NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1297/2013
ze dne 11. prosince 2013,
kterým se mění nařízení Rady (ES) č. 1083/2006, pokud jde o některá ustanovení týkající se finančního řízení pro některé členské státy, jejichž finanční stabilita je postižena či ohrožena závažnými obtížemi, pravidel pro zrušení závazku pro některé členské státy a pravidel pro platby konečného zůstatku
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 177 uvedené smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nebývale závažná, dlouhotrvající celosvětová finanční krize a hospodářský útlum vážně poškodily hospodářský růst a finanční stabilitu a vyvolaly podstatné zhoršení finančních, hospodářských a sociálních podmínek v členských státech. Zvláště některé z nich mají závažné obtíže, pokud jde zejména o jejich hospodářský růst, finanční stabilitu a zhoršení schodku a zadlužení, nebo jim takové obtíže hrozí, což je mimo jiné způsobeno také mezinárodním hospodářským a finančním prostředím.
(2)
Přestože již byla přijata řada významných opatření včetně změn v právním rámci, která mají vyvážit negativní vlivy finanční krize, její dopad na reálnou ekonomiku, trh práce a občany je pociťován v mnoha směrech. Tlak na vnitrostátní finanční zdroje vzrůstá, a proto by měly být bezodkladně podniknuty další kroky k jeho zmírnění, a to maximálním a optimálním využitím finančních prostředků ze strukturálních fondů a Fondu soudržnosti (dále jen „fondy“). Vzhledem k přetrvávajícím finančním obtížím je nutné prodloužit dobu uplatňování opatření přijatých pozměňujícím nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1311/2011 (3). Tato opatření byla přijata podle čl. 122 odst. 2 a článků 136 a 143 Smlouvy o fungování Evropské unie.
(3)
Aby se usnadnila správa finančních prostředků Unie, urychlily se tak investice v členských státech a regionech a zlepšila dostupnost financování pro hospodářství, bylo nařízení Rady (ES) č. 1083/2006 (4) pozměněno nařízením (EU) č. 1311/2011 tak, aby se mohly zvýšit průběžné platby z fondů o částku odpovídající deseti procentním bodům nad skutečnou míru spolufinancování pro každou prioritní osu pro členské státy, jejichž finanční stabilita je postižena a jež požádaly, aby mohly tohoto opatření využít.
(4)
Podle čl. 77 odst. 6 nařízení (ES) č. 1083/2006 je možné uplatnit zvýšenou míru spolufinancování do 31. prosince 2013. Nicméně vzhledem k tomu, že finanční stabilita některých členských států je stále vážně postižena, by doba uplatňování zvýšené míry spolufinancování neměla být omezena dnem 31. prosince 2013.
(5)
V souladu se závěry Evropské rady ze dne 7.-8. února 2013 a podle článku 22 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1303/2013 (5) se míra spolufinancování zvýšená o 10 procentních bodů má použít pro programové období 2014-2020, a to do 30. Června 2016, kdy má být možnost zvýšení přezkoumána. Vzhledem k tomu, že se programová období 2007-2013 a 2014-2020 překrývají, je třeba zajistit ucelené a jednotné zacházení s členskými státy přijímajícími finanční pomoc během obou období. Proto by členským státům přijímajícím finanční pomoc, mělo být umožněno uplatňovat tuto zvýšenou míru spolufinancování až do konce období způsobilého pro podávání žádostí a požadovat ji v žádostech o platbu konečného zůstatku, i když už není finanční pomoc poskytována.
(6)
Cílem nařízení (EU) č. 1303/2013 je přispět k dosažení odpovídající koncentrace finančních prostředků na podporu soudržnosti do nejméně rozvinutých regionů a členských států. V zájmu snížení rozdílů v průměrných intenzitách podpory na obyvatele se předpokládá, že maximální úroveň převodů (omezení stropem) z fondů jednotlivým členským státům podle budoucích nařízení má být stanovena ve výši 2,35 % HDP dotčeného členského státu. Omezení stropem se má uplatnit na ročním základě a má popřípadě úměrně snižovat všechny převody (kromě pro rozvinutější regiony a cíle „Evropská územní spolupráce“) pro dotčený členský stát tak, aby se dosáhlo maximální úrovně převodů. Pro členské státy, které přistoupily k Unii před rokem 2013 a jejichž průměrný růst reálného HDP v období 2008-2010 byl nižší než - 1 %, má maximální úroveň převodů činit 2,59 % jejich HDP.
