SMĚRNICE EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY 2014/50/EU
ze dne 16. dubna 2014
o minimálních požadavcích na podporu mobility pracovníků mezi členskými státy zlepšením nabývání a zachování doplňkových důchodových práv
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 46 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Volný pohyb osob je jednou ze základních svobod Unie. Článek 46 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) stanoví, že Evropský parlament a Rada přijímají řádným legislativním postupem po konzultaci s Evropským hospodářským a sociálním výborem prostřednictvím směrnic opatření potřebná k zavedení volného pohybu pracovníků tak, jak je stanoven v článku 45 Smlouvy o fungování EU. Podle článku 45 Smlouvy o fungování EU volný pohyb pracovníků zahrnuje mimo jiné právo ucházet se o nabízená pracovní místa a pohybovat se za tím účelem volně na území členských států. Tato směrnice se zaměřuje na podporu mobility pracovníků tím, že odstraňuje překážky této mobility vytvářené některými pravidly doplňkových důchodových systémů vázaných na pracovní poměr.
(2)
Sociální ochrana pracovníků v oblasti důchodů je zajištěna zákonnými systémy sociálního zabezpečení v kombinaci s doplňkovými důchodovými systémy vázanými na pracovní smlouvu, které jsou v mnoha členských státech stále rozšířenější.
(3)
Pokud jde o výběr nejvhodnějších opatření k dosažení cíle článku 46 Smlouvy o fungování EU, Evropský parlament a Rada mají široký prostor pro uvážení. Koordinační systém stanovený v nařízení Rady (EHS) č. 1408/71 (3) a v nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 883/2004 (4), a zejména pravidla použitelná pro sčítání, se netýkají doplňkových důchodových systémů, s výjimkou systémů definovaných uvedenými nařízeními jako právní předpisy nebo jichž se týká prohlášení učiněné za tímto účelem členským státem v souladu s uvedenými nařízeními.
(4)
Směrnice Rady 98/49/ES (5) představuje první zvláštní opatření pro zlepšení výkonu práva volného pohybu pracovníků v oblasti doplňkových důchodových systémů.
(5)
Cílem této směrnice je dále usnadnit mobilitu pracovníků mezi členskými státy zlepšením nabývání a zachování doplňkových důchodových práv účastníků těchto doplňkových důchodových systémů.
(6)
Tato směrnice se nepoužije pro nabývání a zachování doplňkových důchodových práv pracovníků, kteří se pohybují v rámci jednoho členského státu. Členské státy mohou zvážit, zda prostřednictvím svých vnitrostátních pravomocí rozšíří pravidla použitelná podle této směrnice na účastníky systému, kteří změní zaměstnání v rámci jednoho členského státu.
(7)
Členský stát může požadovat, aby pracovníci odcházející do jiného členského státu o této skutečnosti vyrozuměli svůj doplňkový důchodový systém.
(8)
Je třeba vzít v úvahu povahu a specifické vlastnosti doplňkových důchodových systémů a jejich odlišnost v rámci členských států a mezi nimi. Zřízení nových systémů, udržitelnost stávajících systémů a očekávání a práva účastníků současných důchodových systémů by měly být odpovídajícím způsobem chráněny. Tato směrnice by zejména měla respektovat úlohu sociálních partnerů v navrhování a provádění doplňkových důchodových systémů.
(9)
Tato směrnice nezpochybňuje právo členských států na uspořádání svých vlastních důchodových systémů. Členské státy plně odpovídají za uspořádání těchto systémů a při provádění této směrnice do vnitrostátního práva nejsou povinny zavést právní předpisy, které stanoví zřízení doplňkových důchodových systémů.
(10)
Tato směrnice neomezuje autonomii sociálních partnerů v případech, kdy nesou odpovědnost za zřizování a správu důchodových systémů, pokud mohou zajistit dosažení výsledků stanovených touto směrnicí.
(11)
Tato směrnice by se měla vztahovat na všechny doplňkové důchodové systémy zřízené podle vnitrostátních právních předpisů a postupů, které pracovníkům nabízejí doplňkové důchody, jako jsou smlouvy o skupinovém pojištění, průběžně financované systémy dohodnuté v jednom nebo několika odvětvích nebo oblastech podnikání, fondové systémy nebo důchodová práva zaručená rezervami zaměstnavatele nebo jakékoliv kolektivní nebo jiné srovnatelné pojištění.
(12)
Tato směrnice by se neměla vztahovat na doplňkové důchodové systémy nebo popřípadě dílčí části těchto systémů, které byly uzavřeny za účelem toho, aby nemohli být přijímáni žádní noví účastníci, jelikož zavedení nových pravidel by mohlo pro takové systémy představovat neopodstatněné zatížení.
(13)
Tato směrnice by se neměla týkat systémů pro ochranu před platební neschopností nebo systémů náhrady škody, které nejsou součástí doplňkových důchodových systémů vázaných na pracovní poměr a jejichž cílem je ochrana důchodových práv zaměstnance v případě platební neschopnosti podniku nebo důchodového systému. Tato směrnice by se obdobně neměla dotýkat vnitrostátních důchodových rezervních fondů.
(14)
Tato směrnice by se měla vztahovat pouze na doplňkové důchodové systémy, v nichž nároky vznikají v důsledku pracovního poměru a jsou spojeny s dosažením důchodového věku či splněním jiných požadavků, jak stanoví tento systém nebo vnitrostátní právní předpisy. Tato směrnice se nevztahuje na jiné individuální důchodové pojištění, než je individuální důchodové pojištění uzavřené prostřednictvím pracovního poměru. Jsou-li s doplňkovými důchodovými systémy spojeny invalidní nebo pozůstalostní důchody, může být nárok na tyto důchody upraven zvláštními pravidly. Touto směrnicí nejsou dotčeny stávající vnitrostátní právní předpisy a pravidla doplňkových důchodových systémů týkající se těchto zvláštních pravidel.
(15)
Jednorázová platba, která nesouvisí s příspěvky placenými za účelem doplňkového důchodu, je vyplacena přímo nebo nepřímo na konci pracovního poměru a je financována výhradně zaměstnavatelem, by neměla být považována za doplňkový důchod ve smyslu této směrnice.
(16)
Jelikož se doplňkový důchod v mnoha členských státech stává stále důležitějším pro zajištění životní úrovně ve stáří, měly by se zlepšit podmínky pro nabývání a zachování důchodových práv s cílem odstranit překážky volného pohybu pracovníků mezi členskými státy.
