ROZHODNUTÍ RADY 2013/698/SZBP
ze dne 25. listopadu 2013
na podporu globálního mechanismu hlášení nedovolených ručních palných a lehkých zbraní a jiných nedovolených konvenčních zbraní a střeliva za účelem omezení rizika nedovoleného obchodu s nimi
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o Evropské unii, a zejména na čl. 26 odst. 2 a čl. 31 odst. 1 této smlouvy,
s ohledem na návrh vysoké představitelky Unie pro zahraniční věci a bezpečnostní politiku,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Evropská rada přijala dne 13. prosince 2003 Evropskou bezpečnostní strategii, v níž bylo určeno pět hlavních výzev, kterým musí Unie čelit: terorismus, šíření zbraní hromadného ničení, regionální konflikty, selhání státu a organizovaná trestná činnost. Důsledky nedovolené výroby, převodu a pohybu konvenčních zbraní, včetně ručních palných a lehkých zbraní, jakož i jejich nadměrné hromadění a nekontrolované šíření jsou podstatou čtyř z těchto pěti výzev. Tyto zbraně přispívají k nedostatku bezpečnosti v oblasti subsaharské Afriky, Blízkého východu a v mnohých dalších regionech světa, a zostřují tak konflikty a podrývají proces budování míru po skončení konfliktů, čímž vážně ohrožují mír a bezpečnost.
(2)
Rada přijala ve dnech 15. a 16. prosince 2005 strategii EU pro boj proti nedovolenému hromadění ručních palných a lehkých zbraní a střeliva pro ně a proti nedovolenému obchodování s nimi (dále jen „strategie EU SALW“), která stanoví pokyny pro činnost EU v oblasti ručních palných a lehkých zbraní. Tato strategie označuje Afriku za světadíl, jenž je nedovoleným hromaděním a šířením ručních palných a lehkých zbraní ohrožen nejvíce. Rovněž se v ní uznává, že na problematiku převodů ručních palných a lehkých zbraní do oblasti subsaharské Afriky nelze nahlížet odděleně od otázky zdrojů převodů, a konstatuje, že je třeba věnovat zvláštní pozornost způsobům a prostředkům, jimiž jsou v Africe ruční palné a lehké zbraně šířeny, včetně nedovoleného zprostředkování a přepravy.
(3)
Strategie EU SALW rovněž uvádí, že se Unie měla posilovat a podporovat mechanismy kontroly sankcí a podpořit posílení kontrol vývozu, jakož i prosazování společného postoje Rady 2008/944/SZBP (1), mimo jiné podporou opatření pro zlepšení transparentnosti.
(4)
V rámci Akčního programu OSN k prevenci, potírání a vymýcení nezákonného obchodu s ručními palnými a lehkými zbraněmi ve všech jeho aspektech (dále jen „akční program OSN“), který byl přijat dne 20. července 2001, se všechny členské státy OSN zavázaly, že budou předcházet nedovolenému obchodování s ručními palnými a lehkými zbraněmi nebo jejich odklonu ve prospěch neoprávněných příjemců, a zejména k tomu, že při posuzování žádostí o vývozní povolení zohlední riziko odklonu ručních palných a lehkých zbraní na nedovolené trhy.
(5)
Valné shromáždění Organizace spojených národů přijalo dne 8. prosince 2005 mezinárodní nástroj, který státům umožní včas a spolehlivě identifikovat a sledovat nedovolené ruční palné a lehké zbraně.
(6)
Společné strategické partnerství EU-Afrika z roku 2007 vymezuje předcházení nedovolenému obchodování s ručními palnými a lehkými zbraněmi a jejich nadměrnému hromadění jako oblast, v jejímž rámci je zapotřebí opatření směřujících k posílení kapacit a zlepšování tvorby sítí, spolupráce a výměny informací.
(7)
Na druhé hodnotící konferenci o akčním programu OSN konané v roce 2012 všechny členské státy OSN znovu potvrdily svůj závazek k prevenci nedovoleného obchodování s ručními palnými a lehkými zbraněmi, včetně jejich odklonu ve prospěch neoprávněných příjemců, jakož i závazky obsažené v akčním programu OSN v souvislosti s posuzováním žádostí o vývozní povolení.
