve prospěch bank v souvislosti s finanční krizí od 1. srpna 2013;
i)
zavede rámec, který finančním institucím umožní zapojit se do mimosoudní restrukturalizace dluhů domácností, zjednoduší restrukturalizaci dluhů podniků a provede akční plán ke zvýšení povědomí veřejnosti o nástrojích restrukturalizace;
j)
vypracuje čtvrtletní zprávy o provádění nových nástrojů restrukturalizace; na základě nedávného průzkumu prošetří alternativy, které by umožňovaly dosažení větší úspěšnosti při obnově společností fungujících v režimu PER (zvláštní revitalizační režim pro společnosti ve vážných finančních potížích) a SIREVE (systém obnovy společností prostřednictvím mimosoudních dohod určený společnostem, které se nacházejí v obtížné ekonomické situaci nebo v riziku či stavu insolvence).
Článek 2
Toto rozhodnutí nabývá účinku dnem oznámení.
Článek 3
Toto rozhodnutí je určeno Portugalské republice.
V Bruselu dne 19. listopadu 2013.
DECYZJA WYKONAWCZA RADY
z dnia 19 listopada 2013 r.
zmieniająca decyzję wykonawczą 2011/344/UE w sprawie przyznania Portugalii pomocy finansowej Unii
(2013/703/UE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 407/2010 z dnia 11 maja 2010 r. ustanawiające europejski mechanizm stabilizacji finansowej (1), w szczególności jego art. 3 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W dniu 17 maja 2011 r. Rada przyznała Portugalii, na jej wniosek, pomoc finansową w drodze decyzji wykonawczej 2011/344/UE (2). Taka pomoc została przyznana w celu wsparcia programu istotnych reform gospodarczych i finansowych („program”), który jest ukierunkowany na przywrócenie zaufania, umożliwienie powrotu gospodarki na ścieżkę trwałego wzrostu oraz zapewnienie stabilności finansowej w Portugalii, w strefie euro i w Unii.
(2)
Zgodnie z art. 3 ust. 10 decyzji wykonawczej 2011/344/UE Komisja, wraz z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW) i we współpracy z Europejskim Bankiem Centralnym (EBC), w dniach od 16 września do 3 października 2013 r. dokonała połączonego ósmego i dziewiątego przeglądu postępów poczynionych przez władze portugalskie we wdrażaniu uzgodnionych środków w ramach tego programu.
(3)
Wzrost realnego produktu krajowego brutto (PKB) w ujęciu kwartalnym ponownie osiągnął wartości dodatnie w drugim kwartale bieżącego roku, również wskaźniki krótkoterminowe świadczą o stopniowym wychodzeniu z recesji. Przewiduje się, że w bieżącym roku realny PKB obniży się o 1,8 %, a następnie wzrośnie o 0,8 % i 1,5 % odpowiednio w latach 2014 i 2015. W pewnym stopniu mają się zmniejszyć napięcia na rynku pracy. Oczekuje się jednak, że stopa bezrobocia w przyszłym roku wzrośnie do 17,7 %, a następnie zacznie się stopniowo obniżać. Panuje duża niepewność co do perspektyw makroekonomicznych, ponieważ trwałość zakładanego ożywienia w latach 2014 i 2015 jest uzależniona od korzystnego rozwoju sytuacji handlowej i na rynkach finansowych, czego w dalszym ciągu nie można być pewnym.
(4)
Do sierpnia 2013 r. odnotowano poprawę deficytu kasowego sektora instytucji rządowych i samorządowych o 0,6 punktu procentowego PKB (nie uwzględniając czynników nadzwyczajnych) w porównaniu z tym samym okresem w roku ubiegłym. Stały poziom wpływów podatkowych oraz rygorystyczne przestrzeganie wysokości większości wydatków pomagają w wykonaniu zakładanego budżetu. Stwierdzono jednak pewne odstępstwa od prognoz budżetowych zawartych w siódmym przeglądzie postępu władz portugalskich we wdrażaniu uzgodnionych środków w ramach tego programu („siódmy przegląd”). Do odstępstw tych należą niedobory związane z przeprogramowaniem funduszy unijnych oraz odroczenie sprzedaży koncesji na eksploatację portu (środki jednorazowe) oraz inne czynniki, takie jak wyższy od przewidywanego wkład do budżetu Unii, nieosiągnięcie zakładanych dochodów pozapodatkowych, przeniesienie do Grecji dywidend z obligacji rządu greckiego w portfelu inwestycyjnym Banco de Portugal, niższe niż przewidywano wpływy ze składek na zabezpieczenie społeczne do systemu emerytalno-rentowego pracowników sektora publicznego, a także przekroczenie poziomu wynagrodzeń i zużycia pośredniego. Po wykorzystaniu tymczasowych środków budżetowych (0,3 % PKB) zakłada się, że efekt netto tych odstępstw doprowadzi do zwiększenia deficytu budżetowego w 2013 r. do 0,5 % PKB. Ponadto dokapitalizowanie BANIF - Banco Internacional do Funchal, SA w wysokości 0,4 % PKB również zwiększyło lukę budżetową, chociaż ta operacja nie powinna być brana pod uwagę do celów programu.
