NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 99/2013
ze dne 15. ledna 2013
o evropském statistickém programu na období let 2013 až 2017
(Text s významem pro EHP a Švýcarsko)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 338 odst. 1 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Spolehlivé empirické údaje a statistiky mají zcela zásadní význam pro měření dosaženého pokroku a vyhodnocení účinnosti politik a programů Unie, především v souvislosti se strategií Evropa 2020 popsanou ve sdělení Komise ze dne 3. března 2010„Evropa 2020: Strategie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění“ (dále jen „strategie Evropa 2020“).
(2)
Podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 223/2009 ze dne 11. března 2009 o evropské statistice (2) by měl být vytvořen evropský statistický program (dále jen „víceletý program“), který by stanovil rámec pro financování akcí Unie.
(3)
Podle nařízení (ES) č. 223/2009 by měl víceletý program poskytnout rámec pro vývoj, vypracovávání a šíření evropské statistiky, hlavní oblasti a cíle akcí plánovaných na dobu nepřekračující pět let. Měl by stanovit priority, které se týkají potřeb informací pro účely provádění činností Unie. Tyto potřeby by měly být posuzovány s ohledem na zdroje, které jsou na úrovni Unie i na vnitrostátní úrovni potřebné k poskytnutí požadovaných statistik, a rovněž s ohledem na zatížení respondentů a na náklady, které v této souvislosti respondentům vzniknou, se zvláštním zřetelem na efektivnost nákladů.
(4)
Evropská statistika by měla být v legislativním rámci víceletého programu vyvíjena, vypracovávána a šířena v úzké a koordinované spolupráci v rámci evropského statistického systému (dále jen „ESS“) mezi statistickým úřadem Unie, kterým je Komise (Eurostat), národními statistickými úřady a jinými vnitrostátními orgány určenými členskými státy (3) (dále společně jen „vnitrostátní statistické orgány“). Pro poskytování spolehlivých a vysoce kvalitních statistických údajů má zásadní význam profesionální nezávislost národních statistických úřadů a Komise (Eurostatu).
(5)
Pro zvýšení kvality evropské statistiky je zcela zásadní užší spolupráce mezi Komisí (Eurostatem) a národními statistickými úřady. Tato užší spolupráce by se měla zaměřit zejména na zajištění další odborné přípravy v oblasti statistických metod a souvisejících záležitostí, na rozvoj a šíření stávajících osvědčených postupů v rámci ESS a na výměnu zaměstnanců mezi členskými státy a Komisí (Eurostatem).
(6)
Provádění víceletého programu je příležitostí k vytváření harmonizované evropské statistiky s cílem přispívat k vývoji, vypracovávání a šíření společných, srovnatelných a spolehlivých statistických informací na úrovni Unie.
(7)
Vysoce kvalitní statistiky vyvinuté, vypracované a šířené v rámci víceletého programu jsou zásadní pro rozhodování na základě fakt, měly by být včas k dispozici a měly by přispívat k provádění politik Unie, uvedených ve Smlouvě o fungování Evropské unie a strategii Evropa 2020, a k provádění dalších politik, jimiž se zabývají strategické priority Komise pro období let 2010-2014, totiž posílená a integrovaná správa ekonomických záležitostí, změna klimatu, reformovaná zemědělská politika, růst a sociální soudržnost, rovnost pohlaví, Evropa občanů a globalizace. Měly by být podporovány prostřednictvím akcí, jež jsou financovány v rámci víceletého programu v případech, kdy Unie může být zdrojem jasné přidané hodnoty, a jejichž cílem je to, aby byly na stejnou úroveň postaveny hospodářské, sociální a environmentální ukazatele.
(8)
Při vymezování oblastí statistiky, které mají být rozvíjeny, je nutné přihlížet k cílům stanoveným v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 691/2011 ze dne 6. července 2011 o evropských environmentálních hospodářských účtech (4), které se týkají rozvoje nových modulů environmentálních hospodářských účtů.
(9)
Mimoto by měly statistické studie věnovat zvláštní pozornost dopadům programů fiskální konsolidace na pracující a na ostatní občany. Statistické údaje by měly být shromažďovány tak, aby byl zřetelný vývoj v jednotlivých členských státech, například vývoj nezaměstnanosti, výše plateb sociálních transferů a jejich změny, počet a kvalita pracovních míst, pracovní mobilita uvnitř členských států, v Unii a mezi Unií a třetími zeměmi a související sociogeografické změny ve struktuře příjmů a odborné přípravě.
(10)
V posledních letech čelí ESS řadě výzev. Zaprvé, nedostatek vysoce kvalitních vnitrostátních statistik může mít neblahé důsledky pro členské státy i celou Unii. Soustavně přesné a vysoce kvalitní vnitrostátní statistiky vypracované profesionálně nezávislými národními statistickými úřady jsou proto nezbytně nutné pro tvorbu politiky jak na vnitrostátní úrovni, tak na úrovni Unie, zejména v souvislosti s mechanismy dohledu v eurozóně.
(11)
Zadruhé, soustavně roste poptávka po evropské statistice a tato tendence se v budoucnosti pravděpodobně nezmění. Hospodářská globalizace představuje zvláštní výzvu, která vyžaduje vývoj nových metod měření globálních hodnotových řetězců mezinárodně koordinovaným způsobem, a tím dává k dispozici přesnější údaje o hospodářském růstu a vytváření pracovních míst.
(12)
Zatřetí, povaha potřeb se neustále mění, a proto je zapotřebí více součinnosti mezi statistickými oblastmi.
(13)
Začtvrté, pokud budou dostupné údaje vhodným způsobem členěny, bude snazší sledovat účinky hospodářské a finanční krize a dopad prováděných politik na občany, včetně těch nejzranitelnějších.
(14)
Zapáté, povaha statistik se změnila. Statistiky již nejsou pouze jedním ze zdrojů informací pro účely tvorby politik, nýbrž přímo těžištěm rozhodovacího procesu. Rozhodování založené na faktech vyžaduje statistiku, která splňuje vysoká kritéria kvality spojená s konkrétními účely, jimž slouží, a je stále více zapotřebí komplexních vícerozměrných statistik, které poskytují podklady pro smíšené oblasti politiky. S cílem správně reagovat na požadavky tvorby politik je nutné mít tam, kde je to vhodné, údaje rozčleněné podle pohlaví.
(15)
Zašesté, na trhu s informacemi se objevují nové subjekty, z nichž některé poskytují informace téměř okamžitě, a prioritou ESS proto bude vysoká kvalita zahrnující včasnost.
(16)
Zasedmé, situaci dále komplikují rozpočtová omezení na vnitrostátní i unijní úrovni a nutnost dále snižovat zátěž podniků a občanů.
(17)
Sdělení Komise ze dne 10. srpna 2009 o metodě tvorby statistiky EU: vize pro příští desetiletí a strategie ESS pro jeho provádění se vyslovuje ke všem těmto sedmi výzvám tím, že se zaměřují na přepracování způsobů práce v rámci ESS, aby se zvýšila jeho účinnost a flexibilita. Provádění vedeného sdělení tvoří jádro víceletého programu v rámci společné strategie ESS.
(18)
Aby byla zajištěna ucelená a kvalitní správa při vývoji, vypracovávání a šíření evropské statistiky podle tohoto nařízení, měly by národní statistické úřady a Komise (Eurostat) přijmout veškerá nutná opatření, aby byla zachována důvěra veřejnosti ve statistiky a aby bylo umožněno důslednější prosazování platného Kodexu evropské statistiky a sdělení Komise ze dne 15. dubna 2011 nazvaného „Robustnější řízení kvality evropské statistiky“, při dodržení zásad stanovených v uvedených dokumentech.