(17)
Skutečnost, že v některých doplňkových důchodových systémech mohou důchodová práva propadnout, jestliže pracovní poměr pracovníka skončí dříve, než uplynula minimální doba jeho účasti v systému (tedy „lhůta pro nabytí práv“), nebo dříve, než pracovník dosáhl minimálního věku (tedy „věku pro nabytí práv“), může pracovníkům pohybujícím se mezi členskými státy bránit v nabytí odpovídajících důchodových práv. Obdobný účinek má i požadavek dlouhé čekací doby před zařazením pracovníka do důchodového systému. Tyto podmínky tudíž představují překážky bránící volnému pohybu pracovníka. Naproti tomu požadavky na minimální věk pro účast v systému nejsou překážkou bránící volnému pohybu, a proto se jimi tato směrnice nezabývá.
(18)
Podmínky pro nabytí práv by neměly být připodobňovány jiným podmínkám stanoveným pro nabývání práva na důchod, který je stanoven s ohledem na fázi vyplácení v rámci vnitrostátního práva nebo v rámci pravidel některých doplňkových důchodových systémů, zejména příspěvkově definovaných systémů. Například doba aktivní účasti v systému, kterou musí účastník splnit poté, co mu vznikne právo na doplňkový důchod, aby mohl žádat o vyplacení důchodu ve formě pravidelné výplaty nebo jednorázové částky, nepředstavuje lhůtu pro nabytí práv.
(19)
Pokud je pracovní poměr ukončen předtím, než odcházející pracovník nashromáždil nabytá důchodová práva, a nese-li investiční riziko systém nebo zaměstnavatel, zejména v dávkově definovaných systémech, měl by systém vždy nahradit příspěvky odcházejícího pracovníka. Pokud je pracovní poměr ukončen předtím, než odcházející pracovník nashromáždil nabytá důchodová práva, a nese-li investiční riziko odcházející pracovník (zejména v příspěvkově definovaných systémech), může systém nahradit investiční hodnotu těchto příspěvků. Hodnota může být vyšší nebo nižší než příspěvky zaplacené odcházejícím pracovníkem. Důchodový systém případně může nahradit celkovou výši příspěvků.
(20)
Odcházející pracovníci by měli mít právo ponechat svá nabytá důchodová práva v doplňkovém důchodovém systému, v němž tato práva vznikla, coby odložená důchodová práva. Pokud jde o zachování odložených důchodových práv, úroveň ochrany zde může být považována za rovnocennou, pokud mají odcházející pracovníci možnost, zejména v rámci příspěvkově definovaného systému, převést hodnotu svých nabytých důchodových práv do doplňkového důchodového systému, který splňuje podmínky stanovené touto směrnicí.
(21)
V souladu s vnitrostátními právními předpisy a postupy by měly být učiněny kroky k zajištění zachování odložených důchodových práv nebo jejich hodnoty. Hodnota těchto práv v době, kdy účastník systém opouští, by měla být stanovena v souladu s vnitrostátními právními předpisy a postupy. Při úpravě hodnoty těchto práv by měla být zohledněna zvláštní povaha systému, zájmy čekatelů na důchod, zájmy zbývajících aktivních účastníků důchodového systému a zájmy příjemců starobního důchodu.
(22)
Tato směrnice nezakládá povinnost stanovit příznivější podmínky pro odložená důchodová práva než pro práva aktivních účastníků.
(23)
Pokud nabytá důchodová práva nebo hodnota nabytých důchodových práv odcházejícího pracovníka nepřekročí použitelnou prahovou hodnotu stanovenou příslušným členským státem a aby se zabránilo příliš vysokým administrativním nákladům vyplývajícím ze správy velkého počtu odložených důchodových práv nízké hodnoty, mohou důchodové systémy dostat možnost tato nabytá důchodová práva nezachovávat, nýbrž vyplatit odcházejícímu pracovníkovi jednorázovou částku odpovídající hodnotě nabytých důchodových práv. Hodnota převodu nebo vyplacení kapitálu by měly být případně stanoveny v souladu s vnitrostátními předpisy a postupy. Členské státy by v příslušných případech měly stanovit prahovou hodnotu pro takové platby, a to s přihlédnutím k přiměřenosti budoucích důchodových příjmů pracovníků.
(24)
Tato směrnice neupravuje převod nabytých důchodových práv. V zájmu usnadnění mobility pracovníků mezi členskými státy by však členské státy měly v rámci možností a zvláště při zavádění nových doplňkových důchodových systémů usilovat o zlepšování převoditelnosti nabytých důchodových práv.
(25)
Aniž je dotčena směrnice Evropského parlamentu a Rady 2003/41/ES (6), měli by být aktivní účastníci systému a čekatelé na důchod, kteří vykonávají nebo mají v úmyslu vykonávat své právo volného pohybu, na požádání vhodně informováni o svých doplňkových důchodových právech. Jsou-li se systémem spojeny pozůstalostní důchody, měli by mít pozůstalí příjemci stejné právo na informace jako čekatelé na důchod. Členské státy by měly mít možnost stanovit, že tyto informace nemusí být poskytovány častěji než jednou ročně.
(26)
S ohledem na rozdílnost doplňkových důchodových systémů by se Unie měla omezit na stanovení cílů, kterých je třeba dosáhnout v obecné rovině, a proto je směrnice vhodným právním nástrojem.
(27)
Jelikož cíle této směrnice, totiž usnadnění výkonu práva na volný pohyb pracovníků mezi členskými státy, nemůže být uspokojivě dosaženo členskými státy, ale spíše jej lze z důvodu rozsahu a účinků této směrnice lépe dosáhnout na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje tato směrnice rámec toho, co je pro dosažení tohoto cíle nezbytné.
(28)
Tato směrnice stanoví minimální požadavky, což ponechává členským státům možnost přijmout nebo zachovat vhodnější ustanovení. Provedením této směrnice nesmí být odůvodňováno jakékoli zhoršení oproti stávající situaci v každém členském státě.
(29)
Do šesti let od vstupu této směrnice v platnost by Komise měla vypracovat zprávu o jejím uplatňování.
(30)
V souladu s vnitrostátními předpisy, kterými se řídí organizace doplňkových důchodových systémů, mohou členské státy pověřit sociální partnery na jejich společnou žádost provedením této směrnice, pokud jde o ustanovení týkající se kolektivních smluv, za podmínky, že členské státy přijmou všechna nezbytná opatření, aby mohly kdykoli zaručit, že výsledků stanovených touto směrnicí bude dosaženo,
PŘIJALY TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Předmět
Tato směrnice stanoví pravidla zaměřená na usnadnění výkonu práva pracovníků na volný pohyb mezi členskými státy, a to omezením překážek vytvářených některými pravidly, která se týkají doplňkových důchodových systémů vázaných na pracovní poměr.
