NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) 2015/340
ze dne 20. února 2015,
kterým se stanoví technické požadavky a správní postupy týkající se průkazů způsobilosti a osvědčení řídících letového provozu podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 216/2008, kterým se mění prováděcí nařízení Komise (EU) č. 923/2012 a kterým se zrušuje nařízení Komise (EU) č. 805/2011
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 216/2008 ze dne 20. února 2008 o společných pravidlech v oblasti civilního letectví a o zřízení Evropské agentury pro bezpečnost letectví, kterým se ruší směrnice Rady 91/670/EHS, nařízení (ES) č. 1592/2002 a směrnice 2004/36/ES (1), a zejména na čl. 8c odst. 10 a čl. 10 odst. 5 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Řídící letového provozu a osoby a organizace podílející se na jejich výcviku, zkouškách, přezkušování, lékařských prohlídkách a posuzování zdravotní způsobilosti musí splňovat příslušné hlavní požadavky stanovené v příloze Vb nařízení (ES) č. 216/2008. Zejména mají osvědčení nebo průkazy způsobilosti získat až poté, co prokážou, že tyto hlavní požadavky splnili.
(2)
Ukázalo se, že evropský průkaz způsobilosti představuje účinný způsob uznávání a osvědčování způsobilosti řídících letového provozu, kteří z povahy své profese sehrávají zvláštní úlohu při zajišťování bezpečného řízení letového provozu. Zavedení norem odborné způsobilosti v Unii snížilo nejednotnost v této oblasti a přispělo k účinnější organizaci práce při stále vyšší míře regionální spolupráce mezi poskytovateli letových navigačních služeb. Zachování a zdokonalování společného systému udělování průkazů způsobilosti pro řídící letového provozu pracujících v Unii představuje důležitou součást evropského systému řízení letového provozu. Za tímto účelem by nyní měly být stanoveny technické požadavky a správní postupy týkající se průkazů způsobilosti a osvědčení řídících letového provozu, které budou odrážet současný stav techniky.
(3)
Poskytování letových navigačních služeb vyžaduje vysoce odborný personál, a zejména řídící letového provozu, jejichž odbornou způsobilost prokazuje průkaz způsobilosti, který je vydán na základě splnění podrobných požadavků stanovených v tomto nařízení. Kvalifikace uvedená na průkazu způsobilosti by měla udávat typ letové provozní služby, k jejímuž poskytování je řídící letového provozu způsobilý. Doložky k průkazu způsobilosti uvádějí jednak zvláštní dovednosti řídícího letového provozu a jednak oprávnění poskytovat služby v určitém sektoru, skupině sektorů a/nebo na určitém provozním pracovišti vydané příslušnými úřady.
(4)
Úřady, které vykonávají dohled a ověřování souladu podle tohoto nařízení, by měly být na řídících letového provozu při vydávání průkazů způsobilosti nebo při prodlužování platnosti doložek, jakož i při pozastavování platnosti průkazů způsobilosti, kvalifikací, doložek či osvědčení nebo jejich rušení v případě, že podmínky pro jejich vydání již nejsou splněny, dostatečně nezávislé. Tyto úřady by rovněž měly být dostatečně nezávislé naposkytovatelích letových navigačních služeb a organizacích pro výcvik. Měly by si zachovat schopnost účinně plnit své úkoly. Příslušným úřadem nebo úřady nesoucím(i) odpovědnost pro účely tohoto nařízení může být stejný orgán nebo orgány, které jsou určeny nebo zřízeny v souladu s článkem 4 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 549/2004 (2). Evropská agentura pro bezpečnost letectví (dále jen „agentura“) by měla působit jako příslušný úřad, který vydává a obnovuje osvědčení organizacím pro výcvik řídících letového provozu se sídlem mimo území členských států, případně jejich personálu. Jako taková by měla splňovat stejné požadavky.
(5)
Vzhledem k zvláštní povaze letového provozu v Unii by měly být zavedeny a účinně uplatňovány společné normy odborné způsobilosti řídících letového provozu zaměstnaných poskytovateli letových navigačních služeb, tak aby bylo zajištěno poskytování služeb v oblasti uspořádání letového provozu a letových navigačních služeb (ATM/ANS) veřejnosti.
(6)
Členské státy by měly mít možnost uplatňovat toto nařízení na svůj vojenský personál poskytující služby veřejnosti podle čl. 1 odst. 2 písm. c) nařízení (ES) č. 216/2008.
(7)
K incidentům a nehodám často významnou měrou přispívá špatná komunikace. Proto by měly být stanoveny podrobné požadavky na jazykové znalosti řídících letového provozu. Tyto požadavky vycházejí z požadavků přijatých Mezinárodní organizací pro civilní letectví (ICAO) a poskytují prostředky k prosazování těchto mezinárodně přijatých norem. V souvislosti s požadavky na jazykové znalosti jsou prosazovány zásady nediskriminace, transparentnosti a proporcionality, aby se podpořil volný pohyb pracovníků a současně zajistila bezpečnost. Platnost doložky jazykových znalostí by měla být přiměřená úrovni znalostí určené v tomto nařízení.
(8)
Společná pravidla pro vydávání a zachování průkazů způsobilosti řídících letového provozu jsou nezbytná ke zvýšení důvěry jednotlivých členských států v systémy ostatních států. Proto, aby se zajistila nejvyšší úroveň bezpečnosti, měly by se zavést jednotné požadavky na výcvik, kvalifikaci a odbornou způsobilost řídících letového provozu. Vedlo by to také k zajištění bezpečných a vysoce kvalitních služeb řízení letového provozu a přispělo k uznávání průkazů způsobilosti v celé Unii, a tím ke zvýšení volného pohybu a k lepší dostupnosti řídících letového provozu.
(9)
Evropská organizace pro bezpečnost letového provozu (Eurocontrol) stanovila ve specifikaci pro společnou hlavní náplň vstupního výcviku řídících letového provozu („Specification for the ATCO Common Core Content Initial Training“) vhodné normy pro vstupní výcvik. Tyto normy by nyní měly být promítnuty do práva Unie, aby se zohlednil vědecký a technický pokrok a usnadnil skutečně jednotný přístup ke vstupnímu výcviku, který je klíčovým prvkem pro zajištění mobility řídících letového provozu. Zároveň by měly být stanoveny požadavky na místní a průběžný výcvik se zřetelem k příslušným hlavním požadavkům uvedeným v článku 8c nařízení (ES) č. 216/2008. V případě, že nejsou evropské požadavky na výcvik stanoveny, mohou členské státy i nadále využívat výcvikových norem ICAO.
(10)
Organizace Eurocontrol vypracovala ve spolupráci se skupinou odborníků požadavky na posuzování zdravotní způsobilosti řídících letového provozu, které již členské státy uplatňovaly spolu s přílohou 1 ICAO. Tyto požadavky by nyní měly být provedeny do právního řádu Unie, aby se zajistilo jejich jednotné uplatňování ve všech členských státech
(11)
Aby se zajistilo, že členské státy budou své povinnosti a odpovědnost v oblasti bezpečnosti plnit správně a strukturovaným způsobem s využitím systémů správy a řízení používaných příslušnými úřady a organizacemi, jež vystupují jejich jménem, v souladu se státním programem bezpečnosti vypracovaným organizací ICAO, mělo by toto nařízení obsahovat požadavek, aby příslušné úřady toto nařízení uplatňovaly.
(12)
Udělování osvědčení organizacím pro výcvik je jedním ze základních činitelů přispívajících ke kvalitě výcviku řídících letového provozu, a tedy i k zajišťování bezpečnosti řízení letového provozu. Požadavky na organizace pro výcvik by proto měly být posíleny. Mělo by být možné osvědčovat výcvik podle typu výcviku, podle skupiny výcvikových služeb nebo podle skupiny výcvikových a letových navigačních služeb, a to s plným ohledem na zvláštní povahu výcviku, který daná organizace zajišťuje.
(13)
Obecné podmínky pro získání průkazu způsobilosti týkající se věku a požadavků na zdravotní způsobilost by neměly mít dopad na držitele stávajících průkazů způsobilosti. V zájmu zachování stávajících práv vyplývajících z průkazů způsobilosti a hladkého přechodu pro všechny držitele průkazů způsobilosti a pro příslušné úřady by se na průkazy způsobilosti a osvědčení zdravotní způsobilosti vydané členskými státy v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2006/23/ES (3) a s nařízením Komise (EU) č. 805/2011 (4) mělo nahlížet tak, že byly vydány v souladu s tímto nařízením.