(19)
S cílem lépe sladit omezené zdroje dostupné vnitrostátním a unijním orgánům vypracovávajícím evropské statistiky s rostoucí poptávkou po statistikách by příprava ročních statistických pracovních programů Komise, v nichž je tento víceletý program rozpracován, měla zahrnovat soustavný a důkladný přezkum statistických priorit, které omezí méně důležité požadavky a zjednoduší stávající procesy a zároveň zvýší spolehlivost a zachovají vysoce kvalitní normy oficiálních statistik. V úvahu je třeba vzít rovněž zatížení respondentů, ať už podniků, ústředních, regionálních nebo místních vládních institucí, domácností nebo jednotlivců. Tento proces by měl probíhat v úzké spolupráci s uživateli i tvůrci evropské statistiky.
(20)
V této souvislosti by mělo být zajištěno přiměřené sdílení finanční zátěže mezi rozpočtem Unie a rozpočty členských států. Navíc k přídělu finančních prostředků stanovenému tímto nařízením by vnitrostátní statistické orgány tudíž měly obdržet odpovídající financování na vnitrostátní úrovni na provádění jednotlivých statistických akcí, o nichž bude rozhodnuto pro účely provádění víceletého programu.
(21)
S ohledem na zátěž spojenou s dodržováním předpisů, zejména v případě menších členských států, by Komise (Eurostat) měla být schopna členským státům poskytovat technickou podporu i odborné zkušenosti a být jim nápomocna při odstraňování omezení výzkumu i hlavních metodických překážek s cílem zajistit dodržování předpisů a poskytování vysoce kvalitních údajů.
(22)
Finanční krytí víceletého programu by rovněž mělo být vyčleněno tak, aby pokrylo náklady na zlepšení postupů vytváření vysoce kvalitní evropské statistiky, na kapacity k tomu potřebné a na potřeby odborného vzdělávání statistiků v členských státech.
(23)
Finanční příspěvky Unie by měly být použity na podporu vývoje, vypracovávání a šíření evropské statistiky podle tohoto nařízení. Měly by mít podobu grantů, veřejných zakázek a jiných intervencí, které jsou zapotřebí pro dosažení cílů víceletého programu. Hlavní metodou, jak zjednodušit grantové řízení, by mělo být používání paušálních částek.
(24)
Podle článku 15 nařízení (ES) č. 223/2009 by měla být vytvořena odpovídající finanční struktura na podporu sítí spolupráce.
(25)
Mělo by být stanoveno, že víceletý program bude otevřen účasti zemí Evropského sdružení volného obchodu, které se účastní Evropského hospodářského prostoru (dále jen „země EHP/ESVO“), a Švýcarska. Rovněž by mělo být stanoveno, že víceletý program bude otevřen účasti jiných zemí, zejména zemí sousedících s Unií, zemí, které požádaly o členství v Unii, kandidátských zemí a přistupujících zemí.
(26)
V souvislosti s prováděním víceletého programu by ve vhodných případech měla být podporována spolupráce s třetími zeměmi, které se víceletého programu neúčastní, s ohledem na veškeré související dohody nebo jakékoli plánované dohody mezi těmito zeměmi a Unií.
(27)
Aby byly roční pracovní programy přijaté Komisí k provádění víceletého programu považovány za rozhodnutí o financování podle čl. 84 odst. 3 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 ze dne 25. října 2012, kterým se stanoví finanční pravidla o souhrnném rozpočtu Unie (5) (dále jen „finanční nařízení“), musí v nich být stanoveny sledované cíle, očekávané výsledky, způsob provádění a celková částka. Rovněž musí obsahovat popis akcí, které mají být financovány, údaj o částce přidělené na každou akci a indikativní harmonogram provádění. Je žádoucí, aby rovněž stanovily význam sledovaných cílů pro potřeby uživatelů a projektový plán. Pokud jde o granty, měly by obsahovat priority, základní kritéria hodnocení a maximální míru spolufinancování. Roční pracovní programy by měly rovněž obsahovat vhodné ukazatele pro sledování výsledků.
(28)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž vytvoření víceletého programu, nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států, a proto jej může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(29)
V souladu se zásadou řádného finančního řízení bylo vypracováno hodnocení ex ante, aby se víceletý program zaměřil na potřebu účinnosti a účelnosti při dosahování cílů a aby byla rozpočtová omezení zohledněna již od fáze koncipování víceletého programu. Hodnota a dopad opatření přijatých v rámci víceletého programu by měly být pravidelně sledovány a vyhodnocovány, a to i nezávislými externími hodnotiteli. Pro účely hodnocení víceletého programu byly formulovány měřitelné cíle a vyvinuty ukazatele.
(30)
Na rok 2013 stanoví toto nařízení pro víceletý program finanční krytí, který představuje pro rozpočtový orgán v ročním rozpočtovém procesu hlavní referenční hodnotu ve smyslu bodu 37 interinstitucionální dohody mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí ze dne 17. května 2006 o rozpočtové kázni a řádném finančním řízení (6).
(31)
Kromě finančního krytí podle tohoto nařízení by měly jednotlivé statistické akce k provádění víceletého programu, včetně akcí v podobě dohody mezi vnitrostátními statistickými orgány a Komisí (Eurostatem), obdržet v nejvyšší možné míře náležité financování na vnitrostátní úrovni.
(32)
Základem pro vyčlenění finančních prostředků na víceletý program je posouzení dopadu tohoto nařízení, v němž budou uvedeny úspory pro Unii a členské státy. Úspory vzniknou zejména díky novým metodám vypracovávání evropské statistiky, které jsou výsledkem vývoje v oblasti informačních a komunikačních technologií.
(33)
Finanční zájmy Unie by měly být chráněny přiměřenými opatřeními v celém výdajovém cyklu, včetně prevence, odhalování a vyšetřování nesrovnalostí, zpětného získávání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých finančních prostředků a případných sankcí.
(34)
S cílem zajistit kontinuitu statistických operací v rámci ESS pro celý kalendářní rok 2013 a za účelem právní jistoty by toto nařízení mělo vstoupit v platnost dnem vyhlášení a být použitelné od 1. ledna 2013. Datum použitelnosti tohoto nařízení by mělo zejména odůvodnit odměňování smluvních pracovníků a veškeré činnosti vykonávané podle programu.
(35)
V souladu s nařízením (ES) č. 223/2009 byl návrh víceletého programu předložen k předchozímu posouzení Výboru pro ESS, Evropskému statistickému poradnímu výboru zřízenému rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 234/2008/ES (7) a Výboru pro měnovou a finanční statistiku a statistiku platební bilance zřízenému rozhodnutím Rady 2006/856/ES (8),
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Vytvoření evropského statistického programu
Vytváří se evropský statistický program na období let 2013 až 2017 (dále jen „program“).
Článek 2
Přidaná hodnota
Program představuje přidanou hodnotu spočívající v tom, že bude zaručeno, že se evropská statistika soustředí na informace nutné k navrhování, provádění, sledování a hodnocení politik Unie. Kromě toho přispívá k účinnému využívání zdrojů tím, že podporuje akce, které důležitým způsobem přispívají k vývoji, vypracovávání a šíření harmonizovaných, srovnatelných, spolehlivých, uživatelsky přívětivých a dostupných statistických informací na základě jednotných norem a společných kritérií kvality stanovených v platném Kodexu evropské statistiky (dále jen „Kodex“) přijatém Výborem pro ESS, zejména kritérií kvality, jimiž jsou relevance, přesnost a spolehlivost, včasnost a dochvilnost, dostupnost a srozumitelnost a soudržnost a srovnatelnost.
Článek 3
Oblast působnosti
1. Toto nařízení stanoví programový rámec pro vývoj, vypracovávání a šíření evropské statistiky, hlavní oblasti a cíle akcí plánovaných na období let 2013 až 2017, v souladu s články 13 a 14 nařízení (ES) č. 223/2009.
