NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 375/2014
ze dne 3. dubna 2014
o zřízení Evropského dobrovolnického sboru humanitární pomoci („iniciativa Humanitární dobrovolníci EU“)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 214 odst. 5 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení předlohy legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Solidarita patří mezi základní hodnoty Unie a existuje prostor pro další rozvoj projevů solidarity občanů Unie s lidmi ve třetích zemích, kteří jsou ohroženi nebo byli postiženi člověkem vyvolanou krizí nebo přírodní katastrofou. Unie jako celek je navíc s téměř 50 % podílem na celosvětové humanitární pomoci nejvýznamnějším poskytovatelem humanitární pomoci na světě.
(2)
Konkrétním a viditelným projevem solidarity je dobrovolnictví, které jednotlivcům umožňuje věnovat znalosti, dovednosti a čas službě druhým, aniž by byli finančně motivováni.
(3)
Je nutné dále rozvíjet solidaritu s oběťmi krizí a katastrof ve třetích zemích a zvyšovat povědomí o humanitární pomoci a dobrovolnictví obecně a jejich viditelnost mezi občany Unie.
(4)
Vize Unie v oblasti humanitární pomoci, včetně společných cílů, zásad a osvědčených postupů a společného rámce pro poskytování humanitární pomoci Unie, je vymezena ve Společném prohlášení Rady a zástupců vlád členských států, zasedajících v Radě, Evropského parlamentu a Evropské komise nazvaném „Evropský konsensus o humanitární pomoci“ (2). Evropský konsensus o humanitární pomoci zdůrazňuje pevné odhodlání Unie uplatňovat přístup založený na potřebách a dodržovat a podporovat základní humanitární zásady lidskosti, neutrality, nestrannosti a nezávislosti. Akce Evropského dobrovolnického sboru humanitární pomoci (dále jen „iniciativa Humanitární dobrovolníci EU“) by se měla řídit Evropským konsensem o humanitární pomoci.
(5)
Humanitární pomoc Unie se poskytuje v situacích, v nichž mohou působit také další nástroje související s rozvojovou spoluprací, zvládáním krizí a civilní ochranou. V zájmu koordinace odezvy Unie na humanitární krize ve třetích zemích by měla být u iniciativy Humanitární dobrovolníci EU zajištěna soudržnost a doplňkovost s relevantními politikami a nástroji Unie, zejména s politikou humanitární pomoci a politikou rozvojové spolupráce Unie a s mechanismem civilní ochrany Unie zřízeným rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1313/2013/EU (3), se střediskem pro koordinaci odezvy na mimořádné události zřízeným uvedeným rozhodnutím a s Evropskou službou pro vnější činnost (ESVČ) a delegacemi EU a nemělo by docházet k překrývání jejich činnosti.
(6)
Iniciativa Humanitární dobrovolníci EU by měla přispívat k úsilí o zvýšení schopnosti Unie poskytovat humanitární pomoc založenou na potřebách a o budování kapacit a zvyšování odolnosti zranitelných nebo katastrofami zasažených komunit ve třetích zemích. Dále je důležité prohlubovat spolupráci s příslušnými mezinárodními organizacemi a dalšími partnery v humanitární oblasti a místními a regionálními aktéry. Tato spolupráce by měla být uskutečňována v souladu s činností Organizace spojených národů s cílem podporovat ústřední a celkovou koordinační úlohu Úřadu OSN pro koordinaci humanitární činnosti.
(7)
V posledních letech se celosvětově výrazně zvýšil počet, rozsah a složitost humanitárních krizí způsobených přírodou i člověkem a stejný trend lze očekávat i v budoucnu, a proto je stále více potřebné, aby humanitární subjekty poskytovaly okamžitou, účelnou, účinnou a soudržnou odezvu a pomáhaly místním komunitám ve třetích zemích snižovat jejich zranitelnost a zvyšovat jejich odolnost vůči katastrofám.
(8)
Dobrovolníci mohou přispět ke zvýšení schopnosti Unie poskytovat humanitární pomoc založenou na potřebách a zásadách a přispět k posílení účinnosti humanitární činnosti, pokud jsou náležitě vybráni, vyškoleni a připraveni k vyslání, aby bylo zajištěno, že budou mít dovednosti a schopnosti potřebné k co nejúčinnější pomoci lidem v nouzi, a pokud jsou jim na místě, kde dobrovolnickou činnost vykonávají, poskytnuty dostatečná podpora a náležité vedení.
(9)
V Evropě i ve světě existují programy pro vysílání dobrovolníků do třetích zemí. Často se jedná o státní systémy, které se zaměřují hlavně nebo výlučně na rozvojové projekty. Iniciativa Humanitární dobrovolníci EU by proto měla vytvářet přidanou hodnotu tím, že dobrovolníkům poskytne příležitost společně přispět k operacím humanitární pomoci, čímž posílí aktivní evropské občanství. Iniciativa Humanitární dobrovolníci EU může rovněž vytvářet přidanou hodnotu tím, že podpoří nadnárodní spolupráci organizací, které se účastní provádění akcí v rámci této iniciativy, čímž přispěje ke zlepšení mezinárodních vztahů, k šíření pozitivního obrazu Unie ve světě a k posílení zájmu o celoevropské humanitární projekty.
(10)
Iniciativa Humanitární dobrovolníci EU by měla být nákladově efektivní, měla by doplňovat stávající vnitrostátní a mezinárodní dobrovolnické programy, aniž by zdvojovala jejich činnost, a měla by se zaměřit na řešení konkrétních potřeb a nedostatků v humanitární oblasti.
(11)
Jak je zdůrazněno ve sdělení Komise ze dne 23. listopadu 2010 nazvaném „Dobrovolnictví jako výraz solidarity občanů EU - první zamyšlení nad Evropským dobrovolnickým sborem humanitární pomoci“, existují v současné podobě dobrovolnictví v humanitární oblasti nedostatky, které může iniciativa Humanitární dobrovolníci EU odstranit vysíláním dobrovolníků se správnými schopnostmi v pravý čas na pravé místo. Tohoto cíle by se mohlo dosáhnout zejména vypracováním evropských norem a postupů pro vyhledávání a výběr humanitárních dobrovolníků, společným stanovením kritérií pro odbornou přípravu humanitárních dobrovolníků a jejich přípravu k vyslání, vedením databáze zájemců o dobrovolnickou činnost, kteří jsou vyhledáni na základě potřeb v terénu, a vytvořením příležitostí, které dobrovolníkům umožní přispívat k humanitárním operacím nejen při vyslání, ale i v zázemí nebo dobrovolnickými činnostmi na internetu.
(12)
Prvořadý význam by nadále měla mít náležitá odborná příprava, jakož i ochrana a bezpečnost dobrovolníků, která by měla být předmětem pravidelné výměny informací, mimo jiné s členskými státy. Humanitární dobrovolníci EU by neměli být vysíláni na operace do míst, která jsou dějištěm mezinárodních a vnitrostátních ozbrojených konfliktů.
(13)
Unie uskutečňuje své operace humanitární pomoci na základě potřeb a ve spolupráci s provádějícími organizacemi. Při provádění iniciativy Humanitární dobrovolníci EU by tyto organizace měly mít významnou roli, aby byla zajištěna vedoucí úloha aktérů v terénu a aby se potenciální přínos akcí v rámci této iniciativy využil na maximum. Unie by měla tyto organizace pověřit zejména vyhledáváním, výběrem, přípravou a vysíláním dobrovolníků v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU, jakož i návaznými činnostmi v průběhu mise a po jejím skončení, na základě norem a postupů vypracovaných Komisí. Komise by případně měla mít možnost sama využívat úspěšně vyškolené a připravené dobrovolníky k vyslání do svých místních úřadoven za účelem výkonu podpůrných činností.
(14)
Sdělení Komise ze dne 25. října 2011 nazvané „Obnovená strategie EU pro sociální odpovědnost podniků na období 2011-2014“ uvádí, že soukromé společnosti mohou hrát významnou úlohu a přispívat k humanitárním operacím Unie, zejména dobrovolnickou činností zaměstnanců.
(15)
Iniciativa Humanitární dobrovolníci EU by měla Evropanům všech věkových skupin pomoci projevit aktivní evropské občanství. Tato iniciativa by tedy měla přispívat k propagaci dobrovolnictví v celé Unii a k osobnímu rozvoji a zvýšení povědomí zúčastněných dobrovolníků o jiných kulturách a tak zlepšit jejich schopnosti a zaměstnatelnost v globálním hospodářství.
(16)
Z unijních zásad rovných příležitostí a nediskriminace vyplývá, že by možnost zapojit se jako aktivní občané měli mít občané Unie a osoby, které na jejím území dlouhodobě legálně pobývají, ze všech sociálních a věkových skupin. S ohledem na specifickou náročnou úlohu humanitární pomoci by měli být humanitární dobrovolníci EU starší 18 let, přičemž by mohli představovat širokou škálu profilů a generací, včetně odborníků a kvalifikovaných důchodců.
(17)
Základním předpokladem pro vysílání dobrovolníků do zemí mimo Unii je jasný právní status. Podmínky vysílání dobrovolníků by měly být stanoveny smluvně, včetně norem ochrany a bezpečnosti dobrovolníků, odpovědnosti vysílajících a přijímajících organizací, pojistného krytí, pokrytí životních nákladů, nákladů na ubytování a dalších relevantních nákladů. Vysílání dobrovolníků do třetích zemí by mělo podléhat odpovídajícím opatřením pro zajištění bezpečnosti.
(18)
Akce v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU by se měly provádět s ohledem na doporučení obsažená v politickém programu pro dobrovolnictví v Evropě, činnost evropských a mezinárodních dobrovolnických organizací a program OSN pro dobrovolníky, je-li to relevantní.
(19)
Iniciativa Humanitární dobrovolníci EU by měla podporovat opatření založená na potřebách, jejichž cílem je posilování kapacity přijímajících organizací v oblasti humanitární pomoci ve třetích zemích za účelem zlepšení místní připravenosti a schopnosti reagovat na humanitární krize a zajištění účinného a udržitelného dopadu činnosti dobrovolníků v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU na místě prostřednictvím řízení rizik souvisejících s katastrofami, připravenosti a schopnosti reagovat, coachingu, odborné přípravy v oblasti řízení dobrovolníků a dalších relevantních oblastí.
(20)
Iniciativa Humanitární dobrovolníci EU by se, je-li to relevantní, měla zasazovat o posílení hlediska rovnosti žen a mužů v politice humanitární pomoci Unie tím, že bude prosazovat vhodnou humanitární odezvu na konkrétní potřeby žen a mužů všech věkových skupin. Zvláštní pozornost by měla být věnována spolupráci se skupinami a sítěmi sdružujícími ženy s cílem podporovat účast a vedoucí postavení žen v rámci humanitární pomoci a využít jejich schopností a odbornosti ve prospěch obnovy, budování míru, snižování rizika katastrof a zvyšování odolnosti dotčených komunit.
(21)
Toto nařízení stanoví finanční krytí na celé rozpočtové období, které představuje pro Evropský parlament a Radu hlavní referenční částku při ročním rozpočtovém procesu ve smyslu bodu 17 interinstitucionální dohody ze dne 2. prosince 2013 mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí o rozpočtové kázni, spolupráci v rozpočtových záležitostech a řádném finančním řízení (4).
(22)
Přidělování finanční pomoci by mělo probíhat v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (5). S ohledem na specifickou povahu akcí v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU je vhodné stanovit, že finanční pomoc lze poskytovat fyzickým osobám i právnickým osobám, které se řídí soukromým či veřejným právem. Je rovněž důležité zajistit dodržování pravidel uvedeného nařízení, zejména pokud jde o v něm stanovené zásady hospodárnosti, účinnosti a účelnosti.
(23)
Hlavními zásadami pro dosažení cílů iniciativy Humanitární dobrovolníci EU by mělo být lepší provádění i kvalita výdajů a zároveň zajištění optimálního využití finančních prostředků.
(24)
Finanční zájmy Unie by měly být chráněny přiměřenými opatřeními v celém výdajovém cyklu, včetně prevence, odhalování a vyšetřování nesrovnalostí, zpětného získávání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých finančních prostředků a případných sankcí. Je nutné přijmout vhodná opatření k zamezení nesrovnalostí a podvodů a podniknout nezbytné kroky k zpětnému získání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých prostředků v souladu s nařízením Rady (ES, Euratom) č. 2988/95 (6), nařízením Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (7) a nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 883/2013 (8).
(25)
Na základě dohod o spolupráci by měla být umožněna účast třetích zemí, zejména přistupujících zemí, kandidátských zemí, potenciálních kandidátů, partnerských zemí v rámci evropské politiky sousedství a zemí Evropského sdružení volného obchodu (ESVO).
(26)
Zúčastnění dobrovolníci a organizace provádějící akce v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU ze spolupracujících zemí by rovněž měli dodržovat a prosazovat zásady stanovené v Evropském konsensu o humanitární pomoci, s důrazem na ochranu „humanitárního prostoru“.
(27)
S cílem umožnit stálou zpětnou vazbu a zlepšování a s cílem zvýšit pružnost a účinnost přijímání aktů by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy, pokud jde o normy pro výběr, řízení a vysílání humanitárních dobrovolníků EU, změny ukazatelů výkonnosti a tematických priorit a přizpůsobování procentních podílů pro rozdělování finančního krytí na provádění tohoto nařízení. Je zvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(28)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (9). Postupy pro výběr, řízení a vysílání humanitárních dobrovolníků EU, akreditační postup, program odborné přípravy a roční pracovní program iniciativy Humanitární dobrovolníci EU by měly být přijímány přezkumným postupem.