(5)
Rząd podejmuje środki naprawcze w celu zapewnienia osiągnięcia przewidzianego w programie deficytu docelowego na poziomie 5,5 % PKB, w szczególności poprzez ograniczenie funduszy dostępnych na inwestycje i wzmocnienie kontroli zużycia pośredniego poszczególnych ministerstw (0,1 % PKB). Ponadto rząd ogłosił jednorazowy program ściągania wierzytelności z tytułu podatków i składek na zabezpieczenie społeczne, który ma umożliwić odzyskanie dochodów w wysokości około 0,4 % PKB i którego uzupełnieniem jest zaostrzenie kar dla przestępców podatkowych.
(6)
Według aktualnych prognoz budżetowych na 2013 r. wysiłek fiskalny, mierzony poprawą salda strukturalnego, wyniesie 0,5 % PKB, czyli nieco poniżej poziomu 0,6 % PKB zakładanego w siódmym przeglądzie. Taki gorszy wynik jest głównie spowodowany opóźnieniami w realizacji początkowo planowanego pakietu konsolidacyjnego oraz częściowego zastąpienia tego pakietu środkami jednorazowymi, przy jednoczesnym wywieraniu nieoczekiwanej presji na rezerwy budżetowe. Opóźnienia w realizacji są konsekwencją pewnych przeszkód, takich jak kryzys polityczny w lipcu i późniejsza zmiana w rządzie; wyzwanie, jakim jest reakcja na wydane w dniu 29 sierpnia orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w którym niektóre przepisy projektu ustawy w sprawie nowego systemu przekwalifikowywania zostały uznane za niezgodne z konstytucją oraz trudności techniczne z wdrażaniem niektórych środków, w szczególności zmienionego - po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 kwietnia - systemu składek na zabezpieczenie społeczne pobieranych od świadczeń z tytułu bezrobocia i świadczeń chorobowych przekraczających minimalny poziom.
(7)
Rząd ponownie potwierdził swoje zaangażowanie w osiągniecie w 2014 r. deficytu docelowego na poziomie 4 % PKB. W odniesieniu do tej kwestii rząd przyjął działania konsolidacyjne o wartości około 2,3 % PKB, pokrywające także część odchyleń w 2013 r., które zostaną przeniesione na 2014 r. Działania konsolidacyjne zostały w znacznym stopniu uwzględnione w projekcie ustawy budżetowej, choć niektóre działania są wprowadzane w życie poprzez przepisy szczegółowe. Obejmują one przede wszystkim działania o charakterze stałym i polegają głównie na oszczędnościach wydatków. Ogólnie rzecz biorąc, skumulowana wartość pakietu konsolidacyjnego koniecznego do osiągnięcia przewidzianej korekty budżetowej nie zmieniła się w porównaniu z siódmym przeglądem i wynosi w latach 2013-2014 około 4,7 mld EUR w postaci stałych środków oszczędnościowych, czyli 2,8 % PKB. Jednakże część wysiłków na rzecz konsolidacji budżetowej została przeniesiona na 2014 r. wskutek wspomnianych opóźnień w realizacji w 2013 r.