(14)
V zájmu jednotnosti by se definice psychoaktivních látek v prováděcím nařízení Komise (EU) č. 923/2012 (5) měla upravit.
(15)
V návaznosti na dosažené výsledky a na požadavky EU v oblasti regulace by nařízení (EU) č. 805/2011 mělo být v zájmu srozumitelnosti zrušeno.
(16)
V souladu s čl. 17 odst. 2 písm. b) a čl. 19 odst. 1 nařízení (ES) č. 216/2008 byla Komisi při přípravě opatření stanovených tímto nařízením nápomocna agentura.
(17)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného článkem 65 nařízení (ES) č. 216/2008,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět a oblast působnosti
1. Toto nařízení stanoví prováděcí pravidla, která se týkají:
a)
podmínek pro vydávání, pozastavení platnosti a zrušení průkazů způsobilosti řídících letového provozu a řídících letového provozu-žáků, s nimi souvisejících kvalifikací a doložek a práv a povinností jejich držitelů;
b)
podmínek pro vydávání, omezení, pozastavení platnosti a zrušení osvědčení zdravotní způsobilosti řídících letového provozu a řídících letového provozu-žáků a práv a povinností jejich držitelů;
c)
udělování osvědčení leteckým lékařům a leteckým zdravotním střediskům pro řídící letového provozu a řídící letového provozu-žáky;
d)
udělování osvědčení organizacím pro výcvik řídících letového provozu;
e)
podmínek platnosti, potvrzení/prodloužení platnosti, obnovy a používání takových průkazů způsobilosti, kvalifikací, doložek a osvědčení.
2. Toto nařízení se vztahuje na:
a)
řídící letového provozu-žáky a řídící letového provozu vykonávající své úkoly v rámci oblasti působnosti nařízení (ES) č. 216/2008;
b)
osoby a organizace podílející se na udělování průkazů způsobilosti, výcviku, zkouškách, přezkušování nebo lékařských prohlídkách a posuzování zdravotní způsobilosti uchazečů v souladu s tímto nařízením.
Článek 2
Soulad s požadavky a postupy
1. Řídící letového provozu-žáci, řídící letového provozu a osoby podílející se na udělování průkazů způsobilosti, výcviku, zkouškách, přezkušování nebo lékařských prohlídkách a posuzování zdravotní způsobilosti uchazečů uvedení v čl. 1 odst. 2 písm. a) a b) musí být kvalifikovaní a musí být držiteli průkazu způsobilosti v souladu s ustanoveními příloh I, III a IV vydaným příslušným úřadem podle článku 6.
2. Organizace uvedené v čl. 1 odst. 2 písm. b) musí mít kvalifikaci v souladu s technickými požadavky a správními postupy stanovenými v přílohách I, III a IV a musí mít osvědčení vydané příslušným úřadem podle článku 6.
3. Osvědčení zdravotní způsobilosti osob uvedených v čl. 1 odst. 2 písm. a) a b) musí splňovat technické požadavky a správní postupy stanovené v přílohách III a IV.
4. Řídící letového provozu zaměstnaní poskytovateli letových navigačních služeb, kteří poskytují letové provozní služby ve vzdušném prostoru nad územím, na něž se vztahuje Smlouva, a mají hlavní místo činnosti a případně své sídlo mimo území, na něž se vztahují ustanovení Smlouvy, se považují za držitele průkazu způsobilosti v souladu s odstavcem 1, splňují-li obě níže uvedené podmínky:
a)
jsou držiteli průkazu způsobilosti řídícího letového provozu, který vydala třetí země v souladu s přílohou 1 Chicagské úmluvy;
b)
prokázali příslušnému úřadu uvedenému v článku 6, že získali výcvik a úspěšně absolvovali zkoušky a hodnocení odpovídající zkouškám a hodnocením, jež vyžaduje část ATCO hlava D oddíly 1-4 přílohy I.
Úkoly a funkce přidělené řídícím letového provozu uvedeným v prvním pododstavci nesmí přesahovat rozsah práv vyplývajících z průkazu způsobilosti, který vydala třetí země.
5. Instruktoři praktického výcviku a hodnotitelé zaměstnaní organizací pro výcvik se sídlem mimo území členských států se považují za kvalifikované v souladu s odstavcem 1, splňují-li obě níže uvedené podmínky:
a)
jsou držiteli průkazu způsobilosti řídícího letového provozu, který vydala třetí země v souladu s přílohou 1 Chicagské úmluvy, s kvalifikací a případně doložkou ke kvalifikaci odpovídající průkazu způsobilosti, kvalifikaci a doložce, pro jejichž udělení jsou oprávněni provádět výcvik či hodnocení;
b)
prokázali příslušnému úřadu uvedenému v článku 6, že získali výcvik a úspěšně absolvovali zkoušky a hodnocení odpovídající těm, jež vyžaduje část ATCO hlava D oddíl 5 přílohy I.
Práva podle prvního pododstavce musí být uvedena v průkazu způsobilosti, který vydala třetí země, a omezují se na poskytování výcviku a hodnocení pro organizace pro výcvik mimo území členských států.
Článek 3
Poskytování služeb řízení letového provozu
1. Služby řízení letového provozu smějí poskytovat pouze řídící letového provozu, kteří jsou kvalifikovaní a jimž byl vydán průkaz způsobilosti v souladu s tímto nařízením.
2. Podle čl. 1 odst. 3 nařízení (ES) č. 216/2008 členské státy v rámci možností zajistí, aby služby poskytované nebo zpřístupňované veřejnosti vojenským personálem uvedeným v čl. 1 odst. 2 písm. c) uvedeného nařízení zaručovaly úroveň bezpečnosti odpovídající přinejmenším úrovni požadované hlavními požadavky stanovenými v příloze Vb uvedeného nařízení.
3. Členské státy mohou toto nařízení uplatňovat na svůj vojenský personál poskytující služby veřejnosti.