(29)
Toto nařízení dodržuje základní práva a zásady uznávané Listinou základních práv Evropské unie.
(30)
Zpracování osobních údajů prováděné v rámci tohoto nařízení nepřekračuje rámec toho, co je nezbytné a přiměřené pro účely zajištění hladkého fungování iniciativy Humanitární dobrovolníci EU. Zpracování osobních údajů Komisí se bude řídit nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 45/2001 (10). Zpracování osobních údajů organizacemi provádějícími činnosti v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU, které jsou legálně usazeny v Unii, se bude řídit směrnicí Evropského parlamentu a Rady 95/46/ES (11),
(31)
Evropský inspektor ochrany údajů byl konzultován v souladu s čl. 28 odst. 2 nařízení (ES) č. 45/2001 a předložil své stanovisko dne 23. listopadu 2012 (12).
(32)
Je vhodné uvést dobu použitelnosti tohoto nařízení do souladu s dobou použitelnosti nařízení Rady (EU, Euratom) č. 1311/2013 (13). Toto nařízení by se proto mělo použít od 1. ledna 2014,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
ÚVODNÍ USTANOVENÍ
Článek 1
Předmět
Tímto nařízením se zřizuje Evropský dobrovolnický sbor humanitární pomoci (dále jen „iniciativa Humanitární dobrovolníci EU“) jako rámec pro společný příspěvek evropských dobrovolníků na podporu a pro doplnění humanitární pomoci ve třetích zemích.
Toto nařízení stanoví pravidla a postupy fungování iniciativy Humanitární dobrovolníci EU a pravidla poskytování finanční pomoci.
Článek 2
Oblast působnosti
Toto nařízení se vztahuje na:
1)
výběr, odbornou přípravu a vysílání humanitárních dobrovolníků EU na podporu a pro doplnění humanitární pomoci ve třetích zemích;
2)
akce zaměřené na podporu, propagaci a přípravu vysílání humanitárních dobrovolníků EU na podporu a pro doplnění humanitární pomoci ve třetích zemích;
3)
akce v Unii a mimo ni zaměřené na budování kapacit přijímajících organizací ve třetích zemích v oblasti humanitární pomoci.
Článek 3
Definice
Pro účely tohoto nařízení se rozumí:
a)
„dobrovolníkem“ osoba, která se z vlastní vůle a nepeněžní motivace rozhodne zapojit do činností, z nichž má prospěch komunita a společnost obecně;
b)
„zájemcem o dobrovolnickou činnost“ osoba, která je způsobilá v souladu s čl. 11 odst. 3 přihlásit se k účasti na činnostech v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU;
c)
„humanitárním dobrovolníkem EU“ zájemce o dobrovolnickou činnost, který byl vybrán, prošel odbornou přípravou v souladu se zvláštními normami, postupy a referenčními kritérii, byl vyhodnocen jako způsobilý a zaregistrován jako připravený k vyslání na podporu a pro doplnění humanitární pomoci ve třetích zemích;
d)
„humanitární pomocí“ činnosti a operace ve třetích zemích, jejichž cílem je poskytnout na základě potřeb naléhavou pomoc zaměřenou na záchranu života, předcházení lidskému utrpení a jeho zmírňování a zachování lidské důstojnosti při člověkem vyvolaných krizích nebo přírodních katastrofách. Zahrnují operace pomoci, záchrany a ochrany při humanitárních krizích nebo bezprostředně po nich, podpůrná opatření pro zajištění přístupu k lidem v nouzi a pro usnadnění volného toku pomoci, akce zaměřené na posílení připravenosti na katastrofy a snižování rizika katastrof a akce přispívající k posílení odolnosti a schopnosti vyrovnávat se s krizemi a překonávat jejich následky;
e)
„třetí zemí“ země mimo Unii, v níž se uskutečňují činnosti a operace humanitární pomoci uvedené v písmeni d).
Článek 4
Cíl
Cílem iniciativy Humanitární dobrovolníci EU je přispívat k posilování kapacity Unie poskytovat humanitární pomoc založenou na potřebách, zaměřenou na záchranu života, předcházení lidskému utrpení a jeho zmírňování a zachování lidské důstojnosti a na budování kapacit a zvyšování odolnosti zranitelných nebo katastrofami zasažených komunit ve třetích zemích, a to zejména prostřednictvím připravenosti na katastrofy, snižováním rizika katastrof a těsnějším propojením záchrany, obnovy a rozvoje. Tento cíl by měl být naplňován prostřednictvím přidané hodnoty společného příspěvku humanitárních dobrovolníků EU, zhmotněním hodnot Unie a solidarity s lidmi v nouzi a vyzdvihováním vědomí evropského občanství.
Článek 5
Obecné zásady
1. Akce v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU se provádějí v souladu se zásadami humanitární pomoci, jimiž jsou lidskost, neutralita, nestrannost a nezávislost, a Evropským konsensem o humanitární pomoci.
2. Akce v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU reagují na humanitární potřeby místních komunit a požadavky přijímajících organizací a přispívají ke zvyšování účinnosti humanitární činnosti.
3. Ochrana a bezpečnost zájemců o dobrovolnickou činnost a humanitárních dobrovolníků EU je prioritou.
4. Iniciativa Humanitární dobrovolníci EU podporuje společné projekty založené na potřebách a nadnárodní partnerství mezi zúčastněnými dobrovolníky z různých zemí a organizacemi provádějícími akce v rámci této iniciativy, uvedenými v článku 10.
Článek 6
Soudržnost a doplňkovost činnosti Unie
1. Při provádění tohoto nařízení se zajišťuje soudržnost a doplňkovost s dalšími nástroji a oblastmi vnější činnosti Unie a s dalšími příslušnými politikami Unie, především s politikou humanitární pomoci, politikou rozvojové spolupráce a mechanismem civilní ochrany Unie, aniž by docházelo ke zdvojování a překrývání činnosti, přičemž se uznává, že humanitární pomoc se řídí zásadami humanitární pomoci uvedenými v čl. 5 odst. 1 tohoto nařízení. Zvláštní pozornost se věnuje hladkému přechodu mezi záchranou, obnovou a rozvojem.
2. Komise a členské státy spolupracují na dosahování účinnosti a účelnosti zajišťováním soudržnosti a souladu mezi příslušnými vnitrostátními dobrovolnickými programy a akcemi v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU. Tyto akce se opírají o příslušné osvědčené postupy a stávající programy a případně využívají zavedené evropské sítě.
3. Při provádění akcí v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU podporuje Unie spolupráci s příslušnými mezinárodními organizacemi a dalšími partnery v humanitární oblasti a místními a regionálními aktéry.
Při prosazování soudržné mezinárodní odezvy na humanitární krize jsou akce v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU v souladu s akcemi OSN s cílem podporovat ústřední a celkovou koordinační úlohu Úřadu OSN pro koordinaci humanitární činnosti.
Článek 7
Operativní cíle
1. Iniciativa Humanitární dobrovolníci EU sleduje tyto operativní cíle:
a)
Přispívat ke zvýšení a zlepšení schopnosti Unie poskytovat humanitární pomoc.
Pokrok při dosahování tohoto operativního cíle se hodnotí na základě ukazatelů, jimiž jsou například:
-
počet humanitárních dobrovolníků EU, kteří byli vysláni nebo kteří jsou připraveni k vyslání a mají požadovanou kvalifikaci, a počet humanitárních dobrovolníků EU, kteří naplnili svou smlouvu o vyslání,
-
počet osob, kterým byla poskytnuta humanitární pomoc prostřednictvím iniciativy Humanitární dobrovolníci EU a průměrné náklady na osobu,
-
míra spokojenosti vyslaných humanitárních dobrovolníků EU a vysílajících a přijímajících organizací, pokud jde o skutečný humanitární přínos humanitárních dobrovolníků EU na místě.
b)
Zlepšovat dovednosti, znalosti a schopnosti dobrovolníků v oblasti humanitární pomoci a zásady a podmínky jejich působení.
Pokrok při dosahování tohoto operativního cíle se hodnotí na základě ukazatelů, jimiž jsou například:
-
počet zájemců o dobrovolnickou činnost, kteří prošli odbornou přípravou, a dobrovolníků, kteří po odborné přípravě prošli úspěšně hodnocením,
-
počet akreditovaných vysílajících organizací, které uplatňují normy a postupy pro řízení zájemců o dobrovolnickou činnost a humanitárních dobrovolníků EU,
-
míra spokojenosti dobrovolníků, kteří prošli odbornou přípravou a byli vysláni, vysílajících a přijímajících organizací, pokud jde o kvalitu odborné přípravy, úroveň znalostí a schopností dobrovolníků a splnění a vhodnost norem a postupů pro řízení zájemců o dobrovolnickou činnost a humanitárních dobrovolníků EU.
c)
Budovat kapacitu přijímajících organizací a podporovat dobrovolnictví ve třetích zemích :
Pokrok při dosahování tohoto operativního cíle se hodnotí na základě ukazatelů, jimiž jsou například:
-
počet a druh akcí na budování kapacity ve třetích zemích,
-
počet zaměstnanců a dobrovolníků ze třetích zemí, kteří se účastní akcí na budování kapacity,
-
míra spokojenosti zaměstnanců přijímajících organizací a dobrovolníků ze třetích zemí, kteří se účastní akcí na budování kapacity, pokud jde o kvalitu a účinnost prováděných akcí.
d)
Šířit zásady humanitární pomoci Unie dohodnuté v Evropském konsensu o humanitární pomoci:
Pokrok při dosahování tohoto operativního cíle se hodnotí na základě ukazatelů, jimiž jsou například:
-
počet a druh informačních, komunikačních a osvětových kampaní a náklady na tyto kampaně.
e)
Zvyšovat soudržnost a soulad dobrovolnictví v členských státech s cílem zlepšit možnosti občanů Unie účastnit se činností a operací humanitární pomoci:
Pokrok při dosahování tohoto operativního cíle se hodnotí na základě ukazatelů, jimiž jsou například:
-
počet akreditovaných vysílajících organizací,
-
počet a druh akcí technické pomoci vysílajícím organizacím,
-
šíření a přejímání norem a postupů řízení zájemců o dobrovolnickou činnost a humanitárních dobrovolníků EU jinými dobrovolnickými programy.
2. Ukazatele uvedené v odst. 1 písm. a) až e) se použijí ke sledování, hodnocení a přezkumu výkonnosti, podle toho, k čemu se vztahují. Ukazatele jsou orientační a lze je měnit akty v přenesené pravomoci podle článku 24 s cílem zohlednit zkušenosti z měření pokroku.
KAPITOLA II
AKCE V RÁMCI INICIATIVY HUMANITÁRNÍ DOBROVOLNÍCI EU
Článek 8
Akce v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU
Iniciativa Humanitární dobrovolníci EU sleduje cíle uvedené v článcích 4 a 7 prostřednictvím těchto druhů akcí:
-
vypracování a správa norem a postupů týkajících se zájemců o dobrovolnickou činnost a humanitárních dobrovolníků EU,
-
vypracování a správa postupu akreditace vysílajících a přijímajících organizací,
-
vyhledávání a výběr zájemců o dobrovolnickou činnost,
-
vytvoření programu odborné přípravy a podpora odborné přípravy a stáží,
-
vytvoření, vedení a aktualizace databáze humanitárních dobrovolníků EU,
-
vysílání humanitárních dobrovolníků EU na podporu a pro doplnění humanitární pomoci ve třetích zemích,
-
budování kapacity přijímajících organizací,
-
vytvoření a řízení sítě pro iniciativu Humanitární dobrovolníci EU,
-
komunikace a zvyšování povědomí,
-
pomocné činnosti, které zvyšují odpovědnost, transparentnost a účinnost iniciativy Humanitární dobrovolníci EU.
Článek 9
Normy a postupy týkající se zájemců o dobrovolnickou činnost a humanitárních dobrovolníků EU
1. Na základě příslušných stávajících postupů vypracuje Komise normy a postupy týkající se nezbytných podmínek, postupů a požadavků, jež mají uplatňovat vysílající a přijímající organizace při vyhledávání, výběru, přípravě, řízení a vysílání zájemců o dobrovolnickou činnost a humanitárních dobrovolníků EU na podporu operací humanitární pomoci ve třetích zemích.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 24 s cílem stanovit normy týkající se:
-
kompetenčního rámce pro vyhledávání, výběr a přípravu dobrovolníků jako začátečníků či zkušených odborníků,
-
zajištění rovných příležitostí a zamezení diskriminaci při vyhledávání a výběru,
-
zajištění dodržování příslušných vnitrostátních právních předpisů a práva Unie a práva přijímající země ze strany vysílajících a přijímajících organizací,
-
norem upravujících partnerství mezi vysílajícími a přijímajícími organizacemi,
-
zajištění uznávání schopností a dovedností získaných humanitárními dobrovolníky EU v souladu s relevantními stávajícími iniciativami Unie.
