NAŘÍZENÍ RADY (EU) č. 1053/2013
ze dne 7. října 2013
o vytvoření hodnotícího a monitorovacího mechanismu k ověření uplatňování schengenského acquis a o zrušení rozhodnutí výkonného výboru ze dne 16. září 1998, kterým se zřizuje Stálý výbor pro hodnocení a provádění Schengenu
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 70 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na stanovisko Evropského parlamentu (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Schengenský prostor bez kontrol na vnitřních hranicích závisí na tom, jak účinně a účelně členské státy uplatňují doprovodná opatření v oblasti vnějších hranic, vízové politiky Schengenského informačního systému, ochrany údajů, policejní spolupráce, justiční spolupráce v trestních věcech a protidrogových politik.
(2)
Rozhodnutím výkonného výboru ze dne 16. září 1998 (2) (SCH/Com-ex (98) 26 def) (dále jen „rozhodnutí z 16. září 1998“) byl zřízen Stálý výbor pro hodnocení a provádění Schengenu. Stálý výbor obdržel mandát za prvé zjistit, zda jsou splněny všechny podmínky nezbytné k odstranění kontrol na vnitřních hranicích s kandidátskými zeměmi, a za druhé zajistit, aby bylo schengenské acquis řádně uplatňováno státy, které je již plně provádějí.
(3)
Zvláštní hodnotící a monitorovací mechanismus k ověření uplatňování schengenského acquis je nezbytný vzhledem k nutnosti zajistit vysoký jednotný standard při jeho uplatňování v praxi a k zachování vysoké úrovně vzájemné důvěry mezi těmi členskými státy, které tvoří součást prostoru bez kontrol na vnitřních hranicích. Tento mechanismus by měl být založen na úzké spolupráci mezi Komisí a těmito členskými státy.
(4)
Haagský program (3) vyzývá Komisi, aby ihned po dokončení odstraňování kontrol na vnitřních hranicích předložila návrh na doplnění stávajících schengenských postupů pro vyhodnocování kontrolním mechanismem, který zajistí plnou účast odborníků členských států, včetně neohlášených inspekcí.
(5)
Podle Stockholmského programu (4) zůstane význam hodnocení schengenského prostoru i nadále zásadní, a mělo by být proto zlepšeno posílením úlohy Evropské agentury pro řízení operativní spolupráce na vnějších hranicích členských států Evropské unie (Frontex), zřízené nařízením Rady (ES) č. 2007/2004 (5), v této oblasti.
(6)
Hodnotící mechanismus stanovený rozhodnutím z 16. září 1998 by tedy měl být revidován a uvedené rozhodnutí by mělo být zrušeno.
(7)
Zkušenosti získané během předchozích hodnocení ukazují, že je třeba zachovat soudržný hodnotící mechanismus zahrnující všechny oblasti schengenského acquis kromě těch, pro které již existuje podle práva Unie zvláštní hodnotící mechanismus.
(8)
V souladu s článkem 70 Smlouvy o fungování EU by měly členské státy ve spolupráci s Komisí vést objektivní a nestranné hodnocení provádění politik Unie v prostoru svobody, bezpečnosti a práva. Z důvodu účinnosti by řádný hodnotící proces měl zahrnovat řádná následná opatření a monitorování hodnotících zpráv, což by měla zajišťovat Komise.
(9)
S cílem zvýšit účinnost hodnotícího mechanismu by kromě toho měly být zajištěny jednotné podmínky pro provádění tohoto nařízení. Za tím účelem by některé prováděcí pravomoci měly být svěřeny Komisi a jiné Radě.
(10)
Pravomoci připravovat a plánovat hodnocení a pravomoc přijímat hodnotící zprávy by měly být svěřeny Komisi. Řada těchto pravomocí by měla být vykonávána v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 ze dne 16. února 2011, kterým se stanoví pravidla a obecné zásady způsobu, jakým členské státy kontrolují Komisi při výkonu prováděcích pravomocí (6). Podle čl. 2 odst. 2 písm. b) bodu iii) uvedeného nařízení se má pro přijímání takových aktů použít přezkumný postup.
(11)
V zájmu posílení vzájemné důvěry mezi členskými státy, zajištění jejich lepší koordinace na úrovni Unie a zvýšení vzájemného tlaku by prováděcí pravomoc přijímat doporučení pro nápravná opatření zaměřená na řešení jakýchkoli nedostatků zjištěných v hodnotících zprávách měla být svěřena Radě. Tato prováděcí pravomoc odráží zvláštní pravomoci svěřené Radě článkem 70 Smlouvy o fungování EU v oblasti vzájemného hodnocení provádění politik Unie v prostoru svobody, bezpečnosti a práva. Přiměřeným způsobem odráží účel hodnotícího mechanismu založeného na tomto lex specialis, jímž je v této zvláštní oblasti plnění doplňující funkce monitorování účinnosti praktického provádění politik Unie prostřednictvím vzájemného hodnocení, a to souběžně s obecnou pravomocí Komise dohlížet na uplatňování práva Unie pod kontrolou Soudního dvora Evropské unie prostřednictvím řízení pro nesplnění povinnosti. Tato prováděcí pravomoc svěřená Radě navíc přispívá k naplnění přání Evropské rady, vyjádřeného v jejích závěrech ze dne 23. a 24. června 2011, aby se dále posílila spolupráce v schengenském prostoru prostřednictvím zvyšování vzájemné důvěry mezi členskými státy a aby členské státy nesly rovným dílem odpovědnost za zabezpečení účinného uplatňování všech schengenských pravidel v souladu s dohodnutými společnými standardy a se základními zásadami a normami. V souladu se závěry Rady ze dne 8. března 2012 tato prováděcí pravomoc rovněž přispívá ke zlepšení správy schengenského prostoru prostřednictvím politických diskusí na ministerské úrovni o řádném fungování schengenského prostoru, včetně diskusí v situacích, kdy hodnotící zprávy poukázaly na vážné nedostatky. Tyto diskuse probíhající ve smíšeném výboru, který tvoří členské státy Unie a státy přidružené k Schengenu, by měly pomáhat Radě, aby v rámci svých pravomocí přijímala rozhodnutí s cílem zajistit efektivní fungování schengenského prostoru. Svěření takové prováděcí pravomoci Radě navíc přiměřeným způsobem zohledňuje případnou politicky citlivou povahu doporučení, neboť se často dotýká vnitrostátních výkonných a donucovacích pravomocí.
(12)
Hodnotící mechanismus by měl stanovit transparentní, účinná a jasná pravidla, pokud jde o metodu uplatňovanou pro hodnocení, využívání vysoce kvalifikovaných odborníků pro návštěvy na místě a následná opatření navazující na zjištění vyplývající z těchto hodnocení. Tato metoda by měla zejména upravovat neohlášené návštěvy na místě, jež by doplňovaly ohlášené návštěvy na místě, především pokud jde o hraniční kontroly a víza.
(13)
Hodnotící a monitorovací mechanismus by měl pokrývat všechny aspekty schengenského acquis. Pokud jde o otázku hranic, měl by tento mechanismus pokrývat jak účinnost ochrany vnějších hranic, tak neprovádění kontrol na vnitřních hranicích.
(14)
Během hodnocení a monitorování by měla být věnována pozornost zejména dodržování základních práv při uplatňování schengenského acquis.
(15)
Hodnocení by mělo zaručit, že členské státy používají schengenská pravidla účinně a v souladu se základními zásadami a normami. Hodnotící mechanismus by se proto měl vztahovat na všechny relevantní legislativní a provozní činnosti, jež přispívají k fungování prostoru bez kontrol na vnitřních hranicích.
(16)
V zájmu posílení účinnosti a spolehlivosti hodnotícího mechanismu by ve všech hodnoceních mělo být zohledněno řádné fungování orgánů, které uplatňují příslušné části schengenského acquis. To zvýší schopnost hodnotícího mechanismu zaručit účinné uplatňování schengenských pravidel členskými státy v souladu se základními zásadami a normami, jak požadovala Evropská rada ve svých závěrech ze dne 23. a 24. června 2011 Bude to zároveň v souladu s požadavkem Evropské rady, vysloveným v jejích závěrech ze dne 1. a 2. března 2012, aby hodnotící mechanismus řešil požadované fungování orgánů zapojených do uplatňování schengenského acquis.
(17)
Frontex by měl podporovat provádění hodnotícího mechanismu, a to přednostně v oblasti hodnocení rizik, jež se týká vnějších hranic. Mělo by být rovněž možné, aby hodnotící mechanismus příležitostně využíval odborné znalosti Frontexu pro návštěvy na místě na vnějších hranicích.
(18)
Jiné instituce a subjekty Unie, jako je Evropský policejní úřad (Europol), zřízený rozhodnutím rady 2009/371/SVV (7), a Eurojust, zřízený rozhodnutím Rady 2002/187/SVV (8), by měly případně podporovat provádění hodnotícího mechanismu v oblastech, na které se vztahuje jejich mandát. Mělo by být rovněž možné, aby hodnotící mechanismus tam, kde je to relevantní, využíval odborných znalostí institucí nebo jiných subjektů Unie, pokud poskytují pomoc při uskutečňování návštěv na místě týkajících se oblastí schengenského acquis, jež spadají do jejich působnosti. To by se například mělo týkat evropského inspektora ochrany údajů, pokud jde o hodnocení týkající se ochrany údajů, do nichž mohou být zapojeny rovněž vnitrostátní úřady pro ochranu údajů.
