SMĚRNICE EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY 2013/39/EU
ze dne 12. srpna 2013,
kterou se mění směrnice 2000/60/ES a 2008/105/ES, pokud jde o prioritní látky v oblasti vodní politiky
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 192 odst. 1 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem (3),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Znečišťování povrchových vod chemickými látkami představuje ohrožení vodního prostředí účinky, jako jsou například akutní a chronická toxicita u vodních organizmů, akumulace znečišťujících látek v ekosystému a úbytek stanovišť a biologické rozmanitosti, jakož i ohrožení lidského zdraví. Přednostně je třeba zjistit příčiny znečištění a řešit problematiku emisí znečišťujících látek přímo u zdroje, a to ekonomicky i environmentálně nejúčinnějším způsobem.
(2)
Podle druhé věty čl. 191 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) má být politika Unie v oblasti životního prostředí založena na zásadách obezřetnosti a prevence, odvracení ohrožení životního prostředí především u zdroje a na zásadě „znečišťovatel platí“.
(3)
Čištění odpadních vod může být velmi nákladné. S cílem usnadnit levnější a nákladově efektivnější čištění by mohl být podporován vývoj inovativních technologií čištění vody.
(4)
Směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES ze dne 23. října 2000, kterou se stanoví rámec pro činnost Společenství v oblasti vodní politiky (4), stanoví strategii proti znečišťování vod. Tato strategie zahrnuje určení prioritních látek mezi těmi, které na úrovni Unie představují významné riziko pro vodní prostředí nebo jeho prostřednictvím. Rozhodnutí Evropského parlamentu a Rady č. 2455/2001/ES ze dne 20. listopadu 2001, kterým se stanoví seznam prioritních látek v oblasti vodní politiky (5), stanoví první seznam 33 látek nebo skupin látek, které byly určeny jako prioritní látky na úrovni Unie pro zahrnutí do přílohy X směrnice 2000/60/ES.
(5)
Směrnice Evropského parlamentu a Rady 2008/105/ES ze dne 16. prosince 2008 o normách environmentální kvality v oblasti vodní politiky (6) stanoví v souladu se směrnicí 2000/60/ES normy environmentální kvality (NEK) pro 33 prioritních látek uvedených v rozhodnutí č. 2455/2001/ES a pro osm dalších znečišťujících látek, které již byly na úrovni Unie regulovány.
(6)
V souladu s čl. 191 odst. 3 Smlouvy o fungování EU přihlédne Unie při přípravě politiky v oblasti životního prostředí k dostupným vědeckým a technickým údajům, podmínkám životního prostředí v různých regionech Unie, možnému prospěchu a nákladům plynoucím z činnosti nebo nečinnosti, jakož i k hospodářskému a sociálnímu rozvoji Unie jako celku a vyváženému rozvoji jejích regionů. Vědecké, environmentální a socioekonomické faktory, včetně faktorů týkajících se lidského zdraví, je třeba zohlednit i při přípravě nákladově efektivní a přiměřené politiky v oblasti prevence a kontroly chemického znečištění povrchových vod, a to i v rámci přezkumu seznamu prioritních látek v souladu s čl. 16 odst. 4 směrnice 2000/60/ES. Za tímto účelem je třeba důsledně uplatňovat zásadu, že znečišťovatel platí, která je základem směrnice 2000/60/ES.
(7)
Komise provedla přezkum seznamu prioritních látek v souladu s čl. 16 odst. 4 směrnice 2000/60/ES a s článkem 8 směrnice 2008/105/ES a dospěla k závěru, že je třeba změnit seznam prioritních látek stanovením nových látek pro prioritní opatření na úrovni Unie, stanovit NEK pro tyto nově určené látky, v závislosti na vědeckém pokroku revidovat NEK pro některé stávající látky a u některých stávajících i nově určených prioritních látek stanovit NEK pro biotu.
(8)
Přezkum seznamu prioritních látek byl podložen rozsáhlými konzultacemi s odborníky z útvarů Komise, členských států, zúčastněných stran a Vědeckého výboru pro zdravotní a environmentální rizika.
(9)
Revidované NEK pro stávající prioritní látky by měly být poprvé zohledněny v plánech povodí na období let 2015 až 2021. Nově určené prioritní látky a jejich NEK by měly být zohledněny při vytváření doplňujících monitorovacích programů a v předběžných programech opatření, které mají být předloženy do konce roku 2018. S cílem dosáhnout dobrého chemického stavu povrchových vod by revidované NEK pro existující prioritní látky měly být splněny do konce roku 2021 a NEK pro nově určené prioritní látky do konce roku 2027, aniž je tím dotčen čl. 4 odst. 4 až 9 směrnice 2000/60/ES, kde jsou zahrnuta mimo jiné ustanovení o prodloužení lhůty, v rámci níž musí být dosaženo dobrého chemického stavu povrchové vody, nebo o plnění méně přísných environmentálních cílů u konkrétních vodních útvarů z důvodů neúměrných nákladů nebo socioekonomických potřeb, a to za předpokladu, že nedojde k dalšímu zhoršení stavu dotčených vodních útvarů. Určení chemického stavu povrchových vod ve lhůtě do roku 2015 stanovené v článku 4 směrnice 2000/60/ES by proto mělo být založeno pouze na látkách a NEK stanovených ve směrnici 2008/105/ES v platném znění ke dni 13. ledna 2009, pokud tyto NEK nejsou přísnější než revidované NEK podle této směrnice, v kterémžto případě by se měly použít NEK revidované.
(10)
Od přijetí směrnice 2000/60/ES bylo přijato mnoho aktů Unie, které v souladu s čl. 16 odst. 6 uvedené směrnice stanoví omezování emisí jednotlivých prioritních látek. Mnoho opatření na ochranu životního prostředí navíc spadá do oblasti působnosti jiných platných předpisů práva Unie. Za předpokladu, že cílů, které stanoví čl. 16 odst. 1 směrnice 2000/60/ES, může být účinně dosaženo v rámci stávajících nástrojů, by měla být dána přednost provádění a revizi uvedených nástrojů před zaváděním nových opatření. Zařazením látky do přílohy X směrnice 2000/60/ES není dotčeno uplatňování nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1107/2009 ze dne 21. října 2009 o uvádění přípravků na ochranu rostlin na trh (7).
(11)
S cílem zlepšit koordinaci mezi směrnicí 2000/60/ES, nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1907/2006 ze dne 18. prosince 2006 o registraci, hodnocení, povolování a omezování chemických látek a o zřízení Evropské agentury pro chemické látky (8) a příslušnými odvětvovými právními předpisy je třeba prozkoumat případnou součinnost, aby bylo možné určit oblasti, kde by mohly být údaje získané při provádění směrnice 2000/60/ES použity na podporu registrace, hodnocení, povolování a omezování chemických látek a jiných příslušných postupů hodnocení látek, a naopak oblasti, kde by mohly být údaje nashromážděné pro účely hodnocení látek podle nařízení REACH a příslušných odvětvových právních předpisů použity na podporu provádění směrnice 2000/60/ES včetně rozdělení látek podle priority uvedeného v čl. 16 odst. 2 uvedené směrnice.
(12)
Postupného snižování znečištění způsobeného prioritními látkami a zastavení nebo postupného odstranění vypouštění, emisí a úniků prioritních nebezpečných látek, jak je požadované směrnicí 2000/60/ES, může být často nejhospodárněji dosaženo prostřednictvím opatření Unie pro jednotlivé látky u zdroje stanovených například již v nařízeních (ES) č. 1907/2006, (ES) č. 1107/2009, (EU) č. 528/2012 (9), nebo ve směrnicích 2001/82/ES (10), 2001/83/ES (11) či 2010/75/EU (12). Je proto třeba posílit soudržnost mezi těmito právními akty, směrnicí 2000/60/ES a dalšími příslušnými právními předpisy s cílem zajistit náležité uplatňování mechanismů omezování znečištění u zdroje. Pokud z výsledků pravidelného přezkumu přílohy X směrnice 2000/60/ES a dostupných údajů z monitorování vyplyne, že zavedená opatření na úrovni Unie nebo členského státu nejsou dostatečná k zajištění NEK u některých prioritních látek nebo k dosažení cíle spočívajícího v ukončení nebo v postupném ukončení používání některých prioritních nebezpečných látek, je třeba podniknout na úrovni Unie nebo členského státu přiměřené kroky za účelem dosažení cílů směrnice 2000/60/ES, přičemž se zohlední hodnocení rizik, analýza socioekonomických podmínek a nákladů a přínosů provedená podle příslušných právních předpisů, jakož i dostupnost alternativních látek.
(13)
Od okamžiku, kdy byly odvozeny NEK pro 33 prioritních látek uvedených v příloze X směrnice 2000/60/ES, byla dokončena řada hodnocení rizik podle nařízení Rady (EHS) č. 793/93 ze dne 23. března 1993 o hodnocení a kontrole rizik existujících látek (13), později nahrazeného nařízením (ES) č. 1907/2006. S cílem zajistit odpovídající úroveň ochrany a aktualizovat NEK v souladu s nejnovějšími vědeckými a technickými poznatky, pokud jde o rizika pro vodní prostředí nebo jeho prostřednictvím, je třeba revidovat NEK pro některé ze stávajících látek.
(14)
Pomocí postupů uvedených v čl. 16 odst. 2 směrnice 2000/60/ES byly určeny a podle priorit rozděleny další látky, které představují významné riziko pro vodní prostředí nebo jeho prostřednictvím na úrovni Unie, a měly by být zařazeny do seznamu prioritních látek. Při odvození NEK pro uvedené látky byly vzaty v úvahu nejnovější dostupné vědecké a technické informace.
(15)
Znečištění vody a půdy rezidui léčivých přípravků se stává novým ekologickým problémem. Při hodnocení a kontrole rizik, které léčivé přípravky představují pro vodní prostředí nebo jeho prostřednictvím, by se měla věnovat dostatečná pozornost cílům Unie v oblasti životního prostředí. V zájmu řešení daného problému by Komise měla provést studii rizik environmentálních dopadů léčivých přípravků a poskytnout analýzu relevance a efektivity stávajícího legislativního rámce, pokud jde o ochranu vodního prostředí a lidského zdraví prostřednictvím vodního prostředí.
(16)
Odvození NEK pro prioritní nebezpečné látky obvykle zahrnuje vyšší úroveň nejistoty, než je tomu v případě prioritních látek, ale NEK přesto stanoví referenční hodnotu k posouzení plnění cíle dobrého chemického stavu povrchových vod, jak je definován v čl. 2 bodu 24 a čl. 4 odst. 1 písm. a) bodech ii) a iii) směrnice 2000/60/ES. V zájmu zajištění odpovídající úrovně ochrany životního prostředí a lidského zdraví by však cílem mělo být zastavení nebo postupné odstranění vypouštění, emisí a úniků prioritních nebezpečných látek, jak je stanoveno v čl. 4 odst. 1 písm. a) bodě iv) směrnice 2000/60/ES.
(17)
V posledních letech výrazně přibylo vědeckých poznatků o osudu a účincích znečišťujících látek ve vodě. Je známo více o tom, ve které složce vodního prostředí (vodě, sedimentu nebo biotě, dále jen „matrici“) je pravděpodobné, že se látka objeví, a tedy kde bude její koncentrace s největší pravděpodobností měřitelná. Některé značně hydrofobní látky se hromadí v biotě a ve vodě se stanovují obtížně, a to i za použití nejmodernějších analytických metod. Pro takové látky by měly být stanoveny NEK v biotě. Aby se však využilo monitorovací strategie členských států a aby bylo možné ji přizpůsobit místním podmínkám, měly by mít členské státy možnost použít NEK pro alternativní matrice (vodu, sedimenty nebo biotu) nebo případně alternativní biotické taxony, například korýše podkmene Crustacea, ryby v parafyletickém smyslu, třídu Cephalopoda nebo třídu Bivalvia (slávky a srdcovky), za předpokladu, že úroveň ochrany, kterou poskytuje NEK a monitorovací systém uplatňovaný členskými státy, bude stejná jako ta, kterou poskytují NEK a matrice stanovené v této směrnici.
(18)
Nové monitorovací postupy, jako jsou pasivní odběr vzorků a jiné nástroje, skýtají potenciál pro budoucí využití, a proto je třeba pracovat na jejich vývoji.
(19)
Směrnice Komise 2009/90/ES ze dne 31. července 2009, kterou se podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES stanoví technické specifikace chemické analýzy a monitorování stavu vod (14), zavádí minimální pracovní kritéria pro metody analýzy používané při monitorování stavu vod. Tato kritéria zajišťují smysluplné a relevantní informace z monitorování tím, že vyžadují použití analytických metod, které jsou dostatečně citlivé, aby zajistily, že jakékoli překročení NEK lze spolehlivě zjistit a změřit. Členské státy by měly mít povoleno použít jiné monitorovací matrice nebo biotické taxony než matrice nebo taxony uvedené v této směrnici pouze v případě, že použitá analytická metoda splňuje minimální pracovní kritéria stanovená v článku 4 směrnice 2009/90/ES pro příslušné NEK a matrice nebo biotické taxony, nebo je přinejmenším stejně účinná jako metoda, která je k dispozici pro NEK, a matrice nebo biotické taxony podle této směrnice.
