ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 17. července 2013
týkající se státní podpory SA.33726 (11/C) [ex SA.33726 (11/NN)] poskytnuté Itálií (posunutí platby za dávky na mléko v Itálii)
(oznámeno pod číslem C(2013) 4046)
(Pouze italské znění je závazné)
(2013/665/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské Unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s výše uvedeným článkem, a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
Poté, co se Komise dozvěděla, že dne 27. února 2011 vstoupil v platnost zákon, kterým se uzákonil vládní dekret (decreto legge) č. 225 ze dne 29. prosince 2010, jenž umožňuje posunutí platby splátky dávek na mléko splatných italskými producenty mléka v souladu se splátkovým kalendářem schváleným rozhodnutím Rady 2003/530/ES ze dne 16. července 2003 o slučitelnosti podpory, kterou má Italská republika v úmyslu poskytnout svým producentům mléka, se společným trhem (1), (2), požádala italské orgány dopisem ze dne 17. března 2011 o doplňující informace ohledně dotčené zprávy.
(2)
Dopisem ze dne 24. června 2011 zaevidovaným dne 29. června 2011 italské orgány předaly Komisi požadované doplňující informace.
(3)
Faxem ze dne 14. října 2011 útvary Komise poté, co přezkoumaly doplňující informace poskytnuté italskými orgány, a s přihlédnutím ke skutečnosti, že výše uvedené posunutí platby bylo provedeno, aniž by bylo předem Komisi oznámeno a Komisí schváleno, oznámily orgánům otevření spisu o neoznámené podpoře, kterému bylo přiřazeno číslo SA.33726 (2011/NN).
(4)
Dopisem ze dne 11. ledna 2012 Komise informovala Itálii o svém rozhodnutí zahájit řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy ve věci výše uvedeného posunutí platby a splátkového kalendáře schváleného rozhodnutím 2003/530/ES, do kterého se doplňuje uvedené posunutí, jež představuje novou podporu [(podpora SA.33726 (11/C)]), a vyzvala italské orgány, aby ve lhůtě jednoho měsíce předložily své připomínky k zahájení řízení.
(5)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (3). Komise vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek k dotčené podpoře.
(6)
Komise obdržela připomínky zúčastněných třetích stran, které předala Itálii, a poskytla jí příležitost se k nim vyjádřit.
(7)
E-mailem ze dne 13. února 2012 předalo Stálé zastoupení Itálie při Evropské unii Komisi dopis italských orgánů s žádostí o prodloužení lhůty pro podání připomínek k zahájení řízení o dva měsíce. Faxem ze dne 21. února 2012 bylo uvedené žádosti o prodloužení vyhověno.
(8)
E-maily ze dne 26. dubna 2012 a ze dne 27. dubna 2012 předalo Stálé zastoupení Itálie při Evropské unii Komisi odpověď italských orgánů k zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy.
(9)
K připomínkám zúčastněných stran se italské orgány nijak nevyjádřily.
II. POPIS
(10)
V článku 1 rozhodnutí 2003/530/ES se uvádí:
„Podpora plánovaná Italskou republikou ve prospěch producentů mléka, v jejímž rámci Itálie uhradí Společenství dlužnou částku v souvislosti s doplňkovou dávkou na mléko a mléčné produkty za hospodářské roky 1995/96 až 2001/02 namísto producentů a v jejímž rámci Itálie umožní svým producentům vyrovnat dluhy prostřednictvím bezúročného posunutí platby v průběhu několika let, se výjimečně považuje za slučitelnou se společným trhem, a to pod podmínkou, že:
-
splacení se uskuteční v plné výši v konstantních ročních splátkách,
-
nebude překročena čtrnáctiletá lhůta splatnosti počínající dnem 1. ledna 2004.“
(11)
Zákonem č. 10/2011 byl do článku 1 vládního dekretu č. 225 ze dne 29. prosince 2010 doplněn odstavec 12k, který posouvá platbu splátky dávek na mléko splatné ke dni 31. prosince 2010 na 30. června 2011. Náklady na posunutí splatnosti se zahrnou do celkově přidělené částky ve výši pěti milionů EUR určené pro různé účely.
(12)
Ve svém dopise ze dne 24. června 2011 italské orgány upřesnily, že grantový ekvivalent tohoto opatření bude zahrnut do režimu podpory de minimis stanoveného pro Itálii nařízením Komise (ES) č. 1535/2007 ze dne 20. prosince 2007 o použití článků 87 a 88 Smlouvy ES (4) na podporu de minimis v produkčním odvětví zemědělských produktů (5).
III. DŮVODY ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ
(13)
Komise zahájila řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy z těchto důvodů:
-
italské orgány projevily svůj záměr zahrnout grantový ekvivalent dotčeného posunutí platby do režimu „de minimis“ stanoveného nařízením (ES) č. 1535/2007. Avšak nejen že použitelnost uvedeného nařízení byla právně sporná, neboť italské orgány neposkytly žádné podrobnosti o dodržování stropů jednotlivých podpor nebo podpory na členský stát jako celek stanovených nařízením, ale toto nařízení navíc zakazuje udělování podpor de minimis, které by při kumulaci s jinými státními podporami znamenaly překročení maximální povolené výše státní podpory. Jelikož podpora schválená Radou představovala maximální podporu, kterou mohla Itálie svým producentům mléka poskytnout, zahrnutí grantového ekvivalentu posunutí platby do režimu de minimis má za následek překročení maximální výše podpory schválené Radou,
-
z toho tedy vyplývá, že Komise nemohla vyloučit existenci prvku podpory v posunutí platby (kdy toto posunutí představuje ekvivalent bezúročného úvěru, dále jen „související podpora“), a italské orgány nepředaly žádné informace, které by umožňovaly odůvodnění podpory na základě použitelných předpisů týkajících se státních podpor v odvětví zemědělství (pokyny Společenství ke státní podpoře v odvětvích zemědělství a lesnictví na období 2007-2013) (6),
-
posunutí plateb má za následek porušení rozhodnutí 2003/530/ES (neboť již není dodržena jedna z jeho podmínek - konstantnost ročních splátek), a celý splátkový režim tedy mění, ve vztahu k těm, kdo posunutí využili, v novou podporu (neboť nespadá do rámce rozhodnutí 2003/530/ES), která zjevně není podle žádného z ustanovení výše uvedených pokynů přípustná.
IV. PŘIPOMÍNKY ITALSKÝCH ORGÁNŮ K ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO ŘÍZENÍ
(14)
V dopise předaném e-mailem ze dne 26. dubna 2012 se italské orgány zaměřily především na použití splátkového režimu plateb dávky na mléko schváleného rozhodnutím 2003/530/ES. Podle italských orgánů využívá tento režim 11 271 příjemců. Z nich 9 965 (tj. 88,41 % z celkového počtu) zaplatilo splátku dávek splatnou ke dni 31. prosince 2010 včas, 1 291 využilo posunutí platby a 15 příjemců neprovedlo žádnou platbu, což mělo za následek jejich vyloučení ze splátkového programu.
(15)
Italské orgány dále upřesnily, že pro výpočet grantového ekvivalentu podpor obdržených příjemci v rámci posunutí platby byly zohledněny úroky za období od 1. ledna 2011 do data skutečného uhrazení splátky, na kterou se posunutí vztahuje, při použití tříměsíční sazby Euribor ke dni 1. října 2010 zvýšené o 100 bazických bodů (1,942 %). Dosažené výsledky ukazují, že grantový ekvivalent posunutí platby se pohybuje v rozmezí od 0,08 EUR do 694,19 EUR a že z 1 291 příjemců, kteří využili posunutí platby, jich 1 187 obdrželo podporu ve výši méně než 100,00 EUR. Podle italských orgánů tyto číselné údaje ukazují, že posunutí platby podle zákona č. 10/2011 neohrozilo řádný průběh splátkového programu, který je i nadále v souladu s obsahem rozhodnutí 2003/530/ES, jak prokazuje skutečnost, že posunutí platby využilo pouze 11,45 % producentů účastnících se dotčeného programu.
(16)
Z výše uvedených důvodů italské orgány potvrzují, že jak bylo uvedeno v dopise ze dne 24. června 2011 (viz bod 13), přiznané posunutí platby splátky dávek představuje podporu de minimis. Italské orgány také dodávají, že ověřily dodržování (v absolutních údajích) stropu jednotlivé podpory podle čl. 3 odst. 2 nařízení (ES) č. 1535/2007 a rovněž stropu ve výši 320 505 000 EUR za tříleté rozpočtové období stanoveného pro Itálii týmž nařízením a že grantový ekvivalent posunutí platby ve skutečnosti činí celkem 50 877,41 EUR. V současné době italské orgány ověřují, zda byly tyto stropy dodrženy s přihlédnutím k dalším podporám de minimis poskytnutým v rozpočtových letech 2009, 2010 a 2011.
(17)
Pokud jde o postoj Komise, podle něhož podpora schválená rozhodnutím 2003/530/ES musí být pro svou povahu a pro svůj mimořádný charakter považována za jedinou maximální podporu, kterou nelze kumulovat s žádným jiným druhem zásahu, italské orgány především zdůrazňují, že dotčené rozhodnutí uznalo existenci mimořádných okolností, které vedly Radu k tomu, aby dotčenou podporu považovala za slučitelnou s článkem 107 Smlouvy, pokud budou dodrženy určité podmínky. Italské orgány dále zdůrazňují, že z provedených kontrol vyplývá, že splátkový program je v souladu s ustanoveními rozhodnutí 2003/530/ES, neboť s výjimkou patnácti producentů, kteří již byli z programu vyloučeni, všichni producenti uhradili sedm splátek. Podle jejich názoru mimořádný charakter okolností, které vedly k přijetí rozhodnutí 2003/530/ES, sám o sobě nepředstavuje prvek, který vylučuje možnost, aby příjemci podpory schválené Radou využívali veškerých dalších výhod: Smlouva se pouze dovolává zmíněných mimořádných okolností, aniž by stanovila omezení s ohledem na povahu nebo způsob provádění schválených podpor, a výjimku z článku 107 a z nařízení podle článku 109 Smlouvy pouze podmiňuje přijetím jednomyslného rozhodnutí Rady. V daném případě se mimořádný charakter, který měl za následek přijetí rozhodnutí 2003/530/ES, plně odráží ve způsobech přijetí samotného rozhodnutí, tj. existence jednomyslnosti, a je třeba jej hledat v okolnostech, které určují přijetí rozhodnutí, a nikoli v samotné podpoře.
