ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 1351/2013/EU
ze dne 11. prosince 2013
o poskytnutí makrofinanční pomoci Jordánskému hášimovskému království
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 212 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Vztahy mezi Evropskou unií (dále jen „Unie“) a Jordánským hášimovským královstvím (dále jen „Jordánsko“) se rozvíjejí v rámci evropské politiky sousedství. Dne 1. května 2002 vstoupila v platnost Evropsko-středomořská dohoda zakládající přidružení mezi Evropskými společenstvími a jejich členskými státy na jedné straně a Jordánskem na straně druhé (2) (dále jen „dohoda o přidružení mezi EU a Jordánskem“). Dvoustranný politický dialog a hospodářská spolupráce se dále rozvíjejí v rámci akčních plánů evropské politiky sousedství, přičemž poslední z nich se vztahuje na období 2010-2015. V roce 2010 uzavřela Unie s Jordánskem partnerství s „rozšířeným statusem“, což znamenalo rozšíření oblastí spolupráce mezi oběma stranami. V roce 2013 byla dohoda o přidružení mezi EU a Jordánskem doplněna rámcovou dohodou mezi Unií a Jordánskem o obecných zásadách účasti Jordánska na programech Unie, která spolupráci mezi EU a Jordánskem dále prohlubuje.
(2)
Jordánské hospodářství je významně zasaženo domácími událostmi souvisejícími s děním v jižním Středomoří od konce roku 2010 známým jako „Arabské jaro“ a pokračujícími nepokoji v regionu, zejména v sousedním Egyptě a Sýrii. Závažný dopad na jordánské hospodářství má obzvláště velký příliv uprchlíků ze Sýrie, kteří hledají v Jordánsku útočiště. Opakované přerušování dodávek zemního plynu z Egypta, které donutilo Jordánsko nahradit dovoz zemního plynu z Egypta dražšími palivy pro výrobu elektřiny, a značné množství finančních prostředků, jež si vyžádalo poskytování humanitární pomoci uprchlíkům ze Sýrie přítomným na jordánském území, měly v podmínkách podstatně horšího hospodářského prostředí za následek značné výpadky financování z externích zdrojů a financování rozpočtu.
(3)
Od začátku Arabského jara deklarovala EU při různých příležitostech svůj závazek podpořit Jordánsko v jeho procesu ekonomických a politických reforem. Tento závazek byl opětovně potvrzen v závěrech z 10. zasedání Rady přidružení mezi Unií a Jordánskem v prosinci 2012.
(4)
Díky své zeměpisné poloze je Jordánsko strategickou zemí i z hlediska stability a bezpečnosti na Blízkém východě, z téhož důvodu je však zároveň velmi citlivé na vnější politické i hospodářské otřesy. Je proto důležité poskytovat Jordánsku přiměřenou podporu a zintenzivnit politický a hospodářský dialog mezi Unií a Jordánskem.
(5)
Jordánsko zahájilo řadu politických reforem, které vedly zejména k přijetí více než 40 ústavních změn jordánským parlamentem v září 2011, což představuje významný krok směrem k plnohodnotnému demokratickému systému. Politická a hospodářská podpora Unie pro proces reforem v Jordánsku je v souladu s politikou EU vůči regionu jižního Středomoří, jak je stanovena v rámci evropské politiky sousedství.
(6)
V souladu se společným prohlášením Evropského parlamentu a Rady přijatým spolu s rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 778/2013/EU (3) by makrofinanční pomoc Unie měla být mimořádným finančním nástrojem účelově nevázané všeobecné podpory platební bilance, jejímž cílem je obnovit udržitelný stav vnějšího financování příjemce a jež by měla podporovat provádění programu politik, jehož součástí jsou důrazná opatření zaměřená na korekci a strukturální reformy určená ke zlepšení stavu platební bilance, zejména v průběhu trvání programu, a posílit provádění příslušných dohod a programů s Unií.
(7)
V srpnu 2012 se jordánské orgány a Mezinárodní měnový fond (MMF) dohodly na tříleté dohodě o pohotovostním úvěru (dále jen „program MMF“), který nemá preventivní charakter, ve výši 1 364 milionů zvláštních práv čerpání (ZPČ) na podporu jordánského ekonomického ozdravného a reformního programu. Cíle programu MMF jsou v souladu s účelem makrofinanční pomoci Unie, kterým je zmírnění krátkodobých potíží v oblasti platební bilance, a jsou prováděna důrazná opatření zaměřená na korekci, která jsou v souladu s cílem makrofinanční pomoci Unie.
(8)
Na období 2011-2013 poskytla Unie na základě programu pravidelné spolupráce částku ve výši 293 milionů EUR ve formě grantů s cílem podpořit jordánský program ekonomických a politických reforem. V roce 2012 byla mimoto Jordánsku přidělena částka ve výši 70 milionů EUR v rámci programu „Podpora pro partnerství, reformy a růst podporující začlenění“ (SPRING) a částka ve výši 10 milionů EUR ve formě humanitární pomoci Unie na podporu syrských uprchlíků.
(9)
Vzhledem k zhoršující se hospodářské situaci a výhledu požádalo Jordánsko v prosinci 2012 Unii o makrofinanční pomoc.
(10)
Vzhledem k tomu, že se Jordánska týká evropská politika sousedství, mělo by být považováno za způsobilé k získání makrofinanční pomoci Unie.