(19)
Členské státy a Komise by měly zajistit, aby odborníci, kteří byli vysláni na návštěvy na místě, měli nezbytné odborné zkušenosti a absolvovali za tímto účelem zvláštní odbornou přípravu, mimo jiné v oblasti dodržování základních práv. Odpovídající odbornou přípravu by měly poskytovat příslušné instituce a jiné subjekty Unie, například Frontex, a ve prospěch členských států by měly být uvolněny finanční prostředky na iniciativy zaměřené na zvláštní odbornou přípravu v oblasti hodnocení schengenského acquis ze stávajících finančních nástrojů Unie a z dalšího rozvoje těchto nástrojů.
(20)
Vzhledem ke zvláštní úloze svěřené Evropskému parlamentu a vnitrostátním parlamentům v poslední větě článku 70 Smlouvy o fungování EU a k důrazu kladenému na úlohu vnitrostátních parlamentů v čl. 12 písm. c) Smlouvy o Evropské unii je nezbytné zajistit, aby Rada a Komise plně informovaly Evropský parlament a vnitrostátní parlamenty o obsahu a výsledcích hodnocení. Pokud by navíc Komise předložila návrh na změnu tohoto nařízení, Rada by v souladu s čl. 19 odst. 7 písm. h) svého jednacího řádu konzultovala Evropský parlament, aby před přijetím konečného znění v co největší možné míře zohlednila jeho stanovisko.
(21)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu č. 22 o postavení Dánska, připojeného ke Smlouvě o EU a Smlouvě o fungování EU, se Dánsko neúčastní přijímání tohoto nařízení a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné. Vzhledem k tomu, že toto nařízení navazuje na schengenské acquis, rozhodne se Dánsko v souladu s článkem 4 uvedeného protokolu do šesti měsíců od přijetí tohoto nařízení Radou, zda je provede ve svém vnitrostátním právu.
(22)
Spojené království se účastní tohoto nařízení v souladu s čl. 5 odst. 1 Protokolu č. 19 o schengenském acquis začleněném do rámce Evropské unie, připojeného ke Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, a v souladu s čl. 8 odst. 2 rozhodnutí Rady 2000/365/ES ze dne 29. května 2000 o žádosti Spojeného království Velké Británie a Severního Irska, aby se na ně vztahovala některá ustanovení schengenského acquis (9).
(23)
Irsko se účastní tohoto nařízení v souladu s čl. 5 odst. 1 Protokolu č. 19 o schengenském acquis začleněném do rámce Evropské unie, připojeného ke Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, a v souladu s čl. 6 odst. 2 rozhodnutí Rady 2002/192/ES ze dne 28. února 2002 o žádosti Irska, aby se na ně vztahovala některá ustanovení schengenského acquis (10).
(24)
Pokud jde o Island a Norsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu Dohody uzavřené mezi Radou Evropské unie a Islandskou republikou a Norským královstvím o přidružení těchto dvou států k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (11), která spadají do oblasti uvedené v článku 1 rozhodnutí Rady 1999/437/ES (12) o některých opatřeních pro uplatňování uvedené dohody.
(25)
Pokud jde o Švýcarsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu Dohody mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím a Švýcarskou konfederací o přidružení Švýcarské konfederace k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (13), která spadají do oblasti uvedené v článku 1 rozhodnutí 1999/437/ES ve spojení s článkem 3 rozhodnutí Rady 2008/146/ES (14).
(26)
Pokud jde o Lichtenštejnsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu protokolu mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím, Švýcarskou konfederací a Lichtenštejnským knížectvím o přistoupení Lichtenštejnského knížectví k dohodě mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím a Švýcarskou konfederací o přidružení Švýcarské konfederace k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (15), která spadají do oblasti uvedené v článku 1 rozhodnutí 1999/437/ES ve spojení s článkem 3 rozhodnutí Rady 2011/350/EU (16).
(27)
Vzhledem k tomu, že podle rozhodnutí z 16. září 1998 začalo hodnocení Kypru již před vstupem tohoto nařízení v platnost, nepoužije se toto nařízení na Kypr do 1. ledna 2016.
(28)
Vzhledem ke skutečnosti, že ověřování v souladu s platnými schengenskými hodnotícími postupy týkajícími se Bulharska a Rumunska již bylo dokončeno podle čl. 4 odst. 2 aktu o přistoupení z roku 2005, ověření uvedené v čl. 1 odst. 1 písm. b) tohoto nařízení se pro tyto členské státy neprovede.
(29)
Odborníci z Kypru, Bulharska, Rumunska a Chorvatska by se měli nicméně účastnit hodnocení všech částí schengenského acquis,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Účel a oblast působnosti
1. Tímto nařízením se vytváří hodnotící a monitorovací mechanismus, který slouží následujícím účelům:
a)
k ověření uplatňování schengenského acquis v členských státech, ve kterých se použije v plném rozsahu, a v členských státech, ve kterých se v souladu s příslušnými protokoly připojenými ke Smlouvě o EU a Smlouvě o fungování EU schengenské acquis použije zčásti;
b)
k ověření, zda byly splněny nezbytné podmínky pro uplatňování všech příslušných částí schengenského acquis v těch členských státech, pro něž nebylo přijato rozhodnutí Rady uvádějící, že se ustanovení schengenského acquis použijí v plném rozsahu nebo zčásti, s výjimkou těch členských států, jejichž hodnocení již byla ukončena v době vstupu tohoto nařízení v platnost.
2. Ověřením uvedeným v odst. 1 písm. b) tohoto článku není dotčen čl. 23 druhý pododstavec, pokud jde o členské státy, ve kterých již byly hodnotící postupy zahájeny k 26. listopadu 2013.
3. Odborníci z členských států, ve kterých se schengenské acquis podle příslušného aktu o přistoupení ještě plně nepoužije, se nicméně účastní hodnocení všech částí schengenského acquis.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se „schengenským acquis“ rozumějí ustanovení začleněná do rámce Unie protokolem č. 19, připojeným ke Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, a akty na ně navazující nebo s nimi jinak související.
Článek 3
Povinnosti
1. Členské státy a Komise společně odpovídají za provádění hodnotícího a monitorovacího mechanismu podle tohoto nařízení, s podporou institucí a jiných subjektů Unie zapojených do provádění schengenského acquis.
2. Komise provádí celkovou koordinaci, pokud jde o vypracovávání ročních i víceletých hodnotících programů, sestavování dotazníků a harmonogramu návštěv na místě, uskutečňování návštěv na místě a vypracovávání hodnotících zpráv a doporučení. Rovněž zajišťuje následná opatření a monitorování hodnotících zpráv a doporučení v souladu s článkem 16.
3. Členské státy a Komise plně spolupracují ve všech fázích hodnocení, aby mohly vykonávat úkoly, které jim toto nařízení svěřuje.
Článek 4
Hodnocení
1. Hodnocení mohou zahrnovat všechna hlediska schengenského acquis, včetně účinného a účelného uplatňování doprovodných opatření členskými státy v oblasti vnějších hranic, vízové politiky, Schengenského informačního systému, ochrany údajů, policejní spolupráce, justiční spolupráce v trestních věcech, jakož i neprovádění kontrol na vnitřních hranicích. Ve všech hodnoceních by mělo být zohledněno fungování orgánů, které uplatňují příslušné části schengenského acquis, jak je stanoveno v tomto odstavci.
2. Hodnocení mohou sestávat z dotazníků a návštěv na místě, které mohou být ohlášené či neohlášené. Ohlášeným návštěvám na místě předchází dotazník. Návštěvy na místě a dotazníky mohou být při hodnocení určitého členského státu nebo konkrétní oblasti podle potřeby používány buď samostatně, nebo společně.
3. Dotazníky i návštěvy na místě mohou být doplněny o prezentace hodnoceného členského státu v oblasti, které se hodnocení týká.
Článek 5
Víceletý program hodnocení
1. Komise vytvoří víceletý program hodnocení na období pěti let, je-li to vhodné po konzultaci Frontexu a Europolu, nejpozději šest měsíců před začátkem nového pětiletého období. Tento prováděcí akt se přijme přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2. Komise předá víceletý program hodnocení Evropskému parlamentu a Radě.
2. Každý členský stát je hodnocen během každého pětiletého období, na které se vztahuje víceletý program hodnocení. Víceletý program hodnocení zahrnuje seznam členských států, které budou hodnoceny v každém daném roce. Při stanovování pořadí, ve kterém se mají členské státy hodnotit, se zohlední čas, který uplynul od předchozího hodnocení, a rovnováha mezi různými částmi schengenského acquis, jež mají být předmětem hodnocení.
3. Víceletý program hodnocení lze v případě nutnosti upravit postupem uvedeným v odstavci 1.
4. Víceletý program hodnocení může obsahovat odkaz na tematická hodnocení uvedená v čl. 6 odst. 1 písm. b).
5. První víceletý program hodnocení se vypracuje do 27. května 2014. Bude zahrnovat období od 27. listopadu 2014 do 31. prosince 2019.
Článek 6
Roční program hodnocení
1. Komise stanoví roční program hodnocení do 31. října roku předcházejícího roku, na který se program vztahuje, a zohlední přitom zejména analýzu rizik vypracovanou Frontextem v souladu s článkem 7 a tam, kde je to vhodné, informace poskytnuté Europolem a jinými institucemi a subjekty Unie, zejména v souladu s článkem 8.