2. Program se nevztahuje na opatření stanovená programem modernizace evropské statistiky podnikání a obchodu (dále jen „program MEETS“), vytvořeným rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1297/2008/ES (9), do ukončení programu MEETS dne 31. prosince 2013, ale zahrnuje cíle v oblasti statistiky podnikání a obchodu, které mají být podle plánu provedeny v období od roku 2014 do roku 2017.
Článek 4
Cíle
1. Obecným cílem programu je, aby byl evropský statistický systém (dále jen „ESS“) i nadále vůdčím poskytovatelem vysoce kvalitních statistik o Evropě.
2. Vzhledem k dostupným zdrojům na vnitrostátní i unijní úrovni a k zatížení respondentů by měly statistické akce uskutečňované k provádění programu sledovat tyto specifické cíle:
- cíl 1: poskytovat včas statistické informace na podporu rozvoje, monitorování a hodnocení politik Unie s náležitým zohledněním priorit, při zachování rovnováhy mezi oblastmi hospodářství, sociálních věcí a životního prostředí a při uspokojování potřeb širokého okruhu uživatelů evropské statistiky, včetně ostatních rozhodujících činitelů, výzkumných pracovníků, podniků a evropských občanů obecně, a to hospodárným způsobem bez zbytečného překrývání činností,
- cíl 2: zavést nové metody vypracovávání evropské statistiky ke zvýšení efektivity a kvality,
- cíl 3: posilovat partnerství v rámci ESS i mimo něj s cílem dále zvýšit jeho produktivitu a posílit celosvětově jeho vedoucí úlohu v oblasti oficiálních statistik, a
- cíl 4: zajistit, aby statistiky byly poskytovány soustavně po celou dobu trvání programu, pokud tím nedojde k narušení mechanismu určování priorit ESS.
3. Obecné a specifické cíle uvedené v odstavcích 1 a 2 jsou dále upřesněny v příloze společně s ukazateli užívanými pro monitorování provádění programu. V souladu s články 13 a 14 nařízení (ES) č. 223/2009 podléhá program podrobnému ročnímu plánování, jehož nedílnou součástí bude mechanismus stanovení priorit. Cílů programu je dosahováno v úzké a koordinované spolupráci v rámci ESS. Součástí programu je rozvoj vhodných nástrojů, jejichž výsledkem je zvýšení kvality a flexibility ESS a zvýšení jeho schopnosti uspokojovat včas potřeby uživatelů. Program rovněž propaguje vývoj spolehlivých ukazatelů schopných řešit výzvy 21. století, jimiž jsou měření environmentální udržitelnosti, kvality života a sociální soudržnosti a sledování hospodářské činnosti v terciárním sektoru a v sociální ekonomice.
Článek 5
Správa, nezávislost, transparentnost a kvalita statistiky
1. Evropská statistika je vytvářena profesionálně nezávislým a transparentním způsobem.
2. Program se provádí v souladu se zásadami Kodexu evropské statistiky s cílem vypracovávat a šířit vysoce kvalitní harmonizované a srovnatelné evropské statistiky v souladu s článkem 12 nařízení (ES) č. 223/2009 a zaručit řádné fungování ESS jako celku. Národní statistické úřady a statistický úřad Unie (Komise (Eurostat)) zajišťují prostřednictvím své profesionální nezávislosti, aby byla evropská statistika v souladu s Kodexem.
3. Národní statistické úřady a jiné vnitrostátní orgány určené členskými státy (dále společně jen „vnitrostátní statistické orgány“) a Komise (Eurostat), které odpovídají za vývoj, vypracovávání a šíření evropské statistiky:
-
usilují o posílení institucionálního a organizačního prostředí, které podporuje koordinaci, účinnost a důvěryhodnost vnitrostátních statistických orgánů a Komise (Eurostat), jež vypracovávají a šíří evropskou statistiku,
-
kladou důraz na statistické zásady stanovené v čl. 2 odst. 1 nařízení (ES) č. 223/2009 a na potřeby uživatelů,
-
uspokojují potřeby institucionálních uživatelů Unie v souladu s nařízením (ES) č. 223/2009 a snaží se vyvíjet statistiky, které slouží širokému okruhu uživatelů evropské statistiky, včetně ostatních rozhodujících činitelů, výzkumných pracovníků, podniků a evropských občanů obecně, a
-
spolupracují se statistickými orgány na mezinárodní úrovni s cílem podporovat používání mezinárodních pojmů, klasifikací, metod a jiných standardů, a to zejména za účelem zvýšení soudržnosti a srovnatelnosti na celosvětové úrovni.
4. Každý členský stát zajišťuje, aby jeho procesy vytváření statistik byly standardizovány a v nejvyšší možné míře posíleny auditními mechanismy.
5. V zájmu transparentnosti zveřejňuje Komise (Eurostat) ve vhodných případech své hodnocení kvality vnitrostátních příspěvků k evropské statistice jako součást zpráv o kvalitě a sledování dodržování předpisů.
6. Komise (Eurostat) uváží, jakým způsobem zajistit, aby její publikace, a zejména ty dostupné na jejích internetových stránkách, byly pro neodbornou veřejnost srozumitelnější, dále umožní snadný přístup k úplným datovým řadám a používá intuitivní srovnávací grafy, aby byl zvýšen přínos pro občany. Pravidelné aktualizace Komise (Eurostatu) podle možností poskytnou informace o každém členském státě a nabídnou roční, měsíční datové řady a dlouhodobé datové řady, je-li to vhodné a je-li přínos vyšší než náklady vynaložené na shromažďování informací.
Článek 6
Stanovení statistických priorit
1. Program zajišťuje statistické iniciativy napomáhající rozvoji, provádění a sledování současných politik Unie a poskytuje statistickou podporu významným požadavkům plynoucím z nových politických iniciativ Unie.
2. Při přípravě ročních pracovních programů uvedených v článku 9 Komise zajišťuje, aby statistické priority byly řádně stanoveny a byly předmětem ročních přezkumů a zpráv. Roční pracovní programy usilují o to, aby byla evropská statistika vytvářena v rámci dostupných zdrojů na vnitrostátní a unijní úrovni. Cílem stanovení priorit je snížit náklady a zatížení vyplývající z nových statistických požadavků omezením statistických požadavků v dosavadních oblastech evropské statistiky a tyto priority jsou sledovány v úzké spolupráci s členskými státy.
3. Komise zajišťuje vývoj a uplatňování nástrojů ke každoročnímu přezkumu priorit statistických činností s cílem přispět ke snížení nákladů a zatížení poskytovatelů údajů a tvůrců statistik.
4. Pokud Komise navrhuje nové akce nebo provádí rozsáhlé změny stávajících statistik, řádně tyto akce nebo změny zdůvodní a poskytne informace s údaji od členských států o zatížení respondentů a nákladech na vypracovávání statistik v souladu s čl. 14 odst. 3 nařízení (ES) č. 223/2009.
Článek 7
Financování
1. Finanční krytí Unie na provádění tohoto programu v roce 2013 se stanoví ve výši 57,3 milionů EUR, které připadají na programové období let 2007 až 2013.
2. Komise se vyzývá, aby do tří měsíců od přijetí víceletého finančního rámce na období let 2014 až 2020 předložila Evropskému parlamentu a Radě legislativní návrh, kterým se stanoví finanční příděl na období let 2014 až 2017.
3. Komise provádí finanční podporu Unie v souladu s finančním nařízením.
4. Komise při přijímání rozhodnutí o ročních rozpočtových prostředcích respektuje výsadní pravomoci rozpočtového orgánu.
Článek 8
Administrativní a technická pomoc
Finanční prostředky na program mohou pokrývat výdaje související s přípravou, sledováním, kontrolou, auditem a hodnocením vyžadovanými k řízení programu a plnění jeho cílů; zejména se jedná o studie, setkání odborníků, výdaje spojené s náhradami pro statistické odborníky, informační a komunikační akce, výdaje na sítě IT, jež se soustředí na zpracování a výměnu informací, a o veškeré ostatní výdaje na technickou a administrativní pomoc, které Komisi vzniknou při řízení programu. Z těchto prostředků lze rovněž financovat technickou pomoc a odborné poradenství poskytované členským státům, které v důsledku zvláštních okolností nejsou schopny vytvářet určité evropské statistiky nebo statistiky požadované kvality.