(11)
Vzhledem ke skutečnosti, že nadále existuje značný schodek financování platební bilance Jordánska z externích zdrojů, na jehož pokrytí nestačí prostředky poskytnuté MMF a dalšími mnohostrannými institucemi, a to navzdory tomu, že Jordánsko provádí důrazné programy hospodářské stabilizace a reforem, a vzhledem ke zranitelnosti vnější finanční pozice Jordánska vůči vnějším otřesům, která vyžaduje zachování odpovídající úrovně devizových rezerv, se makrofinanční pomoc Unie, která má být Jordánsku poskytnuta (dále jen „makrofinanční pomoc Unie“), za stávajících výjimečných okolností považuje za vhodnou reakci na žádost Jordánska o podporu ekonomické stabilizace současně s programem MMF. Makrofinanční pomoc Unie by podpořila hospodářskou stabilizaci Jordánska a jordánský program strukturálních reforem a doplnila by zdroje, které jsou k dispozici v rámci finančního ujednání s MMF.
(12)
Makrofinanční pomoc Unie by se měla zaměřit na podporu obnovy udržitelného stavu vnějšího financování Jordánska, a tak podpořit jeho hospodářský a sociální rozvoj.
(13)
Stanovení výše makrofinanční pomoci Unie vychází z kompletního kvantitativního odhadu zbývajících potřeb vnějšího financování Jordánska a bere v úvahu jeho schopnost financovat se samo z vlastních zdrojů, zejména z mezinárodních rezerv, které má k dispozici. Makrofinanční pomoc Unie by měla doplňovat programy a zdroje poskytnuté MMF a Světovou bankou. Při určení výše pomoci jsou rovněž zohledněny očekávané finanční příspěvky od mnohostranných dárců a nutnost zajistit spravedlivé rozložení zátěže mezi Unii a ostatní dárce, jakož i dosavadní použití jiných unijních nástrojů vnějšího financování v Jordánsku a přidaná hodnota celkového zapojení Unie.
(14)
Komise by měla zajistit, aby makrofinanční pomoc Unie byla po právní i obsahové stránce v souladu s hlavními zásadami, cíli a opatřeními, která byla přijata v rámci jednotlivých oblastí vnější činnosti, a dalšími příslušnými politikami Unie.
(15)
Makrofinanční pomoc Unie by měla podporovat vnější politiku Unie vůči Jordánsku. Útvary Komise a Evropská služba pro vnější činnost by v průběhu provádění makrofinanční pomoci měly úzce spolupracovat v zájmu koordinace vnější politiky Unie a zajištění její ucelenosti.
(16)
Makrofinanční pomoc Unie by měla posilovat závazek Jordánska k prosazování hodnot, které má společné s Unií, včetně demokracie, právního státu, řádné správy věcí veřejných, dodržování lidských práv, udržitelného rozvoje a snižování chudoby, jakož i jeho závazek k prosazování zásad otevřeného a spravedlivého obchodu založeného na pravidlech.
(17)
Předpokladem poskytnutí makrofinanční pomoci Unie by mělo být uplatňování účinných demokratických mechanismů, včetně parlamentního systému více politických stran a právního státu, a dodržování lidských práv ze strany Jordánska. Kromě toho by specifické cíle makrofinanční pomoci Unie měly posílit účinnost, transparentnost a odpovědnost systémů řízení veřejných financí v Jordánsku a prosazovat strukturální reformy, které jsou zaměřené na podporu udržitelného růstu podporujícího začlenění, vytváření pracovních příležitostí a fiskální konsolidaci. Komise by měla pravidelně sledovat plnění výše uvedeného předpokladu i dosahování těchto cílů.
(18)
V zájmu zajištění účinné ochrany finančních zájmů Unie souvisejících s makrofinanční pomocí Unie by Jordánsko mělo přijmout vhodná opatření v oblasti předcházení podvodům, korupci a jakýmkoli jiným nesrovnalostem souvisejícím s pomocí a jejich potírání. Kromě toho je třeba stanovit, že Komise bude provádět kontroly a Účetní dvůr audity.
(19)
Uvolněním makrofinanční pomoci Unie nejsou dotčeny pravomoci Evropského parlamentu a Rady.
(20)
Částky složené pro účely záruky potřebné pro poskytnutí makrofinanční pomoci by měly odpovídat rozpočtovým prostředkům stanovenými ve víceletém finančním rámci.
(21)
Makrofinanční pomoc Unie by měla řídit Komise. Komise by měla pravidelně informovat Evropský parlament a Radu o vývoji souvisejícím s makrofinanční pomocí a poskytovat jim příslušné dokumenty, aby mohly provádění tohoto rozhodnutí sledovat.
(22)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto rozhodnutí by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (4).
(23)
Na makrofinanční pomoc Unie by se měly vztahovat podmínky v oblasti hospodářské politiky, jež budou stanoveny v memorandu o porozumění. V zájmu zajištění jednotných podmínek provádění a z důvodů účinnosti by Komise měla být zmocněna k vyjednání těchto podmínek s jordánskými orgány pod dohledem výboru složeného ze zástupců členských států v souladu s nařízením (EU) č. 182/2011. Podle uvedeného nařízení by se měl poradní postup obecně použít ve všech případech, kromě případů stanovených v uvedeném nařízení. Vzhledem k potenciálně významnému dopadu pomoci ve výši více než 90 milionů EUR je vhodné použít na operace překračující tuto prahovou hodnotu přezkumný postup. Vzhledem k výši makrofinanční pomoci, kterou poskytne Unie Jordánsku, by měl být pro přijetí memoranda o porozumění nebo pro jakékoli snížení, přerušení či zrušení pomoci použit přezkumný postup,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Unie poskytne Jordánsku makrofinanční pomoc v maximální výši 180 milionů EUR (dále jen „makrofinanční pomoc Unie“) s cílem podpořit hospodářskou stabilizaci Jordánska a jeho reformy. Pomoc přispěje k pokrytí potřeb Jordánska v oblasti platební bilance stanovených v programu MMF.
