SMĚRNICE RADY 2013/43/EU
ze dne 22. července 2013,
kterou se mění směrnice 2006/112/ES o společném systému daně z přidané hodnoty, pokud jde o volitelné a dočasné používání mechanismu přenesení daňové povinnosti ve vztahu k dodání některého zboží a poskytnutí některých služeb s vysokým rizikem podvodů
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 113 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na stanovisko Evropského parlamentu (1),
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (2),
v souladu se zvláštním legislativním postupem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice Rady 2006/112/ES (3) stanoví, že daň z přidané hodnoty (DPH) je povinna odvést každá osoba povinná k dani uskutečňující plnění zahrnující zdanitelné dodání zboží nebo poskytnutí služby. U přeshraničních plnění a některých domácích vysoce rizikových odvětví je však stanoveno přenesení povinnosti odvést daň na osobu, které je dodáno zboží nebo poskytnuta služba (mechanismus přenesení daňové povinnosti).
(2)
Vzhledem k závažnosti podvodů v oblasti DPH by členským státům mělo být povoleno dočasně používat mechanismus, kterým se povinnost odvést daň přesouvá na osobu, pro kterou je zdanitelné dodání zboží nebo poskytnutí služby uskutečněno, v případě dodání určitých kategorií zboží či poskytnutí určitých kategorií služeb, i když tyto kategorie nejsou uvedeny v článku 199 směrnice 2006/112/ES, ani se na ně nevztahují zvláštní odchylky udělené členským státům.
(3)
Za tímto účelem předložila Komise v roce 2009 návrh se seznamem řady zboží a služeb, u nichž by mohl být po omezenou dobu používán mechanismus přenesení daňové povinnosti. Rada se rozhodla pro rozdělení návrhu a přijala směrnici Rady 2010/23/EU (4), která se však omezila pouze na povolenky na emise skleníkových plynů, neboť situace s podvody v tomto odvětví si vyžádala okamžitou reakci. Rada zároveň učinila politický závazek, že bude pokračovat v jednáních o zbývající části návrhu Komise.
(4)
Od té doby se objevily podvody i v jiných odvětvích, a ke zbývající části návrhu Komise by tudíž mělo být přidáno nové zboží a služby, pokud jde o předem stanovený seznam zboží a služeb, u nichž by se mohlo používat přenesení daňové povinnosti. K podvodům dochází především v souvislosti s dodáváním plynu a elektřiny, poskytováním telekomunikačních služeb, dodáváním herních konzolí, tabletů a laptopů, obilovin, technických plodin, včetně olejnatých semen a cukrové řepy, a surových či polozpracovaných kovů, včetně drahých kovů.
(5)
Zavedení mechanismu přenesení daňové povinnosti, který se nepoužívá obecně, ale je zaměřen na toto zboží a služby, které jsou podle nedávných zkušeností obzvláště náchylné k podvodům, by nemělo nepříznivě ovlivnit základní principy systému DPH, jako jsou dělené platby.
(6)
Předem stanovený seznam, z něhož mohou členské státy vybírat, by měl být omezen na dodání zboží a poskytnutí služeb, které jsou podle nedávných zkušeností obzvláště náchylné k podvodům.
(7)
Při používání mechanismu přenesení daňové povinnosti jsou členské státy oprávněny stanovit podmínky pro používání tohoto mechanismu, včetně stanovení prahových hodnot, kategorií dodavatelů, poskytovatelů, pořizovatelů nebo příjemců, na které se tento mechanismus vztahuje, a částečné používání mechanismu v rámci jednotlivých kategorií.
(8)
Jelikož je mechanismus přenesení daňové povinnosti dočasným opatřením do doby, než budou přijata dlouhodobější legislativní řešení zaměřená na zvýšení odolnosti systému DPH vůči daňovým podvodům, měl by se mechanismus přenesení daňové povinnosti podle článku 199a směrnice 2006/112/ES používat pouze po omezenou dobu.
