PROVÁDĚCÍ NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 781/2013
ze dne 14. srpna 2013,
kterým se mění prováděcí nařízení (EU) č. 540/2011, pokud jde o podmínky schválení účinné látky fipronil, a kterým se zakazuje použití a prodej osiva ošetřeného přípravky na ochranu rostlin obsahujícími uvedenou účinnou látku
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1107/2009 ze dne 21. října 2009 o uvádění přípravků na ochranu rostlin na trh a o zrušení směrnic Rady 79/117/EHS a 91/414/EHS (1), a zejména na čl. 21 odst. 3 první možnost, čl. 49 odst. 2 a čl. 78 odst. 2 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Účinná látka fipronil byla zařazena do přílohy I směrnice Rady 91/414/EHS ze dne 15. července 1991 o uvádění přípravků na ochranu rostlin na trh (2) směrnicí Komise 2007/52/ES (3).
(2)
Směrnicí Komise 2010/21/EU (4) byla změněna příloha I směrnice 91/414/EHS, pokud jde o zvláštní ustanovení týkající se fipronilu.
(3)
Účinné látky zařazené do přílohy I směrnice 91/414/EHS se považují za schválené podle nařízení (ES) č. 1107/2009 a jejich seznam je uveden v části A přílohy prováděcího nařízení Komise (EU) č. 540/2011 ze dne 25. května 2011, kterým se provádí nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1107/2009, pokud jde o seznam schválených účinných látek (5).
(4)
Na základě nových informací, které dodala Itálie a které se týkají rizik pro včelu medonosnou způsobených potahovaným osivem kukuřice ošetřeným přípravky na ochranu rostlin obsahujícími fipronil, se Komise rozhodla přezkoumat schválení dané účinné látky. V souladu s čl. 21 odst. 2 nařízení (ES) č. 1107/2009 požádala Komise Evropský úřad pro bezpečnost potravin (dále jen „úřad“) o vědeckou a technickou pomoc za účelem posouzení těchto nových informací a provedení přezkumu hodnocení rizik fipronilu, pokud jde o jeho dopad na včely.
(5)
Dne 27. května 2013 předložil úřad své závěry týkající se posouzení rizika fipronilu, pokud jde o včely (6).
(6)
Úřad zjistil, že při použití k ošetření osiva kukuřice vyplývá z přípravků na ochranu rostlin obsahujících účinnou látku fipronil vysoké akutní riziko pro včely. Úřad zejména zjistil, že vysoké akutní riziko pro včely vyplývá z prachu. Kromě toho nelze u některých plodin vyloučit nepřijatelné riziko v důsledku akutních nebo chronických účinků na přežití včelstva a jeho další rozvoj. Úřad dále zjistil některé chybějící informace pro každé z posuzovaných použití, zejména co se týče dlouhodobého rizika pro včelu medonosnou, které vyplývá z expozice prachu, z potenciální expozice reziduím v pylu a nektaru, z potenciální expozice gutační tekutině a z expozice reziduím v následných plodinách, pleveli a půdě.
(7)
Vzhledem k novým vědeckým a technickým poznatkům dospěla Komise k závěru, že existují náznaky, že některá schválená použití fipronilu nesplňují kritéria pro schválení stanovená v článku 4 nařízení (ES) č. 1107/2009, pokud jde o dopad na včely, a že vysoké riziko pro včely nelze vyloučit jinak než uložením dalších omezení.
(8)
Komise vyzvala oznamovatele, aby předložil připomínky.
(9)
Závěry úřadu byly přezkoumány členskými státy a Komisí v rámci Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat a dokončeny dne 16. července 2013 v podobě dodatku zprávy o přezkoumání fipronilu.
(10)
Komise dospěla k závěru, že vysoké riziko pro včely nelze vyloučit jinak než uložením dalších omezení.
(11)
Potvrzuje se, že účinná látka fipronil se považuje za schválenou podle nařízení (ES) č. 1107/2009. V zájmu minimalizace expozice včel je však vhodné omezit používání přípravků na ochranu rostlin obsahujících fipronil a zavést zvláštní opatření ke zmírnění rizika pro účely ochrany včel. Zejména by mělo být používání přípravků na ochranu rostlin obsahujících fipronil omezeno na ošetřování osiva pro výsadbu ve sklenících a osiva póru, cibule a šalotky a košťálové zeleniny, určených pro výsadbu na poli a sklízených před vykvetením. Plodiny, které se sklízejí před vykvetením, se nepovažují za atraktivní pro včely.