2. Celá částka makrofinanční pomoci Unie se Jordánsku poskytne ve formě půjček. Komise je zmocněna vypůjčit si jménem Unie potřebné prostředky na kapitálových trzích nebo u finančních institucí a dále je půjčit Jordánsku. Úvěry mají maximální dobu splatnosti 15 let.
3. Uvolnění makrofinanční pomoci Unie řídí Komise způsobem, který je v souladu s dohodami nebo ujednáními uzavřenými mezi MMF a Jordánskem a s hlavními zásadami a cíli ekonomických reforem stanovenými v dohodě o přidružení mezi EU a Jordánskem a akčním plánu EU-Jordánsko na období 2010-2015 schváleném v rámci evropské politiky sousedství. Komise pravidelně informuje Evropský parlament a Radu o vývoji v oblasti makrofinanční pomoci Unie, včetně jejího vyplácení, a včas předkládá těmto orgánům příslušné dokumenty.
4. Makrofinanční pomoc Unie je k dispozici po dobu dvou let od prvního dne po vstupu memoranda o porozumění uvedeného v čl. 3 odst. 1 v platnost.
5. V případě, že se během období vyplácení makrofinanční pomoci Unie potřeby financování Jordánska podstatně sníží oproti původním předpokladům, omezí Komise poskytovanou pomoc nebo její poskytování pozastaví či zruší přezkumným postupem podle čl. 7 odst. 2.
Článek 2
Předpokladem poskytnutí makrofinanční pomoci Unie je uplatňování účinných demokratických mechanismů, včetně parlamentního systému více politických stran a právního státu a dodržování lidských práv ze strany Jordánska. Komise sleduje plnění tohoto předpokladu po celou dobu poskytování makrofinanční pomoci Unie. Tento článek se použije v souladu s rozhodnutím Rady 2010/427/EU (5).
Článek 3
1. Komise vyjedná v souladu s přezkumným postupem podle čl. 7 odst. 2 s jordánskými orgány jasně vymezené podmínky v oblasti hospodářské politiky a finanční podmínky, které se vztahují na makrofinanční pomoc Unie, přičemž se zaměří na strukturální reformy a zdravé veřejné finance; tyto podmínky budou stanoveny v memorandu o porozumění (dále jen „memorandum o porozumění“), které bude obsahovat časový rámec pro jejich splnění. Podmínky v oblasti hospodářské politiky a finanční podmínky stanovené v memorandu o porozumění musí být v souladu s dohodami nebo ujednáními uvedenými v čl. 1 odst. 3, včetně makroekonomických korekčních programů a programů strukturálních reforem prováděných Jordánskem za podpory MMF.
2. Tyto podmínky mají zejména posílit účinnost, transparentnost a odpovědnost systémů řízení veřejných financí v Jordánsku, mimo jiné při využití makrofinanční pomoci Unie. Při navrhování strategických opatření musí být náležitě zohledněn také pokrok v oblasti vzájemného otevírání trhů, rozvoj spravedlivého obchodu založeného na pravidlech a další priority v rámci vnější politiky Unie. Komise pravidelně sleduje pokrok při plnění těchto cílů.
3. Podrobné finanční podmínky makrofinanční pomoci Unie se stanoví ve smlouvě o půjčce uzavřené mezi Komisí a jordánskými orgány.
4. Komise pravidelně ověřuje, zda jsou i nadále splňovány podmínky stanovené v čl. 4 odst. 3 včetně toho, zda je hospodářská politika Jordánska v souladu s cíli makrofinanční pomoci Unie. Komise přitom postupuje v úzké koordinaci s MMF a Světovou bankou a v případě potřeby s Evropským parlamentem a Radou.
Článek 4
1. Za předpokladu splnění podmínek stanovených v odstavci 3 poskytne Komise makrofinanční pomoc Unie ve dvou splátkách půjčky. Výše obou splátek bude stanovena v memorandu o porozumění.
2. Je-li to třeba, jsou ve vztahu k částkám makrofinanční pomoci Unie složeny částky pro účely záruky v souladu s nařízením Rady (ES, Euratom) č. 480/2009 (6).
3. Komise rozhodne o uvolnění splátek s výhradou splnění všech následujících podmínek:
a)
předpoklad stanovený v článku 2;
b)
průběžné uspokojivé výsledky provádění programu politik, který zahrnuje důrazná opatření zaměřená na korekci a strukturální reformy podporovaná úvěrovou dohodou s MMF, která nemá preventivní charakter, a
c)
splnění podmínek v oblasti hospodářské politiky a finančních podmínek dohodnutých v memorandu o porozumění v určitém časovém rámci.
K čerpání druhé splátky nedojde dříve než po třech měsících od uvolnění první splátky.
4. Nejsou-li splněny podmínky podle odstavce 3, Komise vyplácení makrofinanční pomoci Unie dočasně pozastaví nebo zruší. V těchto případech informuje o důvodech tohoto pozastavení či zrušení Evropský parlament a Radu.
5. Makrofinanční pomoc Unie se vyplácí jordánské centrální bance. S výhradou ustanovení sjednaných v memorandu o porozumění, včetně potvrzení o zbývajících rozpočtových finančních potřebách, mohou být finanční prostředky Unie převedeny jordánskému ministerstvu financí jako konečnému příjemci.