Článek 4
Definice
Pro účely tohoto nařízení platí tyto definice:
1)
„mimořádnou situací“ se rozumí okolnosti, včetně situací za zhoršených podmínek, s nimiž se řídící letového provozu běžně ani obvykle nesetká a pro něž si nevytvořil automatické dovednosti;
2)
„přijatelnými způsoby průkazu (AMC)“ se rozumí agenturou přijaté nezávazné standardy, které ukazují, jakým způsobem má být prokazován soulad s nařízením (ES) č. 216/2008 a jeho prováděcími pravidly;
3)
„službou řízení letového provozu (ATC)“ se rozumí služba poskytovaná za účelem:
a)
zabránění střetu:
-
mezi letadly a
-
mezi letadlem a překážkami na provozní ploše a
b)
urychlení a zachování řádného toku letového provozu;
4)
„stanoviště řízení letového provozu (ATC)“ je obecný pojem, kterým se označuje podle potřeby oblastní středisko řízení, přibližovací stanoviště řízení nebo letištní řídící věž;
5)
„alternativními způsoby průkazu“ se rozumí způsoby prokazování souladu s nařízením (ES) č. 216/2008 a jeho prováděcími pravidly, které představují alternativní možnost ke stávajícím přijatelným způsobům průkazu, nebo nové způsoby prokazování souladu, které agentura dosud nezařadila mezi přijatelné způsoby průkazu;
6)
„hodnocením“ se rozumí zhodnocení praktických dovedností za účelem vydání průkazu způsobilosti, kvalifikace a/nebo doložky (doložek) a potvrzení/prodloužení jejich platnosti a/nebo jejich obnovy, včetně zhodnocení chování hodnocené osoby a toho, jak znalosti a pochopení dokáže uplatnit v praxi;
7)
„doložkou hodnotitele“ se rozumí oprávnění zapsané v průkazu způsobilosti, jehož je součástí, ve kterém je uvedena odborná způsobilost držitele hodnotit praktické dovednosti řídícího letového provozu-žáka a řídícího letového provozu;
8)
„stresem při kritických událostech“ se rozumí projevy neobvyklých a/nebo krajních emocionálních a fyzických reakcí a/nebo chování osoby v návaznosti na neočekávanou událost, nehodu, incident nebo vážný incident;
9)
„nouzovou situací“ se rozumí vážná a nebezpečná situace vyžadující okamžitá opatření;
10)
„zkouškou“ se rozumí formalizovaný test, který hodnotí znalosti osoby a pochopení;
11)
„poradenským materiálem (GM)“ se rozumí nezávazný materiál vypracovaný agenturou, který napomáhá objasnit význam požadavků nebo specifikací a používá se k podpoře výkladu nařízení (ES) č. 216/2008, jeho prováděcích pravidel a přijatelných způsobů průkazu;
12)
„letištním kódem ICAO“ se rozumí kód složený ze skupiny čtyř písmen sestavený podle pravidel předepsaných organizací ICAO v poslední aktualizované verzi její příručky DOC 7910 a přiřazený místu s leteckou pevnou stanicí;
13)
„doložkou jazykových znalostí“ se rozumí vyjádření zapsané v průkazu způsobilosti, jehož je součástí, které popisuje jazykové znalosti držitele;
14)
„průkazem způsobilosti“ se rozumí dokument vydaný a schválený v souladu s tímto nařízením, který dává svému oprávněnému držiteli právo vykonávat práva vyplývající z kvalifikací a doložek v něm uvedených;
15)
„provozním výcvikem“ se rozumí fáze místního výcviku, během níž dříve získané návyky a dovednosti související s daným pracovním místem jsou integrovány v praxi pod dozorem kvalifikovaného instruktora pro provozní výcvik za skutečného provozu;
16)
„doložkou instruktora pro provozní výcvik (OJTI)“ se rozumí oprávnění zapsané v průkazu způsobilosti, jehož je součástí, ve kterém je uvedena odborná způsobilost držitele udělovat pokyny při provozním výcviku a pokyny na syntetických výcvikových zařízeních;
17)
„trenažérem dílčích úkonů (PTT)“ se rozumí syntetické výcvikové zařízení za účelem výcviku plnění konkrétních vybraných provozních úkolů, aniž by studující musel plnit všechny praktické úkoly, které jsou normálně spojené s plně provozním prostředím;
18)
„výkonnostním cílem“ se rozumí jasné a jednoznačné vyjádření ohledně výkonnosti, která se od osoby podstupující výcvik očekává, podmínek, za nichž se této výkonnosti dosahuje, a úrovně, kterou by osoba podstupující výcvik měla splňovat;
19)
„dočasnou nezpůsobilostí“ se rozumí dočasný stav, který brání držiteli průkazu způsobilosti vykonávat práva vyplývající z průkazu způsobilosti, přičemž jeho kvalifikace, doložky osvědčení zdravotní způsobilosti jsou platné;
20)
„psychoaktivními látkami“ se rozumí alkohol, opioidy, kanabinoidy, sedativa a hypnotika, kokain, další psychostimulanty, halucinogeny a těkavá rozpouštědla; kofein a tabák se mezi ně nezahrnují;
21)
„doložkou ke kvalifikaci“ se rozumí oprávnění zapsané v průkazu způsobilosti, jehož je součástí, ve kterém jsou uvedeny zvláštní podmínky, práva nebo omezení, jež jsou s příslušnou kvalifikací spojeny;
22)
„obnovou“ se rozumí správní úkon, který po uplynutí doby platnosti kvalifikace, doložky nebo osvědčení obnovuje práva vyplývající z kvalifikace, doložky nebo osvědčení pro další vymezené časové období za předpokladu splnění stanovených požadavků;
23)
„prodloužením platnosti“ se rozumí správní úkon, který ještě v období platnosti kvalifikace, doložky nebo osvědčení umožňuje držiteli pokračovat ve vykonávání práv vyplývajících z kvalifikace, doložky nebo osvědčení po další stanovené časové období za předpokladu splnění stanovených požadavků;
24)
„sektorem“ se rozumí část řízené oblasti a/nebo část letové informační oblasti nebo horního vzdušného prostoru;
25)
„simulátorem“ se rozumí syntetické výcvikové zařízení, které představuje důležité prvky skutečného provozního prostředí a reprodukuje provozní podmínky, za nichž osoba podstupující výcvik může přímo plnit praktické úkoly v reálném čase;
26)
„syntetickým výcvikovým zařízením“ se rozumí jakýkoli druh zařízení, které simuluje provozní podmínky, včetně simulátorů a trenažérů dílčích úkonů;
27)
„doložkou instruktora syntetických výcvikových zařízení (STDI)“ se rozumí oprávnění zapsané v průkazu způsobilosti, jehož je součástí, ve kterém je uvedena odborná způsobilost držitele udělovat pokyny na syntetických výcvikových zařízeních;
28)
„výcvikovým kurzem“ se rozumí teoretická výuka a/nebo praktický výcvik zapracované do strukturovaného rámce a poskytované po stanovenou dobu;
29)
„organizací pro výcvik“ se rozumí organizace, jež získala osvědčení příslušného úřadu k poskytování jednoho nebo několika druhů výcviku;
30)
„místní doložkou“ se rozumí oprávnění zapsané v průkazu způsobilosti, jehož je součástí, ve kterém je uveden letištní kód ICAO a sektory, skupiny sektorů a/nebo pracoviště, kde je držitel průkazu způsobilosti způsobilý pracovat;
31)
„ověřením platnosti“ se rozumí postup, na základě kterého po úspěšném absolvování kurzu pro získání místní doložky související s určitou kvalifikací nebo doložkou ke kvalifikaci může držitel začít vykonávat práva vyplývající z této kvalifikace nebo doložky ke kvalifikaci.
Článek 5
Příslušný úřad
1. Členské státy určí nebo zřídí jeden nebo více příslušných úřadů s přidělenými pravomocemi pro udělování osvědčení osobám a organizacím, na něž se vztahuje toto nařízení, a dohled nad nimi.
2. V rámci funkčního bloku vzdušného prostoru nebo v případě přeshraničního poskytování služeb se příslušné úřady určí po dohodě dotčených členských států.
3. Pokud členský stát určí nebo zřídí více příslušných úřadů než jeden, jsou jednoznačně vymezeny pravomoci z hlediska odpovědností a případně zeměpisné působnosti každého z nich. Činnost těchto úřadů je koordinována s cílem zajistit v rámci každé příslušné působnosti účinný dohled nad všemi osobami a organizacemi, na něž se vztahuje toto nařízení.
4. Příslušné úřady jsou nezávislé na poskytovatelích letových navigačních služeb a organizacích pro výcvik. Této nezávislosti je dosaženo dostatečným oddělením příslušných úřadů na jedné straně a poskytovatelů letových navigačních služeb a organizací pro výcvik na druhé straně, a to alespoň na funkční úrovni. Příslušné úřady vykonávají své pravomoci nestranným a transparentním způsobem.
První pododstavec se vztahuje rovněž na agenturu, jedná-li v působnosti příslušného úřadu podle čl. 6 odst. 2 písm. b) a čl. 3 písm. a) bodu ii).
5. Členské státy zajišťují, aby byly příslušné úřady způsobilé k provádění činností spojených s udělováním osvědčení a dohledem, které jsou zahrnuty v jejich programech udělování osvědčení a dohledu, včetně toho, aby měly dostatečné zdroje pro plnění požadavků vyplývajících z přílohy II tohoto nařízení (část ATCO.AR). Členské státy zejména využívají hodnocení vypracovaná příslušnými úřady v souladu s částí ATCO.AR.A.005 písm. a) přílohy II k prokázání jejich způsobilosti.
6. Členské státy zajišťují, aby ve vztahu k personálu příslušných úřadů, který provádí činnosti spojené s dohledem a udělováním osvědčení podle tohoto nařízení, nedošlo k přímému či nepřímému střetu zájmů, zejména pokud jde o rodinné nebo finanční zájmy dotčeného personálu.
7. Příslušné úřady jmenované nebo zřízené členským státem pro účely nařízení (EU) č. 805/2011 se i nadále považují za příslušné úřady pro účely tohoto nařízení, pokud dotčený členský stát nestanoví jinak. V posledním uvedeném případě členský stát oznámí agentuře název a adresu každého příslušného úřadu, který na základě tohoto článku jmenuje nebo zřizuje, jakož i jakékoliv změny s tím související.
Článek 6
Příslušný úřad pro účely příloh I, III a IV
1. Pro účely přílohy I se příslušným úřadem rozumí úřad (úřady) určený nebo zřízený (určené nebo zřízené) členským státem, který daná osoba žádá o vydání průkazu způsobilosti.