3. Komise je zmocněna přijímat prováděcí akty s cílem stanovit:
-
postupy uplatňované při vyhledávání, výběru a nezbytné přípravě zájemců o dobrovolnickou činnost před jejich vysláním, včetně případných stáží,
-
pravidla pro vysílání a řízení humanitárních dobrovolníků EU ve třetích zemích, včetně dozoru na místě, průběžné podpory prostřednictvím coachingu, mentoringu, další přípravy, nezbytných pracovních podmínek a podpory po návratu,
-
pojistné krytí a životní podmínky dobrovolníků včetně pokrytí nákladů na živobytí, ubytování, cestu a dalších relevantních výdajů,
-
postupy uplatňované před vysláním, v jeho průběhu a po návratu pro zajištění povinné péče a náležitých bezpečnostních opatření, včetně protokolů pro stažení vyslaného dobrovolníka ze zdravotních důvodů a bezpečnostních plánů, v nichž jsou stanoveny postupy stažení dobrovolníků ze třetích zemí v případě mimořádné situace, mimo jiné nezbytné postupy spolupráce s vnitrostátními orgány,
-
postupy pro sledování a hodnocení individuálních výkonů humanitárních dobrovolníků EU.
Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 26 odst. 2.
Článek 10
Akreditace vysílajících a přijímajících organizací
1. Komise vypracuje prostřednictvím prováděcích aktů, případně ve spolupráci s partnery činnými v humanitární oblasti, akreditační postup, který zajistí, aby vysílající organizace splňovaly normy a postupy uvedené v článku 9, a diferencovaný akreditační postup pro přijímající organizace.
Komise stanoví prostřednictvím prováděcích aktů způsob fungování akreditačního postupu na základě relevantních stávajících akreditačních postupů a mechanismů. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 26 odst. 2.
2. Při vypracovávání akreditačního postupu usiluje Komise v zájmu zjednodušení administrativy o jeho provázanost s nástroji partnerství Komise v humanitární oblasti a se stávajícími humanitárními normami. Tento akreditační postup umožňuje zapojení všech typů způsobilých organizací bez rozdílu.
3. Vysílající organizace jsou způsobilé k akreditaci, jestliže:
a)
splňují normy a postupy uvedené v článku 9;
b)
působí v oblasti humanitární pomoci podle definice v čl. 3 písm. d) a
c)
patří do jedné z následujících kategorií:
i)
nevládní neziskové organizace se sídlem v Unii, které jsou zřízené v souladu s právem členského státu,
ii)
veřejnoprávní subjekty civilní povahy, které se řídí právem členského státu,
iii)
nevládní neziskové organizace a veřejnoprávní subjekty se sídlem v zemích uvedených v článku 23 za podmínek stanovených v uvedeném článku a v dohodách, které uvedený článek zmiňuje,
iv)
veřejnoprávní subjekty civilní povahy se sídlem v zemích uvedených v článku 23 za podmínek stanovených v uvedeném článku a v dohodách, které uvedený článek zmiňuje,
v)
Mezinárodní federace společností Červeného kříže a Červeného půlměsíce.
4. Organizace ze třetích zemí jsou způsobilé jako přijímající organizace, pokud:
a)
dodržují normy a postupy uvedené v článku 9;
b)
působí v oblasti humanitární pomoci podle definice v čl. 3 písm. d) a
c)
patří do jedné z následujících kategorií:
i)
nevládní neziskové organizace, které působí nebo jsou zřízeny ve třetí zemi podle platných právních předpisů dané země,
ii)
veřejnoprávní subjekty civilní povahy, které se řídí právem třetí země,
iii)
mezinárodní agentury a organizace.
5. Aniž jsou dotčeny požadavky uvedené v odstavcích 3 a 4, mohou vysílající a přijímající organizace provádět akce v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU ve spojení se soukromými výdělečně činnými organizacemi.
6. Na základě předchozího posouzení potřeb může být vysílajícím organizacím, které dosud nebyly akreditovány, poskytnuta technická pomoc zaměřená na zvýšení jejich schopnosti účastnit se iniciativy Humanitární dobrovolníci EU a zajištění souladu s normami a postupy uvedenými v článku 9.
Pomoc uvedená v prvním pododstavci může být rovněž poskytnuta přijímajícím organizacím, které dosud nebyly akreditovány, v souvislosti s akcemi uvedenými v článku 15.
7. Komise zveřejní seznam akreditovaných vysílajících a přijímajících organizací bez zbytečného prodlení po udělení akreditace.
Článek 11
Vyhledávání a výběr zájemců o dobrovolnickou činnost
1. Na základě předchozího posouzení potřeb třetích zemí, které provedou vysílající nebo přijímající organizace nebo jiní příslušní aktéři, akreditované organizace vyhledají a vyberou zájemce o dobrovolnickou činnost, kterým bude poskytnuta odborná příprava.
2. Vyhledávání a výběr zájemců o dobrovolnickou činnost musí splňovat normy a postupy uvedené v článku 9 a být v souladu se zásadou nediskriminace a rovných příležitostí.
3. Způsobilými zájemci o dobrovolnickou činnost se mohou stát osoby starší 18 let, které jsou:
a)
občany Unie;
b)
státními příslušníky třetích zemí, kteří dlouhodobě pobývají v členském státě, a
c)
občany zemí uvedených v čl. 23 odst. 1, a to za podmínek stanovených v uvedeném článku.
Článek 12
Program odborné přípravy a podpora odborné přípravy a stáže
1. Na základě stávajících programů a postupů a případně ve spolupráci se specializovanými institucemi Komise vypracuje program odborné přípravy pro přípravu zájemců o dobrovolnickou činnost k vyslání na podporu a pro doplnění humanitární pomoci.
2. Způsobilými k účasti v programu odborné přípravy uskutečňovaném příslušnými organizacemi jsou zájemci o dobrovolnickou činnost, kteří byli vyhledáni a vybráni v souladu s článkem 11. Konkrétní rozsah a obsah odborné přípravy, kterou každý ze zájemců o dobrovolnickou činnost potřebuje, určí příslušná akreditovaná vysílající organizace po konzultaci s akreditovanou přijímající organizací na základě potřeb a s ohledem na předchozí zkušenosti zájemce o dobrovolnickou činnost a plánované vyslání.
3. V rámci odborné přípravy zájemců o dobrovolnickou činnost, a zejména v rámci jejich přípravy k vyslání, lze od zájemců o dobrovolnickou činnost vyžadovat, aby absolvovali stáž v akreditovaných vysílajících organizacích, pokud možno v jiné zemi než v zemi svého původu.
4. Aniž je dotčen odstavec 3, mohou vysílající organizace zájemcům o dobrovolnickou činnost, kteří neabsolvovali stáž, případně poskytnout další přípravu před vysláním speciálně uzpůsobenou potřebám a konkrétním okolnostem vyslání. Tato příprava i stáž musí splňovat normy a postupy přípravy uvedené v článku 9.
5. Součástí programu odborné přípravy je vyhodnocení připravenosti zájemce o dobrovolnickou činnost k vyslání na podporu a pro doplnění humanitární pomoci ve třetích zemích a schopnost uspokojit místní potřeby. Toto vyhodnocení se provádí ve spolupráci s vysílajícími organizacemi.
6. Komise prostřednictvím prováděcích aktů přijme podrobnosti týkající se programu odborné přípravy a postupu pro hodnocení připravenosti zájemců o dobrovolnickou činnost k vyslání. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 26 odst. 2.
Článek 13
Databáze humanitárních dobrovolníků EU
1. Zájemci o dobrovolnickou činnost, kteří úspěšně prošli hodnocením uvedeným v čl. 12 odst. 5, jsou považováni za humanitární dobrovolníky EU a jsou způsobilí k vyslání. Jako takoví jsou zařazeni do databáze humanitárních dobrovolníků EU.
2. Komise vytvoří, vede a aktualizuje databázi humanitárních dobrovolníků EU, zejména s ohledem na jejich dostupnost a způsobilost pro možné vyslání, a upraví přístup do databáze a její používání. Zpracování osobních údajů shromážděných pro účely této databáze probíhá případně v souladu se směrnicí 95/46/ES a nařízením (ES) č. 45/2001.
Článek 14
Vysílání humanitárních dobrovolníků EU do třetích zemí
1. Humanitární dobrovolníci EU zařazení do databáze mohou být na podporu a pro doplnění humanitární pomoci ve smyslu v čl. 3 písm. d) vysláni:
a)
akreditovanými vysílajícími organizacemi do přijímajících organizací ve třetích zemích nebo
b)
případně Komisí do jejích místních úřadoven, které se věnují humanitární pomoci, za účelem výkonu podpůrných činností.
2. Vyslání reaguje na skutečné potřeby, které na místní úrovni vyjádří přijímající organizace.
3. V případě vyslání podle odst. 1 písm. a) zajistí akreditované vysílající organizace dodržování norem a postupů uvedených v článku 9. Humanitární dobrovolníci EU nejsou vysíláni na operace do míst, která jsou dějištěm mezinárodních a vnitrostátních ozbrojených konfliktů.
4. Akreditované vysílající organizace informují příslušné vnitrostátní orgány členských států a dalších zemí zúčastněných podle článku 23 předtím, než je některý z jejich občanů vyslán jako humanitární dobrovolník EU v souladu s normami a postupy uvedenými v článku 9.
5. Konkrétní podmínky týkající se vyslání a úlohy humanitárních dobrovolníků EU jsou po důkladné konzultaci s přijímajícími organizacemi stanoveny ve smlouvě uzavřené mezi vysílající organizací a humanitárními dobrovolníky EU, přičemž mezi tyto podmínky patří práva a povinnosti, doba trvání, místo vyslání a úkoly humanitárního dobrovolníka EU.
6. V případě vyslání podle odst. 1 písm. b) Komise podepíše s humanitárními dobrovolníky EU smlouvu o vyslání dobrovolníka, v níž vymezí konkrétní podmínky vyslání. Smlouvy o vyslání dobrovolníka neudílejí dobrovolníkům práva a povinnosti vyplývající ze služebního řádu úředníků Evropské unie ani z pracovního řádu ostatních zaměstnanců Evropské unie, jak jsou stanoveny v nařízení Rady (EHS, Euratom, ESUO) č. 259/68 (14).
7. Každému humanitárnímu dobrovolníkovi je přidělen mentor z přijímající organizace, který na něj dohlíží a je mu nápomocen během jeho vyslání.
Článek 15
Budování kapacity přijímajících organizací v oblasti humanitární pomoci
Na základě předchozího posouzení potřeb třetích zemí, které provedou vysílající a přijímající organizace nebo jiní příslušní aktéři, Komise podporuje akce zaměřené na posilování kapacity přijímajících organizací v oblasti humanitární pomoci, s cílem zvýšit místní připravenost a zlepšit schopnost reagovat na humanitární krize a zajistit účinný a udržitelný dopad činnosti humanitárních dobrovolníků EU na místě, včetně:
a)
řízení rizik souvisejících s katastrofami, připravenosti a schopnosti reagovat, coachingu, odborné přípravy v oblasti řízení dobrovolníků a dalších oblastí, které mají význam pro zaměstnance a dobrovolníky z přijímajících organizací;
b)
výměny osvědčených postupů, technické pomoci, programů twinningu a výměny zaměstnanců a dobrovolníků, vytváření sítí a dalších relevantních akcí.
Článek 16
Síť iniciativy Humanitární dobrovolníci EU
1. Komise vytvoří a spravuje síť iniciativy Humanitární dobrovolníci EU, která je tvořena:
a)
zájemci o dobrovolnickou činnost a humanitárními dobrovolníky EU, kteří se účastní nebo účastnili iniciativy;
b)
vysílajícími a přijímajícími organizacemi;
c)
zástupci členských států a Evropského parlamentu.
2. Síť iniciativy Humanitární dobrovolníci EU zejména:
a)
usnadňuje kontakty a slouží jako platforma pro sdílení vědomostí, konzultace a šíření informací, pro výměnu osvědčených postupů a také pro účely posuzování potřeb uvedeného v čl. 21 odst. 3;
b)
usnadňuje budování partnerství a rozvoj společných projektů týkajících se vysílání osob a činností souvisejících s budováním kapacity, do nichž se zapojují vysílající organizace v celé Unii a přijímající organizace ve třetích zemích;
c)
poskytuje základ, o nějž se opírají akce v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU, s cílem zajistit nepřetržité zlepšování a účinné sledování a hodnocení;
d)
poskytuje příležitosti pro dobrovolnickou činnost on-line v rámci projektů spojených s iniciativou Humanitární dobrovolníci EU.
Článek 17
Komunikace a zvyšování povědomí
1. Komise podporuje akce zaměřené na informování veřejnosti, komunikaci a zvyšování povědomí s cílem zviditelnit iniciativu Humanitární dobrovolníci EU a propagovat dobrovolnictví v oblasti humanitární pomoci v Unii a jejích členských státech i ve třetích zemích, které mají z akcí v rámci této iniciativy prospěch.
2. Komise vypracuje akční komunikace o cílech, akcích a viditelných výsledcích iniciativy Humanitární dobrovolníci EU, v němž vymezí činnosti komunikace s veřejností a šíření informací pro veřejnost, zejména vůči budoucím potenciálním zájemcům o dobrovolnickou činnost a příjemcům akcí v rámci této iniciativy. Tento plán komunikace provádějí Komise a příjemci, zejména vysílající a přijímající organizace, a také humanitární dobrovolníci EU.