Článek 2
Oblast působnosti
1. Tato směrnice se vztahuje na doplňkové důchodové systémy s výjimkou systémů, na něž se vztahuje nařízení (ES) č. 883/2004.
2. Tato směrnice se nevztahuje na:
a)
doplňkové důchodové systémy, které ke dni vstupu této směrnice v platnost již nepřijímají nové aktivní účastníky a zůstávají jim uzavřeny;
b)
doplňkové důchodové systémy, na které se vztahují opatření zahrnující intervenci správních orgánů zřízených vnitrostátními právními předpisy nebo soudních orgánů a jejichž záměrem je zachovat nebo obnovit finanční situaci těchto doplňkových důchodových systémů, včetně likvidačního řízení. Toto vynětí platí pouze do ukončení intervence;
c)
systémy pro ochranu před platební neschopností, systémy náhrady škody a vnitrostátní důchodové rezervní fondy, a
d)
jednorázové platby vyplacené zaměstnavatelem zaměstnancům na konci jejich pracovního poměru, která nesouvisí s důchodovým pojištěním.
3. Tato směrnice se nevztahuje na invalidní nebo pozůstalostní důchody spojené s doplňkovými důchodovými systémy, s výjimkou zvláštních ustanovení článků 5 a 6 týkajících se pozůstalostních důchodů.
4. Tato směrnice se vztahuje pouze na doby trvání zaměstnání počínaje jejím provedením v souladu s článkem 8.
5. Tato směrnice se nevztahuje na nabývání a zachování doplňkových důchodových práv pracovníků, kteří se pohybují v rámci jednoho členského státu.
Článek 3
Definice
Pro účely této směrnice se rozumí:
a)
„doplňkovým důchodem“ starobní důchod stanovený v pravidlech doplňkového důchodového systému zřízeného podle vnitrostátních právních předpisů a postupů;
b)
„doplňkovým důchodovým systémem“ jakýkoli zaměstnanecký systém starobních důchodů, zřízený podle vnitrostátních právních předpisů a postupů a vázaný na pracovní poměr, který má zajišťovat doplňkový důchod zaměstnaným osobám;
c)
„aktivními účastníky systému“ pracovníci, jimž na základě stávajícího pracovního poměru vzniká nebo po splnění podmínek pro nabytí důchodových práv vznikne nárok na doplňkový důchod v souladu s ustanoveními doplňkového důchodového systému;
d)
„čekací dobou“ doba zaměstnání požadovaná vnitrostátními právními předpisy nebo pravidly doplňkového důchodového systému nebo zaměstnavatelem, jíž musí pracovník dosáhnout, než se stane způsobilým pro zařazení do systému;
e)
„lhůtou pro nabytí práv“ doba aktivní účasti v systému požadovaná vnitrostátními právními předpisy nebo pravidly doplňkového důchodového systému pro přiznání nároku na nashromážděná doplňková důchodová práva;
f)
„nabytými důchodovými právy“ jakýkoli nárok na nashromážděná doplňková důchodová práva po splnění případných podmínek pro nabytí důchodových práv v souladu s pravidly doplňkového důchodového systému a případně v souladu s vnitrostátními právními předpisy;
g)
„odcházejícím pracovníkem“ aktivní účastník systému, jehož stávající pracovní poměr končí z jiných důvodů než dosažením způsobilosti této osoby k pobírání doplňkového důchodu a který se pohybuje mezi členskými státy;
h)
„čekatelem na důchod“ bývalý aktivní účastník systému, který nabyl důchodová práva v doplňkovém důchodovém systému a ještě z tohoto systému doplňkový důchod nepobírá;
i)
„odloženými důchodovými právy“ nabytá důchodová práva uchovaná v rámci systému, v němž byla nashromážděna čekatelem na důchod;
j)
„hodnotou odložených důchodových práv“ kapitálová hodnota důchodových práv vypočítaná v souladu s vnitrostátními právními předpisy a postupy.
Článek 4
Podmínky nabytí práv v rámci doplňkových důchodových systémů
1. Členské státy přijmou všechna nezbytná opatření k tomu, aby:
a)
pokud se použije lhůta pro nabytí práv nebo čekací doba, celkový souhrn těchto dob u odcházejících pracovníků v žádném případě nesmí přesáhnout tři roky;
b)
pokud je stanoven minimální věk pro nabytí důchodových práv, tento věk nesmí u odcházejících pracovníků převyšovat 21 let;
c)
pokud je pracovní poměr ukončen dříve, než odcházející pracovník nashromáždil nabytá důchodová práva, doplňkový důchodový systém nahradí výši příspěvků zaplacených odcházejícím pracovníkem nebo zaplacených za odcházejícího pracovníka v souladu s vnitrostátními právními předpisy či kolektivní smlouvou či jinou smlouvou, nebo pokud odcházející pracovník nese investiční riziko, buď celkovou výši uhrazených příspěvků nebo výši investiční hodnoty těchto příspěvků.
2. Členské státy mohou umožnit sociálním partnerům stanovit prostřednictvím kolektivní smlouvy odlišná ustanovení, a to pod podmínkou, že tato ustanovení poskytují ochranu, která není méně příznivá, a nevytvářejí překážky při volném pohybu pracovníků.
Článek 5
Zachování odložených důchodových práv
1. S výhradou odstavců 3 a 4 členské státy přijmou opatření nezbytná pro zajištění toho, aby si odcházející pracovníci mohli ponechat svá nabytá důchodová práva v doplňkovém důchodovém systému, ve kterém byla tato práva nabyta. Počáteční hodnota těchto práv pro účely odstavce 2 se vypočte v okamžiku, kdy je ukončen stávající pracovní poměr odcházejícího pracovníka.
