ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 534/2014/EU
ze dne 15. května 2014
o poskytnutí makrofinanční pomoci Tuniské republice
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 212 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Vztahy mezi Evropskou unií a Tuniskou republikou (dále jen „Tunisko“) se rozvíjejí v rámci evropské politiky sousedství. Dne 1. března 1998 vstoupila v platnost Evropsko-středomořská dohoda o přidružení mezi Evropskými společenstvími a jejich členskými státy na jedné straně a Tuniskem na straně druhé (2) („dohoda o přidružení mezi EU a Tuniskem“). V rámci dohody o přidružení mezi EU a Tuniskem dokončilo Tunisko v roce 2008 odstraňování cel na průmyslové výrobky a stalo se tak první jihostředomořskou zemí, která otevřela oblast volného obchodu s Unií. Dvoustranný politický dialog a hospodářská spolupráce se dále rozvíjejí v rámci akčních plánů evropské politiky sousedství, přičemž poslední z nich, o němž se diskutuje, se má vztahovat na období 2013-2017.
(2)
Tuniské hospodářství bylo významně zasaženo domácími událostmi souvisejícími s děním v jižním Středomoří od konce roku 2010, známým jako „arabské jaro“, a následnými nepokoji v regionu, zejména v sousední Libyi. Tyto události a nepříznivá celosvětová hospodářská situace, zejména recese v eurozóně, jež je hlavním obchodním a finančním partnerem Tuniska, měly velmi negativní dopad na tuniské hospodářství, což vedlo ke zpomalení růstu a vytváření velkých schodků vnějšího a rozpočtového financování.
(3)
Po svržení prezidenta Ben Aliho, k němuž došlo dne 14. ledna 2011, se v Tunisku dne 23. října 2011 konaly první svobodné a demokratické volby. Od té doby funguje Národní ústavodárné shromáždění, a ačkoli politická transformace neprobíhá bez potíží, hlavní političtí činitelé společně usilují o pokračování reforem k vytvoření plně rozvinutého demokratického systému.
(4)
Ústava přijatá Národním ústavodárným shromážděním Tuniska zahrnuje určité pokroky v oblasti individuálních práv a svobod a rovnosti pohlaví, jež staví Tunisko na cestu k demokracii a právnímu státu.
(5)
Od začátku arabského jara deklarovala Unie při různých příležitostech svůj závazek podpořit Tunisko v jeho procesu hospodářských a politických reforem. Uvedený závazek byl znovu potvrzen v listopadu 2012 v závěrech ze zasedání Rady přidružení mezi Unií a Tuniskem. Politická a hospodářská podpora Unie pro proces reforem v Tunisku je v souladu s politikou Unie vůči regionu jižního Středomoří, jak je stanovena v rámci evropské politiky sousedství.
(6)
V souladu se společným prohlášením Evropského parlamentu a Rady přijatým spolu s rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 778/2013/EU (3) by makrofinanční pomoc Unie měla být mimořádným finančním nástrojem účelově nevázané všeobecné podpory platební bilance, jejímž cílem je obnovit udržitelný stav vnějšího financování příjemce a jež by měla podporovat provádění programu politik, jehož součástí jsou důrazná opatření zaměřená na korekci a strukturální reformy určená ke zlepšení stavu platební bilance, zejména v průběhu trvání programu, a posílit provádění příslušných dohod a programů s Unií.
(7)
V dubnu roku 2013 tuniské orgány a Mezinárodní měnový fond (MMF) sjednaly tříletou dohodu o pohotovostním úvěru („program MMF“), který nemá preventivní povahu, ve výši 1 146 milionů zvláštních práv čerpání na podporu tuniského hospodářského ozdravného a reformního programu. Cíle programu MMF jsou v souladu s účelem makrofinanční pomoci Unie, kterým je zmírnění krátkodobých potíží v oblasti platební bilance, a provádění důrazných opatření zaměřených na korekci je v souladu s cílem makrofinanční pomoci Unie.
(8)
Na období 2011-2013 poskytla Unie na základě programu pravidelné spolupráce částku ve výši 290 milionů EUR ve formě grantů s cílem podpořit tuniský program hospodářských a politických reforem. Dalších 155 milionů EUR bylo na období 2011-2013 Tunisku přiděleno v rámci programu „Podpora pro partnerství, reformy a růst podporující začlenění“ (SPRING).
(9)
Vzhledem ke zhoršující se hospodářské situaci a hospodářskému výhledu požádalo Tunisko v srpnu 2013 o makrofinanční pomoc Unie.
(10)
Vzhledem k tomu, že Tunisko je země, na kterou se vztahuje evropská politika sousedství, je třeba je považovat za způsobilé pro získání makrofinanční pomoci Unie.
(11)
Vzhledem k tomu, že v platební bilanci Tuniska přetrvává výrazný schodek vnějšího financování přesahující výši prostředků poskytnutých MMF a jinými mnohostrannými institucemi, a to přesto, že Tunisko provádí důrazné programy hospodářské stabilizace a reforem, je poskytnutí makrofinanční pomoci Tunisku ze strany Unie (dále jen „makrofinanční pomoc Unie“) za stávajících výjimečných okolností považováno za vhodnou odpověď na žádost Tuniska o podporu hospodářské stabilizace ve spojení s programem MMF. Makrofinanční pomoc Unie by podpořila hospodářskou stabilizaci Tuniska a tuniský program strukturálních reforem a doplnila by zdroje, které jsou k dispozici v rámci finančního ujednání s MMF.
