ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 20. prosince 2012,
kterým se Španělsku povoluje nadále dočasně pozastavit uplatňování článků 1 až 6 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 492/2011 o volném pohybu pracovníků uvnitř Unie, pokud jde o rumunské pracovníky
(2012/831/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na Akt o podmínkách přistoupení Bulharské republiky a Rumunska a o úpravách smluv, na nichž je založena Evropská unie (1), a zejména na článek 23 a přílohu VII část 1 (Volný pohyb osob) odst. 7 druhý pododstavec tohoto aktu,
s ohledem na žádost Španělska ze dne 13. prosince 2012,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Španělsko od 1. ledna 2009 v plném rozsahu uplatňovalo články 1 až 6 nařízení Rady (EHS) č. 1612/68 ze dne 15. října 1968 o volném pohybu pracovníků uvnitř Společenství (2) na rumunské státní příslušníky, když dne 22. července 2011 s odkazem na vážné narušení španělského trhu práce podle přílohy VII části 1 odst. 7 třetího pododstavce Aktu o podmínkách přistoupení Bulharské republiky a Rumunska a o úpravách smluv, na nichž je založena Evropská unie (dále jen „akt o přistoupení z roku 2005“), Komisi oznámilo, že se v uvedený den rozhodlo znovu zavést omezení přístupu na trh práce pro rumunské pracovníky. Nařízení (EHS) č. 1612/68 bylo kodifikováno a nahrazeno nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 492/2011 ze dne 5. dubna 2011 o volném pohybu pracovníků uvnitř Unie (3), které vstoupilo v platnost dne 16. června 2011.
(2)
V návaznosti na žádost, kterou podle přílohy VII části 1 odst. 7 druhého pododstavce aktu o přistoupení z roku 2005 Španělsko dne 28. července 2011 zaslalo Komisi a ve které ji žádá, aby oznámila úplné pozastavení uplatňování článků 1 až 6 nařízení (EU) č. 492/2011 v případě rumunských pracovníků na území celého Španělska a ve všech odvětvích, povolila Komise rozhodnutím 2011/503/EU (4), aby Španělsko do 31. prosince 2012 za určitých podmínek omezilo volný přístup rumunských pracovníků na svůj trh práce. Toto rozhodnutí vstoupilo v platnost dne 12. srpna 2011.
(3)
Dopisem ze dne 13. prosince 2012 Španělsko požádalo Komisi, aby pozastavení použitelnosti článků 1 až 6 nařízení (EU) č. 492/2011, pokud jde o rumunské pracovníky, prodloužila do 31. prosince 2013.
(4)
Španělsko svou žádost zakládá na tom, že přetrvávají oba důvody, na základě kterých bylo přijato rozhodnutí 2011/503/EU: vážné narušení španělského trhu práce ve všech oblastech a odvětvích a situace rumunských státních příslušníků pobývajících ve Španělsku na trhu práce, jakož i riziko, že by neomezený příliv rumunských pracovníků zvýšil tlak na španělský trh práce.
(5)
Španělsko poskytlo statistické důkazy, že se hospodářská situace a situace na trhu práce od poloviny roku 2011 nadále zhoršila, což vedlo k nebývalé úrovni nezaměstnanosti a nezaměstnanosti mládeže, a že hospodářské prognózy naznačují v roce 2012 a 2013 pokles HDP a další zvýšení nezaměstnanosti. Španělsko kromě toho uvedlo, že narušení španělského trhu práce, které vážně ohrožuje úroveň zaměstnanosti, je obecné povahy a netýká se jen konkrétní oblasti nebo odvětví.
(6)
Španělsko dále poskytlo statistické údaje, ze kterých vyplývá, že počet rumunských státních příslušníků pobývajících ve Španělsku nadále stoupá (navzdory omezení volného přístupu na trh práce pro rumunské pracovníky) a že v září 2012 dosáhl jejich počet 913 405, že podíl rumunských státních příslušníků, kteří přispívají do systému sociálního zabezpečení klesá, a že počet rumunských státních příslušníků, kteří jsou evidováni jako uchazeči o zaměstnání a kteří pobírají dávky v nezaměstnanosti je poměrně vysoký, i když s klesající tendencí, a že je jejich míra nezaměstnanosti vyšší než průměr. Na základě těchto údajů dospělo Španělsko k závěru, že aktuální situace na trhu práce ovlivňuje schopnost trhu absorbovat nový příliv rumunských pracovníků.
(7)
Podle přílohy VII části 1 odst. 7 druhého pododstavce aktu o přistoupení z roku 2005 může členský stát požádat Komisi, aby do dvou týdnů oznámila úplné nebo částečné pozastavení uplatňování článků 1 až 6 nařízení (EU) č. 492/2011 v dané oblasti nebo povolání.