(8)
Dne 2. dubna 2013 přijalo Valné shromáždění Organizace spojených národů znění Smlouvy o obchodu se zbraněmi. Cílem této smlouvy je stanovit co nejpřísnější společné mezinárodní normy pro regulaci či zlepšení regulace mezinárodního obchodu s konvenčními zbraněmi, předcházet nedovolenému obchodu s konvenčními zbraněmi a vymýtit jej a zamezit odklonu těchto zbraní na nedovolené trhy. Unie by měla podporovat všechny členské státy OSN v provádění účinných kontrol převodů zbraní, aby se zajistilo, že Smlouva o obchodu se zbraněmi bude po svém vstupu v platnost co nejúčinnější, zejména pokud jde o provádění článku 11 této smlouvy.
(9)
Z tohoto důvodu si Unie přeje financovat globální mechanismus hlášení nedovolených ručních palných a lehkých zbraní a jiných nedovolených konvenčních zbraní a střeliva za účelem omezení rizika nedovoleného obchodu s nimi, aby tak přispěla k dosažení výše uvedených cílů,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
V zájmu provádění strategie EU SALW a prosazování míru a bezpečnosti mají činnosti vyvíjené za podpory Unie v rámci dotčeného projektu tyto konkrétní cíle:
-
vytvoření dostupného a uživatelsky vstřícného globálního systému pro správu informací zaměřeného na ruční palné a lehké zbraně a jiné konvenční zbraně a střelivo, které byly odkloněny nebo s nimiž se nezákonně obchoduje (systém iTrace), s cílem umožnit tvůrcům politik, odborníkům v oblasti kontroly konvenčních zbraní a úředníkům věnujícím se kontrole vývozu konvenčních zbraní, aby na základě příslušných informací vypracovali účinné a fakticky podložené strategie a projekty zaměřené proti nedovolenému šíření ručních palných a lehkých zbraní a jiných konvenčních zbraní a střeliva,
-
provádění výzkumu ručních palných a lehkých zbraní a jiných konvenčních zbraní a střeliva, které jsou v oběhu v oblastech zasažených konfliktem, přímo na místě a vkládání veškerých shromážděných údajů do systému pro správu informací,
-
centralizace stávající dokumentace související s dotčenou politikou ohledně převodů ručních palných a lehkých zbraní a jiných konvenčních zbraní a střeliva, včetně vnitrostátních zpráv o vývozu zbraní, zpráv jednotlivých zemí pro Registr OSN pro konvenční zbraně a v rámci akčního programu OSN týkajícího se nedovoleného obchodu s ručními palnými a lehkými zbraněmi, znění vnitrostátních, regionálních a mezinárodních nástrojů a zpráv o nedovolených převodech ručních palných a lehkých zbraní a jiných konvenčních zbraní a střeliva, které sestavily pracovní skupiny OSN pro sankce a jejich kontrolu, organizace občanské společnosti a mezinárodní sdělovací prostředky, do globálního systému pro správu informací,
-
zvyšování informovanosti prostřednictvím osvěty zaměřené na poznatky získané v rámci projektu, seznamování tvůrců mezinárodních a vnitrostátních politik, odborníků v oblasti kontroly konvenčních zbraní a orgánů příslušných pro udělování licencí pro vývoz zbraní s účelem a dostupnými funkcemi systému iTrace a posilování mezinárodní kapacity pro kontrolu nedovoleného šíření ručních palných a lehkých zbraní a jiných konvenčních zbraní a střeliva, jakož i s cílem napomoci tvůrcům politik při určování prioritních oblastí mezinárodní pomoci a spolupráce a omezit riziko odklonu ručních palných a lehkých zbraní a jiných konvenčních zbraní a střeliva. Účelem osvětových činností bude rovněž koordinovat sdílení informací a budovat udržitelná partnerství s fyzickými osobami a organizacemi schopnými produkovat informace, které mohou být vkládány do systému iTrace,
-
poskytování zpráv, které jsou vypracovávány na základě údajů vyplývajících z šetření na místě a uvedených v systému iTrace a které se týkají zásadních otázek dotčených politik a jsou zaměřeny na konkrétní oblasti zasluhující mezinárodní pozornost, mezi něž patří i obvyklé způsoby nedovoleného obchodování s ručními palnými a lehkými zbraněmi a jinými konvenčními zbraněmi a střelivem a rozmístění zbraní a střeliva, s nimiž se takto obchoduje, podle jednotlivých regionů.
