NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1301/2013
ze dne 17. prosince 2013
o Evropském fondu pro regionální rozvoj, o zvláštních ustanoveních týkajících se cíle Investice pro růst a zaměstnanost a o zrušení nařízení (ES) č. 1080/2006
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na články 178 a 349 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Podle článku 176 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) je úkolem Evropského fondu pro regionální rozvoj (EFRR), aby pomáhal odstraňovat zásadní regionální rozdíly v Unii. V souladu s uvedeným článkem a s čl. 174 druhým a třetím pododstavcem Smlouvy o fungování EU má tak EFRR přispívat ke snižování rozdílů mezi úrovní rozvoje různých regionů a zaostalosti nejvíce znevýhodněných regionů, mezi nimiž má být zvláštní pozornost věnována regionům, které jsou závažně a trvale znevýhodněny přírodními nebo demografickými podmínkami, jako jsou nejsevernější regiony s velmi nízkou hustotou obyvatelstva a ostrovní, přeshraniční a horské regiony.
(2)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady č. 1303/2013 (3) obsahuje společná ustanovení týkající se EFRR, Evropského sociálního fondu (ESF), Fondu soudržnosti, Evropského zemědělského fondu pro rozvoj venkova a Evropského námořního a rybářského fondu.
(3)
Měla by být stanovena zvláštní ustanovení ohledně druhu činností, které lze podporovat prostřednictvím EFRR s cílem přispět k investičním prioritám v rámci tematických cílů uvedených v nařízení (EU) č. 1303/2013. Zároveň je třeba vymezit a objasnit činnosti spadající mimo oblast působnosti EFRR, a to včetně investic, jejichž cílem je dosáhnout snížení emisí skleníkových plynů z činností, jejichž seznam je uveden v příloze I směrnice Evropského parlamentu a Rady 2003/87/ES (4). Aby se předešlo nadměrnému financování, neměly by takové investice být způsobilé pro podporu z EFRR, neboť již mají finanční prospěch z uplatňování směrnice 2003/87/ES. Toto vyloučení by nemělo omezit možnost využití EFRR na podporu činností, jež nejsou uvedeny v příloze I směrnice 2003/87/ES, i kdyby tyto činnosti byly prováděny týmiž hospodářskými subjekty a zahrnovaly činnosti, jako jsou investice do energetické účinnosti sítí dálkového vytápění, inteligentních distribučních soustav, systémů skladování a přepravy nebo opatření zaměřených na snížení znečištění ovzduší, i kdyby jedním z nepřímých účinků takových činností bylo snížení emisí skleníkových plynů nebo kdyby byly uvedeny v národním plánu směrnice 2003/87/ES.
(4)
Je nezbytné stanovit, jaké dodatečné činnosti lze podporovat z EFRR v rámci cíle Evropské územní spolupráce.
(5)
EFRR by měl přispívat k plnění strategie Unie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění, a tím zajistit větší zaměření podpory z EFRR na priority Unie. V závislosti na kategorii podporovaných regionů by se podpora z EFRR v rámci cíle Investice pro růst a zaměstnanost měla soustředit na výzkum a inovace, informační a komunikační technologie (IKT), malé a střední podniky a na podporu nízkouhlíkového hospodářství. Tohoto tématického soustředění prostředků by mělo být dosaženo na vnitrostátní úrovni, avšak mělo by zároveň umožnit flexibilitu na úrovni operačních programů a mezi různými kategoriemi regionů. Tématické soustředění by mělo být případně upraveno s ohledem na prostředky z Fondu soudržnosti přidělené na podporu investičních priorit týkajících se přechodu na nízkouhlíkové hospodářství uvedených v nařízení Evropského parlamentu a Rady (5) (EU) č. 1300/2013. Stupeň tématického soustředění prostředků by měl vycházet z úrovně rozvoje regionu a případně z příspěvků z Fondu soudržnosti, jakož i ze zvláštních potřeb regionů, jejichž HDP na obyvatele, používaný jako kritérium způsobilosti v programovém období 2007-2013, byl nižší než 75 % průměrného HDP v EU-25 v referenčním období, regionů, které mají pro programové období 2007-2013 status postupně vyřazovaných regionů, a některých regionů na úrovni NUTS 2, které sestávají výhradně z ostrovních členských států nebo ostrovů.
(6)
Podpora z EFRR v rámci investiční priority „komunitně vedený místní rozvoj“ by měla přispívat k plnění všech tematických cílů uvedených v tomto nařízení.
(7)
V zájmu řešení specifických potřeb EFRR a v souladu se strategií Unie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění, je v rámci každého z tematických cílů uvedených v nařízení (EU) č. 1303/2013 nezbytné stanovit zvláštní opatření týkající se EFRR jako „investiční priority“. Tyto investiční priority by měly stanovit podrobné, vzájemně se nevylučující cíle, ke kterým má EFRR přispět. Takové investiční priority by měly tvořit základ pro vymezení zvláštních cílů v rámci programů, jež zohlední potřeby a charakteristiky dané programové oblasti.
(8)
Je třeba podporovat inovace a rozvoj malých a středních podniků v nově vznikajících oblastech vázaných na evropské a regionální výzvy, jako jsou tvůrčí a kulturní odvětví a inovační služby odrážející nové potřeby společnosti nebo produkty a služby související se stárnoucí populací, péčí a zdravím, ekologickou inovací, nízkouhlíkovým hospodářstvím a účinným využíváním zdrojů.
(9)
V souladu s nařízením (EU) č. 1303/2013 a s cílem optimalizovat přidanou hodnotu investic, které jsou zcela či částečně financovány z rozpočtu Unie pro oblast výzkumu a inovací, se má usilovat o součinnost zejména mezi fungováním EFRR a Horizontu 2020 - rámcového programu pro výzkum a inovace, přičemž budou respektovány jejich odlišné cíle.
(10)
Při podpoře investic do řízení rizik je důležité zajistit, aby byla zohledňována konkrétní rizika na regionální, přeshraniční a nadnárodní úrovni.
(11)
Pro co největší přínos k dosažení cíle spočívajícího v podpoře růstu podporujícího zaměstnanost by součástí územní strategie pro konkrétní oblasti měly být činnosti na podporu udržitelného cestovního ruchu, kultury a přírodního dědictví, včetně přeměny upadajících průmyslových oblastí. Podpora těchto činností by měla rovněž být přínosem pro posílení inovací a využívání IKT, pro malé a střední podniky, životní prostředí a účinné využívání zdrojů nebo pro podporu sociálního začlenění.
(12)
Pro podporu udržitelné regionální či místní mobility a omezení znečištění vzduchu a hluku je nutno podporovat zdravé, udržitelné a bezpečné způsoby dopravy. Investice do letištní infrastruktury financované z EFRR by měly podporovat ekologicky udržitelnou leteckou dopravu, mimo jiné zvyšováním regionální mobility prostřednictvím připojení sekundárních a terciárních uzlů k infrastruktuře transevropské dopravní sítě (TEN-T), včetně multimodálních uzlů.
(13)
Pro podporu dosažení cílů v oblasti energetiky a klimatu, které si Unie stanovila jako součást strategie Unie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění, by měl EFRR podporovat investice s cílem prosazovat energetickou účinnost a zabezpečení dodávek v členských státech, a to mimo jiné prostřednictvím rozvoje inteligentních distribučních soustav, systémů skladování a přenosu a prostřednictvím integrace distribuované výroby z obnovitelných zdrojů. Za účelem splnění svých požadavků na zabezpečení dodávek způsobem, který je v souladu s cíly strategie Unie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění by členské státy měly mít možnost investovat do energetických infrastruktur, které odpovídají jejich zvolené skladbě energetických zdrojů.
(14)
Malými a středními podniky, které mohou zahrnovat i podniky sociální ekonomiky, by se v souladu s definicí stanovenou nařízením (EU) č. 1303/2013 měly rozumět mikropodniky a malé a střední podniky ve smyslu doporučení Komise 2003/361/ES (6).
(15)
S cílem podpořit sociální začlenění a bojovat proti chudobě, zejména mezi marginalizovanými skupinami obyvatel, je třeba zlepšit přístup k sociálním, kulturním a rekreačním službám, a to zajištěním infrastruktury v malém měřítku, která zohlední specifické potřeby osob se zdravotním postižením a starších osob.
(16)
Komunitní služby by měly zahrnovat všechny typy služeb poskytovaných doma, v rodině a v zařízeních péče a další služby zajišťované v komunitě, které podporují právo všech osob na život v komunitě a rovné možnosti výběru a které usilují o prevenci izolace a segregace v rámci komunity.
(17)
Za účelem zvýšení flexibility a snížení administrativní zátěže umožněním společného provádění by priority investic EFRR a Fondu soudržnosti, které odpovídají tématickým cílům, měly být sjednoceny.
(18)
V příloze tohoto nařízení by měl být stanoven společný soubor ukazatelů výstupů umožňujících posoudit celkový pokrok na úrovni Unie při provádění programů. Tyto ukazatele by měly odpovídat investiční prioritě a druhu činnosti podporované v souladu s tímto nařízením a s příslušnými ustanoveními nařízení (EU) č. 1303/2013. Společné ukazatele výstupů by měly být doplněny ukazateli výsledků specifickými pro jednotlivé programy a případně ukazateli výstupů specifickými pro jednotlivé programy.
(19)
V rámci udržitelného rozvoje měst se považuje za nezbytné podporovat integrovaná opatření pro řešení hospodářských, environmentálních, klimatických, demografických a sociálních problémů, s nimiž se potýkají městské oblasti, přičemž je třeba zohlednit potřebu podporovat vazby mezi městy a venkovem. Zásady pro výběr městských oblastí, v nichž mají být realizována integrovaná opatření pro udržitelný rozvoj měst, a orientační příděly na tato opatření by měly být stanoveny v dohodě o partnerství, přičemž by alespoň 5 % prostředků z EFRR na vnitrostátní úrovni mělo být přiděleno k tomuto účelu. O rozsahu přenesení úkolů na městské orgány by měl po konzultaci s městským orgánem rozhodnout řídicí orgán.
(20)
Za účelem určování nebo testování nových řešení problémů týkajících se udržitelného rozvoje měst, které jsou důležité na úrovni Unie, by měl EFRR podporovat inovační opatření v oblasti udržitelného rozvoje měst.