Roční program hodnocení zahrnuje návrhy na hodnocení:
a)
uplatňování schengenského acquis nebo jeho částí jedním členským státem, jak je upřesněno ve víceletém programu hodnocení, a
b)
kde je to relevantní, uplatňování konkrétních částí schengenského acquis ve více členských státech (tematická hodnocení).
2. Komise prostřednictvím prováděcích aktů stanoví první část ročního programu hodnocení, včetně předběžného harmonogramu návštěv na místě. Tato část obsahuje seznam členských států, které mají být v souladu s víceletým programem hodnocení hodnoceny v následujícím roce, seznam oblastí, jež mají být předmětem hodnocení, a návštěv na místě. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2. Komise předá roční program hodnocení Evropskému parlamentu a Radě.
3. Komise vypracuje a přijme druhou část ročního programu hodnocení. Tato část obsahuje seznam neohlášených návštěv na místě, jež mají být provedeny v následujícím roce. Tato část je považována za důvěrnou a nesděluje se.
4. Roční program hodnocení lze v případě nutnosti upravit v souladu s odstavci 2 a 3.
5. První roční program hodnocení se vypracuje do 27. května 2014. Bude zahrnovat období od 27. listopadu 2014 do 31. prosince 2014.
Článek 7
Analýza rizik vypracovávaná Frontexem
1. Do 31. srpna každého roku Frontex předloží Komisi a členským státům analýzu rizik v souladu se svým mandátem. V této analýze zohlední mimo jiné nedovolené přistěhovalectví a podstatné změny operativního prostředí na vnějších hranicích a podá doporučení k prioritám hodnocení v následujícím roce. Doporučení odkazují na konkrétní úseky vnějších hranic a konkrétní hraniční přechody, jež mají být hodnoceny v následujícím roce v rámci víceletého programu hodnocení. Komise analýzu rizik neprodleně předá Evropskému parlamentu a Radě.
2. Do 31. srpna každého roku Frontex předloží Komisi samostatnou analýzu rizik, odlišnou od analýzy uvedené v odstavci 1, obsahující doporučení k prioritám hodnocení, jež mají být v následujícím roce provedena formou neohlášených návštěv na místě, bez ohledu na pořadí členských států, které mají být každoročně hodnoceny, stanovené ve víceletém programu hodnocení podle čl. 5 odst. 2. Tato doporučení se mohou týkat jakéhokoliv regionu nebo konkrétní oblasti a obsahují seznam nejméně deseti konkrétních úseků vnějších hranic a nejméně deseti konkrétních hraničních přechodů. Komise může kdykoliv požádat Frontex o předložení analýzy rizik obsahující doporučení k hodnocením, jež mají být provedena formou neohlášených návštěv na místě.
3. Analýzy rizik podle odstavců 1 a 2 předloží Frontex Komisi poprvé do 27. února 2014.
Článek 8
Analýzy rizik vypracovávané jinými institucemi a subjekty Unie než Frontexem
Komise tam, kde to je vhodné, požádá jiné instituce a subjekty Unie než Frontex, které jsou zapojeny do provádění schengenského acquis, aby provedly analýzy rizik, včetně rizik souvisejících s korupcí a organizovanou trestnou činností, pokud by tyto jevy mohly ohrozit uplatňování schengenského acquis členskými státy. Tyto analýzy lze využít pro přípravu ročních programů hodnocení.
Článek 9
Dotazník
1. Komise prostřednictvím prováděcích aktů v úzké spolupráci s členskými státy vytvoří a aktualizuje standardní dotazník. Návrh standardního dotazníku může konzultovat s Frontexem a Europolem. Standardní dotazník se týká se příslušných právních předpisů, dohodnutých doporučení a osvědčených postupů, zejména jak jsou uvedeny v schengenských katalozích, organizačních a technických prostředků dostupných pro provádění schengenského acquis a dostupných statistických údajů pro každou oblast hodnocení. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2.
2. Do 1. července každého roku zašle Komise standardní dotazník těm členským státům, jež mají být hodnoceny v následujícím roce. Členské státy poskytnou Komisi své odpovědi na dotazník do osmi týdnů od jeho doručení. Komise zpřístupní tyto odpovědi ostatním členským státům a informuje o nich Evropský parlament. Na žádost Evropského parlamentu, zejména pokud to vyžaduje závažnost věci, informuje Komise Evropský parlament v jednotlivých případech a v souladu s pravidly, jimiž se řídí vztahy mezi Evropským parlamentem a Komisí, i o obsahu konkrétních odpovědí.
Článek 10
Týmy příslušné pro návštěvy na místě
1. Tým příslušný pro návštěvy na místě (dále jen „místo navštěvující tým“) se skládá z odborníků určených členskými státy a ze zástupců Komise.
2. Komise vyzve členské státy k tomu, aby určily odborníky, kteří se mohou účastnit příslušných návštěv na místě, a uvede oblast jejich odbornosti.
V případě ohlášených návštěv na místě vyzve Komise členské státy, aby určily své odborníky, nejpozději tři měsíce před zahájením plánované návštěvy na místě. Členské státy určí odborníky do dvou týdnů od obdržení této výzvy.
V případě neohlášených návštěv na místě vyzve Komise členské státy, aby určily své odborníky, nejpozději dva týdny před zahájením plánované návštěvy na místě. Členské státy určí odborníky do 72 hodin od obdržení této výzvy.
3. Návštěvy na místě se smějí účastnit nejvýše dva zástupci Komise. Návštěvy na místě se smí účastnit nejvýše osm odborníků z členských států v případě ohlášené návštěvy a šest v případě neohlášené návštěvy.
Pokud počet odborníků určených členskými státy překročí příslušný nejvyšší počet stanovený v prvním pododstavci, Komise po konzultaci s dotčenými členskými státy jmenuje členy týmu s ohledem na vyvážené zeměpisné zastoupení a kompetence odborníků.
4. Odborníci členských států se nesmějí účastnit hodnotících misí, které zahrnují návštěvy na místě v členském státě, kde jsou zaměstnáni.
5. Komise může vyzvat Frontex, Europol nebo jiné instituce nebo subjekty Unie zapojené do provádění schengenského acquis, aby ustanovily zástupce, který se bude účastnit návštěvy na místě týkající se oblasti spadající do jejich oblasti působnosti jako pozorovatel.
6. Hlavními odborníky jsou v případě místo navštěvujícího týmu zástupce Komise a odborník z členského státu, které jmenují společně členové tohoto týmu co nejdříve poté, co byl tým ustanoven. Hlavní odborníci jsou jmenováni včas před vytvořením podrobného programu uvedeného v čl. 13 odst. 2.
Článek 11
Týmy příslušné pro hodnocení na základě dotazníku
1. V případě, že se dotazník používá samostatně, tj. aniž by následovala návštěva na místě podle čl. 4 odst. 2, skládá se tým příslušný pro vyhodnocování odpovědí na dotazník (dále jen „dotazníkový tým“) z odborníků členských států a ze zástupců Komise.
2. Při zasílání dotazníku hodnoceným členským státům vyzve Komise členské státy, aby určily odborníky, kteří se mohou účastnit hodnocení, a uvedly oblast jejich odbornosti. Členské státy určí odborníky do dvou týdnů od obdržení této výzvy. Odborníci jsou určováni v souladu s čl. 10 odst. 3 a 4.
Článek 12
Odborníci
Odborníci, kteří se účastní hodnocení, musí mít náležitou kvalifikaci, včetně dobrých teoretických znalostí a praktických zkušeností v oblastech, které jsou součástí hodnotícího mechanismu, jakož i řádnou znalost hodnotících zásad, postupů a technik hodnocení, a musí být schopni účinně komunikovat ve společném jazyce. Za tímto účelem zajistí členské státy a Komise ve spolupráci s příslušnými institucemi a jinými subjekty Unie, aby se odborníkům dostalo vhodné odborné přípravy, včetně odborné přípravy v oblasti dodržování základních práv.
Článek 13
Provádění návštěv na místě
1. Místo navštěvující týmy provádějí všechny nezbytné přípravné činnosti s cílem zajistit efektivitu, přesnost a konzistentnost návštěv na místě.
2. Podrobný program ohlášených návštěv na místě stanoví Komise v úzké spolupráci s hlavními odborníky a dotčenými členskými státy. Členské státy jsou o tomto programu informovány. Podrobný program neohlášených návštěv na místě stanoví Komise.
Dotčený členský stát je konzultován a informován o harmonogramu a podrobném programu:
a)
nejméně šest týdnů před konáním ohlášené návštěvy na místě;
b)
nejméně 24 hodin před konáním neohlášené návštěvy na místě.
Neohlášené návštěvy na místě na vnitřních hranicích se konají bez předchozího oznámení dotčeným členským státům. Komise v úzké spolupráci se členskými státy stanoví obecné pokyny týkající se praktických záležitostí týkajících se těchto návštěv.
3. Členové místo navštěvujícího týmu musí mít u sebe průkazy, jež je opravňují k provedení návštěvy na místě v souladu s tímto nařízením.
4. Hodnocený členský stát zajistí, aby místo navštěvující tým mohl plnit svůj úkol ověřit činnosti v hodnocených oblastech. Zajistí zejména, aby se místo navštěvující tým mohl přímo obracet na příslušné osoby a měl přístup do všech oblastí, prostor a ke všem dokumentům potřebným k hodnocení.
5. Hodnocený členský stát napomáhá místo navštěvujícímu týmu při plnění jeho úkolů všemi prostředky v rámci svých zákonných pravomocí.