(18)
Podle italských orgánů navíc posunutí platby přestavuje podporu de minimis, a musí být proto posuzováno jako samostatné opatření s ohledem na malou účast producentů, nízké dotčené částky a zachování splátkového programu, jehož struktura zůstává nedotčena jak z hlediska celkového počtu splátek, tak z hlediska splatnosti.
(19)
Italské orgány konečně připomínají, že ministerský dekret ze dne 30. července 2003, kterým se provádí rozhodnutí Rady, stanoví, že subjekty zapojené do splátkového programu se závazně zříkají jakéhokoli sporu v souvislosti s platbou splatných dávek a že dlužníci, kteří platby neprovedou, budou z programu vyloučeni. Podle italských orgánů má tato podmínka za následek zahájení postupů vymáhání, které producenty přimějí k tomu, aby se obrátili na soud. Bylo by tedy rozumné vyhnout se sporům kvůli navracení směšně malých částek v rámci operací, jejichž náklady by byly vyšší než částky, které mají být navráceny. V této souvislosti odkazují italské orgány na čl. 32 odst. 6 nařízení Rady (ES) č. 1290/2005 ze dne 21. června 2005 o financování společné zemědělské politiky (7), podle kterého mohou v náležitě odůvodněných případech členské státy rozhodnout, že nebudou ve zpětném získávání pokračovat, pokud jsou vynaložené a odhadované náklady na zpětné získávání vyšší než částka, která má být získána zpět. Podle nich by toto ustanovení mělo být analogicky použito i v daném případě. Každopádně obdobné ustanovení je obsaženo také v čl. 25 odst. 4 zákona č. 289/2002 (finanční zákon z roku 2003), podle něhož je 12 EUR považováno za částku malé výše, která nepodléhá vymáhání. Z příjemců, kteří posunutí platby využili, jich 559 obdrželo podporu nižší, než je uvedená částka.
(20)
V dopise předaném e-mailem ze dne 26. dubna 2012 italské orgány poskytly seznam příjemců, kteří využili posunutí platby, a částky podpory, kterou každý z těchto příjemců obdržel.
V. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN K ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
(21)
Dne 7. března 2012 Komise obdržela připomínky k zahájení řízení od jedné ze zúčastněných třetích stran.
(22)
V těchto připomínkách chce zúčastněná strana v zásadě vědět, proč Komise omezila zahájení řízení na posunutí platby podle zákona č. 10/2011 a nevztáhla jej na ustanovení článku 40a zákona č. 122/2010, který stanoví posunutí platby jedné ze splátek, které mají být uhrazeny v rámci doplňkového splátkového programu zavedeného zákonem č. 33/2009, a vyzývá Komisi, aby postupovala v tomto smyslu. V této souvislosti uvedená zúčastněná strana připomíná, že podnět týkající se ustanovení článku 40a zákona č. 122/2010 byl již Komisi předložen a Komisí odložen.
(23)
Dne 10. března 2012 Komise obdržela připomínky k zahájení řízení od další zúčastněné třetí strany.
(24)
V těchto připomínkách zúčastněná strana Komisi upozorňuje na ustanovení čl. 1 odst. 4 vládního dekretu č. 16/2012, který v případě podniků v ekonomických obtížích dlužníkovi umožňuje rozdělit platbu splatných částek do konstantních splátek. Tato zúčastněná strana Komisi žádá, aby zasáhla a konstatovala neslučitelnost uvedených ustanovení s vnitřním trhem.
(25)
Dne 14. března 2012 Komise obdržela připomínky k zahájení řízení od další zúčastněné třetí strany.
(26)
Rovněž tato zúčastněná třetí strana ve svých připomínkách odkazuje na vládní dekret č. 16/2012 a zdůrazňuje nerovnost zacházení, která podle ní existuje mezi chovateli, a také přesnost údajů použitých agenturou AGEA (Agentura pro poskytování podpor v oblasti zemědělství - italská platební agentura) pro výpočet doplňkové dávky.
VI. POSOUZENÍ
VI.1. Existence podpory
(27)
Podle čl. 107 odst. 1 Smlouvy podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné se společným trhem.
(28)
Dotčené opatření, tj. podpora související s posunutím platby (poskytnutí ekvivalentu bezúročného úvěru - viz bod 13 druhá odrážka), ale také nová podpora vyplývající z porušení rozhodnutí 2003/530/ES (nezaplacené úroky z již uhrazených ročních splátek a jistina a dosud nezaplacené úroky ze zbývajících ročních splátek až do ukončení splátkového kalendáře, tedy do 31. prosince 2017) (nová podpora - viz bod 13 třetí odrážka) odpovídá této definici:
(29)
Podpora je přičitatelná státu, protože vychází z vnitrostátního zákona; je financována z veřejných prostředků v tom smyslu, že italský stát se tím, že schválil posunutí platby roční splátky stanovené rozhodnutím 2003/530/ES a tímto posunutím vytvořil novou podporu, v určitém časovém období připravil o částku, kterou mohl využít pro jiné účely.
(30)
Podpora zvýhodňuje určité podniky, zejména zemědělské podniky produkující mléko.
(31)
S ohledem na italskou pozici na trhu může podpora ovlivnit obchod (8).
(32)
Podpora by mohla narušit hospodářskou soutěž, neboť podniky, které ji přijaly, získaly ve skutečnosti výhodu (posunutí není úročeno, a odpovídá tedy úvěru s nulovou úrokovou sazbou), kterou by za běžných tržních podmínek nezískaly a díky níž se v porovnání s podniky, které tuto výhodu neměly, dostaly z hlediska hospodářské soutěže do zajímavější pozice (9).
(33)
Nicméně s ohledem na doplňující informace poskytnuté italskými orgány v reakci na zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy je zapotřebí ověřit, zda dotčené opatření může spadat do režimu de minimis v souladu s ustanoveními nařízení (ES) č. 1535/2007, a zda tedy nemusí být považováno za státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy.
(34)
V dopise předaném e-mailem ze dne 26. dubna 2012 italské orgány prokázaly, že úroky spojené s posunutím platby se pohybují v rozmezí od 0,08 EUR do 694,19 EUR. Italské orgány dále upřesnily, že ověření neprokázalo překročení stropu stanoveného pro Itálii za tříleté rozpočtové období, ale že musí ještě ověřit, zda existuje riziko překročení stropu jednotlivé podpory v případě kumulace podpor de minimis za rozpočtová období 2009, 2010 a 2011.
(35)
Komise může s jistotou konstatovat, že výše úroků souvisejících s posunutím plateb, pokud jsou uvažovány samostatně, nepřekračuje částku 7 500 EUR stanovenou v čl. 3 odst. 2 nařízení (ES) č. 1535/2007, a bere na vědomí skutečnost, že celková výše podpor poskytnutých formou posunutí platby, tj. 50 877,41 EUR, neměla za následek překročení stropu 320 505 000 EUR stanoveného pro Itálii v příloze uvedeného nařízení. Komise však nemá k dispozici žádný nový důkaz o tom, že strop jednotlivé podpory ve výši 7 500 EUR nebyl v žádném případě překročen, pokud se započítají také všechny podpory de minimis obdržené stejným příjemcem v kterémkoli tříletém rozpočtovém období, neboť od 26. dubna 2012 Komise od italských orgánů, které v tomto smyslu prováděly ověření, již neobdržela žádné informace. Komise proto nemůže dospět k závěru, že výše uvedený strop jednotlivé podpory byl ve všech případech dodržen, tím spíše, že Komise musí také přihlížet k nové podpoře vyplývající z porušení rozhodnutí 2003/530/ES. Komise skutečně musí dotčené opatření (podporu související s posunutím platby - poskytnutí ekvivalentu bezúročného úvěru - a novou podporu vyplývající z porušení rozhodnutí 2003/530/ES) komplexně přezkoumat: posunutí platby využil značný počet příjemců (více než 1 250) a částka podpory zahrnuje také část jistiny (odpovídající ročním splátkám, které jsou splatné ke dni 31. prosince 2013, 2014, 2015, 2016 a 2017) s úroky, čímž významně přesahuje úroky související s posunutím platby použité italskými orgány na podporu své argumentace.
(36)
Navíc čl. 3 odst. 7 nařízení Komise (ES) č. 1535/2007 stanoví, že „podporu de minimis nelze kumulovat se státní podporou na tytéž způsobilé výdaje, pokud v důsledku této kumulace míra podpory přesahuje úroveň stanovenou právními předpisy Společenství za zvláštních okolností každého případu“.
(37)
V tomto ohledu již Komise při zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy uvedla, že posunutí platby je nutné přičlenit k podpoře schválené Radou, kterou je třeba v této souvislosti považovat za přípustný strop.
(38)
Italské orgány se také domnívají, že posunutí platby musí být posuzováno jako samostatné opatření s ohledem na malou účast producentů, nízké částky a zachování splátkového programu, jehož struktura zůstává nedotčena jak z hlediska celkového počtu splátek, tak z hlediska splatnosti.
(39)
Komise tento postoj nesdílí. Je totiž jasné, že posunutí platby je přímo spojené se splácením, jehož splátkový kalendář byl podrobně stanoven rozhodnutím 2003/530/ES, kde se v čl. 1 odst. 1 první odrážce jasně uvádí, že splacení se musí uskutečnit v plné výši v konstantních ročních splátkách. Nelze se tedy domnívat, že posunutí nemá žádnou souvislost se splátkovým kalendářem zavedeným rozhodnutím 2003/530/ES.