2. Pro účely přílohy III a pro dohled nad dodržováním požadavků stanovených v příloze I, které se týkají poskytovatelů letových navigačních služeb, je příslušným úřadem:
a)
úřad jmenovaný nebo zřízený jako příslušný úřad pro dohled členským státem, v němž má žadatel hlavní místo své činnosti, popřípadě své sídlo, není-li ve dvoustranných nebo vícestranných dohodách mezi členskými státy nebo jejich příslušnými úřady stanoveno jinak;
b)
agentura v případě, že má žadatel hlavní místo své činnosti, popřípadě své sídlo, mimo území členských států.
3. Pro účely přílohy IV je příslušným úřadem:
a)
v případě leteckých zdravotních středisek:
i)
úřad určený členským státem, ve kterém má letecké zdravotní středisko hlavní místo obchodní činnosti;
ii)
agentura v případě, že se letecké zdravotní středisko nachází ve třetí zemi;
b)
v případě leteckých lékařů:
i)
úřad určený členským státem, ve kterém má letecký lékař hlavní místo praxe;
ii)
nachází-li se hlavní místo praxe leteckého lékaře ve třetí zemi, úřad určený členským státem, ve kterém letecký lékař žádá o vydání osvědčení.
Článek 7
Přechodná ustanovení
1. Průkazy způsobilosti, kvalifikace a doložky vydané v souladu s příslušnými ustanoveními vnitrostátních předpisů založených na směrnici 2006/23/ES a průkazy způsobilosti, kvalifikace a doložky vydané v souladu s ustanoveními nařízení Komise (EU) č. 805/2011 se považují za vydané v souladu s tímto nařízením.
2. Kvalifikace oblastního řízení procedurálního (ACP) s doložkou oceánského řízení (OCN), které byly vydány na základě vnitrostátních předpisů založených na čl. 31 odst. 1 nařízení (EU) č. 805/2011, se považují za vydané v souladu s tímto nařízením.
3. Osvědčení zdravotní způsobilosti a osvědčení organizací pro výcvik, leteckých lékařů a leteckých zdravotních středisek, schválení místních systémů odborné způsobilosti a plánů výcviku, která byla vydána v souladu s příslušnými ustanoveními vnitrostátních právních předpisů založených na směrnici 2006/23/ES a v souladu s nařízením (EU) č. 805/2011, se považují za vydaná v souladu s tímto nařízením.
Článek 8
Vydávání náhradních průkazů způsobilosti, úprava práv, výcvikových kurzů a systémů odborné způsobilosti
1. Průkazy způsobilosti uvedené v čl. 7 odst. 1 nahradí členské státy průkazy způsobilosti odpovídajícími formátu, který je stanoven v dodatku 1 k příloze II tohoto nařízení, nejpozději do 31. prosince 2015, případně 31. prosince 2016, jestliže využijí odchylky podle čl. 11 odst. 2.
2. Osvědčení organizací pro výcvik řídících letového provozu uvedená v čl. 7 odst. 3 nahradí členské státy osvědčeními odpovídajícími formátu, který je stanoven v dodatku 2 k příloze II tohoto nařízení, nejpozději do 31. prosince 2015, případně 31. prosince 2016, jestliže využijí odchylky podle čl. 11 odst. 2.
3. Osvědčení leteckých lékařů a osvědčení leteckých zdravotních středisek uvedená v čl. 7 odst. 3 nahradí členské státy osvědčeními odpovídajícími formátu, který je stanoven v dodatcích 3 a 4 k příloze II tohoto nařízení, nejpozději do 31. prosince 2015, případně 31. prosince 2016, jestliže využijí odchylky podle čl. 11 odst. 2.
4. Práva zkoušejících a hodnotitelů pro vstupní výcvik podle článku 20 nařízení (EU) č. 805/2011, zkoušejících odborné způsobilosti a hodnotitelů odborné způsobilosti pro místní a průběžný výcvik schválených příslušným úřadem podle článku 24 nařízení (EU) č. 805/2011 příslušné úřady případně převedou na práva vyplývající z doložky hodnotitele v souladu s tímto nařízením, a to nejpozději do 31. prosince 2015, případně 31. prosince 2016, jestliže členský stát využije odchylky podle čl. 11 odst. 2.
5. Práva vnitrostátních instruktorů simulátorů nebo syntetických výcvikových zařízení mohou příslušné úřady případně převést na práva vyplývající z doložky instruktora syntetických výcvikových zařízení v souladu s tímto nařízením, a to nejpozději do 31. prosince 2015, případně 31. prosince 2016, jestliže členský stát využije odchylky podle čl. 11 odst. 2.
6. Poskytovatelé letových navigačních služeb přizpůsobí své místní systémy odborné způsobilosti tak, aby odpovídaly požadavkům, které stanoví toto nařízení, nejpozději do 31. prosince 2015, případně 31. prosince 2016, jestliže členský stát využije odchylky podle čl. 11 odst. 2.
7. Organizace pro výcvik řídících letového provozu přizpůsobí své plány výcviku tak, aby odpovídaly požadavkům stanoveným tímto nařízením, nejpozději do 31. prosince 2015, případně 31. prosince 2016, jestliže členský stát využije odchylky podle čl. 11 odst. 2.
8. Osvědčení o dokončení výcvikových kurzů zahájených před použitím tohoto nařízení v souladu s nařízením (EU) č. 805/2011 se akceptují za účelem vydání příslušných průkazů způsobilosti, kvalifikací a doložek v souladu s tímto nařízením, pokud se výcvik a hodnocení dokončí nejpozději do 30. června 2016, případně 30. června 2017, jestliže členský stát využije odchylky podle čl. 11 odst. 2.
Článek 9
Změna prováděcího nařízení (EU) č. 923/2012
V článku 2 prováděcího nařízení (EU) č. 923/2012 se bod 104 nahrazuje tímto:
„104.
‚psychoaktivními látkami‘ se rozumí alkohol, opioidy, kanabinoidy, sedativa a hypnotika, kokain, další psychostimulanty, halucinogeny a těkavá rozpouštědla; kofein a tabák se mezi ně nezahrnují;“
Článek 10
Zrušení
Nařízení (EU) č. 805/2011 se zrušuje.
Článek 11
Vstup v platnost a použitelnost
1. Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 30. června 2015.
2. Odchylně od odstavce 1 se členské státy mohou rozhodnout, že do dne 31. prosince 2016 nebudou zcela nebo částečně uplatňovat přílohy I až IV.
Využije-li některý členský stát této možnosti, oznámí tuto skutečnost Komisi a agentuře nejpozději do dne 1. července 2015. V oznámení uvede oblast působnosti takové odchylky (takových odchylek), jakož i program provedení obsahující plánovaná opatření a příslušný časový harmonogram. Příslušná ustanovení nařízení (EU) č. 805/2011 se v takovém případě uplatňují i nadále.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 20. února 2015.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2015/340
z dnia 20 lutego 2015 r.
ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne dotyczące licencji i certyfikatów kontrolerów ruchu lotniczego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 i uchylające rozporządzenie Komisji (UE) nr 805/2011
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz uchylające dyrektywę Rady 91/670/EWG, rozporządzenie (WE) nr 1592/2002 i dyrektywę 2004/36/WE (1), w szczególności jego art. 8c ust. 10 i art. 10 ust. 5,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Kontrolerzy ruchu lotniczego oraz osoby i organizacje zaangażowane w ich szkolenie, egzaminowanie, kontrolę oraz badania lekarskie i ocenę muszą spełniać stosowne zasadnicze wymagania określone w załączniku Vb do rozporządzenia (WE) nr 216/2008. W szczególności powinni oni być certyfikowani lub licencjonowani po wykazaniu, że spełniają zasadnicze wymagania.
(2)
Licencja europejska okazała się skutecznym środkiem uznania i certyfikowania wiedzy i umiejętności kontrolerów ruchu lotniczego, którzy, jako grupa zawodowa, odgrywają szczególną rolę w zapewnianiu bezpiecznej kontroli ruchu lotniczego. Wprowadzenie ogólnounijnych standardów w zakresie wiedzy i umiejętności ograniczyło niespójności w tej dziedzinie i przyczyniło się tym samym do sprawniejszej organizacji pracy w ramach rozwijającej się obecnie współpracy regionalnej pomiędzy instytucjami zapewniającymi służby żeglugi powietrznej. Utrzymanie i udoskonalenie wspólnego systemu licencjonowania kontrolerów ruchu lotniczego w Unii jest istotnym elementem europejskiego systemu kontroli ruchu lotniczego. Z tych względów należy określić wymagania techniczne i procedury administracyjne związane z licencjonowaniem i certyfikowaniem kontrolerów ruchu lotniczego, które będą odpowiadały najnowszemu stanowi wiedzy.