(21)
S cílem posílit budování kapacit, vytváření sítí a výměnu zkušeností mezi programy a subjekty odpovědnými za provádění strategií udržitelného rozvoje měst a inovačních opatření v oblasti udržitelného rozvoje měst a doplnit stávající programy a subjekty je nutné zřídit síť pro rozvoj měst na úrovni Unie.
(22)
EFRR by měl reagovat na problémy týkající se dostupnosti velkých trhů a odlehlosti oblastí s extrémně malou hustotou obyvatelstva od těchto trhů, jak je uvedeno v Protokolu č. 6 o zvláštních ustanoveních pro cíl č. 6 v rámci strukturálních fondů ve Finsku a Švédsku, který tvoří přílohu aktu o přistoupení z roku 1994. EFRR by měl rovněž reagovat na specifické obtíže některých ostrovů, pohraničních regionů, hornatých oblastí a řídce osídlených oblastí, jejichž geografická situace zpomaluje jejich rozvoj, s cílem podpořit jejich udržitelný rozvoj.
(23)
Zvláštní pozornost by se měla věnovat nejvzdálenějším regionům, a to zejména přijetím opatření podle článku 349 Smlouvy o fungování EU, kterými dojde k rozšíření - ve výjimečných případech - rozsahu EFRR na financování operační podpory spojené s kompenzací dodatečných nákladů vyplývajících ze specifické hospodářské a sociální situace těchto regionů, která je ještě prohlubována nevýhodami způsobenými faktory uvedenými v článku 349 Smlouvy o fungování EU, zejména odlehlostí, izolovaností, malou rozlohou, náročnými topografickými a klimatickými podmínkami a hospodářskou závislostí na malém množství produktů, přičemž trvalost a vzájemná kombinace těchto faktorů vážným způsobem omezuje jejich rozvoj. Na operační podporu, kterou členské státy v této souvislosti udělují, se nevztahuje oznamovací povinnost stanovená v čl. 108 odst. 3 Smlouvy o fungování EU, pokud v době, kdy byla udělena, splňuje podmínky stanovené nařízením, kterým se prohlašují určité kategorie podpory za slučitelné s vnitřním trhem podle článků 107 a 108 Smlouvy o fungování EU a v souladu s nařízením Rady (ES) č. 994/98 (7).
(24)
V souladu se závěry Evropské rady konané ve dnech 7.-8. února 2013 a s ohledem na zvláštní cíle stanovené Smlouvou o fungování EU, které se týkají nejvzdálenějších regionů uvedených v článku 349 Smlouvy o fungování EU, byl na základě rozhodnutí Evropské rady 2012/419/EU (8) změněn status Mayotte tak, že se k 1. lednu 2014 stává novým nejvzdálenějším regionem. S cílem usnadnit a podpořit cílený a rychlý rozvoj infrastruktury Mayotte by mělo být výjimečně umožněno přidělit alespoň 50 % části finančního krytí z EFRR určeného pro Mayotte na pět tématických cílů stanovených nařízením (EU) č. 1303/2013.
(25)
Za účelem doplnění tohoto nařízení o některé jiné než podstatné prvky by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o podrobná pravidla pro kritéria výběru a řízení inovačních opatření. Taková pravomoc by rovněž měla být přenesena na Komisi ohledně změn přílohy I tohoto nařízení, je-li to odůvodněno potřebou zajistit účinné posouzení pokroku při provádění operačních programů. Je zvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(26)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž posílení hospodářské, sociální a územní soudržnosti vyrovnáním nerovností mezi hlavními regiony Unie, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jich, z důvodu rozsahu rozdílů mezi úrovní rozvoje různých regionů a zaostalosti nejvíce znevýhodněných regionů a omezenosti finančních prostředků členských států a regionů, může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení daného cíle,
(27)
Toto nařízení nahrazuje nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1080/2006 (9). V zájmu přehlednosti by proto nařízení (ES) č. 1080/2006 mělo být zrušeno. Tímto nařízením by však nemělo být dotčeno pokračování ani změny pomoci schválené Komisí na základě nařízení (ES) č. 1080/2006 nebo jiného právního předpisu, který se na takovou pomoc použije ke dni 31. prosince 2013. V důsledku toho by se uvedené nařízení nebo zmíněný jiný právní předpis měly použít na uvedenou pomoc nebo na dotyčné operace i po 31. prosinci 2013, a to až do jejich ukončení. Žádosti o pomoc podané nebo schválené podle nařízení (ES) č. 1080/2006 by měly zůstat v platnosti.
(28)
S cílem umožnit co nejrychlejší uplatňování jím stanovených opatření by toto nařízení mělo vstoupit v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
Společná ustanovení
Článek 1
Předmět
Toto nařízení stanoví úkoly Evropského fondu pro regionální rozvoj (EFRR), rozsah podpory, kterou poskytuje v souvislosti s cílem Investice pro růst a zaměstnanost a cílem Evropská územní spolupráce, a zvláštní ustanovení ohledně podpory z EFRR v souvislosti s cílem Investice pro růst a zaměstnanost.
Článek 2
Úkoly EFRR
EFRR přispívá k financování podpory zaměřené na posílení hospodářské, sociální a územní soudržnosti tím, že vyrovnává zásadní regionální rozdíly v Unii podporou udržitelného rozvoje a strukturálních změn regionálních ekonomik, včetně přeměny upadajících průmyslových oblastí a zaostávajících regionů.
Článek 3
Rozsah podpory z EFRR
1. S cílem přispět k investičním prioritám stanoveným v článku 5 EFRR podporuje tyto činnosti:
a)
produktivní investice, které přispívají k tvorbě a ochraně udržitelných pracovních míst, prostřednictvím přímé podpory investic pro malé a střední podniky;
b)
produktivní investice, bez ohledu na velikost dotyčného podniku, které přispívají k investičním prioritám stanoveným v čl. 5 bodech 1 a 4, a pokud se tato investice týká spolupráce mezi velkými podniky a malými a středními podniky, stanoveným v čl. 5 bodu. 2;
c)
investice do infrastruktury poskytující občanům základní služby v oblastech energetiky, životního prostředí, dopravy a IKT;
d)
investice do sociální, zdravotnické, výzkumné, inovační, podnikové a vzdělávací infrastruktury;
e)
investice do rozvoje vnitřního potenciálu prostřednictvím fixních investic do zařízení a infrastruktury v malém měřítku; včetně infrastruktury v oblasti kultury a udržitelného cestovního ruchu v malém měřítku, služeb pro podniky, podpory výzkumných a inovačních subjektů a investic do technologií a aplikovaného výzkumu v podnicích;
f)
vytváření sítí, spolupráci a výměnu zkušeností mezi příslušnými regionálními, místními, městskými a jinými orgány veřejné správy, hospodářskými a sociálními partnery a příslušnými subjekty zastupujícími občanskou společnost uvedenými v čl. 5 odst. 1 nařízení (EU) č. 1303/2013, studie, přípravné akce a budování kapacit.
2. V rámci cíle Evropská územní spolupráce může EFRR rovněž podporovat sdílení zařízení a lidských zdrojů a všechny druhy přeshraniční infrastruktury ve všech regionech.
3. EFRR nepodporuje:
a)
vyřazování jaderných elektráren z provozu nebo jejich výstavbu;
b)
investice, jejichž cílem je snižování emisí skleníkových plynů pocházejících z činností, které jsou uvedené v příloze I směrnice 2003/87/ES;
c)
výrobu, zpracování a uvádění tabáku a tabákových výrobků na trh;
d)
podniky v obtížích podle definice v předpisech Unie pro státní podporu;
e)
investice do letištní infrastruktury, které nesouvisí s ochranou životního prostředí nebo nejsou doprovázeny investicemi potřebnými k omezení či snížení jejich negativního dopadu na životní prostředí.
Článek 4
Tematické zaměření
1. Tematické cíle stanovené v čl. 9 prvním pododstavci nařízení (EU) č. 1303/2013 a související investiční priority stanovené v článku 5 tohoto nařízení, na něž může EFRR přispívat v rámci cíle Investice pro růst a zaměstnanost, se zaměřují takto:
a)
ve více rozvinutých regionech:
i)
nejméně 80 % celkových prostředků EFRR na vnitrostátní úrovni se přidělí na dva nebo více tematických cílů stanovených v čl. 9 prvním pododstavci bodech 1, 2, 3 a 4 nařízení (EU) č. 1303/2013; a
ii)
nejméně 20 % celkových prostředků EFRR na vnitrostátní úrovni se přidělí na tematický cíl stanovený v čl. 9 prvním pododstavci bodu 4 nařízení (EU) č. 1303/2013;
b)
v přechodových regionech:
i)
nejméně 60 % celkových prostředků EFRR na vnitrostátní úrovni se přidělí na dva nebo více tematických cílů stanovených v čl. 9 prvním pododstavci bodech 1, 2, 3 a 4 nařízení (EU) č. 1303/2013; a
ii)
nejméně 15 % celkových prostředků EFRR na vnitrostátní úrovni se přidělí na tematický cíl stanovený v čl. 9 prvním pododstavci bodu 4 nařízení (EU) č. 1303/2013;
c)
v méně rozvinutých regionech:
i)
nejméně 50 % celkových prostředků EFRR na vnitrostátní úrovni se přidělí na dva nebo více tematických cílů stanovených v čl. 9 prvním pododstavci bodech 1, 2, 3 a 4 nařízení (EU) č. 1303/2013; a
ii)
nejméně 12 % celkových prostředků EFRR na vnitrostátní úrovni se přidělí na tematický cíl stanovený v čl. 9 prvním pododstavci bodu 4 nařízení (EU) č. 1303/2013.
Pro účely tohoto článku se regiony, jejichž HDP na obyvatele, používaný jako kritérium způsobilosti v programovém období 2007-2013, byl nižší než 75 % průměrného HDP v EU-25 v referenčním období, a regiony, které měly v programovém období 2007-2013 status postupně vyřazovaných regionů, avšak v programovém období 2014-2020 jsou způsobilé v rámci kategorie více rozvinutých regionů podle čl. 90 odst. 2 prvního pododstavce písm. c) nařízení (EU) č. 1303/2013, považují za přechodové regiony.
Pro účely tohoto článku se všechny regiony na úrovni NUTS 2, které sestávají pouze z ostrovních členských států nebo ostrovů, které jsou součástí členských států přijímajících podporu z Fondu soudržnosti, a všechny nejvzdálenějšími regiony považují za méně rozvinuté regiony.