(12)
Makrofinanční pomoc Unie by se měla zaměřit na podporu obnovy udržitelného stavu vnějšího financování Tuniska a tím podpořit jeho hospodářský a sociální rozvoj.
(13)
Stanovení výše makrofinanční pomoci Unie vychází z úplného kvantitativního posouzení zbývajících potřeb vnějšího financování Tuniska a zohledňuje jeho schopnost financovat se z vlastních zdrojů, a to zejména z mezinárodních rezerv, které má k dispozici. Makrofinanční pomoc Unie by měla doplňovat programy a zdroje poskytnuté MMF a Světovou bankou. Při určování výše pomoci byly rovněž zohledněny očekávané finanční příspěvky od mnohostranných dárců a nutnost zajistit spravedlivé rozložení zátěže mezi Unii a ostatní dárce, jakož i dosavadní použití jiných unijních nástrojů vnějšího financování v Tunisku a přidaná hodnota celkového zapojení Unie.
(14)
Komise by měla zajistit, aby makrofinanční pomoc Unie byla po právní i obsahové stránce v souladu s hlavními zásadami, cíli a opatřeními, která byla přijata v jednotlivých oblastech vnější činnosti, a dalšími příslušnými politikami Unie.
(15)
Makrofinanční pomoc Unie by měla podporovat vnější politiku Unie vůči Tunisku. Útvary Komise a Evropská služba pro vnější činnost by během doby provádění makrofinanční pomoci měly úzce spolupracovat v zájmu koordinace vnější politiky Unie a zajištění její ucelenosti.
(16)
Makrofinanční pomoc Unie by měla posilovat oddanost Tuniska hodnotám sdíleným s Unií, včetně demokracie, právního státu, řádné správy věcí veřejných, dodržování lidských práv, udržitelného rozvoje a snižování chudoby, jakož i jeho oddanost zásadám otevřeného a spravedlivého obchodu založeného na pravidlech.
(17)
Předpokladem poskytnutí makrofinanční pomoci Unie by mělo být, že Tunisko respektuje účinné demokratické mechanismy, včetně parlamentního systému více politických stran a právního státu, a zaručuje dodržování lidských práv. Kromě toho by specifické cíle makrofinanční pomoci Unie měly v Tunisku posílit účinnost, transparentnost a odpovědnost systémů řízení veřejných financí a prosazovat strukturální reformy zaměřené na podporu udržitelného růstu podporujícího začlenění, na vytváření pracovních příležitostí a fiskální konsolidaci. Komise by měla pravidelně sledovat plnění výše uvedeného předpokladu i dosahování těchto cílů.
(18)
V zájmu zajištění účinné ochrany finančních zájmů Unie souvisejících s makrofinanční pomocí Unie by Tunisko mělo přijmout vhodná opatření v oblasti prevence a potírání podvodů, korupce a jakýchkoli jiných nesrovnalostí souvisejících s touto pomocí. Kromě toho je třeba stanovit, aby Komise prováděla kontroly a Účetní dvůr audity.
(19)
Uvolněním makrofinanční pomoci Unie nejsou dotčeny pravomoci Evropského parlamentu a Rady.
(20)
Částky složené pro účely záruky potřebné pro poskytnutí makrofinanční pomoci by měly být v souladu s rozpočtovými prostředky stanovenými ve víceletém finančním rámci.
(21)
Makrofinanční pomoc Unie by měla řídit Komise. Komise by měla pravidelně informovat Evropský parlament a Radu o vývoji souvisejícím s makrofinanční pomocí a poskytovat jim příslušné dokumenty, aby mohly provádění tohoto rozhodnutí sledovat.
(22)
S cílem zajistit jednotné podmínky k provedení tohoto rozhodnutí by Komisi měly být svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (4).
(23)
Na makrofinanční pomoc Unie by se měly vztahovat podmínky v oblasti hospodářské politiky, jež budou stanoveny v memorandu o porozumění. V zájmu zajištění jednotných podmínek provádění a z důvodů účinnosti by Komise měla být zmocněna ke sjednání těchto podmínek s tuniskými orgány pod dohledem výboru složeného ze zástupců členských států v souladu s nařízením (EU) č. 182/2011. Podle uvedeného nařízení by se měl poradní postup obecně použít ve všech případech, kromě případů stanovených v uvedeném nařízení. Vzhledem k potenciálně významnému dopadu pomoci ve výši více než 90 milionů EUR je vhodné použít na operace přesahující tuto prahovou hodnotu přezkumný postup. Vzhledem k výši makrofinanční pomoci, kterou Unie Tunisku poskytuje, by měl být pro přijetí memoranda o porozumění nebo pro jakékoliv snížení, pozastavení či zrušení pomoci použit přezkumný postup,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Unie poskytne Tunisku makrofinanční pomoc (dále jen „makrofinanční pomoc Unie“) v maximální výši 300 milionů EUR s cílem podpořit hospodářskou stabilizaci Tuniska a jeho reformy. Pomoc přispěje k pokrytí potřeb Tuniska v oblasti platební bilance stanovených v programu MMF.
2. Celá částka makrofinanční pomoci Unie se Tunisku poskytne ve formě úvěrů. Komise je zmocněna vypůjčit si jménem Unie potřebné prostředky na kapitálových trzích nebo u finančních institucí a dále je půjčit Tunisku. Maximální doba splatnosti těchto úvěrů činí patnáct let.