(8)
Z analýzy hospodářských údajů za rok 2011, na základě kterých bylo přijato rozhodnutí 2011/503/EU, vyplynulo, že Španělsko skutečně čelilo vážnému narušení trhu práce, charakterizovanému zdaleka nejvyšší mírou nezaměstnanosti v EU (podle měsíčních údajů Eurostatu o nezaměstnanosti v červnu 2011 dosahovala 21,0 % oproti průměru v EU ve výši 9,4 % a oproti průměru v eurozóně ve výši 9,9 %), obzvláště dramatickou nezaměstnaností mládeže (45,7 % v červnu 2011) a pomalým hospodářským oživením (údaje Eurostatu ukazují, že růst HDP v prvním čtvrtletí roku 2011 byl ve srovnání s předchozím čtvrtletím pouze 0,3 % oproti 0,8 % pro EU a eurozónu), jemuž navíc stojí v cestě stávající mezinárodní finanční turbulence, která po Španělsku vyžaduje další rozpočtové škrty zacílené na fiskální konsolidaci, které by mohly mít další krátkodobé negativní dopady na problematiku hospodářského růstu. Dopad poklesu zaměstnanosti byl obecné povahy a postihl všechny oblasti a všechna odvětví výroby. Z údajů šetření pracovních sil za období mezi roky 2008 a 2010 rovněž vyplynul všeobecný pokles úrovně zaměstnanosti (9 %), ve stavebnictví dokonce ve výši 33 %, který postihuje všechny oblasti v rozpětí od 6 % v Baskicku až po 13 % v samosprávném společenství Valencie.
(9)
Komise se proto domnívala, že Španělsko poskytlo důkazy o tom, že jeho trh práce byl obecně narušen, čímž byla vážně ovlivněna úroveň zaměstnanosti ve všech oblastech a všech odvětvích, a že bylo pravděpodobné, že toto narušení trhu práce bude pokračovat i v blízké budoucnosti.
(10)
Z analýz, které v roce 2011 vypracovala Komise, bylo zjištěno, že: rumunští státní příslušníci žijící ve Španělsku jsou silně postiženi nezaměstnaností v míře přesahující 30 % (zdroj: Eurostat, šetření pracovních sil, údaje za první čtvrtletí 2011). Příliv rumunských státních příslušníků do Španělska byl i navzdory určitému poklesu v důsledku hospodářské recese nadále významný, ačkoliv Španělsko zaznamenalo nízkou poptávku po pracovních silách. Počet rumunských státních příslušníků, kteří obvykle pobývají ve Španělsku, se zvýšil z 388 000 (1. ledna 2006) na 823 000 (1. ledna 2010) (zdroj: Eurostat, statistika v oblasti migrace).
(11)
Z analýzy hospodářských údajů, které jsou nyní k dispozici, vyplývá, že Španělsko skutečně čelí vážnému narušení trhu práce. Hospodářský útlum má nadále větší dopad na zaměstnanost ve Španělsku než v ostatních členských státech a z údajů vyplývá, že tento trend začal být výraznější v průběhu roku 2011 a v prvních čtvrtletích roku 2012. V říjnu 2012 dosahovala míra nezaměstnanosti přibližně 26,2 %, přičemž v červnu 2011 to bylo 21,3 % a průměr v EU v říjnu 2012 činil 10,7 % (a 9,5 % v červnu 2011). Míra nezaměstnanosti mladých osob je navíc značně vysoká a v říjnu 2012 dosahovala 55,9 %, přičemž průměr v EU činil 23,4 % (zdroj: měsíční údaje Eurostatu o nezaměstnanosti).
(12)
Je pravděpodobné, že nepříznivá hospodářské situace a s tím související narušení trhu práce bude pokračovat. Podle hospodářské prognózy Evropské komise lze v letech 2012 a 2013 očekávat snížení španělského HDP (-1,4 % v obou letech), přičemž v roce 2014 by mělo dojít k jeho opětovnému zvýšení (+0,8 %) a předpokládá se, že míra nezaměstnanosti se bude i nadále zvyšovat a v roce 2013 dosáhne 26,6 % (a v roce 2014 pak poklesne na 26,1 %). Pokles zaměstnanosti měl vliv na všechna hospodářská odvětví. V období od druhého čtvrtletí roku 2011 do třetího čtvrtletí roku 2012 se počet zaměstnaných ve Španělsku snížil přibližně o 980 000 osob (tj. -5,4 %) (zdroj: Eurostat, šetření pracovních sil). Největší pokles (-293 000 osob nebo -20,5 %) vykázalo stavebnictví, ale zaměstnanost se snížila i v zemědělství, průmyslové výrobě a v odvětví služeb. Navíc jsou vysokou mírou nezaměstnanosti postiženy všechny oblasti (od 12 % v Baskicku po 30,4 % v Andalusii v roce 2011, zdroj: Eurostat, šetření pracovních sil), a narušení trhu práce se tedy netýká jen určité oblasti.