(12)
Pokud jde o aplikace fipronilu, které mohou být povoleny podle prováděcího nařízení (EU) č. 540/2011, je vhodné vyžadovat další potvrzující informace.
(13)
Prováděcí nařízení (EU) č. 540/2011 by proto mělo být odpovídajícím způsobem změněno.
(14)
U používání u kukuřice byla zjištěna pro včely rizika z ošetřeného osiva, zejména z expozice prostřednictvím prachu. S ohledem na rizika spojená s používáním ošetřeného osiva by mělo být zakázáno používání a uvádění na trh osiva ošetřeného přípravky na ochranu rostlin obsahujícími fipronil, s výjimkou osiva vysévaného ve sklenících a pro ošetření osiva póru, cibule a šalotky a košťálové zeleniny, určených pro výsadbu na poli a sklízených před vykvetením. Do předložení chybějících informací o používání ošetřeného osiva slunečnice je vhodné uplatňovat stejná opatření jako v případě kukuřice.
(15)
Členským státům by na odnětí povolení pro přípravky na ochranu rostlin obsahující fipronil měl být poskytnut určitý čas.
(16)
U přípravků na ochranu rostlin obsahujících fipronil, pro něž členské státy udělí odkladnou lhůtu v souladu s článkem 46 nařízení (ES) č. 1107/2009, by tato lhůta měla uplynout nejpozději dne 28. února 2014. Zákaz uvádění ošetřeného osiva na trh by proto měl být použitelný až ode dne 1. března 2014, aby bylo zajištěno přechodné období.
(17)
Do dvou let ode dne vstupu tohoto nařízení v platnost iniciuje Komise přezkum obdržených nových vědeckých informací, včetně nových studií a informací o nových formulacích přípravků poskytnutých žadateli.
(18)
V souladu s čl. 36 odst. 3 nařízení (ES) č. 1107/2009 mohou členské státy za určitých podmínek uložit další opatření ke snížení rizika nebo omezit uvádění přípravků na ochranu rostlin obsahujících fipronil na trh nebo jejich používání. V případě uvádění na trh a používání osiva ošetřeného přípravky na ochranu rostlin obsahujícími fipronil umožňuje nařízení (ES) č. 1107/2009 členským státům přijmout v souladu s článkem 71 uvedeného nařízení mimořádná opatření.
(19)
Osivo ošetřené přípravky na ochranu rostlin obsahujícími fipronil, jež jsou předmětem omezení uvedených v článku 1 tohoto nařízení, může být používáno při pokusech nebo zkouškách pro účely výzkumu a vývoje podle článku 54 nařízení (ES) č. 1107/2009.
(20)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Změna prováděcího nařízení (EU) č. 540/2011
Příloha prováděcího nařízení (EU) č. 540/2011 se mění v souladu s přílohou tohoto nařízení.
Článek 2
Zákaz uvádění ošetřeného osiva na trh
Osivo plodin, které bylo ošetřeno přípravky na ochranu rostlin obsahujícími fipronil, se nesmí používat nebo uvádět na trh, s výjimkou osiva určeného pro výsadbu ve sklenících a osiva póru, cibule a šalotky a košťálové zeleniny, určených pro výsadbu na poli a sklízených před vykvetením.
Článek 3
Přechodná opatření
V souladu s nařízením (ES) č. 1107/2009 členské státy do 31. prosince 2013 v případě potřeby změní nebo odejmou stávající povolení pro přípravky na ochranu rostlin obsahující účinnou látku fipronil.
Článek 4
Odkladná lhůta
Jakákoli odkladná lhůta udělená členskými státy v souladu s článkem 46 nařízení (ES) č. 1107/2009 musí být co nejkratší a uplyne nejpozději dne 28. února 2014.
Článek 5
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie a použije se od téhož dne.
Článek 2 se však použije ode dne 1. března 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 14. srpna 2013.
ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 781/2013
z dnia 14 sierpnia 2013 r.
zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do warunków zatwierdzenia substancji czynnej fipronil oraz zabraniające stosowania i sprzedaży nasion zaprawionych środkami ochrony roślin zawierającymi tę substancję czynną
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (1), w szczególności pierwszy wariant wymieniony w jego art. 21 ust. 3, art. 49 ust. 2 oraz art. 78 ust. 2,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Substancja czynna fipronil została włączona do załącznika I do dyrektywy Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (2) dyrektywą Komisji 2007/52/WE (3).
(2)
Dyrektywą Komisji 2010/21/UE (4) zmieniono załącznik I do dyrektywy 91/414/EWG w zakresie przepisów szczegółowych dotyczących fipronilu.
(3)
Substancje czynne włączone do załącznika I do dyrektywy 91/414/EWG uznaje się za zatwierdzone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 i są one wymienione w części A załącznika do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 540/2011 z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wykazu zatwierdzonych substancji czynnych (5).
(4)
W oparciu o nowe informacje otrzymane od Włoch dotyczące ryzyka dla pszczół miodnych spowodowanego otoczkowanymi nasionami kukurydzy zaprawionymi środkami ochrony roślin zawierającymi fipronil, Komisja postanowiła dokonać przeglądu zatwierdzenia tej substancji czynnej. Komisja, zgodnie z art. 21 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009, zwróciła się do Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności, zwanego dalej „Urzędem”, o pomoc naukową i techniczną w analizie nowych informacji oraz weryfikacji oceny ryzyka dotyczącego fipronilu pod kątem jego wpływu na pszczoły.
(5)
Dnia 27 maja 2013 r. Urząd przedstawił swoje wnioski odnośnie do oceny ryzyka dotyczącego wpływu fipronilu na pszczoły (6).
(6)
W przypadku stosowania do zaprawiania nasion kukurydzy Urząd zidentyfikował wysoki poziom ostrego ryzyka dla pszczół związany ze środkami ochrony roślin zawierającymi substancję czynną fipronil. Urząd stwierdził w szczególności wysoki poziom ostrego ryzyka dla pszczół wynikający z pyłu. W przypadku niektórych upraw nie można ponadto wykluczyć istnienia niedopuszczalnego ryzyka związanego z krótkoterminowym lub długoterminowym wpływem na przetrwanie i rozwój kolonii. Ponadto Urząd wskazał brak pewnych informacji dla każdego ocenianego zastosowania, w szczególności w odniesieniu do długoterminowego ryzyka dla pszczół miodnych wynikającego z narażenia na pył, możliwego narażenia na pozostałości w pyłku i nektarze, możliwego narażenia na płyny powstałe w wyniku gutacji i narażenia na pozostałości w roślinach uprawianych następczo, chwastach i glebie.
(7)
W świetle aktualnej wiedzy naukowej i technicznej Komisja uznała, że istnieją przesłanki wskazujące, że niektóre dopuszczone zastosowania fipronilu nie spełniają kryteriów zatwierdzania określonych w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 ze względu na wpływ na pszczoły oraz że nie można wykluczyć wysokiego poziomu ryzyka dla pszczół inaczej niż przez nałożenie dalszych ograniczeń.
(8)
Komisja zwróciła się do powiadamiającego o przedłożenie uwag.
(9)
Wnioski Urzędu zostały zweryfikowane przez państwa członkowskie oraz Komisję w ramach Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt i sfinalizowane w dniu 16 lipca 2013 r. w formie addendum do opracowanego przez Komisję sprawozdania z przeglądu dotyczącego fipronilu.
(10)
Komisja doszła do wniosku, że wykluczenie wysokiego poziomu ryzyka dla pszczół jest możliwe jedynie przez nałożenie dalszych ograniczeń.
(11)
Potwierdza się, że substancję czynną fipronil uznaje się za zatwierdzoną na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1107/2009. W celu zminimalizowania narażenia pszczół należy jednak ograniczyć użycie środków ochrony roślin zawierających fipronil i przewidzieć szczegółowe środki zmniejszające ryzyko dla pszczół. W szczególności stosowanie środków ochrony roślin zawierających fipronil powinno być ograniczone do zaprawiania nasion przeznaczonych do siewu w szklarniach i do zaprawiania nasion pora, cebuli, szalotki i grupy warzyw kapustnych przeznaczonych do siewu na polach i zbieranych przed okresem kwitnienia. Rośliny zbierane przed okresem kwitnienia nie są uznawane za atrakcyjne dla pszczół.