2. Členské státy přijmou opatření, která jsou s přihlédnutím k povaze pravidel a postupů důchodového systému nezbytná pro zajištění toho, aby se s odloženými důchodovými právy odcházejících pracovníků a jejich pozůstalých nebo s jejich hodnotou zacházelo v souladu s hodnotou práv aktivních účastníků systému nebo vývojem důchodových dávek, které se v současnosti vyplácejí, nebo jinými způsoby považovanými za spravedlivé zacházení, například:
a)
jestliže jsou důchodová práva v doplňkovém důchodovém systému nabyta jakožto nárok na nominální součet, zachováním nominální hodnoty odložených důchodových práv;
b)
jestliže se hodnota nashromážděných důchodových práv v čase mění, úpravou hodnoty odložených důchodových práv pomocí:
i)
úrokové míry v rámci doplňkového důchodového systému, nebo
ii)
výnosů z investic dosažených doplňkovým důchodovým systémem,
nebo
c)
jestliže je hodnota nashromážděných důchodových práv upravena například podle míry inflace nebo výše platů, odpovídající úpravou hodnoty odložených důchodových práv, která může být předmětem přiměřeného omezení stanoveného vnitrostátními právními předpisy nebo odsouhlaseného sociálními partnery.
3. Členské státy mohou umožnit doplňkovým důchodovým systémům nezachovat nabytá práva odcházejícího pracovníka, nýbrž vyplatit odcházejícímu pracovníkovi - s jeho informovaným souhlasem, mimo jiné pokud jde o použitelné poplatky - kapitál odpovídající hodnotě nabytých důchodových práv, pokud hodnota nabytých důchodových práv nepřesahuje práh stanovený příslušným členským státem. Členský stát o uplatňovaném prahu uvědomí Komisi.
4. Členské státy mohou umožnit sociálním partnerům stanovit prostřednictvím kolektivní smlouvy odlišná ustanovení, a to pod podmínkou, že tato ustanovení poskytují ochranu, která není méně příznivá, a nevytvářejí překážky při volném pohybu pracovníků.
Článek 6
Informace
1. Členské státy zajistí, aby aktivní účastníci systému mohli na požádání získat informace o tom, jak by ukončení zaměstnání ovlivnilo jejich doplňková důchodová práva.
Zejména se poskytnou informace týkající se:
a)
podmínek nabytí doplňkových důchodových práv a důsledků jejich uplatnění při skončení pracovního poměru;
b)
hodnoty jejich nabytých důchodových práv nebo posouzení nabytých důchodových práv provedeného nejpozději 12 měsíců přede dnem obdržení žádosti, a
c)
podmínek budoucího zacházení s odloženými důchodovými právy.
Umožňuje-li systém dřívější přístup k nabytým důchodovým právům prostřednictvím výplaty kapitálu, zahrnují poskytované informace také písemné prohlášení, že by měl účastník zvážit možnost poradenství ohledně investování uvedeného kapitálu pro účely důchodu.
2. Členské státy zajistí, aby čekatelé na důchod získali na žádost informace týkající se:
a)
hodnoty jejich odložených důchodových práv nebo posouzení odložených důchodových práv provedeného nejpozději 12 měsíců přede dnem obdržení žádosti, a
b)
podmínek pro zacházení s odloženými důchodovými právy.
3. V případě pozůstalostních důchodů spojených s doplňkovými důchodovými systémy se odstavec 2 vztahuje na pozůstalé čekatele, pokud jde o výplatu pozůstalostních důchodů.
4. Poskytnuté informace musí být dostatečně jasné a poskytují se písemně a v přiměřené lhůtě. Členské státy mohou stanovit, že je tyto informace není třeba poskytovat častěji než jednou ročně.
5. Povinnosti podle tohoto článku se nedotýkají povinností institucí pro zaměstnanecké důchodové pojištění uvedených v článku 11 směrnice 2003/41/ES, přičemž uvedené povinnosti doplňují.
Článek 7
Minimální požadavky a zachování úrovně
1. Členské státy mohou přijmout nebo zachovat vhodnější ustanovení týkající se nabývání doplňkových důchodových práv pracovníků, zachování doplňkových důchodových práv odcházejících pracovníků a práva na informace náležejícího aktivním účastníků systému a čekatelům na důchod, než jsou ustanovení uvedená v této směrnici.
2. Provedení této směrnice nesmí v žádném případě sloužit jako důvod k omezení stávajících práv na nabývání a zachování doplňkových důchodových práv a práva na informace náležejícího účastníkům systému a čekatelům na důchod v členských státech.
Článek 8
Provedení
1. Členské státy přijmou právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 21. května 2018, nebo zajistí, aby sociální partneři zavedli do uvedeného dne vyžadovaná ustanovení dohodou. Členské státy jsou povinny přijmout nezbytná opatření, která jim umožní zaručit, že výsledků předepsaných touto směrnicí bude dosaženo. Neprodleně o nich uvědomí Komisi.
2. Předpisy či opatření uvedené v odstavci 1 a přijaté členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz učiněn při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si stanoví členské státy.
Článek 9
Zpráva
1. Členské státy sdělí Komisi veškeré dostupné informace týkající se uplatňování této směrnice do 21. května 2019.
2. Do 21. května 2020 vypracuje Komise zprávu o uplatňování této směrnice a předloží ji Evropskému parlamentu, Radě a Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru.
Článek 10
Vstup v platnost
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 11
Určení
Tato směrnice je určena členským státům.
Ve Štrasburku dne 16. dubna 2014.
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2014/50/UE
z dnia 16 kwietnia 2014 r.
w sprawie minimalnych wymogów służących zwiększeniu mobilności pracowników między państwami członkowskimi dzięki łatwiejszemu nabywaniu i zachowywaniu uprawnień do dodatkowych emerytur
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 46,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Swobodny przepływ osób jest jedną z podstawowych wolności Unii. Art. 46 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowi, że Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, uchwalają w drodze dyrektyw środki niezbędne do wprowadzenia w życie swobodnego przepływu pracowników określonego w art. 45 TFUE. Art. 45 TFUE stanowi, że swoboda przepływu pracowników obejmuje prawo ubiegania się o oferowane miejsca pracy oraz prawo swobodnego przemieszczania się w tym celu po terytorium państw członkowskich. Niniejsza dyrektywa ma na celu promowanie mobilności pracowników poprzez ograniczenie utrudniających tę mobilność przeszkód, które wynikają z niektórych przepisów dotyczących dodatkowych programów emerytalnych związanych ze stosunkiem pracy.
(2)
Ochrona socjalna pracowników w zakresie emerytur jest gwarantowana przez ustawowe systemy zabezpieczenia społecznego, uzupełnione coraz powszechniejszymi w państwach członkowskich dodatkowymi programami emerytalnymi powiązanymi z umowami o pracę.