(3)
Zapewnianie służb żeglugi powietrznej wymaga wysoko wykwalifikowanego personelu, w szczególności kontrolerów ruchu lotniczego, których wiedzę i umiejętności potwierdza się w postaci licencji wydanej na podstawie szczegółowych wymagań określonych w niniejszym rozporządzeniu. W uprawnieniu wpisanym do licencji powinien zostać określony rodzaj służby ruchu lotniczego, do której zapewniania uprawniony jest kontroler ruchu lotniczego. Uprawnienia uzupełniające wpisane do licencji powinny odzwierciedlać zarówno określone umiejętności kontrolera jak i wydane przez właściwe organy upoważnienie do zapewniania służb w określonym sektorze, określonej grupie sektorów lub na określonych stanowiskach pracy.
(4)
Organy sprawujące nadzór i dokonujące weryfikacji zgodności na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny być w wystarczającym stopniu niezależne od kontrolerów ruchu lotniczego przy wydawaniu licencji lub przedłużaniu okresu ważności uprawnień uzupełniających, przy zawieszaniu lub cofaniu licencji, uprawnień, uprawnień uzupełniających lub certyfikatów w przypadkach, gdy warunki niezbędne do ich wydania nie są już spełnione. Organy te powinny być również w wystarczającym stopniu niezależne od instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej i organizacji szkoleniowych. Ponadto organy te powinny wykazywać ciągłą zdolność do skutecznego realizowania swoich zadań. Właściwe organy, na których spoczywa odpowiedzialność określona w niniejszym rozporządzeniu, mogą mieć postać instytucji wyznaczonej(-ych) lub utworzonej(-ych) zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (2). Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (zwana dalej „Agencją”) powinna działać jako właściwy organ do celów wydawania i wznawiania certyfikatów przyznawanych organizacjom szkolącym kontrolerów ruchu lotniczego znajdującym się poza terytorium państw członkowskich, a także, w stosownych przypadkach, ich personelowi. Pełniąc rolę takiego organu, powinna ona spełniać stosowne wymagania w tym zakresie.
(5)
Z uwagi na szczególne cechy ruchu lotniczego w Unii należy wprowadzić i zapewnić skuteczne stosowanie wspólnych standardów w zakresie wiedzy i umiejętności kontrolerów ruchu lotniczego zatrudnionych przez instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej, w celu zapewnienia zarządzania ruchem lotniczym oraz służb żeglugi powietrznej (ATM/ANS) na powszechny użytek.
(6)
Państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania niniejszego rozporządzenia wobec swojego personelu wojskowego zapewniającego służby na powszechny użytek, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 216/2008.
(7)
Wśród czynników składających się na przyczyny incydentów i wypadków istotną rolę odgrywa często niska jakość komunikacji. Z tego względu należy określić szczegółowe wymagania dotyczące biegłości językowej, jaką muszą się wykazywać kontrolerzy ruchu lotniczego. Wymagania te oparte są na wymaganiach przyjętych przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) i wprowadzają środki zapewniające egzekwowanie tych uznanych na szczeblu międzynarodowym standardów. W odniesieniu do wymagań dotyczących biegłości językowej stosuje się zasady niedyskryminacji, przejrzystości i proporcjonalności, w celu wspierania swobodnego przepływu pracowników i jednocześnie zapewnienia bezpieczeństwa. Okres ważności uprawnień uzupełniających w zakresie biegłości językowej powinien być proporcjonalny do poziomu biegłości zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia.
(8)
Wspólne zasady dotyczące uzyskiwania i utrzymywania ważności licencji kontrolerów ruchu lotniczego są niezbędne w celu zwiększenia wzajemnego zaufania państw członkowskich do odnośnych systemów w tych państwach. Aby zapewnić najwyższy poziom bezpieczeństwa należy zatem wprowadzić jednolite wymagania dotyczące szkoleń, kwalifikacji oraz wiedzy i umiejętności kontrolerów ruchu lotniczego. Wymagania takie przyczynią się również do zapewnienia bezpiecznych, wysokiej jakości służb kontroli ruchu lotniczego i do uznawania licencji w całej Unii Europejskiej, zwiększając tym samym swobodę przepływu kontrolerów ruchu lotniczego oraz ich dostępność.
(9)
Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (Eurocontrol) określiła stosowne standardy dotyczące szkolenia wstępnego, zawarte w specyfikacji dotyczącej podstawowych, jednolitych treści szkolenia wstępnego kontrolerów ruchu lotniczego. W celu uwzględnienia postępów naukowych i technicznych oraz ułatwienia przyjęcia jednorodnego podejścia do szkolenia wstępnego, które stanowi kluczowy element w zapewnianiu mobilności kontrolerów ruchu lotniczego, standardy te powinny stać się przepisami prawa unijnego. Należy również określić wymagania dotyczące szkolenia w jednostce i szkolenia uzupełniającego, z uwzględnieniem stosownych zasadniczych wymagań zgodnie z art. 8c rozporządzenia (WE) nr 216/2008. Wobec braku europejskich wymagań dotyczących szkoleń państwa członkowskie mogą nadal opierać się na standardach opracowanych przez ICAO.
(10)
We współpracy z grupą ekspertów Eurocontrol opracował wymagania dotyczące oceniania stanu zdrowia kontrolerów ruchu lotniczego, które są już stosowane przez państwa członkowskie razem z wymaganiami zawartymi w załączniku I ICAO. Wymagania te powinny zostać transponowane do prawa unijnego w celu zapewnienia ich jednolitego stosowania we wszystkich państwach członkowskich.
(11)
W celu zapewnienia wypełniania przez państwa członkowskie ich zadań i obowiązków w zakresie bezpieczeństwa w sposób prawidłowy i uporządkowany przy użyciu systemu administracji i zarządzania stosowanego przez właściwe organy i organizacje działające w ich imieniu, zgodnie z krajowym programem bezpieczeństwa ICAO, w niniejszym rozporządzeniu należy określić wymaganie, które ma być stosowane przez właściwe organy.
(12)
Certyfikacja organizacji szkoleniowych jest jednym z decydujących czynników przyczyniających się do wysokiej jakości szkolenia kontrolerów ruchu lotniczego, a więc także do bezpiecznego zapewniania kontroli ruchu lotniczego. Należy zatem zaostrzyć wymagania w odniesieniu do organizacji szkoleniowych. Należy umożliwić certyfikowanie szkolenia w zależności od rodzaju szkolenia, jako pakietu usług szkoleniowych lub jako pakietu usług szkoleniowych i służb żeglugi powietrznej, z uwzględnieniem szczególnych cech szkolenia oferowanego przez poszczególne organizacje.
(13)
Ogólne warunki uzyskiwania licencji w zakresie, w jakim odnoszą się one do wieku i wymogów dotyczących stanu zdrowia, nie powinny mieć zastosowania do posiadaczy obecnych licencji. Licencje i orzeczenia lekarskie wydawane przez państwa członkowskie zgodnie z dyrektywą 2006/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (3) oraz rozporządzeniem Komisji (UE) nr 805/2011 (4) należy traktować jako wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, aby zapewnić ciągłość przywilejów wynikających z posiadanych licencji oraz ułatwić wszystkim posiadaczom licencji i właściwym organom dostosowanie się do nowych wymagań.
(14)
Ze względu na potrzebę spójności należy dostosować definicję substancji psychotropowej zawartą w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 923/2012 (5).
(15)
Niniejsze rozporządzenie zostało opracowane na podstawie wcześniejszych osiągnięć i unijnych wymagań prawnych, w związku z tym w celu zapewnienia przejrzystości należy uchylić rozporządzenie (UE) nr 805/2011.
(16)
Zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. b) oraz art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 216/2008 Agencja udzieliła Komisji pomocy w przygotowaniu środków przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu.