(8)
Większa cześć konsolidacji w 2014 r., około 1,8 % PKB, powinna wynikać z przeglądu wydatków publicznych przeprowadzonego w ciągu ubiegłego roku w celu zwiększenia równego dostępu do transferów socjalnych i usług publicznych oraz ich efektywności. Główne środki podjęte w ramach przeglądu wydatków publicznych mają dotyczyć trzech podstawowych obszarów: 1) ograniczenia wydatków na wynagrodzenia w sektorze publicznym poprzez zmniejszenie liczby pracowników w sektorze publicznym, przy jednoczesnym zwiększeniu udziału pracowników wysoko wykwalifikowanych, dostosowanie zasad pracy sektora publicznego do zasad obowiązujących w sektorze prywatnym oraz sprawienie, że polityka wynagrodzeń będzie bardziej przejrzysta i oparta na zasługach; 2) reformy świadczeń emerytalnych; oraz (3) sektorowych cięć wydatków w poszczególnych ministerstwach i programach.
(9)
By zrównoważyć negatywny efekt przeniesienia z wykonania budżetu w 2013 r. i osiągnąć deficyt docelowy na poziomie 4 %, pakiet w zakresie przeglądu wydatków publicznych zostanie uzupełniony innymi środkami o charakterze stałym mającymi na celu dalszą poprawę efektywności i równości obecnej struktury podatków i świadczeń socjalnych (o wartości 0,4 % PKB). Ponadto wdrożony zostanie szereg jednorazowych środków o wartości 0,2 %, co pozwoli pokryć z nadwyżką koszty wynikające z jednorazowych płatności wynikających z wprowadzenia programu odchodzenia z pracy na zasadzie porozumienia stron w sektorze publicznym, które zostaną wypłacone na początku realizacji programu.
(10)
Przewiduje się, że relacja długu do PKB osiągnie wartość szczytową na poziomie 127,8 % w 2013 r., a następnie obniży się. Wzrost zadłużenia w porównaniu z przewidywaniami zawartymi w siódmym przeglądzie wynika z korekty danych dotyczących zadłużenia z 2012 r., które w chwili obecnej są nieco wyższe, oraz z niezrealizowania niektórych krótkoterminowych operacji mających na celu obniżenie zadłużenia. W szczególności przewiduje się obecnie, że Fundusz Stabilizacji Zabezpieczenia Społecznego będzie bardziej stopniowo zwiększał liczbę posiadanych przez siebie obligacji emitowanych przez rząd Portugalii, a zobowiązania administracji publicznej wobec Parpublica będą wyższe niż wcześniej prognozowane do czasu wejścia w życie nowego systemu ESA 2010 r. i określenia statusu firmy. Ponadto według szacunków środki pieniężne skarbu państwa pod koniec roku mają być wyższe niż zakładano pierwotnie (o około 4 mld EUR).
(11)
Procedura korekty budżetowej wsparta jest szeregiem środków strukturalnych mających na celu ulepszenie kontroli nad wydatkami publicznymi oraz usprawnienie poboru dochodów. W szczególności kompleksowa reforma dostosowuje ramy budżetowe, w tym na szczeblu centralnym, regionalnym i lokalnym, do najlepszych praktyk zarządzania finansami publicznymi. Nowy system kontroli zobowiązań przynosi efekty, ale jego wdrażanie musi być ściśle monitorowane w celu zagwarantowania, że zobowiązania mają pokrycie w dostępnych środkach finansowych. Reformy administracji publicznej są kontynuowane w celu modernizacji i racjonalizacji zatrudnienia w sektorze i podmiotach publicznych. Postęp w realizacji reformy administracji podatkowej poprawia monitorowanie zgodności dochodów i wzmacniają tę zgodność. Poczyniono już znaczne postępy w zakresie renegocjowania umów partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP), a w 2013 r. i w kolejnych latach przewiduje się osiągnięcie znacznych oszczędności. Przedsiębiorstwa państwowe osiągnęły równowagę operacyjną średnio do końca 2012 r., a w celu uniknięcia ponownego pogorszenia ich wyników przewiduje się wprowadzenie dodatkowych reform. Reformy w sektorze służby zdrowia przynoszą znaczne oszczędności, a ich wdrażanie nadal następuje zasadniczo zgodnie z wyznaczonymi celami.