Článek 5
1. Výpůjční a úvěrové operace týkající se makrofinanční pomoci Unie se provedou v eurech se stejným dnem připsání a Unie se nesmí týkat změna splatnosti a nesmí být vystavena riziku směnných kurzů nebo riziku úrokových sazeb ani žádnému jinému obchodnímu riziku.
2. Umožní-li to okolnosti, může Komise na žádost Jordánska přijmout potřebná opatření s cílem zajistit, aby do podmínek úvěru byla zahrnuta doložka o předčasném splacení a aby byla spojena s odpovídající doložkou v podmínkách výpůjčních operací.
3. Pokud okolnosti umožní snížení úrokové sazby půjčky, může se Komise na žádost Jordánska rozhodnout zcela nebo částečně refinancovat své původní půjčky nebo může restrukturalizovat odpovídající finanční podmínky. Refinanční nebo restrukturalizační operace se uskuteční v souladu s odstavci 1 a 4 a nesmí vést k prodloužení splatnosti příslušných půjček nebo zvýšení částky nesplacené jistiny ke dni refinancování nebo restrukturalizace.
4. Veškeré náklady vzniklé Unii související s výpůjčními a úvěrovými operacemi podle tohoto rozhodnutí hradí Jordánsko.
5. O vývoji operací uvedených v odstavcích 2 a 3 informuje Komise Evropský parlament a Radu.
Článek 6
1. Makrofinanční pomoc Unie se provádí v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (7) a nařízením Komise v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012 (8).
2. Provádění makrofinanční pomoci Unie podléhá přímému řízení.
3. Memorandum o porozumění a smlouva o půjčce, které budou dojednány s jordánskými orgány, musí obsahovat ustanovení, která:
a)
zajistí, aby Jordánsko pravidelně kontrolovalo, že financování z rozpočtu Unie bylo řádně použito, přijímalo vhodná opatření pro předcházení nesrovnalostem a podvodům a v případě potřeby podniklo právní kroky s cílem vymoci veškeré finanční prostředky poskytnuté na základě tohoto rozhodnutí, které byly použity neoprávněně;
b)
zajistí ochranu finančních zájmů Unie, a to zejména stanovením zvláštních opatření v oblasti prevence a potírání podvodů, korupce a jakýchkoli jiných nesrovnalostí týkajících se makrofinanční pomoci Unie v souladu s nařízením Rady (ES, Euratom) č. 2988/95 (9), nařízením Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (10) a nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 883/2013 (11);
c)
výslovně povolí Komisi i Evropskému úřadu pro boj proti podvodům nebo jejich zástupcům provádět kontroly, včetně kontrol a inspekcí na místě;
d)
výslovně povolí Komisi a Účetnímu dvoru provádět audity v průběhu období dostupnosti makrofinanční pomoci Unie a po jeho skončení, včetně auditů na základě dokladů a auditů na místě, jako například operačních hodnocení;
e)
zajistí, že Unie bude mít nárok na předčasné splacení půjčky, pokud se prokáže, že se ve spojení s řízením makrofinanční pomoci Unie Jordánsko dopustilo jakéhokoliv podvodu, korupce nebo jakékoli jiné protiprávní činnosti poškozující finanční zájmy Unie.
4. Během provádění makrofinanční pomoci Unie sleduje Komise prostřednictvím operačních hodnocení spolehlivost finančních ujednání, správních postupů a mechanismů vnitřní a vnější kontroly Jordánska, které se na tuto pomoc vztahují, a dodržování dohodnutého časového rámce ze strany Jordánska.
Článek 7
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č.182/2011.
Článek 8
1. Komise každý rok do 30. června předloží Evropskému parlamentu a Radě zprávu o provádění tohoto rozhodnutí v předchozím roce, včetně vyhodnocení tohoto provádění. Tato zpráva:
a)
vyhodnotí, jakého pokroku bylo v provádění makrofinanční pomoci Unie dosaženo;
b)
posoudí hospodářskou situaci a vyhlídky Jordánska, jakož i pokrok dosažený při provádění politických opatření uvedených v čl. 3 odst. 1;
c)
uvádí souvislost mezi podmínkami hospodářské politiky stanovenými v memorandu o porozumění, průběžnými výsledky Jordánska v hospodářské a fiskální oblasti a rozhodnutími Komise o uvolnění splátek makrofinanční pomoci Unie.
2. Do dvou let od uplynutí doby dostupnosti makrofinanční pomoci Unie podle čl. 1 odst. 4 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu o hodnocení ex post, v níž vyhodnotí výsledky a účinnost dokončené makrofinanční pomoci Unie a míru, do jaké přispěla k dosažení cílů této pomoci.
Článek 9
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost třetím dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
V Štrasburku dne 11. prosince 2013.
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY NR 1351/2013/UE
z dnia 11 grudnia 2013 r.
w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Jordańskiemu Królestwu Haszymidzkiemu
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 212,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Stosunki między Unią a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim (zwanym dalej „Jordanią”) rozwijają się w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS). Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim, z drugiej strony (2) (zwany dalej „układem o stowarzyszeniu między UE a Jordanią”), wszedł w życie dnia 1 maja 2002 r. Dwustronny dialog polityczny i współpraca gospodarcza zostały następnie rozwinięte w planach działania w ramach EPS, z których ostatni obejmuje lata 2010-2015. W 2010 r. Unia przyznała Jordanii „szczególny status” partnerstwa, obejmujący szeroki zakres współpracy między obiema stronami. W 2013 r. układ o stowarzyszeniu między UE a Jordanią został uzupełniony porozumieniem ramowym między Unią a Jordanią w sprawie ogólnych zasad udziału Jordanii w programach unijnych, co zacieśniło współpracę między Unią a Jordanią.