(13)
Komise se proto domnívá, že Španělsko poskytlo důkazy o tom, že jeho trh práce je obecně narušen, čímž je vážně ovlivněna úroveň zaměstnanosti ve všech oblastech a všech odvětvích, a že je pravděpodobné, že toto narušení trhu práce bude pokračovat i v blízké budoucnosti.
(14)
Z analýzy Komise navíc vyplývá, že od té doby, co Španělsko znovu zavedlo omezení přístupu na trh práce pro rumunské pracovníky, se počet rumunských státních příslušníků nadále zvyšuje, i když pomalejším tempem než dříve: podle španělských statistik týkajících se migrace došlo mezi 30. zářím 2011 (901 435) a 30. zářím 2012 (913 405) k nárůstu o 11 970 rumunských státních příslušníků (tj. +1,3 %) a mezi 30. zářím 2010 (817 460) a 30. zářím 2011 (901 435) k nárůstu o 83 975 rumunských státních příslušníků (tj. +10,3 %). Míra nezaměstnanosti těchto osob je ve Španělsku velmi vysoká a ve třetím čtvrtletí 2012 dosahovala 36,4 % (zdroj: Eurostat, šetření pracovních sil).
(15)
Je proto pravděpodobné, že by plné uplatňování práva EU o volném pohybu pracovníků bylo nadále faktorem zvyšování tlaku na španělský trh práce, neboť umožňuje neomezený příliv rumunských pracovníků.
(16)
V zájmu obnovení běžného stavu španělského trhu práce je proto vhodné povolit Španělsku, aby nadále dočasně omezilo volný přístup rumunských pracovníků na trh práce. Vzhledem k tomu, že přechodná opatření obsažená v aktu o přistoupení z roku 2005, která umožňují omezit přístup rumunských státních příslušníků na trh práce a jejichž součástí je ochranná doložka, mají omezenou platnost do 31. prosince 2013, lze povolení prodloužit maximálně do tohoto data.
(17)
Omezení přístupu na trh práce představuje odchylku od základní zásady Smlouvy o fungování Evropské unie, kterou je volný pohyb pracovníků. V souladu s ustálenou judikaturou Soudního dvora by tato opatření měla být vykládána a uplatňována restriktivně.
(18)
S ohledem na stávající specifickou situaci na trhu práce ve Španělsku a s přihlédnutím k přesunům a jiným možným vedlejším účinkům mezi oblastmi a odvětvími, které může selektivní omezení způsobit, je tudíž v současné době vhodné, aby se omezení nadále vztahovala na činnosti v zaměstnaneckém poměru na celém území Španělska a na všechna odvětví. Rozsah odchylky může být nicméně omezen, pokud by Komise zjistila, že se příslušné údaje, které vedly k jejímu přijetí, změnily nebo se ukázalo, že její účinky jsou více omezující, než je jejím účelem, zejména v případě činností v zaměstnaneckém poměru vyžadujících vysokoškolské vzdělání a rovnocennou kvalifikaci.
(19)
Třebaže se nyní v zájmu toho, aby měla omezení povolená tímto rozhodnutím zamýšlený dopad na španělský trh práce, považuje za vhodné, aby tato omezení zůstala v platnosti do konce přechodného období, které končí 31. prosince 2013, může být tento časový rámec zkrácen, pokud Komise zjistí, že se příslušné údaje, jež vedly k přijetí tohoto rozhodnutí, změnily nebo pokud se ukáže, že jeho účinky jsou více omezující, než je jeho účelem.
(20)
Španělsko proto bude Komisi poskytovat čtvrtletní statistické údaje dokládající vývoj na trhu práce v každém odvětví činnosti a povolání. První čtvrtletní zpráva musí být předložena do 31. března 2013.
(21)
Rozhodnutí, kterým se Španělsku povoluje zachovat omezení volného přístupu rumunských státních příslušníků na španělský trh práce, se přijímá za určitých podmínek, aby se zajistilo, že tato omezení budou přísně omezena na to, co je nezbytné k dosažení zamýšleného účelu.