(3)
Parlament Europejski i Rada posiadają znaczne uprawnienia w kwestii wyboru środków, które są najstosowniejsze do osiągnięcia celu określonego w art. 46 TFUE. System koordynacji, o którym mowa w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1408/71 (3) oraz w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (4) - a w szczególności zasady stosowane do sumowania uprawnień - nie dotyczy dodatkowych programów emerytalnych, z wyjątkiem systemów zdefiniowanych w tych rozporządzeniach jako ustawodawstwo lub systemów będących przedmiotem oświadczenia w tej kwestii ze strony państwa członkowskiego na mocy tych rozporządzeń.
(4)
Dyrektywa Rady 98/49/WE (5) była pierwszym szczegółowym środkiem mającym zwiększyć korzystanie przez pracowników z prawa do swobodnego przemieszczania się, dotyczącym dodatkowych programów emerytalnych.
(5)
Celem niniejszej dyrektywy jest dalsze ułatwienie mobilności pracowników między państwami członkowskimi poprzez ułatwienie nabywania i zachowywania uprawnień do dodatkowych emerytur przez uczestników tych dodatkowych programów emerytalnych.
(6)
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do nabywania i zachowywania uprawnień do dodatkowych emerytur przez pracowników przemieszczających się w obrębie jednego państwa członkowskiego. Państwa członkowskie mogą rozważyć skorzystanie z krajowych kompetencji w celu objęcia przepisami, które mają zastosowanie na mocy niniejszej dyrektywy, także uczestników programu zmieniających zatrudnienie w obrębie jednego państwa członkowskiego.
(7)
Państwo członkowskie może wymagać, by odchodzący pracownicy, którzy przemieszczają się do innego państwa członkowskiego, powiadamiali o tym swoje dodatkowe programy emerytalne.
(8)
Należy również uwzględnić specyficzne cechy i charakterystykę dodatkowych programów emerytalnych oraz ich zróżnicowanie w obrębie poszczególnych państw członkowskich i pomiędzy nimi. Należy odpowiednio chronić tworzenie nowych programów, sprawne funkcjonowanie programów już istniejących oraz oczekiwania i prawa aktualnych uczestników programów emerytalnych. Niniejsza dyrektywa powinna zwłaszcza uwzględnić rolę, jaką w tworzeniu i we wdrażaniu dodatkowych programów emerytalnych odgrywają partnerzy społeczni.
(9)
W niniejszej dyrektywie nie kwestionuje się prawa państw członkowskich do organizowania własnych systemów emerytalnych. Państwa członkowskie pozostają w pełni odpowiedzialne za organizację takich systemów i nie są zobowiązane do tego, by przy transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego wprowadzić przepisy przewidujące utworzenie dodatkowych programów emerytalnych.
(10)
Niniejsza dyrektywa nie ogranicza autonomii partnerów społecznych, jeżeli odpowiadają oni za tworzenie programów emerytalnych i za zarządzanie nimi, o ile są w stanie zapewnić rezultaty określone w niniejszej dyrektywie.
(11)
Niniejsza dyrektywa powinna mieć zastosowanie do wszystkich dodatkowych programów emerytalnych, które zostały utworzone zgodnie z przepisami krajowymi i praktyką krajową i które mają zapewnić pracownikom dodatkowe emerytury, takich jak umowy ubezpieczenia zbiorowego, systemy repartycyjne uzgodnione przez jedną lub więcej branż lub sektorów, systemy kapitałowe lub przyrzeczenia emerytury zaspokajane z rezerw księgowych lub wszelkie zbiorowe lub inne porównywalne systemy.
(12)
Niniejsza dyrektywa nie powinna mieć zastosowania do dodatkowych programów emerytalnych lub w stosownym przypadku do części takich programów, jeżeli zostały one zamknięte i w związku z tym nie przyjmują nowych uczestników, gdyż wprowadzenie nowych przepisów mogłoby być dla takich programów nieuzasadnionym obciążeniem.
(13)
Niniejsza dyrektywa nie powinna wpływać na ustalenia dotyczące gwarancji na wypadek niewypłacalności ani na ustalenia dotyczące kompensacji, które nie stanowią części dodatkowych programów emerytalnych związanych ze stosunkiem pracy i które mają ochronić uprawnienia emerytalne pracownika w razie niewypłacalności przedsiębiorstwa lub programu emerytalnego. Podobnie niniejsza dyrektywa nie powinna wpływać na krajowe fundusze rezerw emerytalnych.
(14)
Niniejszą dyrektywę powinno stosować się wyłącznie do dodatkowych programów emerytalnych, w przypadku których uprawnienia opierają się na stosunku pracy i są powiązane z osiągnięciem wieku emerytalnego lub spełnieniu innych wymogów określonych w programie lub w przepisach krajowych. Niniejszej dyrektywy nie stosuje się do indywidualnych rozwiązań emerytalnych, które nie zostały określone w ramach stosunku pracy. Jeżeli z dodatkowymi programami emerytalnymi są związane świadczenia z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinne, uprawnienia do nich mogą być regulowane specjalnymi zasadami. Niniejsza dyrektywa nie wpływa na obowiązujące prawo krajowe ani na zasady dodatkowych programów emerytalnych dotyczące tych specjalnych zasad.
(15)
Jednorazowa wypłata, która nie jest związana ze składkami wpłacanymi na potrzeby dodatkowego świadczenia emerytalnego, która jest wypłacana bezpośrednio lub pośrednio w momencie ustania stosunku pracy i która jest finansowana wyłącznie przez pracodawcę, nie powinna być traktowana jako dodatkowa emerytura w rozumieniu niniejszej dyrektywy.
(16)
Ponieważ dodatkowe świadczenia emerytalne stają się w wielu państwach członkowskich coraz istotniejsze dla zapewnienia odpowiedniego standardu życia na starość, należy poprawić warunki nabywania i zachowywania uprawnień emerytalnych, aby ograniczyć przeszkody w swobodnym przemieszczaniu się pracowników między państwami członkowskimi.
(17)
Fakt, że w niektórych dodatkowych programach emerytalnych uprawnienia emerytalne mogą zostać utracone, jeżeli stosunek pracy pracownika ustanie, zanim pracownik osiągnie minimalny okres uczestnictwa w programie („okres gromadzenia nieprzepadalnych uprawnień”) lub zanim osiągnie minimalny wiek („wiek osiągnięcia nieprzepadalnych uprawnień”), może uniemożliwić pracownikom przemieszczającym się pomiędzy państwami członkowskimi nabycie odpowiednich uprawnień emerytalnych. Wymóg dotyczący długiego okresu oczekiwania na uzyskanie uczestnictwa w programie emerytalnym może mieć podobny skutek. Takie warunki stanowią więc przeszkodę w swobodnym przemieszczaniu się pracowników. Przeszkodą w swobodnym przemieszczaniu się nie są natomiast minimalne wiekowe wymogi uczestnictwa, które w związku z tym nie są przedmiotem niniejszej dyrektywy.