(2)
Na gospodarkę Jordanii znaczący wpływ miały wewnętrzne wydarzenia znane jako „arabska wiosna”, które miały miejsce w południowym regionie Morza Śródziemnego począwszy od końca 2010 r., oraz niepokoje regionalne, zwłaszcza w sąsiednich Egipcie i Syrii. Poważny wpływ na gospodarkę Jordanii ma w szczególności duża liczba uchodźców przybywających z Syrii, którzy poszukują w Jordanii schronienia. W kontekście znacznie pogorszonych uwarunkowań gospodarczych na świecie powtarzające się zakłócenia dostaw gazu ziemnego z Egiptu, które zmusiły Jordanię do zastąpienia gazu importowanego z Egiptu droższymi paliwami w celu wytwarzania energii elektrycznej, a także konieczność przeznaczenia znacznych zasobów finansowych na pomoc humanitarną uchodźcom z Syrii obecnym na terytorium Jordanii, doprowadziły do istotnych niedoborów w zakresie finansowania bilansu płatniczego i budżetu.
(3)
Od rozpoczęcia arabskiej wiosny Unia zadeklarowała przy różnych okazjach swoje zobowiązanie do wspierania Jordanii w jej reformach gospodarczych i politycznych. Zobowiązanie to zostało potwierdzone w grudniu 2012 r. w konkluzjach z dziesiątego posiedzenia Rady Stowarzyszenia między Unią i Jordanią.
(4)
Ze względu na swoje położenie geograficzne Jordania jest również krajem strategicznym z punktu widzenia stabilności i bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie, lecz jednocześnie w równym stopniu jest szczególnie narażona na wstrząsy zewnętrzne, zarówno pod względem politycznym, jak i gospodarczym. Dlatego też ważne jest, aby udzielić Jordanii odpowiedniego wsparcia i zacieśnić dialog polityczno-gospodarczy między Unią a Jordanią.
(5)
Jordania rozpoczęła szereg reform politycznych, w szczególności prowadzących do przyjęcia przez parlament Jordanii we wrześniu 2011 r. ponad 40 poprawek do konstytucji, co stanowi istotny krok w kierunku w pełni rozwiniętego systemu demokratycznego. Polityczne i gospodarcze wsparcie ze strony Unii dla procesu reform w Jordanii jest spójne z polityką Unii wobec krajów południowego regionu Morza Śródziemnego, określoną w kontekście EPS.
(6)
Zgodnie ze wspólną deklaracją Parlamentu Europejskiego i Rady przyjętą wraz z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 778/2013/UE (3) pomoc makrofinansowa Unii powinna stanowić instrument finansowy stosowany w sytuacjach wyjątkowych, mający formę niewiązanego i nieukierunkowanego wsparcia bilansu płatniczego, służący przywróceniu trwałego finansowania zewnętrznego beneficjenta. Pomoc ta powinna także stanowić podstawę realizacji programu dotyczącego polityki, obejmującego solidne środki dostosowawcze i środki w zakresie reformy strukturalnej zmierzające do poprawy pozycji bilansu płatniczego, szczególnie w okresie trwania programu, i do umocnienia wdrażania odpowiednich porozumień i programów z Unią.
(7)
W sierpniu 2012 r. władze Jordanii oraz Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) uzgodniły inną niż ostrożnościowa trzyletnią umowę promesy kredytowej („program MFW”) o wartości 1 364 mln SDR (specjalnych praw ciągnienia) w celu wsparcia jordańskiego programu dostosowań i reform gospodarczych. Cele programu MFW są zgodne z celem pomocy makrofinansowej Unii, który zakłada złagodzenie krótkoterminowych trudności dotyczących bilansu płatniczego a realizacja solidnych środków dostosowawczych jest zgodna z celem pomocy makrofinansowej Unii.
(8)
Unia udostępniła 293 mln EUR w formie dotacji na lata 2011-2013 w ramach programu regularnej współpracy w celu wsparcia programu reform gospodarczych i politycznych w Jordanii. Ponadto w 2012 r. Jordanii przydzielono kwotę 70 mln EUR w ramach programu wsparcia na rzecz partnerstwa, reform i wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu (SPRING) oraz 10 mln EUR w postaci pomocy humanitarnej Unii na rzecz uchodźców z Syrii.
(9)
W grudniu 2012 r. w związku z pogorszeniem sytuacji gospodarczej i perspektyw gospodarczych Jordania zwróciła się do Unii o pomoc makrofinansową.
(10)
Jako że Jordania jest jednym z państw objętych EPS, należy uznać, iż kwalifikuje się do otrzymania pomocy makrofinansowej Unii.
(11)
Biorąc pod uwagę fakt, że w bilansie płatniczym Jordanii nadal występuje znaczna pozostająca do pokrycia luka w finansowaniu zewnętrznym przekraczająca zasoby udostępnione przez MFW i inne instytucje wielostronne, oraz mimo realizacji przez Jordanię solidnych programów stabilizacji gospodarczej i reform, a także ze względu na narażenie bilansu płatniczego Jordanii na wstrząsy zewnętrzne, skutkujące koniecznością utrzymywania odpowiedniego poziomu rezerw walutowych, pomoc makrofinansowa Unii, która ma zostać udzielona Jordanii („pomoc makrofinansowa Unii”), jest w obecnych nadzwyczajnych okolicznościach uważana za właściwą odpowiedź na wniosek tego kraju o wsparcie stabilizacji gospodarczej w powiązaniu z programem MFW. Pomoc makrofinansowa Unii stanowiłaby wsparcie dla stabilizacji gospodarczej tego państwa oraz dla programu reform strukturalnych Jordanii, ponieważ uzupełniałaby środki udostępnione w ramach porozumienia finansowego z MFW.