(12)
W ubiegłym roku znacznie wzrosły współczynniki kapitałowe banków, co umożliwiło im spełnienie regulacyjnych wymogów Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego dotyczących buforów kapitałowych oraz osiągnięcie przewidzianego w programie docelowego współczynnika kapitału podstawowego Tier I w wysokości 10 %. Ten bufor kapitałowy pozostaje na odpowiednim poziomie w całym sektorze przy zastosowaniu nowych przepisów zmienionej dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych (CRD IV) w odniesieniu do oceny funduszy własnych banków. Te nowe przepisy dotyczące kapitału będą obowiązywać od stycznia 2014 r. Banco de Portugal opracowuje obecnie podejście do wprowadzenia CRD IV. Wskaźnik relacji kredytów do depozytów zostanie prawdopodobnie obniżony do docelowego orientacyjnego poziomu około 120 % do 2014 r., a niektóre banki już osiągnęły wyniki poniżej tego pułapu. Podejmowane są wzmożone wysiłki na rzecz dywersyfikacji źródeł finansowania sektora prywatnego. W oparciu o wyniki niedawnego audytu zewnętrznego istniejących finansowanych przez państwo linii kredytowych i na podstawie zestawu zaleceń dotyczących polityki władze przedłożyły plan obejmujący środki mające na celu poprawę skuteczności działania i ładu administracyjnego tych instrumentów. Dobiegają końca prace nad narzędziami zarządzania w sytuacjach kryzysowych. Działa fundusz na cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banku, zostały wprowadzone uprawnienia do wczesnej interwencji i ustawa w sprawie dokapitalizowania została zmieniona tak, aby uwzględnić komunikat Komisji w sprawie stosowania od dnia 1 sierpnia 2013 r. reguł pomocy państwa w odniesieniu do środków wsparcia na rzecz banków w kontekście kryzysu finansowego (3).
(13)
Poczyniono dalsze postępy we wdrażaniu reform strukturalnych służących zwiększeniu wzrostu gospodarczego i konkurencyjności. W dniu 1 października 2013 r. weszły w życie przepisy dalej ograniczające wysokość odpraw oraz utworzono dwa fundusze kompensacyjne w celu częściowego finansowania odpraw. Podjęto dodatkowe działania na rzecz wzmocnienia aktywnej polityki rynku pracy. Przyjęto dodatkowe środki w obszarze edukacji, gdzie postępy są ogólnie zadowalające.
(14)
Wdrażanie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE (4), która ma na celu zmniejszenie barier dla wejścia na rynek oraz zwiększenie konkurencji i działalności gospodarczej poprzez ułatwienie dostępu do rynku dla nowych podmiotów w różnych sektorach gospodarki przeprowadzane jest w dobrym tempie, a transpozycja dyrektywy jest niemal zakończona. Przyjęto ustawę ramową w celu poprawy funkcjonowania zawodów regulowanych z udziałem organu zawodowego, a kolejnym etapem, który ma zakończyć przeprowadzanie tej reformy, jest przegląd statutów osiemnastu zawodów, których ona dotyczy. Ustawa ramowa mająca na celu określenie głównych zasad funkcjonowania najważniejszych krajowych organów regulacyjnych, w tym zapewnienie im znacznej niezależności i autonomii weszła już w życie, a wkrótce zostaną przyjęte rozporządzenia wykonawcze rożnych regulatorów sektorowych. Wdrożenie środków mających na celu zmniejszenie długu taryfowego związanego z energią elektryczną zostało opóźnione, chociaż rząd przedstawił niedawno nową opłatę, która ma częściowo rozwiązać tę kwestię. Przyjęto przepisy prawne, które mają na celu uproszczenie procedur wydawania zezwoleń oraz realizacji innych obciążeń administracyjnych, takie jak projekt ustawy o gruntach, planowaniu przestrzennym i gospodarce miejskiej.
(15)
Nadal konieczne są dalsze postępy, aby sektor transportu był bardziej zgodny z wymogami zrównoważonego rozwoju i otwarty na konkurencję. Odnotowano pewną poprawę pod względem sytuacji finansowej zarządcy infrastruktury kolejowej, jednakże konieczne jest podjęcie znacznych dodatkowych wysiłków w celu doprowadzenia do równowagi operacyjnej do 2015 r. Reformy w portach powinny zostać zintensyfikowane.
(16)
Przyjęto pewne dodatkowe środki w celu poprawy płynności sektora przedsiębiorstw, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP).