6. V případě ohlášených návštěv na místě poskytne Komise hodnocenému členskému státu předem jména odborníků v místo navštěvujícím týmu. Tento členský stát určí kontaktní místo pro praktické záležitosti týkající se návštěvy na místě.
7. Komise a členské státy odpovídají za učinění nezbytných opatření, pokud jde o dopravu jejich odborníků účastnících se místo navštěvujícího týmu do hodnoceného členského státu a zpět. Náklady na dopravu a ubytování odborníků účastnících se návštěv na místě hradí Komise.
Hodnocené členské státy odpovídají za učinění nezbytných opatření, pokud jde o ubytování a zajišťování dopravy na místě. V případě neohlášených návštěv na místě Komise usnadní ubytování odborníků.
Článek 14
Hodnotící zprávy
1. V návaznosti na každé hodnocení se vypracuje hodnotící zpráva. Hodnotící zpráva se zakládá, podle okolností, na zjištěních učiněných během návštěvy na místě a na dotazníku. V případě návštěv na místě vypracuje hodnotící zprávu místo navštěvující tým během návštěvy.
Odborníci členských států a zástupci Komise nesou celkovou odpovědnost za vypracování návrhu hodnotící zprávy a zajištění jeho integrity a kvality. V případě nesouhlasu usiluje místo navštěvující nebo dotazníkový tým, podle okolností, o dosažení kompromisu.
2. Hodnotící zpráva analyzuje, podle okolností, příslušná kvalitativní, kvantitativní, provozní, správní a organizační hlediska a obsahuje výčet jakýchkoli nedostatků zjištěných během hodnocení.
3. Každému závěru je v hodnotící zprávě přiřazeno jedno z následujících hodnocení:
a)
vyhovující;
b)
vyhovující s nutnými zlepšeními;
c)
nevyhovující.
4. Komise sdělí návrh hodnotící zprávy hodnocenému členskému státu do šesti týdnů od konání návštěvy na místě nebo od obdržení odpovědi na dotazník. Hodnocený členský stát předloží do dvou týdnů své připomínky k návrhu hodnotící zprávy od jejího obdržení. Na žádost hodnoceného členského státu se koná zasedání zaměřené na sestavení návrhu. Připomínky hodnoceného členského státu mohou být zohledněny v návrhu hodnotící zprávy.
5. Komise předloží návrh hodnotící zprávy a připomínky hodnoceného členského státu k němu ostatním členským státům a vyzve je, aby se vyjádřily k odpovědi na dotazník, k návrhu hodnotící zprávy a k připomínkám hodnoceného členského státu.
Na tomto základě Komise v případě potřeby provede v návrhu hodnotící zprávy vhodné změny a prostřednictvím prováděcího aktu hodnotící zprávu přijme. Tento prováděcí akt se přijímá přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2. Komise předá hodnotící zprávu Evropskému parlamentu.
Článek 15
Doporučení
1. Při vypracovávání hodnotící zprávy a s ohledem na zjištění a hodnocení v ní obsažená vypracují odborníci z členských států a zástupci Komise návrh doporučení pro nápravná opatření zaměřená na řešení jakýchkoli nedostatků zjištěných během hodnocení, jakož i nástin priorit pro jejich provedení spolu s případnými příklady osvědčených postupů.
2. Komise předloží Radě návrh k přijetí doporučení uvedeného v odstavci 1.
3. Rada přijme doporučení uvedené v odstavci 1 a předá je Evropskému parlamentu a vnitrostátním parlamentům.
Článek 16
Následná opatření a monitorování
1. Do tří měsíců od přijetí doporučení uvedeného v článku 15 předloží hodnocený členský stát Komisi a Radě akční plán popisující, jak napraví nedostatky zjištěné v hodnotící zprávě. Pokud doporučení dospělo k závěru, že hodnocený členský stát závažným způsobem zanedbává své povinnosti, vypracuje tento členský stát svůj akční plán do jednoho měsíce od přijetí uvedeného doporučení. Komise předá tento akční plán Evropskému parlamentu.
2. Do jednoho měsíce od předložení akčního plánu hodnoceným členským státem Komise po konzultaci místo navštěvujícího nebo dotazníkového týmu předloží Radě své zhodnocení jeho adekvátnosti. Ostatní členské státy jsou vyzvány, aby se k akčnímu plánu vyjádřily.
3. Do šesti měsíců od přijetí doporučení podá hodnocený členský stát Komisi zprávu o provádění svého akčního plánu a poté podává hodnotící zprávu každé tři měsíce do doby, než je akční plán zcela proveden.
4. Odchylně od ustanovení odstavce 3 týkajícího se šestiměsíční lhůty pro podávání zprávy o provádění akčního plánu platí, že dospělo-li doporučení k závěru, že hodnocený členský stát závažným způsobem zanedbává své povinnosti, podá tento členský stát zprávu o provádění svého akčního plánu do tří měsíců od přijetí uvedeného doporučení.
5. V závislosti na závažnosti zjištěných nedostatků a opatřeních přijatých k jejich odstranění může Komise naplánovat uskutečnění ohlášených opakovaných návštěv na místě k ověření provádění akčního plánu. Komise přizve k účasti na opakované návštěvě alespoň čtyři odborníky, kteří se účastnili návštěvy na místě. Komise může k účasti na opakované návštěvě přizvat pozorovatele. Komise stanoví program opakované návštěvy. Hodnocený členský stát je o programu informován alespoň jeden měsíc před očekávaným konáním opakované návštěvy. Komise může rovněž naplánovat neohlášené opakované návštěvy na místě.
6. Komise pravidelně informuje Evropský parlament a Radu o provádění akčních plánů nebo opatření zaměřených na zlepšení uvedených v tomto článku.
7. Pokud návštěva na místě prokáže závažné nedostatky, které mohou představovat závažnou hrozbu pro veřejný pořádek nebo vnitřní bezpečnost v prostoru bez kontrol na vnitřních hranicích, Komise o tom z vlastního podnětu nebo na žádost Evropského parlamentu nebo členského státu informuje co nejdříve Evropský parlament a Radu.
8. Je-li členský stát shledán vyhovujícím, avšak doporučení uvádí návrhy pro další možná zlepšení v souladu s čl. 14 odst. 3 písm. b), poskytne hodnocený členský stát Komisi do šesti měsíců od přijetí doporučení své posouzení možného provedení těchto návrhů.
Článek 17
Citlivé informace
Členové místo navštěvujících a dotazníkových týmů považují za důvěrnou jakoukoli informaci, kterou obdrží v průběhu výkonu svých povinností. Hodnotícím zprávám vypracovaným v návaznosti na návštěvy na místě je podle platných bezpečnostních pravidel přidělen stupeň utajení EU RESTRICTED/RESTREINT UE. Utajení nebrání tomu, aby byly tyto informace zpřístupněny Evropskému parlamentu. Předání informací a dokumentů Evropskému parlamentu podle tohoto nařízení a nakládání s nimi musí probíhat v souladu s pravidly pro předávání utajovaných informací a nakládání s nimi platnými mezi Evropským parlamentem a Komisí. Komise po konzultaci dotčeného členského státu rozhodne, která část hodnotící zprávy může být zveřejněna.
Článek 18
Podmínky účasti Spojeného království a Irska
1. Odborníci ze Spojeného království a Irska se účastní hodnocení pouze té části schengenského acquis, k účasti na níž byly tyto členské státy oprávněny.
2. Hodnocení popsaná v čl. 4 odst. 1 se vztahují pouze na účinné a účelné uplatňování té části schengenského acquis Spojeným královstvím a Irskem, k účasti na níž byly tyto členské státy oprávněny.
3. Spojené království a Irsko se podílejí na přijímání doporučení Radou podle čl. 15 odst. 3 pouze ohledně té části schengenského acquis, k účasti na níž byly tyto členské státy oprávněny.
Článek 19
Informování vnitrostátních parlamentů
Komise informuje vnitrostátní parlamenty o obsahu a výsledcích hodnocení.
Článek 20
Podávání zpráv Evropskému parlamentu a Radě
Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě výroční komplexní zprávu o hodnoceních provedených podle tohoto nařízení. Tato zpráva se zveřejní a zahrnuje informace o hodnoceních provedených v předchozím roce, o závěrech z jednotlivých hodnocení a o aktuálním stavu, pokud jde o nápravná opatření. Komise tuto zprávu postoupí vnitrostátním parlamentům.
Článek 21
Výbor
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011. Pokud výbor nevydá žádné stanovisko, Komise navrhovaný prováděcí akt nepřijme a použije se čl. 5 odst. 4 třetí pododstavec nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 22
Přezkum
Komise provede přezkum fungování tohoto nařízení a předloží Radě zprávu do šesti měsíců od přijetí všech hodnotících zpráv týkajících se hodnocení, na která se vztahuje první víceletý program hodnocení uvedený v čl. 5 odst. 5. Tento přezkum se týká všech prvků tohoto nařízení, včetně fungování postupů pro přijímání aktů podle hodnotícího mechanismu. Komise předá tuto zprávu Evropskému parlamentu.
Článek 23
Přechodná a zrušovací ustanovení
Aniž jsou dotčeny druhý a třetí odstavec tohoto článku, rozhodnutí z 16. září 1998 se zrušuje s účinkem ode dne 26. listopadu 2013.