(20)
Provádění této směrnice s sebou nese výzvy, jako jsou například různé možnosti řešení vědeckých, technických a praktických otázek a neúplnost monitorovacích metod, jakož i omezené lidské a finanční zdroje. Ve snaze vyřešit některé z těchto výzev by měl vývoj strategií monitorování a analytických metod podpořených odbornou činností skupin odborníků v rámci společné strategie provádění směrnice 2000/60/ES.
(21)
Perzistentní, bioakumulativní a toxické látky (látky PBT) a další látky, které se chovají jako látky PBT, lze desítky let nacházet ve vodním prostředí v množstvích, která představují významné riziko, a to i v případě, že byla přijata rozsáhlá opatření ke snížení nebo odstranění emisí těchto látek. Některé tyto látky jsou také schopné dálkového přenosu a jsou v životním prostředí široce rozšířené. Některé z těchto látek patří mezi stávající a nově určené prioritní nebezpečné látky. U některých z uvedených látek je prokázaná dlouhodobá přítomnost ve vodním prostředí na úrovni Unie, a tyto konkrétní látky proto vyžadují zvláštní pozornost, pokud jde o jejich vliv na znázorňování chemického stavu podle směrnice 2000/60/ES a pokud jde o požadavky na monitorování.
(22)
Pokud jde o znázorňování chemického stavu podle směrnice 2000/60/ES přílohy V oddílu 1.4.3, měly by mít členské státy možnost předkládat odděleně informace o vlivu, který mají na chemický stav látky, jež se chovají jako všudypřítomné látky PBT, aby bylo zjevné zlepšení jakosti vody dosažené u jiných látek. Povinná mapa zahrnující všechny látky by mohla být navíc doplněna o další mapy, přičemž některé by znázorňovaly látky, které se chovají jako všudypřítomné látky PBT, a další by odděleně znázorňovaly ostatní látky.
(23)
Monitorování by mělo být přizpůsobeno prostorovému a časovému rozsahu očekávaných rozdílů v koncentracích. Vzhledem k rozsáhlému výskytu a předpokládané dlouhé době přetrvávání v prostředí u látek, které se chovají jako všudypřítomné látky PBT, by členské státy měly mít možnost omezit počet monitorovacích míst nebo četnost monitorování těchto látek na minimální úroveň schopnou zajistit spolehlivou analýzu dlouhodobých trendů, pokud je k dispozici statisticky spolehlivý informační základ pro monitorování.
(24)
Zvláštní pozornost věnovaná látkám, které se chovají jako všudypřítomné látky PBT, nezbavuje Unii nebo členské státy povinnosti přijímat opatření ke snížení nebo odstranění vypouštění, emisí a úniků těchto látek nad rámec těch, která již byla přijata, a to i na mezinárodní úrovni, aby bylo dosaženo cílů stanovených v čl. 4 odst. 1 písm. a) směrnice 2000/60/ES.
(25)
V čl. 10 odst. 3 směrnice 2000/60/ES se stanoví, že pokud jakostní cíl nebo norma kvality, které jsou stanoveny na základě uvedené směrnice, na základě směrnic uvedených v příloze IX směrnice 2000/60/ES, nebo na základě jakéhokoli jiného právního předpisu Unie, vyžadují přísnější podmínky, než které by vyplývaly z uplatnění čl. 10 odst. 2 uvedené směrnice, bude v souladu s tím stanoveno přísnější omezování emisí. Podobné ustanovení bylo rovněž zařazeno do článku 18 směrnice 2010/75/EU. Z těchto článků vyplývá, že omezování emisí stanovené právními předpisy uvedenými v čl. 10 odst. 2 směrnice 2000/60/ES by mělo být minimálním použitým omezením. Pokud takové kontroly nedokážou zajistit splnění NEK, například u látky chovající se jako všudypřítomná látka PTB, stejně tak by ale toto splnění nemohly zajistit ani přísnější podmínky, a to ani ve spojení s přísnějšími podmínkami pro jiné vypouštění, emise a úniky mající vliv na vodní útvar, nebylo by možné považovat tyto přísnější podmínky za nezbytné pro splnění dané NEK.
(26)
Pro hodnocení rizik, na základě kterých se určí nové prioritní látky, je zapotřebí vysoká kvalita údajů z monitorování a údaje o ekotoxikologických a toxikologických účincích látek. Údaje z monitorování získané od členských států se sice v posledních letech výrazně zlepšily, avšak nejsou vždy vhodné pro daný účel, pokud jde o jejich kvalitu a pokrytí Unie. Údaje z monitorování chybí zejména u mnoha nových znečišťujících látek, jež lze definovat jako znečišťující látky, které nejsou v současné době na úrovni Unie zahrnuty do běžných monitorovacích programů, ale které by mohly představovat značné riziko vyžadující regulaci těchto látek vzhledem k jejich možným ekotoxikologickým a toxikologickým účinkům a k jejich koncentracím v životním vodním prostředí.
(27)
Je zapotřebí zavést nový mechanismus, který by Komisi poskytoval cílené, vysoce kvalitní informace z monitorování o koncentracích látek ve vodním prostředí a byl by zaměřen na nové znečišťující látky a látky, u nichž nejsou dostupné údaje z monitorování dostatečně kvalitní pro účely hodnocení rizik. Nový mechanismus by měl usnadnit shromažďování těchto informací v povodích celé Unie a doplňovat údaje z monitorování z programů podle článků 5 a 8 směrnice 2000/60/ES a dalších spolehlivých zdrojů. V zájmu udržení nákladů na monitorování na přiměřené úrovni by se měl mechanismus zaměřit na omezený počet látek, které jsou dočasně zařazeny na seznam sledovaných látek, a na omezený počet monitorovacích míst, ale zároveň by měl poskytovat reprezentativní údaje, které jsou vhodné pro účely procesu stanovení prioritních látek na úrovni Unie. Tento seznam by měl být dynamický, s omezenou časovou platností, aby reagoval na nové informace o možných rizicích, které představují nové znečišťující látky, a zabránil monitorování látek po dobu delší, než je nezbytně nutné.
(28)
Aby se zjednodušilo a zefektivnilo povinné podávání zpráv členskými státy a zvýšila soudržnost s ostatními souvisejícími prvky vodního hospodářství, měly by být oznamovací povinnosti podle článku 3 směrnice 2008/105/ES sloučeny s celkovými požadavky na podávání zpráv podle článku 15 směrnice 2000/60/ES.
(29)
Pokud jde o znázornění chemického stavu v souladu s oddílem 1.4.3 přílohy V směrnice 2000/60/ES, členské státy by pro účely aktualizace programů opatření a plánů povodí prováděné v souladu s čl. 11 odst. 8 a s čl. 13 odst. 7 směrnice 2000/60/ES měly mít možnost předkládat odděleně informace o vlivu, který mají na chemický stav nově určené prioritní látky a stávající prioritní látky s revidovanými NEK, aby zavedení nových požadavků nebylo mylně pokládáno za ukazatel toho, že došlo ke zhoršení chemického stavu povrchových vod. Povinná mapa zahrnující všechny látky by mohla být navíc doplněna o další mapy, přičemž některé by znázorňovaly nově určené látky a stávající látky s revidovanými NEK a další by odděleně znázorňovaly ostatní látky.
(30)
Je důležité, aby veřejnosti byly včas poskytnuty environmentální informace o stavu povrchových vod v Unii a úspěšných výsledcích strategií snižování chemického znečištění. V zájmu zajištění lepšího přístupu a transparentnosti by měl být v každém členském státě zřízen centrální portál poskytující veřejnosti v elektronické podobě informace o plánech povodí a jejich přezkumech a aktualizacích.
(31)
Přijetím tohoto návrhu a předložením své zprávy Evropskému parlamentu a Radě Komise dokončila svůj první přezkum seznamu prioritních látek, jak to vyžaduje článek 8 směrnice 2008/105/ES. Zahrnoval i přezkum látek v příloze III uvedené směrnice, z nichž některé byly určeny k zařazení mezi prioritní látky. V současné době neexistuje dostatek podkladů pro zahrnutí ostatních látek uvedených v příloze III mezi prioritní látky. Možnost získat nové informace týkající se těchto látek znamená, že tyto látky nejsou vyloučeny z budoucího přezkumu, jak je tomu u ostatních látek, které byly ve stávajícím přezkumu posouzeny, ale nebyly zařazeny mezi prioritní látky. Příloha III směrnice 2008/105/ES je tedy zastaralá a měla by být zrušena. Článek 8 této směrnice by měl být odpovídajícím způsobem změněn, a to i pokud jde o lhůtu pro podávání zpráv Evropskému parlamentu a Radě.
(32)
Za účelem toho, aby bylo možné včas reagovat na příslušný technický a vědecký pokrok v oblasti působnosti této směrnice, by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o aktualizaci metod pro uplatňování NEK stanovených ve směrnici. Je obzvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracování aktu v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(33)
Za účelem zlepšení informační základny pro budoucí určování prioritních látek, zejména pokud jde o nově se objevující znečišťující látky, by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci, pokud jde o vypracování a aktualizaci seznamu sledovaných látek. Kromě toho by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení této směrnice nebo formátů zpráv o údajích a informacích z monitorování podávaných Komisi. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 ze dne 16. února 2011, kterým se stanoví pravidla a obecné zásady způsobu, jakým členské státy kontrolují Komisi při výkonu prováděcích pravomocí (15).
(34)
Členské státy se v souladu se společným politickým prohlášením členských států a Komise o informativních dokumentech ze dne 28. září 2011 (16) zavázaly, že v odůvodněných případech doplní oznámení o opatřeních přijatých za účelem provedení směrnice ve vnitrostátním právu o jeden či více dokumentů s informacemi o vztahu mezi jednotlivými složkami směrnice a příslušnými částmi vnitrostátních nástrojů přijatých za účelem provedení směrnice ve vnitrostátním právu. V případě této směrnice považuje normotvůrce předložení těchto dokumentů za odůvodněné.
(35)
Jelikož cíle této směrnice, totiž dosažení dobrého chemického stavu povrchových vod stanovením NEK pro prioritní látky a některé další znečišťující látky, nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států, a proto jej může být z důvodu potřeby zachovat stejnou úroveň ochrany povrchových vod v celé Unii lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku tato směrnice nepřekračuje rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(36)
Směrnice 2000/60/ES a 2008/105/ES by proto měly být odpovídajícím způsobem změněny,
PŘIJALY TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Směrnice 2000/60/ES se mění takto:
1)
V článku 16 se odstavec 4 nahrazuje tímto:
„4. Komise přezkoumá přijatý seznam prioritních látek nejpozději do čtyř let ode dne vstupu této směrnice v platnost a poté alespoň každých šest let a předloží případné návrhy.“
2)
Příloha X se nahrazuje zněním uvedeným v příloze I této směrnice.
Článek 2
Směrnice 2008/105/ES se mění takto:
1)
Článek 2 se nahrazuje tímto:
„Článek 2
Definice
Pro účely této směrnice se použijí definice uvedené v článku 2 směrnice 2000/60/ES a v článku 2 směrnice Komise 2009/90/ES ze dne 31. července 2009, kterou se podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES stanoví technické specifikace chemické analýzy a monitorování stavu vod (17).
Kromě toho se použijí tyto definice:
1)
„Matricí“ se rozumí složka vodního prostředí, jako je voda, sedimenty nebo biota.
2)
„Biotickým taxonem“ se rozumí vodní taxon odpovídající taxonomickému zařazení „podkmene“, „třídy“ nebo jejich ekvivalentu.
2)
Článek 3 se nahrazuje tímto:
„Článek 3
Normy environmentální kvality
1. Aniž je dotčen odstavec 1a, členské státy použijí pro útvary povrchových vod NEK stanovené v části A přílohy I a uplatňují tyto NEK v souladu s požadavky stanovenými v části B přílohy I.
1a. Aniž jsou dotčeny povinnosti vyplývající z této směrnice ve znění platném ke dni 13. ledna 2009 a zejména dosažení dobrého chemického stavu povrchových vod, pokud jde o látky a NEK v ní uvedené, členské státy uplatňují NEK stanovené v části A přílohy I, pokud jde o:
i)
látky uvedené pod čísly 2, 5, 15, 20, 22, 23, 28 v části A přílohy I, pro něž byly stanoveny revidované NEK s účinkem od 22. prosince 2015, s cílem dosáhnout dobrého chemického stavu povrchových vod u těchto látek do 22. prosince 2021, a to prostřednictvím programů opatření uvedených v plánech povodí z roku 2015 vypracovaných v souladu s čl. 13 odst. 7 směrnice 2000/60/ES, a
ii)
nově určené látky uvedené pod čísly 34 až 45 v části A přílohy I s účinkem od 22. prosince 2018 s cílem dosáhnout dobrého chemického stavu povrchových vod u těchto látek do 22. prosince 2027 a zamezit zhoršení chemického stavu v útvarech povrchových vod, pokud jde o tyto látky. Členské státy za tímto účelem do 22. prosince 2018 vypracují a předloží Komisi doplňující monitorovací program a předběžný program opatření vztahující se na dané látky. Konečný program opatření podle článku 11 směrnice 2000/60/ES se vypracuje do 22. prosince 2021 a měl by být proveden a plně funkční co nejdříve po tomto dni, avšak nejpozději do 22. prosince 2024.