(9)
Aby bylo zajištěno, že mechanismus přenesení daňové povinnosti bude možné používat po dostatečně dlouhou dobu tak, aby byl účinný a bylo možno jej následně zhodnotit, je nutné prodloužit jeho stávající dobu použitelnosti, která končí dne 30. června 2015. Stejně tak by mělo být posunuto datum, do kdy má být provedeno hodnocení, jakož i datum, do kdy je třeba oznámit, že dochází k přesunu podvodného jednání.
(10)
Aby mohly používat mechanismus přenesení daňové povinnosti ve výše uvedených případech všechny členské státy, je nutné přijmout zvláštní změnu směrnice 2006/112/ES.
(11)
Jelikož cílem navrhovaného opatření je řešit problém podvodů v oblasti DPH prostřednictvím dočasných opatření, která se odchylují od stávajících pravidel Unie, a tohoto cíle nemůže být uspokojivě dosaženo členskými státy, ale lze jej dosáhnout jedině na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje tato směrnice rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(12)
Směrnice 2006/112/ES by proto měla být odpovídajícím způsobem změněna,
PŘIJALA TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Směrnice 2006/112/ES se mění takto:
1)
V článku 193 se slova „článků 194 až 199“ nahrazují slovy „článků 194 až 199b“.
2)
Článek 199a se mění takto:
a)
v odstavci 1 se uvozující věta nahrazuje tímto:
„1. Členské státy mohou do 31. prosince 2018 na dobu alespoň dvou let stanovit, že osobou povinnou odvést daň je osoba povinná k dani, jíž je dodáno některé z tohoto zboží nebo poskytnuta některá z těchto služeb:“;
b)
v odstavci 1 se doplňují nová písmena, která znějí:
„c)
dodání mobilních telefonů, to jest zařízení vyrobených nebo upravených pro použití ve spojení se sítí, která má licenci, a provozovaných na stanovených frekvencích, bez ohledu na to, zda mají další využití;
d)
dodání zařízení s integrovanými obvody, jako jsou mikroprocesory a centrální procesorové jednotky, ve stavu před zabudováním do výrobků pro konečné uživatele;
e)
dodání plynu a elektřiny obchodníkovi povinnému k dani definovanému v čl. 38 odst. 2;
f)
dodání certifikátů plynu a elektřiny;
g)
poskytnutí telekomunikačních služeb definovaných v čl. 24 odst. 2;
h)
dodání herních konzolí, tabletů a laptopů;
i)
dodání obilovin a technických plodin, včetně olejnatých semen a cukrové řepy, které nejsou běžně používány v nezměněném stavu ke konečné spotřebě;
j)
dodání surových či polozpracovaných kovů, včetně drahých kovů, na které se jinak nevztahuje čl. 199 odst. 1 písm. d), zvláštní režim pro použité zboží, umělecká díla, sběratelské předměty a starožitnosti podle článků 311 až 343 ani zvláštní režim pro investiční zlato podle článků 344 až 356.“;
c)
vkládají se nové odstavce, které znějí:
„1a. Členské státy mohou stanovit podmínky pro používání mechanismu uvedeného v odstavci 1.