Článek 9
Roční pracovní programy
Komise k provádění programu přijímá roční pracovní programy, které splňují požadavky článku 17 nařízení (ES) č. 223/2009 a stanoví sledované cíle a očekávané výsledky, v souladu s obecnými a specifickými cíli uvedenými v čl. 4 odst. 1 a 2 tohoto nařízení. Každý roční pracovní program se pro informaci sdělí Evropskému parlamentu.
Článek 10
Druhy intervence
Finanční příspěvky Unie mohou mít formu grantů, veřejných zakázek nebo jakýchkoli jiných intervencí nutných pro dosažení obecných a specifických cílů uvedených v čl. 4 odst. 1 a 2.
Článek 11
Způsobilé akce
1. Finanční příspěvky Unie podporují akce pro vývoj, vypracovávání a šíření evropské statistiky nutné pro dosažení obecných a specifických cílů uvedených v čl. 4 odst. 1 a 2. Přednost je dána akcím, které mají vysokou přidanou hodnotu pro Unii v souladu s článkem 2.
2. Finanční příspěvek na podporu sítí spolupráce v souladu s článkem 15 nařízení (ES) č. 223/2009 může mít formu grantů na určitou akci a může pokrýt až 95 % způsobilých nákladů.
3. Ve vhodných případech lze udělovat provozní granty na fungování organizací uvedených v čl. 12 odst. 3, které nepřesáhnou 50 % způsobilých nákladů.
4. Jako příspěvek na výdaje vynaložené členskými státy při provádění akcí založených na sběru údajů lze vyplatit paušální částku za soubor údajů, v rámci kterého mají být Komisi předány úplné výsledky, až do maximální prahové hodnoty vymezené pro každý sběr údajů. Komise stanoví výši této částky s ohledem na složitost daného sběru údajů.
Článek 12
Způsobilí příjemci grantů
1. V souladu s čl. 128 odst. 1 druhým pododstavcem finančního nařízení lze vnitrostátním statistickým orgánům určeným v čl. 5 odst. 2 nařízení (ES) č. 223/2009 udělovat granty bez výzvy k předložení návrhů.
2. Sítě spolupráce mohou zahrnovat příjemce uvedené v odstavci 1 a jiné subjekty bez výzvy k předložení návrhů v souladu s čl. 128 odst. 1 finančního nařízení.
3. Provozní granty uvedené v čl. 11 odst. 3 lze udělovat organizacím, které splňují obě tato kritéria:
a)
jsou neziskové, nezávislé na průmyslových, obchodních a podnikatelských nebo jiných neslučitelných zájmech a jejich hlavním cílem a náplní činnosti je prosazování a podpora provádění Kodexu a zavádění nových metod vypracovávání evropské statistiky ke zvýšení efektivity a zlepšení kvality na úrovni Unie, a
b)
předložily Komisi uspokojivé údaje o svých členech, vnitřních pravidlech a zdrojích financování.
Článek 13
Ochrana finančních zájmů Unie
1. Komise přijme vhodná opatření k zajištění toho, aby byly při provádění akcí financovaných podle tohoto nařízení finanční zájmy Unie chráněny prevencí podvodů, korupce a jiného protiprávního jednání, soustavnými a účinnými kontrolami, a jsou-li zjištěny nesrovnalosti, zpětným získáním neoprávněně vyplacených částek a případně účinnými, přiměřenými a odrazujícími sankcemi.
2. Komise nebo její zástupci a Účetní dvůr mají pravomoc provádět kontrolou dokumentů i inspekcemi na místě audit u všech příjemců grantů, zhotovitelů, dodavatelů nebo poskytovatelů a subdodavatelů, kteří v rámci tohoto nařízení obdrželi finanční prostředky.
Evropský úřad pro boj proti podvodům (OLAF) provádí ve vhodných případech kontroly a inspekce na místě u hospodářských subjektů, jichž se toto financování přímo nebo nepřímo týká, postupy stanovenými v nařízení Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 ze dne 11. listopadu 1996 o kontrolách a inspekcích na místě prováděných Komisí za účelem ochrany finančních zájmů Evropských společenství proti podvodům a jiným nesrovnalostem (10) s cílem zjistit, zda v souvislosti s grantovou dohodou, rozhodnutím o grantu nebo smlouvou financovanou podle tohoto nařízení nedošlo k podvodu, korupci nebo jinému protiprávnímu jednání ohrožujícímu finanční zájmy Unie.
Aniž jsou dotčeny první a druhý pododstavec, musí dohody o spolupráci se třetími zeměmi a mezinárodními organizacemi, grantové dohody, rozhodnutí o grantu a smlouvy vyplývající z provádění tohoto nařízení výslovně zmocňovat Komisi, Účetní dvůr a OLAF k provádění takových auditů a kontrol a inspekcí na místě.
Článek 14
Účast třetích zemí v programu
Programu se mohou účastnit:
a)
země EHP/ESVO v souladu s podmínkami stanovenými v Dohodě o Evropském hospodářském prostoru;
b)
Švýcarsko, v souladu s podmínkami stanovenými Dohodou ze dne 26. října 2004 mezi Evropským společenstvím a Švýcarskou konfederací o spolupráci v oblasti statistiky (11), a
c)
země, na něž se vztahuje evropská politika sousedství, země, které požádaly o členství v Unii, kandidátské země, přistupující země a země západního Balkánu začleněné do procesu stabilizace a přidružení, a to v souladu s podmínkami stanovenými v příslušných dvoustranných nebo mnohostranných dohodách s těmito zeměmi, které stanoví obecné zásady jejich účasti v programech Unie.
Článek 15
Hodnocení a přezkum programu
1. Po konzultaci s Výborem pro ESS předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě do 30. června 2015 průběžnou zprávu o pokroku v provádění programu.
2. Na základě průběžné zprávy o pokroku uvedené v odstavci 1 může Komise nejpozději 31. prosince 2016 a po konzultaci s Výborem pro ESS předložit Evropskému parlamentu a Radě návrh na prodloužení programu na období let 2018 až 2020, přičemž musí být zajištěn soulad s víceletým finančním rámcem na období let 2014 až 2020.
3. Do 31. prosince 2018 Komise po konzultaci s Výborem pro ESS a s Evropským statistickým poradním výborem předloží Evropskému parlamentu a Radě závěrečnou hodnotící zprávu o provádění programu.
Článek 16
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. ledna 2013.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 15. ledna 2013.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 99/2013
z dnia 15 stycznia 2013 r.
w sprawie Europejskiego programu statystycznego 2013-2017
(Tekst mający znaczenie dla EOG i Szwajcarii)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 338 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rzetelne dane empiryczne i statystyczne są bezwzględnie konieczne dla pomiaru postępu i oceny efektywności polityk i programów Unii, zwłaszcza w kontekście strategii „Europa 2020” określonej w komunikacie Komisji z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowanym: „Europa 2020: strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” („strategia „Europa 2020””).
(2)
Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie statystyki europejskiej (2) należy ustanowić wieloletni Europejski program statystyczny („wieloletni program”), stanowiący ramy dla finansowania działań Unii.
(3)
Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 223/2009 wieloletni program powinien zapewniać ramy dla opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej oraz wyznaczać główne obszary i cele przewidywanych działań na okres nieprzekraczający pięciu lat. Należy określić w nim priorytety dotyczące potrzeb w zakresie informacji do celów prowadzenia działań Unii. Potrzeby te powinny być określone proporcjonalnie do zasobów, jakie są konieczne na poziomie unijnym i krajowym do zapewniania wymaganych statystyk, a także w odniesieniu do obciążenia respondentów i kosztów ponoszonych przez respondentów, ze szczególnym uwzględnieniem stosunku kosztów do korzyści.