(17)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu utworzonego na podstawie art. 65 rozporządzenia (WE) nr 216/2008,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot i zakres stosowania
1. Niniejsze rozporządzenie określa szczegółowe zasady dotyczące:
a)
warunków wydawania, zawieszania i cofania licencji kontrolerów ruchu lotniczego i praktykantów-kontrolerów ruchu lotniczego, powiązanych uprawnień i uprawnień uzupełniających oraz przywilejów i obowiązków posiadaczy licencji;
b)
warunków wydawania, ograniczania, zawieszania i cofania orzeczeń lekarskich dla kontrolerów ruchu lotniczego i praktykantów-kontrolerów ruchu lotniczego oraz przywilejów i obowiązków posiadaczy takich orzeczeń;
c)
certyfikacji lekarzy orzeczników przeprowadzających badania lotniczo-lekarskie oraz centrów medycyny lotniczej dla kontrolerów ruchu lotniczego i praktykantów-kontrolerów ruchu lotniczego;
d)
certyfikacji organizacji szkolących kontrolerów ruchu lotniczego;
e)
warunków walidacji, przedłużania ważności, wznawiania i korzystania z takich licencji, uprawnień, uprawnień uzupełniających i certyfikatów.
2. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do:
a)
praktykantów-kontrolerów ruchu lotniczego i kontrolerów ruchu lotniczego realizujących swoje zadania w ramach zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 216/2008;
b)
osób i organizacji zaangażowanych w licencjonowanie, szkolenie, egzaminowanie, kontrolę oraz badania lekarskie i ocenę kandydatów zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 2
Zgodność z wymaganiami i procedurami
1. Praktykanci-kontrolerzy ruchu lotniczego, kontrolerzy ruchu lotniczego oraz osoby zaangażowane w licencjonowanie, szkolenie, egzaminowanie, kontrolę oraz badania lekarskie i ocenę kandydatów, do których odnosi się art. 1 ust. 2 lit. a) i b), posiadają kwalifikacje i uzyskali od właściwego organu, o którym mowa w art. 6, licencję zgodnie z przepisami określonymi w załącznikach I, III i IV.
2. Organizacje, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. b), posiadają kwalifikacje zgodnie z wymaganiami technicznymi i procedurami administracyjnymi określonymi w załącznikach I, III i IV i są certyfikowane przez właściwy organ, o którym mowa w art. 6.
3. Orzekanie o stanie zdrowia osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. a) i b), przebiega zgodnie z wymaganiami technicznymi i procedurami administracyjnymi określonymi w załącznikach III i IV.
4. Kontrolerów ruchu lotniczego zatrudnionych przez instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej w przestrzeni powietrznej terytorium podlegającego postanowieniom Traktatu, których główne miejsce prowadzenia działalności i ewentualnie siedziba statutowa znajdują się poza terytorium, do którego zastosowanie mają postanowienia Traktatu, należy uznać za kontrolerów posiadających licencję wydaną zgodnie z ust. 1, jeżeli spełniają oni obydwa poniższe warunki:
a)
posiadają oni licencję kontrolera ruchu lotniczego wydaną przez państwo trzecie zgodnie z załącznikiem I do konwencji chicagowskiej;
b)
wykazali na użytek właściwego organu, o którym mowa w art. 6, że zostali przeszkoleni i pomyślnie przeszli egzaminy i procedurę oceny równoważne do egzaminów i procedur wymaganych zgodnie z załącznikiem I część ATCO, podczęść D sekcje 1-4.
Zadania i funkcje przydzielone kontrolerom ruchu lotniczego, o których mowa w pierwszym akapicie, nie powinny wykraczać poza zakres uprawnień przyznanych im w licencji wydanej przez państwo trzecie.
5. Instruktorów prowadzących szkolenia praktyczne oraz osoby oceniające, zatrudnionych przez organizację szkoleniową, która znajduje się poza terytorium państw członkowskich, uznaje się za instruktorów i osoby oceniające posiadających kwalifikacje zgodnie z ust. 1, jeśli spełniają oni obydwa poniższe warunki:
a)
posiadają oni licencję kontrolera ruchu lotniczego wydaną przez państwo trzecie zgodnie z załącznikiem I do konwencji chicagowskiej obejmującą uprawnienie i, w stosownym przypadku, uprawnienie uzupełniające odpowiadające uprawnieniu będącemu przedmiotem szkolenia lub oceny, do przeprowadzania których są oni upoważnieni;
b)
wykazali na użytek właściwego organu, o którym mowa w art. 6, że zostali przeszkoleni i pomyślnie przeszli egzaminy i procedurę oceny równoważne do egzaminów i procedur wymaganych zgodnie z załącznikiem I część ATCO, podczęść D sekcja 5.
Uprawnienia, o których mowa w pierwszym akapicie, określa się w certyfikacie wydanym przez państwo trzecie i ogranicza do przeprowadzania szkoleń i ocen na rzecz organizacji szkoleniowych, które znajdują się poza terytorium państw członkowskich.
Artykuł 3
Zapewnianie służb kontroli ruchu lotniczego
1. Służby kontroli ruchu lotniczego są zapewniane wyłącznie przez wykwalifikowanych kontrolerów ruchu lotniczego, którzy uzyskali licencję zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
2. Z zastrzeżeniem art. 1 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 216/2008 państwa członkowskie w możliwie najszerszym zakresie zapewniają, aby służby zapewniane lub udostępniane przez personel wojskowy na powszechny użytek, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. c) wspomnianego rozporządzenia, gwarantowały poziom bezpieczeństwa odpowiadający co najmniej poziomowi określonemu w zasadniczych wymaganiach zawartych w załączniku Vb do wspomnianego rozporządzenia.
3. Państwa członkowskie mogą stosować niniejsze rozporządzenie do swego personelu wojskowego wykonującego służbę na użytek powszechny.
Artykuł 4
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1)
„sytuacja anormalna” oznacza okoliczności, w tym pogorszone warunki, które nie występują zwykle ani powszechnie i na wypadek których kontroler ruchu lotniczego nie uzyskał umiejętności automatycznego reagowania;
2)
„akceptowalne sposoby spełnienia wymagań (ang. acceptable means of compliance, AMC)” oznaczają niewiążące standardy przyjęte przez Agencję w celu przedstawienia środków służących zapewnieniu zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 216/2008 i przepisami wykonawczymi do niego;
3)
„służba kontroli ruchu lotniczego (ang. air traffic control, ATC)” oznacza służbę zapewnianą w celu:
a)
zapobiegania kolizjom:
-
statków powietrznych, oraz
-
na polu manewrowym - między statkiem powietrznym a przeszkodami; oraz
b)
usprawniania i utrzymywania uporządkowanego przepływu ruchu lotniczego;
4)
„organ kontroli ruchu lotniczego” jest terminem ogólnym oznaczającym w zależności od przypadku ośrodek kontroli obszaru, organ kontroli zbliżania lub organ kontroli lotniska;
5)
„alternatywne sposoby spełnienia wymagań” oznaczają sposoby stanowiące alternatywę dla istniejących akceptowalnych sposobów spełnienia wymagań lub nowe środki służące zapewnieniu zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 216/2008 i przepisami wykonawczymi do niego, w odniesieniu do których Agencja nie przyjęła żadnych powiązanych akceptowalnych sposobów spełnienia wymagań;
6)
„ocena” oznacza ocenę praktycznych umiejętności, na podstawie której wydaje się, przedłuża lub wznawia licencję, uprawnienie lub uprawnienie(-a) uzupełniające i która dotyczy sposobu zachowania osoby ocenianej oraz praktycznego stosowania wiedzy i zrozumienia tematyki przez tę osobę;
7)
„uprawnienie uzupełniające osoby oceniającej” oznacza upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część, które określa uprawnienia posiadacza licencji do oceny praktycznych umiejętności praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego i kontrolera ruchu lotniczego;
8)
„stres związany z incydentem krytycznym” oznacza wykazywanie przez daną osobę nietypowych lub skrajnych reakcji emocjonalnych, fizycznych lub behawioralnych w wyniku niespodziewanego zdarzenia, wypadku, incydentu lub poważnego incydentu;
9)