Pokud jde o látky uvedené v bodech i) a ii) prvního pododstavce, použijí se obdobně ustanovení čl. 4 odst. 4 až 9 směrnice 2000/60/ES.
2. Pro látky uvedené pod čísly 5, 15, 16, 17, 21, 28, 34, 35, 37, 43 a 44 v části A přílohy I použijí členské státy NEK pro biotu stanovené v části A přílohy I.
Pro jiné látky než látky uvedené v prvním pododstavci použijí členské státy NEK pro vodu stanovené v části A přílohy I.
3. Členské státy se mohou v souvislosti s jednou nebo více kategoriemi povrchových vod rozhodnout použít NEK pro jinou matrici, než jaká je uvedena v odstavci 2, nebo případně pro biotické taxony jiné než uvedené v části A přílohy I.
Členské státy, které možnosti uvedené v prvním pododstavci využijí, použijí příslušné NEK stanovené v části A přílohy I, nebo pokud nejsou pro příslušnou matrici nebo biotický taxon zahrnuty NEK, zavedou takovou NEK, která zajistí přinejmenším stejnou úroveň ochrany jako NEK stanovené v části A přílohy I.
Členské státy mohou tuto možnost použít pouze v případě, že analytická metoda používaná pro zvolenou matrici nebo biotický taxon splňuje minimální pracovní kritéria stanovená v článku 4 směrnice 2009/90/ES. Nejsou-li daná kritéria splněna pro žádnou matrici, členské státy zajistí, aby monitorování bylo prováděno za použití nejlepších dostupných technik, které nevyžadují nadměrné náklady, a aby daná metoda analýzy byla přinejmenším stejně účinná jako metoda dostupná pro matrici uvedenou v odstavci 2 tohoto článku pro příslušnou látku.
3a. V případě, že z naměřených nebo odhadnutých koncentrací nebo emisí v životním prostředí při uplatnění NEK pro biotu nebo sediment je zjištěno potenciální riziko pro vodní prostředí nebo jeho prostřednictvím na základě akutní expozice, členské státy zajistí, aby bylo provedeno rovněž monitorování v povrchové vodě, a použijí NPK-NEK stanovené v části A přílohy I této směrnice, je-li tato NEK stanovena.
3b. Pokud se v souladu s článkem 5 směrnice 2009/90/ES vypočtená průměrná hodnota měření provedeného za použití nejlepších dostupných technik, které nevyžadují nadměrné náklady, označuje jako „menší než mezní hodnota kvantifikace“ a „mezní hodnota kvantifikace“ je i u takové techniky vyšší než NEK, výsledek pro tuto měřenou látku se nezohlední pro účely hodnocení celkového chemického stavu daného vodního útvaru.
4. Látky, pro které se používá NEK pro sedimenty nebo biotu sledují členské státy v příslušné matrici nejméně jednou ročně, nelze-li na základě technických znalostí a odborného úsudku odůvodnit jiný interval.
5. Členské státy zahrnou do aktualizovaných plánů povodí vypracovaných v souladu s čl. 13 odst. 7 směrnice 2000/60/ES tyto informace:
a)
tabulku mezních hodnot kvantifikace použitých analytických metod a informace o účinnosti těchto metod s ohledem na minimální pracovní kritéria stanovená v článku 4 směrnice 2009/90/ES;
b)
pro látky, u nichž byla použita možnost uvedená v odstavci 3 tohoto článku:
i)
důvody a východisko použití této možnosti,
ii)
případně stanovené alternativní NEK, podklady o tom, že tyto NEK zajistí přinejmenším stejnou úroveň ochrany jako NEK stanovené v části A přílohy I, včetně údajů a metodiky použité k jejich odvození, a kategorie povrchových vod, pro něž se uplatní,
iii)
pro srovnání s informacemi uvedenými v písm. a) tohoto odstavce hodnoty kvantifikace metod analýzy pro matrice uvedené v části A přílohy I této směrnice, včetně informací o účinnosti těchto metod s ohledem na minimální pracovní kritéria stanovená v článku 4 směrnice 2009/90/ES;
c)
odůvodnění četnosti monitorování uplatňovaného v souladu s odstavcem 4, pokud jsou monitorovací intervaly delší než 1 rok.
5a. Členské státy přijmou nezbytná opatření s cílem zajistit, aby aktualizované plány povodí vypracované v souladu s čl. 13 odst. 7 směrnice 2000/60/ES, které obsahují výsledky a účinky opatření přijatých s cílem zamezit chemickému znečištění povrchových vod, a dílčí zpráva, která popíše pokrok dosažený při provádění plánovaného programu opatření, podle čl. 15 odst. 3 směrnice 2000/60/ES byly prostřednictvím centrálního portálu v elektronické podobě přístupné veřejnosti v souladu s čl. 7 odst. 1 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2003/4/ES ze dne 28. ledna 2003 o přístupu veřejnosti k informacím o životním prostředí (18).
6. Členské státy na základě monitorování stavu vod prováděného v souladu s článkem 8 směrnice 2000/60/ES zajistí analýzu dlouhodobých trendů koncentrací prioritních látek uvedených na seznamu v části A přílohy I, které se mohou kumulovat v sedimentu nebo biotě, přičemž zejména zohlední látky označené čísly 2, 5, 6, 7, 12, 15, 16, 17, 18, 20, 21, 26, 28, 30, 34, 35, 36, 37, 43 a 44 uvedené v části A přílohy I. V souladu s článkem 4 směrnice 2000/60/ES přijmou členské státy opatření, jejichž cílem je zajistit, aby se tyto koncentrace v sedimentu nebo příslušné biotě výrazně nezvyšovaly.
Členské státy určí četnost monitorování v sedimentu nebo v biotě tak, aby byl zajištěn dostatek údajů pro spolehlivou analýzu dlouhodobých trendů. Monitorování by mělo v zásadě probíhat každé tři roky, nelze-li na základě technických znalostí a odborného úsudku odůvodnit jiný interval.
7. Komise přezkoumá technický a vědecký pokrok, včetně závěru hodnocení rizik podle čl. 16 odst. 2 písm. a) a b) směrnice 2000/60/ES a informací týkajících se registrace látek zpřístupněných veřejnosti v souladu s článkem 119 nařízení (ES) č. 1907/2006, a v případě nutnosti navrhne revizi NEK stanovených v části A přílohy I této směrnice postupem podle článku 294 Smlouvy o fungování EU v souladu s časovým rozvrhem stanoveným v čl. 16 odst. 4 směrnice 2000/60/ES.
8. Na Komisi je přenesena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 10 s cílem přizpůsobit v případě potřeby bod 3 části B přílohy I této směrnice vývoji v oblasti vědy a techniky.
8a. S cílem usnadnit provádění tohoto článku musí být v rámci stávajícího procesu provádění směrnice 2000/60/ES a pokud možno do 22. prosince 2014 vypracovány technické pokyny pro strategie monitorování a metody analýzy látek, včetně odběru vzorků a monitorování bioty.
Pokyny zahrnují zejména:
a)
monitorování látek v biotě, jak je stanoveno v odstavcích 2 a 3 tohoto článku;
b)
v případě nově určených látek (uvedené pod čísly 34 až 45 v části A přílohy I) a látek, pro něž jsou stanoveny přísnější NEK (uvedené pod čísly 2, 5, 15, 20, 22, 23 a 28 v části A přílohy I), analytické metody splňující minimální pracovní kritéria stanovená v článku 4 směrnice 2009/90/ES.
8b. V případě látek, pro něž nebudou technické pokyny přijaty do 22. prosince 2014, se lhůta 22. prosince 2015 uvedená v odst. 1a bodě i) prodlouží do 22. prosince 2018, a lhůta 22. prosince 2021 stanovená v uvedeném bodu se prodlouží do 22. prosince 2027.
3)
Čl. 4 odst. 4 a čl. 5 odst. 6 se zrušují.
4)
Vkládá se nový článek, který zní:
„Článek 7a
Koordinace
1. U prioritních látek, které spadají do oblasti působnosti nařízení (ES) č. 1907/2006, (ES) č. 1107/2009 (19), (EU) č. 528/2012 (20) nebo směrnice 2010/75/EU (21), Komise v rámci pravidelného přezkumu přílohy X směrnice 2000/60/ES podle čl. 16 odst. 4 uvedené směrnice posoudí, zda jsou opatření, jež byla zavedena na úrovni Unie a členských států, dostačující k tomu, aby bylo dosaženo NEK pro prioritní látky a cíle spočívajícího v ukončení nebo postupného ukončení vypouštění, emisí a úniků prioritních nebezpečných látek v souladu s čl. 4 odst. 1 písm. a) a čl. 16 odst. 6 směrnice 2000/60/ES.
2. Komise podá Evropskému parlamentu a Radě zprávu o výsledcích posouzení podle odstavce 1 tohoto článku v souladu s časovým plánem stanoveným v čl. 16 odst. 4 směrnice 2000/60/ES a doplní tuto zprávu případnými návrhy, mimo jiné na opatření za účelem omezování.
3. Pokud z výsledků uvedených ve zprávě vyplývá, že mohou být na úrovni Unie nebo členských států zapotřebí další opatření s cílem napomoci dodržování směrnice 2000/60/ES, pokud jde o konkrétní látku schválenou podle nařízení (ES) č. 1107/2009 nebo nařízení (EU) č. 528/2012, členské státy nebo Komise případně použijí s ohledem na tuto látku nebo výrobky obsahující tuto látku články 21 nebo 44 nařízení (ES) č. 1107/2009 nebo články 15 nebo 48 nařízení (EU) č. 528/2012.
V případě látek spadajících do oblasti působnosti nařízení (ES) č. 1907/2006 Komise případně zahájí postup uvedený v článku 59, 61 nebo 69 uvedeného nařízení.
Při uplatňování ustanovení nařízení uvedených v prvním a druhém pododstavci členské státy nebo Komise zohlední veškerá hodnocení rizik a analýzy socioekonomických podmínek a nákladů a přínosů vyžadované podle uvedených předpisů, a to i pokud jde o dostupnost alternativních látek.
5)
Články 8 až 9 se nahrazují tímto:
„Článek 8
Přezkum přílohy X směrnice 2000/60/ES
Komise sdělí výsledky pravidelného přezkumu přílohy X směrnice 2000/60/ES podle čl. 16 odst. 4 uvedené směrnice Evropskému parlamentu a Radě. Zprávu případně doplní legislativní návrhy na změnu přílohy X, mimo jiné zejména návrhy na identifikaci nových prioritních látek nebo prioritních nebezpečných látek nebo na identifikaci některých prioritních látek jako prioritních nebezpečných látek, a podle potřeby stanoví odpovídající NEK pro povrchové vody, sediment nebo biotu.
Článek 8a
Zvláštní ustanovení pro některé látky
1. Aniž jsou dotčeny požadavky přílohy V oddílu 1.4.3 směrnice 2000/60/ES, pokud jde o znázornění celkového chemického stavu a cíle a povinnosti stanovené v čl. 4 odst. 1 písm. a), čl. 11 odst. 3 písm. k) a čl. 16 odst. 6 uvedené směrnice, mohou členské státy v plánech povodí vypracovaných v souladu s článkem 13 uvedené směrnice vypracovat další mapy, které znázorňují informace ohledně chemického stavu odděleně pro jednu nebo více následujících látek odděleně od informací o zbylých látkách určených v části A přílohy I této směrnice:
a)
látky s čísly 5, 21, 28, 30, 35, 37, 43 a 44 (látky chovající se jako všudypřítomné PBT),
b)
látky s čísly 34 až 45 (nově určené látky),
c)
látky s čísly 2, 5, 15, 20, 22, 23 a 28 (látky, pro něž jsou stanoveny revidované, přísnější NEK).
Členské státy mohou rovněž pro látky uvedené v písmenech a) až c) prvního pododstavce v plánech povodí uvádět rozsah každé odchylky od NEK. Členské státy, které vypracují tyto další mapy, se snaží zajistit jejich vzájemnou porovnatelnost na úrovni povodí a na úrovni Unie.