(4)
Opracowywanie, tworzenie i rozpowszechnianie statystyk europejskich w ramach legislacyjnych wieloletniego programu powinno się odbywać w obrębie europejskiego systemu statystycznego (ESS) w drodze ścisłej i skoordynowanej współpracy między urzędem statystycznym Unii, którym jest Komisja (Eurostat), a krajowymi urzędami statystycznymi i innymi organami krajowymi wyznaczonymi przez państwa członkowskie (3) (zwanymi wspólnie „krajowymi organami statystycznymi”). Zawodowa niezależność krajowych urzędów statystycznych oraz Komisji (Eurostatu) ma kluczowe znaczenie dla dostarczania wiarygodnych danych statystycznych wysokiej jakości.
(5)
Dla poprawy jakości statystyki europejskiej absolutnie konieczna jest ściślejsza współpraca między Komisją (Eurostatem) a krajowymi urzędami statystycznymi. Taka ściślejsza współpraca powinna koncentrować się przede wszystkim na zapewnianiu dalszych szkoleń metodologicznych w dziedzinie statystyki i obszarów pokrewnych, na rozwijaniu i rozpowszechnianiu dobrych praktyk stosowanych obecnie w ramach ESS oraz na dwukierunkowej wymianie pracowników między państwami członkowskimi a Komisją (Eurostatem).
(6)
Realizacja wieloletniego programu daje możliwość stworzenia zharmonizowanej statystyki europejskiej w celu przyczynienia się do opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania wspólnych, porównywalnych i wiarygodnych informacji statystycznych na szczeblu unijnym.
(7)
Wysokiej jakości statystyki opracowywane, tworzone i rozpowszechniane w ramach wieloletniego programu są niezbędne dla podejmowania decyzji w oparciu o fakty, powinny być dostępne w odpowiednim czasie oraz przyczyniać się do wdrożenia polityk Unii odzwierciedlonych w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i strategii „Europa 2020”, a także innych polityk wymienionych wśród priorytetów strategicznych Komisji na lata 2010-2014, zwłaszcza wzmocnionego i zintegrowanego zarządzania gospodarczego, zmiany klimatu, zreformowanej polityki rolnej, wzrostu gospodarczego i spójności społecznej, równouprawnienia płci, Europy obywateli i globalizacji. Należy je wspierać poprzez działania, które są finansowane w ramach wieloletniego programu, w przypadku gdy Unia może przynieść oczywistą wartość dodaną, i które zmierzają do zapewnienia równorzędnego traktowania wskaźników ekonomicznych, społecznych i środowiskowych.
(8)
Przy definiowaniu obszarów statystyki, które będą rozwijane, należy uwzględnić cele rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 691/2011 z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie europejskich rachunków ekonomicznych środowiska (4), które dotyczą opracowania nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska.
(9)
Ponadto analizie statystycznej należy w szczególnym stopniu poddać wpływ programów konsolidacji fiskalnej na pracowników i innych obywateli. Dane statystyczne należy gromadzić w taki sposób, aby uwidocznić zmiany zachodzące w poszczególnych państwach członkowskich, na przykład w odniesieniu do rozwoju sytuacji dotyczącej bezrobocia, wysokości świadczeń socjalnych i ich zmian, liczby i jakości miejsc pracy, mobilności pracowników w państwach członkowskich, w ramach Unii oraz między Unią a państwami trzecimi, a także powiązanych zmian społeczno-geograficznych, jeżeli chodzi o strukturę płac i szkolenia zawodowe.
(10)
W ostatnich latach ESS stanął w obliczu wielu wyzwań. Po pierwsze, brak krajowych statystyk wysokiej jakości może mieć negatywny wpływ na państwa członkowskie oraz Unię w ogóle. Spójne i dokładne statystyki wysokiej jakości tworzone przez zawodowo niezależne krajowe urzędy statystyczne są zatem absolutnie konieczne do celów kształtowania polityki na szczeblu krajowym i unijnym oraz, w szczególności, w kontekście mechanizmów nadzoru strefy euro.
(11)
Po drugie, stale rośnie zapotrzebowanie na statystyki europejskie i nie wydaje się prawdopodobne, aby ta tendencja miała się zmienić w przyszłości. Globalizacja gospodarcza stanowi szczególne wyzwanie, wymagające opracowania nowych metod pomiaru globalnych łańcuchów wartości w sposób skoordynowany na szczeblu międzynarodowym, w celu uzyskania lepszego obrazu wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy.
(12)
Po trzecie, charakter potrzeb podlega ciągłym zmianom, co wymaga większej synergii różnych dziedzin statystyki.
(13)
Po czwarte, właściwe przekroje dostępnych danych mogą ułatwić monitorowanie skutków kryzysu gospodarczego i finansowego oraz wpływu wdrażanych polityk na obywateli, w tym na najsłabsze grupy społeczeństwa.
(14)
Po piąte, zmienił się charakter statystyki. Nie jest ona już tylko jedynym źródłem informacji na potrzeby kształtowania polityki, lecz znajduje się obecnie w samym centrum procesu podejmowania decyzji. Podejmowanie decyzji w oparciu o fakty wymaga statystyki, która spełnia kryteria wysokiej jakości związane z określonymi celami, jakim służy; rośnie też zapotrzebowanie na złożoną, wielowymiarową statystykę wspierającą złożone obszary polityki. W celu odpowiedniego reagowania na wymagania związane z kształtowaniem polityki konieczne jest, w stosownych przypadkach, dysponowanie danymi zdezagregowanymi według kryterium płci.
(15)
Po szóste, ze względu na pojawienie się nowych podmiotów na rynku informacji, w tym dostarczających informacje w czasie zbliżonym do rzeczywistego, priorytetem ESS na przyszłość jest wysoka jakość, w tym aktualność danych.
(16)
Po siódme, sytuację utrudniają ograniczenia budżetowe na poziomie krajowym i unijnym, a także potrzeba dalszego zmniejszenia obciążeń dla przedsiębiorstw i obywateli.
(17)
Wszystkie siedem wyzwań uwzględniono w komunikacie Komisji z dnia 10 sierpnia 2009 r. w sprawie metod tworzenia statystyk UE: wizja na kolejną dekadę, oraz w strategii ESS wdrażającej tę wizję, w których proponuje się dążenie do przeorganizowania metod pracy ESS, w celu uczynienia go bardziej wydajnym i elastycznym. Wdrożenie tego komunikatu leży u podstaw wieloletniego programu w ramach wspólnej strategii ESS.
(18)
W celu zapewnienia rzetelności i zarządzania jakością przy opracowywaniu, tworzeniu i rozpowszechnianiu statystyk europejskich na podstawie niniejszego rozporządzenia krajowe urzędy statystyczne i Komisja (Eurostat) powinny podjąć wszelkie niezbędne działania w celu utrzymania zaufania publicznego do statystyki oraz umożliwienia bardziej rygorystycznego stosowania obowiązującego Europejskiego kodeksu praktyk statystycznych oraz komunikatu Komisji z dnia 15 kwietnia 2011 r. zatytułowanego „Rzetelne zarządzanie jakością w statystyce europejskiej”, przy jednoczesnym poszanowaniu określonych w nich zasad.
(19)
W celu lepszego dostosowania ograniczonych zasobów dostępnych dla producentów krajowych i europejskich przy tworzeniu statystyki europejskiej, do rosnących potrzeb w zakresie statystyki, etap przygotowywania rocznych programów prac Komisji w dziedzinie statystyki, które zawierają szczegółowy opis wieloletniego programu, powinien obejmować systematyczny i dokładny przegląd priorytetów statystycznych, który doprowadzi do ograniczenia mniej istotnych wymagań i uproszczenia istniejących procesów przy jednoczesnym zwiększeniu wiarygodności oraz utrzymaniu wysokich standardów statystyki publicznej. Należy także wziąć pod uwagę obciążenie respondentów, niezależnie od tego, czy są nimi przedsiębiorstwa, centralne, regionalne lub lokalne jednostki rządowe lub samorządowe, gospodarstwa domowe czy osoby fizyczne. Proces ten należy przeprowadzić w ścisłej współpracy z użytkownikami i producentami statystyk europejskich.