(22)
Proto není vhodné povolit opětovné zavedení omezení, pokud jde o rumunské státní příslušníky a jejich rodinné příslušníky, kteří byli ke dni 22. července 2011, což je datum, kdy Španělsko oznámilo opatření uvedená v prvním bodě odůvodnění, na španělském trhu práce již zaměstnáni nebo kteří byli k uvedenému datu veřejnými službami zaměstnanosti ve Španělsku již evidováni jako uchazeči o zaměstnání.
(23)
Zásady, jimiž se řídí omezení přístupu na trh práce, stanovené v příloze VII části 1 aktu o přistoupení z roku 2005, jako např. doložka o zachování současného stavu a zásada upřednostňování pracovníků z Unie v části 1 odst. 14 uvedené přílohy, by rovněž měly být dodržovány.
(24)
Právo rodinných příslušníků rumunských pracovníků k nástupu do zaměstnání ve Španělsku se musí obdobně řídit přílohou VII částí 1 odst. 8 aktu o přistoupení z roku 2005.
(25)
Omezení práv rumunských státních příslušníků a jejich rodinných příslušníků k přístupu na španělský trh práce, která jsou povolena tímto rozhodnutím, jsou přísně omezena na oblast působnosti tohoto rozhodnutí a nemohou se nijak dotknout žádných dalších práv, která mají rumunští státní příslušníci a jejich rodinní příslušníci podle práva Unie.
(26)
Pro účely monitorování by měla být stanovena povinnost poskytnout Komisi podrobné informace o opatřeních, která Španělsko přijalo na základě tohoto rozhodnutí,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Španělsku se povoluje za podmínek uvedených v článcích 2 až 4 tohoto rozhodnutí pozastavit uplatňování článků 1 až 6 nařízení (EU) č. 492/2011, pokud jde o rumunské státní příslušníky, do 31. prosince 2013.
Článek 2
Aniž jsou dotčena opatření, která Španělsko zavedlo dne 22. července 2011 podle přílohy VII části 1 odst. 7 třetího pododstavce aktu o přistoupení z roku 2005, nejsou tímto rozhodnutím dotčeni rumunští státní příslušníci a jejich rodinní příslušníci,
kteří byli ke dni 12. srpna 2011 ve Španělsku zaměstnáni nebo
kteří byli ke dni 12. srpna 2011 evidováni veřejnými službami zaměstnanosti ve Španělsku jako uchazeči o zaměstnání.
Článek 3
Uplatňování tohoto rozhodnutí podléhá obdobně ustanovením o přechodných opatřeních podle přílohy VII části 1 aktu o přistoupení z roku 2005.
Článek 4
Španělsko přijme veškerá opatření nezbytná k tomu, aby nadále pečlivě monitorovalo vývoj na trhu práce. Poskytuje Komisi čtvrtletní statistické údaje dokládající vývoj na trhu práce v každém odvětví činnosti a povolání. První čtvrtletní zpráva musí být předložena před 31. březnem 2013.
Příslušné údaje, které Španělsko poskytlo v souvislosti se svou žádostí o rozhodnutí Komise a na jejichž základě se toto rozhodnutí přijímá, musí Španělsko v případě jakékoli významné změny na trhu práce Komisi a členským státům neprodleně předložit v aktualizované podobě.
Článek 5
Toto rozhodnutí může být pozměněno nebo zrušeno, zejména pokud by se příslušné údaje uvedené v článku 4, jež vedly k jeho přijetí, změnily nebo pokud by se ukázalo, že jeho účinky jsou více omezující, než je jeho účelem.
Článek 6
Španělsko poskytne Komisi podrobné informace o opatřeních, která přijalo na základě tohoto rozhodnutí, do dvou měsíců od jeho obdržení.
Článek 7
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 20. prosince 2012.
DECYZJA KOMISJI
z dnia 20 grudnia 2012 r.
w sprawie upoważnienia Hiszpanii do przedłużenia tymczasowego zawieszenia stosowania art. 1-6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii w odniesieniu do pracowników rumuńskich
(2012/831/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
Uwzględniając Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Bułgarii i Rumunii oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (1), w szczególności jego art. 23 oraz załącznik VII część 1 („Swobodny przepływ osób”) pkt 7 akapit drugi,
uwzględniając wniosek złożony przez Hiszpanię w dniu 13 grudnia 2012 r.,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Od dnia 1 stycznia 2009 r. Hiszpania w pełni stosowała art. 1-6 rozporządzenia (EWG) nr 1612/68 z dnia 15 października 1968 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty (2) wobec obywateli rumuńskich, po czym w dniu 22 lipca 2011 r., powołując się na poważne zakłócenia na hiszpańskim rynku pracy, powiadomiła Komisję, na podstawie załącznika VII część 1 pkt 7 akapit trzeci Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Bułgarii i Rumunii oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (zwanego dalej „Aktem przystąpienia z 2005 r.”), że postanowiła tegoż dnia ponownie wprowadzić ograniczenia w dostępie do rynku pracy dla pracowników rumuńskich. Rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 zostało ujednolicone i zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii (3), które weszło w życie w dniu 16 czerwca 2011 r.