Část I rozhodnutí uvedeného v prvním pododstavci se nadále použije až do 1. ledna 2016 na hodnotící postupy členských států, které již byly zahájeny k 26. listopadu 2013.
Část II rozhodnutí uvedeného v prvním pododstavci se nadále použije až do 27. listopadu 2014 na hodnotící postupy členských států, které již byly zahájeny k 26. listopadu 2013.
Článek 24
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech v souladu se Smlouvami.
V Lucemburku dne 7. října 2013.
ROZPORZĄDZENIE RADY (UE) NR 1053/2013
z dnia 7 października 2013 r.
w sprawie ustanowienia mechanizmu oceny i monitorowania w celu weryfikacji stosowania dorobku Schengen oraz uchylenia decyzji komitetu wykonawczego z dnia 16 września 1998 r. dotyczącej utworzenia Stałego Komitetu ds. Oceny i Wprowadzania w Życie Dorobku Schengen
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 70,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Funkcjonowanie strefy Schengen bez kontroli granicznej na granicach wewnętrznych zależy od efektywnego i sprawnego stosowania przez państwa członkowskie środków towarzyszących w dziedzinie granic zewnętrznych, polityki wizowej, systemu informacyjnego Schengen, ochrony danych, współpracy policyjnej, współpracy sądowej w sprawach karnych oraz polityk w zakresie środków odurzających.
(2)
Decyzją komitetu wykonawczego z dnia 16 września 1998 r. (2) (SCH/Com-e (98)26 def) (zwaną dalej „decyzją z dnia 16 września 1998 r.”) utworzono Stały Komitet ds. Oceny i Wprowadzania w Życie Dorobku Schengen („stały komitet”). Stałemu komitetowi powierzono, po pierwsze, zadanie ustalania, czy spełnione zostały wszystkie warunki pozwalające znieść kontrolę graniczną na granicach wewnętrznych z państwem kandydującym, a po drugie - zadanie zapewnienia, by państwa w pełni wdrażające dorobek Schengen prawidłowo go stosowały.
(3)
Aby zapewnić jednolite, wysokie standardy stosowania dorobku Schengen w praktyce oraz utrzymać wysoki poziom wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi tworzącymi obszar bez kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, należy utworzyć specjalny mechanizm oceny i monitorowania w celu weryfikacji stosowania dorobku Schengen. Mechanizm taki powinien opierać się na ścisłej współpracy między Komisją a wspomnianymi państwami członkowskimi.
(4)
W programie haskim (3) wezwano Komisję „do przedłożenia wkrótce po ukończeniu procesu znoszenia kontroli na granicach wewnętrznych wniosku w sprawie uzupełnienia mechanizmu oceny Schengen mechanizmem nadzoru zapewniającego pełne zaangażowanie ekspertów państw członkowskich oraz z uwzględnieniem niezapowiedzianych inspekcji”.
(5)
W programie sztokholmskim (4) stwierdzono, że ocena strefy Schengen nadal będzie mieć kluczowe znaczenie oraz że można by ją usprawnić przez wzmocnienie roli Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (Frontex), utworzonej rozporządzeniem Rady (WE) nr 2007/2004 (5), w tym zakresie.
(6)
Należy zatem dokonać zmiany mechanizmu oceny utworzonego decyzją z dnia 16 września 1998 r. i uchylić tę decyzję.
(7)
Doświadczenia zdobyte podczas poprzednich ocen wskazują, że należy zachować spójny mechanizm oceny, obejmujący wszystkie dziedziny dorobku Schengen - z wyjątkiem tych, w odniesieniu do których w prawie Unii istnieje już specjalny mechanizm oceny.
(8)
Zgodnie z art. 70 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) obiektywnej i bezstronnej oceny wprowadzania w życie polityk Unii w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości powinny dokonywać państwa członkowskie we współpracy z Komisją. Prawidłowy proces oceny, aby był skuteczny, powinien przewidywać także odpowiednie działania następcze oraz monitorowanie w związku ze sprawozdaniami z oceny, które to zadanie należy powierzyć Komisji.
(9)
Ponadto, aby mechanizm oceny był skuteczniejszy, należy zapewnić jednolite warunki wykonywania niniejszego rozporządzenia. W tym celu część uprawnień wykonawczych należy powierzyć Komisji, a część - Radzie.
(10)
Uprawnienia w zakresie przygotowywania i planowania ocen oraz uprawnienia w zakresie przyjmowania sprawozdań z oceny należy powierzyć Komisji. Niektóre z tych uprawnień powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (6). W świetle postanowień art. 2 ust. 2 lit. b) ppkt (iii) tego rozporządzenia do przyjmowania takich aktów należy stosować procedurę sprawdzającą.
(11)
Aby zwiększyć wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi oraz zapewnić lepszą koordynację ich działań na szczeblu Unii, oraz wzmocnić wpływ państw członkowskich na siebie nawzajem, uprawnienia wykonawcze do przyjmowania zaleceń w sprawie działań naprawczych, które miałyby zaradzić wszelkim niedociągnięciom przedstawionym w sprawozdaniach z oceny, należy powierzyć Radzie. Takie uprawnienie wykonawcze jest odzwierciedleniem uprawnień szczególnych powierzonych Radzie w art. 70 TFUE w dziedzinie wzajemnej oceny wprowadzania w życie polityk Unii w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Odpowiednio odzwierciedla ono również cel, który przyświeca mechanizmowi oceny opartemu na tym lex specialis i którym jest - w tym szczególnym obszarze, niezależnie od przysługującego Komisji ogólnego uprawnienia do nadzoru nad stosowaniem prawa Unii pod kontrolą Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej za pomocą postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom - nadzór uzupełniający, w formie wzajemnej oceny, nad skutecznością wdrażania polityk Unii w praktyce.
Ponadto takie powierzone Radzie uprawnienie wykonawcze przyczynia się do realizacji postulatu Rady Europejskiej wyrażonego w jej konkluzjach z dnia 23-24 czerwca 2011 r., w których stwierdza się, że należy dalej zacieśniać współpracę w strefie Schengen, zwiększając wzajemne zaufanie pomiędzy państwami członkowskimi, i że to do państw członkowskich należy zagwarantowanie, by wszystkie przepisy Schengen były skutecznie stosowane zgodnie z ustalonymi wspólnymi standardami oraz z podstawowymi zasadami i normami. Takie uprawnienie wykonawcze przyczynia się również, zgodnie z konkluzjami Rady z dnia 8 marca 2012 r., do poprawy zarządzania strefą Schengen dzięki dyskusjom politycznym na szczeblu ministerialnym poświęconym prawidłowemu funkcjonowaniu strefy Schengen, w tym dyskusjom w sytuacjach gdy w sprawozdaniach z oceny wskazano poważne niedociągnięcia. Dyskusje takie powinny być prowadzone na forum komitetu mieszanego złożonego z państw członkowskich UE i państw uczestniczących we współpracy Schengen, z myślą o tym, by Rada mogła w ramach swoich kompetencji podejmować decyzje służące zapewnieniu skutecznego funkcjonowania strefy Schengen. Ponadto powierzenie takiego uprawnienia wykonawczego Radzie odpowiednio uwzględnia potencjalnie drażliwy polityczny charakter zaleceń, które często dotyczą krajowych uprawnień wykonawczych i uprawnień do egzekwowania przepisów.
(12)
Mechanizm oceny powinien przewidywać przejrzyste, skuteczne i jasne reguły dotyczące metody przeprowadzania ocen, korzystania z wysoko wykwalifikowanych ekspertów do kontroli na miejscu oraz działań następczych w związku z ustaleniami z ocen. W ramach metody należy w szczególności przewidzieć niezapowiedziane kontrole na miejscu, będące uzupełnieniem zapowiedzianych kontroli na miejscu, zwłaszcza w odniesieniu do kontroli granicznych i wiz.
(13)
Mechanizm oceny i monitorowania powinien objąć wszystkie aspekty dorobku Schengen. Jeżeli chodzi o kwestię granic, mechanizm oceny i monitorowania powinien obejmować zarówno skuteczność kontroli granicznych na granicach zewnętrznych, jak i brak kontroli granicznych na granicach wewnętrznych.
(14)
Podczas oceny i monitorowania szczególną uwagę należy zwrócić na poszanowanie praw podstawowych przy stosowaniu dorobku Schengen.
(15)
Ocena powinna być gwarancją tego, że państwa członkowskie stosują przepisy Schengen skutecznie i zgodnie z podstawowymi zasadami i normami. W związku z tym mechanizm oceny powinien objąć całość stosownych działań ustawodawczych i operacyjnych mających sprzyjać funkcjonowaniu obszaru bez kontroli granicznej na granicach wewnętrznych.
(16)
Aby zwiększyć skuteczność i wiarygodność mechanizmu oceny, we wszystkich ocenach należy brać pod uwagę również poprawność funkcjonowania organów stosujących odpowiednie części dorobku Schengen. Dzięki temu mechanizm oceny będzie mógł w większym stopniu zapewniać skuteczne stosowanie przepisów Schengen przez państwa członkowskie zgodnie z podstawowymi zasadami i normami, tak jak postulowała Rada Europejska na posiedzeniu w dniach 23-24 czerwca 2011 r. Będzie to zgodne z postulatem Rady Europejskiej wyrażonym w jej konkluzjach z dnia 1-2 marca 2012 r., by mechanizm oceny obejmował funkcjonowanie instytucji uczestniczących w stosowaniu dorobku Schengen.