(20)
W tym kontekście należy osiągnąć racjonalny podział obciążenia finansowego między budżetem Unii a budżetami państw członkowskich. Oprócz podziału środków finansowych określonego w niniejszym rozporządzeniu krajowe organy statystyczne powinny zatem otrzymać na poziomie krajowym odpowiednie środki finansowe na realizację poszczególnych działań statystycznych ustalonych na potrzeby wdrożenia wieloletniego programu.
(21)
Mając na uwadze obciążenia związane z zachowaniem zgodności z normami, szczególnie dla mniejszych państw członkowskich, Komisja (Eurostat) powinna być w stanie służyć państwom członkowskim wsparciem technicznym i fachowym doradztwem, aby pomóc im przezwyciężyć trudności badawcze oraz poważne bariery metodologiczne, z myślą o zapewnieniu zgodności z normami i dostarczeniu danych wysokiej jakości.
(22)
Pulę środków finansowych wieloletniego programu należy również przydzielić w taki sposób, aby pokryć wydatki potrzebne do usprawnienia procesu opracowywania wysokiej jakości statystyk europejskich oraz zdolności do tego, a także wydatki potrzebne do zaspokojenia potrzeb szkoleniowych statystyków krajowych.
(23)
Wkłady finansowe Unii powinny wspierać działania w zakresie opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyk europejskich zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Powinny one mieć formę dotacji, zamówień publicznych bądź jakichkolwiek innych interwencji potrzebnych do osiągnięcia celów wieloletniego programu. W tym kontekście stosowanie kwot ryczałtowych powinno być głównym sposobem uproszczenia zarządzania dotacjami.
(24)
Zgodnie z art. 15 rozporządzenia (WE) nr 223/2009 należy opracować właściwą strukturę finansową w celu wspierania sieci współpracy.
(25)
Należy wprowadzić przepis otwierający wieloletni program na uczestnictwo państw Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego („państwa EOG/EFTA”) i Szwajcarii. Należy również wprowadzić przepis otwierający wieloletni program na uczestnictwo innych państw, w szczególności państw sąsiadujących z Unią, państw ubiegających się o członkostwo w Unii i państw kandydujących lub przystępujących do Unii.
(26)
W kontekście wdrażania wieloletniego programu należy w stosownych przypadkach wspierać współpracę z państwami trzecimi nieuczestniczącymi w wieloletnim programie, z uwzględnieniem wszelkich właściwych umów zawartych lub planowanych między tymi państwami a Unią.
(27)
Aby roczne programy prac przyjmowane przez Komisję dla realizacji wieloletniego programu mogły być uznane za decyzje w sprawie finansowania zgodnie z art. 84 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (5) („rozporządzenie finansowe”), muszą one określać cele, oczekiwane rezultaty, metodę realizacji oraz całkowite kwoty. Roczne programy prac muszą także zawierać opis działań, które mają być finansowane, wskazanie kwot przeznaczonych na każde działanie oraz orientacyjny harmonogram realizacji. Wskazane jest, aby określały one przydatność celów na potrzeby użytkowników i plan projektu. W odniesieniu do dotacji programy te powinny zawierać priorytety, podstawowe kryteria oceny oraz maksymalny wskaźnik współfinansowania. Ponadto roczne programy prac powinny zawierać odpowiednie wskaźniki monitorowania wyników.
(28)
Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie wieloletniego programu, nie może zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(29)
Aby realizować wieloletni program w sposób wydajny i skuteczny w osiąganiu jego celów oraz aby uwzględnić ograniczenia budżetowe, począwszy od etapu opracowywania wieloletniego programu, przeprowadzono ocenę ex ante zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. Znaczenie i wpływ środków podejmowanych w ramach wieloletniego programu należy systematycznie poddawać monitorowaniu i ocenie, w tym niezależnym ocenom zewnętrznym. Na potrzeby oceniania wieloletniego programu sformułowano mierzalne cele oraz opracowano wskaźniki.
(30)
W odniesieniu do roku 2013 w niniejszym rozporządzeniu ustanawia się pulę środków finansowych na wieloletni program, która, podczas corocznej procedury budżetowej, ma być głównym punktem odniesienia dla władzy budżetowej w rozumieniu pkt 37 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami (6).
(31)
Oprócz puli środków finansowych określonej niniejszym rozporządzeniem poszczególne działania statystyczne mające na celu realizację wieloletniego programu, obejmujące działania w postaci porozumienia między krajowymi organami statystycznymi a Komisją (Eurostatem), powinny otrzymać w możliwym zakresie odpowiednie środki finansowe na poziomie krajowym.
(32)
Ocena skutków niniejszego rozporządzenia, przedstawiająca oszczędności kosztów dla Unii i państw członkowskich, stanowi podstawę przydziału środków finansowych dla wieloletniego programu. Oszczędności kosztów wynikać będą w szczególności z nowych metod tworzenia statystyki europejskiej w wyniku rozwoju w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnych.
(33)
Należy chronić interesy finansowe Unii poprzez zastosowanie proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym zapobieganie nieprawidłowościom, ich wykrywanie i analizę, odzyskiwanie środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładanie kar.
(34)
W celu zapewnienia ciągłości działań statystycznych przewidzianych w ESS na cały rok kalendarzowy 2013, oraz dla pewności prawnej, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie z dniem jego opublikowania i powinno być stosowane od dnia 1 stycznia 2013 r. Data rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia powinna w szczególności służyć uzasadnieniu wypłat na rzecz personelu kontraktowego, jak również wszystkich działań podejmowanych na podstawie programu.
(35)
Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 223/2009 projekt wieloletniego programu został przedstawiony do wstępnej analizy Komitetowi ds. Europejskiego Systemu Statystycznego, Europejskiemu Komitetowi Doradczemu ds. Statystyki, ustanowionemu decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 234/2008/WE (7), oraz Komitetowi ds. Statystyki Walutowej, Finansowej i Bilansu Płatniczego, ustanowionemu decyzją Rady 2006/856/WE (8),
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Ustanowienie Europejskiego programu statystycznego
Niniejszym ustanawia się Europejski program statystyczny na lata 2013-2017 (zwany dalej „programem”).
Artykuł 2
Wartość dodana
Program stanowi wartość dodaną przez zapewnienie, by statystyki europejskie koncentrowały się na informacjach, które są niezbędne dla opracowywania, wdrażania, monitorowania i oceny polityk Unii. Program przyczynia się ponadto do efektywnego wykorzystywania zasobów poprzez popieranie działań, które wnoszą zasadniczy wkład w opracowywanie, tworzenie i rozpowszechnianie zharmonizowanych, porównywalnych, wiarygodnych, przyjaznych dla użytkownika i dostępnych informacji statystycznych, w oparciu o jednolite standardy i wspólne zasady określone w Europejskim kodeksie praktyk statystycznych („Kodeks praktyk”) przyjętym przez Komitet ds. Europejskiego Systemu Statystycznego (ESSC), w szczególności kryteria jakości w zakresie przydatności, dokładności i wiarygodności, aktualności i terminowości, dostępności i przejrzystości oraz spójności i porównywalności.
Artykuł 3
Zakres
1. W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się ramy programowania w zakresie opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyk europejskich oraz wyznacza główne obszary i cele działań przewidywanych na lata 2013-2017 zgodnie z art. 13 i 14 rozporządzenia (WE) nr 223/2009.