(12)
Celem pomocy makrofinansowej Unii powinno być wspieranie przywrócenia w Jordanii trwałego finansowania zewnętrznego, co stanowiłoby tym samym wsparcie jej rozwoju gospodarczego i społecznego.
(13)
Ustalenie kwoty pomocy makrofinansowej Unii opiera się na kompleksowej ocenie ilościowej pozostających do zaspokojenia potrzeb Jordanii w zakresie finansowania zewnętrznego i uwzględnia zdolność tego państwa do finansowania się z własnych zasobów, w szczególności z rezerw międzynarodowych, którymi dysponuje. Pomoc makrofinansowa Unii powinna uzupełniać programy i zasoby udostępniane przez MFW i Bank Światowy. Przy ustalaniu kwoty udzielanej pomocy uwzględnia się również spodziewane wkłady finansowe ze strony darczyńców będących podmiotami wielostronnymi oraz potrzebę zapewnienia sprawiedliwego podziału obciążenia między Unią a innymi darczyńcami, a także środki uruchomione wcześniej w Jordanii w ramach innych unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego oraz wartość dodaną ogólnego zaangażowania Unii.
(14)
Komisja powinna zapewnić zgodność prawną i merytoryczną unijnej pomocy makrofinansowej z głównymi zasadami, celami i środkami podejmowanymi w poszczególnych obszarach działań zewnętrznych oraz z innymi odpowiednimi strategiami politycznymi Unii.
(15)
Pomoc makrofinansowa Unii powinna wspierać jej politykę zewnętrzną wobec Jordanii. Służby Komisji i Europejska Służba Działań Zewnętrznych powinny ściśle współpracować przez cały okres udzielania pomocy makrofinansowej w celu koordynowania zewnętrznej polityki Unii i zapewnienia jej spójności.
(16)
Pomoc makrofinansowa Unii powinna wspierać zaangażowanie Jordanii w przestrzeganie wartości podzielanych przez to państwo i Unię, w tym demokracji, praworządności, dobrych rządów, poszanowania praw człowieka, zrównoważonego rozwoju i ograniczania ubóstwa, a także jej zaangażowanie w przestrzeganie zasad otwartego, opartego na zasadach i uczciwego handlu.
(17)
Warunkiem wstępnym przyznania pomocy makrofinansowej Unii powinno być respektowanie przez Jordanię skutecznych mechanizmów demokratycznych, w tym wielopartyjnego systemu parlamentarnego i praworządności, oraz gwarantowanie poszanowania praw człowieka. Ponadto cele szczególne pomocy makrofinansowej Unii powinny polegać na zwiększeniu skuteczności, przejrzystości i odpowiedzialności organów odpowiedzialnych za zarządzanie finansami publicznymi w Jordanii i na wspieraniu reform strukturalnych przyczyniających się do trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i konsolidacji budżetowej. Komisja powinna regularnie monitorować zarówno spełnienie warunku wstępnego, jak i realizację tych celów.
(18)
W celu zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii związanych z pomocą makrofinansową Unii Jordania powinna wprowadzić stosowne środki w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z tą pomocą oraz w zakresie ich zwalczania. Należy również wprowadzić przepis umożliwiający przeprowadzanie kontroli przez Komisję i audytów przez Trybunał Obrachunkowy.
(19)
Przekazanie pomocy makrofinansowej Unii nie narusza uprawnień Parlamentu Europejskiego i Rady.
(20)
Wysokość kwot przeznaczonych na pomoc makrofinansową powinna odpowiadać środkom budżetowym przewidzianym w wieloletnich ramach finansowych.
(21)
Pomocą makrofinansową Unii powinna zarządzać Komisja. Aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie możliwość śledzenia wykonania niniejszej decyzji, Komisja powinna regularnie informować wspomniane instytucje o postępach w udzielaniu pomocy i udostępniać im odpowiednie dokumenty.
(22)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszej decyzji należy przyznać Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (4).
(23)
Pomoc makrofinansowa Unii powinna podlegać warunkom dotyczącym polityki gospodarczej, które mają zostać określone w protokole ustaleń. W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania i ze względu na skuteczność Komisja powinna być uprawniona do negocjowania takich warunków z władzami Jordanii pod nadzorem komitetu przedstawicieli państw członkowskich zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011. Na mocy tego rozporządzenia procedura doradcza powinna, co do zasady, mieć zastosowanie we wszystkich przypadkach innych niż te określone we wspomnianym rozporządzeniu. Mając na uwadze potencjalnie istotny wpływ pomocy w kwocie ponad 90 mln EUR, w odniesieniu do operacji powyżej tego progu należy stosować procedurę sprawdzającą. Mając na uwadze kwotę pomocy makrofinansowej Unii dla Jordanii, w odniesieniu do przyjęcia protokołu ustaleń oraz do każdego obniżenia, zawieszenia lub anulowania pomocy powinna mieć zastosowanie procedura sprawdzająca.
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. Unia udostępnia Jordanii pomoc makrofinansową (zwaną dalej „pomocą makrofinansową Unii”) w maksymalnej kwocie 180 mln EUR w celu wsparcia stabilizacji gospodarczej i reform gospodarczych Jordanii. Pomoc ta przyczynia się do pokrycia potrzeb Jordanii w zakresie bilansu płatniczego określonych w programie MFW.