(7)
Nařízení (EU) č. 1303/2013 omezuje příděly na členský stát na 110 % jejich úrovně v reálných hodnotách pro období 2007-2013. Členský stát, jehož se toto omezení týká, musí být dále chráněn před rizikem automatického zrušení závazků, pokud jde o prostředky přidělené na období 2007-2013.
(8)
Ve svých závěrech ze dne 8. února 2013 vyzvala Evropská rada Komisi, aby hledala praktická řešení s ohledem na snížení rizika automatického zrušení závazků k prostředkům z přídělu pro jednotlivé země pro Rumunsko a Slovensko na období 2007 až 2013, včetně změny nařízení (ES) č. 1083/2006.
(9)
Evropská rada také zdůraznila, že za účelem omezení zbývajících rozpočtových závazků je třeba zajistit zvládnutelnou úroveň a profil u plateb ve všech okruzích, a to zejména uplatňováním pravidel pro automatické zrušení závazků ve všech okruzích. Proto by ustanovení, která uvolňují pravidla pro zrušení závazků pro členské státy, jichž se omezení stropem stanovená v nařízení (EU) č. 1303/2013 týkají, měla být vyvážená s ohledem na jejich účinky na zbývající rozpočtové závazky.
(10)
Lhůta pro výpočet automatického zrušení ročních rozpočtových závazků pro roky 2011 a 2012 by měla být prodloužena o jeden rok, avšak rozpočtový závazek na rok 2012, který bude k 31. prosinci 2015 stále otevřen, musí být do 31. prosince 2015 odůvodněn. Toto prodloužení by mělo napomoci zlepšit čerpání finančních prostředků přidělených na operační programy v členských státech, jejichž budoucí příděly z politiky soudržnosti jsou omezeny stropem na 110 % jejich úrovně v reálném vyjádření za období 2007 až 2013. Toto flexibilní ustanovení je nezbytné pro případ, že bude provádění programů, zejména pokud jde o tyto členské státy, pomalejší, než se očekávalo.
(11)
Při stanovení částky konečného zůstatku, která má být na operační programy vyplacena, se pro každou prioritní osu, v zájmu optimalizace využití fondů, měly uplatnit omezené úpravy maximální výše pomoci z fondů.
(12)
Vzhledem k nebývalé povaze krize je třeba urychleně přijmout podpůrná opatření, a je proto vhodné, aby toto nařízení vstoupilo v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
(13)
Nařízení (ES) č. 1083/2006 by proto mělo být odpovídajícím způsobem změněno,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Nařízení (ES) č. 1083/2006 se mění takto:
1)
Článek 77 se mění takto:
a)
Odstavec 2 se nahrazuje tímto:
„2. Odchylně od čl. 53 odst. 2, čl. 53 odst. 4 druhé věty a stropů stanovených v příloze III se průběžné platby a platby konečného zůstatku zvýší o částku odpovídající deseti procentním bodům nad míru spolufinancování použitelnou pro každou prioritní osu, avšak nepřekročí 100 %; navýšení se použije na částku způsobilých výdajů nově vykázaných v každém certifikovaném výkazu výdajů předloženém do konce programového období, kdy členský stát po dni 21. prosince 2013 splní jednu z těchto podmínek:
a)
je mu poskytnuta finanční pomoc v souladu s nařízením Rady (EU) č. 407/2010 (6) nebo je mu finanční pomoc poskytnuta jinými členskými státy eurozóny před vstupem uvedeného nařízení v platnost;
b)
je mu poskytnuta střednědobá finanční pomoc v souladu s nařízením Rady (ES) č. 332/2002 (7);
c)
je mu poskytnuta finanční pomoc v souladu se Smlouvou o založení Evropského mechanismu stability po jejím vstupu v platnost.
(6) Nařízení Rady (EU) č. 407/2010 ze dne 11. května 2010 o zavedení evropského mechanismu finanční stabilizace (Úř. věst. L 118, 12.5.2010, s. 1)." 						