3. Uvolnění makrofinanční pomoci Unie řídí Komise způsobem, který je v souladu s dohodami nebo ujednáními uzavřenými mezi MMF a Tuniskem a s hlavními zásadami a cíli hospodářských reforem stanovenými v dohodě o přidružení mezi EU a Tuniskem a v akčním plánu EU-Tunisko na období 2013-2017, schváleném v rámci evropské politiky sousedství. Komise pravidelně informuje Evropský parlament a Radu o vývoji v oblasti makrofinanční pomoci Unie, včetně jejího vyplácení, a včas předkládá těmto orgánům příslušné dokumenty.
4. Makrofinanční pomoc Unie je k dispozici po dobu dvou let a šesti měsíců, počínaje prvním dnem po vstupu memoranda o porozumění uvedeného v čl. 3 odst. 1 tohoto rozhodnutí v platnost.
5. V případě, že se během období vyplácení makrofinanční pomoci Unie potřeby financování Tuniska podstatně sníží oproti původním předpokladům, Komise poskytovanou pomoc omezí nebo její poskytování pozastaví či zruší v souladu s přezkumným postupem podle čl. 7 odst. 2.
Článek 2
Předpokladem poskytnutí makrofinanční pomoci Unie je, že Tunisko respektuje účinné demokratické mechanismy, včetně parlamentního systému více politických stran a právního státu, a zaručuje dodržování lidských práv.
Komise sleduje plnění tohoto předpokladu po celou dobu poskytování makrofinanční pomoci Unie.
Tento článek se použije v souladu s rozhodnutím Rady 2010/427/EU (5).
Článek 3
1. Komise vyjedná v souladu s přezkumným postupem podle čl. 7 odst. 2 s tuniskými orgány jasně vymezené podmínky v oblasti hospodářské politiky a finanční podmínky pro makrofinanční pomoc Unie, přičemž se zaměří na strukturální reformy a zdravé veřejné finance; tyto podmínky budou stanoveny v memorandu o porozumění (dále jen „memorandum o porozumění“), které bude zahrnovat časový rámec pro jejich plnění. Podmínky v oblasti hospodářské politiky a finanční podmínky stanovené v memorandu o porozumění musí být v souladu s dohodami nebo ujednáními uvedenými v čl. 1 odst. 3, včetně makroekonomických ozdravných programů a programů strukturálních reforem prováděných Tuniskem za podpory MMF.
2. Tyto podmínky zejména posílí účinnost, transparentnost a odpovědnost systémů řízení veřejných financí v Tunisku, mimo jiné při využívání makrofinanční pomoci Unie. Při navrhování politických opatření musí být náležitě zohledněn také pokrok v oblasti vzájemného otevírání trhů, rozvoj spravedlivého obchodu založeného na pravidlech a další priority v rámci vnější politiky Unie. Komise pravidelně sleduje pokrok dosažený při plnění těchto cílů.
3. Podrobné finanční podmínky makrofinanční pomoci Unie se stanoví ve smlouvě o úvěru uzavřené mezi Komisí a tuniskými orgány.
4. Komise pravidelně ověřuje, zda jsou nadále splňovány podmínky stanovené v čl. 4 odst. 3, včetně toho, zda je hospodářská politika Tuniska v souladu s cíli makrofinanční pomoci Unie. Komise přitom postupuje v úzké koordinaci s MMF a Světovou bankou a v případě potřeby s Evropským parlamentem a Radou.
Článek 4
1. S výhradou podmínek uvedených v odstavci 3 poskytne Komise makrofinanční pomoc Unie úvěrem ve třech splátkách. Výše každé splátky bude stanovena v memorandu o porozumění.
2. Je-li to třeba, budou ve vztahu k částkám makrofinanční pomoci Unie složeny částky pro účely záruky v souladu s nařízením Rady (ES, Euratom) č. 480/2009 (6).
3. Komise rozhodne o uvolnění splátek s výhradou splnění všech následujících podmínek:
a)
předpokladu stanoveného v článku 2;
b)
průběžných uspokojivých výsledků při provádění programu politik, který zahrnuje účinná opatření zaměřená na korekci a strukturální reformy podporovaná úvěrovou dohodou s MMF, která nemá preventivní povahu, a
c)
plnění podmínek v oblasti hospodářské politiky a finančních podmínek dohodnutých v memorandu o porozumění v souladu se zvláštním časovým rámcem.
K čerpání druhé splátky nedojde dříve než po třech měsících od uvolnění první splátky. K čerpání třetí splátky nedojde dříve než po třech měsících od uvolnění druhé splátky.
4. Nejsou-li splněny podmínky podle odstavce 3, Komise vyplácení makrofinanční pomoci Unie pozastaví nebo zruší. V těchto případech informuje o důvodech tohoto pozastavení či zrušení Evropský parlament a Radu.
5. Makrofinanční pomoc Unie je vyplácena Tuniské centrální bance. S výhradou ustanovení sjednaných v memorandu o porozumění, včetně potvrzení zbývajících rozpočtových finančních potřeb, mohou být finanční prostředky Unie převedeny tuniskému ministerstvu financí jako konečnému příjemci.
Článek 5
1. Úvěrové operace související s makrofinanční pomocí Unie se provádějí v eurech se stejným dnem připsání a Unie se na jejich základě nesmí týkat změna splatnosti, ani nesmí být v jejich důsledku vystavena žádnému riziku směnných kurzů nebo úrokových sazeb nebo jinému obchodnímu riziku.