2. Odchylně od odstavce 1 tohoto článku může být minimální podíl přidělený z EFRR pro některou kategorii regionů nižší než podíl stanovený v uvedeném odstavci, pokud je toto snížení vyváženo zvýšením podílu přiděleného pro jinou kategorii regionů. Výsledná částka na vnitrostátní úrovni pro všechny kategorie regionů pro tematické cíle stanovené v čl. 9 prvním pododstavci bodech 1, 2, 3 a 4 nařízení (EU) č. 1300/2013 a pro tematický cíl stanovený v čl. 9 prvním pododstavci bodu 4 nařízení (EU) č. 1303/2013 tedy nesmí být nižší než částka na vnitrostátní úrovni vyplývající z uplatnění minimálních podílů EFRR stanovených v odstavci 1 tohoto článku.
3. Odchylně od odstavce 1 tohoto článku mohou být prostředky Fondu soudržnosti přidělené na podporu investičních priorit stanovených v čl. 4 písm. a) nařízení (EU) č. 1300/2013 započítány jako součást minimálních podílů stanovených v odst. 1 prvním pododstavci písm. a) bodu ii), písm. b) bodu ii) a písm. c) bodu ii) tohoto článku. V tomto případě se podíl uvedený v odst. 1 prvním pododstavci písm. c) bodu ii) tohoto článku navýší na 15 %. Tyto prostředky mohou být případně rozděleny v poměrné výši mezi různé kategorie regionů podle jejich poměrného podílu na celkovém počtu obyvatel daného členského státu.
Článek 5
Investiční priority
V souladu s rozvojovými potřebami a růstovým potenciálem uvedenými v čl. 15 odst. 1 písm. a) bodu i) nařízení (EU) č. 1303 /2013 a vymezenými v dohodě o partnerství podporuje EFRR následující investiční priority v rámci tematických cílů stanovených v čl. 9 prvním pododstavci uvedeného nařízení:
1)
posilování výzkumu, technologického rozvoje a inovací:
a)
posilováním výzkumné a inovační infrastruktury a kapacit pro rozvoj vynikající úrovně výzkumu a inovací a podporou odborných středisek, zejména těch, jež jsou předmětem celoevropského zájmu;
b)
podporou podnikových investic do výzkumu a inovací a vytvářením vazeb a součinnosti mezi podniky, středisky výzkumu a vývoje a odvětvím vysokoškolského vzdělávání, zejména podporou investic v oblasti vývoje produktů a služeb, přenosu technologií, sociálních inovací, ekologických inovací, aplikací veřejných služeb, stimulace poptávky, vytváření sítí, klastrů a otevřených inovací prostřednictvím inteligentní specializace a podporou technického a aplikovaného výzkumu, pilotních linek, opatření k včasnému ověřování produktů, schopností vyspělé výroby a prvovýroby, zejména v oblasti klíčových technologií a šíření technologií pro všeobecné použití;
2)
zlepšení přístupu k IKT, využití a kvality IKT:
a)
rozšiřováním širokopásmového připojení a zavádění vysokorychlostních sítí a podporou zavádění vznikajících technologií a sítí pro digitální hospodářství;
b)
vyvíjením produktů a služeb v oblasti IKT, elektronickým obchodem a zvyšováním poptávky po IKT;
c)
posilováním aplikací v oblasti IKT určených pro elektronickou veřejnou správu, elektronické učení, začlenění do informační společnosti, elektronickou kulturu a elektronické zdravotnictví;
3)
zvyšování konkurenceschopnosti malých a středních podniků:
a)
podporou podnikání, zejména usnadněním hospodářského využívání nových myšlenek a podporou zakládání nových firem, mimo jiné prostřednictvím podnikatelských inkubátorů;
b)
vyvíjením a prováděním nových obchodních modelů pro malé a střední podniky, zejména pro oblast mezinárodního obchodu;
(c)
podporou vytváření a rozšiřování pokročilých kapacit pro rozvoj produktů a služeb;
(d)
podporou schopnosti malých a středních podniků růst na regionálním, vnitrostátním a mezinárodním trhu a angažovat se v procesu inovací;
4)
podpora posunu směrem k nízkouhlíkovému hospodářství ve všech odvětvích:
a)
podporou výroby a distribuce energie pocházející z obnovitelných zdrojů;
b)
podporou energetické účinnosti a využívání energie z obnovitelných zdrojů v podnicích;
c)
podporou energetické účinnosti, inteligentních systémů hospodaření s energií a využívání energie z obnovitelných zdrojů ve veřejných infrastrukturách, mimo jiné ve veřejných budovách a v oblasti bydlení;
d)
rozvojem a zaváděním inteligentních distribučních soustav, jež fungují na hladině nízkého a středního napětí;
e)
podporou nízkouhlíkových strategií pro všechny typy oblastí, zejména městské oblasti, včetně podpory udržitelné městské multimodální mobility a příslušných adaptačních opatření pro zmírnění změny klimatu;
f)
podporou výzkumu a inovací a zavádění nízkouhlíkových technologií;
g)
podporou využívání vysoce účinné kombinované výroby tepla a elektřiny na základě poptávky po užitečném teple;
5)
podporování přizpůsobení se změně klimatu, předcházení rizikům a jejich řízení:
a)
podporou investic na přizpůsobení se změně klimatu, včetně přístupů na základě ekosystémů;
b)
podporou investic zaměřených na řešení konkrétních rizik, zajištěním odolnosti vůči katastrofám a vývojem systémů krizového řízení;
6)
zachování a ochrana životního prostředí a podporování účinného využívání zdrojů:
a)
investicemi do odpadového hospodářství s cílem plnit požadavky acquis Unie v oblasti životního prostředí a řešením potřeb investic, které podle zjištění členských států přesahují rámec těchto požadavků;
b)
investicemi do vodního hospodářství s cílem plnit požadavky acquis Unie v oblasti životního prostředí a řešením potřeb investic, které podle zjištění členských států přesahují rámec těchto požadavků;
c)
zachováním, ochranou, propagací a rozvojem přírodního a kulturního dědictví;
d)
ochranou a obnovou biologické rozmanitosti a půdy a podporou ekosystémových služeb, včetně prostřednictvím sítě Natura 2000 a ekologických infrastruktur;
e)
přijímáním opatření ke zlepšování městského prostředí, revitalizaci měst, regeneraci a dekontaminaci dříve zastavěných území (brownfields) (včetně bývalých vojenských oblastí), snížení znečištění ovzduší a podporou opatření ke snížení hluku;
f)
podporou inovačních technologií s cílem zlepšit ochranu životního prostředí a účinnost zdrojů v odpadovém hospodářství, vodním hospodářství, pokud jde o půdu nebo s cílem snížit znečištění ovzduší;
g)
podporou transformace průmyslu na zdrojově účinné hospodářství, podporou ekologického růstu, ekologických inovací a řízení dopadu činnosti na životní prostředí ve veřejném i soukromém sektoru;
7)
podpora udržitelné dopravy a odstraňování překážek v klíčových síťových infrastrukturách:
a)
podporou multimodálního jednotného evropského dopravního prostoru prostřednictvím investic do sítě TEN-T;
b)
zvyšováním regionální mobility prostřednictvím připojení sekundárních a terciárních uzlů k infrastruktuře sítě TEN-T, včetně multimodálních uzlů;
c)
rozvojem a zlepšováním dopravních systémů šetrných k životnímu prostředí, včetně systémů s nízkou hlučností, a nízkouhlíkových dopravních systémů, včetně vnitrozemské a námořní lodní dopravy, přístavů, multimodálních spojů a letištní infrastruktury s cílem podporovat udržitelnou regionální a místní mobilitu;
d)
rozvojem a obnovou komplexních, kvalitních a interoperabilních železničních systémů a podporou opatření na snižování hluku;
e)
zvyšováním energetické účinnosti a zabezpečení dodávek prostřednictvím rozvoje inteligentních systémů pro distribuci, skladování a přenos energie a prostřednictvím integrace distribuované výroby z obnovitelných zdrojů;
8)
podpora udržitelné a kvalitní zaměstnanosti a podpora mobility pracovních sil:
a)
podporou rozvoje podnikatelských inkubátorů a investiční podpory samostatně výdělečné činnosti, mikropodniků a zakládání podniků;
b)
podporou růstu podporujícího zaměstnanost rozvojem vnitřního potenciálu jako součásti územní strategie pro konkrétní oblasti, včetně přeměny upadajících průmyslových oblastí a zlepšení dostupnosti a rozvoje zvláštních přírodních a kulturních zdrojů;
c)
podporou iniciativ místního rozvoje a podporou subjektů poskytujících místní služby zaměřené na vznik pracovních míst, pokud tato opatření nespadají do oblasti působnosti nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1304/2013 (10);
d)
investováním do infrastruktury pro služby zaměstnanosti;
9)
podpora sociálního začleňování a boj proti chudobě a veškeré diskriminaci:
a)
investicemi do zdravotnické a sociální infrastruktury, které přispívají k celostátnímu, regionálnímu a místnímu rozvoji, snižováním nerovností, pokud jde o zdravotní stav, podporou sociálního začlenění díky lepšímu přístupu k sociálním, kulturním a rekreačním službám a přechodem od institucionálních ke komunitním službám;
b)
poskytováním podpory materiální, hospodářské a sociální obnově zanedbaných komunit v městských a venkovských oblastech;
c)
poskytováním podpory sociálním podnikům
d)
prováděním investic v rámci komunitně vedených strategií místního rozvoje;
10)
investicemi do vzdělávání, odborného vzdělávání a odborné přípravy pro získání dovedností a do celoživotního učení rozvíjením infrastruktury pro vzdělávání a odbornou přípravu;
11)
zvyšováním institucionální kapacity orgánů veřejné správy a zúčastněných subjektů a zlepšováním účinnosti veřejné správy prostřednictvím opatření pro posilování institucionální kapacity a účinnosti veřejné správy a veřejných služeb souvisejících s prováděním EFRR, jež přispívají k realizaci opatření podporovaných z ESF v oblasti institucionální kapacity a účinnosti veřejné správy.
Článek 6
Ukazatele pro cíl Investice pro růst a zaměstnanost
1. Společné ukazatele výstupů stanovené v příloze I tohoto nařízení, ukazatele výsledků specifické pro jednotlivé programy a případně ukazatele výstupů specifické pro jednotlivé programy se použijí v souladu s čl. 27 odst. 4, čl. 96 odst. 2 písm. b) body ii) a iv) a písm. c) body ii) a iv) nařízení (EU) č. 1303/2013.