2. Program nie obejmuje środków przewidzianych w programie modernizacji europejskiej statystyki przedsiębiorstw i handlu (zwanym dalej „programem MEETS”), ustanowionym decyzją nr 1297/2008/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (9), do zakończenia okresu realizacji programu MEETS w dniu 31 grudnia 2013 r., ale zawiera cele w dziedzinie statystyki przedsiębiorstw i handlu, których realizacja jest zaplanowana na lata 2014-2017.
Artykuł 4
Cele
1. Ogólnym celem programu jest utrzymanie przez europejski system statystyczny (ESS) roli wiodącego dostawcy wysokiej jakości statystyk dotyczących Europy.
2. Mając na uwadze dostępne zasoby zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym, oraz obciążenie respondentów, w działaniach w dziedzinie statystyki prowadzonych na rzecz realizacji programu dąży się do osiągnięcia następujących celów szczegółowych:
- cel 1: terminowe dostarczanie informacji statystycznych, aby wspierać opracowywanie, monitorowanie i ocenę polityk Unii odpowiednio odzwierciedlających priorytety, utrzymując równowagę między obszarami gospodarczymi, społecznymi i środowiskowymi oraz zaspokajając potrzeby szerokiego kręgu użytkowników statystyki europejskiej, w tym innych decydentów, naukowców, przedsiębiorców i wszystkich obywateli Europy, w sposób racjonalny pod względem kosztów, bez niepotrzebnego powielania działań,
- cel 2: wdrażanie nowych metod tworzenia statystyk europejskich w celu poprawy wydajności i jakości,
- cel 3: umacnianie partnerstwa wewnątrz ESS i poza nim, w celu dalszego zwiększania jego wydajności i wzmacniania jego wiodącej roli w statystyce publicznej na świecie, oraz
- cel 4: zapewnienie spójnego dostarczania takich statystyk podczas całego okresu trwania programu, pod warunkiem że nie zakłóca to mechanizmów określania priorytetów ESS.
3. Ogólne i szczegółowe cele, o których mowa w ust. 1 i 2, określono bardziej szczegółowo w załączniku, wraz ze wskaźnikami stosowanymi do monitorowania realizacji programu. Zgodnie z art. 13 i 14 rozporządzenia (WE) nr 223/2009 program podlega szczegółowemu planowaniu rocznemu, które będzie obejmować mechanizm określania priorytetów jako integralną część procesu. Cele programu są osiągane poprzez ścisłą i skoordynowaną współpracę w ramach ESS. Program obejmuje opracowywanie odpowiednich instrumentów prowadzących do podniesienia jakości, większego stopnia elastyczności ESS i poprawy zdolności do terminowego zaspokajania potrzeb użytkowników. Program zapoczątkowuje również opracowywanie wiarygodnych wskaźników będących w stanie sprostać wyzwaniom XXI wieku, tj. dokonujących pomiaru zrównoważonego rozwoju środowiska, jakości życia i spójności społecznej oraz rejestrowania aktywności gospodarczej w sektorze usług i w gospodarce społecznej.
Artykuł 5
Zarządzanie statystyką i jej niezależność, przejrzystość oraz jakość
1. Statystyki europejskie tworzone są w sposób zawodowo niezależny i przejrzysty.
2. Program jest wdrażany zgodnie z zasadami Kodeksu praktyk, z myślą o tworzeniu i rozpowszechnianiu zharmonizowanych i porównywalnych statystyk europejskich wysokiej jakości, zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 223/2009, oraz zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania ESS jako całości. Krajowe urzędy statystyczne i urząd statystyczny Unii (Komisja (Eurostat)) zapewniają, poprzez swą zawodową niezależność, zgodność statystyk europejskich z Kodeksem praktyk.
3. Krajowe urzędy statystyczne i inne organy krajowe wyznaczone przez państwa członkowskie (zwane wspólnie „krajowymi organami statystycznymi”), oraz Komisja (Eurostat), które są odpowiedzialne za opracowanie, tworzenie i rozpowszechnianie statystyk europejskich:
-
dążą do wzmocnienia środowiska instytucjonalnego i organizacyjnego promującego koordynację, efektywność i wiarygodność krajowych organów statystycznych oraz Komisji (Eurostatu) opracowujących i rozpowszechniających statystyki europejskie,
-
kładą nacisk na zasady statystyczne określone w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 223/2009 oraz na potrzeby użytkowników,
-
zaspokajają potrzeby użytkowników instytucjonalnych z Unii zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 223/2009 oraz dążą do opracowania statystyk zaspokajających potrzeby szerokiego kręgu użytkowników statystyki europejskiej, w tym innych decydentów, naukowców, przedsiębiorców i wszystkich obywateli Europy, oraz
-
współpracują z organami statystycznymi na szczeblu międzynarodowym w celu propagowania korzystania z międzynarodowych pojęć, klasyfikacji, metod i innych standardów, szczególnie w celu zapewnienia większej spójności i lepszej porównywalności statystyk w skali światowej.
4. Każde państwo członkowskie dąży do zapewnienia, aby procesy tworzenia statystyk w tym państwie przebiegały w sposób ustandaryzowany i były usprawniane, w możliwym zakresie, przez mechanizmy audytu.
5. Ze względu na przejrzystość Komisja (Eurostat) publikuje, w stosownych przypadkach, swoją ocenę jakości wkładów krajowych do statystyki europejskiej jako część sprawozdawczości w zakresie jakości i monitorowania zgodności.
6. Komisja (Eurostat) pracuje nad zapewnieniem, aby jej publikacje, szczególnie te, które są dostępne na jej stronie internetowej, były bardziej przyjazne dla użytkowników niebędących specjalistami, oraz umożliwia łatwy dostęp do pełnych serii danych i przedstawia łatwo porównywalne wykresy w celu zapewnienia obywatelom większej wartości dodanej. W ramach okresowych aktualizacji Komisja (Eurostat) dostarcza, w miarę możliwości, informacje o każdym państwie członkowskim, a także przekazuje serie danych w ujęciu rocznym i miesięcznym oraz serie długookresowych danych, w razie potrzeby, i gdy korzyści są większe niż koszty gromadzenia danych.
Artykuł 6
Określanie priorytetów statystycznych
1. Program zapewnia inicjatywy statystyczne, na których opiera się opracowywanie, realizacja i monitorowanie obecnych polityk Unii i udziela wsparcia statystycznego w zakresie ważnych wymogów wynikających z nowych inicjatyw politycznych Unii.
2. Przy przygotowywaniu rocznych programów prac, o których mowa w art. 9, Komisja zapewnia efektywne określanie priorytetów statystycznych i ich coroczny przegląd oraz przedstawia sprawozdania na ich temat. Roczne programy prac tym samym będą miały na celu zapewnienie tworzenia statystyki europejskiej w ramach dostępnych zasobów na szczeblu krajowym i unijnym. Określanie priorytetów przyczynia się do obniżenia kosztów i zmniejszenia obciążeń związanych z nowymi wymogami statystycznymi przez zmniejszenie wymogów statystycznych w istniejących dziedzinach statystyki europejskiej i odbywa się w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi.
3. Komisja zapewnia opracowanie i wdrożenie instrumentów służących rocznemu przeglądowi priorytetów działań statystycznych w celu przyczynienia się do zmniejszenia kosztów i obciążeń dla dostawców danych i producentów statystyk.
4. Przedstawiając nowe działania lub wprowadzając znaczące zmiany w istniejących statystykach, Komisja należycie je uzasadnia i udziela, z udziałem państw członkowskich, informacji na temat obciążenia respondentów i kosztów tworzenia statystyk zgodnie z art. 14 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 223/2009.
Artykuł 7
Finansowanie
1. Niniejszym ustala się pulę środków finansowych Unii na realizację programu na rok 2013 w kwocie 57,3 mln EUR objętych okresem programowania 2007-2013.