(12)
W sprawie zastosowań fipronilu, które mogą zostać dopuszczone na mocy rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 540/2011, należy zwrócić się o dalsze informacje potwierdzające.
(13)
Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011.
(14)
Ryzyko dla pszczół wynikające z zaprawionych nasion zostało zidentyfikowane w szczególności w związku z narażeniem na pył w odniesieniu do stosowania w kukurydzy. Biorąc pod uwagę ryzyko związane ze stosowaniem zaprawianych nasion, należy zabronić stosowania i wprowadzania do obrotu nasion zaprawianych środkami ochrony roślin zawierającymi fipronil z wyjątkiem nasion sianych w szklarniach i w odniesieniu do zaprawiania nasion pora, cebuli, szalotek i grupy warzyw kapustnych sianych na polach i zbieranych przed okresem kwitnienia. Do czasu przedstawienia brakujących informacji dotyczących stosowania zaprawionych nasion słonecznika, należy zastosować podobne środki jak w odniesieniu do kukurydzy.
(15)
Państwom członkowskim należy przyznać czas na wycofanie zezwoleń na środki ochrony roślin zawierające fipronil.
(16)
Jeśli zgodnie z art. 46 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 państwa członkowskie przyznają dodatkowy okres na zużycie zapasów środków ochrony roślin zawierających fipronil, okres ten powinien upłynąć najpóźniej w dniu 28 lutego 2014 r. Zakaz wprowadzania do obrotu zaprawianych nasion powinien mieć zastosowanie odpowiednio od dnia 1 marca 2014 r., aby zapewnić okres przejściowy.
(17)
W ciągu dwóch lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja rozpocznie przegląd aktualnych informacji naukowych, w tym nowych badań oraz informacji o nowych postaciach użytkowych produktu przekazanych przez wnioskodawców, które otrzymała.
(18)
Art. 36 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 stanowi, że państwa członkowskie mogą w określonych okolicznościach nakładać dodatkowe środki zmniejszające ryzyko lub ograniczenia we wprowadzaniu do obrotu lub stosowaniu środków ochrony roślin zawierających fipronil. W sprawie wprowadzania do obrotu i użycia nasion zaprawianych środkami ochrony roślin zawierającymi fipronil rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 upoważnia państwa członkowskie do stosowania środków nadzwyczajnych na podstawie art. 71 tego rozporządzenia.
(19)
Nasiona zaprawione środkami ochrony roślin zawierającymi fipronil, które podlegają ograniczeniom, o których mowa w art. 1 niniejszego rozporządzenia, mogą być wykorzystywane w doświadczeniach lub testach prowadzonych do celów badań lub rozwoju na podstawie art. 54 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009.
(20)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Zmiana rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 540/2011
W załączniku do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 540/2011 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Zakaz wprowadzania do obrotu zaprawionych nasion
Nasiona roślin, które zostały zaprawione środkami ochrony roślin zawierającymi fipronil, nie mogą być stosowane ani wprowadzane do obrotu, z wyjątkiem nasion przeznaczonych do siania w szklarniach oraz nasion pora, cebuli, szalotki i grupy warzyw kapustnych przeznaczonych do siania na polach i zbieranych przed okresem kwitnienia.
Artykuł 3
Środki przejściowe
Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1107/2009 państwa członkowskie w razie potrzeby zmieniają lub cofają obowiązujące zezwolenia na środki ochrony roślin zawierające fipronil jako substancję czynną w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r.
Artykuł 4
Okres na zużycie zapasów
Dodatkowy okres na zużycie zapasów przyznany przez państwa członkowskie zgodnie z art. 46 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 jest możliwie najkrótszy i upływa najpóźniej dnia 28 lutego 2014 r.
Artykuł 5
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie i stosuje się od następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Art. 2 stosuje się jednak od dnia 1 marca 2014 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 14 sierpnia 2013 r.