(7) Nařízení Rady (ES) č. 332/2002 ze dne 18. února 2002, kterým se zavádí systém střednědobé finanční pomoci platebním bilancím členských států (Úř. věst. L 53, 23.2.2002, s. 1).“;" 						
b)
odstavec 6 se zrušuje;
c)
vkládá se nový odstavec, který zní:
„12. Odchylně od odstavce 10 příspěvek Unie ve formě plateb konečného zůstatku pro každou prioritní osu nepřekročí o více než 10 % maximální objem pomoci z fondů pro každou prioritní osu, jak je stanoveno v rozhodnutí Komise o schválení operačního programu. Příspěvek Unie prostřednictvím plateb konečného zůstatku však nesmí být vyšší než vykázaný příspěvek z veřejných zdrojů a maximální objem pomoci z jednotlivého fondu pro jednotlivý operační program stanovený v rozhodnutí Komise o schválení operačního programu.“.
2)
Článek 93 se mění takto:
a)
vkládá se nový odstavec, který zní:
„2b. Odchylně od odst. 1 prvního pododstavce a odstavce 2 pro členské státy, jejichž příděly z politiky soudržnosti jsou v programovém období 2014-2020 omezeny na 110 % jejich úrovně v reálném vyjádření za období 2007 až 2013, končí lhůta stanovená v odstavci 1 31. prosincem třetího roku následujícího po roce, kdy byl přijat roční rozpočtový závazek v období 2007-2012 zahrnutý v jejich operačních programech.“;
b)
v odstavci 3 se doplňuje nový pododstavec, který zní:
„Ustanoveními prvního pododstavce není dotčena lhůta stanovená v odstavci 2b pro rozpočtový závazek na rok 2012 pro členský stát uvedený v uvedeném odstavci.“
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 11. prosince 2013.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1297/2013
z dnia 11 grudnia 2013 r.
zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 w odniesieniu do niektórych przepisów dotyczących zarządzania finansowego dla niektórych państw członkowskich dotkniętych lub zagrożonych poważnymi trudnościami związanymi z ich stabilnością finansową, zasad umorzenia zobowiązań dla niektórych państw członkowskich oraz zasad płatności salda końcowego
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 177,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
po konsultacji z Komitetem Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Bezprecedensowy, długotrwały ogólnoświatowy kryzys finansowy i pogorszenie koniunktury gospodarczej miały istotny negatywny wpływ na wzrost gospodarczy i stabilność finansową oraz spowodowały znaczne pogorszenie sytuacji finansowej i gospodarczej i społecznej w państwach członkowskich. W szczególności niektóre państwa członkowskie doświadczają poważnych trudności lub są zagrożone takimi trudnościami; są to przede wszystkim problemy związane ze wzrostem gospodarczym i stabilnością finansową oraz z pogłębieniem deficytu i zadłużenia, również z powodu międzynarodowej sytuacji gospodarczej i finansowej.
(2)
Chociaż podjęto już zdecydowane działania w celu zrównoważenia negatywnych skutków kryzysu finansowego, włącznie ze zmianami ram prawnych, powszechnie zaczyna być odczuwany wpływ kryzysu na gospodarkę realną, rynek pracy i na obywateli. Presja na krajowe zasoby finansowe jest coraz większa, należy zatem podjąć pilnie kolejne kroki łagodzące ją poprzez maksymalne i optymalne wykorzystanie środków z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności („fundusze”). Z uwagi na utrzymujące się trudności finansowe konieczne jest przedłużenie okresu stosowania środków przyjętych przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1311/2011 (3). Środki te zostały przyjęte na podstawie art. 122 ust. 2, art. 136 i art. 143 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
(3)
Aby usprawnić zarządzanie unijnym finansowaniem, pomóc w przyspieszeniu inwestycji w państwach członkowskich i regionach, oraz poprawić dostępność finansowania dla gospodarki, rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (4) zostało zmienione rozporządzeniem (UE) nr 1311/2011, w celu umożliwienia zwiększenia płatności okresowych z funduszy o kwotę odpowiadającą dziesięciu punktom procentowym powyżej rzeczywistego poziomu współfinansowania osi priorytetowych w państwach członkowskich, które stoją w obliczu poważnych trudności związanych z ich stabilnością finansową i które zwróciły się z wnioskiem o skorzystanie z tego środka.