2. Členské státy mohou monitorovat látky s čísly 5, 21, 28, 30, 35, 37, 43 a 44 v části A přílohy I méně intenzivně, než stanoví požadavky pro monitorování prioritních látek podle čl. 3 odst. 4 této směrnice a přílohy V směrnice 2000/60/ES, a to za předpokladu, že je takové monitorování reprezentativní a je k dispozici statisticky spolehlivý informační základ, pokud jde o přítomnost uvedených látek ve vodním prostředí. Monitorování by mělo v zásadě, v souladu s druhým pododstavcem čl. 3 odst. 6 této směrnice, probíhat každé tři roky, nelze-li na základě technických znalostí a odborného úsudku odůvodnit jiný interval.
Článek 8b
Seznam sledovaných látek
1. Komise stanoví seznam sledovaných látek, o nichž se shromažďují údaje z monitorování v rámci celé Unie na doplnění údajů, mimo jiné s údaji z analýz a přezkumů podle článku 5 a monitorovacích programů podle článku 8 směrnice 2000/60/ES, a to pro účely podpory budoucího rozdělování látek podle priority v souladu s čl. 16 odst. 2 uvedené směrnice.
První seznam sledovaných látek obsahuje vždy maximálně 10 látek nebo skupin látek a uvede pro každou látku matrici pro monitorování a případnou metodu analýzy, která nevyžaduje nadměrné náklady. S výhradou dostupnosti metod analýzy nevyžadujících nadměrné náklady se maximální počet látek nebo skupin látek, které může Komise doplnit do seznamu, zvýší o jednu při každé aktualizaci seznamu sledovaných látek podle odstavce 2 tohoto článku, a to do maximálního počtu 14. Tyto látky, které mají být zahrnuty do seznamu sledovaných látek, se vybírají z látek, které podle dostupných informací mohou představovat na úrovni Unie významné riziko pro vodní prostředí nebo jeho prostřednictvím a pro něž nejsou dostatečné údaje z monitorování.
Diklofenak (CAS 15307-79-6), 17-beta-estradiol (E2) (CAS 50-28-2) a 17-alfa-ethinylestradiol (EE2) (CAS 57-63-6) se zahrnou do prvního seznamu sledovaných látek s cílem shromáždit údaje z monitorování pro účely snazšího stanovení vhodných opatření s cílem řešit rizika, která uvedené látky představují.
Komise zohlední při výběru látek na seznam sledovaných látek všechny dostupné informace, včetně:
a)
výsledků nejaktuálnějšího pravidelného přezkumu přílohy X směrnice 2000/60/ES podle čl. 16 odst. 4 uvedené směrnice;
b)
výzkumných projektů;
c)
doporučení zúčastněných stran uvedených v čl. 16 odst. 5 směrnice 2000/60/ES;
d)
charakterizace správních povodí členských států podle článku 5 směrnice 2000/60/ES a výsledky monitorovacích programů podle článku 8 uvedené směrnice;
e)
informací o objemu výroby, způsobu používání, vnitřních vlastnostech (případně včetně velikosti částic), koncentracích v životním prostředí a dopadech na životní prostředí, včetně informací shromážděných v souladu se směrnicemi 98/8/ES, 2001/82/ES (22) a 2001/83/ES (23) a s nařízeními (ES) č. 1907/2006 a (ES) č. 1107/2009.
2. Komise vypracuje první seznam sledovaných látek uvedený v odstavci 1 do 14. září 2014 a poté jej každých 24 měsíců aktualizuje. Při aktualizaci seznamu sledovaných látek Komise z tohoto seznamu vyjme jakoukoli látku, pro niž lze hodnocení rizika, jak je uvedené v čl. 16 odst. 2 směrnice 2000/60/ES uzavřít bez dalších údajů z monitorování. Období nepřetržitého monitorování na základě seznamu sledovaných látek v případě jednotlivých látek nepřekročí čtyři roky.
3. Členské státy monitorují každou látku ze seznamu sledovaných látek na vybraných reprezentativních monitorovacích stanicích po dobu alespoň 12 měsíců. V případě prvního seznamu sledovaných látek započne období monitorování do 14. září 2015 nebo do šesti měsíců po vypracování tohoto seznamu, podle toho, co nastane později. Poté členské státy zahájí monitorování každé látky na následujících seznamech do 6 měsíců od jejího zařazení na seznam.
Každý členský stát si zvolí alespoň jednu monitorovací stanici, plus jednu navíc, pokud má více než jeden milion obyvatel, a další na základě své zeměpisné plochy v km2 vydělené 60 000 km2 (zaokrouhleno na nejbližší celé číslo) a další stanice podle počtu obyvatel vyděleného pěti miliony (zaokrouhleno na nejbližší celé číslo).
Při volbě reprezentativních monitorovacích stanic, četnosti monitorování a časového plánu pro každou látku zohlední členské státy způsoby použití a možný výskyt této látky. Četnost monitorování nesmí být menší než jednou za rok.
Pokud členský stát u konkrétní látky zajistí dostatečné, srovnatelné, reprezentativní a aktuální údaje z monitorování na základě stávajících monitorovacích programů nebo studií, může rozhodnout, že u této látky neprovede další monitorování v rámci mechanismu seznamu sledovaných látek, a to rovněž za podmínky, že monitorování příslušné látky probíhalo pomocí metodiky, která splňuje požadavky technických pokynů vypracovaných Komisí v souladu s čl. 8b odst. 5.
4. Členské státy podají Komisi zprávu o výsledcích monitorování prováděného podle odstavce 3. V případě prvního seznamu sledovaných látek se o výsledcích monitorování podá zpráva do 15 měsíců od 14. září 2015 nebo do 21 měsíců po vypracování tohoto seznamu, podle toho, co nastane později, a pak každých 12 měsíců, dokud je látka na seznamu vedena. V případě každé látky, která je zařazená na následujících seznamech, členské státy podají Komisi zprávu o výsledcích monitorování do 21 měsíců ode dne zařazení látky na seznam sledovaných látek, a pak každých 12 měsíců, dokud je látka na seznamu vedena. Zpráva zahrnuje informace o reprezentativnosti monitorovací stanice a strategii monitorování.
5. Komise přijme prováděcí akty, kterými se stanoví a aktualizuje seznam sledovaných látek podle odstavců 1 a 2. Může rovněž přijmout technické formáty pro zprávy o výsledcích monitorování a souvisejících informacích podávané Komisi. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 9 odst. 2.
Komise vypracuje pokyny, včetně technických specifikací, s cílem usnadnit monitorování látek ze seznamu sledovaných látek a vybízí se, aby podporovala koordinaci tohoto monitorování.
Článek 8c
Zvláštní ustanovení pro farmaceutické látky
Komise na základě čl. 16 odst. 9 směrnice 2000/60/ES a případně na základě výsledků studie z roku 2013 týkající se rizik, jež představují léčivé přípravky pro životní prostředí, a dalších příslušných studií a zpráv vypracuje pokud možno do dvou let od 13. září 2013 strategický přístup ke znečišťování vod farmaceutickými látkami. Tento strategický přístup případně zahrnuje návrhy umožňující v nezbytném rozsahu účinnější zohlednění dopadů léčiv na životní prostředí v rámci postupu pro uvádění léčivých přípravků na trh. V rámci tohoto strategického přístupu Komise případně do 14. září 2017 navrhne opatření určená k přijetí případně na úrovni Unie nebo členského státu, které řeší možné dopady farmaceutických látek na životní prostředí, zejména látek uvedených v čl. 8b odst. 1, a to s cílem omezit vypouštění, emise a úniky těchto látek do vodního prostředí, přičemž zohlední potřeby v oblasti veřejného zdraví a nákladovou efektivnost navrhovaných opatření.
Článek 9
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor zřízený podle čl. 21 odst. 1 směrnice 2000/60/ES. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 ze dne 16. února 2011, kterým se stanoví pravidla a obecné zásady způsobu, jakým členské státy kontrolují Komisi při výkonu prováděcích pravomocí (24).
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Pokud výbor nevydá žádné stanovisko, Komise návrh prováděcího aktu nepřijme a použije se čl. 5 odst. 4 třetí pododstavec nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 9a
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v čl. 3 odst. 8 je svěřena Komisi na dobu šesti let ode dne 13. září 2013. Komise vypracuje zprávu o přenesené pravomoci nejpozději devět měsíců před koncem příslušného šestiletého období. Přenesení pravomoci se automaticky prodlužuje o stejně dlouhá období, pokud Evropský parlament nebo Rada nevysloví proti tomuto prodloužení námitku nejpozději tři měsíce před koncem každého z těchto období.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v čl. 3 odst. 8 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění rozhodnutí v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci uvedené v čl. 3 odst. 8 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
6)
Příloha I se mění takto:
a)
Část A se nahrazuje zněním uvedeným v příloze II této směrnice.
b)
Body 2 a 3 části B se nahrazují tímto:
„2.
Sloupce 6 a 7 tabulky: U každého daného útvaru povrchových vod použití NPK-NEK znamená, že naměřená koncentrace v každém reprezentativním monitorovacím místě ve vodním útvaru nepřekračuje dotyčnou normu.
V souladu s oddílem 1.3.4 přílohy V směrnice 2000/60/ES však mohou členské státy zavést statistické metody, jakou je například výpočet percentilu, aby byla zajištěna přijatelná míra správnosti a přesnosti pro stanovení souladu s NPK-NEK. Pokud tak členské státy učiní, řídí se tyto statistické metody prováděcími pravidly stanovenými přezkumným postupem podle čl. 9 odst. 2 této směrnice.
3.
NEK pro vodu stanovené v této příloze vyjádřeny jako celkové koncentrace v celém vzorku vody.
Odchylně od prvního pododstavce se v případě kadmia, olova, rtuti a niklu (dále jen „kovy“) NEK pro vodu vztahují ke koncentraci rozpuštěných látek, tj. k rozpuštěné fázi vzorku vody získané filtrací filtrem s otvory 0,45 μm nebo jinou rovnocennou předúpravou, nebo pokud je tak výslovně stanoveno, se vztahuje k biologicky dostupné koncentraci.
Členské státy mohou při posuzování výsledků monitorování vzhledem k příslušným NEK vzít v úvahu:
a)
přirozené koncentrace pozadí u kovů a jejich sloučenin, pokud takové koncentrace brání souladu s hodnotou příslušných NEK;
b)
tvrdost, pH, rozpuštěný organický uhlík nebo jiné parametry jakosti vody ovlivňující biologickou dostupnost kovů, přičemž biologicky dostupné koncentrace se určí pomocí vhodných modelů biologické dostupnosti.“
7)
Přílohy II a III se zrušují.
Článek 3
1. Členské státy uvedou v účinnost právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí nejpozději do 14. září 2015. Znění těchto předpisů neprodleně sdělí Komisi.
Předpisy přijaté členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz učiněn při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si stanoví členské státy.
2. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních ustanovení vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 4
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 5
Tato směrnice je určena členským státům.
V Bruselu dne 12. srpna 2013.
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2013/39/UE
z dnia 12 sierpnia 2013 r.
zmieniająca dyrektywy 2000/60/WE i 2008/105/WE w zakresie substancji priorytetowych w dziedzinie polityki wodnej
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (3),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Zanieczyszczenie chemiczne wód powierzchniowych stanowi zagrożenie dla środowiska wodnego, które może spowodować ostrą i chroniczną toksyczność dla organizmów wodnych, akumulację substancji zanieczyszczających w ekosystemie oraz utratę siedlisk i różnorodności biologicznej, jak również zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. W pierwszej kolejności należy zidentyfikować przyczyny zanieczyszczenia oraz zwalczać emisje substancji zanieczyszczających u ich źródła w sposób możliwie najbardziej skuteczny pod względem gospodarczym i środowiskowym.
(2)
Zgodnie z art. 191 ust. 2 zdanie drugie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) polityka Unii w dziedzinie ochrony środowiska opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w środowisku w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie „zanieczyszczający płaci”.
(3)
Oczyszczanie ścieków może być bardzo kosztowne. W celu ułatwienia zmniejszenia i racjonalizycji tych kosztów można wspierać rozwój innowacyjnych technologii oczyszczania ścieków.
(4)
Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (4) ustanawia strategię na rzecz przeciwdziałania zanieczyszczeniu wody. Strategia ta obejmuje zidentyfikowanie substancji priorytetowych spośród tych, które stanowią na poziomie Unii znaczne ryzyko dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem. Decyzją nr 2455/2001/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 listopada 2001 r. ustanawiającą wykaz priorytetowych substancji w dziedzinie polityki wodnej (5) ustanowiono pierwszy wykaz 33 substancji lub grup substancji, którym nadano charakter priorytetowy na poziomie Unii w celu włączenia do załącznika X do dyrektywy 2000/60/WE.
(5)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych norm jakości w dziedzinie polityki wodnej (6) ustanawia środowiskowe normy jakości (EQS), zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE, dla 33 substancji priorytetowych określonych w decyzji nr 2455/2001/WE oraz dla ośmiu innych substancji zanieczyszczających, które były już objęte regulacjami na poziomie Unii.