1b. Používání mechanismu uvedeného v odstavci 1, pokud jde o dodání kteréhokoli ze zboží nebo poskytnutí kterýchkoli služeb uvedených v písm. c) až j) uvedeného odstavce, je podmíněno zavedením vhodných a účinných ohlašovacích povinností pro osoby povinné k dani, které dodávají zboží nebo poskytují služby, na něž se vztahuje mechanismus uvedený v odstavci 1.“;
d)
odstavec 2 se nahrazuje tímto:
„2. Členské státy uvědomí výbor pro DPH o používání mechanismu uvedeného v odstavci 1 v okamžiku zavedení tohoto mechanismu, přičemž Komisi poskytnou tyto informace:
a)
oblast působnosti opatření, kterým se mechanismus zavádí, společně s druhem a charakteristikou podvodu, a podrobný popis doprovodných opatření, včetně veškerých ohlašovacích povinností uložených osobám povinným k dani a jakýchkoli kontrolních opatření;
b)
opatření přijatá s cílem informovat příslušné osoby povinné k dani o zavedení používání mechanismu;
c)
hodnotící kritéria umožňující srovnání podvodných jednání ve vztahu ke zboží a službám uvedeným v odstavci 1 před zavedením mechanismu a po jeho zavedení, srovnání podvodných jednání ve vztahu k jinému zboží a jiným službám před zavedením mechanismu a po jeho zavedení, jakož i posouzení případného nárůstu jiných druhů podvodných jednání po zavedení mechanismu oproti době před jeho zavedením;
d)
datum začátku používání opatření, kterým se mechanismus zavádí, a dobu, po kterou se bude používat.“;
e)
v odst. 3 prvním pododstavci se první věta nahrazuje tímto:
„Členské státy používající mechanismus uvedený v odstavci 1 podají Komisi do 30. června 2017 zprávu založenou na hodnotících kritériích uvedených v odst. 2 písm. c).“;
f)
v odst. 3 druhém pododstavci se písmeno a) nahrazuje tímto:
„a)
dopad na podvodná jednání týkající se dodání zboží nebo poskytnutí služeb, na které se opatření vztahuje;“
g)
odstavec 4 se nahrazuje tímto:
„4. Každý členský stát, který po vstupu tohoto článku v platnost zjistí změnu trendů podvodných jednání na svém území, pokud jde o zboží či služby uvedené v odstavci 1, předloží v tomto směru do 30. června 2017 zprávu Komisi.
5. Komise předloží před 1. lednem 2018 Evropskému parlamentu a Radě celkovou hodnotící zprávu o účincích mechanismu stanoveného v odstavci 1 v oblasti boje proti podvodům.“
Článek 2
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 3
Tato směrnice se použije do 31. prosince 2018.
Článek 4
Tato směrnice je určena členským státům.
V Bruselu dne 22. července 2013.
DYREKTYWA RADY 2013/43/UE
z dnia 22 lipca 2013 r.
zmieniająca dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, w zakresie fakultatywnego i tymczasowego stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia w związku z dostawami niektórych towarów i usług podatnych na oszustwa
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowania Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 113,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego (1),
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (2),
stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE (3) stanowi, że każdy podatnik dokonujący podlegającej opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zobowiązany jest do zapłaty podatku od wartości dodanej (VAT). W przypadku transakcji transgranicznych i w stosunku do niektórych krajowych sektorów o wysokim stopniu ryzyka przewidziano jednak przesunięcie obowiązku zapłaty VAT na osobę, na rzecz której dokonywana jest dostawa towarów lub świadczona jest usługa (mechanizm odwrotnego obciążenia).
(2)
Ze względu na poważny charakter oszustw dotyczących VAT należy zezwolić państwom członkowskim na tymczasowe stosowanie w odniesieniu do dostaw pewnych kategorii towarów i usług, mechanizmu, zgodnie z którym obowiązek zapłaty VAT zostaje przeniesiony na osobę, na rzecz której dokonywana jest podlegająca opodatkowaniu dostawa towarów lub świadczona jest podlegająca opodatkowaniu usługa, włącznie z sytaucją, gdy te kategorie towarów i usług nie są wymienione ani w art. 199 dyrektywy 2006/112/WE ani nie są przedmiotem szczególnych odstępstw przyznanych państwom członkowskim.
(3)
W tym celu w 2009 roku Komisja przedstawiła wniosek, w którym wyszczególniono pewne towary i usługi, do których w ustalonym okresie można by stosować mechanizm odwrotnego obciążenia. Rada opowiedziała się za podzieleniem wniosku i przyjęła dyrektywę Rady 2010/23/UE (4), której zakres ograniczono jednak wyłącznie do pozwoleń na emisję gazów cieplarnianych, ze względu na to, że skala oszustw w tym sektorze wymagała natychmiastowej reakcji. Jednocześnie Rada podjęła polityczne zobowiązanie do kontynuowania negocjacji w sprawie pozostałej części wniosku Komisji.