(17)
Niemal zakończono już reformę systemu sądownictwa. Odnotowano postępy w zakresie zmniejszenia liczby zaległych spraw, a istotne reformy, takie jak geograficzna reorganizacja sądów rejonowych i reforma kodeksu postępowania cywilnego, zbliżają się do końca. Konieczna jest jednak dalsza poprawa funkcjonowania systemu sądownictwa, co ma zasadnicze znaczenie dla właściwego i sprawiedliwego funkcjonowania gospodarki, poprzez: (i) zapewnienie skutecznego i terminowego wykonywania umów i egzekwowania reguł konkurencji; (ii) podnoszenie wydajności poprzez restrukturyzację systemu sądownictwa oraz przyjęcie nowych modeli zarządzania pracą sądów; (iii) dalsze zmniejszenie opóźnień w rozstrzyganiu spraw sądowych (w tym spraw podatkowych).
(18)
W związku z powyższym decyzja wykonawcza 2011/344/UE powinna zostać zmieniona,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
W art. 3 decyzji wykonawczej 2011/344/UE ust. 7-9 otrzymują brzmienie:
„7. W 2013 r. Portugalia przyjmie następujące środki, zgodnie z protokołem ustaleń:
a)
deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2013 r. nie może przekroczyć 5,5 % PKB. Na potrzeby obliczenia deficytu nie uwzględnia się ewentualnych kosztów budżetowych środków wsparcia banków przyjętych w kontekście rządowej strategii dotyczącej sektora finansowego. Działania konsolidacyjne przewidziane w budżecie na 2013 r. i w budżecie uzupełniającym będą rygorystycznie wdrażane w pozostałej części roku. Ponadto, jeżeli pojawią się kolejne odchylenia w realizacji budżetu, rząd wdroży dodatkowe środki naprawcze;
b)
Portugalia będzie kontynuować wdrażanie programu prywatyzacji;
c)
Portugalia zakończy wdrażanie strategii polegającej na korzystaniu ze wspólnych służb w administracji publicznej;
d)
Portugalia będzie nadal reorganizować i racjonalizować funkcjonowanie sieci szpitali poprzez specjalizację, koncentrację i ograniczanie zakresu usług szpitalnych, wspólne zarządzanie oraz wspólne działanie szpitali oraz zapewni realizację wieloletniego planu działania na rzecz reorganizacji szpitali;
e)
w następstwie przyjęcia zmian do nowej ustawy w sprawie umów najmu i dzierżawy na obszarach miejskich nr 6/2006 oraz dekretu z mocą ustawy upraszczającego procedury administracyjne dotyczące renowacji Portugalia przeprowadzi kompleksowy przegląd funkcjonowania rynku mieszkaniowego;
f)
Portugalia opracuje krajowy system ewidencji gruntów, który umożliwi bardziej sprawiedliwy podział korzyści i kosztów miejskiego planowania przestrzennego;
g)
z poszanowaniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 września 2013 r. Portugalia opracuje i wdroży alternatywne warianty reformy rynku pracy o podobnym skutku do tych, które w tym orzeczniu zostały uznane za niezgodne z konstytucją;
h)
Portugalia będzie wspierać takie kształtowanie się wynagrodzeń, które będzie sprzyjać tworzeniu miejsc pracy i zwiększaniu konkurencyjności przedsiębiorstw, w dążeniu do skorygowania zaburzeń równowagi makroekonomicznej. W okresie obowiązywania programu ewentualne podniesienie płacy minimalnej nastąpi tylko wtedy, gdy będzie uzasadnione rozwojem sytuacji gospodarczej i sytuacji na rynku pracy;
i)
Portugalia będzie nadal podnosić skuteczność swojej aktywnej polityki rynku pracy zgodnie z wnioskami zawartymi w sprawozdaniu z oceny oraz zgodnie z planem działania na rzecz poprawy funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia;
j)
Portugalia będzie nadal wdrażać środki określone w jej planach działania na rzecz poprawy jakości kształcenia i szkolenia na poziomie ponadgimnazjalnym i zawodowym, w szczególności rząd przedstawi plany zwiększenia efektywności ram finansowania szkół oraz doprowadzi do powstania referencyjnych szkół zawodowych;
k)
Portugalia zakończy proces przyjmowania pozostałych sektorowych zmian niezbędnych do pełnego wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE (5);