(6)
Zgodnie z art. 191 ust. 3 TFUE przy opracowywaniu polityki w dziedzinie środowiska Unia uwzględnia dostępne dane naukowo-techniczne, warunki środowiska w różnych regionach Unii, potencjalne korzyści i koszty, które mogą wynikać z działania lub z zaniechania działania, a także gospodarczy i społeczny rozwój Unii jako całości i zrównoważony rozwój jej regionów. Przy opracowywaniu opłacalnej i proporcjonalnej polityki mającej na celu zapobieganie zanieczyszczeniu chemicznemu wód powierzchniowych i kontrolę tego zjawiska, w tym przy przeglądzie wykazu substancji priorytetowych zgodnie z art. 16 ust. 4 dyrektywy 2000/60/WE, należy uwzględniać czynniki naukowe, środowiskowe i społeczno-gospodarcze, w tym wpływ na zdrowie ludzkie. Mając na względzie powyższy cel, należy konsekwentnie stosować zasadę „zanieczyszczający płaci”, leżącą u podstaw dyrektywy 2000/60/WE.
(7)
Zgodnie z art. 16 ust. 4 dyrektywy 2000/60/WE i art. 8 dyrektywy 2008/105/WE Komisja dokonała przeglądu wykazu substancji priorytetowych i uznała, że należy zmienić wykaz substancji priorytetowych poprzez zidentyfikowanie nowych substancji, wobec których należy podjąć priorytetowe działania na poziomie Unii, ustanowienie środowiskowych norm jakości dla tych nowo zidentyfikowanych substancji, zmianę, zgodnie z postępem naukowym, środowiskowych norm jakości dla niektórych obecnych substancji oraz ustanowienie środowiskowych norm jakości dla flory i fauny w odniesieniu do niektórych obecnych oraz nowo zidentyfikowanych substancji priorytetowych.
(8)
Przegląd wykazu substancji priorytetowych opierał się na szeroko zakrojonych konsultacjach z ekspertami reprezentującymi służby Komisji, państwa członkowskie, zainteresowane strony oraz Komitet Naukowy ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska.
(9)
Zmienione środowiskowe normy jakości dla obecnych substancji priorytetowych powinny zostać po raz pierwszy uwzględnione w planach gospodarowania wodami w dorzeczu na lata 2015-2021. Nowo zidentyfikowane substancje priorytetowe oraz ich środowiskowe normy jakości powinny zostać uwzględnione przy tworzeniu dodatkowych programów monitorowania oraz we wstępnych programach środków, które mają zostać przedstawione do końca 2018 r. W celu osiągnięcia dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych, zmienione środowiskowe normy jakości dla obecnych substancji priorytetowych powinny zostać osiągnięte do końca 2021 r., natomiast środowiskowe normy jakości dla nowo zidentyfikowanych substancji powinny zostać osiągnięte do końca 2027 r., bez uszczerbku dla art. 4 ust. 4-9 dyrektywy 2000/60/WE, który zawiera m.in. przepisy dotyczące przedłużenia ostatecznego terminu na osiągnięcie dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych lub mniej rygorystycznych celów środowiskowych dla określonych części wód z uwagi na nieproporcjonalne koszty lub potrzeby społeczno-gospodarcze, pod warunkiem iż nie nastąpi dalsze pogorszenie stanu tych części wód. Określenie stanu chemicznego wód powierzchniowych w terminie do 2015 r. ustanowionym w art. 4 dyrektywy 2000/60/WE powinno się zatem opierać wyłącznie na substancjach i środowiskowych normach jakości określonych w dyrektywie 2008/105/WE w wersji obowiązującej na dzień 13 stycznia 2009 r., chyba że wspomniane środowiskowe normy jakości są bardziej rygorystyczne niż środowiskowe normy jakości zmienione na mocy niniejszej dyrektywy, w którym to przypadku zastosowanie mają te drugie.
(10)
Od czasu przyjęcia dyrektywy 2000/60/WE przyjęto, zgodnie z art. 16 ust. 6 tej dyrektywy, szereg aktów unijnych będących kontrolami emisji w odniesieniu do poszczególnych substancji priorytetowych. Ponadto, wiele działań z zakresu ochrony środowiska wchodzi w zakres innych obowiązujących przepisów Unii. W przypadku gdy cele określone w art. 16 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE mogą zostać skutecznie osiągnięte w ramach obowiązujących instrumentów, należy nadać priorytetowe znaczenie wdrożeniu i przeglądowi tych instrumentów, a nie tworzeniu nowych środków. Włączenie danej substancji do załącznika X do dyrektywy 2000/60/WE pozostaje bez uszczerbku dla stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (7).
(11)
W celu poprawy koordynacji między dyrektywą 2000/60/WE, rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów (8), oraz odpowiednim prawodawstwem sektorowym, należy wykorzystać potencjalne synergie w celu określenia możliwych obszarów, w których dane zebrane przy wdrażaniu dyrektywy 2000/60/WE mogą zostać wykorzystane do wsparcia REACH i innych odpowiednich procedur oceny substancji oraz - odwrotnie - obszarów, w których dane zgromadzone do celu oceny substancji na mocy REACH i odpowiedniego prawodawstwa sektorowego mogą zostać wykorzystane do wsparcia wdrażania dyrektywy 2000/60/WE, w tym uszeregowania przewidzianego w art. 16 ust. 2 tej dyrektywy.
(12)
Stopniowe ograniczanie zanieczyszczenia substancjami priorytetowymi oraz zaprzestanie lub stopniowe wyeliminowanie zrzutów, emisji i strat priorytetowych substancji niebezpiecznych, wymagane na mocy dyrektywy 2000/60/WE, można często osiągnąć w sposób najbardziej opłacalny za pomocą unijnych środków kontroli u źródła odnoszących się do poszczególnych substancji, na przykład zgodnie z rozporządzeniami (WE) nr 1907/2006, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 528/2012 (9) lub dyrektywami 2001/82/WE (10), 2001/83/WE (11) lub 2010/75/UE (12). Należy zatem zwiększyć spójność między tymi aktami prawnymi, dyrektywą 2000/60/WE i innymi odpowiednimi przepisami w celu zapewnienia odpowiedniego stosowania mechanizmów kontroli u źródła. W przypadku gdy wyniki regularnego przeglądu załącznika X do dyrektywy 2000/60/WE oraz dostępne dane z monitoringu wskażą, że środki zastosowane na szczeblu Unii lub na szczeblu państw członkowskich są niewystarczające do osiągnięcia środowiskowych norm jakości dla niektórych substancji priorytetowych lub celu, jakim jest zaprzestanie emisji lub stopniowe wyeliminowanie niektórych priorytetowych substancji niebezpiecznych, należy podjąć odpowiednie działania na szczeblu Unii lub na szczeblu państw członkowskich, aby osiągnąć cele dyrektywy 2000/60/WE, z uwzględnieniem ocen ryzyka, analiz społeczno-ekonomicznych i analiz kosztów i korzyści przeprowadzonych w ramach odpowiednich przepisów, a także dostępności rozwiązań alternatywnych.
(13)
Od czasu ustalenia środowiskowych norm jakości dla 33 substancji priorytetowych ujętych w załączniku X do dyrektywy 2000/60/WE przeprowadzono wiele ocen ryzyka na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 793/93 z dnia 23 marca 1993 r. w sprawie oceny i kontroli ryzyk stwarzanych przez istniejące substancje (13), zastąpionego następnie rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006. W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony oraz w celu dostosowania środowiskowych norm jakości do najnowszej wiedzy naukowo-technicznej w zakresie ryzyka dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem należy dokonać przeglądu środowiskowych norm jakości dla niektórych obecnych substancji.
(14)
Zidentyfikowano dodatkowe substancje stanowiące na poziomie Unii znaczne ryzyko dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem i dokonano ich uszeregowania przy wykorzystaniu podejść określonych w art. 16 ust. 2 dyrektywy 2000/60/WE; substancje te należy dodać do wykazu substancji priorytetowych. Ustalając środowiskowe normy jakości dla tych substancji, uwzględniono najnowsze dostępne dane naukowo-techniczne.
(15)
Zanieczyszczenie wód i gleb pozostałościami farmaceutycznymi stanowi coraz większy problem dla środowiska. Przy ocenie i kontroli zagrożeń stwarzanych przez produkty lecznicze dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem należy uwzględniać w odpowiedni sposób unijne cele środowiskowe. Dla rozwiązania tego problemu Komisja powinna zbadać ryzyko skutków środowiskowych produktów leczniczych i przedstawić analizę przydatności i skuteczności obecnych ram prawnych pod kątem ochrony środowiska wodnego i zdrowia ludzkiego za pośrednictwem środowiska wodnego.
(16)
Ustanowienie środowiskowych norm jakości dla priorytetowych substancji niebezpiecznych wiąże się zazwyczaj z wyższymi poziomami niepewności, niż ma to miejsce w przypadku substancji priorytetowych, lecz takie środowiskowe normy jakości w dalszym ciągu stanowią punkt odniesienia dla oceny zgodności z celem, jakim jest osiągnięcie dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych, określonego w art. 2 pkt 24 i art. 4 ust. 1 lit. a) ppkt (ii) i (iii) dyrektywy 2000/60/WE. Jednakże w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego należy również dążyć do zaprzestania lub stopniowego wyeliminowania zrzutów, emisji i strat priorytetowych substancji niebezpiecznych zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) ppkt (iv) dyrektywy 2000/60/WE.
(17)
W ostatnich latach nastąpił znaczny rozwój wiedzy naukowej w zakresie skutków i zachowywania się substancji zanieczyszczających w wodzie. Więcej wiadomo na temat tego, w którym elemencie środowiska wodnego (woda, osady lub flora i fauna, zwane dalej „matrycą”) istnieje prawdopodobieństwo wykrycia danej substancji, a w związku z tym - gdzie najprawdopodobniej jej stężenie będzie mierzalne. Niektóre wysoce hydrofobowe substancje akumulują się we florze i faunie i są prawie niewykrywalne w wodzie, nawet przy wykorzystaniu najbardziej zaawansowanych technik analitycznych. W odniesieniu do tych substancji należy ustalić środowiskowe normy jakości dla flory i fauny. W celu wykorzystania swojej strategii monitorowania i dostosowania jej do uwarunkowań lokalnych państwa członkowskie powinny jednak mieć możliwość stosowania środowiskowej normy jakości dla alternatywnej matrycy lub, w odpowiednich przypadkach, korzystania z alternatywnego taksonu flory i fauny, np. podtypu skorupiaki, paratypu ryby, gromady głowonogi lub gromady małże, pod warunkiem że poziom ochrony gwarantowany przez środowiskowe normy jakości i system monitorowania stosowany przez państwa członkowskie jest tak dobry jak poziom zapewniany przez środowiskowe normy jakości i matrycę określone w niniejszej dyrektywie.
(18)
Nowatorskie metody monitorowania, takie jak próbkowanie pasywne i inne narzędzia, są obiecujące w kontekście przyszłych zastosowań, dlatego należy je dalej rozwijać.
(19)
Dyrektywa Komisji 2009/90/WE z dnia 31 lipca 2009 r. ustanawiająca, na mocy dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, specyfikacje techniczne w zakresie analizy i monitorowania stanu chemicznego wód (14) ustanawia minimalne kryteria w zakresie wyników w odniesieniu do metod analitycznych stosowanych w ramach monitorowania stanu wód. Kryteria te zapewniają przydatność i trafność informacji z monitorowania poprzez wprowadzenie wymogu korzystania z metod analitycznych, które są wystarczająco czułe, by zapewnić niezawodne wykrycie i pomiar wszelkiego przekroczenia środowiskowych norm jakości. Państwom członkowskim powinno się zezwolić na monitorowanie w matrycach lub taksonach flory i fauny innych niż określone w niniejszej dyrektywie wyłącznie wtedy, gdy stosowana metoda analityczna spełnia minimalne kryteria w zakresie wyników określone w art. 4 dyrektywy 2009/90/WE w odniesieniu do odpowiednich środowiskowych norm jakości i odpowiedniej matrycy lub taksonu flory i fauny lub sprawdza się co najmniej tak samo dobrze jak dostępna metoda dla środowiskowych norm jakości oraz matrycy lub taksonu flory i fauny określonych w niniejszej dyrektywie.
(20)
Wdrażanie niniejszej dyrektywy wiąże się z wyzwaniami, takimi jak różnorodność możliwych odpowiedzi na kwestie naukowe, techniczne i praktyczne oraz niepełny rozwój metod monitorowania, a także ograniczenia w zakresie zasobów ludzkich i finansowych. Aby podjąć niektóre z tych wyzwań, należy wspierać rozwój strategii monitorowania i metod analitycznych za pomocą działań technicznych grup ekspertów w ramach wspólnej strategii wdrażania dyrektywy 2000/60/WE.