2. Umožní-li to okolnosti, může Komise na žádost Tuniska přijmout potřebná opatření s cílem zajistit, aby do podmínek úvěru byla zahrnuta doložka o předčasném splacení a aby byla spojena s odpovídající doložkou v podmínkách úvěrových operací.
3. Pokud okolnosti umožní snížení úrokové sazby úvěru, může se Komise na žádost Tuniska rozhodnout zcela nebo částečně refinancovat své původní úvěry nebo restrukturalizovat odpovídající finanční podmínky. Refinanční nebo restrukturalizační operace se uskuteční v souladu s odstavci 1 a 4 a nesmí vést k prodloužení splatnosti dotyčného úvěru nebo zvýšení částky nesplacené jistiny ke dni refinancování nebo restrukturalizace.
4. Veškeré náklady vzniklé Unii v souvislosti s úvěrovými operacemi podle tohoto rozhodnutí hradí Tunisko.
5. Komise informuje Evropský parlament a Radu o vývoji operací uvedených v odstavcích 2 a 3.
Článek 6
1. Makrofinanční pomoc Unie se provádí v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (7) a nařízením Komise v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012 (8).
2. Provádění makrofinanční pomoci Unie podléhá přímému řízení.
3. Memorandum o porozumění a smlouva o úvěru, které budou dojednány s tuniskými orgány, musí zahrnovat ustanovení, jež:
a)
zajistí, aby Tunisko pravidelně kontrolovalo, že financování ze souhrnného rozpočtu Unie bylo použito řádně, přijímalo vhodná opatření pro předcházení nesrovnalostem a podvodům a v případě potřeby podniklo právní kroky s cílem vymoci veškeré finanční prostředky poskytnuté na základě tohoto rozhodnutí, které byly získány neoprávněně;
b)
zajistí ochranu finančních zájmů Unie, a to zejména stanovením zvláštních opatření v oblasti prevence a potírání podvodů, korupce a jakýchkoli jiných nesrovnalostí týkajících se makrofinanční pomoci Unie, v souladu s nařízením Rady (ES, Euratom) č. 2988/95 (9), nařízením Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (10) a nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 883/2013 (11);
c)
výslovně povolí Komisi i Evropskému úřadu pro boj proti podvodům nebo jejich zástupcům provádět kontroly, včetně kontrol a inspekcí na místě;
d)
výslovně povolí Komisi a Účetnímu dvoru provádět audity v průběhu období dostupnosti makrofinanční pomoci Unie a po jeho skončení, včetně auditů na základě dokladů a auditů na místě, jako například operačních hodnocení, a
e)
zajistí, že Unie bude mít nárok na předčasné splacení úvěru, pokud se prokáže, že Tunisko se v souvislosti s řízením makrofinanční pomoci Unie dopustilo jakéhokoli podvodu, korupce nebo jakéhokoli jiného protiprávního jednání poškozujícího finanční zájmy Unie.
4. Během provádění makrofinanční pomoci Unie sleduje Komise prostřednictvím operačních hodnocení řádnost finančních opatření, správních postupů a mechanismů vnitřní a vnější kontroly Tuniska, které mají pro tuto pomoc význam.
Článek 7
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 8
1. Komise každý rok do 30. června předloží Evropskému parlamentu a Radě zprávu o provádění tohoto rozhodnutí v předchozím roce, včetně vyhodnocení tohoto provádění. Tato zpráva:
a)
posoudí, jakého pokroku bylo v provádění makrofinanční pomoci Unie dosaženo;
b)
zhodnotí hospodářskou situaci a hospodářské vyhlídky Tuniska, jakož i pokrok dosažený při provádění politických opatření uvedených v čl. 3 odst. 1;
c)
uvede souvislost mezi podmínkami hospodářské politiky stanovenými v memorandu o porozumění, průběžnými výsledky Tuniska v hospodářské a fiskální oblasti a rozhodnutími Komise o uvolnění splátek makrofinanční pomoci Unie.
2. Do dvou let od uplynutí doby dostupnosti makrofinanční pomoci Unie podle čl. 1 odst. 4 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu o hodnocení ex post, v níž vyhodnotí výsledky a účinnost dokončené makrofinanční pomoci Unie a míru, do jaké přispěla k dosažení cílů této pomoci.
Článek 9
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost třetím dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 15. května 2014.
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY NR 534/2014/UE
z dnia 15 maja 2014 r.
w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Republice Tunezyjskiej
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 212,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Stosunki między Unią Europejską a Republiką Tunezyjską (zwaną dalej „Tunezją”) rozwijają się w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS). Eurośródziemnomorski układ o stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Tunezją, z drugiej strony (2) (zwany dalej „układem o stowarzyszeniu UE-Tunezja”) wszedł w życie w dniu 1 marca 1998 r. Na mocy układu o stowarzyszeniu UE-Tunezja w 2008 r. Tunezja zakończyła proces znoszenia ceł na wyroby przemysłowe, stając się pierwszym krajem z południowego regionu Morza Śródziemnego, który zawarł umowę o wolnym handlu z Unią. Dwustronny dialog polityczny i współpraca gospodarcza są dalej rozwijane w myśl planów działania w ramach EPS, z których najnowszy, obejmujący lata 2013-2017, jest obecnie przedmiotem dyskusji.