(17)
Frontex powinien wspierać wdrażanie mechanizmu oceny, przede wszystkim w dziedzinie analizy ryzyka dotyczącego granic zewnętrznych. W ramach mechanizmu oceny należy również zapewnić możliwość doraźnego korzystania ze specjalistycznej wiedzy agencji Frontex w trakcie kontroli na miejscu na granicach zewnętrznych.
(18)
W stosownym przypadku wdrażanie mechanizmu powinny wspierać - w dziedzinach podlegających ich kompetencjom - inne organy i jednostki organizacyjne Unii, takie jak Europejski Urząd Policji („Europol”) ustanowiony decyzją Rady 2009/371/WSiSW (7) i Eurojust ustanowiony decyzją Rady 2002/187/WSiSW (8). W ramach mechanizmu oceny należy w stosownym przypadku zapewnić również możliwość korzystania ze specjalistycznej wiedzy organów lub jednostek organizacyjnych Unii, które uczestniczą w kontroli na miejscu dotyczącej dziedzin dorobku Schengen podlegających ich kompetencjom. Tak powinno się dziać na przykład w przypadku Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, jeżeli ocena dotyczy ochrony danych; w oceny te można wtedy włączyć też krajowe organy ochrony danych.
(19)
Państwa członkowskie i Komisja powinny zapewnić, by eksperci delegowani do kontroli na miejscu dysponowali niezbędnym doświadczeniem oraz przeszli w tym celu specjalne szkolenie, w tym szkolenie dotyczące praw podstawowych. Właściwe organy lub jednostki organizacyjne Unii, takie jak Frontex, powinny prowadzić stosowne szkolenia, państwa członkowskie zaś powinny uzyskać dostęp do środków finansowych - poprzez instrumenty finansowe Unii w ich obecnej i przyszłej formie - które mogłyby zostać przeznaczone na inicjatywy przewidujące konkretne szkolenia w zakresie oceny dorobku Schengen.
(20)
Z uwagi na szczególną rolę powierzoną Parlamentowi Europejskiemu i parlamentom narodowym na mocy art. 70 zdanie ostatnie TFUE - podkreśloną w odniesieniu do parlamentów narodowych w art. 12 lit. c) Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) - należy zapewnić, by Rada i Komisja w pełni informowały Parlament Europejski i parlamenty narodowe o treści i wynikach oceny. Ponadto jeżeli Komisja przedłoży wniosek w sprawie zmiany niniejszego rozporządzenia, Rada przed przyjęciem ostatecznej wersji tekstu przeprowadzi konsultacje - zgodnie z art. 19 ust. 7 lit. h) swojego regulaminu wewnętrznego - z Parlamentem Europejskim w celu jak najszerszego uwzględnienia jego opinii.
(21)
Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do TUE i TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i w związku z tym nie jest nim związana ani go nie stosuje. Biorąc pod uwagę, że niniejsze rozporządzenie jest oparte na dorobku Schengen, Dania powinna, zgodnie z art. 4 tego protokołu, w terminie sześciu miesięcy od daty przyjęcia niniejszego rozporządzenia przez Radę podjąć decyzję o jego ewentualnej transpozycji do swojego prawa krajowego.
(22)
Zjednoczone Królestwo uczestniczy w stosowaniu niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 5 ust. 1 Protokołu nr 19 w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii Europejskiej, załączonego do TUE i TFUE, oraz z art. 8 ust. 2 decyzji Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotyczącej wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o zastosowanie wobec niego niektórych przepisów dorobku Schengen (9).
(23)
Irlandia uczestniczy w stosowaniu niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 5 ust. 1 Protokołu nr 19 w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii Europejskiej, załączonego do TUE i TFUE, oraz z art. 6 ust. 2 decyzji Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotyczącej wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen (10).
(24)
W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (11), które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 decyzji Rady 1999/437/WE (12) w sprawie niektórych warunków stosowania tej umowy.
(25)
W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (13), które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE (14).
(26)
W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu podpisanego między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu o przystąpieniu Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (15), które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2011/350/UE (16).
(27)
Ponieważ do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia ocena Cypru na mocy decyzji z dnia 16 września 1998 r. już się rozpocznie, niniejsze rozporządzenie nie będzie mieć zastosowania do Cypru do dnia 1 stycznia 2016 r.
(28)
Jako że weryfikacje prowadzone w odniesieniu do Bułgarii i Rumunii w myśl odnośnych procedur oceny Schengen już się zakończyły zgodnie z art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2005 r., ocena na mocy art. 1 ust. 1 lit. b) niniejszego rozporządzenia nie będzie przeprowadzana w odniesieniu do tych państw członkowskich.
(29)
Eksperci z Cypru, Bułgarii, Rumunii i Chorwacji powinni mimo to uczestniczyć w ocenie wszystkich części dorobku Schengen,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Cel i zakres stosowania
1. W niniejszym rozporządzeniu ustanowiony zostaje mechanizm oceny i monitorowania, służący do następujących celów:
a)
weryfikacji stosowania dorobku Schengen w państwach członkowskich, do których ma on zastosowanie w pełni, oraz w państwach członkowskich, do których - zgodnie z odpowiednimi protokołami załączonymi do TUE i TFUE - dorobek Schengen ma zastosowanie w części;
b)
weryfikacji, czy w państwach członkowskich, co do których Rada nie podjęła decyzji o stosowaniu przepisów dorobku Schengen w całości lub w części - z wyjątkiem tych państw członkowskich, w których w chwili wejścia w życie niniejszego rozporządzenia ocena już się zakończy - spełnione zostały warunki konieczne do stosowania wszystkich odpowiednich części dorobku Schengen.
2. Weryfikacja, o której mowa w ust. 1 lit. b) niniejszego artykułu, pozostaje bez uszczerbku dla art. 23 akapit drugi w odniesieniu do państw członkowskich, w których w dniu 26 listopada 2013 r. procedura oceny już się rozpoczęła.
3. Eksperci z państw członkowskich, które zgodnie z odnośnymi aktami przystąpienia jeszcze nie w pełni stosują dorobek Schengen, uczestniczą mimo to w ocenie wszystkich części dorobku Schengen.
Artykuł 2
Definicja
Na użytek niniejszego rozporządzenia „dorobek Schengen” oznacza przepisy włączone w ramy Unii zgodnie z Protokołem nr 19 załączonym do TUE i TFUE wraz z aktami opartymi na tym dorobku lub w inny sposób z nim związanymi.
Artykuł 3
Zakres obowiązków
1. Za wdrożenie mechanizmu oceny i monitorowania określonego w niniejszym rozporządzeniu odpowiadają wspólnie państwa członkowskie i Komisja przy wsparciu organów i jednostek organizacyjnych Unii uczestniczących we wdrażaniu dorobku Schengen.
2. Komisja pełni ogólną rolę koordynacyjną w odniesieniu do określania rocznego i wieloletniego programu ocen, opracowywania kwestionariuszy i określania harmonogramów kontroli, przeprowadzania kontroli, a także sporządzania sprawozdań z oceny oraz zaleceń. Zapewnia także działania następcze i monitorowanie w związku ze sprawozdaniami z oceny i z zaleceniami zgodnie z art. 16.
3. Państwa członkowskie i Komisja w pełni współpracują na wszystkich etapach ocen w celu realizacji zadań powierzonych im na mocy niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 4
Oceny
1. Oceny mogą dotyczyć wszystkich aspektów dorobku Schengen, w tym efektywnego i sprawnego stosowania przez państwa członkowskie środków towarzyszących w dziedzinie granic zewnętrznych, polityki wizowej, systemu informacyjnego Schengen, ochrony danych, współpracy policyjnej, współpracy sądowej w sprawach karnych oraz braku kontroli granicznej na granicach wewnętrznych. We wszystkich ocenach należy uwzględnić funkcjonowanie organów stosujących odpowiednie części dorobku Schengen, o których mowa w niniejszym ustępie.
2. Oceny można dokonać, posługując się kwestionariuszami oraz przeprowadzając zapowiedziane lub niezapowiedziane kontrole na miejscu. Zapowiedzianą kontrolę na miejscu poprzedza kwestionariusz. W stosownym przypadku przy ocenie poszczególnych państw członkowskich lub poszczególnych dziedzin kontrole na miejscu i kwestionariusze można wykorzystywać albo niezależnie, albo łącznie.
3. Kwestionariusze i kontrole na miejscu mogą być uzupełniane prezentacjami ocenianego państwa członkowskiego na temat dziedziny objętej oceną.
Artykuł 5
Wieloletni program ocen
1. Komisja określa - w stosownym przypadku po zasięgnięciu opinii Fronteksu i Europolu - wieloletni program ocen na pięć lat, a czyni to nie później niż sześć miesięcy przed rozpoczęciem kolejnego pięcioletniego okresu. Ten akt wykonawczy jest przyjmowany zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 21 ust. 2. Komisja przekazuje wieloletni program ocen Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
2. W każdym pięcioletnim okresie objętym wieloletnim programem ocen oceniane jest każde państwo członkowskie. Wieloletni program ocen przedstawia kolejność, w jakiej państwa członkowskie będą oceniane w poszczególnych latach. Przy określaniu kolejności, w jakiej oceniane będą państwa członkowskie, uwzględniony zostaje czas, który upłynął od poprzedniej oceny, oraz równowaga między poszczególnymi częściami dorobku Schengen mającymi podlegać ocenie.
3. W razie potrzeby wieloletni program ocen można dostosowywać zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 1.
4. Wieloletni program ocen może zawierać odniesienie do ocen tematycznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b).