(21)
Trwałe, wykazujące zdolność do bioakumulacji i toksyczne substancje (PBT) oraz inne substancje zachowujące się jak PBT mogą przez lata występować w środowisku wodnym na poziomie stwarzającym znaczne ryzyko, nawet jeśli podjęto już kompleksowe działania służące ograniczeniu lub zaprzestaniu emisji takich substancji. Niektóre z nich wykazują również zdolność do przemieszczania się na dalekie odległości, a także charakteryzują się wszechobecnością w środowisku. Kilka takich substancji znajduje się wśród obecnych i nowo zidentyfikowanych priorytetowych substancji niebezpiecznych. W odniesieniu do niektórych z tych substancji istnieją dowody na długoterminową wszechobecność w środowisku wodnym w Unii, dlatego te szczególne substancje należy wziąć pod szczególną uwagę pod kątem ich wpływu na prezentację stanu chemicznego zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE oraz w odniesieniu do wymogów w zakresie monitoringu.
(22)
W odniesieniu do prezentacji stanu chemicznego na podstawie sekcji 1.4.3 załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE państwom członkowskim należy zezwolić na odrębne przedstawianie wpływu wywieranego na stan chemiczny przez substancje, które zachowują się jak wszechobecne PBT, tak by nie przesłonić poprawy jakości wód osiągniętej w odniesieniu do innych substancji. Oprócz obowiązkowej mapy obejmującej wszystkie substancje można przedstawić dodatkowe mapy, które obejmują substancje, które zachowują się jak wszechobecne PBT i, oddzielnie, pozostałe substancje.
(23)
Monitorowanie należy dostosować do przestrzennej i czasowej skali spodziewanej zmienności stężeń. Zważywszy na znaczne rozprzestrzenienie i zakładane długie okresy regeneracji w odniesieniu do substancji zachowujących się jak wszechobecne PBT, państwom członkowskim należy zezwolić na ograniczenie liczby punktów monitorowania lub częstotliwości monitorowania tych substancji do minimalnego poziomu wystarczającego do rzetelnej analizy długoterminowych trendów, pod warunkiem że dostępne są miarodajne pod względem statystycznym linie bazowe monitorowania.
(24)
Szczególna uwaga poświęcona substancjom zachowującym się jak wszechobecne PBT nie zwalnia Unii ani państw członkowskich z podejmowania działań dodatkowych w stosunku do już podjętych, w tym na szczeblu międzynarodowym, służących ograniczeniu lub zaprzestaniu zrzutów, emisji i strat tych substancji, aby osiągnąć cele określone w art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2000/60/WE.
(25)
Zgodnie z art. 10 ust. 3 dyrektywy 2000/60/WE, w przypadku gdy cel w zakresie jakości lub norma jakości, ustanowione na mocy tej dyrektywy, dyrektyw wymienionych w załączniku IX do dyrektywy 2000/60/WE lub na mocy innych przepisów unijnych, wymagają bardziej restrykcyjnych warunków od wynikających ze stosowania art. 10 ust. 2 tej dyrektywy, należy ustalić odpowiednio bardziej restrykcyjne kontrole emisji. Podobny przepis zawarto w art. 18 dyrektywy 2010/75/UE. Z powyższych artykułów wynika, że kontrole emisji ustanowione na mocy przepisów ustawowych wyszczególnionych w art. 10 ust. 2 dyrektywy 2000/60/WE powinny stanowić minimalny poziom stosowanych kontroli. Jeżeli kontrole te nie są w stanie zapewnić osiągnięcia środowiskowych norm jakości, np. w przypadku substancji zachowujących się jak wszechobecne PBT, ale nie zapewniłyby tego również bardziej restrykcyjne warunki, nawet w połączeniu z bardziej restrykcyjnymi warunkami dla innych zrzutów, emisji i strat oddziałujących na środowisko wodne, nie można uważać, że takie bardziej restrykcyjne warunki są wymagane do spełnienia tych środowiskowych norm jakości.
(26)
Do oceny ryzyka w kontekście wyboru nowych substancji priorytetowych potrzebne są wysokiej jakości dane z monitorowania oraz dane dotyczące skutków ekotoksykologicznych i toksykologicznych. Mimo że jakość danych z monitorowania uzyskiwanych od państw członkowskich znacznie się poprawiła w ostatnich latach, dane te nie zawsze są użyteczne pod względem jakości i zasięgu w Unii. W danych z monitorowania brakuje w szczególności wielu nowych substancji zanieczyszczających, które można określić jako substancje obecnie nieobjęte rutynowymi programami monitorowania na poziomie Unii, lecz mogące przedstawiać znaczne ryzyko wymagające uregulowania, w zależności od ich potencjalnych skutków ekotoksykologicznych i toksykologicznych oraz ich poziomów w środowisku wodnym.
(27)
Aby dostarczyć Komisji ukierunkowanych, wysokiej jakości informacji z monitorowania dotyczących stężenia substancji w środowisku wodnym, potrzebny jest nowy mechanizm, w którym kładzie się nacisk na nowe substancje zanieczyszczające i substancje, w przypadku których dostępne dane z monitorowania są niedostatecznej jakości do celów oceny ryzyka. Nowy mechanizm powinien ułatwiać gromadzenie tych informacji w dorzeczach w całej Unii i uzupełniać dane z monitorowania pochodzące z programów, o których mowa w art. 5 i 8 dyrektywy 2000/60/WE, oraz z innych wiarygodnych źródeł. By utrzymać koszty monitorowania na rozsądnym poziomie, mechanizm ten powinien się koncentrować na ograniczonej liczbie substancji, w tym umieszczonych czasowo na liście obserwacyjnej, oraz na ograniczonej liczbie punktów monitorowania, ale powinien dostarczać reprezentatywnych danych, które byłyby użyteczne w procesie szeregowania na poziomie Unii. Lista powinna mieć charakter dynamiczny, a jej ważność powinnna być ograniczona w czasie, tak aby można było reagować na nowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń stwarzanych przez nowe substancje zanieczyszczające oraz aby monitorowanie substancji nie trwało dłużej, niż jest to konieczne.
(28)
Aby uprościć i usprawnić obowiązki państw członkowskich w zakresie sprawozdawczości oraz zwiększyć spójność z innymi powiązanymi aspektami gospodarowania wodami, należy połączyć obowiązki w zakresie informowania określone w art. 3 dyrektywy 2008/105/WE z ogólnymi obowiązkami w zakresie sprawozdawczości określonymi w art. 15 dyrektywy 2000/60/WE.
(29)
W odniesieniu do prezentacji stanu chemicznego zgodnie z sekcją 1.4.3 załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE, do celów aktualizacji programów środków i planów gospodarowania wodami w dorzeczu prowadzonych zgodnie z, odpowiednio, art. 11 ust. 8 i art. 13 ust. 7 dyrektywy 2000/60/WE, państwa członkowskie powinny mieć możliwość przedstawiania oddzielnie wpływu, jaki wywierają na stan chemiczny nowo zidentyfikowane substancje priorytetowe i obecne substancje priorytetowe ze zmienionymi środowiskowymi normami jakości, w taki sposób, by wprowadzenie nowych wymogów nie było błędnie interpretowane jako pogorszenie stanu chemicznego wód powierzchniowych. Oprócz obowiązkowej mapy obejmującej wszystkie substancje można przedstawić dodatkowe mapy, obejmujące nowo zidentyfikowane substancje i obecne substancje ze zmienionymi środowiskowymi normami jakości oraz obejmujące oddzielnie pozostałe substancje.
(30)
Istotne jest terminowe podawanie do wiadomości publicznej informacji o stanie unijnych wód powierzchniowych oraz o osiągnięciach w strategii przeciwdziałania zanieczyszczeniom chemicznym. W celu zwiększenia dostępności i przejrzystości tych informacji w każdym państwie członkowskim należy zapewnić publiczny dostęp w drodze elektronicznej do centralnego portalu dostarczającego informacji na temat planów gospodarowania wodami w dorzeczu, a także na temat ich przeglądów i aktualizacji.
(31)
Wraz z przyjęciem niniejszego wniosku i przedłożeniem sprawozdania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Komisja zakończyła swój pierwszy przegląd wykazu substancji priorytetowych zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 8 dyrektywy 2008/105/WE. Obejmowało to przegląd substancji wymienionych w załączniku III do tej dyrektywy oraz wytypowanie niektórych z nich do przyznania im statusu priorytetowego. W chwili obecnej nie istnieją wystarczające dowody, by przyznać status priorytetowy innym substancjom wymienionym w załączniku III. Ponieważ jest możliwe, że będą dostępne nowe informacje dotyczące tych substancji, substancje te nie są wykluczone z przyszłego przeglądu, podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych substancji, które zostały uwzględnione w ramach obecnego przeglądu, lecz nie przyznano im statusu priorytetowego. W związku z tym załącznik III do dyrektywy 2008/105/WE stał się nieaktualny i należy go uchylić. Należy odpowiednio zmienić art. 8 tej dyrektywy, również w odniesieniu do terminu składania sprawozdania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(32)
Aby umożliwić reagowanie we właściwym czasie na istotne postępy naukowo-techniczne w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do aktualizacji metod stosowania środowiskowych norm jakości określonych w dyrektywie. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(33)
W celu pozyskania informacji służących do przyszłej identyfikacji substancji priorytetowych, w szczególności w odniesieniu do nowych substancji zanieczyszczających, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do utworzenia i aktualizacji listy obserwacyjnej. Ponadto należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w celu zapewnienia jednolitych warunków wdrażania niniejszej dyrektywy oraz formularzy sprawozdań dotyczących danych i informacji z monitorowania przekazywanych Komisji. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (15).
(34)
Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną z dnia 28 września 2011 r. państw członkowskich i Komisji dotyczącą dokumentów wyjaśniających (16) państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o środkach transpozycji, jednego lub więcej dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy ustawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione.
(35)
Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie osiągnięcie dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych poprzez określenie środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych i pewnych innych substancji zanieczyszczających, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, a ze względu na potrzebę utrzymywania takiego samego poziomu ochrony wód powierzchniowych w całej Unii możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(36)
Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywy 2000/60/WE i 2008/105/WE,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
W dyrektywie 2000/60/WE wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 16 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Komisja dokonuje przeglądu przyjętego wykazu substancji priorytetowych najpóźniej w ciągu czterech lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy, a następnie co najmniej co sześć lat, oraz, w stosownych przypadkach, przedkłada wnioski.”;
2)
załącznik X zastępuje się tekstem zawartym w załączniku I do niniejszej dyrektywy.
Artykuł 2
W dyrektywie 2008/105/WE wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 2 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszej dyrektywy zastosowanie mają definicje zawarte w art. 2 dyrektywy 2000/60/WE i w art. 2 dyrektywy Komisji 2009/90/WE z dnia 31 lipca 2009 r. ustanawiającej, na mocy dyrektywy 2000/60WE Parlamentu Europejskiego i Rady, specyfikacje techniczne w zakresie analizy i monitorowania stanu chemicznego wód (17).
Zastosowanie mają ponadto następujące definicje:
1)
»matryca« oznacza element środowiska wodnego, a mianowicie wodę, osady lub florę i faunę;
2)
»takson flory i fauny« oznacza konkretny takson wodny w randze taksonomicznej podtypu, gromady lub ich równoważnika.
2)
art. 3 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 3
Środowiskowe normy jakości
1. Bez uszczerbku dla ust. 1a państwa członkowskie stosują środowiskowe normy jakości określone w załączniku I część A dla poszczególnych części wód powierzchniowych oraz stosują te środowiskowe normy jakości zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku I część B.
1a. Bez uszczerbku dla obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy w wersji obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r., a w szczególności dla osiągnięcia dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych w odniesieniu do substancji i środowiskowych norm jakości w niej wymienionych, państwa członkowskie wdrażają środowiskowe normy jakości określone w załączniku I część A dotyczące:
(i)
substancji o numerach 2, 5, 15, 20, 22, 23 i 28 wymienionych w załączniku I część A, w odniesieniu do których ustanowiono zmienione środowiskowe normy jakości obowiązujące od dnia 22 grudnia 2015 r., w celu osiągnięcia dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych w odniesieniu do tych substancji do dnia 22 grudnia 2021 r. w drodze programów środków określonych w ramach planów gospodarowania wodami w dorzeczu na 2015 r. sporządzonych zgodnie z art. 13 ust. 7 dyrektywy 2000/60/WE; oraz
(ii)
nowo zidentyfikowanych substancji o numerach 34-45 wymienionych w załączniku I cześć A, obowiązujących od dnia 22 grudnia 2018 r., w celu osiągnięcia dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych w odniesieniu do tych substancji do dnia 22 grudnia 2027 r. oraz w celu zapobieżenia pogorszeniu się stanu chemicznego wód powierzchniowych w odniesieniu do tych substancji. W tym celu państwa członkowskie do dnia 22 grudnia 2018 r. ustanowią i przedłożą Komisji uzupełniający program monitorowania i wstępny program środków obejmujących te substancje. Ostateczny program środków zgodnie z art. 11 dyrektywy 2000/60/WE ma zostać ustanowiony do dnia 22 grudnia 2021 r. oraz wdrożony i w pełni wprowadzony w życie jak najszybciej po tym terminie, nie później jednak niż do dnia 22 grudnia 2024 r.