KAPITOLA III
PROGRAMOVÁNÍ A PŘIDĚLOVÁNÍ FINANČNÍCH PROSTŘEDKŮ
Článek 18
Způsobilé akce
1. Pro finanční pomoc jsou způsobilé akce uvedené v článku 8, včetně opatření nezbytných pro jejich provádění a potřebných opatření zaměřených na posílení koordinace mezi iniciativou Humanitární dobrovolníci EU a jinými relevantními programy na vnitrostátní a mezinárodní úrovni, založených na stávajících osvědčených postupech.
2. Z finanční pomoci uvedené v odstavci 1 lze hradit rovněž výdaje související s přípravou, sledováním, kontrolou, auditem a hodnocením, které jsou nutné k řízení iniciativy Humanitární dobrovolníci EU a k dosahování jejích cílů.
3. Výdaje uvedené v odstavci 2 mohou pokrývat zejména studie, setkání odborníků, informační a komunikační akce uvedené v článku 17 včetně společné komunikace politických priorit Unie navenek, pokud tyto činnosti souvisejí s cíli iniciativy Humanitární dobrovolníci EU, výdaje spojené s informačními sítěmi zaměřenými na zpracování a výměnu informací (včetně jejich propojování se stávajícími nebo budoucími systémy určenými k podpoře výměny údajů napříč odvětvími a souvisejících zařízení), jakož i veškeré výdaje na technickou a administrativní pomoc, které vznikly Komisi.
Článek 19
Příjemci finanční pomoci
Na základě tohoto nařízení lze poskytovat finanční pomoc fyzickým osobám a právnickým osobám, jež se řídí veřejným i soukromým právem, které se pak považují za příjemce finanční pomoci ve smyslu nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
Článek 20
Finanční krytí
1. Finanční krytí pro provádění tohoto nařízení v období od 1. ledna 2014 až 31. prosince 2020 činí 147 936 000 EUR v běžných cenách. Roční rozpočtové prostředky schvaluje Evropský parlament a Rada v mezích víceletého finančního rámce. V případě potřeby by mohly být k pokrytí obdobných výdajů zahrnuty prostředky na platby i do rozpočtu na období po roce 2020, aby bylo možné řídit platby na opatření, jež nebudou dokončena do 31. prosince 2020.
2. Finanční krytí uvedené v odstavci 1 se rozdělí v období 2014-2020 v souladu s operativními cíli, tematickými prioritami a procentními podíly uvedenými v příloze.
3. Komise je zmocněna k přijímání aktů v přenesené pravomoci v souladu s článkem 24 za účelem změny priority a úpravy jednotlivých číselných údajů uvedených v příloze o více než 10 a nejvýše o 20 procentních bodů. Takovéto úpravy se provedou pouze na základě výsledků přezkumu tematických priorit a procentních podílů stanovených v příloze, který provede Komise s ohledem na výsledek průběžného hodnocení uvedeného v čl. 27 odst. 4 písm. b), přičemž tyto akty v přenesené pravomoci se přijmou do 30. června 2018.
4. V závažných a naléhavých případech, kdy je nutné provést revizi rozpočtových zdrojů vyčleněných na podporu krizových opatření v rámci reakce na mimořádné situace, je Komise zmocněna k přijímání aktů v přenesené pravomoci, aby mohla upravit jednotlivé číselné údaje uvedené v příloze o více než 10 a nejvýše o 20 procentních bodů, a to v rámci dostupných rozpočtových prostředků a v souladu s postupem stanoveným v článku 25.
Článek 21
Druhy finančních opatření a prováděcí postupy
1. Komise provádí finanční pomoc Unie v souladu s nařízením (EU, Euratom) č. 966/2012.
2. Finanční pomoc poskytovaná podle tohoto nařízení může mít jakoukoli z forem stanovených v nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
3. Za účelem provádění tohoto nařízení Komise prostřednictvím prováděcích aktů přijme roční pracovní program iniciativy Humanitární dobrovolníci EU. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 26 odst. 2. Roční pracovní program stanoví sledované cíle, očekávané výsledky, způsob provádění a výši souvisejících celkových výdajů. Roční pracovní program obsahuje také popis financovaných akcí, částku přidělenou na každou akci, přičemž se případně zohledňují vyhodnocené potřeby, a orientační harmonogram provádění. U grantů roční pracovní program zahrnuje priority, základní hodnotící kritéria a maximální míru spolufinancování. Roční pracovní program stanoví rovněž účast třetích zemí za podmínek uvedených v článku 23.
Článek 22
Ochrana finančních zájmů Unie
1. Komise přijme vhodná opatření k zajištění toho, aby byly při provádění akcí financovaných v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU finanční zájmy Unie chráněny preventivními opatřeními proti podvodům, korupci a jinému protiprávnímu jednání účinnými kontrolami, a jsou-li zjištěny nesrovnalosti, zpětným získáním neoprávněně vyplacených částek a případně účinnými, přiměřenými a odrazujícími sankcemi.
2. Komise nebo její zástupci a Účetní dvůr mají pravomoc provádět na základě kontroly dokumentů i inspekce na místě audit u všech příjemců grantů, zhotovitelů, dodavatelů nebo poskytovatelů a subdodavatelů, kteří v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU obdrželi finanční prostředky Unie.
3. Evropskému úřadu pro boj proti podvodům (OLAF) se povoluje provádět kontroly a inspekce na místě u hospodářských subjektů, jichž se toto financování přímo nebo nepřímo týká, postupy stanovenými v nařízení (Euratom, ES) č. 2185/96 a nařízení (EU, Euratom) č. 883/2013 s cílem zjistit, zda v souvislosti s grantovou dohodou, rozhodnutím o grantu nebo smlouvou financovanými v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU nedošlo k podvodu, korupci nebo jinému protiprávnímu jednání ohrožujícímu finanční zájmy Unie.
4. Aniž jsou dotčeny odstavce 1 a 2, musí dohody o spolupráci se třetími zeměmi a mezinárodními organizacemi, grantové dohody, rozhodnutí o grantu a smlouvy vyplývající z provádění tohoto nařízení Komisi, Účetní dvůr a OLAF k provádění takových auditů, kontrol a inspekcí na místě výslovně zmocňovat, a to při náležitém dodržení všech příslušných procesních záruk.
KAPITOLA IV
SPOLUPRÁCE S DALŠÍMI ZEMĚMI
Článek 23
Spolupráce s dalšími zeměmi
1. Do iniciativy Humanitární dobrovolníci EU se mohou zapojit:
a)
občané a vysílající organizace z přistupujících zemí, kandidátských zemí, potenciálních kandidátů a partnerských zemí v rámci evropské politiky sousedství, v souladu s obecnými zásadami a obecnými podmínkami pro účast těchto zemí v programech Unie, jež jsou stanoveny v příslušných rámcových dohodách a rozhodnutích rad přidružení, nebo podobnými ujednáními;
b)
občané a vysílající organizace ze zemí Evropského sdružení volného obchodu, které jsou členy Evropského hospodářského prostoru (EHP), v souladu s podmínkami stanovenými v Dohodě o EHP;
c)
občané a vysílající organizace z ostatních evropských zemí, s výhradou uzavření dvoustranných dohod s těmito zeměmi.
2. Zúčastnění dobrovolníci a organizace provádějící akce v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU ze spolupracujících zemí rovněž dodržují obecné zásady uvedené v článku 4.
3. Spolupráce se zúčastněnými zeměmi uvedenými v odstavci 1 je v příslušných případech založena na dodatečných rozpočtových prostředcích poskytnutých zúčastněnými zeměmi v souladu s postupy, které byly s těmito zeměmi dohodnuty.
KAPITOLA V
PŘENESENÍ PRAVOMOCI A PROVÁDĚCÍ USTANOVENÍ
Článek 24
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je Komisi svěřena za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v čl. 7 odst. 2, čl. 9 odst. 2 a čl. 20 odst. 3 je svěřena Komisi na dobu sedmi let od 25. dubna 2014.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedená v čl. 7 odst. 2, čl. 9 odst. 2 a čl. 20 odst. 3 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle čl. 7 odst. 2, čl. 9 odst. 2 a čl. 20 odst. 3 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 25
Postup pro naléhavé případy
1. Ve výjimečných a řádně odůvodněných případech vstupují akty v přenesené pravomoci přijaté podle tohoto článku v platnost bezodkladně a jsou použitelné, pokud proti nim není vyslovena námitka v souladu s odstavcem 2. V oznámení aktu v přenesené pravomoci Evropskému parlamentu a Radě se uvedou důvody použití postupu pro naléhavé případy.
2. Evropský parlament nebo Rada mohou proti aktu v přenesené pravomoci vyslovit námitky postupem uvedeným v čl. 24 odst. 5. V takovém případě zruší Komise tento akt neprodleně poté, co jí Evropský parlament nebo Rada oznámí rozhodnutí o vyslovení námitek.
Článek 26
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor zřízený podle čl. 17 odst. 1 nařízení Rady (ES) č. 1257/96 (15). Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
KAPITOLA VI
SLEDOVÁNÍ A HODNOCENÍ
Článek 27
Sledování a hodnocení
1. Akce v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU, na něž je poskytována finanční pomoc, podléhají pravidelnému dohledu, s cílem sledovat jejich provádění, a pravidelnému hodnocení vnějšími hodnotiteli, aby byla posouzena jejich účelnost, účinnost a jejich dopad vzhledem k cílům iniciativy Humanitární dobrovolníci EU. Dohled a hodnocení zahrnují vypracování zpráv uvedených v odstavci 4 a další činnosti týkající se konkrétních aspektů tohoto nařízení, které mohou být zahájeny kdykoli během jeho provádění.
2. Organizace, které vysílají humanitární dobrovolníky EU mimo Unii, nesou odpovědnost za kontrolu jejich činnosti a předkládají Komisi pravidelně zprávy o sledování, přičemž jednotlivým dobrovolníkům zaručí veškerá práva související s ochranou osobních údajů.
3. Při hodnocení se používají stávající normy pro hodnocení, včetně těch, které vypracoval Výbor pro rozvojovou pomoc Organizace pro hospodářskou spolupráci a rozvoj, s cílem zjistit dlouhodobý dopad iniciativy Humanitární dobrovolníci EU na humanitární pomoc. Ve fázi hodnocení zajistí Komise pravidelné konzultace všech příslušných zúčastněných stran, včetně dobrovolníků, vysílajících a přijímajících organizací, místních komunit, jimž je pomoc určena, humanitárních organizací a pracovníků v terénu. Výsledky hodnocení budou využity při úpravách podoby programu a přidělování zdrojů.
4. Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě:
a)
výroční zprávy, které zkoumají pokrok dosažený při provádění tohoto nařízení, včetně jeho účinků, a které se pokud možno zabývají nejdůležitějšími výsledky;
b)
do 31. prosince 2017 průběžnou hodnotící zprávu o dosažených výsledcích a kvalitativních a kvantitativních aspektech provádění tohoto nařízení, včetně dopadu iniciativy Humanitární dobrovolníci EU v humanitární oblasti a hodnocení nákladové efektivity tohoto programu během prvních tří let jeho provádění;
c)
do 31. prosince 2018 sdělení o pokračujícím provádění tohoto nařízení založené na průběžné hodnotící zprávě uvedené v písmenu b) tohoto odstavce;
d)
do 31. prosince 2021 zprávu o hodnocení ex post za sedmileté finanční období provádění.
5. Komise do 1. září 2019 přezkoumá opatření stanovená tímto nařízením a na základě závěrů průběžné hodnotící zprávy uvedené v odst. 4 písm. b) tohoto článku případně spolu s tímto přezkumem předloží legislativní návrh pozměňující toto nařízení.
6. Komise rovněž o činnostech v rámci iniciativy Humanitární dobrovolníci EU pravidelně informuje Evropskou službu pro vnější činnost podle příslušných pracovních ujednání.
KAPITOLA VII
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 28
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se od 1. ledna 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 3. dubna 2014.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 375/2014
z dnia 3 kwietnia 2014 r.
ustanawiające Europejski Ochotniczy Korpus Pomocy Humanitarnej („inicjatywa »Wolontariusze pomocy UE«”)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 214 ust. 5,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Solidarność jest podstawową wartością Unii; istnieje możliwość dalszego rozwoju środków okazywania przez obywateli Unii solidarności z ludnością w państwach trzecich podatną na zagrożenia lub dotkniętą klęskami żywiołowymi lub sytuacjami kryzysowymi spowodowanymi przez człowieka. Ponadto Unia jako całość jest największym darczyńcą pomocy humanitarnej, udzielając niemal 50 % światowej pomocy humanitarnej.
(2)
Wolontariat stanowi konkretny i widoczny wyraz solidarności umożliwiający jednostkom dzielenie się wiedzą, umiejętnościami i czasem w służbie innym ludziom, bez motywacji finansowej.
(3)
Należy dalej umacniać solidarność z ofiarami kryzysów i katastrof w państwach trzecich, a także szerzyć wśród obywateli Unii wiedzę na temat pomocy humanitarnej oraz wolontariatu w ogóle i zwiększać ich widoczność.
(4)
Unijna koncepcja pomocy humanitarnej, w tym wspólny cel, zasady i dobre praktyki oraz wspólne ramy dla dostarczania pomocy humanitarnej Unii, zostały przedstawione we wspólnym oświadczeniu Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej zatytułowanym „Konsensus europejski w sprawie pomocy humanitarnej” (2). Podkreślono w nim zdecydowane zobowiązanie Unii do podejścia zgodnego z potrzebami oraz do utrzymania i promowania podstawowych zasad humanitarnych, tj. humanitaryzmu, neutralności, bezstronności i niezależności. Działania Europejskiego Ochotniczego Korpusu Pomocy Humanitarnej (zwanego dalej „inicjatywą »Wolontariusze pomocy UE«”) powinny być realizowane zgodnie z Konsensusem europejskim w sprawie pomocy humanitarnej.