(4)
W art. 77 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006 umożliwiono zastosowanie zwiększonego poziomu współfinansowania do dnia 31 grudnia 2013 r. Jednakże ponieważ państwa członkowskie nadal stoją w obliczu poważnych trudności związanych z ich stabilnością finansową, okres stosowania zwiększonego poziomu współfinansowania nie powinien być ograniczony do dnia 31 grudnia 2013 r.
(5)
Zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej z dni 7-8 lutego 2013 r. i jak przewidziano w art. 22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 (5), poziom współfinansowania zwiększony o dziesięć punktów procentowych ma mieć zastosowanie w odniesieniu do okresu programowania 2014-2020 do dnia 30 czerwca 2016 r., kiedy to ma zostać przeanalizowana możliwość jego zwiększenia. Ze względu na fakt, że okresy programowania 2007-2013 i 2014-2020 częściowo się pokrywają, należy zagwarantować spójne i jednolite traktowanie państw członkowskich otrzymujących pomoc finansową w obu tych okresach. Dlatego te państwa członkowskie otrzymujące pomoc finansową powinny także skorzystać ze zwiększenia stopy współfinansowania aż do końca okresu kwalifikowalności oraz powinny domagać się jej w swoim wniosku o saldo końcowe, nawet jeśli nie udziela się już pomocy finansowej.
(6)
Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 ma na celu przyczynienie się do osiągnięcia odpowiedniej koncentracji środków przeznaczonych na spójność w najmniej rozwiniętych regionach i państwach członkowskich. Aby zmniejszyć dysproporcje w poziomach średniej intensywności pomocy na mieszkańca, maksymalny pułap transferów (górny limit) z funduszy do każdego z państw członkowskich ma być ustalony na mocy przyszłych rozporządzeń na poziomie 2,35 % PKB danego państwa członkowskiego. Górny limit ma być stosowany w stosunku rocznym i - w odpowiednich przypadkach - ma proporcjonalnie obniżyć wszystkie transfery (z wyjątkiem przeznaczonych dla regionów lepiej rozwiniętych i na realizację celu „Europejska współpraca terytorialna”) na rzecz danego państwa członkowskiego, co ma na celu uzyskanie maksymalnego poziomu transferów. W przypadku państw członkowskich, które przystąpiły do Unii przed 2013 r., a których średni realny wzrost PKB w latach 2008-2010 był niższy niż - 1 %, maksymalny pułap transferów ma być ustalony na 2,59 % PKB.
(7)
Rozporządzenie (UE) nr. 1303/2013 ustanawia górny limit przyznawanych środków przypadających na każde państwo członkowskie na 110 % ich poziomu w ujęciu realnym w latach 2007-2013. Państwa członkowskie, których dotyczy ten górny limit, muszą być dalej chronione przed ryzykiem automatycznego umorzenia środków przyznanych na okres 2007-2013.
(8)
W swoich konkluzjach z dnia 8 lutego 2013 r. Rada Europejska zwróciła się do Komisji o zbadanie praktycznych rozwiązań mających na celu zredukowanie ryzyka automatycznego umorzenia środków z krajowej puli finansowej na lata 2007-2013 dla Rumunii i Słowacji, w tym zmiany rozporządzenia (WE) nr 1083/2006.
(9)
Rada Europejska podkreśliła również potrzebę zapewnienia rozsądnego poziomu i profilu dla płatności we wszystkich pozycjach w celu ograniczenia pozostających do spłaty zobowiązań budżetowych, w szczególności poprzez stosowanie zasady automatycznego umorzenia środków we wszystkich pozycjach. Dlatego też przepisy łagodzące zasady umorzenia zobowiązań dla państw członkowskich dotkniętych zastosowaniem górnego limitu określone w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013 powinny być zrównoważone ze względu na skutki, jakie ma to dla pozostających do spłaty zobowiązań budżetowych.
(10)
Ostateczny termin obliczenia automatycznego umorzenia rocznych zobowiązań budżetowych na lata 2011 i 2012 powinien zostać przedłużony o jeden rok, ale zobowiązanie budżetowe na 2012 r., które będzie nadal otwarte w dniu 31 grudnia 2015 r., musi zostać uzasadnione do dnia 31 grudnia 2015 r. To przedłużenie terminu powinno pomóc poprawić absorpcję środków w ramach programów operacyjnych w państwach członkowskich, których dotyczy zastosowanie górnego limitu do przyznawanych im w przyszłości środków na politykę spójności do poziomu 110 % w ujęciu realnym na lata 2007-2013. Taka elastyczność konieczna jest w celu zaradzenia wolniejszej niż zakładano realizacji programów, w szczególności w tych właśnie państwach członkowskich.