(2)
W odpowiedzi na wniosek złożony w Komisji przez Hiszpanię w dniu 28 lipca 2011 r. na podstawie załącznika VII część 1 pkt 7 akapit drugi Aktu przystąpienia z 2005 r. o stwierdzenie całkowitego zawieszenia artykułów 1-6 rozporządzenia (UE) nr 492/2011 w odniesieniu do pracowników rumuńskich w całej Hiszpanii i we wszystkich sektorach, Komisja upoważniła Hiszpanię decyzją 2011/503/UE (4) do ograniczenia swobodnego dostępu pracowników rumuńskich do hiszpańskiego rynku pracy do dnia 31 grudnia 2012 r., z zastrzeżeniem spełnienia pewnych warunków. Decyzja ta weszła w życie z dniem 12 sierpnia 2011 r.
(3)
Hiszpania zwróciła się do Komisji pismem z dnia 13 grudnia 2012 r. o przedłużenie zawieszenia art. 1-6 rozporządzenia (UE) nr 492/2011 w odniesieniu do pracowników rumuńskich do dnia 31 grudnia 2013 r.
(4)
Hiszpania uzasadnia swój wniosek faktem, że dwa powody, które były podstawą decyzji 2011/503/UE, nie zmieniły się: poważne zakłócenia na hiszpańskim rynku pracy, które wywierają wpływ na wszystkie regiony i sektory, a także sytuacja na rynku pracy obywateli rumuńskich zamieszkałych w Hiszpanii oraz ryzyko, że nieograniczony napływ pracowników rumuńskich mógłby zwiększyć presję na hiszpańskim rynku pracy.
(5)
Hiszpania przedstawia dane statystyczne wskazujące na to, że sytuacja gospodarcza i na rynku pracy uległa dalszemu pogorszeniu od połowy 2011 r., prowadząc do rekordowego poziomu bezrobocia i bezrobocia osób młodych oraz na to, że prognozy gospodarcze wskazują na spadek PKB w 2012 r. i 2013 r. i dalszy wzrost bezrobocia. Hiszpania twierdzi ponadto, że zakłócenia na hiszpańskim rynku pracy, które stanowią poważne zagrożenie dla poziomu zatrudnienia, są natury ogólnej i nie ograniczają się do poszczególnych regionów czy sektorów.
(6)
Hiszpania przedstawia dalsze dane statystyczne wskazujące, że liczba obywateli rumuńskich zamieszkałych w Hiszpanii nadal wzrasta (pomimo ograniczeń w swobodnym dostępie do rynku pracy dla pracowników rumuńskich) oraz że ich liczba we wrześniu 2012 r. wyniosła 913 405; że odsetek obywateli rumuńskich płacących składki w ramach systemu zabezpieczenia społecznego maleje; że liczba obywateli rumuńskich zarejestrowanych jako bezrobotni i osób otrzymujących świadczenia dla bezrobotnych jest stosunkowo wysoka, choć coraz niższa, a ich stopa bezrobocia jest wyższa od średniej. Hiszpania stwierdza, że obecna sytuacja na rynku pracy uniemożliwia jej przyjęcie napływu nowych pracowników rumuńskich.
(7)
Zgodnie z załącznikiem VII część 1 pkt 7 akapit drugi Aktu przystąpienia z 2005 r. państwo członkowskie może wystąpić do Komisji o stwierdzenie w ciągu dwóch tygodni całkowitego lub częściowego zawieszenia art. 1-6 rozporządzenia (UE) nr 492/2011 w danym regionie lub zawodzie.