2. Pro společné ukazatele výstupů a ukazatele výstupů specifické pro jednotlivé programy se stanoví výchozí hodnota na nule. Kumulované kvantifikované cílové hodnoty uvedených ukazatelů se stanoví pro rok 2023.
3. Pro ukazatele výsledků specifické pro jednotlivé programy, které se týkají investičních priorit, se stanoví výchozí hodnoty na základě posledních dostupných údajů a cílové hodnoty se stanoví pro rok 2023. Cílové hodnoty mohou být vyjádřeny kvantitativně nebo kvalitativně.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 14, pokud jde o změnu seznamu společných ukazatelů výstupů uvedeného v příloze I s cílem provádět v odůvodněných případech úpravy k zajištění účinného posouzení pokroku v provádění operačního programu.
KAPITOLA II
Zvláštní ustanovení o zacházení v případech zvláštní povahy území
Článek 7
Udržitelný rozvoj měst
1. EFRR podporuje v rámci operačních programů udržitelný rozvoj měst prostřednictvím strategií, které stanoví integrovaná opatření k řešení hospodářských, environmentálních, klimatických, demografických a sociálních problémů, s nimiž se městské oblasti potýkají, s ohledem na potřebu podporovat vazby mezi městy a venkovem.
2. Udržitelný rozvoj měst se uskutečňuje prostřednictvím integrovaných územních investic podle článku 36 nařízení (EU) č. 1303/2013 nebo prostřednictvím zvláštního operačního programu, nebo prostřednictvím zvláštní prioritní osy podle čl. 96 odst. 1 prvního pododstavce písm. c) nařízení (EU) č. 1303/2013.
3. Každý členský stát s ohledem na svou konkrétní územní situaci vypracuje v rámci své dohody o partnerství zásady pro výběr městských oblastí, v nichž mají být realizována integrovaná opatření pro udržitelný rozvoj měst, a orientační příděl podpory na uvedená opatření na vnitrostátní úrovni.
4. Nejméně 5 % z prostředků EFRR přidělovaných na vnitrostátní úrovni v rámci cíle Investice pro růst a zaměstnanost se přidělí na integrovaná opatření pro udržitelný rozvoj měst, přičemž města, subregionální nebo místní orgány odpovědné za provádění udržitelných městských strategií (dále jen „městské orgány“) odpovídají za úkoly týkající se přinejmenším výběru operací v souladu s čl. 123 odst. 6 nařízení (EU) č. 1303/2013, popřípadě v souladu s čl. 123 odst. 7 uvedeného nařízení. Orientační částka pro účely odstavce 2 tohoto článku se stanoví v daném operačním programu nebo programech.
5. Řídicí orgán určí po konzultaci s městským orgánem rozsah úkolů, jež mají provádět městské orgány, týkajících se řízení integrovaných opatření pro udržitelný rozvoj měst. Řídicí orgán musí své rozhodnutí formálně písemně zaznamenat. Řídicí orgán si může ponechat právo provést před schválením závěrečné ověření způsobilosti operací.
Článek 8
Inovační opatření v oblasti udržitelného rozvoje měst
1. Z podnětu Komise může EFRR podporovat inovační opatření v oblasti udržitelného rozvoje měst v souladu s čl. 92 odst. 8 nařízení (EU) č. 1303/2013. Mezi taková opatření patří studie a pilotní projekty za účelem určování nebo testování nových řešení problémů týkajících se udržitelného rozvoje měst, které jsou důležité na úrovni Unie. Komise podněcuje zapojení relevantních partnerů uvedených v čl. 5 odst. 1 nařízení (EU) č. 1303/2013 do přípravy a provádění inovačních opatření.
2. Odchylně od článku 4 tohoto nařízení lze v rámci inovačních opatření podporovat všechny činnosti potřebné k dosažení tematických cílů stanovených v čl. 9 prvním pododstavci nařízení (EU) č. 1303/2013 a odpovídajících investičních priorit stanovených v článku 5 tohoto nařízení.
3. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 14, jimiž se stanoví podrobná pravidla týkající se zásad pro výběr a řízení inovačních opatření, která jsou předmětem podpory EFRR v souladu s tímto nařízením.
Článek 9
Síť pro rozvoj měst
1. V souladu s článkem 58 nařízení (EU) č. 1303/2013 zřídí Komise síť pro rozvoj měst za účelem podpory budování kapacit, vytváření sítí mezi městy a výměny zkušeností na úrovni Unie mezi městskými orgány odpovědnými za provádění strategií udržitelného rozvoje měst v souladu s čl. 7 odst. 4 a 5 tohoto nařízení a orgány odpovědnými za inovační opatření v oblasti udržitelného rozvoje měst v souladu s článkem 8 tohoto nařízení.
2. Činnosti sítě pro rozvoj měst doplňují činnosti prováděné v rámci spolupráce mezi regiony podle čl. 2 odst. 3 písm. b) nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1299/2013 (11).
Článek 10
Oblasti znevýhodněné přírodními nebo demografickými podmínkami
V operačních programech spolufinancovaných z EFRR v oblastech, které jsou závažně a trvale znevýhodněny přírodními nebo demografickými podmínkami uvedenými v čl. 121 odst. 4 nařízení (EU) č. 1303/2013, se zvláštní pozornost věnuje řešení specifických obtíží těchto oblastí.
Článek 11
Nejsevernější regiony s velmi nízkou hustotou obyvatelstva
Článek 4 se nepoužije na zvláštní dodatečný příděl pro nejsevernější regiony s velmi nízkou hustotou obyvatelstva. Tento příděl se vyčlení na tematické cíle stanovené v čl. 9 prvním pododstavci bodech 1, 2, 3, 4 a 7 nařízení (EU) č. 1303/2013.
Článek 12
Nejvzdálenější regiony
1. Článek 4 se nepoužije na zvláštní dodatečný příděl pro nejvzdálenější regiony. Tento příděl se použije na kompenzaci dodatečných nákladů souvisejících se zvláštními charakteristikami a omezeními uvedenými v článku 349 Smlouvy o fungování EU a vynaložených v nejvzdálenějších regionech na podporu:
a)
tematických cílů stanovených v čl. 9 prvním pododstavci nařízení (EU) č. 1303/2013;
b)
služeb nákladní dopravy a na podporu zavádění dopravních služeb;
c)
činností souvisejících s omezeními při skladování, nadměrnou velikostí a údržbou výrobních nástrojů a nedostatkem lidského kapitálu na místním trhu práce.
2. Zvláštní dodatečný příděl uvedený v odstavci 1 lze rovněž použít na pomoc při financování operační pomoci a výdajů ke krytí závazků a smluv na veřejné služby v nejvzdálenějších regionech.
3. Částka, na kterou se vztahuje míra spolufinancování, je úměrná dodatečným nákladům uvedeným v odstavci 1 vynaloženým příjemcem pouze v případě operační pomoci a výdajů ke krytí závazků a smluv na veřejné služby, avšak v případě výdajů na investice může zahrnovat veškeré způsobilé výdaje.
4. Zvláštní dodatečný příděl uvedený v odstavci 1 tohoto článku se nepoužije k podpoře:
a)
operací týkajících se produktů uvedených v příloze I Smlouvy o fungování EU;
b)
příspěvku na přepravu osob povoleného podle čl. 107 odst. 2 písm. a) Smlouvy o fungování EU;
c)
osvobození od daně a od placení příspěvků na sociální zabezpečení.
5. Odchylně od čl. 3 odst. 1 písm. a) a b) může EFRR podporovat produktivní investice v podnicích v nejvzdálenějších regionech, bez ohledu na velikost těchto podniků.
6. Článek 4 se nepoužije na část finančního krytí z EFRR přiděleného pro ostrov Mayotte coby nejvzdálenější region ve smyslu článku 349 Smlouvy o fungování EU a nejméně 50 % z této části EFRR se přidělí na tematické cíle uvedené v čl. 9 prvním pododstavci bodech 1, 2, 3, 4 a 6 nařízení (EU) č. 1303 /2013.
KAPITOLA III
Závěrečná ustanovení
Článek 13
Přechodná ustanovení
1. Tímto nařízením není dotčeno pokračování ani změna, včetně úplného nebo částečného zrušení, pomoci schválené Komisí na základě nařízení (ES) č. 1080/2006 či jiného právního předpisu, který se použije na uvedenou pomoc ke dni 31. prosince 2013. Uvedené nařízení nebo zmíněný jiný právní předpis se tudíž použijí na uvedenou pomoc nebo dotčené projekty i po 31. prosinci 2013, a to až do jejich ukončení. Pro účely tohoto odstavce zahrnuje pomoc operační programy a velké projekty.
2. Žádosti o pomoc podané nebo schválené podle nařízení (ES) č. 1080/2006 zůstávají v platnosti.
Článek 14
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v čl. 6 odst. 4 a čl. 8 odst. 3 je svěřena Komisi od 21. prosince 2013 do 31. prosince 2020.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomocí uvedená v čl. 6 odst. 4 a v čl. 8 odst. 3 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle čl. 6 odst. 4 a čl. 8 odst. 3 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 15
Zrušení
Aniž je dotčen článek 13 tohoto nařízení, nařízení (ES) č. 1080/2006 se zrušuje s účinkem ode dne 1. ledna 2014.
Odkazy na zrušené nařízení se považují za odkazy na toto nařízení v souladu se srovnávací tabulkou obsaženou v příloze II.
Článek 16
Přezkum
Evropský parlament a Rada přezkoumají do 31. prosince 2020 toto nařízení v souladu s článkem 177 Smlouvy o fungování EU.
Článek 17
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Čl. 12 odst. 6 se použije s účinkem od 1. ledna 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 17. prosince 2013.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1301/2013
z dnia 17 grudnia 2013 r.
w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i przepisów szczególnych dotyczących celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1080/2006
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 178 i 349,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Artykuł 176 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowi, że Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) ma na celu przyczynianie się do zmniejszenia głównych zróżnicowań regionalnych w Unii. Zgodnie z tym artykułem oraz z art. 174 akapit drugi i trzeci TFUE, EFRR ma przyczyniać się do zmniejszania zróżnicowań w poziomach rozwoju różnych regionów oraz opóźnienia regionów najmniej uprzywilejowanych, wśród których szczególną uwagę należy zwrócić na regiony cierpiące na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, takie jak regiony najbardziej wysunięte na północ o bardzo niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie.