(40)
Italské orgány dále popírají skutečnost, že podpora schválená Radou je maximální částkou, která může být producentům mléka poskytnuta. Podle nich dotčené rozhodnutí uznalo existenci mimořádných okolností, které vedly ke schválení splátkového kalendáře plateb, ale mimořádný charakter těchto okolností sám o sobě nepředstavuje faktor vylučující jakoukoli možnost, aby příjemci obdrželi jakoukoli další podporu, neboť Smlouva pouze zmiňuje mimořádné okolnosti, aniž by kladla omezení týkající se povahy a způsobů použití schválených podpor. V daném případě se mimořádný charakter, který měl za následek přijetí rozhodnutí 2003/530/ES, plně odráží ve způsobech přijetí samotného rozhodnutí, tj. existence jednomyslnosti, a je třeba jej hledat v okolnostech, které určují přijetí rozhodnutí, a nikoli v samotné podpoře.
(41)
Komise nemůže sdílet názor vyjádřený italskými orgány. Je sice pravdou, že Smlouva v čl. 108 odst. 2 třetím pododstavci stanoví, že „Rada může […] jednomyslně rozhodnout, že podpora […] má být […] považována za slučitelnou s vnitřním trhem, odůvodňují-li takové rozhodnutí mimořádné okolnosti“ a bod 8 odůvodnění rozhodnutí 2003/530/ES uvádí, že „[…] se uznává existence mimořádných okolností, které […] opravňují považovat podporu […] za slučitelnou se společnou organizací trhů“, nic to však nemění na tom, že Rada ve výroku rozhodnutí stanovila, že podporu lze pokládat za slučitelnou s vnitřním trhem „mimořádně“ a bez „přihlédnutí k mimořádným okolnostem“. Výraz „mimořádně“ jasně naznačuje, že Rada chtěla oznámit poskytnutí podpory a přiznat jí jedinečný charakter navzdory existenci mimořádných okolností podle bodu 8 odůvodnění a že odkaz na jednomyslnost italských orgánů, pokud může skutečně prokázat mimořádný postup, nemůže zpochybnit jedinečný charakter podpory vymezený v rozhodnutí.
(42)
Vzhledem k tomu, že v daných souvislostech představovala podpora schválená Radou pro svůj jedinečný charakter přípustný strop, tj. ekvivalent 100 % podpory, doplnění posunutí platby má za následek automatické uplatnění ustanovení čl. 3 odst. 7 nařízení (ES) č. 1535/2007. Grantový ekvivalent posunutí platby tudíž nemůže spadat do působnosti výše uvedeného nařízení, a představuje proto prvek státní podpory, jehož slučitelnost s vnitřním trhem je nezbytné analyzovat na základě pravidel hospodářské soutěže platných v okamžiku přiznání posunutí platby, stejně jako novou podporu vyplývající z porušení rozhodnutí Rady 2003/530/ES.
VI.2 Slučitelnost podpory s vnitřním trhem
(43)
Pravidla hospodářské soutěže použitelná v okamžiku přiznání posunutí platby jsou obsažena v pokynech Společenství ke státní podpoře v odvětvích zemědělství a lesnictví na období 2007-2013.
(44)
V dopise předaném e-mailem ze dne 26. dubna 2012 italské orgány vycházely z argumentu, podle něhož mělo být posunutí platby považováno za součást rámce režimu de minimis, a proto podle pravidel obsažených ve výše uvedených pokynech neposkytly žádné odůvodnění slučitelnosti posunutí platby s vnitřním trhem ani nové podpory poskytované nad rámec rozhodnutí 2003/530/ES.
(45)
Komise tedy nemá k dispozici žádný nový důkaz, který by umožnil vyvrátit pochybnosti vyjádřené v okamžiku zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy. Podpora související s posunutím plateb a následně nová podpora poskytnutá nedodržením rámce rozhodnutí 2003/530/ES proto představují jednostranné podpory zaměřené jednoduše na vylepšení finanční situace výrobců, ale nijak nepřispívající k rozvoji odvětví, tj. provozní podpory neslučitelné s vnitřním trhem ve smyslu bodu 15 výše uvedených pokynů.
VI.3 Navrácení
(46)
V případě zjištění neslučitelnosti podpory s vnitřním trhem má Komise v souladu s ustanoveními Smlouvy a ustálenou judikaturou Soudního dvora Evropské unie pravomoc rozhodnout, zda má příslušný členský stát podporu zrušit nebo změnit (10). Cílem povinnosti uložené danému státu, aby zrušil podporu, kterou Komise považuje za neslučitelnou s vnitřním trhem, je podle ustálené judikatury Soudního dvora obnova stavu. V tomto smyslu Soudní dvůr prohlásil, že tento cíl je splněn, jakmile příjemce vrátí částky poskytnuté z titulu protiprávní podpory, čímž ztratí výhodu, kterou vůči svým konkurentům na trhu měl, a dojde k obnově stavu, jenž existoval před poskytnutím podpory (11).
(47)
V souladu s touto judikaturou článek 14 nařízení Rady (ES) č. 659/1999 ze dne 22. března 1999, kterým se stanoví prováděcí pravidla k článku 93 Smlouvy o ES (12), stanoví, že je-li v případech protiprávní podpory přijato záporné rozhodnutí, Komise rozhodne, že dotyčný členský stát učiní všechna nezbytná opatření, aby příjemce podporu navrátil (v tomto případě všichni příjemci, kteří využili posunutí platby).
(48)
Itálie je tedy povinna přijmout veškerá nezbytná opatření, aby příjemci navrátili neslučitelnou podporu, která jim byla poskytnuta. Podle bodu 42 oznámení Komise „Cesta k účinnému provádění rozhodnutí Komise, jimiž se členským státům nařizuje zajistit navrácení protiprávní a neslučitelné podpory“ (13), má Itálie na to, aby toto rozhodnutí provedla, čtyři měsíce od data jeho oznámení. Částky, které mají být navráceny, se úročí podle nařízení Komise (ES) č. 794/2004 ze dne 21. dubna 2004, kterým se provádí nařízení Rady (ES) č. 659/1999, kterým se stanoví prováděcí pravidla k článku 93 Smlouvy o ES (14).
(49)
Toto rozhodnutí musí být provedeno okamžitě, zejména pokud jde o navrácení všech jednotlivých neslučitelných podpor, které byly poskytnuty.
(50)
S ohledem na velmi zvláštní souvislosti, v nichž byla podpora poskytnuta (podpora byla doplněna do programu, který tvoří balíček schválený Radou), a na její důsledky (porušení podmínek rozhodnutí 2003/530/ES pro ty, kdo využili posunutí platby, zatímco podpora již byla rozhodnutím mimořádně schválena) by se navrácení, k němuž by mělo dojít u subjektů, které využily posunutí platby, mělo týkat těchto prvků:
a)
úroky spojené s posunutím platby splátky dávky, která byla splatná ke dni 31. prosince 2010, zvýšené o úroky z prodlení vzniklé do data skutečného navrácení;
b)
vzniklé úroky z ročních splátek, které byly splatné ke dni 31. prosince 2004, 2005, 2006, 2007, 2008 a 2009 (jistina těchto ročních splátek byla uhrazena předtím, než posunutí platby vedlo k porušení rozhodnutí 2003/530/ES), zvýšené o úroky z prodlení vzniklé do data skutečného navrácení;
c)
vzniklé úroky z ročních splátek, které byly splatné ke dni 31. prosince 2011 a 2012 (žádná informace neprokazuje, že jistina nebyla ve lhůtě splatnosti uhrazena), zvýšené o úroky z prodlení vzniklé do data skutečného navrácení;
d)
jistina a úroky spojené s ročními splátkami, které jsou splatné ke dni 31. prosince 2013, 2014, 2015, 2016 a 2017, což je poslední datum splátkového kalendáře zavedeného rozhodnutím 2003/530/ES.
(51)
Důležitost, kterou italské orgány přisuzují nízké výši částek k navrácení, a riziko, že se producenti obrátí na vnitrostátní soudy, nic nemění na skutečnosti, že státní podporu, která nesplňuje podmínky požadované pro uplatnění některé z výjimek podle článku 107 Smlouvy, a je tedy neslučitelná s vnitřním trhem, musí příjemci navrátit tak, aby se obnovilo konkurenční prostředí existující před poskytnutím podpory. Skutečně podle ustálené judikatury Soudního dvora je zrušení protiprávní podpory prohlášené za neslučitelnou se společným trhem logickým důsledkem protiprávnosti, neboť cílem navrácení je pouze obnovení předchozího stavu (15); cíle obnovení předchozího stavu bylo dosaženo v okamžiku, kdy byly protiprávní podpory neslučitelné s vnitřním trhem příjemcem navráceny, čímž příjemce ztratil výhodu, kterou na trhu vůči svým konkurentům měl, a obnovil se stav předcházející poskytnutí podpory (16).
(52)
Navíc, pokud jde o nízkou výši částek k navrácení, italské orgány zjevně omezují rozsah navracení pouze na úroky, které je třeba připočítat k ročním splátkám, na něž se vztahuje posunutí platby. Navracení, které se týká pouze těch, kdo skutečně využili posunutí platby, musí proto zahrnovat celou podporu prohlášenou za neslučitelnou, zvýšenou o splatné úroky (v této souvislosti však viz bod 50).
(53)
Konečně názor, že producenti by se mohli obrátit na vnitrostátní soudy, nelze považovat za relevantní, neboť podle judikatury Soudního dvora pouhá obava z interních potíží, byť nepřekonatelných, nemůže odůvodnit to, že členský stát neplní své povinnosti vyplývající z unijního práva (17).