(8)
Przeprowadzona w 2011 r. analiza dostępnych danych gospodarczych, które były podstawą decyzji 2011/503/UE, wykazała, że Hiszpania w istocie stała w obliczu poważnych zakłóceń na rynku pracy, których objawami były zdecydowanie najwyższa stopa bezrobocia w UE (według comiesięcznych danych Eurostatu na temat bezrobocia - 21,0 %, w zestawieniu ze średnią dla UE wynoszącą 9,4 % oraz 9,9 % w strefie euro w czerwcu 2011 r.), szczególnie dotkliwe bezrobocie osób młodych (45,7 % w czerwcu 2011 r.) oraz powolne ożywienie gospodarcze (dane Eurostatu wskazują, że wzrost PKB w pierwszym kwartale 2011 r. w porównaniu z poprzednim kwartałem wyniósł zaledwie 0,3 %, podczas gdy w UE i w strefie euro wynosił 0,8 %), dodatkowo utrudniane przez międzynarodowe zawirowania finansowe, które powodują, że od Hiszpanii żąda się kolejnych cięć budżetowych na rzecz konsolidacji fiskalnej, co może mieć dalszy krótkoterminowy niekorzystny wpływ na jej zdolność osiągnięcia wzrostu gospodarczego. Skutki spadku zatrudnienia miały charakter ogólny i dotknęły wszystkie regiony i wszystkie sektory produkcji. Dane z badań aktywności ekonomicznej ludności za okres między 2008 a 2010 r. również wykazały ogólny spadek poziomu zatrudnienia wynoszący 9 %, w sektorze budowlanym nawet 33 %, dotykający wszystkie regiony i wynoszący od 6 % w Kraju Basków do 13 % w Walenckiej Wspólnocie Autonomicznej.
(9)
W związku z powyższym Komisja uznała, że Hiszpania przedstawiła dowody na to, że w państwie tym występują zakłócenia natury ogólnej na rynku pracy, które poważnie wpływają na poziom zatrudnienia we wszystkich regionach i wszystkich sektorach i które mogą się utrzymywać w najbliższej przyszłości.
(10)
Ponadto w wyniku analizy w 2011 r. Komisja ustaliła, że obywatele rumuńscy mieszkający w Hiszpanii byli w wysokim stopniu dotknięci bezrobociem, którego stopa wynosiła ponad 30 % (źródło: przeprowadzone przez Eurostat badanie aktywności ekonomicznej ludności, pierwszy kwartał 2011 r.). Napływ obywateli rumuńskich przybywających do Hiszpanii, pomimo pewnego spadku spowodowanego recesją gospodarczą, utrzymywał się na wysokim poziomie, mimo że popyt na pracę w Hiszpanii był niski. Liczba obywateli rumuńskich, mających zwykłe miejsce pobytu w Hiszpanii, wzrosła z 388 000 w dniu 1 stycznia 2006 r. do 823 000 w dniu 1 stycznia 2010 r. (źródło: dane statystyczne Eurostatu na temat migracji).
(11)
Analiza dostępnych obecnie danych gospodarczych wskazuje, że zakłócenia rynku pracy w Hiszpanii są w dalszym ciągu poważne. Spowolnienie gospodarcze nadal wywiera większy wpływ na zatrudnienie w Hiszpanii niż w pozostałych państwach członkowskich, a z danych wynika, że tendencja stała się jeszcze bardziej widoczna w 2011 r. i w pierwszym kwartale 2012 r. W październiku 2012 r. stopa bezrobocia wynosiła około 26,2 %, w porównaniu z 21,3 % w czerwcu 2011 r., podczas gdy średnia w UE w październiku 2012 r. wynosiła 10,7 % (i 9,5 % w czerwcu 2011 r.). Ponadto stopa bezrobocia osób młodych jest dramatycznie wysoka - 55,9 % w październiku 2012 r. w porównaniu z unijną średnią wynoszącą 23,4 % (źródło: comiesięczne dane Eurostatu na temat bezrobocia).
(12)
Trudna sytuacja gospodarcza i wynikające z tego zakłócenia na rynku pracy prawdopodobnie utrzymają się. Według prognoz gospodarczych Komisji Europejskiej w 2012 i 2013 r. przewiduje się spadek PKB Hiszpanii (- 1,4 % w obu latach), a następnie nieznaczny wzrost w 2014 r. (+ 0,8 %), natomiast stopa bezrobocia ma w dalszym ciągu rosnąć i w 2013 r. osiągnąć poziom 26,6 % (a następnie spaść do 26,1 % w 2014 r.). Spadek zatrudnienia nadal oddziaływał na wszystkie sektory gospodarki. Między drugim kwartałem 2011 r. i trzecim kwartałem 2012 r. pracę w Hiszpanii straciło ok. 980 000 osób (lub - 5,4 %) (źródło: przeprowadzone przez Eurostat badanie aktywności ekonomicznej ludności). Największy spadek odnotowano w sektorze budownictwa (- 293 000 lub - 20,5 %), ale spadło również zatrudnienie w rolnictwie, przemyśle wytwórczym i sektorze usługowym. Ponadto wysokim poziomem bezrobocia dotknięte są wszystkie regiony (od 12,0 % w Kraju Basków do 30,4 % w Andaluzji w 2011 r., źródło: przeprowadzone przez Eurostat badanie aktywności ekonomicznej ludności), zakłócenia na rynku pracy nie są więc ograniczone do konkretnego regionu.