Do substancji wymienionych w ppkt (i) oraz (ii) akapitu pierwszego ma zastosowanie odpowiednio art. 4 ust. 4-9 dyrektywy 2000/60/WE.
2. W odniesieniu do substancji o numerach 5, 15, 16, 17, 21, 28, 34, 35, 37, 43 i 44 wymienionych w załączniku I część A państwa członkowskie stosują środowiskowe normy jakości dla flory i fauny określone w załączniku I część A.
W odniesieniu do substancji innych niż te, o których mowa w akapicie pierwszym, państwa członkowskie stosują środowiskowe normy jakości dla wód określone w załączniku I część A.
3. Państwa członkowskie mają możliwość wyboru - w odniesieniu do jednej lub więcej kategorii wód powierzchniowych - stosowania środowiskowej normy jakości dla matrycy, innej niż wyszczególniona w ust. 2 lub, w przypadku gdy ma to zastosowanie, dla taksonu flory i fauny innego niż wyszczególnione w załączniku I część A.
Państwa członkowskie, które skorzystają z możliwości wyboru, o której mowa w akapicie pierwszym, stosują odpowiednie środowiskowe normy jakości określone w załączniku I część A lub, jeśli żadna z norm nie została zawarta w matrycy lub taksonie flory i fauny, ustanawiają środowiskową normę jakości, która zapewni co najmniej taki sam poziom ochrony, jaki zapewniają środowiskowe normy jakości określone w załączniku I część A.
Państwa członkowskie mogą korzystać z możliwości wyboru, o której mowa w akapicie pierwszym, jedynie w przypadku, gdy metoda analizy stosowana w odniesieniu do wybranej matrycy lub taksonu flory i fauny spełnia minimalne kryteria w zakresie wyników określone w art. 4 dyrektywy 2009/90/WE. W przypadku gdy żadna matryca nie spełnia tych kryteriów, państwa członkowskie zapewniają, aby monitorowanie było prowadzane z zastosowaniem najlepszych dostępnych technik niepowodujących nadmiernych kosztów oraz aby metoda analizy sprawdzała się co najmniej równie dobrze jak metody dostępne dla matryc wyszczególnionych w ust. 2 niniejszego artykułu w odniesieniu do danej substancji.
3a. W przypadku gdy na podstawie zmierzonych lub oszacowanych stężeń lub emisji w środowisku przy zastosowaniu środowiskowej normy jakości dla flory i fauny lub osadu zidentyfikowano potencjalne ryzyko dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem, państwa członkowskie zapewniają, aby prowadzone było również monitorowanie w wodach powierzchniowych i stosują środowiskową normę jakości wyrażoną jako maksymalne dopuszczalne stężenie (MAC-EQS) ustanowioną w części A załącznika I do niniejszej dyrektywy, o ile taka środowiskowa norma jakości została ustalona.
3b. W przypadku gdy, zgodnie z art. 5 dyrektywy 2009/90/WE, wyliczona przeciętna wartość pomiaru przeprowadzonego z zastosowaniem najlepszych dostępnych technik niepowodujących nadmiernych kosztów została określona jako »poniżej granicy oznaczalności«, a »granica oznaczalności« dla tej techniki jest położona powyżej środowiskowej normy jakości, wynik dla oznaczanej substancji nie jest uwzględniany do celów oceny ogólnego stanu chemicznego tej części wód.
4. W przypadku substancji, w odniesieniu do których stosuje się środowiskową normę jakości dla osadów lub flory i fauny, państwa członkowskie monitorują substancję w odpowiedniej matrycy co najmniej raz w roku, o ile wiedza techniczna i fachowe opinie nie uzasadniają innego odstępu czasowego.
5. Państwa członkowskie włączają do uaktualnionych planów gospodarowania wodami w dorzeczu sporządzonych zgodnie z art. 13 ust. 7 dyrektywy 2000/60/WE następujące informacje:
a)
tabelę przedstawiającą granice oznaczalności stosowanych metod analitycznych oraz informacje dotyczące wyników tych metod w związku z minimalnymi kryteriami w zakresie wyników określonymi w art. 4 dyrektywy 2009/90/WE;
b)
w odniesieniu do substancji, w przypadku których skorzystano z możliwości wyboru określonej w ust. 3 niniejszego artykułu:
(i)
powody i podstawy skorzystania z tej możliwości;
(ii)
w stosownych przypadkach, ustalone alternatywne środowiskowe normy jakości, dowody, że te środowiskowe normy jakości zapewniają co najmniej taki sam poziom ochrony jak środowiskowe normy jakości określone w załączniku I część A - łącznie z danymi i metodologią zastosowaną w celu ustalenia tych środowiskowych norm jakości - oraz kategorie wód powierzchniowych, w odniesieniu do których miałyby one zastosowanie;
(iii)
do celów porównania z informacjami, o których mowa w lit. a) niniejszego ustępu - granice oznaczalności metod analitycznych w przypadku matryc określonych w części A załącznika I do niniejszej dyrektywy, łącznie z informacjami dotyczącymi wyników tych metod w związku z minimalnymi kryteriami w zakresie wyników określonymi w art. 4 dyrektywy 2009/90/WE;
c)
uzasadnienie częstotliwości monitorowania zastosowanej zgodnie z ust. 4, jeśli odstępy czasowe między poszczególnymi działaniami monitorującymi są dłuższe niż 1 rok.
5a. Państwa członkowskie podejmują niezbędne działania w celu zapewnienia, aby za pośrednictwem centralnego publicznie dostępnego portalu zostały udostępnione w postaci elektronicznej zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska (18) uaktualnione plany gospodarowania wodami w dorzeczu sporządzone zgodnie z art. 13 ust. 7 dyrektywy 2000/60/WE, zawierające wyniki i opis wpływu środków podjętych w celu zapobiegania chemicznemu zanieczyszczeniu wód powierzchniowych oraz sprawozdanie tymczasowe opisujące postęp we wdrażaniu planowanego programu środków zgodnie z art. 15 ust. 3 dyrektywy 2000/60/WE.
6. Państwa członkowskie przeprowadzają analizę długoterminowych trendów stężeń tych substancji priorytetowych wymienionych w załączniku I część A, które wykazują tendencję do akumulowania się w osadach lub florze i faunie, ze szczególnym uwzględnieniem substancji o numerach 2, 5, 6, 7, 12, 15, 16, 17, 18, 20, 21, 26, 28, 30, 34, 35, 36, 37, 43 i 44 wymienionych w załączniku I część A, na podstawie wyników monitorowania stanu wód powierzchniowych prowadzonego zgodnie z art. 8 dyrektywy 2000/60/WE. Z zastrzeżeniem art. 4 dyrektywy 2000/60/WE państwa członkowskie podejmują działania w celu zapewnienia, aby nie nastąpił znaczny wzrost takich stężeń w osadach lub właściwej florze i faunie.
Państwa członkowskie określają częstotliwość prowadzenia monitorowania w osadach lub florze i faunie, pozwalającą zapewnić wystarczające dane do przeprowadzenia wiarygodnej analizy tendencji długoterminowych. Zasadniczo monitorowanie powinno być przeprowadzane co trzy lata, o ile wiedza techniczna i fachowe opinie nie uzasadniają innego odstępu czasowego.
7. Komisja dokonuje analizy postępu naukowo-technicznego, w tym wniosków z ocen ryzyka, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. a) i b) dyrektywy 2000/60/WE, oraz informacji pochodzących z rejestru substancji udostępnionych publicznie zgodnie z art. 119 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, a w razie potrzeby proponuje dokonanie przeglądu środowiskowych norm jakości określonych w części A załącznika I do niniejszej dyrektywy, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 294 TFUE, zgodnie z harmonogramem przewidzianym w art. 16 ust. 4 dyrektywy 2000/60/WE.
8. Komisja jest upoważniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 10 w celu dostosowania, gdy jest to konieczne, pkt 3 części B załącznika I do niniejszej dyrektywy do postępu naukowego lub technicznego.
8a. W celu ułatwienia wdrażania niniejszego artykułu opracowuje się w ramach trwającego procesu wdrażania dyrektywy 2000/60/WE, w miarę możliwości do dnia 22 grudnia 2014 r., wytyczne techniczne dotyczące strategii monitorowania i metod analitycznych dla substancji, w tym pobierania próbek oraz monitorowania flory i fauny.
W szczególności wytyczne obejmują:
a)
monitorowanie substancji w faunie i florze określone w ust. 2 i 3 niniejszego artykułu;
b)
w przypadku nowo zidentyfikowanych substancji (o numerach 34-45 wymienionych w załączniku I część A) oraz substancji, dla których ustalono bardziej rygorystyczne środowiskowe normy jakości (o numerach 2, 5, 15, 20, 22, 23 i 28 wymienionych w załączniku I część A), metody analityczne zgodne z minimalnymi kryteriami w zakresie wyników ustanowionymi w art. 4 dyrektywy 2009/90/WE.
8b. W przypadku substancji, w odniesieniu do których do dnia 22 grudnia 2014 r. nie zostaną przyjęte wytyczne techniczne, termin 22 grudnia 2015 r., o którym mowa w ust. 1a ppkt (i), przedłuża się do dnia 22 grudnia 2018 r., zaś termin 22 grudnia 2021 r., o którym mowa w tym podpunkcie, przedłuża się do dnia 22 grudnia 2027 r.
3)
uchyla się art. 4 ust. 4 i art. 5 ust. 6;
4)
dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 7a
Koordynacja
1. W odniesieniu do substancji priorytetowych, które wchodzą w zakres stosowania rozporządzeń (WE) nr 1907/2006, (WE) nr 1107/2009 (19), (UE) nr 528/2012 (20) lub dyrektywy 2010/75/UE (21), Komisja na podstawie wyniku regularnego przeglądu załącznika X do dyrektywy 2000/60/WE na mocy art. 16 ust. 4 tej dyrektywy ocenia, czy środki ustanowione na szczeblu unijnym i na szczeblu państw członkowskich są wystarczające do osiągnięcia środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych lub do osiągnięcia celu zakładającego zaprzestanie lub stopniowe wyeliminowanie zrzutów, emisji i strat priorytetowych substancji niebezpiecznych zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) oraz z art. 16 ust. 6 dyrektywy 2000/60/WE.
2. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wyniku oceny, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, zgodnie z harmonogramem określonym w art. 16 ust. 4 dyrektywy 2000/60/WE i w stosownych przypadkach dołącza do sprawozdania odpowiednie wnioski, w tym dotyczące środków kontroli.
3. Jeżeli wyniki sprawozdania wskazują, że potrzebne mogą być dodatkowe środki na szczeblu unijnym lub na szczeblu państw członkowskich, aby ułatwić zapewnienie zgodności z dyrektywą 2000/60/WE w odniesieniu do określonej substancji zatwierdzonej zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1107/2009 lub rozporządzeniem (UE) nr 528/2012, państwa członkowskie lub Komisja stosują, odpowiednio, art. 21 lub 44 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 lub art. 15 lub 48 rozporządzenia (UE) nr 528/2012 do danej substancji lub produktów zawierających tę substancję.
W odniesieniu do substancji, które wchodzą w zakres stosowania rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, Komisja wszczyna w stosownych przypadkach procedurę, o której mowa w art. 59, 61 lub 69 tego rozporządzenia.
Przy stosowaniu przepisów rozporządzeń, o których mowa w akapitach pierwszym i drugim, państwa członkowskie i Komisja uwzględniają wszelkie oceny ryzyka, analizy społeczno-ekonomiczne lub analizy kosztów i korzyści wymagane na mocy tych rozporządzeń, w tym w zakresie dostępności rozwiązań alternatywnych.
5)
art. 8 i 9 otrzymują brzmienie:
„Artykuł 8
Przegląd załącznika X do dyrektywy 2000/60/WE
Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wynik regularnego przeglądu załącznika X do dyrektywy 2000/60/WE przewidzianego w art. 16 ust. 4 tej dyrektywy. Do sprawozdania dołącza w stosownych przypadkach wnioski ustawodawcze dotyczące zmiany załącznika X, w tym w szczególności wnioski dotyczące wskazania nowych substancji priorytetowych lub niebezpiecznych substancji priorytetowych lub też wskazania niektórych substancji priorytetowych jako niebezpiecznych substancji priorytetowych i wyznaczenia odpowiednich środowiskowych norm jakości odpowiednio dla wód powierzchniowych, osadów lub flory i fauny.