5. Pierwszy wieloletni program ocen jest ustanawiany do dnia 27 maja 2014 r. Program ten rozpoczyna się dnia 27 listopada 2014 r. i kończy dnia 31 grudnia 2019 r.
Artykuł 6
Roczny program ocen
1. Komisja ustanawia roczny program ocen do dnia 31 października roku poprzedzającego rok, którego program dotyczy, uwzględniając przy tym w szczególności analizę ryzyka przedstawioną przez Frontex zgodnie z art. 7, a w stosownych przypadkach - informacje przedstawione przez Europol oraz inne organy i jednostki organizacyjne Unii, w szczególności zgodnie z art. 8.
Roczny program ocen zawiera propozycje oceny:
a)
stosowania dorobku Schengen lub jego części przez dane państwo członkowskie, zgodnie z wieloletnim programem ocen; oraz
b)
w stosownym przypadku, stosowania określonych części dorobku Schengen w kilku państwach członkowskich (tj. oceny tematyczne).
2. Komisja określa w drodze aktów wykonawczych pierwszą część rocznego programu ocen, zawierającą także wstępny harmonogram kontroli na miejscu. Wymienione w niej zostają państwa członkowskie mające podlegać ocenie w następnym roku zgodnie z wieloletnim programem ocen, dziedziny mające podlegać ocenie oraz kontrole na miejscu. Te akty wykonawcze są przyjmowane zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 21 ust. 2. Komisja przekazuje roczny program ocen Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
3. Komisja opracowuje i przyjmuje drugą część rocznego programu ocen. Wymienione zostają w niej niezapowiedziane kontrole na miejscu mające się odbyć w następnym roku. Część ta ma charakter poufny, a informacji o jej treści nie przekazuje się.
4. W razie potrzeby roczny program ocen można dostosowywać zgodnie przepisami ust. 2 i 3.
5. Pierwszy roczny program ocen jest ustanawiany do dnia 27 maja 2014 r. Program ten rozpoczyna się dnia 27 listopada 2014 r. i kończy dnia 31 grudnia 2014 r.
Artykuł 7
Analizy ryzyka przygotowywane przez Frontex
1. Do dnia 31 sierpnia każdego roku Frontex przedkłada Komisji i państwom członkowskim zgodnie ze swoim mandatem analizę ryzyka. Uwzględnia ona między innymi nielegalną imigrację i istotne zmiany warunków operacyjnych na granicach zewnętrznych wraz z zaleceniami co do priorytetów ocen na kolejny rok. Zalecenia odnoszą się do konkretnych odcinków granic zewnętrznych oraz konkretnych przejść granicznych mających podlegać ocenie w kolejnym roku zgodnie z wieloletnim programem ocen. Komisja niezwłocznie przekazuje analizę Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
2. Do dnia 31 sierpnia każdego roku agencja Frontex przedkłada Komisji odrębną analizę ryzyka, różną od analizy, o której mowa w ust. 1, zawierającą zalecenia co do priorytetów ocen mających się odbyć w kolejnym roku w formie niezapowiedzianych kontroli na miejscu - niezależnie od kolejności corocznej oceny państw członkowskich zgodnie z wieloletnim programem ocen zgodnie z art. 5 ust. 2. Zalecenia te mogą dotyczyć dowolnego regionu lub konkretnego obszaru i zawierają wykaz co najmniej dziesięciu konkretnych odcinków granic zewnętrznych oraz co najmniej dziesięciu konkretnych przejść granicznych. O przedłożenie analizy ryzyka z zaleceniami co do ocen mających się odbyć w formie niezapowiedzianych kontroli na miejscu Komisja może zwrócić się do agencji Frontex w dowolnym momencie.
3. Analiza ryzyka, o której mowa w ust. 1 i 2, przedkładana przez Frontex jest przekazywana po raz pierwszy Komisji do dnia 27 lutego 2014 r.
Artykuł 8
Analiza ryzyka przygotowywana przez inne niż Frontex organy i jednostki organizacyjne Unii
W stosownym przypadku Komisja zwraca się do innych niż Frontex organów i jednostek organizacyjnych Unii uczestniczących we wdrażaniu dorobku Schengen o przygotowanie analizy ryzyka - w tym analizy ryzyka odnośnie do korupcji i przestępczości zorganizowanej, o ile mogą one narazić na szwank stosowanie przez państwa członkowskie dorobku Schengen. Analizy takie można wykorzystać do opracowania rocznego programu ocen.
Artykuł 9
Kwestionariusz
1. Komisja w drodze aktów wykonawczych określa i aktualizuje w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi standardowy kwestionariusz. Projekt kwestionariusza może być konsultowany z Fronteksem i Europolem. Standardowy kwestionariusz dotyczy odpowiedniego prawodawstwa, wspólnie uzgodnionych zaleceń i sprawdzonych rozwiązań - zwłaszcza tych, które wymieniono w katalogach Schengen - środków organizacyjnych i technicznych dostępnych na potrzeby wdrażania dorobku Schengen, a także danych statystycznych dostępnych dla każdej ocenianej dziedziny. Te akty wykonawcze są przyjmowane zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 21 ust. 2.
2. Do 1 lipca każdego roku Komisja przesyła standardowy kwestionariusz państwom członkowskim, które będą oceniane w kolejnym roku. Państwa członkowskie dostarczają Komisji odpowiedź na kwestionariusz w terminie ośmiu tygodni od momentu, gdy został przekazany. Komisja udostępnia odpowiedzi pozostałym państwom członkowskim i informuje o nich Parlament Europejski. Jeżeli Parlament Europejski o to wystąpi - zwłaszcza ze względu na powagę sprawy - Komisja w konkretnych przypadkach i zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami o stosunkach między Parlamentem Europejskim a Komisją informuje Parlament Europejski także o treści konkretnej odpowiedzi.
Artykuł 10
Zespoły prowadzące kontrole na miejscu
1. Zespoły prowadzące kontrole na miejscu składają się z ekspertów wyznaczonych przez państwa członkowskie oraz z przedstawicieli Komisji.
2. Komisja zwraca się do państw członkowskich o wyznaczenie ekspertów mogących uczestniczyć w stosownych kontrolach na miejscu i wskazuje ich specjalizację.
W przypadku zapowiedzianych kontroli na miejscu o wyznaczenie ekspertów Komisja zwraca się do państw członkowskich nie później niż trzy miesiące przed planowaną kontrolą. Państwa członkowskie wyznaczają ekspertów w terminie dwóch tygodni od otrzymania tego wniosku.
W przypadku niezapowiedzianych kontroli na miejscu o wyznaczenie ekspertów Komisja zwraca się do państw członkowskich nie później niż dwa tygodnie przed planowaną kontrolą. Państwa członkowskie wyznaczają ekspertów w terminie 72 godzin od otrzymania tego wniosku.
3. Maksymalnie dwóch przedstawicieli Komisji może uczestniczyć w kontroli na miejscu. Liczba ekspertów z państw członkowskich, którzy uczestniczą w kontroli na miejscu, nie może przekroczyć ośmiu w przypadku kontroli zapowiedzianych i sześciu w przypadku kontroli niezapowiedzianych.
Jeżeli liczba ekspertów wyznaczonych przez państwa członkowskie przekracza odpowiednią maksymalną liczbę określoną w akapicie pierwszym, Komisja - po zasięgnięciu opinii zainteresowanych państw członkowskich - powołuje członków zespołu, kierując się równowagą geograficzną i specjalizacją.
4. Eksperci z państw członkowskich nie mogą uczestniczyć w misji oceniającej, jeżeli jej częścią jest kontrola na miejscu w państwie członkowskim, w którym są zatrudnieni.
5. Komisja może zwrócić się do agencji Frontex, Europolu lub innych organów i jednostek organizacyjnych Unii uczestniczących we wdrażaniu dorobku Schengen o wyznaczenie przedstawiciela, który weźmie udział w charakterze obserwatora w kontroli na miejscu odnoszącej się do dziedziny objętej kompetencjami tej agencji, organu lub jednostki.
6. W ramach zespołu prowadzącego kontrolę na miejscu funkcję głównych ekspertów pełnią przedstawiciel Komisji oraz ekspert z jednego z państw członkowskich wyznaczony wspólnie przez członków tego zespołu jak najszybciej po utworzeniu zespołu. Główni eksperci są wyznaczani odpowiednio wcześnie przed opracowaniem szczegółowego programu, o którym mowa w art. 13 ust. 2.
Artykuł 11
Zespoły odpowiadające za oceny na podstawie kwestionariusza
1. W przypadku gdy - jak przewiduje to art. 4 ust. 2 - kwestionariusz jest stosowany niezależnie, tj. po jego użyciu nie następuje kontrola na miejscu, zespół odpowiedzialny za ocenę odpowiedzi na kwestionariusz składa się z ekspertów z państw członkowskich oraz z przedstawicieli Komisji.
2. Wysyłając kwestionariusz do państwa członkowskiego mającego podlegać ocenie, Komisja zwraca się do państw członkowskich o wyznaczenie ekspertów mogących uczestniczyć w ocenie i wskazuje ich specjalizację. Państwa członkowskie wyznaczają ekspertów w terminie dwóch tygodni od otrzymania tego wniosku. Eksperci są wyznaczani zgodnie z art. 10 ust. 3 i 4.