Unie bude tento projekt, jehož podrobný popis je uveden v příloze tohoto rozhodnutí, financovat.
Článek 2
1. Za provádění tohoto rozhodnutí odpovídá vysoký představitel Unie pro zahraniční věci a bezpečnostní politiku (dále jen „vysoký představitel“).
2. Technickým prováděním projektu uvedeného v článku 1 je pověřena společnost Conflict Armament Research Ltd (dále jen „CAR“).
3. CAR plní své úkoly pod vedením vysokého představitele. Za tímto účelem uzavře vysoký představitel s CAR nezbytná ujednání.
Článek 3
1. Finanční referenční částka pro provádění projektu uvedeného v článku 1 činí 2 320 000 EUR. Celkový odhadovaný rozpočet celého projektu činí 2 416 667 EUR a je financován společně s CAR.
2. Výdaje financované částkou stanovenou v odstavci 1 jsou spravovány v souladu s postupy a pravidly, kterými se řídí souhrnný rozpočet Unie.
3. Na řádnou správu finanční referenční částky uvedené v odstavci 1 dohlíží Komise. Za tímto účelem uzavře s CAR nezbytnou dohodu. Tato dohoda stanoví, že CAR zajistí viditelnost příspěvku Unie úměrnou jeho výši.
4. Komise bude usilovat o uzavření dohody uvedené v odstavci 3 co nejdříve po vstupu tohoto rozhodnutí v platnost. Informuje Radu o veškerých obtížích v tomto procesu a o dni uzavření uvedené dohody.
Článek 4
1. Vysoký představitel podává Radě zprávy o provádění tohoto rozhodnutí vycházející z řádných čtvrtletních zpráv vypracovaných CAR. Rada na základě těchto zpráv provádí hodnocení.
2. Komise podává zprávy o finančních aspektech projektu podle článku 1.
Článek 5
1. Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem přijetí.
2. Použitelnost tohoto rozhodnutí končí 24 měsíců po dni uzavření dohody uvedené v čl. 3 odst. 3. Pozbývá však platnosti šest měsíců ode dne jeho vstupu v platnost, nebude-li v této lhůtě uzavřena uvedená dohoda.
V Bruselu dne 25. listopadu 2013.
DECYZJA RADY 2013/698/WPZiB
z dnia 25 listopada 2013 r.
w sprawie wsparcia globalnego mechanizmu raportowania w zakresie nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej i innej nielegalnej broni konwencjonalnej oraz amunicji w celu zmniejszenia ryzyka nielegalnego handlu nimi
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 26 ust. 2 i art. 31 ust. 1,
uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W dniu 13 grudnia 2003 r. Rada Europejska przyjęła europejską strategię bezpieczeństwa określającą pięć kluczowych wyzwań, z którymi ma się zmierzyć Unia: terroryzm, rozprzestrzenianie broni masowego rażenia, konflikty regionalne, upadek państwowości i przestępczość zorganizowana. Skutki nielegalnej produkcji i transferu broni konwencjonalnej, w tym broni strzeleckiej i lekkiej (dalej zwanej „BSiL”) oraz obrotu tą bronią, a także jej nadmierne gromadzenie i niekontrolowane rozprzestrzenianie stanowią podstawowe elementy czterech z pięciu powyższych wyzwań. Zwiększają one poczucie braku bezpieczeństwa w Afryce Subsaharyjskiej, na Bliskim Wschodzie i w wielu innych regionach świata, pogłębiając konflikty i podkopując proces budowania pokoju po zakończeniu konfliktu, tym samym stanowiąc poważne zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa.
(2)
W dniach 15-16 grudnia 2005 r. Rada przyjęła strategię UE w zakresie zwalczania nielegalnego gromadzenia BSiL i amunicji do tych rodzajów broni oraz handlu nimi (dalej zwaną „strategią UE dotyczącą BSiL”), która przedstawia wytyczne działań UE w dziedzinie BSiL. W strategii tej uznano Afrykę za kontynent, który jest najbardziej dotknięty problemem nielegalnego gromadzenia i rozprzestrzeniania BSiL. Uznano również, że problemu transferów BSiL do Afryki Subsaharyjskiej nie można oddzielić od problemu dotyczącego źródeł tych transferów, i stwierdzono, że należy zwrócić szczególną uwagę na drogi i sposoby rozprzestrzeniania BSiL w Afryce, w tym na nielegalne pośrednictwo i transport.