(18)
Wymogi w zakresie nieprzepadalnych uprawnień nie powinny być porównywane z innymi warunkami nabywania prawa do dożywotniej emerytury ustalonymi w odniesieniu do etapu wypłaty zgodnie z prawem krajowym lub zgodnie z zasadami niektórych dodatkowych programów emerytalnych, zwłaszcza systemów o zdefiniowanej składce. Okresem gromadzenia nieprzepadalnych uprawnień nie jest na przykład okres aktywnego uczestnictwa w programie, który jego uczestnik musi osiągnąć po uzyskaniu uprawnień do dodatkowej emerytury, aby móc ubiegać się o emeryturę w formie emerytury dożywotniej lub wypłaty kapitału.
(19)
Jeżeli stosunek pracy ustał przed uzyskaniem przez odchodzącego pracownika nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych oraz jeżeli program lub pracodawca ponoszą ryzyko inwestycyjne, zwłaszcza w systemach o zdefiniowanym świadczeniu, program powinien zawsze zwrócić składki emerytalne odchodzącego pracownika. Jeżeli stosunek pracy ustał przed uzyskaniem przez odchodzącego pracownika nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych oraz jeżeli odchodzący pracownik ponosi ryzyko inwestycyjne, zwłaszcza w systemach o zdefiniowanej składce, program może wypłacić wartość inwestycji wynikającą z tych składek. Wysokość takiej wypłaty może być wyższa lub niższa od składek wpłaconych przez odchodzącego pracownika. Ewentualnie program może wypłacić sumę składek.
(20)
Odchodzący pracownik powinien mieć prawo zachowania zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych w formie nieaktywnych uprawnień w dodatkowym programie emerytalnym, w ramach którego te uprawnienia zostały nabyte. W odniesieniu do zachowania nieaktywnych uprawnień emerytalnych poziom ochrony można uznać za równorzędny, jeżeli - zwłaszcza w przypadku systemu o zdefiniowanej składce - odchodzącym pracownikom przyznaje się możliwość przeniesienia wartości ich zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych do dodatkowego programu emerytalnego spełniającego warunki określone w niniejszej dyrektywie.
(21)
Zgodnie z przepisami krajowymi i praktyką krajową należy podjąć działania mające zapewnić zachowanie nieaktywnych uprawnień emerytalnych oraz wartości takich uprawnień. Wartość takich uprawnień w chwili, w której uczestnik odchodzi z programu, należy określić zgodnie z przepisami krajowymi i praktyką krajową. W przypadku indeksacji wartości nieaktywnych uprawnień emerytalnych należy uwzględnić szczególny charakter danego programu, interesy beneficjentów z odroczonymi uprawnieniami oraz interesy pozostałych aktywnych uczestników programu i beneficjentów pobierających emerytury.
(22)
Niniejsza dyrektywa nie tworzy obowiązku wprowadzenia korzystniejszych warunków dla nieaktywnych uprawnień emerytalnych niż dla uprawnień aktywnych uczestników programu.
(23)
Jeżeli zgromadzone nieprzepadalne uprawnienia emerytalne lub wartość zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych odchodzącego pracownika nie przekraczają mającego zastosowanie progu określonego przez dane państwo członkowskie oraz w celu uniknięcia nadmiernych kosztów administracyjnych będących wynikiem zarządzania dużą liczbą nieaktywnych uprawnień emerytalnych o niskiej wartości, można przewidzieć opcję, zgodnie z którą w ramach tych programów emerytalnych nie zachowuje się tych zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień, ale zamiast tego wypłaca się odchodzącemu pracownikowi kapitał odpowiadający wartości zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień. W stosownym przypadku takie przeniesienie wartości lub wypłata kapitału określane powinny być zgodnie z przepisami krajowymi i praktyką krajową. W stosownym przypadku państwa członkowskie powinny ustalić próg takich wypłat z uwzględnieniem adekwatności przyszłego dochodu pracownika z emerytury.
(24)
Niniejsza dyrektywa nie przewiduje przenoszenia zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych. Jednakże w celu ułatwienia mobilności pracowników między państwami członkowskimi państwa członkowskie powinny dążyć do jak największej poprawy możliwości przenoszenia zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych, w szczególności gdy wprowadzane są nowe dodatkowe programy emerytalne.
(25)
Bez uszczerbku dla dyrektywy 2003/41/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (6) aktywni uczestnicy programu i beneficjenci z odroczonymi uprawnieniami korzystający lub zamierzający skorzystać z prawa do swobodnego przemieszczania się powinni być na swój wniosek we właściwy sposób informowani o uprawnieniach do dodatkowych emerytur. Jeżeli z programem związane są renty rodzinne, beneficjenci pozostali przy życiu powinni mieć takie samo prawo do uzyskania informacji jak beneficjenci z odroczonymi uprawnieniami. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość postanowienia, że informacje takie nie muszą być przekazywane częściej niż raz w roku.
(26)
W związku z różnorodnością dodatkowych programów emerytalnych Unia powinna jedynie określić ogólne cele, które należy osiągnąć, dlatego też odpowiednim instrumentem prawnym jest dyrektywa.
(27)
Ponieważ celu niniejszej dyrektywy, a mianowicie łatwiejszego korzystania z prawa pracowników do swobody przemieszczania się między państwami członkowskimi, nie mogą w sposób wystarczający osiągnąć państwa członkowskie, ale z uwagi na zakres i skutki niniejszej dyrektywy można go lepiej osiągnąć na szczeblu unijnym, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym samym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(28)
Niniejsza dyrektywa określa wymogi minimalne, co pozostawia państwom członkowskim możliwość przyjęcia lub zachowania przepisów korzystniejszych. Wdrażaniem niniejszej dyrektywy nie można uzasadnić pogorszenia warunków w stosunku do sytuacji już istniejącej w danym państwie członkowskim.
(29)
Nie później niż sześć lat od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy Komisja powinna sporządzić sprawozdanie z jej stosowania.