„sytuacja awaryjna” oznacza poważną i niebezpieczną sytuację wymagającą natychmiastowych działań;
10)
„egzamin” oznacza sformalizowany sprawdzian służący ocenie wiedzy danej osoby i zrozumienia przez nią tematyki;
11)
„materiały zawierające wytyczne” oznaczają niewiążące materiały opracowane przez Agencję, które pomagają przedstawić znaczenie wymagania lub specyfikacji i które stosuje się w celu wsparcia interpretacji rozporządzenia (WE) nr 216/2008, przepisów wykonawczych do niego i akceptowalnych sposobów spełnienia wymagań;
12)
„oznaczenie lokalizacji ICAO” oznacza czteroliterowy kod utworzony zgodnie z zasadami określonymi przez ICAO w najnowszej zaktualizowanej wersji podręcznika „DOC 7910” i przypisany do miejsca usytuowania stałej stacji lotniczej;
13)
„uprawnienie uzupełniające w zakresie biegłości językowej” oznacza wpis w licencji stanowiący jej część i określający biegłość językową posiadacza;
14)
„licencja” oznacza dokument wystawiony oraz zatwierdzony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, uprawniający jego prawowitego posiadacza do korzystania z przywilejów wynikających z uprawnień i uprawnień uzupełniających;
15)
„szkolenie operacyjne” oznacza etap szkolenia w jednostce, podczas którego wcześniej uzyskana wiedza na temat czynności rutynowych i umiejętności związanych z pracą jest stosowana w praktyce pod nadzorem wykwalifikowanego instruktora szkolenia operacyjnego w rzeczywistych sytuacjach w ruchu;
16)
„uzupełniające uprawnienie instruktora szkolenia operacyjnego” oznacza upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część, w którym określa się uprawnienia do prowadzenia szkolenia operacyjnego i szkolenia na szkoleniowych urządzeniach symulacji ruchu lotniczego;
17)
„trenażer specjalizowany (ang. part-task trainer, PTT)” oznacza szkoleniowe urządzenie symulacji ruchu lotniczego służące do szkolenia w zakresie określonych i wybranych zadań operacyjnych bez konieczności wykonania przez osobę uczącą się wszystkich zadań, które są zwykle związane z pełnym środowiskiem operacyjnym;
18)
„docelowe wyniki” oznaczają jasno i jednoznacznie określone wyniki, których osiągnięcia oczekuje się od osoby podejmującej szkolenie, warunki, na jakich wyniki te są osiągane, oraz standardy, które musi spełniać osoba podejmująca szkolenie;
19)
„czasowa niezdolność” oznacza tymczasowy stan uniemożliwiający posiadaczowi licencji korzystanie z przywilejów wynikających z posiadanej licencji w okresie ważności uprawnień, uprawnień uzupełniających i orzeczenia lekarskiego;
20)
„substancja psychoaktywna” oznacza alkohol, opioidy, pochodne konopi indyjskich, środki uspokajające i nasenne, kokainę, inne stymulatory psychiczne, halucynogenne i lotne rozpuszczalniki, z wyłączeniem kofeiny i tytoniu;
21)
„uprawnienie uzupełniające” oznacza upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część, w którym określa się szczególne warunki, przywileje lub ograniczenia odnoszące się do stosownego uprawnienia;
22)
„wznowienie” oznacza czynność administracyjną podejmowaną po wygaśnięciu uprawnienia, uprawnienia uzupełniającego lub certyfikatu, która polega na wznowieniu przywilejów wynikających z uprawnienia, uprawnienia uzupełniającego lub certyfikatu na kolejny, określony okres, pod warunkiem spełnienia określonych wymagań;
23)
„przedłużenie” oznacza czynność administracyjną podejmowaną w okresie ważności uprawnienia, uprawnienia uzupełniającego lub certyfikatu, która umożliwia posiadaczowi dalsze korzystanie z przywilejów wynikających z uprawnień, uprawnień uzupełniających lub certyfikatu przez kolejny określony okres, pod warunkiem spełnienia określonych wymagań;
24)
„sektor” oznacza część obszaru kontroli lub rejonu bądź górnego rejonu informacji powietrznej;
25)
„symulator” oznacza szkoleniowe urządzenie symulacji ruchu lotniczego, które przedstawia istotne cechy prawdziwego środowiska operacyjnego i odtwarza warunki operacyjne, w których osoba podejmująca szkolenie może bezpośrednio ćwiczyć wykonywanie zadań w czasie rzeczywistym;
26)
„szkoleniowe urządzenie symulacji ruchu lotniczego” oznacza urządzenie dowolnego rodzaju, w tym symulatory i trenażery specjalizowane, służące do symulacji warunków operacyjnych;
27)
„uprawnienie uzupełniające instruktora szkolenia na szkoleniowych urządzeniach symulacji ruchu lotniczego” oznacza upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część, w którym określa się uprawnienia do prowadzenia szkolenia na szkoleniowych urządzeniach symulacji ruchu lotniczego;
28)
„kurs szkoleniowy” oznacza szkolenie teoretyczne lub praktyczne przygotowane w zorganizowanych ramach i mające określony czas trwania;
29)
„organizacja szkoleniowa” oznacza organizację, która uzyskała certyfikat właściwego organu uprawniający do prowadzenia jednego lub kilku rodzajów szkoleń;
30)
„uprawnienie uzupełniające w jednostce” oznacza upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część, w którym określa się oznaczenie lokalizacji ICAO oraz sektor, grupę sektorów lub stanowiska pracy, których dotyczą uprawnienia posiadacza licencji;
31)
„walidacja” oznacza proces, w wyniku którego na podstawie pomyślnego ukończenia kursu kwalifikującego do nadania uprawnienia uzupełniającego w jednostce związanego z uprawnieniem lub uprawnieniem uzupełniającym posiadacz może rozpocząć korzystanie z przywilejów wynikających z tego uprawnienia lub uprawnienia uzupełniającego.
Artykuł 5
Właściwy organ
1. Państwa członkowskie powołują lub ustanawiają co najmniej jeden właściwy organ odpowiedzialny za certyfikację i sprawowanie nadzoru nad osobami i organizacjami podlegającymi niniejszemu rozporządzeniu.
2. W ramach funkcjonalnego bloku przestrzeni powietrznej lub w przypadku zapewniania służb transgranicznych właściwe organy wyznacza się w porozumieniu z zainteresowanymi państwami członkowskimi.
3. Jeżeli państwo członkowskie powołuje lub ustanawia więcej niż jeden właściwy organ, zakresy kompetencji poszczególnych właściwych organów muszą być w stosownych przypadkach jasno określone w odniesieniu do odpowiedzialności i obszaru geograficznego. Działania tych organów muszą być skoordynowane, tak aby zapewniały one skuteczny nadzór nad wszystkimi osobami i organizacjami podlegającymi niniejszemu rozporządzeniu w zakresie ich odnośnych kompetencji.
4. Właściwy organ (właściwe organy) jest (są) niezależny(-e) od instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej i organizacji szkoleniowych. Niezależność ta osiągana jest poprzez odpowiednie rozdzielenie, co najmniej na poziomie funkcjonalnym, właściwych organów z jednej strony, i instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej oraz organizacji szkoleniowych z drugiej strony. Właściwe organy wykonują swe uprawnienia w sposób bezstronny i przejrzysty.
Wymaganie zawarte w pierwszym akapicie ma zastosowanie również do Agencji, w przypadku gdy pełni ona funkcję właściwego organu zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. b) i art. 3 lit. a) ppkt (ii).
5. Państwa członkowskie zapewniają, by właściwe organy dysponowały zdolnością niezbędną do prowadzenia działań certyfikacyjnych i nadzorczych przewidzianych w ich programach certyfikacji i nadzoru, w tym wystarczającymi zasobami, by spełnić wymagania określone w załączniku II (część ATCO.AR). Państwa członkowskie korzystają w szczególności z ocen sporządzonych przez właściwe organy zgodnie z załącznikiem II pkt ATCO.AR.A.005 lit. a) w celu wykazania, że dysponują one odpowiednią zdolnością.
6. W odniesieniu do personelu właściwych organów wykonującego działania nadzorcze i certyfikacyjne na podstawie niniejszego rozporządzenia państwa członkowskie zapewniają, by nie występował bezpośredni lub pośredni konflikt interesów, w szczególności związany z więzami rodzinnymi lub interesami finansowymi personelu, którego to dotyczy.