l)
rząd przedstawi parlamentowi portugalskiemu zmienione statuty organizacji zawodowych;
m)
Portugalia zatwierdzi odpowiednie poprawki do rozporządzeń wykonawczych krajowych organów regulacyjnych;
n)
Portugalia będzie publikowała kwartalne sprawozdania dotyczące stopy odzysku, długości i kosztów spraw dotyczących niewypłacalności przedsiębiorstw, długości i kosztów spraw podatkowych oraz wskaźnika zakończonych sądowych postępowań egzekucyjnych;
o)
Portugalia poprawi warunki prowadzenia działalności gospodarczej poprzez realizację zaplanowanych reform dotyczących zmniejszenia obciążeń administracyjnych (w pełni operacyjne punkty kompleksowej obsługi przewidziane przez dyrektywę 2006/123/WE i wdrożenie inicjatywy przewidującej zniesienie zezwoleń) oraz poprzez dalsze uproszczenie istniejących procedur wydawania zezwoleń, uregulowań i innych obciążeń administracyjnych w gospodarce, które stanowią główną przeszkodę na drodze do rozwoju działalności gospodarczej;
p)
Portugalia dokończy reformę systemu zarządzania portami, w tym dokona przeglądu koncesji na eksploatację portu;
q)
Portugalia wdroży środki służące poprawie funkcjonowania sektorów telekomunikacji i usług pocztowych;
r)
Portugalia wdroży środki służące poprawie funkcjonowania systemu transportu;
s)
Portugalia wdroży środki służące wyeliminowaniu długu taryfowego związanego z energią;
t)
Portugalia zapewni stosowanie nowych ram prawnych i instytucjonalnych w odniesieniu do partnerstw publiczno-prywatnych, ponadto zapewni dalsze renegocjacje umów partnerstwa publiczno-prywatnego dotyczących dróg zgodnie z planem strategicznym przedstawionym przez rząd oraz ze zmianami ram regulacyjnych w celu uzyskania znacznych korzyści budżetowych, zwłaszcza w 2013 r.;
u)
Portugalia będzie nadal koncentrować się na środkach ukierunkowanych na zwalczanie oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania oraz zwiększy poziom przestrzegania przepisów prawa podatkowego przez podatników.
8. W 2014 r. Portugalia przyjmie następujące środki, zgodnie z protokołem ustaleń:
a)
deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2014 r. nie może przekroczyć 4 % PKB. Na potrzeby obliczania deficytu nie uwzględnia się ewentualnych kosztów budżetowych środków wsparcia banków przyjętych w kontekście rządowej strategii dotyczącej sektora finansowego. Aby osiągnąć ten cel, Portugalia zrealizuje działania konsolidacyjne o wartości 2,3 % PKB, głównie poprzez ustawę budżetową na 2014 r. Działania te będą obejmowały przede wszystkim działania o charakterze stałym i będą polegały głównie na oszczędnościach wydatków;
b)
pakiet konsolidacyjny będzie oparty na środkach mających na celu ograniczenie wydatków, które zostały przygotowane w ramach przeglądu wydatków publicznych. Ogólnie rzecz biorąc, środki te wyniosą łącznie do 1,8 % PKB w 2014 r. i będą obejmować:
(i)
ograniczenie wydatków na wynagrodzenia w sektorze publicznym poprzez zmniejszenie liczby pracowników w sektorze publicznym, przy jednoczesnym zwiększeniu udziału pracowników wysoko wykwalifikowanych, w szczególności poprzez program zmiany kwalifikacji i program dobrowolnego odchodzenia z pracy; dalsze dostosowanie zasad pracy sektora publicznego do zasad obowiązujących w sektorze prywatnym (w tym zwiększenie liczby godzin pracy w tygodniu i zmniejszenie liczby dni płatnego urlopu) oraz wprowadzenie jednolitej skali wynagrodzeń i uproszczenie dodatków do wynagrodzeń. Składki beneficjentów do specjalnych systemów ubezpieczeń zdrowotnych zostaną podwyższone, co przyczyni się do zwiększenia równego dostępu do wydatków publicznych oraz ich efektywności;
(ii)