(5)
Unia udziela pomocy humanitarnej w sytuacjach, gdy w użyciu mogą być inne instrumenty związane ze współpracą na rzecz rozwoju, zarządzaniem kryzysowym i ochroną ludności. Inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” powinna działać w sposób spójny z odnośnymi strategiami i instrumentami Unii, uzupełniać je i unikać powielania działań, zwłaszcza w odniesieniu do unijnej polityki pomocy humanitarnej, polityki współpracy na rzecz rozwoju oraz Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności ustanowionego w decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE (3), Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego ustanowionego w tej decyzji, a także Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) oraz delegatur UE w celu koordynacji reakcji Unii na kryzysy humanitarne w państwach trzecich.
(6)
Inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” powinna wspierać wysiłki zmierzające do zwiększenia zdolności Unii do udzielania pomocy humanitarnej odpowiadającej potrzebom oraz do rozwijania zdolności i odporności społeczności podatnych na zagrożenia lub dotkniętych klęskami w państwach trzecich. Ponadto istotne jest wspieranie współpracy z odnośnymi organizacjami międzynarodowymi i innymi partnerami w dziedzinie pomocy humanitarnej oraz z podmiotami lokalnymi i regionalnymi. Współpracę tę należy prowadzić zgodnie z działaniami podejmowanymi przez Organizację Narodów Zjednoczonych, tak aby wspierać kluczową rolę ogólnego koordynatora, jaką pełni Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (UN-OCHA).
(7)
Na przestrzeni ostatnich lat znacznie wzrosła liczba, zakres i złożoność kryzysów humanitarnych na całym świecie, zarówno związanych z katastrofami spowodowanymi przez człowieka, jak i klęskami żywiołowymi, a tendencja ta prawdopodobnie utrzyma się, co prowadzi do wzrostu zapotrzebowania na organizacje humanitarne, które mogą zapewnić natychmiastowe, efektywne, skuteczne i spójne reagowanie oraz wsparcie społeczności lokalnych w państwach trzecich, tak aby zmniejszyć ich podatność na zagrożenia i wzmocnić ich odporność na klęski żywiołowe.
(8)
Wolontariusze mogą przyczynić się do zwiększenia zdolności Unii do udzielania pomocy humanitarnej odpowiadającej potrzebom i opartej na zasadach oraz do zwiększenia skuteczności sektora pomocy humanitarnej, pod warunkiem że zostali oni odpowiednio wyselekcjonowani, przeszkoleni i przygotowani do oddelegowania, tak aby zagwarantować, że posiadają oni niezbędne umiejętności i kompetencje, by móc w najbardziej efektywny sposób nieść pomoc potrzebującym, oraz że mogą liczyć na wystarczające wsparcie i nadzór na miejscu.
(9)
W Europie i na świecie realizowane są programy dla wolontariuszy, w których kładzie się nacisk na oddelegowanie wolontariuszy do państw trzecich. Są to często programy krajowe, które skupiają się głównie lub wyłącznie na projektach na rzecz rozwoju. W ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” należy zatem zapewnić wartość dodaną poprzez umożliwianie wolontariuszom wnoszenia wspólnego wkładu w akcje pomocy humanitarnej, tym samym promując aktywne obywatelstwo europejskie. Inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” może także przynieść wartość dodaną poprzez ożywienie współpracy międzynarodowej organizacji uczestniczących we wdrażaniu działań podejmowanych w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”, doprowadzając tym samym do pogłębienia stosunków międzynarodowych, wykreowania pozytywnego wizerunku Unii na świecie oraz zwiększenia zainteresowania ogólnoeuropejskimi projektami humanitarnymi.
(10)
Inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” powinna być racjonalna pod względem kosztów, powinna uzupełniać istniejące krajowe i międzynarodowe systemy wolontariatu, nie powielając ich działań, a także powinna się koncentrować na spełnianiu konkretnych potrzeb i zaradzeniu brakom w dziedzinie pomocy humanitarnej.
(11)
Jak podkreślono w komunikacie Komisji z dnia 23 listopada 2010 r. zatytułowanym „Wolontariat jako wyraz solidarności obywateli UE - wstępne refleksje na temat Europejskiego Ochotniczego Korpusu Pomocy Humanitarnej”, w obecnej strukturze wolontariatu w dziedzinie pomocy humanitarnej istnieją braki, które inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” może pomóc wyeliminować dzięki oddelegowaniu właściwie dobranych wolontariuszy we właściwe miejsce we właściwym czasie. Można to osiągnąć zwłaszcza poprzez zapewnienie norm i procedur europejskich w zakresie naboru i selekcji wolontariuszy niosących pomoc humanitarną, wspólnie ustalone punkty odniesienia dla szkoleń i działań przygotowujących adresowanych do wolontariuszy, którzy mają zostać oddelegowani, bazę danych potencjalnych wolontariuszy, których nabór przeprowadza się na podstawie potrzeb stwierdzonych w danym obszarze, oraz umożliwienie wolontariuszom udziału w akcjach humanitarnych nie tylko poprzez oddelegowanie ich, ale również poprzez korzystanie z ich wsparcia administracyjnego i angażowanie ich w wolontariat przez internet.
(12)
Odpowiednie szkolenia, a także bezpieczeństwo i ochrona wolontariuszy powinny mieć nadrzędne znaczenie oraz być przedmiotem regularnej wymiany informacji, w tym z udziałem państw członkowskich. Wolontariusze pomocy UE nie powinni uczestniczyć w operacjach prowadzonych w miejscach, w których toczą się międzynarodowe i wewnętrzne konflikty zbrojne.
(13)
Unia prowadzi akcje pomocy humanitarnej odpowiadającej potrzebom we współpracy z organizacjami wdrażającymi. Organizacje te powinny odgrywać znaczącą rolę we wdrażaniu inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” w celu zapewnienia, by zaangażowane podmioty ponosiły odpowiedzialność w terenie, oraz w sposób maksymalny wykorzystać działania prowadzone w ramach tej inicjatywy. Unia powinna powierzyć tym organizacjom przede wszystkim nabór wolontariuszy pomocy UE, ich selekcję, przygotowywanie, oddelegowanie oraz nadzór nad nimi w trakcie wykonywania zadań i po ich zakończeniu zgodnie z normami i procedurami ustanowionymi przez Komisję. W stosownych przypadkach Komisja powinna móc korzystać z należycie przeszkolonych i przygotowanych wolontariuszy, oddelegowując ich do swoich biur terenowych w celu wykonywania zadań wspierających.
(14)
W komunikacie Komisji z dnia 25 października 2011 r. zatytułowanym „Odnowiona strategia UE na lata 2011-2014 dotycząca społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw” stwierdzono, że przedsiębiorstwa prywatne mogą odgrywać ważną rolę i przyczyniać się do realizowanych przez Unię akcji pomocy humanitarnej, w szczególności poprzez wolontariat pracowniczy.
(15)
Inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” powinna pomóc Europejczykom w każdym wieku zademonstrować aktywne obywatelstwo europejskie. Inicjatywa ta powinna zatem przyczyniać się do propagowania wolontariatu w całej Unii oraz do osobistego rozwoju i świadomości międzykulturowej uczestniczących wolontariuszy pomocy UE, rozszerzając w ten sposób ich kompetencje i zdolności do zatrudnienia w gospodarce światowej.
(16)
Unijne zasady równych szans i niedyskryminacji wskazują, że obywatele Unii oraz rezydenci długoterminowi zamieszkujący na terenie Unii, ze wszystkich środowisk i w każdym wieku, powinni móc angażować się jako aktywni obywatele. Zważywszy na specyficzne wyzwania związane z akcjami pomocy humanitarnej, wolontariusze pomocy UE powinni mieć ukończone 18 lat; mogą oni wywodzić się z różnych środowisk i należeć do różnych grup wiekowych, np. mogą być ekspertami lub wykwalifikowanymi emerytami.
(17)
Istotnym warunkiem wstępnym oddelegowania wolontariuszy do państw spoza Unii jest jasny status prawny. Warunki, na jakich wolontariusze zostają oddelegowani, w tym normy dotyczące ochrony i bezpieczeństwa wolontariuszy, obowiązki organizacji wysyłających i przyjmujących, ubezpieczenie, pokrycie kosztów utrzymania, zakwaterowania i innych odnośnych wydatków, powinny być określone w umowie. Warunkiem oddelegowania wolontariuszy do państw trzecich powinno być odpowiednie bezpieczeństwo i ochrona.
(18)
Działania podejmowane w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” powinny być prowadzone z uwzględnieniem w stosownych przypadkach zaleceń ujętych w Agendzie Działań na rzecz Wolontariatu w Europie, działalności europejskich i międzynarodowych organizacji wolontariackich oraz programu Narodów Zjednoczonych w dziedzinie wolontariatu.
(19)
Inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” powinna wspierać działania odpowiadające potrzebom ukierunkowane na rozwijanie zdolności organizacji przyjmujących w państwach trzecich w zakresie pomocy humanitarnej w celu podniesienia gotowości do działania na szczeblu lokalnym i poprawy reakcji na kryzysy humanitarne oraz zapewnienia skutecznego i trwałego wpływu działalności wolontariuszy pomocy UE w terenie przez zarządzanie ryzykiem wystąpienia klęsk żywiołowych, gotowość i reagowanie, instruktaż, szkolenia z kierowania wolontariatem oraz inne odnośne obszary.
(20)
W stosownych przypadkach inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” powinna przyczyniać się do wzmocnienia perspektywy równości płci w unijnej polityce pomocy humanitarnej, wspierając odpowiednie działania humanitarne w odpowiedzi na szczególne potrzeby kobiet i mężczyzn w każdym wieku. Należy zwrócić szczególną uwagę na współpracę z grupami i organizacjami kobiet, tak aby wspierać uczestnictwo i przywództwo kobiet w działalności humanitarnej oraz korzystać z ich zdolności i wiedzy fachowej w działaniach polegających na usuwaniu skutków katastrof, budowaniu pokoju, zmniejszaniu ryzyka wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wzmacnianiu odporności społeczności dotkniętych klęskami.
(21)
Niniejsze rozporządzenie określa na cały okres finansowania pulę środków finansowych, która w trakcie corocznej procedury budżetowej będzie dla Parlamentu Europejskiego i Rady stanowić główną kwotę odniesienia w rozumieniu pkt 17 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami (4).
(22)
Przydział pomocy finansowej powinien nastąpić zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (5). Z uwagi na szczególny charakter działań podejmowanych w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” należy zapewnić możliwość przyznania pomocy finansowej osobom fizycznym oraz osobom prawnym prawa publicznego i prywatnego. Ważne jest również zapewnienie przestrzegania przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w odniesieniu do określonych w nim zasad oszczędności, wydajności i skuteczności.
(23)
Poprawa wdrażania i jakości wydatkowania powinna stanowić wiodącą zasadę z punktu widzenia realizowania celów inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” przy jednoczesnym zapewnieniu optymalnego wykorzystania środków finansowych.
(24)
Należy chronić interesy finansowe Unii poprzez przyjęcie proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym prewencję, wykrywanie i dochodzenie nieprawidłowości, odzyskiwanie utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych środków oraz, w stosownych przypadkach, nakładanie sankcji. Należy przedsiębrać właściwe środki, aby zapobiec nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, a także podejmować konieczne działania w celu odzyskania utraconych, niesłusznie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych środków, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 (6), rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 (7) oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 (8).
(25)
Należy umożliwić państwom trzecim, w szczególności krajom przystępującym, krajom kandydującym, potencjalnym kandydatom, krajom partnerskim objętym europejską polityką sąsiedztwa i państwom Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, udział na podstawie umów o współpracy.
(26)
Uczestniczący wolontariusze i organizacje wdrażające działania w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”, z państw współpracujących, powinny także przestrzegać - oraz opowiadać się za poszanowaniem - zasad określonych w Konsensusie europejskim w sprawie pomocy humanitarnej, kładąc nacisk na ochronę „przestrzeni humanitarnej”.
(27)
Aby umożliwić stałą informację zwrotną i poprawę oraz zwiększyć stopień elastyczności i skuteczności przyjmowania aktów prawnych, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu w odniesieniu do przepisów dotyczących norm w zakresie selekcji i oddelegowania wolontariuszy pomocy UE oraz kierowania nimi, zmiany wskaźników skuteczności działania i priorytetów tematycznych oraz korekty podziału procentowego puli środków finansowych na wykonanie niniejszego rozporządzenia. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(28)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (9). Procedurę sprawdzającą należy stosować przy przyjmowaniu procedur selekcji i oddelegowania wolontariuszy pomocy UE oraz kierowania nimi, mechanizmu certyfikacji, programu szkoleń oraz rocznego programu prac w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”.
(29)
Niniejsze rozporządzenie respektuje prawa podstawowe i jest zgodne z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
(30)
Przetwarzanie danych osobowych, które odbywa się w ramach niniejszego rozporządzenia, nie wykracza poza to, co jest niezbędne i proporcjonalne do celów zapewnienia sprawnej realizacji inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”. Wszelkie czynności związane z przetwarzaniem danych osobowych przez Komisję będą regulowane przepisami rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady (10). Wszelkie czynności związane z przetwarzaniem danych osobowych przez organizacje wdrażające działania w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”, powołane zgodnie z prawem w Unii, będą regulowane przepisami dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (11).