(2)
Na gospodarce Tunezji silnie odbił się rozwój sytuacji w kraju związany z wydarzeniami, jakie miały miejsce na południowym wybrzeżu Morza Śródziemnego od końca 2010 r., znanymi jako „arabska wiosna”, a także niepokoje w regionie, które później wystąpiły, szczególnie w sąsiedniej Libii. Wydarzenia te, jak również pogorszenie sytuacji gospodarczej na świecie, a w szczególności recesja w strefie euro, która jest głównym partnerem handlowym i finansowym Tunezji, wywarły bardzo niekorzystny wpływ na tunezyjską gospodarkę, prowadząc do spadku tempa wzrostu gospodarczego i powstania znacznej luki w finansowaniu zewnętrznym oraz znacznej luki budżetowej.
(3)
Po odsunięciu od władzy prezydenta Bena Alego w dniu 14 stycznia 2011 r., w dniu 23 października 2011 r. odbyły się w Tunezji pierwsze wolne i demokratyczne wybory. Wtedy również utworzono Narodowe Zgromadzenie Konstytucyjne i mimo że przemiany polityczne zachodzą nie bez trudności, główne siły polityczne w kraju podejmują zdecydowane wysiłki na rzecz przeprowadzenia reform służących stworzeniu w pełni rozwiniętego systemu demokratycznego.
(4)
Konstytucja przyjęta przez Narodowe Zgromadzenie Konstytucyjne Tunezji zawiera postanowienia stanowiące pewien postęp w dziedzinie praw i wolności jednostki oraz równouprawnienia płci, które kierują Tunezję na drogę demokracji i praworządności.
(5)
Od rozpoczęcia arabskiej wiosny Unia wielokrotnie deklarowała, że zobowiązuje się wspierać Tunezję w jej reformach gospodarczych i politycznych. Zobowiązanie to zostało potwierdzone w listopadzie 2012 r. w konkluzjach posiedzenia Rady Stowarzyszenia między Unią i Tunezją. Polityczne i gospodarcze wsparcie Unii na rzecz procesu reform w Tunezji jest spójne z polityką Unii wobec krajów południowego regionu Morza Śródziemnego, określoną w kontekście EPS.
(6)
Zgodnie ze wspólną deklaracją Parlamentu Europejskiego i Rady przyjętą wraz z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 778/2013/UE (3) unijna pomoc makrofinansowa powinna stanowić instrument finansowy stosowany w sytuacjach nadzwyczajnych, mający formę niewiązanego i nieukierunkowanego wsparcia bilansu płatniczego, służący przywróceniu trwałego zewnętrznego finansowania beneficjenta; powinna ona także wspierać realizację programu dotyczącego polityki, obejmującego solidne środki dostosowawcze i środki w zakresie reformy strukturalnej zmierzające do poprawy pozycji bilansu płatniczego, szczególnie w okresie trwania programu, oraz umacniać wdrażanie odpowiednich porozumień i programów z Unią.
(7)
W kwietniu 2013 r. władze Tunezji oraz Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) uzgodniły inną niż ostrożnościowa trzyletnią umowę promesy kredytowej (zwaną dalej „programem MFW”) o wartości 1 146 mln SDR (specjalnych praw ciągnienia) w celu wsparcia tunezyjskiego programu dostosowań i reform gospodarczych. Cele programu MFW są zgodne z celem unijnej pomocy makrofinansowej, który polega na złagodzeniu krótkoterminowych trudności dotyczących bilansu płatniczego, a realizacja solidnych środków dostosowawczych jest zgodna z celem unijnej pomocy makrofinansowej.
(8)
Unia udostępniła 290 mln EUR w formie dotacji na lata 2011-2013 w ramach programu regularnej współpracy w celu wsparcia programu reform gospodarczych i politycznych w Tunezji. Ponadto na lata 2011-2013 Tunezji przyznano 155 mln EUR w ramach programu wsparcia na rzecz partnerstwa, reform i wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu (SPRING).
(9)
W sierpniu 2013 r., w związku z pogarszającymi się sytuacją gospodarczą i prognozami gospodarczymi, Tunezja wystąpiła o unijną pomoc makrofinansową.
(10)
Biorąc pod uwagę, że Tunezja jest objęta EPS, powinna zostać uznana za kraj kwalifikujący się do otrzymania unijnej pomocy makrofinansowej.
(11)
Biorąc pod uwagę fakt, że w bilansie płatniczym Tunezji utrzymuje się znaczna pozostająca do pokrycia luka w finansowaniu zewnętrznym przekraczająca zasoby udostępnione przez MFW i inne instytucje wielostronne oraz mimo realizacji przez Tunezję solidnych programów na rzecz stabilizacji gospodarczej i reform gospodarczych, unijna pomoc makrofinansowa, która ma zostać udzielona Tunezji (zwana dalej „unijną pomocą makrofinansową”), jest w obecnych nadzwyczajnych okolicznościach uważana za właściwą odpowiedź na wniosek tego państwa o wsparcie stabilizacji gospodarczej w powiązaniu z programem MFW. Unijna pomoc makrofinansowa stanowiłaby wsparcie dla stabilizacji gospodarczej oraz dla programu reform strukturalnych Tunezji, uzupełniając środki udostępnione w ramach porozumienia finansowego MFW.
(12)
Celem unijnej pomocy makrofinansowej powinno być wspieranie przywrócenia Tunezji trwałego finansowania zewnętrznego, a tym samym wsparcie jej gospodarczego i społecznego rozwoju.