(54)
Za těchto podmínek bude moci Itálie uplatnit pravidla de minimis použitelná v odvětví zemědělství na navracení jednotlivých podpor od příjemců, kteří v okamžiku poskytnutí protiprávní podpory neslučitelné s vnitřním trhem splňují všechny podmínky použitelného nařízení de minimis (nařízení (ES) č. 1535/2007). V souladu s ustanoveními bodu 49 oznámení Komise „Cesta k účinnému provádění rozhodnutí Komise, jimiž se členským státům nařizuje zajistit navrácení protiprávní a neslučitelné podpory“ (18), se v případě protiprávních režimů podpor neslučitelných s vnitřním trhem od členského státu požaduje, aby vypracoval podrobnou analýzu každé jednotlivé podpory poskytnuté na základě uvedeného režimu. Aby mohla být určena přesná částka podpory, která má být navrácena každým jednotlivým příjemcem podle tohoto režimu, musí Itálie vymezit rozsah, v jakém byla podpora poskytnuta na konkrétní projekt, který v době poskytnutí podpory splňoval všechny podmínky nařízení o blokových výjimkách nebo režimu podpor schváleného Komisí. V takovém případě může členský stát uplatnit důležitou zásadu de minimis použitelnou v okamžiku poskytnutí protiprávní a neslučitelné podpory, která je předmětem rozhodnutí o navrácení ve smyslu článku 2 nařízení Rady (ES) č. 994/98 ze dne 7. května 1998 o použití článků 92 a 93 Smlouvy o založení Evropského společenství na určité kategorie horizontální státní podpory (19). Podle uvedené zásady jednotlivá podpora poskytnutá v rámci dotčeného opatření nepředstavuje podporu pro příjemce, kteří v okamžiku poskytnutí splňují podmínky stanovené platným nařízením de minimis (nařízení (ES) č. 1535/2007).
VI.4 Posouzení připomínek zúčastněných stran k dalším řízením
(55)
Pokud jde o připomínky formulované první zúčastněnou stranou (viz bod 22), Komise zdůrazňuje, že při odkladu platby podle článku 40a zákona č. 122/2010 týkající se splátky, která má být uhrazena v rámci doplňkového splátkového programu zavedeného zákonem č. 33/2009, se nepoužije řízení, které je předmětem tohoto rozhodnutí, neboť toto řízení se netýká doplňkového splátkového programu zavedeného rozhodnutím 2003/530/ES.
(56)
Pokud jde o připomínky předložené dalšími dvěma zúčastněnými stranami týkající se vládního dekretu č. 16/2012 (body 24 a 26), Komise zkoumá jejich obsah, ale považuje za nezbytné k nim přistupovat samostatně z důvodů administrativní efektivity souvisejících, mimo jiné, se skutečností, že spojení obou řízení prostřednictvím rozšíření řízení a uplatnění všech souvisejících administrativních formálních náležitostí by značně zpozdilo uzavření řízení, které je předmětem tohoto rozhodnutí.
VII. ZÁVĚR
(57)
Komise konstatuje, že Itálie provedla dotčené posunutí platby protiprávně, čímž se protiprávními staly i s tím související podpora (viz bod 13 druhá odrážka) a nový režim podpory daný porušením rozhodnutí 2003/530/ES (viz bod 13 třetí odrážka). Výše uvedená analýza prokazuje, že žádnou z těchto podpor nelze prohlásit za slučitelnou s vnitřním trhem, neboť italské orgány neposkytly důkazy slučitelnosti podle pravidel hospodářské soutěže použitelných v odvětví zemědělství (viz body 43 až 45) (italské orgány pouze tvrdily, že posunutí platby musí být uvažováno samostatně, tj. bez přihlédnutí k jeho dopadu na rozhodnutí 2003/530/ES, a lze jej považovat za režim de minimis). Komise tedy nemůže vyvrátit pochybnosti vyjádřené již při zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy.
(58)
Neslučitelné podpory se souvisejícími úroky musí být navráceny příslušnými příjemci, tj. těmi, kdo skutečně využili posunutí dotčené platby,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Posunutí platby splátky dávek na mléko splatné ke dni 31. prosince 2010 doplněné jako odstavec 12k do článku 1 vládního dekretu č. 225 ze dne 29. prosince 2010 zákonem č. 10/2011 a protiprávně uplatněné Itálií v rozporu s čl. 108 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie představuje státní podporu neslučitelnou s vnitřním trhem.
2. Podpora vyplývající z nedodržení podmínek stanovených v rozhodnutí 2003/530/ES daná posunutím platby podle článku 1, kterou Itálie uplatnila protiprávně v rozporu s čl. 108 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie, je neslučitelná s vnitřním trhem.
Článek 2
1. Itálie je povinna zajistit navrácení neslučitelných podpor podle čl. 1 odst. 1 a 2 od příslušných příjemců, kteří využili posunutí platby podle čl. 1 odst. 1.
2. Částky, které mají být navráceny, jsou úročeny za období od data, kdy byly dány příjemcům k dispozici, do data jejich skutečného navrácení.
3. Úroky se vypočtou jako složený úrok v souladu s kapitolou V nařízení (ES) č. 794/2004.
4. Navrácení, které se týká pouze těch, kdo skutečně využili posunutí platby podle článku 1, a jimž se tedy dostalo podpory podle článku 2, musí zahrnovat tyto prvky:
a)
úroky spojené s posunutím platby splátky dávky, která byla splatná ke dni 31. prosince 2010, zvýšené o úroky z prodlení vzniklé do data skutečného navrácení;
b)
vzniklé úroky z ročních splátek, které byly splatné ke dni 31. prosince 2004, 2005, 2006, 2007, 2008 a 2009 (jistina těchto ročních splátek byla uhrazena předtím, než posunutí platby vedlo k porušení rozhodnutí Rady), zvýšené o úroky z prodlení vzniklé do data skutečného navrácení;
c)
vzniklé úroky z ročních splátek, které byly splatné ke dni 31. prosince 2011 a 2012 (žádná informace neprokazuje, že jistina nebyla ve lhůtě splatnosti uhrazena), zvýšené o úroky z prodlení vzniklé do data skutečného navrácení;
d)
jistina a úroky spojené s ročními splátkami, které jsou splatné ke dni 31. prosince 2013, 2014, 2015, 2016 a 2017, což je poslední datum splátkového kalendáře zavedeného rozhodnutím Rady.
5. Jednotlivé podpory poskytnuté v rámci režimu podle článku 1 nepředstavují státní podpory, pokud v okamžiku jejich poskytnutí splňují podmínky stanovené nařízením přijatým podle článku 2 nařízení (ES) č. 994/98 platného v okamžiku poskytnutí podpor.
Článek 3
1. Navrácení podpor uvedené v článku 1 se provede s okamžitým účinkem.
2. Itálie zajistí, aby toto rozhodnutí bylo provedeno do čtyř měsíců ode dne jeho oznámení.
Článek 4
1. Do dvou měsíců od oznámení tohoto rozhodnutí poskytne Itálie Komisi tyto informace:
a)
seznam příjemců, kteří obdrželi podpory v rámci režimů podpor podle článku 1, a celkovou částku podpor obdržených každým z nich v rámci daného režimu;
b)
celkovou částku (jistina a úroky), kterou musí navrátit každý z příjemců, jenž obdržel podpory, na které se nevztahuje pravidlo de minimis;
c)
podrobný popis již přijatých a plánovaných opatření pro splnění tohoto rozhodnutí;
d)
doklady prokazující, že příjemcům již bylo nařízeno podporu vrátit.
2. Itálie bude Komisi informovat o vývoji vnitrostátních opatření přijatých s cílem provést toto rozhodnutí až do úplného navrácení podpor poskytnutých v rámci režimů uvedených v článku 1. Na žádost Komise Itálie neprodleně předloží informace o již přijatých a plánovaných opatřeních pro splnění tohoto rozhodnutí. Rovněž poskytne podrobné informace o částkách podpory a úroků, které již příjemci navrátili.
Článek 5
Toto rozhodnutí je určeno Italské republice.
V Bruselu dne 17. července 2013.
DECYZJA KOMISJI
z dnia 17 lipca 2013 r.
w sprawie pomocy państwa SA.33726 (11/C) [ex SA.33726 (11/NN)] - przyznanej przez Włochy (odroczenie uiszczenia opłaty wyrównawczej od mleka we Włoszech)
(notyfikowana jako dokument nr C(2013) 4046)
(Jedynie tekst w języku włoskim jest autentyczny)
(2013/665/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z przywołanym artykułem i uwzględniając otrzymane odpowiedzi,
a także mając na uwadze, co następuje:
I. PROCEDURA
(1)
Po otrzymaniu informacji o wejściu w życie, w dniu 27 lutego 2011 r., ustawy przekształcającej ustawę z mocą dekretu nr 225 z dnia 29 grudnia 2010 r. w ustawę, na której mocy przyznaje się odroczenie spłaty raty opłat wyrównawczych od mleka, dokonywanych przez włoskich producentów mleka w ramach programu płatności ratalnych, zatwierdzonego na mocy decyzji Rady 2003/530/WE z dnia 16 lipca 2003 r. w sprawie zgodności ze wspólnym rynkiem pomocy, którą Republika Włoska zamierza przyznać krajowym producentom mleka (1), (2), Komisja zwróciła się do władz włoskich - w piśmie z dnia 17 marca 2011 r. - o przekazanie dalszych informacji w przedmiotowej sprawie.
(2)
Władze włoskie przesłały Komisji te dodatkowe informacje w piśmie z dnia 24 czerwca 2011 r. zarejestrowanym w dniu 29 czerwca 2011 r.
(3)
Po przeanalizowaniu informacji dostarczonych przez władze włoskie oraz biorąc pod uwagę to, że odroczenie płatności, o których mowa, odbyło się bez uprzedzenia Komisji lub uzyskania jej zgody, w faksie z dnia 14 października 2011 r. służby Komisji poinformowały władze włoskie o wszczęciu sprawy dotyczącej niezgłoszonej pomocy, zarejestrowanej pod numerem SA.33726 (2011/NN).