(30)
Zgodnie z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie dodatkowych programów emerytalnych państwa członkowskie mogą powierzyć partnerom społecznym, na ich wspólny wniosek, wdrożenie niniejszej dyrektywy w odniesieniu do przepisów związanych z układami zbiorowymi, pod warunkiem że państwa członkowskie podejmą wszelkie niezbędne kroki, by móc w każdym momencie zapewnić skutki przewidziane w niniejszej dyrektywie,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsza dyrektywa określa przepisy mające na celu ułatwienie korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się pracowników między państwami członkowskimi poprzez ograniczenie przeszkód, które wynikają z niektórych zasad dotyczących dodatkowych programów emerytalnych związanych ze stosunkiem pracy.
Artykuł 2
Zakres zastosowania
1. Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do dodatkowych programów emerytalnych, z wyjątkiem systemów objętych rozporządzeniem (WE) nr 883/2004.
2. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:
a)
dodatkowych programów emerytalnych, które w momencie wejścia w życie niniejszej dyrektywy nie przyjmują już nowych aktywnych uczestników i które pozostają dla nich zamknięte;
b)
dodatkowych programów emerytalnych, które podlegają środkom obejmującym interwencję organów administracyjnych utworzonych na mocy przepisów krajowych lub organów sądowych, mającym służyć zachowaniu lub przywróceniu wcześniejszej sytuacji finansowej tych programów, włączając w to postępowanie likwidacyjne. Niniejsze wyłączenie nie obejmuje okresu po zakończeniu takiej interwencji;
c)
programów gwarancyjnych na wypadek niewypłacalności, programów kompensacyjnych i krajowych funduszy rezerw emerytalnych; oraz
d)
jednorazowych wypłat, których pracodawca dokonuje na rzecz pracownika w momencie ustania jego stosunku pracy i które nie są związane ze świadczeniem emerytalnym.
3. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do rent z tytułu niezdolności do pracy lub rent rodzinnych związanych z dodatkowymi programami emerytalnymi, z wyjątkiem szczególnych postanowień art. 5 i 6 dotyczących rent rodzinnych.
4. Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie wyłącznie do okresów zatrudnienia przypadających po jej transponowaniu zgodnie z art. 8.
5. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do nabywania i zachowywania uprawnień do dodatkowych emerytur przez pracowników przemieszczających się w obrębie jednego państwa członkowskiego.
Artykuł 3
Definicje
Na użytek niniejszej dyrektywy zastosowanie mają następujące definicje:
a)
„dodatkowa emerytura” oznacza emeryturę przewidzianą w myśl zasad dodatkowego programu emerytalnego utworzonego zgodnie z prawem krajowym i praktyką krajową;
b)
„dodatkowy program emerytalny” oznacza pracowniczy program emerytalny związany ze stosunkiem pracy, ustanowiony zgodnie z prawem krajowym i praktyką krajową i mający na celu zapewnienie pracownikom dodatkowej emerytury;
c)
„aktywni uczestnicy programu” oznaczają pracowników, którym w związku z bieżącym stosunkiem pracy przysługuje lub może przysługiwać po spełnieniu wszelkich wymogów nabycia uprawnień prawo do dodatkowej emerytury zgodnie z zasadami dodatkowego programu emerytalnego;
d)
„okres oczekiwania” oznacza okres zatrudnienia wymagany zgodnie z prawem krajowym lub zasadami dodatkowego programu emerytalnego lub przez pracodawcę, zanim pracownik zyska uprawnienia do uczestnictwa w programie;
e)
„okres gromadzenia nieprzepadalnych uprawnień” oznacza okres aktywnego uczestnictwa w programie wymagany zgodnie z prawem krajowym lub zasadami dodatkowego programu emerytalnego do nabycia prawa do zgromadzonych uprawnień do dodatkowej emerytury;
f)
„zgromadzone nieprzepadalne uprawnienia emerytalne” oznaczają prawo do zgromadzonych uprawnień do dodatkowej emerytury, przysługujące po spełnieniu wszelkich wymogów nabycia uprawnień, zgodnie z zasadami dodatkowego programu emerytalnego i w stosownym przypadku zgodnie z prawem krajowym;
g)
„odchodzący pracownik” oznacza aktywnego uczestnika programu, którego bieżący stosunek pracy ustaje z powodów innych niż nabycie uprawnień do dodatkowej emerytury i który przemieszcza się między państwami członkowskimi;
h)
„beneficjent z odroczonymi uprawnieniami” oznacza byłego aktywnego uczestnika programu, który zgromadził nieprzepadalne uprawnienia emerytalne w ramach dodatkowego programu emerytalnego, ale nie otrzymuje jeszcze dodatkowej emerytury z tego programu;
i)
„nieaktywne uprawnienia emerytalne” oznaczają nieprzepadalne uprawnienia emerytalne przysługujące w ramach programu, w którym zostały uzyskane przez beneficjenta z odroczonymi uprawnieniami;
j)
„wartość nieaktywnych uprawnień emerytalnych” oznacza wartość kapitałową uprawnień emerytalnych obliczaną zgodnie z przepisami krajowymi i praktyką krajową.
Artykuł 4
Warunki nabycia uprawnień w ramach dodatkowych programów emerytalnych
1. Państwa członkowskie podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia, by:
a)
jeżeli zastosowanie ma okres gromadzenia nieprzepadalnych uprawnień lub okres oczekiwania, lub oba te okresy, ich łączna długość nie przekraczała w przypadku odchodzących pracowników trzech lat;
b)
jeżeli przewidziany jest minimalny wiek gromadzenia nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych, nie przekraczał on w przypadku odchodzących pracowników 21 lat;
c)
jeżeli stosunek pracy ustał przed nabyciem przez odchodzącego pracownika nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych, dodatkowy program emerytalny wypłacał składki wpłacone przez pracownika odchodzącego lub w imieniu pracownika odchodzącego zgodnie z przepisami krajowymi, układami zbiorowymi lub umowami zbiorowymi lub, jeżeli odchodzący pracownik ponosi ryzyko inwestycyjne - sumę wpłaconych składek albo wartość inwestycji wynikającą z tych składek.
2. Państwa członkowskie mogą zezwolić partnerom społecznym na określenie w drodze układu zbiorowego innych postanowień, o ile postanowienia takie zapewnią nie mniej korzystną ochronę i nie stanowią przeszkody w swobodnym przemieszczaniu się pracowników.
Artykuł 5
Zachowanie nieaktywnych uprawnień emerytalnych
1. Z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 państwa członkowskie przyjmują środki niezbędne do zapewnienia możliwości pozostawienia przez odchodzących pracowników nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych w dodatkowym programie emerytalnym, w którym zostały one uzyskane. Do celów ust. 2 wartość początkową tych uprawnień oblicza się w chwili ustania dotychczasowego stosunku pracy odchodzącego pracownika.