(13)
Kwota unijnej pomocy makrofinansowej jest ustalona na podstawie kompleksowej oceny ilościowej pozostających do zaspokojenia potrzeb Tunezji w zakresie finansowania zewnętrznego oraz uwzględnia zdolność tego państwa do finansowania się z własnych zasobów, w szczególności międzynarodowe rezerwy, którymi dysponuje. Unijna pomoc makrofinansowa powinna uzupełniać programy i zasoby udostępniane przez MFW i Bank Światowy. Przy ustalaniu kwoty udzielanej pomocy uwzględnia się również spodziewane wkłady finansowe ze strony darczyńców będących podmiotami wielostronnymi oraz potrzebę zapewnienia sprawiedliwego podziału obciążeń między Unią a innymi darczyńcami, a także wcześniej uruchomione środki w Tunezji w ramach innych unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego oraz wartość dodaną ogólnego zaangażowania Unii.
(14)
Komisja powinna zapewnić zgodność prawną i merytoryczną unijnej pomocy makrofinansowej z głównymi zasadami, celami i środkami podejmowanymi w różnych obszarach działań zewnętrznych oraz z innymi stosownymi politykami Unii.
(15)
Unijna pomoc makrofinansowa powinna wspierać politykę zewnętrzną Unii dotyczącą Tunezji. Służby Komisji i Europejska Służba Działań Zewnętrznych powinny ściśle współpracować przez cały okres udzielania pomocy makrofinansowej w celu koordynowania zewnętrznej polityki Unii i zapewnienia spójności tej polityki.
(16)
Unijna pomoc makrofinansowa powinna wspierać zaangażowanie Tunezji w przestrzeganie wartości podzielanych przez to państwo i Unię, w tym demokracji, praworządności, dobrych rządów, poszanowania praw człowieka, zrównoważonego rozwoju i ograniczania ubóstwa, a także jej zaangażowanie w przestrzeganie zasad otwartego, regulowanego przepisami i uczciwego handlu.
(17)
Warunkiem wstępnym przyznania unijnej pomocy makrofinansowej powinno być respektowanie przez Tunezję skutecznych mechanizmów demokratycznych, w tym wielopartyjnego systemu parlamentarnego i praworządności, oraz gwarantowanie poszanowania praw człowieka. Ponadto cele szczególne unijnej pomocy makrofinansowej powinny polegać na zwiększeniu skuteczności, przejrzystości i rozliczalności systemów zarządzania finansami publicznymi w Tunezji i wspieraniu reform strukturalnych, które mają na celu wsparcie trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy i konsolidację budżetową. Komisja powinna regularnie monitorować zarówno spełnienie warunku wstępnego, jak i realizację tych celów.
(18)
Aby zapewnić skuteczną ochronę interesów finansowych Unii powiązanych z unijną pomocą makrofinansową, Tunezja powinna podjąć odpowiednie środki w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z tą pomocą oraz w zakresie zwalczania tych zjawisk. Należy również przewidzieć możliwość przeprowadzania kontroli przez Komisję i przez Trybunał Obrachunkowy.
(19)
Przekazanie unijnej pomocy makrofinansowej nie narusza uprawnień Parlamentu Europejskiego i Rady.
(20)
Kwoty przeznaczone na unijną pomoc makrofinansową powinny odpowiadać środkom budżetowym przewidzianym w wieloletnich ramach finansowych.
(21)
Unijną pomocą makrofinansową powinna zarządzać Komisja. Aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie możliwość śledzenia wykonania niniejszej decyzji, Komisja powinna regularnie informować te instytucje o rozwoju sytuacji w związku z pomocą i udostępniać im odpowiednie dokumenty.
(22)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszej decyzji należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (4).
(23)
Unijna pomoc makrofinansowa powinna podlegać warunkom dotyczącym polityki gospodarczej, które mają zostać określone w protokole ustaleń. W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania i ze względu na efektywność Komisja powinna być uprawniona do negocjowania tych warunków z władzami Tunezji pod nadzorem komitetu przedstawicieli państw członkowskich zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011. Na mocy tego rozporządzenia we wszystkich przypadkach innych niż te określone w tym rozporządzeniu powinna, co do zasady, mieć zastosowanie procedura doradcza. Mając na uwadze potencjalnie duży wpływ pomocy w kwocie większej niż 90 mln EUR, w odniesieniu do operacji powyżej tej kwoty należy stosować procedurę sprawdzającą. Mając na uwadze kwotę unijnej pomocy makrofinansowej dla Tunezji, w odniesieniu do przyjęcia protokołu ustaleń oraz do obniżenia, zawieszania lub anulowania pomocy zastosowanie powinna mieć procedura sprawdzająca,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. Unia udostępnia Tunezji pomoc makrofinansową (zwaną dalej „unijną pomocą makrofinansową”) w maksymalnej kwocie 300 mln EUR w celu wsparcia stabilizacji gospodarczej i reform gospodarczych w Tunezji. Pomoc przyczynia się do realizacji potrzeb Tunezji w zakresie bilansu płatniczego określonych w programie MFW.
2. Pełna kwota unijnej pomocy makrofinansowej jest udostępniana Tunezji w formie pożyczek. Komisja jest upoważniona do pożyczania w imieniu Unii niezbędnych środków na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych i ich dalszego pożyczania Tunezji. Maksymalny termin wymagalności pożyczek wynosi 15 lat.