(4)
Pismem z dnia 11 stycznia 2012 r. Komisja poinformowała Włochy o swojej decyzji o wszczęciu postępowania przewidzianego w art. 108 ust. 2 Traktatu w odniesieniu do wspomnianego odroczenia i programu płatności ratalnych zatwierdzonego na mocy decyzji 2003/530/WE zmienionej poprzez włączenie odroczenia, które stanowi nową pomoc (SA.33726 (11/C)), oraz zwróciła się do władz włoskich o przedstawienie w ciągu jednego miesiąca uwag dotyczących wszczęcia postępowania.
(5)
Decyzja Komisji w sprawie wszczęcia procedury została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (3). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag dotyczących przedmiotowej pomocy.
(6)
Komisja otrzymała odnośne uwagi od zainteresowanych stron. Przekazała je Włochom w celu umożliwienia im odniesienia się do nich.
(7)
W e-mailu z dnia 13 lutego 2012 r. Stałe Przedstawicielstwo Włoch przy Unii Europejskiej przesłało Komisji pismo, w którym władze włoskie wystąpiły o przedłużenie terminu przedstawiania uwag dotyczących wszczęcia postępowania. W faksie z dnia 21 lutego 2012 r. Komisja udzieliła żądanego przedłużenia terminu.
(8)
W e-mailach z dni 26 kwietnia 2012 r. i 27 kwietnia 2012 r. Stałe Przedstawicielstwo Włoch przy Unii Europejskiej przekazało Komisji odpowiedź władz włoskich dotyczącą wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 108 ust. 2 Traktatu.
(9)
Władze włoskie nie odniosły się do uwag przedstawionych przez zainteresowane strony.
II. OPIS
(10)
Zgodnie z art. 1 decyzji 2003/530/WE:
„Pomoc, jaką Republika Włoska zamierza przyznać producentom mleka poprzez dokonanie płatności na rzecz Wspólnoty kwoty należnej od producentów mleka z tytułu opłaty wyrównawczej w sektorze mleka i przetworów mlecznych za okresy od 1995/1996 do 2001/2002 i umożliwienie tym producentom spłacenie należności w formie odroczonej płatności rozłożonej na kilka lat bez odsetek, w drodze wyjątku uznaje się za zgodną ze wspólnym rynkiem pod warunkiem, że:
-
spłata będzie w pełni zrealizowana w równych rocznych ratach oraz
-
okres spłaty nie będzie dłuższy niż 14 lat, począwszy od dnia 1 stycznia 2004 r.”.
(11)
Na mocy ustawy nr 10/2011 włączono do art. 1 ustawy z mocą dekretu nr 225 z dnia 29 grudnia 2010 r. ustęp 12k, który przewiduje odroczenie do dnia 30 czerwca 2011 r. spłaty rat opłaty wyrównawczej od mleka, należnej do dnia 31 grudnia 2010 r. Koszt tego odroczenia został zapisany do ogólnej puli środków finansowych wynoszącej 5 mln EUR i obejmującej różne cele.
(12)
W piśmie z dnia 24 czerwca 2011 r. władze włoskie wyjaśniły, że ekwiwalent dotacji tego środka zostałby zapisany do puli na pomoc de minimis dla Włoch, przewidzianą w rozporządzeniu (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE (4) w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (5).
III. UZASADNIENIE WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA
(13)
Komisja podjęła decyzję o wszczęciu postępowania przewidzianego w art. 108 ust. 2 Traktatu z następujących względów:
-
władze włoskie wyraziły zamiar zapisania ekwiwalentu dotacji w odniesieniu do odroczenia płatności, o których mowa, do systemu „de minimis” przewidzianego w rozporządzeniu (WE) nr 1535/2007; jednak chodzi nie tylko o wątpliwości prawne dotyczące stosowania tego rozporządzenia, biorąc pod uwagę to, że władze włoskie nie dostarczyły żadnych informacji na temat tego, czy indywidualne i krajowe pułapy pomocy określone w tym rozporządzeniu zostały zachowane, lecz także o to, że samo rozporządzenie zakazuje przyznania pomocy de minimis, jeśli zwiększa ona kwotę pomocy państwa powyżej dopuszczalnego poziomu. Ponieważ pomoc zatwierdzona przez Komisję stanowiła maksymalną kwotę pomocy, jaką Włochy mogły przyznać swoim producentom mleka, dodanie ekwiwalentu dotacji związanej z odroczeniem płatności do systemu de minimis oznacza przekroczenie maksymalnej pomocy zatwierdzonej przez Radę;
-
w rezultacie wynika z tego, że Komisja nie mogła wykluczyć możliwości przedmiotowego odroczenia obejmującego element pomocy (ze względu na równoważność z ekwiwalentem nieoprocentowanej pożyczki, dalej zwanej „pomocą powiązaną”); żadna z informacji przekazanych przez władze włoskie nie mogła uzasadnić tej sytuacji w świetle przepisów mających zastosowanie do pomocy państwa w sektorze rolnym (Wytyczne Wspólnoty w sprawie pomocy państwa w sektorze rolnym i leśnym na lata 2007-2013) (6);
-
odroczenie stanowi naruszenie decyzji 2003/530/WE (gdyż jeden z określonych w niej warunków - tj. równe roczne raty - nie jest spełniony). Oznacza to, że cały system rozłożonych płatności staje się nowym systemem pomocy dla tych, którzy już z niego skorzystali (gdyż przekracza ramy określone w decyzji 2003/530/WE); takiej sytuacji zdaje się nie dopuszczać żaden przepis określony w wyżej wspomnianych wytycznych.
IV. UWAGI PRZEDSTAWIONE PRZEZ WŁADZE WŁOSKIE W SPRAWIE WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA
(14)
W piśmie przesłanym pocztą elektroniczną w dniu 26 kwietnia 2012 r. władze włoskie poinformowały najpierw o stosowaniu systemu rozłożenia na raty opłat wyrównawczych od mleka, zatwierdzonego na mocy decyzji Rady 2003/530/WE, wyjaśniając, że systemem tym było objętych 11 271 beneficjentów. 9 965 beneficjentów (tj. 88,41% łącznej liczby) opłaciło swoje raty tych opłat terminowo do dnia 31 grudnia 2010 r.1 291 beneficjentów skorzystało z odroczonego terminu płatności, a 15 beneficjentów nie uiściło żadnych opłat, co skutkowało ich wykluczeniem z programu.
(15)
Władze włoskie wyjaśniły następnie, że aby obliczyć ekwiwalent dotacji pomocy otrzymanej przez beneficjentów odroczenia, uwzględniono odsetki za okres od dnia 1 stycznia 2011 do dnia faktycznej spłaty rat, które podlegały odroczeniu, z zastosowaniem trzymiesięcznej stopy Euribor z dnia 1 października 2010 r. podwyższonej o 100 punktów bazowych (1,942%). Wyniki tych obliczeń wykazały ekwiwalent dotacji związanej z odroczeniem wynoszący pomiędzy 0,08 EUR i 694,19 EUR, a także to, że 1 187 z 1 291 beneficjentów odroczenia uzyskało pomoc nieprzekraczającą 100,00 EUR. Władze są zdania, że liczby te wskazują, że odroczenie płatności na mocy ustawy nr 10/2011 nie zakłóciło płynnego funkcjonowania programu płatności ratalnych, który nadal jest zgodny z przepisami decyzji 2003/530/WE, o czym świadczy to, że tylko 11,45% producentów uczestniczących w tym programie skorzystało z odroczenia.
(16)
Z wyżej wymienionych powodów władze włoskie potwierdzają, o czym poinformowały w piśmie z dnia 24 czerwca 2011 r. (zob. motyw 13 powyżej), że odroczenie przyznane w odniesieniu do płatności stanowi pomoc de minimis. Ponadto wskazują, że ustaliły, iż indywidualny pułap, o którym mowa w art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1535/2007, został w pełni zachowany, tak samo jak pułap wynoszący 320 505 000 EUR na okres trzech lat budżetowych, określony dla Włoch na podstawie tego samego rozporządzenia, oraz że ekwiwalent dotacji odnoszący się do odroczenia płatności wyniósł łącznie 50 877,41 EUR. Na koniec władze włoskie poinformowały, że są na etapie sprawdzania, czy pułapy te zostały zachowane, biorąc pod uwagę inne programy pomocy de minimis udzielonej w latach 2009, 2010 i 2011.
(17)
Jeśli chodzi o stanowisko Komisji, zgodnie z którym pomoc zatwierdzoną na mocy decyzji 2003/530/WE należało uznać, zważywszy na jej formę i wyjątkowy charakter, za jednorazową pomoc maksymalną, której nie można łączyć z żadną inną formą środka, władze włoskie podkreśliły przede wszystkim, że przedmiotowa decyzja uznaje istnienie wyjątkowych okoliczności, które skłoniły Radę do uznania pomocy za zgodną z art. 107 Traktatu, pod warunkiem spełnienia określonych warunków. Podkreśliły również to, że przeprowadzone kontrole wykazały zgodność programu płatności ratalnych z przepisami decyzji 2003/530/WE, mając na uwadze na to, że wszyscy producenci opłacili siódmą ratę, za wyjątkiem 15 producentów, którzy już wcześniej zostali wykluczeni z programu. Ich zdaniem wyjątkowy charakter okoliczności prowadzących do przyjęcia decyzji 2003/530/WE sam w sobie nie uniemożliwia odbiorcom pomocy zatwierdzonej przez Radę uzyskania dostępu do innych korzyści. Traktat odnosi się wyłącznie do wyżej wspomnianych wyjątkowych okoliczności, nie ograniczając przy tym w żaden sposób charakteru zatwierdzonej pomocy ani szczegółowych zasad jej wdrażania; po prostu stanowi, że odstępstwo od art. 107 i regulacji określonych w art. 109 Traktatu zależy od przyjęcia jednomyślnej decyzji w Radzie. W tym konkretnym przypadku wyjątkowy charakter, który doprowadził do przyjęcia decyzji 2003/530/WE, został w pełni odzwierciedlony w sposobie przyjęcia przedmiotowej decyzji, mianowicie na zasadzie jednomyślności, oraz odnosi się do okoliczności wymagających przyjęcia pomocy, a nie do samej pomocy.