2. Nie później niż w terminie trzech miesięcy po przyjęciu wieloletnich ram finansowych na lata 2014-2020 wzywa się Komisję do przedłożenia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosku ustawodawczego wprowadzającego podział środków finansowych na okres 2014-2017.
3. Komisja wdraża wsparcie finansowe Unii zgodnie z rozporządzeniem finansowym.
4. Przy podejmowaniu decyzji w sprawie rocznych przydziałów środków Komisja stosuje się do prerogatyw władzy budżetowej.
Artykuł 8
Pomoc administracyjna i techniczna
Środki finansowe przyznane na realizację programu można wykorzystać w celu pokrycia wydatków związanych z pracami w zakresie przygotowania, monitorowania, kontroli, audytu i oceny, które są niezbędne do zarządzania programem i osiągania jego celów; w szczególności wydatki poniesione z tytułu badań, spotkań ekspertów, zwrotu kosztów ponoszonych przez ekspertów w dziedzinie statystyki, działań informacyjnych i komunikacyjnych, wydatki związane z sieciami informatycznymi służącymi przetwarzaniu i wymianie informacji, a także wszelkie inne wydatki na pomoc techniczną i administracyjną ponoszone przez Komisję w związku z zarządzaniem programem. Te środki finansowe można również wykorzystać w celu pokrycia kosztów pomocy technicznej i fachowego doradztwa udzielonego państwom członkowskim, które nie są w stanie tworzyć niektórych statystyk europejskich lub statystyk o wymaganej jakości ze względu na szczególne okoliczności.
Artykuł 9
Roczne programy prac
W celu realizacji programu Komisja przyjmuje roczne programy prac spełniające wymagania ustanowione w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 223/2009 oraz zawierające określenie ich celów i oczekiwanych rezultatów, zgodnie z celami ogólnymi i szczegółowymi, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 niniejszego rozporządzenia. Każdy roczny program prac jest przekazywany do wiadomości Parlamentu Europejskiego.
Artykuł 10
Rodzaje interwencji
Wkłady finansowe Unii mogą mieć formę dotacji, zamówień publicznych lub jakichkolwiek innych interwencji potrzebnych do osiągnięcia celów ogólnych i szczegółowych, o których mowa w art. 4. ust. 1 i 2.
Artykuł 11
Działania kwalifikowalne
1. Wkład finansowy Unii przeznaczony jest na wspieranie działań w zakresie opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyk europejskich potrzebnych do osiągnięcia celów ogólnych i szczegółowych, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2. Za priorytetowe uznawane są działania o wysokiej wartości dodanej dla Unii zgodnie z art. 2.
2. Wkład finansowy przeznaczony na wspieranie sieci współpracy, o których mowa w art. 15 rozporządzenia (WE) nr 223/2009, może przyjmować formę dotacji na działania i pokrywać maksymalnie 95 % kosztów kwalifikowalnych.
3. W stosownych przypadkach dotacje operacyjne, nieprzekraczające 50 % kosztów kwalifikowalnych, mogą być przyznawane na wspieranie funkcjonowania organizacji, o których mowa w art. 12 ust. 3.
4. W ramach wkładu w wydatki ponoszone przez państwa członkowskie w związku z prowadzeniem działań opartych na gromadzeniu danych możliwe jest wypłacenie kwoty ryczałtowej za zbiór danych, w przypadku których kompletne wyniki mają być przekazane Komisji, aż do maksymalnego progu określonego w odniesieniu do każdego gromadzenia danych. Komisja określa te kwoty ryczałtowe, uwzględniając w odpowiednim stopniu złożoność gromadzenia danych.
Artykuł 12
Beneficjenci kwalifikujący się do przyznania dotacji
1. Zgodnie z art. 128 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia finansowego dotacje dla krajowych organów statystycznych, określonych w art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 223/2009, mogą być udzielane bez zaproszenia do składania wniosków.
2. W sieciach współpracy mogą uczestniczyć beneficjenci, o których mowa w ust. 1, oraz inne podmioty bez zaproszenia do składania wniosków zgodnie z art. 128 ust. 1 rozporządzenia finansowego.
3. Dotacje operacyjne, o których mowa w art. 11 ust. 3, mogą być przyznawane organizacjom, które spełniają oba wymienione poniżej kryteria:
a)
są nienastawione na osiąganie zysku, są niezależne od interesów przemysłu, handlu, przedsiębiorstw i wszelkich innych interesów, które mogłyby pozostawać w sprzeczności, a ich podstawowymi celami i działaniami są promocja i wsparcie wdrażania Kodeksu praktyk oraz nowych metod tworzenia statystyk europejskich, których celem jest poprawa wydajności i jakości na poziomie Unii; oraz
b)
przedstawiły Komisji zadowalające informacje na temat członkostwa, zasad wewnętrznych i źródeł finansowania.
Artykuł 13
Ochrona interesów finansowych Unii
1. Komisja przyjmuje odpowiednie środki zapewniające, w trakcie realizacji działań finansowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia, ochronę interesów finansowych Unii przez stosowanie środków zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom, przez spójne i skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia nieprawidłowości, przez odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych, a także, w stosownych przypadkach, przez skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary.
2. Komisja lub jej przedstawiciele oraz Trybunał Obrachunkowy mają uprawnienia do audytu, na podstawie dokumentacji i kontroli na miejscu, wobec wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców i podwykonawców, którzy otrzymali środki w ramach niniejszego rozporządzenia.
Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) w stosownych przypadkach przeprowadza kontrole i inspekcje na miejscu u podmiotów gospodarczych, których takie finansowanie bezpośrednio lub pośrednio dotyczy, zgodnie z procedurami określonymi w rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (10), w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy finansowe Unii, w związku z umową o udzielenie dotacji, decyzją o udzieleniu dotacji lub zamówieniem dotyczącym finansowania na podstawie niniejszego rozporządzenia.
Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego i drugiego, w umowach o współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, umowach o udzielenie dotacji, decyzjach o udzieleniu dotacji i zamówieniach wynikających z wdrożenia niniejszego rozporządzenia wyraźnie upoważnia się Komisję, Trybunał Obrachunkowy i OLAF do prowadzenia takich audytów, kontroli i inspekcji na miejscu.
Artykuł 14
Uczestnictwo państw trzecich w programie
Uczestnictwo w programie jest otwarte dla:
a)
państw EOG/EFTA, zgodnie z warunkami ustanowionymi w Porozumieniu o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
b)
Szwajcarii, zgodnie z warunkami ustanowionymi w Umowie z dnia 26 października 2004 r. między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską o współpracy w dziedzinie statystyki (11); oraz
c)
państw, do których ma zastosowanie europejska polityka sąsiedztwa, państw ubiegających się o członkostwo w Unii, państw kandydujących lub przystępujących do Unii, a także państw Bałkanów Zachodnich włączonych do procesu stabilizacji i stowarzyszenia, zgodnie z warunkami określonymi w odpowiednich dwu- lub wielostronnych umowach z tymi państwami, ustanawiających ogólne zasady uczestnictwa w programach Unii.
Artykuł 15
Ocena i przegląd programu
1. Po zasięgnięciu opinii ESSC Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie międzyokresowe sprawozdanie z postępów w realizacji programu do dnia 30 czerwca 2015 r.
2. Najpóźniej do dnia 31 grudnia 2016 r. Komisja - w oparciu o międzyokresowe sprawozdanie z postępów, o którym mowa w ust. 1, i po zasięgnięciu opinii ESSC - może przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek o przedłużenie programu na lata 2018-2020 przy poszanowaniu wieloletnich ram finansowych na lata 2014-2020.
3. Do dnia 31 grudnia 2018 r. i po zasięgnięciu opinii ESSC oraz Europejskiego Komitetu Doradczego ds. Statystyki Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie końcowe sprawozdanie z oceny realizacji programu.
Artykuł 16
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2013 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 15 stycznia 2013 r.