(2)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 (3) określa przepisy wspólne dla EFRR, Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego.
(3)
Należy ustanowić przepisy szczególne dotyczące rodzajów przedsięwzięć, które mogą uzyskać wsparcie z EFRR, aby przyczyniać się do realizacji priorytetów inwestycyjnych w ramach celów tematycznych określonych w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013. Jednocześnie należy zdefiniować i opisać przedsięwzięcia niewchodzące w zakres EFRR, w tym inwestycje służące redukcji emisji gazów cieplarnianych w ramach działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (4). Aby nie dopuścić do nadmiernego finansowania, inwestycje takie nie powinny kwalifikować się do wsparcia z EFRR ponieważ czerpią już korzyści finansowe ze stosowania dyrektywy 2003/87/WE. Wyłączenie to nie powinno ograniczać możliwości wykorzystania EFRR do wspierania działań nieuwzględnionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE, nawet jeżeli są one realizowane przez te same podmioty gospodarcze, takich jak: inwestycje w zakresie efektywności energetycznej w lokalnych sieciach ciepłowniczych, inteligentne systemy dystrybucji, magazynowania i przesyłu energii oraz środki mające na celu redukcję zanieczyszczenia powietrza, nawet jeśli jednym z pośrednich skutków takich inwestycji jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych lub jeśli są one wymienione w krajowym planie, o którym mowa w dyrektywie 2003/87/WE.
(4)
Należy określić, jakie dodatkowe działania mogą być wspierane z EFRR w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”.
(5)
EFRR powinien przyczynić się do realizacji unijnej strategii na rzecz inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, zapewniając w ten sposób większą koncentrację wsparcia EFRR na priorytetach Unii. W zależności od kategorii wspieranych regionów, wsparcie z EFRR w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” powinno koncentrować się na badaniach i innowacjach, technologiach informacyjno-komunikacyjnych (TIK), małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP) oraz wspieraniu gospodarki niskoemisyjnej. Koncentrację tematyczną należy osiągnąć na poziomie krajowym, dopuszczając elastyczność na poziomie programów operacyjnych i pomiędzy różnymi kategoriami regionów. Tam, gdzie jest to uzasadnione, koncentracja tematyczna powinna zostać dostosowana, aby uwzględnić środki z Funduszu Spójności przeznaczone na wsparcie priorytetów inwestycyjnych dotyczących gospodarki niskoemisyjnej, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1300/2013 (5). Stopień koncentracji tematycznej powinien uwzględniać poziom rozwoju regionu, w odpowiednich przypadkach wkład pochodzący ze środków z Funduszu Spójności, a także specyficzne potrzeby regionów, których PKB na mieszkańca wykorzystany jako kryterium kwalifikowalności w okresie programowania na lata 2007-2013 był niższy niż 75 % średniej PKB na mieszkańca UE-25 w okresie odniesienia, regionów objętych wygasającą pomocą przejściową w okresie programowania na lata 2007-2013 oraz niektórych regionów na poziomie NUTS 2 stanowiących w całości państwa członkowskie położone na wyspach lub wyspy.
(6)
Wsparcie z EFRR w ramach priorytetu inwestycyjnego „Rozwój lokalny kierowany przez społeczność” powinno móc przyczynić się do osiągnięcia wszystkich celów tematycznych, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu.
(7)
Aby uwzględnić specyficzne potrzeby EFRR i zapewnić zgodność z unijną strategią na rzecz inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, konieczne jest ustanowienie w ramach każdego celu tematycznego określonego w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013 szczególnych dla EFRR przedsięwzięć stanowiących priorytety inwestycyjne. Te priorytety inwestycyjne powinny określać szczegółowe, niewykluczające się wzajemnie cele, do osiągnięcia których ma przyczynić się EFRR. Takie priorytety inwestycyjne powinny stanowić podstawę do zdefiniowania w ramach programów szczególnych celów uwzględniających potrzeby i specyfikę obszaru objętego programem.
(8)
Należy wspierać innowacje i rozwój MŚP w nowych dziedzinach powiązanych z wyzwaniami na szczeblu europejskim i regionalnym, takich jak sektor kreatywny i sektor kultury oraz innowacyjne usługi stanowiące odpowiedź na nowe potrzeby społeczne lub produkty i usługi związane ze starzeniem się społeczeństwa, opieką i zdrowiem, ekoinnowacjami, gospodarką niskoemisyjną i efektywnym gospodarowaniem zasobami.
(9)
Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1303/2013, w celu optymalizacji wartości dodanej inwestycji finansowanych w całości lub częściowo z budżetu Unii w dziedzinie badań i innowacji, należy dążyć do synergii, w szczególności między funkcjonowaniem EFRR a programem ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont 2020”, przy jednoczesnym poszanowaniu odrębności ich celów.
(10)
Ważne jest, aby przy promowaniu inwestycji dotyczących zarządzania ryzykiem wzięto pod uwagę specyficzne rodzaje ryzyka na poziomie regionalnym, transgranicznym i transnarodowym.
(11)
Aby zmaksymalizować ich wkład w osiągnięcie celu, którym jest wspieranie wzrostu gospodarczego sprzyjającego zatrudnieniu, przedsięwzięcia wspierające zrównoważoną turystykę, kulturę i dziedzictwo naturalne powinny stanowić część terytorialnej strategii dla konkretnych obszarów, obejmującej również przekształcanie upadających regionów przemysłowych. Wsparcie takich przedsięwzięć powinno również przyczyniać się do zwiększania innowacyjności i wykorzystania TIK, umocnienia MŚP, poprawy stanu środowiska oraz zwiększenia efektywności gospodarowania zasobami lub promowania włączenia społecznego.
(12)
W celu promowania zrównoważonej mobilności regionalnej lub lokalnej lub zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza i zagrożenia hałasem należy wspierać nieszkodzące zdrowiu, zrównoważone i bezpieczne rodzaje środków transportu. Inwestycje w infrastrukturę portów lotniczych wspierane z EFRR powinny promować ekologicznie zrównoważony transport lotniczy, między innymi zwiększając mobilność regionalną poprzez łączenie drugorzędnych i trzeciorzędnych węzłów z infrastrukturą transeuropejskich sieci transportowych (TEN-T), w tym poprzez węzły multimodalne.
(13)
Aby promować osiągnięcie celów dotyczących energetyki i klimatu określonych przez unijną strategię na rzecz inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu EFRR powinien wspierać inwestycje służące promowaniu efektywności energetycznej i bezpieczeństwa dostaw w państwach członkowskich, między innymi poprzez rozwój inteligentnych systemów dystrybucji, magazynowania i przesyłu energii, w tym poprzez integrację rozproszonego wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych. W celu spełnienia wymogów w zakresie bezpieczeństwa dostaw, w sposób zgodny z celami wynikającymi z unijnej strategii na rzecz inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, państwa członkowskie powinny mieć możliwość inwestowania w infrastrukturę energetyczną, która jest zgodna z wybranym przez nie własnym miksem energetycznym.
(14)
MŚP, które mogą obejmować przedsiębiorstwa gospodarki społecznej, należy rozumieć, zgodnie z definicją ustanowioną w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013, jako obejmujące mikroprzedsiębiorstwa oraz małe lub średnie przedsiębiorstwa w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE (6).
(15)
W celu promowania włączenia społecznego i walki z ubóstwem, zwłaszcza w marginalizowanych społecznościach, należy poprawić dostęp do usług społecznych, kulturalnych i rekreacyjnych poprzez zapewnienie małej infrastruktury, z uwzględnieniem specyficznych potrzeb osób z niepełnosprawnościami i osób starszych.
(16)
Usługi na poziomie społeczności lokalnych powinny obejmować wszelkie formy usług świadczonych w domu, usług rodzinnych, mieszkaniowych i innych usług na poziomie społeczności lokalnych, które wspierają prawo wszystkich osób do życia w społeczności, zapewniają im równość wyboru i służą zapobieganiu izolacji lub separowaniu od społeczności.
(17)
W celu zwiększenia elastyczności i zmniejszenia obciążeń administracyjnych dzięki wspólnemu wdrażaniu, należy zapewnić spójność pomiędzy priorytetami inwestycyjnymi EFRR i priorytetami inwestycyjnymi Funduszu Spójności w ramach odpowiednich celów tematycznych.
(18)
W załączniku do niniejszego rozporządzenia należy określić wspólny zestaw wskaźników produktu, które umożliwią ocenę łącznych postępów we wdrażaniu programów na poziomie Unii. Wskaźniki te powinny odpowiadać priorytetowi inwestycyjnemu i rodzajowi przedsięwzięcia wspieranego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i odnośnymi przepisami rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Te wspólne wskaźniki produktu należy uzupełnić wskaźnikami rezultatu specyficznymi dla danego programu, a w stosownych przypadkach wskaźnikami produktu specyficznymi dla danego programu.
(19)
W ramach zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich za konieczne uznaje się wspieranie zintegrowanych działań służących rozwiązywaniu problemów gospodarczych, środowiskowych, klimatycznych, demograficznych i społecznych, przed jakimi stoją obszary miejskie, w tym miejskie obszary funkcjonalne, oraz wspieranie powiązań między obszarami miejskimi i wiejskimi. Zasady wyboru obszarów miejskich, na których mają być realizowane zintegrowane działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, oraz szacunkowe kwoty przeznaczone na te działania należy określić w umowie partnerstwa, przeznaczając na ten cel na szczeblu krajowym co najmniej 5 % środków z EFRR. O zakresie uprawnień przekazanych władzom miejskim powinna decydować instytucja zarządzająca w wyniku konsultacji z władzami miejskimi.
(20)
Aby zidentyfikować lub przetestować nowe rozwiązania w celu sprostania wyzwaniom odnoszącym się do zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich oraz istotnych na poziomie Unii, EFRR powinien wspierać innowacyjne działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich.
(21)
W celu zwiększenia możliwości budowania potencjału, tworzenia sieci i wymiany doświadczeń między programami i podmiotami odpowiedzialnymi za realizację strategii zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich oraz innowacyjnych działań na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich i w celu uzupełnienia istniejących programów konieczne jest ustanowienie sieci rozwoju obszarów miejskich na szczeblu Unii.