2. Uwzględniając charakter zasad i praktyki programu emerytalnego, państwa członkowskie przyjmują środki niezbędne do zapewnienia traktowania nieaktywnych uprawnień emerytalnych odchodzących pracowników oraz beneficjentów pozostałych przy życiu lub wartości takich uprawnień odpowiednio do wartości uprawnień aktywnych uczestników programu lub zgodnie z przyrostem aktualnie wypłacanych świadczeń emerytalnych bądź w inny sposób uznawany za sprawiedliwy, na przykład:
a)
jeżeli uprawnienia emerytalne w dodatkowym programie emerytalnym są nabywane jako uprawnienie do kwoty nominalnej - przez ochronę wartości nominalnej nieaktywnych uprawnień emerytalnych;
b)
jeżeli wartość naliczonych uprawnień emerytalnych zmienia się w czasie - przez indeksowanie wartości nieaktywnych uprawnień emerytalnych przy zastosowaniu:
(i)
stopy procentowej zapisanej w dodatkowym programie emerytalnym; lub
(ii)
stopy zwrotu z inwestycji uzyskanej przez dodatkowy program emerytalny;
lub
c)
jeżeli wartość naliczonych uprawnień emerytalnych jest indeksowana, na przykład z uwzględnieniem stopy inflacji lub poziomu wynagrodzeń - przez odpowiednią indeksację wartości nieaktywnych uprawnień emerytalnych z zastrzeżeniem proporcjonalnych ograniczeń określonych w prawie krajowym lub uzgodnionych przez partnerów społecznych.
3. Państwa członkowskie mogą zezwolić, by dodatkowe programy emerytalne nie zachowywały zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień pracownika odchodzącego, ale wypłacały odchodzącemu pracownikowi - za jego zgodą wyrażoną po uzyskaniu odpowiednich informacji, w tym dotyczących mających zastosowanie opłat - kapitał, którego wartość odpowiada wartości zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych, jeżeli wartość zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych nie przekracza progu określonego przez dane państwo członkowskie. Państwo członkowskie informuje Komisję o stosowanym progu.
4. Państwa członkowskie mogą zezwolić partnerom społecznym na określenie w drodze układu zbiorowego innych postanowień, o ile postanowienia takie zapewniają nie mniej korzystną ochronę i nie stanowią przeszkody w swobodnym przemieszczaniu się pracowników.
Artykuł 6
Informacje
1. Państwa członkowskie zapewniają aktywnym uczestnikom programu możliwość uzyskania - na wniosek - informacji o tym, jak ustanie stosunku pracy wpłynęłoby na ich uprawnienia do dodatkowej emerytury.
W szczególności udostępnia się informacje dotyczące:
a)
warunków nabycia uprawnień do dodatkowej emerytury oraz konsekwencji ich zastosowania w chwili ustania stosunku pracy;
b)
wartości zgromadzonych przez nich nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych lub oszacowania zgromadzonych nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych, przeprowadzonego nie więcej niż 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o udzielenie informacji; oraz
c)
warunków przyszłego traktowania nieaktywnych uprawnień emerytalnych.
Jeżeli program pozwala na wcześniejszy dostęp do nieprzepadalnych uprawnień emerytalnych poprzez wypłatę kapitału, do udostępnianych informacji dołącza się pisemne pouczenie, że uczestnik powinien rozważyć zasięgnięcie porady w sprawie zainwestowania tego kapitału w celu uzyskania świadczenia emerytalnego.
2. Państwa członkowskie zapewniają beneficjentom z odroczonymi uprawnieniami możliwość uzyskania - na wniosek - informacji na temat:
a)
wartości ich nieaktywnych uprawnień emerytalnych lub oszacowania nieaktywnych uprawnień emerytalnych, przeprowadzonego nie więcej niż 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o udzielenie informacji; oraz
b)
warunków traktowania nieaktywnych uprawnień emerytalnych.
3. W przypadku rent rodzinnych związanych z dodatkowymi programami emerytalnymi ust. 2 ma w odniesieniu do wypłaty renty rodzinnej zastosowanie do beneficjentów pozostałych przy życiu.
4. Informacje są przekazywane w sposób zrozumiały, na piśmie i w rozsądnym terminie. Państwa członkowskie mogą postanowić, że informacje takie nie muszą być przekazywane częściej niż raz w roku.
5. Obowiązek określony w niniejszym artykule pozostaje bez uszczerbku dla obowiązków instytucji pracowniczych programów emerytalnych zgodnie z art. 11 dyrektywy 2003/41/WE, i stanowi ich uzupełnienie.
Artykuł 7
Wymogi minimalne oraz klauzula o nieobniżaniu poziomu ochrony
1. Państwa członkowskie mogą przyjąć lub zachować przepisy dotyczące nabywania przez pracowników uprawnień do dodatkowych emerytur, zachowywania uprawnień do dodatkowych emerytur przez odchodzących pracowników oraz prawa aktywnych uczestników programu i beneficjentów z odroczonymi uprawnieniami do uzyskania informacji, które są korzystniejsze niż przepisy niniejszej dyrektywy.
2. Transpozycja niniejszej dyrektywy nie może w żadnym razie stanowić uzasadnienia dla ograniczenia istniejących w państwach członkowskich uprawnień do nabywania i zachowywania uprawnień do dodatkowych emerytur ani prawa uczestników lub beneficjentów programu do uzyskiwania informacji.
Artykuł 8
Transpozycja
1. Do dnia 21 maja 2018 r. państwa członkowskie przyjmują przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy lub zapewniają do tego czasu wprowadzenie wymaganych postanowień uzgodnionych przez partnerów społecznych w drodze układu. Państwa członkowskie mają obowiązek podjąć niezbędne działania umożliwiające im zagwarantowanie rezultatów wymaganych niniejszą dyrektywą. Niezwłocznie informują Komisję o tych przepisach.
2. Przyjęte przez państwa członkowskie przepisy, o których mowa w ust. 1, zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.
Artykuł 9
Sprawozdanie
1. Państwa członkowskie przekazują Komisji wszelkie dostępne informacje o stosowaniu niniejszej dyrektywy do dnia 21 maja 2019 r.
2. Do dnia 21 maja 2020 r. Komisja sporządza sprawozdanie ze stosowania niniejszej dyrektywy i przedstawia je Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu.
Artykuł 10
Wejście w życie
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 11
Adresaci
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 16 kwietnia 2014 r.