Artykuł 8a
Szczegółowe przepisy dotyczące pewnych substancji
1. W planach gospodarowania wodami w dorzeczu opracowanych zgodnie z art. 13 dyrektywy 2000/60/WE, bez uszczerbku dla wymogów sekcji 1.4.3 załącznika V do tej dyrektywy w zakresie przedstawiania ogólnego stanu chemicznego oraz celów i obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 lit. a), art. 11 ust. 3 lit. k) i art. 16 ust. 6 tej dyrektywy, państwa członkowskie mogą opracować dodatkowe mapy przedstawiające informacje o stanie chemicznym dla jednej lub większej liczby substancji wymienionych poniżej oddzielnie od informacji dotyczących pozostałych substancji określonych w części A załącznika I do niniejszej dyrektywy:
a)
substancje o numerach 5, 21, 28, 30, 35, 37, 43 i 44 (substancje zachowujące się jak wszechobecne PBT);
b)
substancje o numerach 34-45 (nowo zidentyfikowane substancje);
c)
substancje o numerach 2, 5, 15, 20, 22, 23 i 28 (substancje, dla których ustanowiono zmienione i bardziej rygorystyczne środowiskowe normy jakości).
Państwa członkowskie mogą również przedstawić w planach gospodarowania wodami w dorzeczu zakres odstępstwa od wartości środowiskowej normy jakości dla substancji, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a)-c). Państwa członkowskie przedstawiające takie dodatkowe mapy dokładają starań, aby zapewnić ich porównywalność na poziomie dorzecza i na szczeblu unijnym.
2. Państwa członkowskie mogą monitorować substancje o numerach 5, 21, 28, 30, 35, 37, 43 i 44 wymienione w załączniku I część A z mniejszą intensywnością, niż jest to wymagane w odniesieniu do substancji priorytetowych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej dyrektywy i załącznikiem V do dyrektywy 2000/60/WE, pod warunkiem że monitoring jest reprezentatywny i dostępne są wiarygodne dane statystyczne dokumentujące występowanie tych substancji w środowisku wodnym. Jako wytyczna, zgodnie z art. 3 ust. 6 akapit drugi niniejszej dyrektywy, monitorowanie powinno być przeprowadzane co trzy lata, o ile wiedza techniczna i fachowe opinie nie uzasadniają innego odstępu czasowego.
Artykuł 8b
Lista obserwacyjna
1. Komisja sporządza listę obserwacyjną substancji, w odniesieniu do których gromadzone mają być dane z monitorowania obejmujące całą Unię, jako uzupełnienie danych, między innymi, z analiz i przeglądów prowadzonych zgodnie z art. 5 i programów monitorowania na podstawie art. 8 dyrektywy 2000/60/WE, w celu wspierania przyszłych działań w zakresie szeregowania zgodnie z art. 16 ust. 2 tej dyrektywy.
Pierwsza lista obserwacyjna zawiera maksymalnie 10 substancji lub grup substancji oraz wskazuje w odniesieniu do każdej substancji matryce do monitorowania oraz możliwe metody analizy niepowodujące nadmiernych kosztów. Z zastrzeżeniem dostępności metod analizy niepowodujących nadmiernych kosztów, do maksymalnej liczby substancji lub grup substancji, jakie Komisja może umieszczać na liście, dodaje się jedną substancję lub grupę substancji przy każdej aktualizacji listy zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, do maksymalnej liczby 14. Substancje, które mają zostać umieszczone na liście obserwacyjnej, są wybierane spośród tych, w przypadku których dostępne informacje wskazują, że mogą one przedstawiać na poziomie Unii znaczne ryzyko dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem, i w przypadku których dane z monitorowania są niewystarczające.
Pierwsza lista obserwacyjna zawiera diklofenak (CAS 15307-79-6), 17 beta-estradiol (E2) (CAS 50-28-2) i 17 alfa-etynyloestradiol (EE2) (CAS 57-63-6), aby zebrać dane z monitorowania w celu ułatwienia określenia odpowiednich środków służących rozwiązaniu problemu zagrożenia, jakie stanowią te substancje.
Przy kwalifikowaniu substancji do listy obserwacyjnej Komisja bierze pod uwagę wszystkie dostępne informacje, w tym:
a)
wyniki najbardziej aktualnego regularnego przeglądu załącznika X do dyrektywy 2000/60/WE przewidzianego w art. 16 ust. 4 tej dyrektywy;
b)
projekty badawcze;
c)
zalecenia podmiotów, o których mowa w art. 16 ust. 5 dyrektywy 2000/60/WE;
d)
charakterystyki obszaru dorzecza i wyniki programów monitorowania państw członkowskich na mocy, odpowiednio, art. 5 i 8 dyrektywy 2000/60/WE;
e)
wielkość produkcji, sposoby użytkowania, swoiste właściwości (w tym w stosownych przypadkach wielkości cząsteczek), stężenia w środowisku i skutki, w tym informacje zgromadzone zgodnie z dyrektywami 98/8/WE, 2001/82/WE (22) i 2001/83/WE (23) oraz rozporządzeniami (WE) nr 1907/2006 i (WE) nr 1107/2009.
2. Komisja sporządza pierwszą listę obserwacyjną, o której mowa w ust. 1, w terminie do dnia 14 września 2014 r., a następnie aktualizuje ją co 24 miesiące. Podczas aktualizowania listy obserwacyjnej Komisja usuwa z niej każdą substancję, w odniesieniu do której można sporządzić ocenę ryzyka, o której mowa w art. 16 ust. 2 dyrektywy 2000/60/WE, bez dodatkowych danych z monitorowania. Okres ciągłego monitorowania w odniesieniu do każdej poszczególnej substancji na liście obserwacyjnej nie może przekraczać czterech lat.
3. Państwa członkowskie prowadzą monitorowanie każdej substancji znajdującej się na liście obserwacyjnej w wybranych reprezentatywnych stacjach monitorowania przez okres co najmniej 12 miesięcy. Dla pierwszej listy obserwacyjnej okres monitorowania rozpoczyna się w dniu 14 września 2015 r. lub w terminie sześciu miesięcy od ustanowienia listy obserwacyjnej, w zależności od tego, który z tych terminów przypada później. Państwa członkowskie rozpoczynają monitorowanie każdej substancji umieszczonej na kolejnych listach w terminie sześciu miesięcy od jej umieszczenia na liście.
Każde państwo członkowskie wybiera co najmniej jedną stację monitorowania oraz dodatkowo jedną stację, jeżeli ma ponad milion mieszkańców oraz dodatkowo liczbę stacji równą jego obszarowi geograficznemu wyrażonemu w km2 podzielonemu przez 60 000 (po zaokrągleniu do najbliższej liczby całkowitej) oraz liczbę stacji równą liczbie jego ludności podzielonej przez pięć mln (po zaokrągleniu do najbliższej liczby całkowitej).
Dokonując wyboru reprezentatywnych stacji monitorowania oraz decydując o częstotliwości i harmonogramie monitorowania każdej substancji, państwa członkowskie uwzględniają sposoby użytkowania oraz możliwości pojawienia się tej substancji. Monitorowanie odbywa się z częstotliwością nie mniejszą niż raz w roku.
Jeśli państwo członkowskie dostarcza wystarczające, porównywalne, reprezentatywne i aktualne dane z monitorowania dotyczące danej substancji w ramach istniejących programów monitorowania lub badań, może zdecydować, że w odniesieniu do danej substancji nie będzie prowadzić dodatkowego monitorowania w ramach mechanizmu listy obserwacyjnej, pod warunkiem że substancja ta była monitorowana z zastosowaniem metod spełniających wymogi wytycznych technicznych opracowanych przez Komisję zgodnie z art. 8b ust. 5.
4. Państwa członkowskie składają Komisji sprawozdanie z wyników monitorowania prowadzonego zgodnie z ust. 3. W odniesieniu do pierwszej listy obserwacyjnej wyniki monitorowania mają zostać przedstawione w terminie 15 miesięcy od dnia 14 września 2015 r. lub w terminie 21 miesięcy od ustanowienia listy obserwacyjnej, w zależności od tego, który z tych terminów przypada później, a następnie co 12 miesięcy, jeśli substancja nadal znajduje się na liście. W odniesieniu do każdej substancji umieszczonej na kolejnych listach państwa członkowskie składają Komisji sprawozdanie z wyników monitorowania w terminie 21 miesięcy od umieszczenia substancji na liście obserwacyjnej, a następnie co 12 miesięcy, jeśli substancja nadal znajduje się na liście. Sprawozdanie zawiera informacje dotyczące reprezentatywności stacji monitorowania i strategii monitorowania.
5. Komisja przyjmuje akty wykonawcze ustanawiające i aktualizujące listę obserwacyjną, o której mowa w ust. 1 i 2. Komisja może również przyjąć formularze techniczne sprawozdań dotyczących wyników monitorowania i powiązanych informacji przekazywanych Komisji. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 9 ust. 2.
Komisja opracowuje wytyczne, w tym specyfikacje techniczne, w celu ułatwienia monitorowania substancji znajdujących się na liście obserwacyjnej; Komisja jest proszona o wspieranie koordynacji takiego monitorowania.
Artykuł 8c
Szczegółowe przepisy dotyczące substancji farmaceutycznych
Na mocy art. 16 ust. 9 dyrektywy 2000/60/WE oraz - w stosownych przypadkach - na podstawie wyników przeprowadzonych przez Komisję w roku 2013 badań zagrożeń stwarzanych przez produkty lecznicze występujące w środowisku oraz innych badań i sprawozdań, Komisja - w miarę możliwości w ciągu dwóch lat od dnia 13 września 2013 r. - opracuje strategiczne podejście do zanieczyszczenia wody substancjami farmaceutycznymi. To strategiczne podejście w odpowiednich przypadkach obejmuje wnioski umożliwiające - w koniecznym zakresie - skuteczniejsze uwzględnienie oddziaływania leków na środowisko w procedurze wprowadzania produktów leczniczych do obrotu. W ramach tego strategicznego podejścia Komisja - w stosownych przypadkach do dnia 14 września 2017 r. - proponuje odpowiednie działania, które należy podjąć na szczeblu Unii lub na szczeblu państw członkowskich, w celu rozwiązania problemu ewentualnego wpływu substancji farmaceutycznych na środowisko, w szczególności substancji, o których mowa w art. 8b ust. 1, z myślą o zmniejszeniu zrzutów, emisji, i strat takich substancji do środowiska wodnego, z uwzględnieniem potrzeb zdrowia publicznego oraz opłacalności proponowanych działań.
Artykuł 9
Procedura komitetowa
1. Komisję wspomaga komitet ustanowiony na mocy art. 21 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (24).
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
W przypadku gdy komitet nie wyda żadnej opinii, Komisja nie przyjmuje projektu aktu wykonawczego i stosuje się art. 5 ust. 4 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 9a
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 3 ust. 8, powierza się Komisji na okres sześciu lat od dnia 13 września 2013 r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu 6 lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na okresy o tej samej długości, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed zakończeniem każdego okresu.
3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 3 ust. 8, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 3 ust. 8 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wyrażą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
6)
w załączniku I wprowadza się następujące zmiany:
a)
część A zastępuje się tekstem zawartym w załączniku II do niniejszej dyrektywy;
b)
część B pkt 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„2.
Kolumny 6 i 7 tabeli: dla każdej części wód powierzchniowych stosowanie MAC-EQS oznacza, że stężenie mierzone w którymkolwiek reprezentatywnym punkcie monitorowania w tej części wód nie przekracza tej normy.
Zgodnie jednak z pkt 1.3.4 załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE państwa członkowskie mogą wprowadzić metody statystyczne, takie jak obliczenia percentylowe, aby zapewnić możliwy do zaakceptowania poziom wiarygodności i precyzji przy określaniu zgodności z MAC-EQS. W przypadku gdy państwa członkowskie korzystają z tej możliwości, takie metody statystyczne są zgodne z zasadami szczegółowymi ustanowionymi zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 9 ust. 2 niniejszej dyrektywy.
3.
Środowiskowe normy jakości dla wód określone w niniejszym załączniku są wyrażone jako całkowite stężenia w całej próbce wody.
W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego, w przypadku kadmu, ołowiu, rtęci i niklu (zwanych dalej »metalami«), środowiskowe normy jakości dla wód odnoszą się do stężenia w stanie rozpuszczonym, tj. rozpuszczonej fazy próbki wody otrzymanej w drodze filtracji przez filtr 0,45 μm lub jakiegokolwiek innego równoważnego rodzaju przygotowania, lub - jeżeli zostanie to szczegółowo wskazane - do stężenia biodostępnego.
Przy przeprowadzaniu oceny wyników monitorowania pod kątem odpowiednich środowiskowych norm jakości państwa członkowskie mogą uwzględnić:
a)
naturalne stężenie tła hydrogeochemicznego dla metali i ich związków, jeżeli uniemożliwia ono osiągniecie zgodności z odpowiednimi środowiskowymi normami jakości;
b)
twardość, pH, rozpuszczony węgiel organiczny lub inne parametry jakości wody, które mają wpływ na biodostępność metali, przy czym stężenia biodostępne zostają określone przy pomocy odpowiednich modeli biodostępności.”;
7)
uchyla się załączniki II i III.
Artykuł 3
1. Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 14 września 2015 r. Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji teksty tych przepisów.
Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.
2. Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł 4
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 5
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 12 sierpnia 2013 r.