(13)
W związku z powyższym Komisja uznaje, że Hiszpania przedstawiła dowody na to, że w państwie tym w dalszym ciągu występują zakłócenia natury ogólnej na rynku pracy, które poważnie wpływają na poziom zatrudnienia we wszystkich regionach i wszystkich sektorach i które zapewne będą się utrzymywać w najbliższej przyszłości.
(14)
Ponadto przeprowadzona przez Komisję analiza wykazała, że odkąd Hiszpania przywróciła ograniczenia dostępu do rynku pracy dla pracowników rumuńskich, liczba obywateli rumuńskich w Hiszpanii co prawda nadal rośnie, jednak w wolniejszym tempie niż wcześniej: zgodnie z hiszpańskimi statystykami z zakresu migracji liczba ta wzrosła o 11 970 (lub +1,3 %) między dniem 30 września 2011 r. (901 435) a dniem 30 września 2012 r. (913 405) w porównaniu ze wzrostem o 83 975 (lub +10,3 %) w okresie od dnia 30 września 2010 r. (817 460) do dnia 30 września 2011 r. (901 435). Obywatele rumuńscy w Hiszpanii nadal są dotknięci bardzo wysokim bezrobociem: 36,4 % w trzecim kwartale 2012 r. (źródło: dane z przeprowadzonego przez Eurostat badania aktywności ekonomicznej ludności).
(15)
Istnieje zatem prawdopodobieństwo, że pełne stosowanie przepisów UE w zakresie swobodnego przepływu pracowników będzie nadal czynnikiem wywierającym rosnącą presję na hiszpańskim rynku pracy, ponieważ pozwalają one na nieograniczony napływ pracowników rumuńskich.
(16)
W celu unormowania sytuacji na hiszpańskim rynku pracy należy zatem upoważnić Hiszpanię do tymczasowego ograniczenia swobodnego dostępu pracowników rumuńskich do rynku pracy. Ponieważ ustalenia przejściowe zawarte w Akcie przystąpienia z 2005 r., które pozwalają na ograniczenie dostępu do rynku pracy obywateli rumuńskich, obejmujące klauzulę ochronną, są ograniczone w czasie do dnia 31 grudnia 2013 r., zezwolenie nie może wykraczać poza ten termin.
(17)
Ograniczenia w dostępie do rynku pracy stanowią odstępstwo od podstawowej zasady Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a mianowicie zasady swobodnego przepływu pracowników. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości środki takie należy interpretować i stosować wąsko.
(18)
W chwili obecnej należy utrzymać obowiązywanie ograniczeń w odniesieniu do zatrudnienia na całym terytorium Hiszpanii i we wszystkich sektorach ze względu na obecną specyficzną sytuację na hiszpańskim rynku pracy oraz możliwe przemieszczenia i inne potencjalne skutki uboczne w innych regionach i sektorach spowodowane przez selektywne ograniczenia. Zakres odstępstwa może jednak zostać ograniczony, jeżeli Komisja stwierdzi, że odpowiednie szczegółowe dane, które stanowiły podstawę jego wprowadzenia, uległy zmianie lub że skutki odstępstwa okazują się bardziej restrykcyjne niż tego wymaga jego cel, zwłaszcza w odniesieniu do zatrudnienia wymagającego dyplomu szkoły wyższej lub równoważnych kwalifikacji.
(19)
Podobnie, nawet jeżeli obecnie uznaje się, że ograniczenia dopuszczone niniejszą decyzją powinny obowiązywać do końca okresu przejściowego, który upływa w dniu 31 grudnia 2013 r., by mogły wywrzeć przewidywany wpływ na hiszpański rynek pracy, okres ten może zostać skrócony, jeśli Komisja ustali, że odpowiednie szczegółowe dane, które stanowiły podstawę przyjęcia niniejszej decyzji, uległy zmianie lub że skutki decyzji okazują się bardziej restrykcyjne niż tego wymaga jej cel.
(20)
W związku z powyższym Hiszpania będzie zobowiązana do przedkładania Komisji co kwartał takich danych statystycznych, jakie będą wymagane do określenia zmian zachodzących na rynku pracy w podziale na sektory działalności i zawody. Pierwsze sprawozdanie kwartalne ma zostać przedstawione przed dniem 31 marca 2013 r.