7. Właściwy organ (właściwe organy) powołany(-e) lub ustanowiony(-e) przez państwo członkowskie do celów rozporządzenia (UE) nr 805/2011 uznaje się za właściwy organ do celów niniejszego rozporządzenia, chyba że zainteresowane państwo członkowskie określiło inaczej. W takim przypadku państwa członkowskie powiadamiają Agencję o nazwie (nazwach) i adresie (adresach) właściwego organu (właściwych organów), który(-e) został(-y) przez nie powołany(-e) lub ustanowiony(-e) w zastosowaniu niniejszego artykułu, jak również o wszelkich zmianach w tym zakresie.
Artykuł 6
Właściwy organ do celów załączników I, III i IV
1. Do celów załącznika I za właściwy organ uznaje się organ (organy) powołany(-e) lub ustanowiony(-e) przez państwo członkowskie, do którego(-ych) dana osoba występuje o wydanie licencji.
2. Do celów załącznika III oraz nadzoru nad zgodnością z wymaganiami dotyczącymi instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej określonymi w załączniku I właściwy organ to:
a)
organ powołany lub ustanowiony przez państwo członkowskie jako organ właściwy w sprawach nadzoru w głównym miejscu prowadzenia przez wnioskodawcę działalności lub w miejscu ewentualnej siedziby statutowej wnioskodawcy, chyba że w dwustronnej lub wielostronnej umowie między państwami członkowskimi lub ich właściwymi organami postanowiono inaczej;
b)
Agencja, jeśli główne miejsce prowadzenia działalności wnioskodawcy lub jego ewentualna siedziba statutowa znajdują się poza terytorium państw członkowskich.
3. Do celów załącznika IV właściwy organ to:
a)
w przypadku centrów medycyny lotniczej:
(i)
organ wyznaczony przez państwo członkowskie, na terytorium którego znajduje się główne miejsce prowadzenia działalności centrum medycyny lotniczej;
(ii)
Agencja, jeśli centrum medycyny lotniczej mieści się w państwie trzecim;
b)
w przypadku lekarzy orzeczników przeprowadzających badania lotniczo-lekarskie:
(i)
organ wyznaczony przez państwo członkowskie, na terytorium którego znajduje się główne miejsce prowadzenia praktyki przez lekarza orzecznika przeprowadzającego badania lotniczo-lekarskie;
(ii)
jeśli główne miejsce prowadzenia praktyki przez lekarza orzecznika przeprowadzającego badania lotniczo-lekarskie znajduje się w państwie trzecim, organ wyznaczony przez państwo członkowskie, do którego wnioskodawca występuje o wydanie certyfikatu.
Artykuł 7
Przepisy przejściowe
1. Licencje, uprawnienia i uprawnienia uzupełniające wydane zgodnie z odpowiednimi przepisami krajowymi na podstawie dyrektywy 2006/23/WE oraz licencje, uprawnienia i uprawnienia uzupełniające wydane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 805/2011 uznaje się za wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
2. Uprawnienie kontroli obszaru proceduralnej (ang. Area Control Procedural, ACP) wraz z uprawnieniem uzupełniającym kontroli oceanicznej (ang. Oceanic Control, OCN), wydane na podstawie przepisów krajowych opartych na art. 31 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 805/2011, uznaje się za wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
3. Orzeczenia lekarskie i certyfikaty dla organizacji szkoleniowych, lekarzy orzeczników przeprowadzających badania lotniczo-lekarskie i centrów medycyny lotniczej, zatwierdzenia programów utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce oraz planów szkoleń, wydane zgodnie z odpowiednimi przepisami krajowymi na podstawie dyrektywy 2006/23/WE oraz zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 805/2011, uznaje się za wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 8
Zastępowanie licencji oraz dostosowanie przywilejów, kursów szkoleniowych i programów utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce
1. Najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. lub - w przypadku państwa członkowskiego korzystającego z odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 2 - do dnia 31 grudnia 2016 r. państwa członkowskie zastępują licencje, o których mowa w art. 7 ust. 1, licencjami, których format jest zgodny z formatem określonym w dodatku 1 w załączniku II do niniejszego rozporządzenia.
2. Najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. lub - w przypadku państwa członkowskiego korzystającego z odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 2 - do dnia 31 grudnia 2016 r. państwa członkowskie zastępują certyfikaty dla organizacji szkolących kontrolerów ruchu lotniczego, o których mowa w art. 7 ust. 3, certyfikatami, których format jest zgodny z formatem określonym w dodatku 2 w załączniku II do niniejszego rozporządzenia.
3. Najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. lub - w przypadku państwa członkowskiego korzystającego z odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 2 - do dnia 31 grudnia 2016 r. państwa członkowskie zastępują certyfikaty dla lekarzy orzeczników przeprowadzających badania lotniczo-lekarskie i certyfikaty dla centrów medycyny lotniczej, o których mowa w art. 7 ust. 3, certyfikatami, których format jest zgodny z formatem określonym w dodatkach 3 i 4 w załączniku II do niniejszego rozporządzenia.
4. Najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. lub - w przypadku państwa członkowskiego korzystającego z odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 2 - do dnia 31 grudnia 2016 r. przywileje egzaminatorów i osób oceniających pełniących te funkcje w ramach szkolenia wstępnego zgodnie z art. 20 rozporządzenia (UE) nr 805/2011 oraz przywileje wykwalifikowanych egzaminatorów i wykwalifikowanych osób oceniających pełniących te funkcje w ramach szkolenia w jednostce oraz szkolenia uzupełniającego i zatwierdzonych przez właściwy organ zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) nr 805/2011 przekształca się w stosownych przypadkach w przywileje wynikające z uprawnienia uzupełniającego osoby oceniającej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
5. Najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. lub - w przypadku państwa członkowskiego korzystającego z odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 2 - do dnia 31 grudnia 2016 r. właściwe organy mogą w stosownych przypadkach przekształcić przywileje krajowych instruktorów szkolenia na symulatorach lub szkoleniowych urządzeniach symulacji ruchu lotniczego w przywileje wynikające z uprawnienia uzupełniającego instruktora szkolenia na szkoleniowych urządzeniach symulacji ruchu lotniczego, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
6. Najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. lub - w przypadku państwa członkowskiego korzystającego z odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 2 - do dnia 31 grudnia 2016 r. instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej dostosowują swoje programy utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce, tak aby programy te były zgodne z wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.
7. Najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. lub - w przypadku państwa członkowskiego korzystającego z odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 2 - do dnia 31 grudnia 2016 r. organizacje szkolące kontrolerów ruchu lotniczego dostosowują swoje plany szkoleń, tak aby plany te były zgodne z wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.
8. Świadectwa ukończenia kursów szkoleniowych, które zaczęły się przed datą, od której stosuje się niniejsze rozporządzenie, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 805/2011, akceptuje się do celów wydawania stosownych licencji, uprawnień i uprawnień uzupełniających zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, pod warunkiem że szkolenie i ocena zostały zakończone najpóźniej do dnia 30 czerwca 2016 r. lub - w przypadku państwa członkowskiego korzystającego z odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 2 - do dnia 30 czerwca 2017 r.
Artykuł 9
Zmiany w rozporządzeniu wykonawczym (UE) nr 923/2012
Artykuł 2 pkt 104 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 923/2012 otrzymuje brzmienie:
„104)
»substancja psychotropowa« oznacza alkohol, opioidy, pochodne konopi indyjskich, środki uspokajające i nasenne, kokainę, inne stymulatory psychiczne, halucynogenne i lotne rozpuszczalniki, wyłączając kofeinę i tytoń;”
Artykuł 10
Uchylenie
Uchyla się rozporządzenie (UE) nr 805/2011.
Artykuł 11
Wejście w życie i stosowanie
1. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Rozporządzenie stosuje się od dnia 30 czerwca 2015 r.
2. W drodze odstępstwa od ust. 1 państwa członkowskie mogą zdecydować o niestosowaniu całości lub części przepisów zawartych w załącznikach I-IV przed dniem 31 grudnia 2016 r.
Jeśli państwo członkowskie korzysta z tej możliwości, powiadamia o tym Komisję i Agencję najpóźniej do dnia 1 lipca 2015 r. W powiadomieniu tym podaje się zakres odstępstwa lub odstępstw oraz program wdrażania uwzględniający przewidywane działania i ich harmonogram. W takim przypadku stosuje się nadal odpowiednie przepisy rozporządzenia (UE) nr 805/2011.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 20 lutego 2015 r.