(22)
EFRR powinien także zająć się problemami dostępności obszarów najsłabiej zaludnionych do dużych rynków oraz ich oddalenia od tych rynków, o czym mowa w protokole nr 6 w sprawie szczegółowych postanowień dotyczących Celu 6 w ramach funduszy strukturalnych w Finlandii i Szwecji do Aktu przystąpienia z 1994 r. Aby wesprzeć zrównoważony rozwój niektórych wysp, regionów przygranicznych, regionów górskich i obszarów słabo zaludnionych, spowolniony ich położeniem geograficznym, EFRR powinien także zająć się szczególnymi trudnościami, z jakimi muszą się one zmierzyć.
(23)
Szczególną uwagę należy zwrócić na regiony najbardziej oddalone poprzez przyjęcie środków na podstawie art. 349 TFUE, rozszerzając, w drodze wyjątku, zakres wsparcia z EFRR na finansowanie pomocy operacyjnej związanej z rekompensowaniem dodatkowych kosztów wynikających ze szczególnej sytuacji gospodarczej i społecznej tych regionów, która jest pogłębiona niekorzystnymi warunkami wynikającym z czynników, o których mowa w art. 349 TFUE, mianowicie oddaleniem, charakterem wyspiarskim, niewielkimi rozmiarami, trudną topografią i klimatem oraz zależnością gospodarczą od niewielkiej liczby produktów, podczas gdy trwały charakter i łączne występowanie tych czynników poważnie ograniczają ich rozwój. Pomoc operacyjna udzielona w tym kontekście przez państwa członkowskie podlega zwolnieniu z obowiązku notyfikacji określonego w art. 108 ust. 3 TFUE, jeżeli w momencie jej udzielenia spełnia ona warunki określone w rozporządzeniu w sprawie uznania niektórych kategorii pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zakresie stosowania art. 107 i 108 TFUE, i przyjętym na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 994/98 (7).
(24)
Zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej z dnia 7-8 lutego 2013 r. oraz z uwzględnieniem szczególnych celów określonych w TFUE dotyczących terytoriów najbardziej oddalonych, o których mowa w art. 349 TFUE, na mocy decyzji Rady Europejskiej nr 2012/419/UE (8), z dniem 1 stycznia 2014 r. Majotta uzyska status nowego regionu najbardziej oddalonego. W celu ułatwienia oraz wsparcia szybkiego i ukierunkowanego rozwoju infrastruktury Majotty, powinna istnieć możliwość, na zasadach wyjątku, aby co najmniej 50 % środków z EFRR przyznanych Majotcie zostało alokowanych na pięć z celów tematycznych określonych w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013.
(25)
W celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia określonymi elementami innymi niż istotne należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących kryteriów wyboru innowacyjnych działań i zarządzania nimi. Takie uprawnienia zostaną również w uzasadnionych przypadkach przekazane Komisji w odniesieniu do zmiany załącznika I do niniejszego rozporządzenia w celu zapewnienia skutecznej oceny postępów we wdrażaniu programów operacyjnych. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(26)
Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie wzmocnienie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, poprzez niwelowanie głównych dysproporcji regionalnych w Unii nie może zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez państwa członkowskie ze względu na znaczne zróżnicowania między poziomem rozwoju poszczególnych regionów oraz opóźnienie regionów najmniej uprzywilejowanych, a także ograniczone środki finansowe państw członkowskich i regionów, natomiast ze względu na rozmiary lub skutki proponowanych działań możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu.
(27)
Niniejsze rozporządzenie zastępuje rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (9). W celu zachowania jasności rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 należy zatem uchylić. Jednakże niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć wpływu ani na kontynuację, ani na zmianę pomocy zatwierdzonej przez Komisję na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 lub jakichkolwiek innych przepisów mających zastosowanie do tej pomocy na dzień 31 grudnia 2013 r. To rozporządzenie lub jakiekolwiek inne przepisy mające zastosowanie powinny być nadal stosowane po dniu 31 grudnia 2013 r. w odniesieniu do tej pomocy lub do danych operacji aż do ich zamknięcia. Wnioski o dofinansowanie złożone lub zatwierdzone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 powinny zatem zachować ważność.
(28)
Aby umożliwić szybkie zastosowanie przewidzianych środków, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w dniu następującym po dniu jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
Wspólne przepisy
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsze rozporządzenie ustanawia zadania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), zakres wsparcia udzielanego w jego ramach w odniesieniu do celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” i celu „Europejska współpraca terytorialna” oraz przepisy szczegółowe dotyczące wsparcia z EFRR w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”.
Artykuł 2
Zadania EFRR
EFRR przyczynia się do finansowania wsparcia mającego na celu zwiększenie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej poprzez niwelowanie głównych dysproporcji regionalnych w Unii poprzez zrównoważony rozwój oraz dostosowanie strukturalne regionalnych gospodarek, w tym przekształceniu upadających regionów przemysłowych i regionów opóźnionych w rozwoju.
Artykuł 3
Zakres wsparcia z EFRR
1. EFRR wspiera następujące przedsięwzięcia w celu przyczynienia się do realizacji priorytetów inwestycyjnych określonych w art. 5:
a)
inwestycje produkcyjne, przyczyniające się do tworzenia i ochrony trwałych miejsc pracy poprzez bezpośrednie wspieranie inwestycji w MŚP;
b)
inwestycje produkcyjne, bez względu na wielkość danego przedsiębiorstwa, które przyczyniają się do realizacji priorytetów inwestycyjnych określonych w art. 5 pkt 1 i 4, a także w przypadku gdy ta inwestycja wiąże się ze współpracą między dużymi przedsiębiorstwami a MŚP - w art. 5 pkt 2;
c)
inwestycje w infrastrukturę zapewniającą obywatelom podstawowe usługi w dziedzinie energetyki, środowiska, transportu oraz TIK;
d)
inwestycje w infrastrukturę społeczną, zdrowotną, badawczą, innowacyjną biznesową, i edukacyjną;
e)
inwestycje w rozwój potencjału endogenicznego poprzez inwestycje trwałe w wyposażenie i małą infrastrukturę, w tym małą infrastrukturę kulturalną i małą infrastrukturę zrównoważonej turystyki, usługi dla przedsiębiorstw, wsparcie podmiotów zajmujących się badaniami i innowacjami oraz inwestycje w technologie i badania stosowane w przedsiębiorstwach;
f)
tworzenie sieci, współpracę i wymianę doświadczeń pomiędzy właściwymi instytucjami regionalnych, lokalnych, miejskich i innych władz publicznych, partnerami gospodarczymi i społecznymi oraz odpowiednimi podmiotami reprezentującymi społeczeństwo obywatelskie, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, badania, działania przygotowawcze i budowanie potencjału.
2. W ramach celu „Europejska współpraca terytorialna” EFRR może również wspierać wspólne wykorzystywanie obiektów i zasobów ludzkich oraz wszystkich rodzajów infrastruktury transgranicznej we wszystkich regionach.
3. EFRR nie wspiera:
a)
likwidacji ani budowy elektrowni jądrowych;
b)
inwestycji na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z listy działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE;
c)
wytwarzania, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu tytoniu i wyrobów tytoniowych;
d)
przedsiębiorstw w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa;
e)
inwestycji w infrastrukturę portów lotniczych, chyba że są one związane z ochroną środowiska lub towarzyszą im inwestycje niezbędne do łagodzenia lub ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na środowisko.
Artykuł 4
Koncentracja tematyczna
1. Cele tematyczne określone w art. 9 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr [1303]/2013 oraz odpowiadające im priorytety inwestycyjne określone w art. 5 niniejszego rozporządzenia, w które EFRR może wnosić wkład w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, są skoncentrowane w następujący sposób:
a)
w regionach lepiej rozwiniętych:
(i)
co najmniej 80 % całkowitej kwoty środków z EFRR na poziomie krajowym przeznacza się na co najmniej dwa cele tematyczne określone w art. 9 pkt 1, 2, 3 i 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr [1303]/2013; oraz
(ii)
co najmniej 20 % całkowitej kwoty środków z EFRR na poziomie krajowym przeznacza się na cele tematyczne określone w art. 9 pkt 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013;
b)
w regionach przejściowych:
(i)
co najmniej 60 % całkowitej kwoty środków z EFRR na poziomie krajowym przeznacza się na co najmniej dwa cele tematyczne określone w art. 9 pkt 1, 2, 3 i 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013; oraz
(ii)
co najmniej 15 % całkowitej kwoty środków z EFRR na poziomie krajowym przeznacza się na cel tematyczny określony w art. 9 pkt 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013;
c)
w regionach słabiej rozwiniętych:
(i)
co najmniej 50 % całkowitej kwoty środków z EFRR na poziomie krajowym przeznacza się na co najmniej dwa cele tematyczne określone w art. 9 pkt 1, 2, 3 i 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013; i
(ii)
co najmniej 12 % całkowitej kwoty środków z EFRR na poziomie krajowym przeznacza się na cel tematyczny określony w art. 9 pkt 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013;
Do celów niniejszego artykułu regiony, w których PKB na mieszkańca wykorzystany jako kryterium kwalifikowalności w okresie programowania 2007-2013 był niższy niż 75 % średniego PKB UE-25 w okresie odniesienia, oraz regiony objęte wygasającą pomocą przejściową w okresie programowania 2007-2013, które kwalifikują się do wsparcia w ramach kategorii regionów lepiej rozwiniętych, o których mowa w art. 90 ust. 2 lit. c) akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 w okresie 2014-2020, uznaje się za regiony przejściowe.
Do celów niniejszego artykułu regiony na poziomie NUTS 2 stanowiące w całości państwa członkowskie położone na wyspach lub wyspy znajdujące się w państwach członkowskich otrzymujących pomoc z Funduszu Spójności oraz wszystkie regiony najbardziej oddalone uznaje się za regiony słabiej rozwinięte.
2. W drodze odstępstwa od ust. 1 niniejszego artykułu minimalny udział środków z EFRR przeznaczonych na daną kategorię regionów może być mniejszy niż udział określony w tym ustępie, o ile jego zmniejszenie zostanie zrównoważone zwiększeniem części przydzielonej innym kategoriom regionów. Ostateczna suma kwot na poziomie krajowym przeznaczonych dla wszystkich kategorii regionów odpowiednio na cele tematyczne określone w art. 9 pkt 1, 2, 3 i 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1300/2013; oraz te określone w art. 9 pkt 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 nie może być zatem niższa niż suma na poziomie krajowym wynikająca z zastosowania minimalnych udziałów środków z EFRR określonych w ust. 1 niniejszego artykułu.