(18)
Władze włoskie stwierdziły ponadto, że odroczenie płatności stanowi pomoc de minimis i że w związku z tym powinno się je uznać za odrębny środek, biorąc pod uwagę niski wskaźnik wykorzystania pomocy przez producentów, niską wartość przedmiotowych kwot oraz brak zmian programu płatności ratalnych, którego struktura pozostała taka sama zarówno w odniesieniu do łącznej liczby rat, jak i terminów wymagalności.
(19)
Na koniec władze włoskie jeszcze raz oświadczyły, że zgodnie z włoskim dekretem ministerialnym z dnia 30 lipca 2003 r. wdrażającym decyzję Rady uczestnicy programu płatności ratalnych są zobowiązani do zaniechania wszelkich działań prawnych dotyczących należnych opłat i że dłużnicy, którzy nie dokonali płatności, zostają wykluczeni z programu. Władze włoskie utrzymują, że warunek ten obejmowałoby uruchomienie procedur odzyskiwania należności, co doprowadziłoby do tego, że producenci składaliby nowe odwołania. Uzasadnione jest zatem uniknięcie sporów prawnych dotyczących zwrotu bardzo niskich kwot rozstrzyganych w drodze postępowań, których koszt przekracza kwoty do odzyskania. W tym kontekście władze włoskie powołują się na art. 32 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (7), zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zdecydować o niekontynuowaniu windykacji, gdy łączna kwota poniesionych i przewidywanych kosztów windykacji przewyższa kwotę do odzyskania. Według nich przepis ten powinien być stosowany do przedmiotowej sprawy przez analogię. W każdym razie podobne przepisy są również zawarte w art. 25 ust. 4 ustawy nr 289/2002 (ustawa finansowa z 2003 r.), zgodnie z którego przepisami kwotę 12 EUR uważa się za niską kwotę, która nie podlega zwrotowi. Spośród beneficjentów odroczenia 559 z nich otrzymało pomoc nieprzekraczającą 12 EUR.
(20)
W piśmie przesłanym drogą e-mailową w dniu 26 kwietnia 2012 r. władze włoskie przekazały wykaz beneficjentów odroczenia oraz kwotę pomocy, jaką każdy z nich otrzymał.
V. UWAGI PRZEDSTAWIONE PRZEZ ZAINTERESOWANE STRONY W SPRAWIE WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA
(21)
W dniu 7 marca 2012 r. Komisja otrzymała od strony trzeciej uwagi dotyczące wszczęcia postępowania.
(22)
Zainteresowana strona zasadniczo chciała się dowiedzieć, dlaczego Komisja ograniczyła wszczęcie postępowania do odroczenia płatności, o którym mowa w ustawie nr 10/2011, i nie rozszerzyła go do zakresu przepisów art. 40a ustawy nr 122/2010, które przewidują odroczenie płatności rat opłacanych w ramach dodatkowego programu płatności ratalnych określonego na mocy ustawy nr 33/2009, oraz zwróciła się do Komisji o odpowiednie rozszerzenie zakresu przedmiotowego postępowania. W tym względzie zainteresowana strona wskazała, że skarga dotycząca przepisów art. 40a ustawy nr 122/2010 została już przekazana Komisji i że Komisja zamknęła daną sprawę.
(23)
W dniu 10 marca 2012 r. Komisja otrzymała uwagi dotyczące wszczęcia postępowania od drugiej zainteresowanej strony.
(24)
Zainteresowana strona zwróciła Komisji uwagę na przepisy art. 1 ust. 4 dekretu z mocą ustawy nr 16/2012, na mocy których firmy mające trudności finansowe są uprawnione do zapłaty należnych kwot w regularnych ratach. Ponadto zwróciła się do Komisji o interwencję, wskazując, że środki te nie były zgodne z jednolitym rynkiem.
(25)
W dniu 14 marca 2012 r. Komisja otrzymała uwagi dotyczące wszczęcia postępowania od kolejnej zainteresowanej strony.
(26)
W tych uwagach zainteresowana strona również odniosła się do dekretu z mocą ustawy nr 16/2012, podkreślając wynikające z niego różnice w traktowaniu rolników oraz poprawność danych wykorzystywanych przez AGEA (Agenzia per le Erogazioni in Agricoltura - włoska agencja płatnicza) do obliczania dodatkowej opłaty.
VI. OCENA
VI.1. Obecność pomocy
(27)
Zgodnie z art. 107 ust. 1 Traktatu wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z funkcjonowaniem rynku wewnętrznego w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi.
(28)
Przedmiotowy środek, a mianowicie pomoc związana z odroczeniem płatności (udzielenie nieoprocentowanej pożyczki, zob. motyw 13, tiret drugie powyżej), lecz także nowa pomoc wynikająca z naruszenia decyzji 2003/530/WE (nieopłacone odsetki od już wpłaconych rocznych rat oraz kapitał i odsetki, które nie zostały jeszcze opłacone w odniesieniu do pozostałych lat aż do upływu terminu spłaty rat, tj. do dnia 31 grudnia 2017 r.) (nowa pomoc, zob. motyw 13, tiret trzecie) podlegają następującej definicji:
(29)
Przedmiotowy środek stanowi działanie państwa, ponieważ wynika z prawa krajowego; jest on finansowany ze środków publicznych w tym sensie, że państwo włoskie, przyznając odroczenie płatności rocznej raty, przewidziane w decyzji 2003/530/WE, oraz tworząc w ten sposób nową pomoc, pozbawiło siebie możliwości otrzymywania przez określony czas pewnej sumy pieniędzy, którą można by przeznaczyć na inne cele.
(30)
Sytuacja ta sprzyja niektórym przedsiębiorstwom, w szczególności gospodarstwom rolnym zajmującym się produkcją mleka.
(31)
Może mieć ona również wpływ na wymianę handlową, biorąc pod uwagę pozycję Włoch na rynku (8).
(32)
Jednocześnie może zakłócić konkurencję, ponieważ przedsiębiorstwom będącym jej beneficjentami przyniósł de facto korzyść (za odroczenie nie nalicza się odsetek i w związku z tym jest ono równoważne nieoprocentowanej pożyczce), której nie można by uzyskać w normalnych warunkach rynkowych i która postawiła te przedsiębiorstwa w korzystniejszej sytuacji konkurencyjnej w porównaniu z przedsiębiorstwami, które nie uzyskały takiej korzyści (9).
(33)
Jednak w świetle dodatkowych informacji dostarczonych przez władze włoskie w odpowiedzi na wszczęcie postępowania przewidzianego w art. 108 ust. 2 Traktatu należy ustalić, czy przedmiotowy środek można uznać za pomoc de minimis zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1535/2007 i w związku z tym nie uznawać go za pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu.
(34)
W piśmie przesłanym e-mailem w dniu 26 kwietnia 2012 r. władze włoskie wyjaśniły, że odsetki związane z odroczeniem płatności wyniosły między 0,08 a 649,19 EUR. Stwierdziły ponadto, że przeprowadzone kontrole wykazały, że pułap określony dla Włoch na okres trzech lat budżetowych nie został przekroczony, lecz że musiałyby jeszcze zweryfikować, czy w przypadku połączenia pomocy de minimis w latach budżetowych 2009, 2010 i 2011 nadal istniałoby ryzyko przekroczenia indywidualnego pułapu.
(35)
Komisja może z pewnością stwierdzić, że kwota odsetek odnosząca się do odroczenia, rozpatrywana osobno, nie przekracza kwoty 7 500 EUR przewidzianej w art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1535/2007. Komisja zauważa ponadto, że łączna kwota pomocy przyznanej w drodze odroczenia, tj. 50 877,41 EUR, nie doprowadziła do przekroczenia pułapu 320 505 000 EUR przewidzianego dla Włoch w załączniku do przedmiotowego rozporządzenia. Jednak Komisja nie dysponuje żadnymi nowymi informacjami, które wskazywałyby na to, że indywidualny pułap wynoszący 7 500 EUR nie został przekroczony w żadnym przypadku, również biorąc pod uwagę wszelką pomoc de minimis otrzymaną przez tego samego beneficjenta w ciągu trzech lat budżetowych, ponieważ do dnia 26 kwietnia 2012 r. Komisja nie otrzymała od władz włoskich zaangażowanych w odnośne kontrole żadnych informacji. W związku z tym Komisja nie może stwierdzić, że indywidualny pułap pomocy został zachowany we wszystkich przypadkach, w szczególności z uwagi na to, że Komisja musi również uwzględnić nową pomoc wynikającą z naruszenia decyzji 2003/530/WE. Co więcej, Komisja musi zbadać przedmiotowy środek w całości (tj. pomoc związaną z przyznaniem odroczenia, przyznanie ekwiwalentu nieoprocentowanej pożyczki oraz nową pomoc wynikającą z naruszenia decyzji 2003/530/WE): z tego odroczenia skorzystało wielu beneficjentów (ponad 1 250) i kwota pomocy obejmuje również część głównej sumy (tj. sumy odpowiadającej rocznym ratom płatnym do dnia 31 grudnia w latach 2013, 2014, 2015, 2016 i 2017) oraz odsetki, które znacznie przekraczają odsetki związane z odroczeniem płatności, uwzględnionym przez władze włoskie w celu poparcia swojej argumentacji.
(36)
Zgodnie z art. 3 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 1535/2007 „pomocy de minimis nie należy łączyć z inną pomocą państwa dotyczącą tych samych wydatków kwalifikowalnych, w przypadku gdyby taka kumulacja miała skutkować przekroczeniem poziomu ustalonego przepisami wspólnotowymi dla specyficznych uwarunkowań każdego przypadku”.
(37)
W tym względzie Komisja już wskazała, wszczynając postępowanie przewidziane w art. 108 ust. 2 Traktatu, że odroczenie to było dodatkiem do pomocy zatwierdzonej przez Radę, którą powinno się uznać za maksymalną kwotę możliwą do przyznania w tym kontekście.