(31)
Zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 45/2001 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu 23 listopada 2012 r. (12).
(32)
Właściwe jest dostosowanie okresu stosowania niniejszego rozporządzenia do okresu stosowania rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 (13). Niniejsze rozporządzenie należy zatem stosować od dnia 1 stycznia 2014 r.,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
PRZEPISY WPROWADZAJĄCE
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsze rozporządzenie ustanawia Europejski Ochotniczy Korpus Pomocy Humanitarnej (zwany dalej „inicjatywą »Wolontariusze pomocy UE«”), stanowiący ramy wspólnego wkładu woluntariuszy europejskich we wspieranie i uzupełnianie pomocy humanitarnej w państwach trzecich.
Niniejsze rozporządzenie określa zasady i procedury działań podejmowanych w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” oraz zasady udzielania pomocy finansowej.
Artykuł 2
Zakres
Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do:
1)
selekcji, szkolenia i oddelegowania wolontariuszy pomocy UE w celu wspierania i uzupełniania pomocy humanitarnej w państwach trzecich;
2)
działań, które służą wspieraniu, promowaniu i przygotowaniu wolontariuszy pomocy UE do oddelegowania w celu wspierania i uzupełniania pomocy humanitarnej w państwach trzecich;
3)
działań na terenie Unii i poza nią, których celem jest rozwijanie zdolności organizacji przyjmujących w zakresie pomocy humanitarnej w państwach trzecich.
Artykuł 3
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
a)
„wolontariusz” oznacza osobę, która dobrowolnie i bez motywacji finansowej decyduje się zaangażować w działania służące wspólnocie i ogółowi społeczeństwa;
b)
„kandydat na wolontariusza” oznacza osobę kwalifikującą się zgodnie z art. 11 ust. 3 do ubiegania się o udział w działaniach podejmowanych w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”;
c)
„wolontariusz pomocy UE” oznacza kandydata na wolontariusza, który został wybrany, przeszkolony zgodnie z określonymi normami, procedurami i kryteriami odniesienia oraz uznany za spełniającego kryteria i zarejestrowany jako osoba gotowa do oddelegowania w celu wspierania i uzupełniania pomocy humanitarnej w państwach trzecich;
d)
„pomoc humanitarna” oznacza działania i akcje w państwach trzecich mające zapewnić zgodne z potrzebami wsparcie w sytuacjach kryzysowych, którego celem jest ochrona życia, przynoszenie ulgi w cierpieniu ludzi i zapobieganie mu, a także zachowanie godności ludzkiej w obliczu klęsk żywiołowych lub sytuacji kryzysowych wywołanych przez człowieka. Obejmuje ona wsparcie, pomoc doraźną i ochronę w sytuacjach kryzysu humanitarnego lub bezpośrednio w ich następstwie, działania wspierające mające zapewnić dostęp do potrzebujących i ułatwić swobodny przepływ pomocy, jak również akcje zmierzające do poprawy gotowości na wypadek klęsk żywiołowych i zmniejszenia ryzyka ich wystąpienia, a także działania na rzecz wzmocnienia odporności i zdolności w zakresie radzenia sobie z kryzysami i ich przezwyciężania;
e)
„państwo trzecie” oznacza państwo spoza Unii, w którym prowadzone są działania i akcje pomocy humanitarnej, o których mowa w lit. d).
Artykuł 4
Cel
Celem inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” jest przyczynianie się do zwiększenia zdolności Unii do udzielania pomocy humanitarnej odpowiadającej potrzebom, której celem jest ochrona życia, przynoszenie ulgi w cierpieniu ludzi i zapobieganie mu oraz zachowanie godności ludzkiej, a także przyczynianie się do rozwijania zdolności i odporności społeczności w państwach trzecich podatnych na zagrożenia lub dotkniętych klęskami, zwłaszcza poprzez gotowość na wypadek klęsk żywiołowych, zmniejszenie ryzyka ich wystąpienia oraz lepsze łączenie pomocy doraźnej, odbudowy i rozwoju. Cel ten osiąga się dzięki wartości dodanej wynikającej ze wspólnych działań wolontariuszy pomocy UE, które są wyrazem unijnych wartości oraz solidarności z potrzebującymi, a także w sposób widoczny wzmacniają poczucie obywatelstwa europejskiego.
Artykuł 5
Zasady ogólne
1. Działania podejmowane w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” prowadzone są zgodnie z zasadami pomocy humanitarnej: zasadą humanitaryzmu, neutralności, bezstronności i niezależności, a także zgodnie z Konsensusem europejskim w sprawie pomocy humanitarnej.
2. Działania podejmowane w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” podejmowane są w reakcji na potrzeby humanitarne lokalnych społeczności oraz wymogi organizacji przyjmujących, a ich celem jest przyczynianie się do zwiększenia skuteczności sektora pomocy humanitarnej.
3. Bezpieczeństwo i ochrona kandydatów na wolontariuszy i wolontariuszy pomocy UE mają nadrzędne znaczenie.
4. Inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” służy promowaniu wspólnych projektów zgodnych z potrzebami oraz partnerstw międzynarodowych między uczestniczącymi wolontariuszami z różnych krajów i organizacjami wdrażającymi działania w ramach tej inicjatywy, o których mowa w art. 10.
Artykuł 6
Spójność i komplementarność działań Unii
1. W trakcie wykonywania niniejszego rozporządzenia zapewnia się spójność i komplementarność z innymi instrumentami i obszarami działań zewnętrznych Unii i jej polityką w innych odnośnych dziedzinach, w szczególności z polityką pomocy humanitarnej, polityką współpracy na rzecz rozwoju oraz z Unijnym Mechanizmem Ochrony Ludności, unikając powielania działań oraz uznając, że pomoc humanitarna podlega zasadom pomocy humanitarnej określonym w art. 5 ust. 1 niniejszego rozporządzenia. Szczególną uwagę zwraca się na zapewnienie płynnego przejścia od etapu pomocy doraźnej, następnie odbudowy aż do etapu rozwoju.
2. Komisja i państwa członkowskie współpracują w celu osiągnięcia efektywności i skuteczności, zapewniając spójność i komplementarność pomiędzy odnośnymi krajowymi programami dla wolontariuszy i działaniami podejmowanymi w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”. Działania te opierają się na odnośnych dobrych praktykach i istniejących programach oraz w stosownych przypadkach wykorzystują ustanowione sieci europejskie.
3. Unia popiera współpracę z odnośnymi organizacjami międzynarodowymi i innymi partnerami w dziedzinie pomocy humanitarnej oraz z podmiotami lokalnymi i regionalnymi w zakresie wdrażania działań podejmowanych w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”.
Przy wspieraniu spójnej reakcji międzynarodowej na kryzysy humanitarne, działania podejmowane w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” muszą być zgodne z działaniami prowadzonymi przez Organizację Narodów Zjednoczonych, tak aby wspierać kluczową rolę ogólnego koordynatora, jaką pełni UN-OCHA.
Artykuł 7
Cele operacyjne
1. Inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” dąży do osiągnięcia następujących celów operacyjnych:
a)
przyczyniania się do wzrostu i poprawy zdolności Unii do niesienia pomocy humanitarnej.
Postęp w kierunku osiągnięcia tego celu operacyjnego oceniany jest na podstawie wskaźników, takich jak:
-
liczba wolontariuszy pomocy UE oddelegowanych lub będących w stanie gotowości, którzy posiadają wymagane kwalifikacje, oraz liczba wolontariuszy pomocy UE, których umowa o oddelegowanie dobiegła końca,
-
liczba ludności, do której dotarła pomoc humanitarna udzielana w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”, oraz średni koszt w przeliczeniu na osobę, do której dotarła pomoc,
-
poziom zadowolenia oddelegowanych wolontariuszy pomocy UE oraz organizacji wysyłających i przyjmujących w odniesieniu do rzeczywistego wkładu humanitarnego wniesionego przez wolontariuszy pomocy UE w terenie;
b)
podniesienia umiejętności, poziomu wiedzy i kompetencji wolontariuszy w dziedzinie pomocy humanitarnej, a także poprawy warunków ich zatrudniania.
Postęp w kierunku osiągnięcia tego celu operacyjnego oceniany jest na podstawie wskaźników, takich jak:
-
liczba przeszkolonych kandydatów na wolontariuszy oraz wolontariuszy, którzy pomyślnie przeszli ocenę po zakończeniu szkolenia,
-
liczba certyfikowanych organizacji wysyłających, które stosują normy i procedury dotyczące kierowania kandydatami na wolontariuszy i wolontariuszami pomocy UE,
-
poziom zadowolenia przeszkolonych i oddelegowanych wolontariuszy oraz organizacji wysyłających i przyjmujących odnośnie do jakości szkoleń, poziomu wiedzy i kompetencji wolontariuszy, przestrzegania i adekwatności norm i procedur dotyczących kierowania kandydatami na wolontariuszy i wolontariuszami pomocy UE;
c)
rozwoju zdolności organizacji przyjmujących i wspierania wolontariatu w państwach trzecich.
Postęp w kierunku osiągnięcia tego celu operacyjnego oceniany jest na podstawie wskaźników, takich jak:
-
liczba i rodzaj działań na rzecz rozwijania zdolności w zakresie pomocy humanitarnej w państwach trzecich,
-
liczba pracowników w państwach trzecich i wolontariuszy uczestniczących w działaniach na rzecz rozwijania zdolności w zakresie pomocy humanitarnej,
-
poziom zadowolenia z jakości i skuteczności przeprowadzonych działań wśród pracowników organizacji przyjmujących i wolontariuszy z państw trzecich uczestniczących w działaniach na rzecz rozwijania zdolności w zakresie pomocy humanitarnej;
d)
komunikowaniu zasad unijnej pomocy humanitarnej ustalonych w Konsensusie europejskim w sprawie pomocy humanitarnej.
Postęp w kierunku osiągnięcia tego celu operacyjnego oceniany jest na podstawie wskaźników, takich jak:
-
ilość, rodzaj i koszty działań informacyjnych, komunikacyjnych oraz uświadamiających;
e)
wzmocnienie spójności i zgodności wolontariatu w poszczególnych państwach członkowskich w celu zwiększenia szans dla obywateli Unii na udział w działaniach i akcjach pomocy humanitarnej.
Postęp w kierunku osiągnięcia tego celu operacyjnego oceniany jest na podstawie wskaźników, takich jak:
-
liczba certyfikowanych organizacji wysyłających,
-
liczba i rodzaj operacji pomocy technicznej dla organizacji wysyłających,
-
rozpowszechnianie i powielanie norm i procedur w zakresie kierowania kandydatami na wolontariuszy i wolontariuszami pomocy UE w ramach innych programów wolontariackich.
2. Wskaźniki, o których mowa w ust. 1 lit. a)-e), stosuje się w stosownych przypadkach w celach monitorowania, oceny i przeglądu wykonania. Mają one charakter orientacyjny i mogą ulec zmianie w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 24, w celu uwzględnienia doświadczeń z mierzenia postępów.
ROZDZIAŁ II
DZIAŁANIA PODEJMOWANE W RAMACH INICJATYWY „WOLONTARIUSZE POMOCY UE”
Artykuł 8
Działania podejmowane w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”
Inicjatywa „Wolontariusze pomocy UE” dąży do osiągnięcia celów, o których mowa w art. 4 i 7, w ramach następujących rodzajów działań:
-
opracowanie i utrzymanie norm i procedur dotyczących kandydatów na wolontariuszy i wolontariuszy pomocy UE;,
-
opracowanie i utrzymanie mechanizmu certyfikacji dla organizacji wysyłających i przyjmujących,
-
nabór i selekcja kandydatów na wolontariuszy,
-
ustanowienie programu szkoleń i wspieranie szkoleń i staży,
-
tworzenie, prowadzenie i aktualizacja bazy danych wolontariuszy pomocy UE,
-
oddelegowanie wolontariuszy pomocy UE w celu wspierania i uzupełniania pomocy humanitarnej w państwach trzecich,
-
rozwijanie zdolności organizacji przyjmujących,
-
ustanowienie sieci na potrzeby inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” oraz zarządzanie tą siecią,
-
komunikacja i podnoszenie świadomości,
-
działalność pomocnicza, która przyczynia się do zwiększenia rozliczalności, przejrzystości i skuteczności inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”.