reformy systemu emerytalnego polegające na podniesieniu ustawowego wieku emerytalnego poprzez zmianę czynnika stabilności; dostosowaniu zasad obliczania wysokości świadczeń emerytalnych w przypadku systemu emerytalnego służby cywilnej do analogicznych zasad obowiązujących w przypadku ogólnego systemu emerytalnego, przy jednoczesnej ochronie świadczeń emerytalnych poniżej minimalnych progów; uproszczenie systemu rent rodzinnych zarówno w systemie emerytalnym służby cywilnej, jak i w ogólnym systemie emerytalnym w przypadku gdy łączą się one z innymi świadczeniami;
(iii)
oszczędności w zużyciu pośrednim oraz opracowanie programów wydatków w poszczególnych ministerstwach. Biorąc pod uwagę zagrożenia polityczne i prawne, niektóre z tych środków mogą zostać częściowo lub w pełni zastąpione innymi o podobnej wielkości i jakości;
c)
pakiet w zakresie przeglądu wydatków publicznych zostanie uzupełniony innymi środkami o charakterze stałym zwiększającymi dochody w celu dalszej poprawy efektywności i równości obecnej struktury podatków i świadczeń socjalnych (o wartości 0,4 % PKB). W szczególności opodatkowanie wydatków związanych z samochodami służbowymi zostanie podwyższone, a opodatkowanie związane z ochroną środowiska i opieką zdrowotną zostanie udoskonalone dzięki zmianie opodatkowania samochodów z silnikiem wysokoprężnym i poprzez podwyższenie akcyzy nakładanej na wyroby tytoniowe i napoje alkoholowe. W odniesieniu do opodatkowania nieruchomości organiczone zostaną zwolnienia podatkowe dla funduszy emerytalno-rentowych i funduszy nieruchomości. Pułapy składek na zabezpieczenie społeczne członków organów statutowych zostaną zniesione. Na sektor energetyczny zostanie nałożona specjalna opłata w celu ograniczenia nadmiernej wysokości rent ekonomicznych z sektora energetycznego. Część dochodów uzyskanych dzięki tej opłacie zostanie wykorzystana w celu zmniejszenia długu taryfowego. Sprzedawane będą zezwolenia na prowadzenie gier hazardowych przez internet w celu uregulowania tego rynku, a działalność ta będzie również podlegać opodatkowaniu. Na spektrum przestrzeni medialnej zostanie nałożona specjalna opłata, a opłata nakładana na instytucje finansowe zostanie podwyższona. Ponadto wdrożony zostanie szereg jednorazowych środków, co pozwoli pokryć z nadwyżką koszty wynikające z jednorazowych płatności wynikających z wprowadzenia programu odchodzenia z pracy na zasadzie porozumienia stron w sektorze publicznym, które zostaną wypłacone na początku realizacji programu. Obejmują one przeniesienie funduszu zdrowia CTT do sektora instytucji rządowych i samorządowych, sprzedaż koncesji na eksploatację portu i silosów, a także specjalne dywidendy ze sprzedaży nadmiernych rezerw ropy przez przedsiębiorstwo państwowe;
d)
Portugalia przedstawi sprawozdanie w następujących celach:
(i)
zidentyfikowania przypadków powielania usług i jurysdykcji i innych źródeł nieefektywności na centralnym i lokalnym poziomie rządu; oraz
(ii)
reorganizacji sieci zdecentralizowanych usług ministerstw głównie poprzez sieć »Lojas do Cidadão« (pojedyncze punkty obsługi administracyjnej) i inne rozwiązania obejmujące bardziej efektywny podział geograficzny i zintensyfikowanie wykorzystania wspólnych służb w administracji publicznej i administracji elektronicznej;
e)
Portugalia będzie nadal reorganizować i racjonalizować funkcjonowanie sieci szpitali poprzez specjalizację, koncentrację i ograniczanie zakresu usług szpitalnych, wspólne zarządzanie oraz wspólne działanie szpitali oraz zapewni realizację wieloletniego planu działania na rzecz reorganizacji szpitali;
f)
Portugalia wdroży plan utworzenia niezależnego operatora logistyki w zakresie gazu ziemnego i energii elektrycznej;
g)
Portugalia wdroży środki służące poprawie funkcjonowania systemu transportu;
h)
Portugalia oceni wpływ fakultatywnej rachunkowości kasowej systemu VAT;
i)
Portugalia przeprowadzi spis i analizę kosztów regulacji, które prawdopodobnie będą miały znaczny wpływ na działalność gospodarczą.