2. Pełna kwota pomocy makrofinansowej Unii zostanie udostępniona Jordanii w formie pożyczek. Komisja jest upoważniona do pożyczenia w imieniu Unii niezbędnych środków na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych i do ich dalszego pożyczenia Jordanii. Maksymalny termin wymagalności pożyczek wynosi 15 lat.
3. Udostępnianiem pomocy finansowej Unii zarządza Komisja w sposób spójny z umowami lub ustaleniami zawartymi między MFW a Jordanią oraz z głównymi zasadami i celami reform gospodarczych określonymi w układzie o stowarzyszeniu między UE a Jordanią oraz w planie działania UE-Jordania na lata 2010-2015 uzgodnionym w ramach EPS. Komisja regularnie informuje Parlament Europejski i Radę o postępach w udzielaniu pomocy makrofinansowej Unii, w tym o wypłacie tej pomocy, i w stosownym terminie udostępnia tym instytucjom odpowiednie dokumenty.
4. Pomoc makrofinansowa Unii udostępniana jest na okres dwóch lat, począwszy od pierwszego dnia po wejściu w życie protokołu ustaleń, o którym mowa w art. 3 ust. 1.
5. W sytuacji gdy potrzeby finansowe Jordanii w okresie wypłacania pomocy makrofinansowej Unii znacznie się zmniejszą w stosunku do pierwotnych założeń, Komisja - działając zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 7 ust. 2 - obniża wysokość takiej pomocy, zawiesza ją lub ją anuluje.
Artykuł 2
Warunkiem wstępnym przyznania pomocy makrofinansowej Unii jest respektowanie przez Jordanię skutecznych mechanizmów demokratycznych, w tym wielopartyjnego systemu parlamentarnego i praworządności, oraz gwarantowanie poszanowania praw człowieka. Komisja monitoruje wypełnienie tego warunku wstępnego przez cały czas udzielania pomocy makrofinansowej Unii. Niniejszy artykuł stosuje się zgodnie z decyzją Rady 2010/427/UE (5).
Artykuł 3
1. Komisja, zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 7 ust. 2, uzgadnia z władzami Jordanii jasno określone warunki dotyczące polityki gospodarczej oraz warunki finansowe - koncentrując się na reformach strukturalnych i zdrowych finansach publicznych - którym to warunkom ma podlegać pomoc makrofinansowa Unii; warunki te mają zostać określone w protokole ustaleń (zwanym dalej „protokołem ustaleń”). Protokół ustaleń zawiera harmonogram spełnienia tych warunków. Warunki dotyczące polityki gospodarczej i warunki finansowe określone w protokole ustaleń muszą być zgodne z umowami lub ustaleniami, o których mowa w art. 1 ust. 3, w tym z programami w zakresie dostosowania makroekonomicznego i reform strukturalnych realizowanymi przez Jordanię przy wsparciu MFW.
2. Warunki te mają w szczególności służyć zwiększeniu skuteczności i przejrzystości oraz odpowiedzialności organów odpowiedzialnych za zarządzanie finansami publicznymi w Jordanii, w tym za wykorzystanie pomocy makrofinansowej Unii. Podczas opracowywania środków politycznych uwzględnia się również należycie postępy we wzajemnym otwieraniu rynku, rozwój opartego na zasadach i uczciwego handlu oraz inne priorytety w kontekście polityki zewnętrznej Unii. Komisja regularnie monitoruje postępy w osiąganiu tych celów.
3. Szczegółowe warunki finansowe pomocy makrofinansowej Unii określa umowa pożyczki, która ma zostać uzgodniona między Komisją a władzami Jordanii.
4. Komisja ocenia w regularnych odstępach czasu, czy warunki określone w art. 4 ust. 3 są nadal spełniane, w tym, czy polityka gospodarcza Jordanii jest zgodna z celami pomocy makrofinansowej Unii. Komisja działa w tym zakresie w ścisłej współpracy z MFW i Bankiem Światowym oraz - jeżeli jest to konieczne - z Parlamentem Europejskim i Radą.
Artykuł 4
1. Pomoc makrofinansowa Unii udostępniana jest przez Komisję w dwóch transzach, z zastrzeżeniem spełnienia warunków określonych w ust. 3. Wysokość każdej transzy określa się w protokole ustaleń.
2. Kwoty pomocy makrofinansowej Unii są zabezpieczane, jeżeli jest to wymagane, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 (6).
3. O wypłacie każdej transzy decyduje Komisja, przy czym jest to uzależnione od spełnienia wszystkich następujących warunków:
a)
warunku wstępnego określonego w art. 2;
b)
udokumentowania stałych zadowalających postępów we wdrażaniu programu dotyczącego polityki obejmującego solidne środki dostosowawcze oraz środki w zakresie reform strukturalnych wspierane przez inne niż ostrożnościowe rozwiązania MFW w zakresie kredytowania; oraz
c)
spełnienia w określonych ramach czasowych warunków dotyczących polityki gospodarczej i warunków finansowych uzgodnionych w protokole ustaleń.
Wypłata drugiej transzy następuje nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od wypłaty pierwszej transzy.
4. Jeżeli warunki, o których mowa w ust. 3, nie zostały spełnione, Komisja tymczasowo zawiesza lub anuluje wypłatę pomocy makrofinansowej Unii. W takich przypadkach Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o przyczynach zawieszenia lub anulowania wypłaty.