(3)
W strategii UE dotyczącej BSiL stwierdza się również, że Unia powinna wzmacniać i wspierać mechanizmy monitorowania sankcji oraz wspierać zaostrzenie kontroli wywozu, a także promować wspólne stanowisko Rady 2008/944/WPZiB (1) m.in. poprzez propagowanie środków zwiększania przejrzystości.
(4)
Wraz z przygotowanym przez Organizację Narodów Zjednoczonych Programem działania na rzecz zapobiegania nielegalnemu handlowi bronią strzelecką i lekką, zwalczania i eliminowania go we wszystkich aspektach (dalej zwanym „programem działania ONZ”), przyjętym w dniu 20 lipca 2001 r., wszystkie państwa członkowskie ONZ zobowiązały się do zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL lub przejmowaniu jej przez nieupoważnionych odbiorców, a w szczególności do uwzględniania - w procesie rozpatrywania wniosków o wydanie pozwolenia na wywóz - ryzyka wprowadzenia BSiL do nielegalnego handlu.
(5)
W dniu 8 grudnia 2005 r. Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło międzynarodowy instrument umożliwiający państwom identyfikowanie i śledzenie, w odpowiednim czasie i w niezawodny sposób, nielegalnej BSiL.
(6)
W 2007 r. we wspólnej strategii Afryka-UE określono zapobieganie nielegalnemu handlowi BSiL i nadmiernemu jej gromadzeniu jako dziedzinę prowadzenia działań przez zwiększanie zdolności, nawiązywanie kontaktów, współpracę i wymianę informacji.
(7)
Podczas drugiej konferencji przeglądowej programu działania ONZ, która odbyła się w 2012 r., wszystkie państwa członkowskie ONZ potwierdziły swoje zaangażowanie na rzecz zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL, w tym jej nielegalnemu przejmowaniu przez nieupoważnionych odbiorców, oraz swoje zawarte w programie działania ONZ zobowiązania dotyczące oceny wniosków o wydanie pozwolenia na wywóz.
(8)
W dniu 2 kwietnia 2013 r. Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło tekst traktatu o handlu bronią. Celem traktatu jest wprowadzenie jak najsurowszych wspólnych międzynarodowych norm regulujących międzynarodowy handel bronią konwencjonalną lub poprawiających regulacje dotyczące międzynarodowego handlu bronią konwencjonalną, zapobieganie nielegalnemu handlowi bronią konwencjonalną i zwalczanie takiego handlu, jak również zapobieganie nielegalnemu przejmowaniu takiej broni. Unia powinna wspierać wszystkie państwa członkowskie ONZ we wdrażaniu skutecznych środków kontroli transferu broni, by zapewnić jak największą skuteczność traktatu o handlu bronią po jego wejściu w życie, w szczególności w odniesieniu do wdrażania art. 11 tego traktatu.
(9)
Unia pragnie zatem finansować globalny mechanizm raportowania w zakresie nielegalnej BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji, by zmniejszyć ryzyko nielegalnego handlu nimi, a co za tym idzie, przyczynić się do realizacji powyższych celów,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
W związku z wdrożeniem strategii UE dotyczącej BSiL oraz propagowaniem pokoju i bezpieczeństwa działania w ramach projektu, które mają być wspierane przez Unię, służą realizacji następujących celów szczegółowych:
-
stworzenie dostępnego i przyjaznego użytkownikom globalnego systemu zarządzania informacjami o nielegalnie przejętej lub będącej przedmiotem nielegalnego handlu BSiL i innej nielegalnie przejętej lub będącej przedmiotem nielegalnego handlu broni konwencjonalnej oraz amunicji („iTrace”), który to system ma dostarczać decydentom politycznym, ekspertom w dziedzinie kontroli broni konwencjonalnej i urzędnikom zajmującym się kontrolą wywozu broni konwencjonalnej stosowne informacje oraz umożliwiać im opracowanie skutecznych i opartych na dowodach strategii i projektów skierowanych przeciwko nielegalnemu rozprzestrzenianiu BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji,
-
prowadzenie badań terenowych w dziedzinie BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji będących w obrocie w obszarach objętych konfliktem oraz wprowadzanie wszystkich zebranych dowodów do systemu zarządzania informacjami,
-