9. W celu przywrócenia zaufania do sektora finansowego Portugalia będzie dążyć do utrzymania odpowiedniego poziomu kapitału w swoim sektorze bankowym oraz zapewni przeprowadzenie uporządkowanego zmniejszenia udziału finansowania dłużnego zgodnie z terminami określonymi w protokole ustaleń. W związku z tym, aby zachować stabilność finansową, Portugalia wdroży strategię dla portugalskiego sektora bankowego, którą uzgodniono z Komisją, EBC oraz MFW. W szczególności Portugalia:
a)
będzie monitorowała przejście banków na nowe przepisy dotyczące kapitału ustanowione w zmienionej dyrektywie w sprawie wymogów kapitałowych (CRD IV) oraz zapewni adekwatność tych buforów kapitałowych do trudnych warunków prowadzenia działalności;
b)
zaleci bankom trwałe wzmocnienie ich bufora zabezpieczeń;
c)
zapewni zrównoważone i uporządkowane zmniejszanie udziału finansowania dłużnego w sektorze bankowym, co ma nadal zasadnicze znaczenie dla trwałego wyeliminowania braku równowagi w zakresie finansowania oraz dla ograniczenia uzależnienia od finansowania w ramach Eurosystemu w perspektywie średniookresowej. Będzie przeprowadzała kwartalne przeglądy planów finansowania banków i planów uzupełnienia kapitału;
d)
będzie wspierała zróżnicowanie możliwości finansowania sektora przedsiębiorstw, a w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez szeroki wachlarz środków mających na celu poprawę ich dostępu do rynków kapitałowych;
e)
będzie kontynuowała reorganizację grupy CGD będącej własnością skarbu państwa;
f)
zleci zarządzanie kredytami BPN będącymi obecnie w posiadaniu Parvalorem przedsiębiorstwom wybranym w drodze procedury przetargowej, nadając im upoważnienie do stopniowego odzyskania wartości aktywów oraz zapewni także możliwie szybkie zbycie jednostek zależnych i aktywów w pozostałych dwóch spółkach celowych będących własnością skarbu państwa;
g)
w oparciu o propozycje środków służących wspieraniu zróżnicowania możliwości finansowania sektora przedsiębiorstw, opracuje i wdroży rozwiązania stanowiące alternatywne - w stosunku do tradycyjnych kredytów bankowych - źródła finansowania dla sektora przedsiębiorstw oraz w oparciu o wyniki niedawnego audytu zewnętrznego i na podstawie przedstawionego planu działania oceni możliwość wprowadzenia ewentualnych usprawnień funkcjonowania istniejących finansowanych przez państwo linii kredytowych i zarządzania nimi;
h)
przeprowadzi analizę planów naprawy banków i wyda wytyczne w sprawie planów naprawy, a także przygotuje plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na podstawie sprawozdań przedłożonych przez banki. Rząd przedłoży parlamentowi portugalskiemu konieczne zmiany do ustawy w sprawie dokapitalizowania odzwierciedlające komunikat Komisji w sprawie stosowania od dnia 1 sierpnia 2013 r. zasad dotyczących pomocy państwa w odniesieniu do środków wsparcia na rzecz banków w kontekście kryzysu finansowego;
i)
wdroży ramy dla instytucji finansowych celem przeprowadzenia pozasądowej restrukturyzacji zadłużenia gospodarstw domowych, złagodzi wymogi dotyczące wniosków o restrukturyzację zadłużenia przedsiębiorstw i wdroży plan działania w celu zwiększenia publicznej świadomości w kwestii narzędzi restrukturyzacji;
j)
sporządzi kwartalne sprawozdania na temat wdrażania nowych narzędzi służących restrukturyzacji. W oparciu o niedawno przeprowadzone badanie poszukiwać będzie alternatywnych możliwości intensyfikacji działań na rzecz naprawy gospodarczej przedsiębiorstw przystępujących do programu PER (specjalna procedura dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej) oraz SIREVE (system naprawy gospodarczej przedsiębiorstw poprzez pozasądowe porozumienia dla przedsiębiorstw w trudnej sytuacji finansowej, którym grozi niewypłacalność lub które już ją ogłosiły).
Artykuł 2
Niniejsza decyzja staje się skuteczna z dniem jej notyfikacji.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Portugalskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 19 listopada 2013 r.