3. W drodze odstępstwa od ust. 1 niniejszego artykułu środki z Funduszu Spójności przeznaczone na wspieranie priorytetów inwestycyjnych określonych w art. 4 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1300/2013 można wliczyć do minimalnych udziałów określonych w ust. 1 lit. a) ppkt (ii), ust. 1 lit. b) ppkt (ii) oraz ust. 1 lit. c) ppkt (ii) akapit pierwszy niniejszego artykułu. W takim przypadku udział, o którym mowa w ust. 1 lit. c) ppkt (ii) akapit pierwszy niniejszego artykułu, należy zwiększyć do 15 %. Tam, gdzie ma to zastosowanie, środki te należy alokować proporcjonalnie na poszczególne kategorie regionów na podstawie ich udziałów w całkowitej liczbie ludności danego państwa członkowskiego.
Artykuł 5
Priorytety inwestycyjne
EFRR wspiera następujące priorytety inwestycyjne w ramach celów tematycznych określonych w art. 9 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 uwzględniając potrzeby rozwojowe i potencjał wzrostu, o których mowa w art. 15 ust. 1 lit. a) ppkt (i) tego rozporządzenia oraz określone w umowie partnerstwa:
1)
wzmacnianie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji poprzez:
a)
udoskonalanie infrastruktury badań i innowacji i zwiększanie zdolności do osiągnięcia doskonałości w zakresie badań i innowacji oraz wspieranie ośrodków kompetencji, w szczególności tych, które leżą w interesie Europy;
b)
promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje, rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi i sektorem szkolnictwa wyższego, w szczególności promowanie inwestycji w zakresie rozwoju produktów i usług, transferu technologii, innowacji społecznych, ekoinnowacji, zastosowań w dziedzinie usług publicznych, tworzenia sieci, pobudzania popytu, klastrów i otwartych innowacji poprzez inteligentną specjalizację, oraz wspieranie badań technologicznych i stosowanych, linii pilotażowych, działań w zakresie wczesnej walidacji produktów, zaawansowanych zdolności produkcyjnych i pierwszej produkcji, w szczególności w dziedzinie kluczowych technologii wspomagających, oraz rozpowszechnianie technologii o ogólnym przeznaczeniu;
2)
zwiększanie dostępności, stopnia wykorzystania i jakości TIK poprzez:
a)
poszerzanie zakresu dostępności łączy szerokopasmowych oraz wprowadzanie szybkich sieci internetowych oraz wspieranie wprowadzania nowych technologii i sieci dla gospodarki cyfrowej;
b)
rozwój produktów i usług opartych na TIK, handlu elektronicznego oraz zwiększanie zapotrzebowania na TIK;
c)
wzmocnienie zastosowań TIK dla e-administracji, e-uczenia się, e-włączenia społecznego, e-kultury i e-zdrowia;
3)
wzmacnianie konkurencyjności MŚP poprzez:
a)
promowanie przedsiębiorczości, w szczególności poprzez ułatwianie gospodarczego wykorzystywania nowych pomysłów oraz sprzyjanie tworzeniu nowych firm, w tym również poprzez inkubatory przedsiębiorczości;
b)
opracowywanie i wdrażanie nowych modeli biznesowych dla MŚP, w szczególności w celu umiędzynarodowienia;
c)
wspieranie tworzenia i poszerzania zaawansowanych zdolności w zakresie rozwoju produktów i usług;
d)
wspieranie zdolności MŚP do wzrostu na rynkach regionalnych, krajowych i międzynarodowych oraz do angażowania się w procesy innowacji;
4)
wpieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach poprzez:
a)
wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych;
b)
promowanie efektywności energetycznej i korzystania z odnawialnych źródeł energii w przedsiębiorstwach;
c)
wspieranie efektywności energetycznej, inteligentnego zarządzania energią i wykorzystania odnawialnych źródeł energii w infrastrukturze publicznej, w tym w budynkach publicznych, i w sektorze mieszkaniowym;
d)
rozwijanie i wdrażanie inteligentnych systemów dystrybucji działających na niskich i średnich poziomach napięcia;
e)
promowanie strategii niskoemisyjnych dla wszystkich rodzajów terytoriów, w szczególności dla obszarów miejskich, w tym wspieranie zrównoważonej multimodalnej mobilności miejskiej i działań adaptacyjnych mających oddziaływanie łagodzące na zmiany klimatu;
f)
promowanie badań i innowacji w zakresie technologii niskoemisyjnych oraz wprowadzania tych technologii;
g)
promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej w oparciu o zapotrzebowanie na ciepło użytkowe;
5)
promowanie dostosowania do zmian klimatu, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem poprzez:
a)
wspieranie inwestycji służących dostosowaniu do zmian klimatu, z uwzględnieniem podejścia ekosystemowego;
b)
wspieranie inwestycji ukierunkowanych na konkretne rodzaje zagrożeń przy jednoczesnym zwiększeniu odporności na klęski i katastrofy i rozwijaniu systemów zarządzania klęskami i katastrofami;
6)
zachowanie i ochrona środowiska oraz promowanie efektywnego gospodarowania zasobami poprzez:
a)
inwestowanie w sektor gospodarki odpadami celem wypełnienia zobowiązań określonych w dorobku prawnym Unii w zakresie środowiska oraz zaspokojenia wykraczających poza te zobowiązania potrzeb inwestycyjnych określonych przez państwa członkowskie;
b)
inwestowanie w sektor gospodarki wodnej celem wypełnienia zobowiązań określonych w dorobku prawnym Unii w zakresie środowiska oraz zaspokojenia wykraczających poza te zobowiązania potrzeb inwestycyjnych, określonych przez państwa członkowskie;
c)
zachowanie, ochronę, promowanie i rozwój dziedzictwa naturalnego i kulturowego;
d)
ochronę i przywrócenie różnorodności biologicznej, ochronę i rekultywację gleby oraz wspieranie usług ekosystemowych, także poprzez program „Natura 2000” i zieloną infrastrukturę;
e)
podejmowanie przedsięwzięć mających na celu poprawę stanu jakości środowiska miejskiego, rewitalizację miast, rekultywację i dekontaminację terenów poprzemysłowych (w tym terenów powojskowych), zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza i propagowanie działań służących zmniejszeniu hałasu;
f)
promowanie innowacyjnych technologii mających na celu poprawę ochrony środowiska i efektywnego gospodarowania zasobami w sektorze odpadów, sektorze wodnym oraz w odniesieniu do gleby lub zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza;
g)
wspieranie przekształcenia przemysłu w kierunku gospodarki zasobooszczędnej, promowanie ekologicznego wzrostu gospodarczego, ekoinnowacji i zarządzania efektywnością środowiskową w sektorach publicznym i prywatnym;
7)
promowanie zrównoważonego transportu i usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszej infrastruktury sieciowej poprzez:
a)
wspieranie multimodalnego jednolitego europejskiego obszaru transportu poprzez inwestycje w TEN-T;
b)
zwiększanie mobilności regionalnej poprzez łączenie węzłów drugorzędnych i trzeciorzędnych z infrastrukturą TEN-T, w tym z węzłami multimodalnymi;
c)
rozwój i usprawnianie przyjaznych środowisku (w tym o obniżonej emisji hałasu) i niskoemisyjnych systemów transportu, w tym śródlądowych dróg wodnych i transportu morskiego, portów, połączeń multimodalnych oraz infrastruktury portów lotniczych, w celu promowania zrównoważonej mobilności regionalnej i lokalnej;
d)
rozwój i rehabilitacja kompleksowych, wysokiej jakości i interoperacyjnych systemów transportu kolejowego oraz propagowanie działań służących zmniejszeniu hałasu;
e)
zwiększenie efektywności energetycznej i bezpieczeństwa dostaw poprzez rozwój inteligentnych systemów dystrybucji, magazynowania i przesyłu energii oraz poprzez integrację rozproszonego wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych;
8)
promowanie trwałego i wysokiej jakości zatrudnienia oraz wsparcie mobilności pracowników poprzez:
a)
wspieranie rozwoju inkubatorów przedsiębiorczości oraz wsparcie inwestycyjne pracy na własny rachunek, mikroprzedsiębiorstw i tworzenia przedsiębiorstw;
b)
wspieranie wzrostu gospodarczego sprzyjającego zatrudnieniu poprzez rozwój potencjału endogenicznego jako elementu strategii terytorialnej dla określonych obszarów, w tym poprzez przekształcanie upadających regionów przemysłowych i zwiększenie dostępu do określonych zasobów naturalnych i kulturalnych oraz ich rozwój;
c)
wspieranie inicjatyw w zakresie rozwoju lokalnego oraz pomoc dla struktur świadczących usługi lokalne na rzecz tworzenia miejsc pracy, o ile takie przedsięwzięcia nie są objęte zakresem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 (10);
d)
inwestowanie w infrastrukturę dla służb zatrudnienia;
9)
promowanie włączenia społecznego, walka z ubóstwem i wszelką dyskryminacją poprzez:
a)
inwestycje w infrastrukturę zdrowotną i społeczną, które przyczyniają się do rozwoju krajowego, regionalnego i lokalnego, zmniejszania nierówności w zakresie stanu zdrowia, promowanie włączenia społecznego poprzez lepszy dostęp do usług społecznych, kulturalnych i rekreacyjnych, oraz przejścia z usług instytucjonalnych na usługi na poziomie społeczności lokalnych;
b)
wspieranie rewitalizacji fizycznej, gospodarczej i społecznej ubogich społeczności na obszarach miejskich i wiejskich;
c)
udzielanie wsparcia na rzecz przedsiębiorstw społecznych;
d)
inwestycje dokonywane w kontekście strategii na rzecz rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność;
10)
inwestowanie w kształcenie, szkolenie oraz szkolenie zawodowe na rzecz zdobywania umiejętności i uczenia się przez całe życie poprzez rozwój infrastruktury edukacyjnej i szkoleniowej;
11)
wzmacnianie zdolności instytucjonalnych instytucji publicznych i zainteresowanych stron oraz sprawności administracji publicznej poprzez wzmacnianie zdolności instytucjonalnych i sprawności administracji publicznej oraz efektywności usług publicznych związanych z wdrażaniem EFRR, oraz wspieranie przedsięwzięć w ramach EFS w celu wzmocnienia zdolności instytucjonalnych i sprawności administracji publicznej.