(21)
Decyzję o upoważnieniu Hiszpanii do kontynuowania ograniczeń w swobodnym dostępie obywateli rumuńskich do hiszpańskiego rynku pracy podejmuje się ponadto pod pewnymi warunkami, aby zapewnić ścisłe zawężenie tych ograniczeń do tego, co jest konieczne do osiągnięcia przewidywanego celu.
(22)
Nie należy zatem upoważniać do ponownego wprowadzenia ograniczeń w odniesieniu do obywateli rumuńskich i członków ich rodzin, którzy są już zatrudnieni na hiszpańskim rynku pracy, oraz w odniesieniu do tych obywateli rumuńskich i członków ich rodzin, którzy zostali zarejestrowani przez publiczne służby zatrudnienia w Hiszpanii jako bezrobotni przed dniem 22 lipca 2011 r., to jest dniem zgłoszenia przez Hiszpanię środków, o których mowa w motywie 1.
(23)
Należy również przestrzegać zasad regulujących ograniczenia w dostępie do rynku pracy określonych w załączniku VII część 1 Aktu przystąpienia z 2005 r., takich jak klauzula zawieszająca i zasada preferencji unijnej, o których mowa w tymże załączniku, część 1 pkt 14.
(24)
Prawo członków rodzin pracowników rumuńskich do podejmowania zatrudnienia w Hiszpanii powinno być regulowane z uwzględnieniem niezbędnych zmian przez załącznik VII część 1 pkt 8 Aktu przystąpienia z 2005 r.
(25)
Dopuszczone niniejszą decyzją ograniczenia praw dostępu obywateli rumuńskich i członków ich rodzin do hiszpańskiego rynku pracy są ściśle zawężone do zakresu niniejszej decyzji i nie mogą w żaden sposób wpływać na jakiekolwiek inne prawa, z których obywatele rumuńscy i członkowie ich rodzin korzystają na mocy prawa Unii.
(26)
Do celów kontroli należy wprowadzić obowiązek przedstawiania Komisji szczegółowych danych na temat środków, które Hiszpania podejmuje na podstawie niniejszej decyzji,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym upoważnia się Hiszpanię na warunkach określonych w art. 2-4 niniejszej decyzji do zawieszenia stosowania art. 1-6 rozporządzenia (UE) nr 492/2011 w odniesieniu do obywateli rumuńskich do dnia 31 grudnia 2013 r.
Artykuł 2
Bez uszczerbku dla środków wprowadzonych przez Hiszpanię w dniu 22 lipca 2011 r. na mocy załącznika VII część 1 pkt 7 akapit trzeci Aktu przystąpienia z 2005 r., niniejsza decyzja nie ma wpływu na obywateli rumuńskich i członków ich rodzin:
którzy byli zatrudnieni w Hiszpanii w dniu 12 sierpnia 2011 r., lub
którzy byli zarejestrowani jako bezrobotni przez publiczne służby zatrudnienia w Hiszpanii w dniu 12 sierpnia 2011 r.
Artykuł 3
Stosowanie niniejszej decyzji podlega, z uwzględnieniem niezbędnych zmian, warunkom dotyczącym postanowień przejściowych, określonym w załączniku VII część 1 Aktu przystąpienia z 2005 r.
Artykuł 4
Hiszpania wprowadza wszelkie niezbędne środki w celu dalszej dokładnej kontroli rozwoju wydarzeń na rynku pracy. Hiszpania przedkłada Komisji co kwartał dane statystyczne dokumentujące zmiany zachodzące na rynku pracy w podziale na sektory działalności i zawody. Pierwsze sprawozdanie kwartalne zostanie przedstawione przed dniem 31 marca 2013 r.
W przypadku jakiejkolwiek istotnej zmiany na rynku pracy Hiszpania niezwłocznie przedkłada Komisji i państwom członkowskim aktualizację odpowiednich szczegółowych danych, które dostarczyła w związku ze swym wnioskiem o wydanie decyzji Komisji oraz na podstawie których niniejsza decyzja zostaje podjęta.
Artykuł 5
Niniejsza decyzja może zostać zmieniona lub uchylona, w szczególności jeśli odpowiednie szczegółowe dane, o których mowa w art. 4 i które stanowiły podstawę jej przyjęcia, uległy zmianie lub jeżeli jej skutki okazują się bardziej restrykcyjne, niż tego wymaga jej cel.
Artykuł 6
Hiszpania przedstawia Komisji szczegółowe dane na temat środków, które wprowadziła na podstawie niniejszej decyzji, w ciągu dwóch miesięcy od jej otrzymania.
Artykuł 7
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 20 grudnia 2012 r.