3. Przekazywaniem unijnej pomocy makrofinansowej zarządza Komisja w sposób spójny z umowami lub ustaleniami zawartymi między MFW a Tunezją oraz z głównymi zasadami i celami reform gospodarczych określonymi w układzie o stowarzyszeniu między UE a Tunezją oraz planie działania UE-Tunezja na lata 2013-2017 uzgodnionym w ramach EPS. Komisja regularnie informuje Parlament Europejski i Radę o rozwoju sytuacji w zakresie unijnej pomocy makrofinansowej, w tym o jej wypłatach, a także w stosownym terminie przekazuje tym instytucjom odpowiednie dokumenty.
4. Unijna pomoc makrofinansowa udostępniana jest na okres dwóch i pół roku, począwszy od pierwszego dnia po wejściu w życie protokołu ustaleń, o którym mowa w art. 3 ust. 1 niniejszej decyzji.
5. W przypadku gdy w okresie wypłacania unijnej pomocy makrofinansowej potrzeby finansowe Tunezji znacznie się zmniejszą w stosunku do pierwotnych założeń, Komisja - działając zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 7 ust. 2 - obniża wysokość pomocy, zawiesza ją lub anuluje.
Artykuł 2
Warunkiem wstępnym przyznania unijnej pomocy makrofinansowej jest respektowanie przez Tunezję skutecznych mechanizmów demokratycznych, w tym wielopartyjnego systemu parlamentarnego i praworządności, oraz gwarantowanie poszanowania praw człowieka.
Komisja monitoruje wypełnienie tego warunku wstępnego przez cały czas udzielania unijnej pomocy makrofinansowej.
Niniejszy artykuł stosuje się zgodnie z decyzją Rady 2010/427/UE (5).
Artykuł 3
1. Komisja, zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 7 ust. 2, uzgadnia z władzami Tunezji jasno określone warunki dotyczące polityki gospodarczej oraz warunki finansowe - koncentrując się na reformach strukturalnych i zdrowych finansach publicznych - którym to warunkom ma podlegać unijna pomoc makrofinansowa i które mają zostać określone w protokole ustaleń (zwanym dalej „protokołem ustaleń”) zawierającym harmonogram spełnienia tych warunków. Warunki dotyczące polityki gospodarczej oraz warunki finansowe określone w protokole ustaleń muszą być zgodne z umowami lub ustaleniami, o których mowa w art. 1 ust. 3, w tym z programami w zakresie dostosowania makroekonomicznego i reform strukturalnych realizowanymi przez Tunezję przy wsparciu MFW.
2. Warunki te mają w szczególności służyć zwiększeniu skuteczności, przejrzystości i rozliczalności systemów zarządzania finansami publicznymi w Tunezji, w tym w odniesieniu do wykorzystania unijnej pomocy makrofinansowej. Podczas opracowywania środków politycznych uwzględnia się również należycie postępy we wzajemnym otwieraniu rynku, rozwój regulowanego przepisami i uczciwego handlu oraz inne priorytety w kontekście unijnej polityki zewnętrznej. Komisja regularnie monitoruje postępy w osiąganiu tych celów.
3. Szczegółowe warunki finansowe unijnej pomocy makrofinansowej określone są w umowie pożyczki do uzgodnienia między Komisją a władzami Tunezji.
4. W regularnych odstępach czasu Komisja sprawdza, czy warunki określone w art. 4 ust. 3 są nadal spełniane, w tym, czy polityki gospodarcze Tunezji są zgodne z celami unijnej pomocy makrofinansowej. Komisja prowadzi te działania w ścisłej współpracy z MFW i Bankiem Światowym oraz, w razie konieczności, z Parlamentem Europejskim i Radą.
Artykuł 4
1. Unijna pomoc makrofinansowa udostępniana jest przez Komisję w trzech transzach, z zastrzeżeniem spełnienia warunków określonych w ust. 3. Wysokość każdej transzy określa się w protokole ustaleń.
2. Kwoty unijnej pomocy makrofinansowej są zabezpieczane, jeżeli jest to wymagane, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 (6).
3. O przekazaniu każdej transzy decyduje Komisja, przy czym jest to uzależnione od spełnienia wszystkich następujących warunków:
a)
warunku wstępnego określonego w art. 2;
b)
udokumentowania stałych zadowalających postępów we wdrażaniu programu dotyczącego polityki obejmującego solidne środki dostosowawcze oraz środki w zakresie reformy strukturalnej wspierane przez inne niż ostrożnościowe rozwiązania MFW w zakresie kredytowania; oraz
c)
spełnienia - w określonych ramach czasowych - warunków dotyczących polityki gospodarczej i warunków finansowych uzgodnionych w protokole ustaleń.
Wypłata drugiej transzy następuje nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od przekazania pierwszej transzy. Wypłata trzeciej transzy następuje nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od przekazania drugiej transzy.
4. W przypadku gdy warunki, o których mowa ust. 3, nie są spełnione, Komisja tymczasowo zawiesza lub anuluje wypłatę unijnej pomocy makrofinansowej. W takich przypadkach Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o przyczynach zawieszenia lub anulowania.
5. Unijna pomoc makrofinansowa jest wypłacana bankowi centralnemu Tunezji. Unijne środki mogą zostać przekazane ministerstwu finansów Tunezji jako beneficjentowi końcowemu, z zastrzeżeniem postanowień uzgodnionych w protokole ustaleń, w tym potwierdzenia budżetowych potrzeb finansowych pozostających do zaspokojenia.