(4)
W tym czasie oszustwa odnotowano w innych sektorach, a zatem do zawartego w pozostałej części wniosku Komisji wcześniej określonego wykazu towarów i usług, do których mógłby mieć zastosowanie mechanizm odwrotnego obciążenia, należy dodać kolejne towary i usługi. W szczególności, oszustwa występują w związku z dostawami gazu i energii elektrycznej, świadczeniem usług telekomunikacyjnych, dostarczaniem konsoli do gier, tabletów i laptopów, dostawami zbóż, roślin przemysłowych (w tym nasion oleistych i buraków cukrowych) oraz metali surowych lub półwyrobów metalowych, w tym metali szlachetnych.
(5)
Wprowadzenie mechanizmu odwrotnego obciążenia w odniesieniu do tych towarów i usług, które zgodnie z ostatnimi doświadczeniami są szczególnie podatne na oszustwa, nie może, w przeciwieństwie do jego powszechnego stosowania, mieć negatywnego wpływu na podstawowe zasady systemu VAT, takie jak płatności cząstkowe.
(6)
Ten wcześniej określony wykaz, z którego państwa członkowskie mogą dokonać wyboru, należy ograniczyć do dostaw towarów i świadczenia usług, które zgodnie z ostatnimi doświadczeniami są szczególnie podatne na oszustwa.
(7)
Stosując mechanizm odwrotnego obciążenia, państwa członkowskie mają swobodę w zakresie określania warunków jego stosowania, w tym ustalania progów, kategorii dostawców lub odbiorców, do których niniejszy mechanizm może mieć zastosowanie, oraz częściowego stosowania tego mechanizmu w poszczególnych kategoriach.
(8)
Ze względu na to, że mechanizm odwrotnego obciążenia jest środkiem tymczasowym stosowanym w oczekiwaniu na rozwiązania ustawodawcze dotyczące dłuższego okresu, tak by system VAT stał się bardziej odporny na przypadki oszustw związanych z VAT, mechanizm odwrotnego obciążenia, określony w art. 199a dyrektywy 2006/112/WE powinien być stosowany jedynie przez ograniczony okres.
(9)
Aby zagwarantować możliwość stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia przez okres wystarczająco długi, by zapewnić jego skuteczność i umożliwić późniejszą ocenę, należy przedłużyć przewidziany obecny okres ustalony na 30 czerwca 2015 r. Podobnie należy przesunąć okres oceny oraz datę, do której należy zgłosić zmiany w oszustwach podatkowych.
(10)
W celu umożliwienia wszystkim państwom członkowskim stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia, opisanego powyżej, konieczne jest wprowadzenie odpowiedniej zmiany do dyrektywy 2006/112/WE.
(11)
Ponieważ cel proponowanego działania, mianowicie walka z oszustwami związanymi z VAT przy zastosowaniu tymczasowych środków stanowiących odstępstwo od obowiązujących przepisów unijnych, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, a możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodne z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(12)
Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę 2006/112/WE,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
W dyrektywie 2006/112/WE wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 193 odesłanie do „art. 194-199” zastępuje się odesłaniem do „art. 194-199b”;
2)
w art. 199a wprowadza się następujące zmiany:
a)
w ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„Państwa członkowskie mogą do dnia 31 grudnia 2018 r. i na okres co najmniej dwóch lat postanowić, że osobą zobowiązaną do zapłaty VAT jest podatnik, na rzecz którego wykonywana jest dowolna usługa lub dostarczany dowolny towar spośród poniżej wymienionych:”;
b)
w ust. 1 dodaje się litery w brzmieniu:
„c)
dostawa telefonów komórkowych, będących urządzeniami wyprodukowanymi lub przystosowanymi do użytku w połączeniu z licencjonowaną siecią, wykorzystujących określone częstotliwości, niezależnie od tego, czy mogą one być wykorzystywane do innych zastosowań;
d)
dostawa układów scalonych, takich jak mikroprocesory i jednostki centralne, przed ich zainstalowaniem w wyrobach przeznaczonych dla użytkownika końcowego;
e)
dostawy gazu i energii elektrycznej na rzecz podatnika-pośrednika, zgodnie z definicją w art. 38 ust. 2;
f)
dostarczanie certyfikatów dotyczących gazu i energii elektrycznej;
g)
świadczenie usług telekomunikacyjnych, zgodnie z definicją w art. 24 ust. 2;
h)
dostawy konsoli do gier, tabletów i laptopów;
i)
dostawy zbóż i roślin przemysłowych (w tym nasion oleistych i buraków cukrowych), które w niezmienionym stanie zwykle nie są przeznaczone do konsumpcji ostatecznej;
j)
dostawy metali surowych lub półwyrobów metalowych (w tym metali szlachetnych), inne niż te, o których mowa w art. 199 ust. 1 lit. d), o ile nie są objęte procedurą szczególną dotyczącą towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków na mocy art. 311-343 lub procedurą szczególną dla złota inwestycyjnego na mocy art. 344-356.”;
c)
dodaje się ustępy w brzmieniu:
„1a. Państwa członkowskie mogą określić warunki stosowania mechanizmu, o którym mowa w ust. 1.