Artykuł 9
Normy i procedury dotyczące kandydatów na wolontariuszy i wolontariuszy pomocy UE
1. W oparciu o odpowiednie istniejące praktyki Komisja ustanawia normy i procedury obejmujące niezbędne warunki, zasady i wymogi, jakie muszą stosować organizacje wysyłające i przyjmujące podczas naboru, selekcji, przygotowania, oddelegowania kandydatów na wolontariuszy i wolontariuszy pomocy UE oraz kierowania nimi w celu wspierania akcji pomocy humanitarnej w państwach trzecich.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 24 w celu ustanowienia norm dotyczących:
-
zakresu kompetencji wymaganych w procesie naboru, selekcji i przygotowania wolontariuszy na stanowisko młodszych lub starszych specjalistów,
-
przepisów gwarantujących równe szanse i niedyskryminację w procesie naboru i selekcji,
-
przepisów zapewniających przestrzeganie przez organizacje wysyłające i przyjmujące odnośnego prawa krajowego, prawa Unii oraz prawa państwa przyjmującego,
-
norm regulujących partnerstwo między organizacjami wysyłającymi i przyjmującymi,
-
przepisów regulujących uznawanie umiejętności i kompetencji nabywanych przez wolontariuszy pomocy UE zgodnie z odnośnymi inicjatywami Unii.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów wykonawczych w celu ustanowienia:
-
procedur, jakich należy przestrzegać podczas naboru, selekcji i koniecznego przygotowania kandydatów na wolontariuszy przed oddelegowaniem, w tym również - w odpowiednich przypadkach - możliwości odbycia stażu,
-
przepisów dotyczących oddelegowania wolontariuszy pomocy UE do państw trzecich i kierowania nimi, w tym między innymi nadzoru na miejscu, ciągłego wsparcia poprzez instruktaż, opiekę, dodatkowe szkolenie, niezbędne warunki pracy oraz wsparcie po oddelegowaniu,
-
przepisów związanych z ochroną ubezpieczeniową i warunkami życia wolontariuszy, w tym pokryciem kosztów utrzymania, zakwaterowania, podróży i innych powiązanych kosztów,
-
procedur, jakich należy przestrzegać przed oddelegowaniem, w jego trakcie i po nim, aby zapewnić dochowanie należytej staranności, oraz odpowiednich środków bezpieczeństwa, w tym protokołów medyczno-ewakuacyjnych i planów bezpieczeństwa na wypadek nagłej ewakuacji z państw trzecich, obejmujących niezbędne procedury współpracy z władzami krajowymi,
-
procedur monitorowania i oceny indywidualnych wyników wolontariuszy pomocy UE.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 26 ust. 2.
Artykuł 10
Mechanizm certyfikacji dla organizacji wysyłających i przyjmujących
1. Komisja opracowuje w drodze aktów wykonawczych, w stosownych przypadkach we współpracy z partnerami w dziedzinie pomocy humanitarnej, mechanizm certyfikacji gwarantujący, że organizacje wysyłające przestrzegają norm i procedur, o których mowa w art. 9, oraz odrębny mechanizm certyfikacji dla organizacji przyjmujących.
Komisja ustanawia procedurę związaną z działaniem mechanizmów certyfikacji, opierając się na odnośnych istniejących mechanizmach i procedurach certyfikacji, w drodze aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 26 ust. 2.
2. Przy opracowywaniu mechanizmu certyfikacji Komisja stara się osiągnąć synergię z podlegającymi jej instrumentami partnerstwa w dziedzinie pomocy humanitarnej oraz z obowiązującymi normami w tej dziedzinie, mając na celu uproszczenie procedur administracyjnych. Mechanizm certyfikacji powinien obejmować wszystkie rodzaje kwalifikujących się organizacji i nie dyskryminować żadnej z nich.
3. Organizacje wysyłające kwalifikują się do certyfikacji, jeżeli:
a)
przestrzegają norm i procedur, o których mowa w art. 9;
b)
działają w dziedzinie pomocy humanitarnej w rozumieniu art. 3 lit. d); oraz
c)
należą do jednej z następujących kategorii:
(i)
pozarządowe organizacje nienastawione na zysk utworzone zgodnie z prawem państwa członkowskiego, których siedziba główna znajduje się na terytorium Unii;
(ii)
podmioty prawa publicznego o charakterze cywilnym podlegające przepisom prawa państwa członkowskiego;
(iii)
pozarządowe organizacje nienastawione na zysk ustanowione w państwach, o których mowa w art. 23, na warunkach określonych w tym artykule oraz w wymienionych w nim porozumieniach;
(iv)
podmioty prawa publicznego o charakterze cywilnym ustanowione w państwach, o których mowa w art. 23, na warunkach określonych w tym artykule oraz w wymienionych w nim porozumieniach;
(v)
Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca.
4. Organizacje w państwach trzecich kwalifikują się jako organizacje przyjmujące, jeżeli:
a)
przestrzegają norm i procedur, o których mowa w art. 9;
b)
działają w dziedzinie pomocy humanitarnej w rozumieniu art. 3 lit. d); oraz
c)
należą do jednej z następujących kategorii:
(i)
pozarządowe organizacje nienastawione na zysk działające lub mające siedzibę w państwie trzecim na mocy prawa obowiązującego w tym państwie;
(ii)
podmioty prawa publicznego o charakterze cywilnym podlegające przepisom prawa państwa trzeciego;
(iii)
agencje i organizacje międzynarodowe.
5. Bez uszczerbku dla wymogów określonych w ust. 3 i 4 organizacje wysyłające i przyjmujące mogą realizować działania w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” we współpracy z nastawionymi na zysk organizacjami prywatnymi.
6. Na podstawie uprzedniej oceny potrzeb organizacje wysyłające podlegające certyfikacji mogą korzystać ze wsparcia technicznego, którego celem jest zwiększenie ich zdolności do uczestnictwa w inicjatywie „Wolontariusze pomocy UE” oraz do przestrzegania norm i procedur, o których mowa w art. 9.
Organizacje przyjmujące podlegające certyfikacji również mogą korzystać ze wsparcia, o którym mowa w akapicie pierwszym, w związku z działaniami, o których mowa w art. 15.
7. W odpowiednim terminie po zakończeniu certyfikacji Komisja publikuje wykaz certyfikowanych organizacji wysyłających i przyjmujących.
Artykuł 11
Nabór i selekcja kandydatów na wolontariuszy
1. Na podstawie uprzedniej oceny potrzeb w państwach trzecich, dokonanej przez organizacje wysyłające lub przyjmujące bądź inne właściwe podmioty, certyfikowane organizacje wysyłające dokonują naboru i selekcji kandydatów na wolontariuszy, którzy odbędą szkolenie.
2. Przy naborze oraz selekcji kandydatów na wolontariuszy należy postępować według norm i procedur, o których mowa w art. 9, oraz przestrzegać zasad niedyskryminacji i równych szans.
3. Na kandydatów na wolontariuszy mogą zgłaszać się następujące osoby, które mają ukończone 18 lat:
a)
obywatele Unii;
b)
obywatele państw trzecich będący rezydentami długoterminowymi w państwie członkowskim; oraz
c)
obywatele z krajów, o których mowa w art. 23 ust. 1, na warunkach określonych w tym artykule.
Artykuł 12
Program szkoleń oraz wsparcie dla szkoleń i staży
1. Na podstawie istniejących programów i procedur oraz - w stosownych przypadkach - przy udziale wyspecjalizowanych instytucji Komisja ustanawia program szkoleń w celu przygotowania kandydatów na wolontariuszy do oddelegowania ich w celu wspierania i uzupełniania pomocy humanitarnej.
2. Kandydaci na wolontariuszy, którzy przeszli procedurę naboru i selekcji zgodnie z art. 11, kwalifikują się do udziału w programie szkoleń wprowadzonym przez uprawnione organizacje. Zakres i zawartość szkolenia, które każdy kandydat na wolontariusza musi ukończyć, są ustalane indywidualnie przez daną certyfikowaną organizację wysyłającą w porozumieniu z certyfikowaną organizacją przyjmującą, na podstawie potrzeb, z uwzględnieniem zdobytego już doświadczenia kandydata na wolontariusza oraz planowanego oddelegowania.
3. W ramach szkolenia, w szczególności przygotowania do oddelegowania, kandydaci na wolontariuszy mogą zostać zobligowani do odbycia stażu w certyfikowanych organizacjach wysyłających, w miarę możliwości w innym kraju niż ich kraj pochodzenia.
4. Bez uszczerbku dla ust. 3 kandydaci na wolontariuszy, którzy nie skorzystali z możliwości odbycia stażu, mogą w stosownych przypadkach uczestniczyć w dodatkowych zajęciach przygotowujących, poprzedzających oddelegowanie, specjalnie dostosowanych do potrzeb i szczególnych warunków charakteryzujących miejsce oddelegowania. Takie zajęcia przygotowujące i staż muszą spełniać normy i procedury dotyczące przygotowania, o których mowa w art. 9.
5. Program szkoleń obejmuje ocenę gotowości kandydatów na wolontariuszy do oddelegowania w celu wspierania i uzupełniania pomocy humanitarnej w państwach trzecich oraz do działania na rzecz potrzeb miejscowej ludności. Ocena ta przeprowadzana jest we współpracy z organizacjami wysyłającymi.
6. Komisja przyjmuje zasady działania programu szkoleń i procedurę oceny gotowości kandydatów na wolontariusza do oddelegowania w drodze aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 26 ust. 2.
Artykuł 13
Baza danych wolontariuszy pomocy UE
1. Kandydatów na wolontariuszy, którzy pomyślnie przeszli ocenę, o której mowa w art. 12 ust. 5, uważa się za wolontariuszy pomocy UE i kwalifikuje do oddelegowania. W takim charakterze zostają oni wpisani do bazy danych wolontariuszy pomocy UE.
2. Komisja ustanawia, prowadzi i aktualizuje bazę danych wolontariuszy pomocy UE, w tym w zakresie dostępności i kwalifikowalności wolontariuszy pomocy UE do oddelegowania, oraz ustala zasady dostępu do tej bazy i korzystania z niej. Przetwarzanie danych osobowych zgromadzonych w tej bazie lub na jej potrzeby dokonywane jest, w stosownych przypadkach, zgodnie z dyrektywą 95/46/WE i rozporządzeniem (WE) nr 45/2001.
Artykuł 14
Oddelegowanie wolontariuszy pomocy UE do państw trzecich
1. Wolontariusze pomocy UE wpisani do bazy danych mogą zostać oddelegowani w celu wspierania i uzupełniania pomocy humanitarnej w rozumieniu art. 3 lit. d):
a)
przez certyfikowane organizacje wysyłające do organizacji przyjmujących w państwach trzecich; lub
b)
w stosownych przypadkach przez Komisję do jej terenowych biur ds. pomocy humanitarnej do zadań wspierających.
2. Oddelegowanie musi spełniać rzeczywiste potrzeby zgłoszone na poziomie lokalnym przez organizacje przyjmujące.
3. W przypadku oddelegowania, o którym mowa w ust. 1 lit. a), certyfikowane organizacje wysyłające zapewniają zgodność z normami i procedurami, o których mowa w art. 9. Wolontariusze pomocy UE nie mogą zostać oddelegowani do operacji prowadzonych w miejscach, w których toczą się międzynarodowe i wewnętrzne konflikty zbrojne.
4. Certyfikowane organizacje wysyłające informują odnośne organy krajowe państw członkowskich i innych uczestniczących państw zgodnie z art. 23, zanim jeden z ich obywateli zostanie oddelegowany jako wolontariusz pomocy UE zgodnie z normami i procedurami, o których mowa w art. 9.
5. Szczegółowe zasady oddelegowania oraz rola wolontariuszy pomocy UE, w tym również prawa i obowiązki, czas trwania i miejsce oddelegowania, a także zadania powierzone wolontariuszom pomocy UE, zostają określone w umowie między organizacją wysyłającą i wolontariuszem pomocy UE, w ścisłym porozumieniu z organizacją przyjmującą.
6. W przypadku oddelegowania, o którym mowa w ust. 1 lit. b), Komisja podpisuje z wolontariuszem pomocy UE „umowę o oddelegowanie wolontariusza”, w której określa się szczegółowe warunki oddelegowania. Umowy o oddelegowanie wolontariusza nie przyznają wolontariuszowi praw i obowiązków wynikających z Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej i Warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej, określonych w rozporządzeniu Rady (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 (14).
7. Dla każdego wolontariusza pomocy UE wyznacza się opiekuna w organizacji przyjmującej, który będzie nadzorował i wspierał wolontariusza pomocy UE w trakcie jego oddelegowania.
Artykuł 15
Rozwijanie zdolności organizacji przyjmujących w zakresie pomocy humanitarnej
Na podstawie uprzedniej oceny potrzeb w państwach trzecich, dokonanej przez organizacje wysyłające i przyjmujące bądź inne właściwe podmioty, Komisja wspiera działania ukierunkowane na rozwijanie zdolności organizacji przyjmujących w zakresie pomocy humanitarnej w celu podniesienia gotowości do działania na szczeblu lokalnym i poprawy reakcji na kryzysy humanitarne oraz zapewnienia skutecznego i trwałego wpływu działalności wolontariuszy pomocy UE w terenie, w tym:
a)
zarządzanie ryzykiem wystąpienia klęsk żywiołowych, gotowość i reagowanie, instruktaż, szkolenia z kierowania wolontariatem oraz inne odnośne obszary dla pracowników i wolontariuszy z organizacji przyjmujących;
b)
wymianę najlepszych praktyk, pomoc techniczną, programy partnerskie i wymianę pracowników i wolontariuszy, tworzenie sieci oraz inne stosowne działania.
Artykuł 16
Sieć na potrzeby inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”
1. Komisja ustanawia sieć na potrzeby inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” i zarządza nią; sieć ta obejmuje:
a)
kandydatów na wolontariuszy i wolontariuszy pomocy UE, którzy uczestniczą lub uczestniczyli w inicjatywie;
b)
organizacje wysyłające i przyjmujące;
c)
przedstawicieli państw członkowskich i Parlamentu Europejskiego.