centralizacja - w ramach globalnego systemu zarządzania informacjami - istniejącej istotnej z politycznego punktu widzenia dokumentacji na temat transferów BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji, w tym: krajowych sprawozdań dotyczących wywozu broni; sprawozdań na temat poszczególnych państw składanych w ramach rejestru broni konwencjonalnej ONZ i programu działania ONZ na rzecz zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL; tekstów instrumentów krajowych, regionalnych i międzynarodowych; oraz sprawozdań dotyczących transferów nielegalnej BSiL i innej nielegalnej broni konwencjonalnej oraz amunicji - sporządzonych przez grupy monitorowania sankcji ONZ, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i międzynarodowe środki masowego przekazu,
-
pogłębianie świadomości przez działania informacyjne dotyczące ustaleń w ramach projektu, propagowanie celu i dostępnych funkcji iTrace wśród krajowych i międzynarodowych decydentów politycznych, ekspertów w dziedzinie kontroli broni konwencjonalnej i organów zezwalających na wywóz broni oraz zwiększanie międzynarodowych zdolności monitorowania nielegalnego rozprzestrzeniania BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji oraz wspomagania decydentów politycznych w określaniu priorytetów w dziedzinie pomocy i współpracy międzynarodowej, a także zmniejszania ryzyka nielegalnego przejmowania BSiL i innej broni konwencjonalnej oraz amunicji. Zostaną również opracowane działania informacyjne mające na celu koordynację wymiany informacji i budowanie trwałych partnerstw z osobami fizycznymi i organizacjami zdolnymi do generowania informacji, które mogą zostać wprowadzone do systemu iTrace,
-
sporządzanie sprawozdań dotyczących zasadniczych kwestii politycznych, na podstawie danych zebranych podczas badań terenowych i wprowadzonych do systemu iTrace, w konkretnych dziedzinach zasługujących na uwagę społeczności międzynarodowej, takich jak najważniejsze sposoby nielegalnego handlu BSiL i inną bronią konwencjonalną oraz amunicją oraz kanały ich dystrybucji w regionach.
Unia finansuje ten projekt, którego szczegółowy opis przedstawiono w załączniku do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
1. Za wykonanie niniejszej decyzji odpowiada Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa („wysoki przedstawiciel”).
2. Szczegóły techniczne realizacji projektu, o którym mowa w art. 1, powierza się Conflict Armament Research Ltd. („CAR”).
3. CAR wykonuje swoje zadania pod kierownictwem wysokiego przedstawiciela. W tym celu wysoki przedstawiciel dokonuje niezbędnych ustaleń z CAR.
Artykuł 3
1. Finansowa kwota odniesienia na realizację projektu, o którym mowa w art. 1, wynosi 2 320 000 EUR. Ogólny szacunkowy budżet całego projektu wynosi 2 416 667 EUR; kwota ta zostanie zapewniona w drodze współfinansowania przez CAR.
2. Wydatkami pokrywanymi z kwoty określonej w ust. 1 zarządza się zgodnie z procedurami i zasadami mającymi zastosowanie do budżetu ogólnego Unii.
3. Komisja nadzoruje właściwe zarządzanie finansową kwotą odniesienia, o której mowa w ust. 1. W tym celu Komisja zawiera niezbędną umowę z CAR. Umowa ta będzie zawierać zobowiązanie CAR do zapewnienia, aby wkład Unii był wyeksponowany stosownie do jego wielkości.
4. Komisja podejmuje starania w celu zawarcia umowy, o której mowa w ust. 3, jak najszybciej po wejściu w życie niniejszej decyzji. Informuje ona Radę o wszelkich związanych z tym trudnościach oraz o dacie zawarcia tej umowy.
Artykuł 4
1. Wysoki przedstawiciel składa Radzie sprawozdania z wykonania niniejszej decyzji na podstawie regularnych sprawozdań kwartalnych przygotowywanych przez CAR. Sprawozdania te stanowią dla Rady podstawę do przeprowadzenia oceny.
2. Komisja składa sprawozdania z aspektów finansowych projektu, o którym mowa w art. 1.
Artykuł 5
1. Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.
2. Niniejsza decyzja traci moc 24 miesiące od daty zawarcia umowy, o której mowa w art. 3 ust. 3. Jednakże niniejsza decyzja traci moc sześć miesięcy po dacie wejścia w życie, jeśli umowa nie zostanie zawarta w tym okresie.
Sporządzono w Brukseli dnia 25 listopada 2013 r.