(38)
Władze włoskie uważają ponadto, że odroczenie płatności powinno się uznać za odrębny środek, biorąc pod uwagę niski wskaźnik wykorzystania pomocy przez producentów, niską wartość przedmiotowych kwot oraz to, że w żaden sposób nie zmieniono programu płatności ratalnych, którego struktura pozostała taka sama zarówno w odniesieniu do łącznej liczby rat, jak i terminów wymagalności.
(39)
Komisja nie podziela tej opinii. Rzeczywiście jasne jest, że odroczenie płatności jest bezpośrednio związane ze zwrotem, którego spłata ratalna jest szczegółowo określona w decyzji 2003/530/WE. W art. 1 ust. 1 tiret pierwsze tej decyzji wyraźnie stwierdzono, że spłata musi być realizowana w równych rocznych ratach. Nie można więc uważać, że odroczenie w żaden sposób nie jest powiązane z systemem ratalnym określonym w decyzji 2003/530/WE.
(40)
Władze włoskie kwestionują również to, że pomoc zatwierdzona przez Radę jest maksymalną kwotą, jaka może zostać przyznana producentom mleka. Twierdzą one, że w przedmiotowej decyzji uznaje się istnienie wyjątkowych okoliczności prowadzących do zatwierdzenia programu płatności ratalnych, lecz że ten wyjątkowy charakter sam w sobie nie uzasadnia braku możliwości wsparcia beneficjentów w inny sposób, ponieważ Traktat odnosi się wyłącznie do wyjątkowych okoliczności, nie ograniczając przy tym charakteru zatwierdzonej pomocy ani szczegółowych zasad jej wdrażania. W tym konkretnym przypadku wyjątkowy charakter, który doprowadził do przyjęcia decyzji Rady 2003/530/WE, został w pełni odzwierciedlony w sposobie przyjęcia przedmiotowej decyzji, mianowicie na zasadzie jednomyślności, oraz odnosi się do okoliczności wymagających przyjęcia pomocy, a nie do samej pomocy.
(41)
Komisja nie zgadza się z władzami włoskimi. W zasadzie mimo że art. 108 ust. 2 akapit trzeci Traktatu stanowi, że „Rada, stanowiąc jednomyślnie, może zdecydować, że pomoc […] jest uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym […], jeśli wyjątkowe okoliczności uzasadniają taką decyzję”, a motyw 8 preambuły decyzji 2003/530/WE stanowi, że istnieją wyjątkowe okoliczności uzasadniające uznanie pomocy za zgodną ze wspólnym rynkiem, faktem pozostaje, że Rada sama - w sentencji decyzji - ustaliła, że pomoc uznaje się za zgodną z rynkiem wewnętrznym „w drodze wyjątku”, a nie „uwzględniając wyjątkowe okoliczności”. Termin „w drodze wyjątku” wyraźnie wskazuje na wyrażony przez Radę zamiar zwrócenia uwagi na przyznanie pomocy, przypisując jej wyjątkowy charakter pomimo istnienia wyjątkowych okoliczności, o których mowa w motywie 8 preambuły. Chociaż odniesienie się przez władze włoskie do jednomyślności może faktycznie wskazywać na to, że procedura była wyjątkowa, nie kwestionuje ono wyjątkowego charakteru pomocy określonego w przedmiotowej decyzji.
(42)
Biorąc pod uwagę to, że pomoc zatwierdzona przez Radę, zważywszy na jej wyjątkowy charakter, stanowiła maksymalną kwotę możliwą do przyznania w tym kontekście, tj. ekwiwalent pomocy w 100%, dodanie odroczenia płatności wiązałoby się z automatycznym zastosowaniem przepisów art. 3 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 1535/2007, co oznacza, że ekwiwalentu odroczenia nie można uznać za podlegający zakresowi tego rozporządzenia i że w związku z tym stanowi on pomoc państwa. Jego zgodność z rynkiem wewnętrznym należy ocenić w świetle przepisów dotyczących konkurencji obowiązujących w momencie przyznania odroczenia, tak samo jak w odniesieniu do nowej pomocy wynikającej z naruszenia decyzji 2003/530/WE.
VI.2 Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym
(43)
Przepisy dotyczące konkurencji, które miały zastosowanie w momencie przyznania pomocy, są zawarte w wytycznych Wspólnoty w sprawie pomocy państwa w sektorze rolnym i leśnym na lata 2007-2013.
(44)
Stanowisko władz włoskich przedstawione w piśmie przesłanym drogą elektroniczną w dniu 26 kwietnia 2012 r. opierało się na argumencie, że odroczenie płatności powinno się postrzegać jako część programu de minimis. W związku z tym władze włoskie nie dostarczyły żadnego wyjaśnienia zgodności odroczenia płatności i nowej pomocy wykraczającej poza ramy decyzji 2003/530/WE z rynkiem wewnętrznym, w świetle przepisów określonych w wyżej wymienionych wytycznych.
(45)
Komisja nie dysponuje więc żadnymi nowymi informacjami, które pozwoliłby wyjaśnić jej wątpliwości, które wyraziła w momencie wszczynania postępowania przewidzianego w art. 108 ust. 2 Traktatu. Pomoc związana z odroczeniem płatności oraz, w związku z tym, nowa pomoc wynikająca z naruszenia decyzji 2003/530/WE, stanowią jednostronną pomoc, której celem jest wyłącznie poprawa sytuacji finansowej producentów, bez wpływu na rozwój sektora. Tak więc to pomoc operacyjna jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu pkt 15 wyżej wymienionych wytycznych.
VI.3 Odzyskanie kwot
(46)
Zgodnie z Traktatem i orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, jeśli okaże się, że pomoc jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym, Komisja jest uprawniona do podjęcia decyzji o tym, czy dane państwo musi znieść czy zmienić pomoc (10). Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości stanowi również, że celem ciążącego na państwie obowiązku zniesienia pomocy, która według Komisji jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym, jest przywrócenie poprzednio istniejącej sytuacji. W tym kontekście Trybunał oświadczył, że cel ten zostaje osiągnięty w momencie, gdy odbiorca spłaci kwotę mu przyznaną, co spowoduje utratę korzyści uzyskanej nad konkurentami rynkowymi i tym samym przywróci sytuację sprzed przyznania pomocy (11).
(47)
Zgodnie z tą linią orzecznictwa art. 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (12) stanowi, że w przypadku gdy podjęte zostały decyzje negatywne w sprawach pomocy przyznanej bezprawnie, Komisja podejmuje decyzję, by zainteresowane państwo członkowskie podjęło wszelkie konieczne środki w celu odzyskania pomocy od beneficjenta (w przedmiotowej sprawie od wszystkich beneficjentów, którzy skorzystali z odroczenia płatności).
(48)
Włochy są zatem zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu odzyskania od beneficjentów pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym. Zgodnie z pkt 42 zawiadomienia Komisji pt. „Zapewnienie skutecznego wykonania decyzji Komisji nakazujących państwom członkowskim odzyskanie pomocy przyznanej bezprawnie i niezgodnej ze wspólnym rynkiem” (13) Włochy mają cztery miesiące od wejścia w życie niniejszej decyzji na jej wdrożenie. Kwoty do odzyskania są powiększone o odsetki obliczone na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (14).
(49)
Niniejsza decyzja ma zostać wykonana niezwłocznie, w szczególności w odniesieniu do odzyskania całej przyznanej indywidualnej pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym.
(50)
Biorąc pod uwagę bardzo specyficzny kontekst, w którym pomoc została przyznana (pomoc została dodana do programu tworzącego pakiet zatwierdzony przez Radę), oraz konsekwencje przyznania pomocy (naruszenie decyzji 2003/530/WE przez strony, które skorzystały z odroczenia płatności, podczas gdy pomoc została już zatwierdzona, w drodze wyjątku, na mocy decyzji), od stron, które skorzystały z odroczenia płatności, powinno się odzyskać:
a)
odsetki związane z odroczeniem uiszczenia raty opłaty należnej do dnia 31 grudnia 2010 r. oraz wszelkie odsetki za zwłokę narosłe do dnia odzyskania;
b)
należne odsetki od rocznych rat, które należało uiścić do dnia 31 grudnia w latach 2004, 2005, 2006, 2007, 2008 i 2009 (kapitał na te roczne raty został wpłacony przed odroczeniem płatności, które doprowadziło do naruszenia decyzji 2003/530/WE), oraz odsetki za zwłokę narosłe do dnia odzyskania;
c)
należne odsetki od rocznych rat, które należało uiścić do dnia 31 grudnia w latach 2011 i 2012 (z żadnych informacji nie wynika, że kapitał nie został wpłacony w wyznaczonym terminie), oraz odsetki za opóźnione płatności narosłe do dnia odzyskania;
d)
kapitał i odsetki związane z rocznymi ratami, które należy uiścić do dnia 31 grudnia w latach 2013, 2014, 2015, 2016 i 2017, przy czym ostateczną datę harmonogramu spłat ustala się zgodnie z decyzją 2003/530/WE.
(51)
Znaczenie przypisywane przez władze włoskie niskiej wartości kwot do odzyskania oraz ryzyko wnoszenia nowych odwołań do sądów krajowych przez producentów nie zmienia faktu, że pomoc państwa, która nie spełnia warunków skorzystania z odstępstw przewidzianych w art. 107 Traktatu i która w związku z tym jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym, powinna zostać odzyskana od beneficjentów w celu przywrócenia sytuacji konkurencyjnej sprzed udzielenia pomocy. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości faktycznie wskazuje, że zaniechanie bezprawnej pomocy, która została uznana za niezgodną z jednolitym rynkiem, jest logiczną konsekwencją takiej bezprawności, ponieważ wyłącznym celem zwrotu pomocy jest przywrócenie wcześniej istniejącej sytuacji (15). Przywrócenie wcześniej istniejącej sytuacji następuje w momencie zwrotu bezprawnej pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym przez beneficjenta oraz w rezultacie pozbawienia go wcześniej istniejącej przewagi nad konkurentami rynkowymi. W takich przypadkach sytuacja sprzed udzielenia pomocy została więc przywrócona (16).