2. Sieć na potrzeby inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” ma za zadanie w szczególności:
a)
ułatwiać kontakty i służyć jako platforma dzielenia się wiedzą, konsultacji i rozpowszechniania informacji, w celu wymiany dobrych praktyk oraz do celów oceny potrzeb, o której mowa w art. 21 ust. 3;
b)
ułatwiać budowanie partnerstwa i opracowywanie wspólnych projektów dotyczących oddelegowania i rozwijania zdolności w zakresie pomocy humanitarnej przy udziale organizacji wysyłających działających w całej Unii oraz organizacji przyjmujących w państwach trzecich;
c)
stanowić podstawę, na której opierać się będą działania podejmowane w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” z myślą o zapewnieniu ciągłej poprawy oraz skutecznego monitorowania i oceny;
d)
stwarzać możliwości wolontariatu internetowego w przypadku projektów związanych z inicjatywą „Wolontariusze pomocy UE”.
Artykuł 17
Komunikacja i podnoszenie świadomości
1. Komisja wspiera informacje publiczne, działania w zakresie komunikacji i szerzenia wiedzy na temat inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” w celu promowania tej inicjatywy w widoczny sposób oraz zachęcania do wolontariatu w dziedzinie pomocy humanitarnej w Unii i w jej państwach członkowskich oraz w państwach trzecich będących beneficjentami działań podejmowanych w ramach tej inicjatywy.
2. Komisja opracowuje plan komunikacji na tematów celów, działań i widocznych wyników inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”, który określa działania w zakresie komunikacji i rozpowszechniania informacji skierowane do opinii publicznej, w szczególności do przyszłych ewentualnych kandydatów na wolontariuszy i beneficjentów działań podejmowanych w ramach tej inicjatywy. Komisja oraz beneficjenci, w szczególności organizacje wysyłające i przyjmujące, a także wolontariusze pomocy UE, wdrażają ten plan komunikacji.
ROZDZIAŁ III
PROGRAMOWANIE I PRZYDZIAŁ ŚRODKÓW
Artykuł 18
Kwalifikujące się działania
1. Działania, o których mowa w art. 8, kwalifikują się do objęcia pomocą finansową, w tym środkami niezbędnymi do ich realizacji, jak również niezbędnymi środkami mającymi na celu poprawę koordynacji pomiędzy inicjatywą „Wolontariusze pomocy UE” i innymi odnośnymi programami na poziomie krajowym i międzynarodowym w oparciu o istniejące dobre praktyki.
2. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, może również obejmować wydatki związane z działaniami przygotowawczymi, monitorującymi, kontrolnymi oraz w zakresie audytu i oceny, wymaganymi w celu zarządzania inicjatywą „Wolontariusze pomocy UE” i do osiągnięcia jej celów.
3. Wydatki, o których mowa w ust. 2, mogą w szczególności obejmować badania, spotkania ekspertów, działania informacyjne i komunikacyjne określone w art. 17, w tym komunikację instytucjonalną w zakresie priorytetów politycznych Unii, o ile są one związane z celami inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”, wydatki związane z sieciami informatycznymi skoncentrowanymi na przetwarzaniu i wymianie informacji (w tym wzajemne połączenia z istniejącymi lub przyszłymi systemami służącymi wspieraniu międzysektorowej wymiany danych i związane z nimi wyposażenie), jak również wszelkie inne wydatki na pomoc techniczną i administracyjną poniesione przez Komisję.
Artykuł 19
Beneficjenci środków finansowych
Wsparcie finansowe na mocy niniejszego rozporządzenia może zostać przyznane osobom fizycznym i osobom prawnym, niezależnie od tego, czy podlegają one przepisom prawa prywatnego czy publicznego, które następnie uznaje się za beneficjentów finansowych w rozumieniu rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012.
Artykuł 20
Pula środków finansowych
1. Pula środków finansowych przeznaczona na wykonanie niniejszego rozporządzenia na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. wynosi 147 936 000 EUR według cen bieżących. Roczne środki zatwierdzane są przez Parlament Europejski i Radę w granicach wieloletnich ram finansowych. W razie potrzeby istnieje możliwość ujęcia środków na płatności w budżecie wykraczającym poza 2020 r. w celu pokrycia podobnych wydatków, aby można było zarządzać płatnościami na rzecz działań, które do dnia 31 grudnia 2020 r. nie zostaną jeszcze zakończone.
2. Pulę środków finansowych, o której mowa w ust. 1, przydziela się na lata 2014-2020 zgodnie z celami operacyjnymi, priorytetami tematycznymi i podziałem procentowym, określonymi w załączniku.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 24 w celu zmiany priorytetów i korekty każdej z wartości wymienionych w załączniku o ponad 10 punktów procentowych i maksymalnie o 20 punktów procentowych. Warunkiem takiej korekty jest dokonanie przez Komisję przeglądu priorytetów tematycznych i podziału procentowego, określonych w załączniku, w świetle wyników oceny tymczasowej, o której mowa w art. 27 ust. 4 lit. b); w takim przypadku akty delegowane przyjmuje się do dnia 30 czerwca 2018 r.
4. W razie pilnej potrzeby - w przypadku koniecznej rewizji zasobów budżetowych przeznaczonych na wsparcie operacji reagowania kryzysowego - Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych w celu zmiany każdej z wartości wymienionych w załączniku o ponad 10 punktów procentowych i o maksymalnie 20 punktów procentowych w ramach dostępnych środków budżetowych oraz zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 25.
Artykuł 21
Rodzaje interwencji finansowej i procedury wykonawcze
1. Komisja realizuje pomoc finansową Unii zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012.
2. Pomoc finansowa w ramach niniejszego rozporządzenia może zostać zrealizowana w dowolnej formie przewidzianej w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 966/2012.
3. W celu wprowadzenia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przyjmuje roczny program prac inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” w drodze aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 26 ust. 2. Roczny program prac określa zamierzone cele, oczekiwane wyniki, metodę wykonania oraz kwotę powiązanych wydatków całkowitych. Roczny program prac zawiera także opis działań, które mają być finansowane, orientacyjne kwoty przeznaczone na każde działanie z uwzględnieniem oceny potrzeb w stosownych przypadkach oraz orientacyjny harmonogram realizacji. W odniesieniu do dotacji roczny program prac zawiera również priorytety, podstawowe kryteria oceny oraz maksymalny wskaźnik współfinansowania. Roczny program prac określa również udział państw trzecich na warunkach określonych w art. 23.
Artykuł 22
Ochrona interesów finansowych Unii
1. Komisja przyjmuje odpowiednie środki zapewniające, w trakcie realizacji działań finansowanych w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”, ochronę interesów finansowych Unii przez stosowanie środków zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom, przez skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia nieprawidłowości, przez odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych, a także, w stosownych przypadkach, przez skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje.
2. Komisja lub jej przedstawiciele oraz Trybunał Obrachunkowy mają uprawnienia do audytu, na podstawie dokumentacji i na miejscu, wobec wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców i podwykonawców, którzy otrzymują od Unii środki w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”.
3. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) jest uprawniony do przeprowadzania kontroli i inspekcji na miejscu u podmiotów gospodarczych, których takie finansowanie bezpośrednio lub pośrednio dotyczy, zgodnie z procedurami określonymi w rozporządzeniu (Euratom, WE) nr 2185/96 i rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 883/2013, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy finansowe Unii, w związku z umową o udzielenie dotacji, decyzją o udzieleniu dotacji lub zamówieniem finansowanym w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”.
4. Bez uszczerbku dla ust. 1 i 2, w umowach o współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, umowach o udzielenie dotacji, decyzjach o udzieleniu dotacji i zamówieniach wynikających z wdrożenia niniejszego rozporządzenia wyraźnie upoważnia się Komisję, Trybunał Obrachunkowy i OLAF do prowadzenia takich audytów, kontroli i inspekcji na miejscu z należytym poszanowaniem wszelkich odnośnych gwarancji proceduralnych.
ROZDZIAŁ IV
WSPÓŁPRACA Z INNYMI PAŃSTWAMI
Artykuł 23
Współpraca z innymi państwami
1. W inicjatywie „Wolontariusze pomocy UE” mogą wziąć udział:
a)
obywatele i organizacje wysyłające z krajów przystępujących, krajów kandydujących i potencjalnych kandydatów oraz krajów partnerskich objętych europejską polityką sąsiedztwa zgodnie z ogólnymi zasadami i ogólnymi warunkami udziału tych krajów w unijnych programach ustanowionymi w odnośnych umowach ramowych i decyzjach Rady Stowarzyszenia lub podobnych porozumieniach;
b)
obywatele i organizacje wysyłające z państw Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, które są członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), zgodnie z warunkami określonymi w porozumieniu o EOG;
c)
obywatele i organizacje wysyłające z innych państw europejskich pod warunkiem zawarcia porozumień dwustronnych z tymi państwami.
2. Uczestniczący wolontariusze i organizacje wdrażające działania w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”, z krajów współpracujących, powinny także przestrzegać ogólnych zasad wymienionych w art. 4.
3. Współpraca z uczestniczącymi państwami, o których mowa w ust. 1, jest w stosownych przypadkach finansowana z pochodzących z państw uczestniczących dodatkowych środków, które zostaną przyznane zgodnie z procedurami uzgodnionymi z tymi państwami.
ROZDZIAŁ V
PRZEPISY DOTYCZĄCE PRZEKAZANIA UPRAWNIEŃ I PRZEPISY WYKONAWCZE
Artykuł 24
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 7 ust. 2, art. 9 ust. 2 i art. 20 ust. 3, powierza się Komisji na okres siedmiu lat od dnia 25 kwietnia 2014 r.
3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 7 ust. 2, art. 9 ust. 2 i art. 20 ust. 3, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 7 ust. 2, art. 9 ust. 2 i art. 20 ust. 3 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub gdy przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 25
Tryb pilny
1. W wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadkach akty delegowane przyjęte na mocy niniejszego artykułu wchodzą w życie niezwłocznie i mają zastosowanie, dopóki nie zostanie wyrażony sprzeciw zgodnie z ust. 2. Przekazując akt delegowany Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, podaje się powody zastosowania trybu pilnego.
2. Parlament Europejski albo Rada mogą wyrazić sprzeciw wobec aktu delegowanego zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 5. W takim przypadku Komisja uchyla akt niezwłocznie po doręczeniu przez Parlament Europejski lub Radę decyzji o sprzeciwie.
Artykuł 26
Procedura komitetowa
1. Komisję wspomaga komitet ustanowiony na mocy art. 17 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/96 (15). Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
ROZDZIAŁ VI
MONITOROWANIE I OCENA
Artykuł 27
Monitorowanie i ocena
1. Działania podejmowane w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”, na które przyznana została pomoc finansowa, są regularnie monitorowane w celu śledzenia postępów w ich realizacji oraz regularnie poddawane ocenie w drodze niezależnej zewnętrznej oceny w celu ustalenia efektywności, skuteczności oraz ich wpływu w odniesieniu do celów inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE”. Monitorowanie i ocena obejmują sprawozdania, o których mowa w ust. 4, oraz inne działania dotyczące określonych aspektów niniejszego rozporządzenia, które mogą być podjęte w dowolnym momencie w trakcie jego wykonywania.
2. Organizacje wysyłające delegujące wolontariuszy pomocy UE poza terytorium Unii są odpowiedzialne za monitorowanie ich działań i regularnie przedstawiają Komisji sprawozdania z monitorowania, gwarantując poszanowanie wszelkich praw poszczególnych wolontariuszy w odniesieniu do ochrony danych osobowych.
3. Do celów oceny wykorzystuje się obowiązujące standardy oceny, w tym standardy opracowane przez Komitet Pomocy Rozwojowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, mając na celu zbadanie długoterminowego wpływu inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” na pomoc humanitarną. Na etapie oceny Komisja zapewnia regularne konsultacje ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym wolontariuszami, organizacjami wysyłającymi i przyjmującymi, wspieranymi społecznościami lokalnymi, organizacjami humanitarnymi i pracownikami w tej dziedzinie. Wyniki oceny są wykorzystywane przy opracowywaniu programu i przydziale środków.
4. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie:
a)
roczne sprawozdania z postępów we wdrażaniu niniejszego rozporządzenia, przedstawiające jego wyniki oraz - w miarę możliwości - najważniejsze skutki;
b)
okresowe sprawozdanie z oceny dotyczącej uzyskanych wyników oraz jakościowych i ilościowych aspektów wykonania niniejszego rozporządzenia, w tym z wpływu inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” na sektor pomocy humanitarnej oraz z opłacalności programu, w ciągu pierwszych trzech lat jego stosowania, najpóźniej do dnia 31 grudnia 2017 r.;
c)
komunikat w sprawie dalszego stosowania niniejszego rozporządzenia na podstawie okresowego sprawozdania z oceny, o którym mowa w lit. b) niniejszego ustępu, najpóźniej do dnia 31 grudnia 2018 r.;
d)
sprawozdanie z oceny ex post w odniesieniu do siedmioletniego okresu finansowania - najpóźniej do dnia 31 grudnia 2021 r.
5. Do dnia 1 września 2019 r. Komisja dokona przeglądu środków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu oraz w odpowiednich przypadkach - w wyniku wniosków z okresowego sprawozdania z oceny, o którym mowa w ust. 4 lit. b) niniejszego artykułu - przedstawi wniosek ustawodawczy w celu zmiany niniejszego rozporządzenia.
6. Komisja także regularnie informuje ESDZ o działaniach podejmowanych w ramach inicjatywy „Wolontariusze pomocy UE” zgodnie z odnośnymi porozumieniami roboczymi.
ROZDZIAŁ VII
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 28
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 3 kwietnia 2014 r.