5. Pomoc makrofinansowa Unii jest wypłacana bankowi centralnemu Jordanii. Środki finansowe Unii mogą zostać przekazane na rzecz ministerstwa finansów Jordanii jako beneficjenta końcowego, z zastrzeżeniem postanowień uzgodnionych w protokole ustaleń, w tym potwierdzenia pozostających do zaspokojenia potrzeb budżetowych w zakresie finansowania.
Artykuł 5
1. Operacje zaciągania i udzielania pożyczek związane z pomocą makrofinansową Unii przeprowadzane są w euro z tą samą datą waluty i nie angażują Unii w zmianę terminów wymagalności ani nie narażają jej na żadne ryzyko walutowe lub ryzyko stopy procentowej ani na żadne inne ryzyko handlowe.
2. Jeżeli pozwalają na to okoliczności oraz jeśli Jordania złoży stosowny wniosek, Komisja może podjąć kroki niezbędne do zapewnienia, aby do warunków udzielanej pożyczki została włączona klauzula wcześniejszej spłaty zadłużenia i aby odpowiadała jej analogiczna klauzula w warunkach zaciągania pożyczek.
3. Jeśli okoliczności pozwalają na uzyskanie korzystniejszego oprocentowania udzielonej pożyczki i jeśli Jordania złoży stosowny wniosek, Komisja może zdecydować o refinansowaniu całości lub części zaciągniętej pierwotnie pożyczki lub może zmienić odpowiednie warunki finansowe. Operacje refinansowania lub zmiany warunków pożyczki przeprowadzane są zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 i 4 oraz nie skutkują przedłużeniem terminu wymagalności danej pożyczki ani zwiększeniem kwoty kapitału pozostającej do spłaty na dzień refinansowania lub zmiany warunków pożyczki.
4. Jordania pokrywa wszystkie koszty poniesione przez Unię w związku z operacjami zaciągania i udzielania pożyczek na podstawie niniejszej decyzji.
5. Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o postępach w operacjach, o których mowa w ust. 2 i 3.
Artykuł 6
1. Pomoc makrofinansowa Unii jest realizowana zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (7) oraz z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012 (8).
2. Pomoc makrofinansowa Unii jest udzielana w ramach zarządzania bezpośredniego.
3. Protokół ustaleń i umowa pożyczki do uzgodnienia z władzami Jordanii zawierają postanowienia:
a)
zapewniające, by Jordania regularnie sprawdzała, czy środki finansowe pochodzące z budżetu ogólnego Unii zostały właściwie wykorzystane, podejmowała odpowiednie środki zapobiegające nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym oraz, w razie konieczności, podejmowała działania prawne zmierzające do odzyskania wszelkich środków dostarczonych na mocy niniejszej decyzji, które zostały niewłaściwie wykorzystane;
b)
zapewniające ochronę interesów finansowych Unii, w szczególności przewidujące podjęcie konkretnych środków związanych z zapobieganiem nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nieprawidłowościom mającym wpływ na unijną pomoc makrofinansową oraz ze zwalczaniem takich zjawisk, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 (9), rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 (10) oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 (11);
c)
wyraźnie upoważniające Komisję, w tym Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, lub jej przedstawicieli do przeprowadzania kontroli, w tym kontroli i inspekcji na miejscu;
d)
wyraźnie upoważniające Komisję i Trybunał Obrachunkowy do przeprowadzania - w okresie, na jaki została udostępniona pomoc makrofinansowa Unii, i po jego upływie - audytów, w tym audytów dokumentów i audytów na miejscu, takich jak ocena operacyjna;
e)
zapewniające, by Unia była uprawniona do żądania wcześniejszej spłaty pożyczki, jeżeli stwierdzono, że w związku z zarządzaniem pomocą makrofinansową Unii Jordania uczestniczyła w jakiejkolwiek czynności stanowiącej przykład nadużycia finansowego lub korupcji bądź w jakiejkolwiek innej nielegalnej działalności naruszającej interesy finansowe Unii.
4. W okresie realizacji pomocy makrofinansowej Unii Komisja monitoruje w drodze ocen operacyjnych prawidłowość regulacji finansowych Jordanii, jej procedur administracyjnych oraz wewnętrznych i zewnętrznych mechanizmów kontroli, które są istotne z punktu widzenia tej pomocy, jak również przestrzeganie przez Jordanię uzgodnionego harmonogramu.
Artykuł 7
1. Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu, stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 8
1. Do dnia 30 czerwca każdego roku Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat wykonania niniejszej decyzji w poprzednim roku, zawierające ocenę wykonania. Sprawozdanie zawiera:
a)
analizę postępów poczynionych w realizacji pomocy makrofinansowej Unii;
b)
ocenę sytuacji gospodarczej Jordanii i jej perspektyw gospodarczych, a także ocenę postępów poczynionych we wdrażaniu środków politycznych, o których mowa w art. 3 ust. 1;
c)
informacje o związku pomiędzy warunkami dotyczącymi polityki gospodarczej określonymi w protokole ustaleń, bieżącymi wynikami gospodarczymi i budżetowymi Jordanii a decyzjami Komisji dotyczącymi wypłaty poszczególnych transz pomocy makrofinansowej Unii.
2. Nie później niż dwa lata po upływie okresu, na jaki udostępniona została pomoc, o którym mowa w art. 1 ust. 4, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z oceny ex post zawierające ocenę rezultatów i skuteczności udzielonej pomocy makrofinansowej Unii oraz zakresu, w jakim przyczyniła się ona do osiągnięcia celów pomocy.
Artykuł 9
Niniejsza decyzja wchodzi w życie trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Strasburgu dnia 11 grudnia 2013 r.