Artykuł 5
1. Operacje zaciągania i udzielania pożyczek związane z unijną pomocą makrofinansową przeprowadzane są w euro z tą samą datą waluty i nie wiążą się dla Unii ze zmianą terminów wymagalności ani nie narażają jej na żadne ryzyko walutowe lub ryzyko stopy procentowej ani na żadne inne ryzyko handlowe.
2. Jeżeli pozwalają na to okoliczności i jeżeli Tunezja złoży stosowny wniosek, Komisja może podjąć kroki niezbędne do zapewnienia, aby w warunkach dotyczących udzielania pożyczki uwzględniona została klauzula wcześniejszej spłaty i aby odpowiadała jej stosowna klauzula zawarta w warunkach operacji zaciągania pożyczek.
3. Jeżeli okoliczności pozwalają na poprawę oprocentowania udzielonej pożyczki i jeżeli Tunezja złoży stosowny wniosek, Komisja może zdecydować o refinansowaniu całości lub części zaciągniętej pierwotnie pożyczki lub może zmienić odpowiednie warunki finansowe. Operacje refinansowania lub zmiany warunków pożyczki przeprowadzane są zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 i 4 oraz nie skutkują przedłużeniem terminu wymagalności danej zaciągniętej pożyczki ani zwiększeniem kwoty kapitału pozostającej do spłaty na dzień refinansowania lub zmiany warunków pożyczki.
4. Tunezja pokrywa wszystkie koszty poniesione przez Unię, które mają związek z operacjami zaciągania i udzielania pożyczek na podstawie niniejszej decyzji.
5. Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o rozwoju sytuacji w zakresie operacji, o których mowa w ust. 2 i 3.
Artykuł 6
1. Unijna pomoc makrofinansowa jest udzielana zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (7) oraz z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012 (8).
2. Unijna pomoc makrofinansowa jest udzielana w ramach zarządzania bezpośredniego.
3. Protokół ustaleń oraz umowa pożyczki, które mają zostać uzgodnione z władzami Tunezji, zawierają przepisy:
a)
zapewniające, aby Tunezja regularnie sprawdzała, czy środki finansowe pochodzące z budżetu ogólnego Unii zostały właściwie wykorzystane, podejmowała odpowiednie środki zapobiegające nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym oraz, w razie konieczności, podejmowała działania prawne zmierzające do odzyskania wszelkich środków udostępnionych na mocy niniejszej decyzji, które zostały sprzeniewierzone;
b)
zapewniające ochronę interesów finansowych Unii, w szczególności przewidujące podjęcie konkretnych środków związanych z zapobieganiem nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nieprawidłowościom mającym wpływ na unijną pomoc makrofinansową, oraz ze zwalczaniem takich zjawisk, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 (9), rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 (10) oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 (11);
c)
wyraźnie upoważniające Komisję, w tym Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, lub przedstawicieli tych instytucji, do przeprowadzania kontroli, w tym kontroli na miejscu i inspekcji;
d)
wyraźnie upoważniające Komisję i Trybunał Obrachunkowy do przeprowadzania - w okresie, na jaki została udostępniona unijna pomoc makroekonomiczna, i po jego upływie - kontroli, w tym kontroli dokumentów i kontroli na miejscu, takich jak ocena operacyjna; oraz
e)
zapewniające, aby Unia była uprawniona do wcześniejszej spłaty pożyczki, w przypadku gdy stwierdzono, że w związku z zarządzaniem unijną pomocą makrofinansową Tunezja uczestniczyła w jakiejkolwiek czynności stanowiącej nadużycie finansowe lub korupcję lub w jakiejkolwiek innej nielegalnej działalności naruszającej interesy finansowe Unii.
4. W okresie udzielania unijnej pomocy makrofinansowej Komisja monitoruje w drodze ocen operacyjnych prawidłowość stosowanych przez Tunezję uregulowań finansowych, procedur administracyjnych oraz wewnętrznych i zewnętrznych mechanizmów kontroli, które są istotne dla tej pomocy.
Artykuł 7
1. Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 8
1. Do dnia 30 czerwca każdego roku Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat wykonania niniejszej decyzji w poprzednim roku, zawierające ocenę takiego wykonania. Sprawozdanie to zawiera:
a)
analizę postępów poczynionych w udzielaniu unijnej pomocy makrofinansowej;
b)
ocenę sytuacji gospodarczej Tunezji i jej perspektyw gospodarczych, a także ocenę postępów poczynionych we wdrażaniu środków politycznych, o których mowa w art. 3 ust. 1;
c)
informacje o związku pomiędzy warunkami dotyczącymi polityki gospodarczej określonymi w protokole ustaleń, bieżącymi wynikami gospodarczymi i budżetowymi Tunezji a decyzjami Komisji dotyczącymi przekazania poszczególnych transz unijnej pomocy makrofinansowej.
2. Nie później niż dwa lata po upływie okresu, na jaki udostępniona została pomoc, o którym mowa w art. 1 ust. 4, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z oceny ex post, zawierające ocenę rezultatów i efektywności ukończonych działań w ramach unijnej pomocy makrofinansowej oraz zakresu, w jakim przyczyniły się one do osiągnięcia celów tej pomocy.
Artykuł 9
Niniejsza decyzja wchodzi w życie trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 15 maja 2014 r.