(52)
Ponadto, jeśli chodzi o niską wartość kwot do odzyskania, władze włoskie wydają się ograniczać zakres zwrotu wyłącznie do odsetek, które należy dodać do rocznej płatności za rok podlegający odroczeniu. Jednak zwrot, który dotyczy wyłącznie podmiotów, które faktycznie skorzystały z odroczenia płatności, musi obejmować całą pomoc zadeklarowaną jako niezgodną, plus wszelkie należne odsetki (zob. motyw 50 powyżej).
(53)
Wreszcie argumentu, że producenci mogą odwoływać się do sądów krajowych, nie można uznać za istotny, ponieważ zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości sama możliwość wystąpienia wewnętrznych trudności, nawet tych nie do pokonania, nie może uzasadniać niespełnienia przez państwo członkowskie jego obowiązków wynikających z prawa Unii (17).
(54)
Włochy mogły jednak zastosować reguły de minimis obowiązujące w sektorze rolnym w odniesieniu do zwrotu indywidualnej pomocy przez beneficjentów, którzy spełnili wszystkie wymogi określone w rozporządzeniu de minimis (rozporządzenie (WE) nr 1535/2007) obowiązującym w momencie przyznania bezprawnej pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym. Zgodnie z pkt 49 zawiadomienia Komisji „Zapewnienie skutecznego wykonania decyzji Komisji nakazujących państwom członkowskim odzyskanie pomocy przyznanej bezprawnie i niezgodnej ze wspólnym rynkiem” (18) w przypadku programów pomocy przyznanej bezprawnie i niezgodnej ze wspólnym rynkiem państwo członkowskie będzie musiało dokładnie przeanalizować każdy indywidualny przypadek przyznania pomocy w ramach danego programu. Aby określić dokładną kwotę pomocy, którą należy odzyskać od każdego beneficjenta w ramach danego programu, Włochy będą musiały określić, w jakim stopniu pomoc została przyznana na konkretny projekt, który w momencie przyznawania pomocy spełniał wszystkie warunki rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych, lub w ramach programu pomocy zatwierdzonego przez Komisję. W takich przypadkach państwo członkowskie może również zastosować odpowiednie kryteria de minimis mające zastosowanie w dniu przyznawania bezprawnie pomocy i pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem, będącej przedmiotem decyzji o odzyskaniu kwot, zgodnie z art. 2 rozporządzenia (WE) nr 994/98 z dnia 7 maja 1998 r. dotyczącego stosowania art. 92 i 93 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską do niektórych kategorii horyzontalnej pomocy państwa (19). Zgodnie z tym kryterium pomoc indywidualna przyznana w ramach tego środka nie stanowi pomocy dla beneficjentów, którzy w momencie jej przyznania spełniali warunki określone w obowiązującym rozporządzeniu de minimis (rozporządzeniu (WE) nr 1535/2007).
VI.4 Ocena uwag przedstawionych przez zainteresowane strony w sprawie innych postępowań
(55)
Jeśli chodzi o uwagi przedstawione przez pierwszą zainteresowaną stronę (motyw 22), Komisja pragnie podkreślić, że odroczenie płatności zgodnie z art. 40a ustawy nr 122/2010 w odniesieniu do jednej raty płatnej w ramach dodatkowego programu płatności ratalnych ustanowionego na mocy ustawy nr 33/2009, nie podlega postępowaniom przewidzianym w przedmiotowej decyzji, ponieważ nie dotyczy ono dodatkowego programu płatności ratalnych ustanowionego na mocy decyzji Rady 2003/530/WE.
(56)
Jeśli chodzi o uwagi przedstawione przez dwie pozostałe zainteresowane strony w sprawie ustawy z mocą dekretu nr 16/2012 (motyw 24 i 26), Komisja obecnie przeprowadza ich analizę. Jest jednak zdania, że należy je przeanalizować oddzielnie ze względu na skuteczność administracyjną, co wynika między innymi z tego, że połączenie dwóch postępowań poprzez ich rozszerzenie oraz zastosowanie wszystkich powiązanych formalności administracyjnych znacznie opóźniłoby zakończenie postępowań przewidzianych w przedmiotowej decyzji.
VII. KONKLUZJA
(57)
Komisja stwierdza, że Włochy bezprawnie wdrożyły odroczenie płatności, o których mowa, co spowodowało również bezprawność pomocy, do której się ono odnosi (zob. motyw 13 tiret drugie powyżej), oraz nowego systemu pomocy wynikającego z naruszenia decyzji 2003/530/WE (zob. motyw 13 tiret trzecie). W rezultacie żadnej pomocy nie można uznać za zgodną z jednolitym rynkiem, ponieważ władze włoskie nie dostarczyły żadnych informacji, które wskazywałyby na taką zgodność na mocy przepisów dotyczących konkurencji obowiązujących w sektorze rolnym (zob. motywy 43-45). (Władze włoskie stwierdziły jedynie, że odroczenie płatności należy rozpatrywać indywidualnie, tj. bez uwzględnienia wpływu na decyzję 2003/530/WE, i że można by je uznać za podlegające zasadzie de minimis). Komisja nie była zatem w stanie rozwiać wątpliwości, które już wyraziła poprzez wszczęcie postępowania przewidzianego w art. 108 ust. 2 Traktatu.
(58)
Pomoc niezgodną z rynkiem wewnętrznym powinno się odzyskać wraz z odsetkami od beneficjentów, innymi słowy od podmiotów, które faktycznie skorzystały z odroczenia płatności, o których mowa,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. Odroczenie uiszczenia opłaty wyrównawczej od mleka należnej do dnia 31 grudnia 2010 r., wprowadzone jako ust. 12k art. 1 ustawy z mocą dekretu nr 225 z dnia 29 grudnia 2010 r. na mocy ustawy nr 10/2011 i stosowane przez Włochy niezgodnie z art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, stanowi pomoc państwa, która jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.
2. Pomoc wynikająca z niespełnienia warunków określonych w decyzji 2003/530/WE, ustanowiona poprzez odroczenie płatności, o którym mowa w art. 1, i stosowana przez Włochy niezgodnie z art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.
Artykuł 2
1. Włochy są zobowiązane do odzyskania od beneficjentów odroczenia, o którym mowa w art. 1 ust. 1, pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym, o której mowa w art. 1 ust. 1 i 2.
2. Kwoty do odzyskania obejmują odsetki naliczone od dnia, w którym kwoty te zostały przekazane do dyspozycji beneficjentów, do czasu ich odzyskania.
3. Odsetki są naliczane narastająco zgodnie z rozdziałem V rozporządzenia (WE) nr 794/2004.
4. Odzyskanie, które dotyczy wyłącznie tych stron, które faktycznie skorzystały z odroczenia płatności, o którym mowa w art. 1, i które w związku z tym skorzystały z pomocy, o której mowa w art. 2, stosuje się do:
a)
odsetek związanych z odroczeniem uiszczenia raty opłaty należnej do dnia 31 grudnia 2010 r. oraz wszelkich odsetek za zwłokę narosłych do dnia odzyskania;
b)
należnych odsetek od rocznych rat, które należało uiścić do dnia 31 grudnia w latach 2004, 2005, 2006, 2007, 2008 i 2009 (kapitał na te roczne raty został wpłacony przed odroczeniem płatności, które doprowadziło do naruszenia decyzji Rady), oraz odsetek za zwłokę narosłych do dnia odzyskania;
c)
należnych odsetek od rocznych rat, które należało uiścić do dnia 31 grudnia w latach 2011 i 2012 (z żadnych informacji nie wynika, że kapitał nie został wpłacony w wyznaczonym terminie), oraz odsetek za opóźnione płatności narosłe do dnia odzyskania;
d)
kapitału i odsetek związanych z rocznymi ratami, które należy uiścić do dnia 31 grudnia w latach 2013, 2014, 2015, 2016 i 2017, przy czym ostateczną datę harmonogramu spłat ustala się zgodnie z decyzją Rady.
5. Pomoc indywidualna przyznana w ramach programu, o którym mowa w art. 1, nie stanowi pomocy, jeżeli w momencie przyznania pomocy była ona zgodna z warunkami określonymi w rozporządzeniu przyjętym na mocy art. 2 rozporządzenia (WE) nr 994/98 mającego zastosowanie w momencie przyznania pomocy.
Artykuł 3
1. Odzyskanie pomocy, o której mowa w art. 1, odbywa się w sposób natychmiastowy i skuteczny.
2. Włochy zapewniają wykonanie niniejszej decyzji w ciągu czterech miesięcy od daty jej notyfikacji.
Artykuł 4
1. W ciągu dwóch miesięcy od daty notyfikacji niniejszej decyzji Włochy dostarczają Komisji następujące informacje:
a)
wykaz beneficjentów, którzy otrzymali pomoc w ramach programów, o których mowa w art. 1, oraz całkowitą kwotę otrzymaną przez każdego z nich w ramach przedmiotowego programu;
b)
całkowitą kwotę (część kapitałową i odsetki) do odzyskania od każdego beneficjenta w przypadku pomocy, której nie można objąć zasadą de minimis;
c)
szczegółowy opis środków już podjętych i zaplanowanych w celu wykonania niniejszej decyzji;
d)
dokumenty potwierdzające, że beneficjenci zostali zobowiązani do zwrotu pomocy.
2. Włochy informują Komisję o postępie w stosowaniu środków krajowych służących wykonaniu niniejszej decyzji aż do chwili całkowitego odzyskania pomocy przyznanej w ramach programów, o których mowa w art. 1. Na wniosek Komisji Włochy bezzwłocznie przekazują jej informacje na temat środków już podjętych oraz zaplanowanych w celu wykonania niniejszej decyzji. Dostarczają także szczegółowe informacje dotyczące kwot pomocy i odsetek dotychczas zwróconych przez beneficjentów.
Artykuł 5
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Włoskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 17 lipca 2013 r.