(11)
W celu jak najlepszej absorpcji funduszy przy ustalaniu kwoty salda końcowego do wypłaty na rzecz programów operacyjnych powinny być stosowane niewielkie korekty maksymalnej kwoty pomocy z funduszy dla każdej osi priorytetowej.
(12)
Biorąc pod uwagę bezprecedensowy charakter kryzysu, potrzebne jest szybkie przyjęcie środków wsparcia i w związku z tym właściwe jest, by niniejsze rozporządzenie weszło w życie w dniu jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
(13)
Rozporządzenie (WE) nr 1083/2006 powinno zatem zostać odpowiednio zmienione,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W rozporządzeniu (WE) nr 1083/2006 wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 77 wprowadza się następujące zmiany:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. W drodze odstępstwa od art. 53 ust. 2, art. 53 ust. 4 zdanie drugie, jak również od pułapów określonych w załączniku III, płatności okresowe oraz płatności salda końcowego ulegają zwiększeniu o kwotę odpowiadającą dziesięciu punktom procentowym powyżej poziomu współfinansowania mającego zastosowanie do każdej osi priorytetowej - ale nie przekraczając 100 % - stosowaną do kwoty wydatków kwalifikowalnych nowo zadeklarowanych w każdej poświadczonej deklaracji wydatków przedłożonej przed upływem okresu programowania, jeżeli po dniu 21 grudnia 2013 r. państwo członkowskie spełnia jeden z następujących warunków:
a)
pomoc finansowa jest mu udostępniona zgodnie z rozporządzeniem Rady (UE) nr 407/2010 (6) lub została mu udostępniona przez inne państwa członkowskie strefy euro przed wejściem w życie tego rozporządzenia;
b)
średnioterminowa pomoc finansowa jest mu udostępniona zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 332/2002 (7);
c)
pomoc finansowa jest mu udostępniona zgodnie z Porozumieniem ustanawiającym Europejski Mechanizm Stabilności po jego wejściu w życie;
(6) Rozporządzenie Rady (UE) nr 407/2010 z dnia 11 maja 2010 r. ustanawiające europejski mechanizm stabilizacji finansowej (Dz.U. L 118 z 12.5.2010, s. 1)." 						
(7) Rozporządzenie Rady (WE) nr 332/2002 z dnia 18 lutego 2002 r. ustanawiające instrument średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich (Dz.U. L 53 z 23.2.2002, s. 1).”." 						
b)
skreśla się ust. 6;
c)
dodaje się ustęp w brzmieniu:
„12. W drodze odstępstwa od ust. 10 wkład Unii realizowany poprzez płatności salda końcowego nie może przekraczać w przypadku każdej osi priorytetowej o więcej niż 10% maksymalnej kwoty pomocy z funduszy przewidzianej dla każdej osi priorytetowej, określonej w decyzji Komisji o zatwierdzeniu programu operacyjnego. Wkład Unii realizowany poprzez płatności salda końcowego nie może być jednak wyższy niż deklarowany wkład publiczny i maksymalna kwota pomocy z każdego z funduszy dla każdego programu operacyjnego, ustanowione w decyzji Komisji o zatwierdzeniu programu operacyjnego.”;
2)
w art. 93 wprowadza się następujące zmiany:
a)
dodaje się ustęp w brzmieniu:
„2b. W drodze odstępstwa od ust. 1 akapit pierwszy i od ust. 2, dla państw członkowskich, dla których przyznawane na okres programowania 2014-2020 środki na politykę spójności objęto górnym limitem wynoszącym 110 % poziomu w ujęciu realnym w okresie 2007-2013, terminem, o którym mowa w ust. 1, jest dzień 31 grudnia trzeciego roku następującego po roku rocznego zobowiązania budżetowego w ramach ich programów operacyjnych na lata 2007-2012.”;
b)
w ust. 3 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Akapit pierwszy pozostaje bez uszczerbku dla zastosowania ostatecznego terminu, określonego w ust. 2b, do zobowiązania budżetowego na 2012 r. dla państwa członkowskiego, o którym mowa w tym ustępie.”.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie w dniu jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 11 grudnia 2013 r.