Artykuł 6
Wskaźniki dotyczące celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”
1. Wspólne wskaźniki produktu określone w załączniku I do niniejszego rozporządzenia, wskaźniki rezultatu specyficzne dla danego programu, a w stosownych przypadkach wskaźniki produktu specyficzne dla danego programu, należy stosować zgodnie z art. 27 ust. 4, art. 96 ust. 2 lit. b) ppkt (ii) i (iv) oraz art. 96 ust. 2 lit. c) ppkt (ii) i (iv) rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
2. W przypadku wspólnych wskaźników produktu i wskaźników produktu specyficznych dla programu wartości bazowe wynoszą zero. Skwantyfikowane wartości docelowe dla tych wskaźników wyznacza się, w ujęciu kumulatywnym, w odniesieniu do 2023 r.
3. W przypadku wskaźników rezultatu specyficznych dla danego programu odnoszących się do priorytetów inwestycyjnych wartości bazowe określa się w oparciu o najnowsze dostępne dane, a wartości docelowe wyznacza się w odniesieniu do 2023 r. Te wartości docelowe mogą być ujęte ilościowo lub jakościowo.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 14 w celu zmiany wykazu wspólnych wskaźników produktu zawartego w załączniku I, aby wprowadzić dostosowania gdy jest to uzasadnione dla zapewnienia skutecznej oceny postępów we wdrażaniu programów operacyjnych.
ROZDZIAŁ II
Przepisy szczególne dotyczące traktowania szczególnych cech terytorialnych
Artykuł 7
Zrównoważony rozwój obszarów miejskich
1. EFRR wspiera, w ramach programów operacyjnych, zrównoważony rozwój obszarów miejskich poprzez strategie określające zintegrowane działania służące rozwiązywaniu problemów gospodarczych, środowiskowych, klimatycznych, demograficznych i społecznych, jakich doświadczają obszary miejskie, z uwzględnieniem potrzeby wspierania powiązań między obszarami miejskimi i wiejskimi.
2. Zrównoważony rozwój obszarów miejskich należy osiągnąć poprzez zintegrowane inwestycje terytorialne, o których mowa w art. 36 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, lub poprzez odrębny program operacyjny, lub poprzez odrębną oś priorytetową zgodnie z art. 96 ust. 1 lit. c) akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
3. Uwzględniając specyfikę swojej sytuacji terytorialnej, każde państwo członkowskie ustanawia w umowie partnerstwa zasady wyboru obszarów miejskich, w których mają być realizowane zintegrowane działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, oraz szacunkową alokację środków na te działania na szczeblu krajowym.
4. Co najmniej 5 % środków z EFRR przydzielonych na poziomie krajowym w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” należy przeznaczyć na zintegrowane działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, przy czym miasta i podmioty poniżej szczebla regionalnego lub podmioty lokalne odpowiedzialne za realizację strategii zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich (zwane dalej „władzami miejskimi”) odpowiadają za zadania związane przynajmniej z wyborem operacji zgodnie z art. 123 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 lub, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 123 ust. 7 tego rozporządzenia. Szacunkową kwotę przeznaczaną na cele określone w ust. 2 niniejszego artykułu określa się w danym programie operacyjnym lub danych programach operacyjnych.
5. Instytucja zarządzająca w wyniku konsultacji z władzami miejskimi określa zakres zadań, które władze miejskie są zobowiązane wykonać, dotyczących zarządzania zintegrowanymi działaniami na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich. Instytucja zarządzająca sporządza swoją decyzję w formie pisemnej. Instytucja zarządzająca może zachować prawo do ostatecznego sprawdzenia kwalifikowalności operacji przed ich zatwierdzeniem.
Artykuł 8
Innowacyjne działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich
1. Z inicjatywy Komisji z EFRR mogą być wspierane innowacyjne działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich zgodnie z art. 92 ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Takie działania obejmują badania i projekty pilotażowe mające na celu zidentyfikowanie lub przetestowanie nowych rozwiązań odnoszących się do zagadnień zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, istotnych na poziomie Unii. Komisja zachęca odpowiednich partnerów, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, do angażowania się w przygotowanie i realizację innowacyjnych działań.
2. W drodze odstępstwa od art. 4 niniejszego rozporządzenia innowacyjne działania mogą wspierać wszelkie przedsięwzięcia niezbędne do osiągnięcia celów tematycznych określonych w art. 9 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 i odpowiadających im priorytetów inwestycyjnych określonych w art. 5 niniejszego rozporządzenia.
3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 14, określających szczegółowe przepisy dotyczące zasad wyboru innowacyjnych działań przeznaczonych do wsparcia przez EFRR zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i zarządzania nimi.
Artykuł 9
Sieć na rzecz rozwoju obszarów miejskich
1. Komisja tworzy, zgodnie z art. 58 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013,sieć na rzecz rozwoju obszarów miejskich, aby promować budowanie potencjału, tworzenie sieci oraz wymianę doświadczeń na szczeblu Unii. Sieć ta składa się z władz miejskich odpowiedzialnych za realizację strategii zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich zgodnie z art. 7 ust. 4 i 5 niniejszego rozporządzenia oraz instytucji odpowiedzialnych za innowacyjne działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, zgodnie z art. 8 niniejszego rozporządzenia.
2. Działalność sieci na rzecz rozwoju obszarów miejskich stanowi uzupełnienie przedsięwzięć podejmowanych w ramach współpracy międzyregionalnej na podstawie art. 2 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1299/2013 (11).
Artykuł 10
Obszary o niekorzystnych warunkach przyrodniczych lub demograficznych
W ramach programów operacyjnych współfinansowanych przez EFRR, obejmujących obszary o poważnych i trwałych niekorzystnych warunkach przyrodniczych lub demograficznych, o których mowa w art. 121 pkt. 4 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, należy zwracać szczególną uwagę na specyficzne trudności tych obszarów.
Artykuł 11
Regiony najbardziej wysunięte na północ o bardzo niskiej gęstości zaludnienia
Artykuł 4 nie ma zastosowania do dodatkowej alokacji środków o specjalnym przeznaczeniu na rzecz regionów najbardziej wysuniętych na północ o bardzo niskiej gęstości zaludnienia. Alokacja ta jest przeznaczona na cele tematyczne określone w art. 9 pkt 1, 2, 3, 4 i 7 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
Artykuł 12
Regiony najbardziej oddalone
1. Artykuł 4 nie ma zastosowania do dodatkowej alokacji środków o specjalnym przeznaczeniu na regiony najbardziej oddalone. Alokacja ta jest wykorzystywana w celu wyrównania dodatkowych kosztów związanych ze specyficznymi cechami i ograniczeniami, o których mowa w art. 349 TFUE, poniesionych w regionach najbardziej oddalonych w związku ze wsparciem:
a)
celów tematycznych określonych w art. 9 rozporządzenia akapit pierwszy (UE) nr 1303/2013;
b)
usług transportu towarowego i pomocy na rzecz uruchamiania usług transportowych;
c)
operacji związanych z ograniczeniami w przechowywaniu, z nadmierną wielkością i konserwacją narzędzi produkcyjnych oraz niedostatkiem kapitału ludzkiego na lokalnym rynku.
2. Dodatkowa alokacja środków o specjalnym przeznaczeniu, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystywana jako wsparcie finansowania pomocy operacyjnej i wydatków obejmujących zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych oraz kontraktów na usługi publiczne w regionach najbardziej oddalonych.
3. Kwota, do której stosuje się stopę dofinansowania, jest proporcjonalna do dodatkowych kosztów, o których mowa w ust. 1, poniesionych przez beneficjenta wyłącznie w przypadku pomocy operacyjnej i wydatków obejmujących zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych oraz kontraktów na usługi publiczne, ale może pokryć łączne koszty kwalifikowalne w przypadku wydatków na inwestycje.
4. Dodatkowa alokacja środków o specjalnym przeznaczeniu, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu nie może być wykorzystana w celu wspierania:
a)
operacji dotyczących produktów wymienionych w załączniku I do TFUE;
b)
pomocy na rzecz przewozu osób dopuszczalnej na mocy art. 107 ust. 2 lit. a) TFUE;
c)
zwolnień podatkowych i zwolnień z obciążeń socjalnych.
5. W drodze odstępstwa od art. 3 ust. 1 lit. a) i b) EFRR może wspierać inwestycje produkcyjne w przedsiębiorstwach w regionach najbardziej oddalonych, niezależnie od wielkości tych przedsiębiorstw.
6. Artykuł 4 nie ma zastosowania do pochodzącej z EFRR części alokacji środków na rzecz najbardziej oddalonego regionu Majotty, w rozumieniu art. 349 TFUE, a co najmniej 50 % tej części pochodzącej z EFRR alokuje się na cele tematyczne określone w art. 9 pkt 1, 2, 3, 4 i 6 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
ROZDZIAŁ III
Przepisy końcowe
Artykuł 13
Przepisy przejściowe
1. Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na kontynuację lub zmianę, w tym całkowite lub częściowe anulowanie, pomocy zatwierdzonej przez Komisję na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 lub jakichkolwiek innych przepisów mających zastosowanie do tej pomocy na dzień 31 grudnia 2013 r. Rozporządzenie to lub jakiekolwiek inne przepisy mające zastosowanie stosuje się nadal po dniu 31 grudnia 2013 r. do tej pomocy lub do tych operacji aż do ich zamknięcia. Do celów niniejszego ustępu pomoc obejmuje programy operacyjne i duże projekty.
2. Wnioski o dofinansowanie złożone lub zatwierdzone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 zachowują ważność.
Artykuł 14
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 6 ust. 4 i art. 8 ust. 3, powierza się Komisji od dnia 21 grudnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2020 r.
3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 6 ust. 4 i art. 8 ust. 3, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie uprawnień określonych w tej decyzji. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 6 ust. 4 i art. 8 ust. 3 wchodzi w życie tylko wtedy, jeśli ani Parlament Europejski ani Rada nie wyrażą sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub jeśli przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformują Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 15
Uchylenie
Bez uszczerbku dla art. 13 niniejszego rozporządzenia, niniejszym uchyla się rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2014 r.
Odesłania do uchylonego rozporządzenia traktuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia i należy je rozumieć zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku II.
Artykuł 16
Przegląd
Parlament Europejski i Rada dokonają przeglądu niniejszego rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2020 r. zgodnie z art. 177 TFUE.
Artykuł 17
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Art. 12 ust. 6 stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 17 grudnia 2013 r.