1b. Stosowanie mechanizmu przewidzianego w ust. 1 do dostaw wszelkich towarów lub usług wymienionych w lit. c)-j) tego ustępu jest uzależnione od wprowadzenia właściwych i skutecznych obowiązków sprawozdawczych dla podatników dostarczających towary lub usługi, do których ma zastosowanie mechanizm, o którym mowa w ust. 1.”;
d)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Wraz z wprowadzeniem mechanizmu, o którym mowa w ust. 1 państwa członkowskie powiadamiają Komitet ds. VAT o stosowaniu takiego mechanizmu i przekazują temu komitetowi następujące informacje dotyczące:
a)
zakresu środka wdrażającego mechanizm, wraz z rodzajem oszustwa i jego charakterystyką, oraz zawierające szczegółowy opis środków towarzyszących, włącznie z obowiązkami sprawozdawczymi nakładanymi na podatników i wszelkimi środkami kontroli;
b)
działań podjętych w celu poinformowania stosownych podatników o wprowadzeniu tego mechanizmu;
c)
kryteriów oceny umożliwiających dokonanie porównania oszustw podatkowych w odniesieniu do towarów i usług wymienionych w ust. 1 przed zastosowaniem mechanizmu i po jego zastosowaniu, oszustw dotyczących innych towarów i usług przed zastosowaniem mechanizmu i po jego zastosowaniu, jak również każdego wzrostu liczby innego rodzaju oszustw przed zastosowaniem mechanizmu i po jego zastosowaniu;
d)
daty wejścia w życie i okresu stosowania środka wdrażającego mechanizm.”;
e)
w ust. 3 akapit pierwszy, zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„Na podstawie kryteriów oceny określonych w ust. 2 lit. c) państwa członkowskie stosujące mechanizm, o którym mowa w ust. 1 przedstawią Komisji sprawozdanie nie później niż w dniu 30 czerwca 2017 r.”;
f)
w ust. 3 akapit pierwszy, lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a)
wpływu na oszustwa podatkowe w związku z dostawami towarów lub świadczeniem usług objętych środkiem;”;
g)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Każde państwo członkowskie, które wykryło na swoim terytorium zmiany trendów w oszustwach podatkowych dotyczących kategorii towarów lub usług wymienionych w ust. 1 po wejściu w życie niniejszego artykułu w odniesieniu do takich towarów lub usług, przedłoży Komisji sprawozdanie na ten temat nie później niż w dniu 30 czerwca 2017 r.”.
5. Przed dniem 1 stycznia 2018 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie ogólne sprawozdanie oceniające na temat skutków mechanizmu, o którym mowa w ust. 1 w zakresie zwalczania oszustw.”.
Artykuł 2
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 3
Niniejszą dyrektywę stosuje się do dnia 31 grudnia 2018 r.
Artykuł 4
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 22 lipca 2013 r.