Artykuł 12
Eksperci
Eksperci uczestniczący w ocenach dysponują odpowiednimi kwalifikacjami, w tym gruntowną wiedzą teoretyczną i doświadczeniem praktycznym w dziedzinach podlegających mechanizmowi oceny, oraz solidną znajomością zasad, procedur i technik oceny, a także umiejętnością skutecznego porozumiewania się w powszechnie znanym języku. W tym celu państwa członkowskie i Komisja, we współpracy ze stosownymi organami i jednostkami organizacyjnymi Unii, zapewniają ekspertom odpowiednie szkolenie, w tym szkolenie dotyczące poszanowania praw podstawowych.
Artykuł 13
Przebieg kontroli na miejscu
1. Zespoły prowadzące kontrole na miejscu podejmują wszelkie niezbędne działania przygotowawcze, by zapewnić skuteczność, dokładność i spójność takich kontroli.
2. Szczegółowy program zapowiedzianych kontroli na miejscu opracowuje Komisja w ścisłej współpracy z głównymi ekspertami i danym państwem członkowskim. O tym programie informowane są państwa członkowskie. Szczegółowy program niezapowiedzianych kontroli na miejscu opracowuje Komisja.
Dane państwo członkowskie jest powiadamiane o harmonogramie i o szczegółowym programie i proszone o opinię na ten temat:
a)
co najmniej sześć tygodni przed planowanym terminem zapowiedzianej kontroli na miejscu;
b)
co najmniej 24 godziny przed planowanym terminem niezapowiedzianej kontroli na miejscu.
Niezapowiedziane kontrole na granicach wewnętrznych odbywają się bez uprzedniego powiadamiania danego państwa członkowskiego (danych państw członkowskich). Komisja w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi opracowuje ogólne wytyczne co do praktycznych zasad takich kontroli.
3. Każdy z członków zespołu prowadzącego kontrolę na miejscu posiada dokument identyfikacyjny upoważniający go do przeprowadzenia takiej kontroli zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
4. Oceniane państwo członkowskie zapewnia, by zespół prowadzący kontrolę na miejscu był w stanie wypełnić przypadające mu zadanie w zakresie weryfikacji działań w dziedzinach podlegających ocenie. W szczególności zapewnia ono, by zespół prowadzący kontrolę na miejscu miał bezpośredni kontakt z odpowiednimi osobami oraz dostęp do wszelkich stref, pomieszczeń i dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia oceny.
5. Oceniane państwo członkowskie udziela zespołowi prowadzącemu kontrolę na miejscu pomocy w realizacji zadania, korzystając z wszelkich środków leżących w jego prawnie wyznaczonych kompetencjach.
6. W przypadku zapowiedzianych kontroli na miejscu Komisja uprzednio przedstawia państwu członkowskiemu mającemu podlegać ocenie imiona i nazwiska ekspertów wchodzących w skład zespołu prowadzącego kontrolę na miejscu. Państwo członkowskie mające podlegać ocenie wyznacza punkt kontaktowy odpowiedzialny za praktyczną organizację kontroli na miejscu.
7. Komisja i państwa członkowskie odpowiadają za dokonanie niezbędnych przygotowań odnośnie do podróży swoich ekspertów wchodzących w skład zespołu prowadzącego kontrolę na miejscu do ocenianego państwa członkowskiego (ocenianych państw członkowskich) oraz podróży powrotnej. Koszty podróży i zakwaterowania ekspertów uczestniczących w kontrolach na miejscu są zwracane przez Komisję.
Oceniane państwo(-wa) członkowskie odpowiada(-ją) za zapewnienie koniecznego zakwaterowania i koniecznego transportu na miejscu. W przypadku niezapowiedzianych kontroli na miejscu w przygotowaniu zakwaterowania dla ekspertów pomaga Komisja.
Artykuł 14
Sprawozdania z oceny
1. Po każdej ocenie sporządzone zostaje sprawozdanie z oceny. Sprawozdanie to opiera się na ustaleniach z kontroli na miejscu oraz na kwestionariuszu - stosownie do przypadku. W przypadku kontroli na miejscu sprawozdanie z oceny zostaje sporządzone przez zespół prowadzący kontrolę na miejscu podczas tej kontroli.
Na ekspertach z państw członkowskich oraz przedstawicielach Komisji spoczywa ogólny obowiązek sporządzenia sprawozdania z oceny oraz zapewnienia jego integralności i jakości. W przypadku rozbieżnych opinii odpowiednio zespół prowadzący kontrolę na miejscu lub zespół odpowiedzialny za ocenę odpowiedzi na kwestionariusz stara się osiągnąć kompromis.
2. W sprawozdaniu z oceny analizuje się, stosownie do przypadku, aspekty jakościowe, ilościowe, operacyjne, administracyjne i organizacyjne oraz umieszcza się wykaz wszelkich niedociągnięć stwierdzonych w toku oceny.
3. Każdemu z ustaleń sprawozdania z oceny przypisywana jest jedna z poniższych ocen:
a)
zgodnie z wymogami;
b)
zgodnie z wymogami, ale potrzebne usprawnienia;
c)
niezgodnie z wymogami.
4. Komisja przedstawia projekt sprawozdania z oceny podlegającemu jej państwu członkowskiemu w terminie sześciu tygodni od kontroli na miejscu lub od momentu uzyskania odpowiedzi na kwestionariusz - stosownie do przypadku. Oceniane państwo członkowskie w ciągu dwóch tygodni od jego otrzymania przedstawia uwagi do projektu sprawozdania z oceny. Na wniosek ocenianego państwa członkowskiego odbywa się spotkanie redakcyjne. W projekcie sprawozdania z oceny można zamieścić uwagi ocenianego państwa członkowskiego.
5. Komisja przedstawia projekt sprawozdania z oceny i uwagi ocenianego państwa członkowskiego do tego sprawozdania pozostałym państwom członkowskim i prosi je o ustosunkowanie się do odpowiedzi na kwestionariusz, do projektu sprawozdania z oceny oraz do uwag ocenianego państwa członkowskiego.
Na tej podstawie Komisja - w razie potrzeby po dokonaniu stosownych zmian w projekcie sprawozdania z oceny - przyjmuje w drodze aktu wykonawczego sprawozdanie z oceny. Ten akt wykonawczy jest przyjmowany zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 21 ust. 2. Komisja przekazuje sprawozdanie z oceny Parlamentowi Europejskiemu.
Artykuł 15
Zalecenia
1. Sporządzając sprawozdanie z oceny oraz w świetle ustaleń i ocen w nim zawartych, eksperci z państw członkowskich i przedstawiciele Komisji opracowują projekt zaleceń co do działań naprawczych mających zaradzić wszelkim niedociągnięciom stwierdzonym podczas oceny oraz wskazują priorytety ich realizacji, a w stosownym przypadku - przykłady sprawdzonych rozwiązań.
2. Komisja przedkłada Radzie wniosek w sprawie przyjęcia zaleceń, o których mowa w ust. 1.
3. Rada przyjmuje zalecenia, o których mowa w ust. 1, i przekazuje je Parlamentowi Europejskiemu i parlamentom narodowym.
Artykuł 16
Działania następcze i monitorowanie
1. W terminie trzech miesięcy od przyjęcia zaleceń, o których mowa w art. 15 ust. 3, oceniane państwo członkowskie dostarcza Komisji i Radzie plan działań mających naprawić wszelkie wymienione w sprawozdaniu z oceny niedociągnięcia. Jeżeli w zaleceniach stwierdzono, że oceniane państwo członkowskie poważnie zaniedbuje swoje obowiązki, to państwo członkowskie przedstawia plan działań w terminie jednego miesiąca od przyjęcia tego zalecenia. Komisja przekazuje ten plan Parlamentowi Europejskiemu.
2. W terminie jednego miesiąca od otrzymania planu działań od ocenianego państwa członkowskiego Komisja - po zasięgnięciu opinii zespołu prowadzącego kontrolę na miejscu lub zespołu odpowiedzialnego za ocenę odpowiedzi na kwestionariusz - przedstawia Radzie ocenę adekwatności tego planu. Pozostałe państwa członkowskie zostają poproszone o ustosunkowanie się do tego planu.
3. W terminie sześciu miesięcy, od momentu gdy przyjęte zostały zalecenia, oceniane państwo członkowskie przedkłada Komisji sprawozdanie z realizacji swojego planu działań, a następnie co trzy miesiące - kolejne sprawozdania, aż do momentu pełnej realizacji planu działań.
4. Niezależnie od sześciomiesięcznego terminu na przedłożenie sprawozdania z realizacji planu działań, o którym to okresie mowa w ust. 3, jeżeli w zaleceniach stwierdzono, że oceniane państwo członkowskie poważnie zaniedbuje swoje obowiązki, to państwo członkowskie przedkłada sprawozdanie z realizacji swojego planu działań w terminie trzech miesięcy od momentu, gdy przyjęte zostały zalecenia.
5. Zależnie od powagi stwierdzonych niedociągnięć oraz od środków podjętych w celu ich naprawienia Komisja może ustalić harmonogram zapowiedzianych ponownych kontroli na miejscu, mających sprawdzić realizację planu działań. Do udziału w ponownej kontroli Komisja zaprasza co najmniej czterech spośród ekspertów, którzy uczestniczyli w pierwszej kontroli na miejscu. W ponownej kontroli mogą na zaproszenie Komisji wziąć udział obserwatorzy. Program ponownej kontroli ustala Komisja. O programie ponownej kontroli oceniane państwo członkowskie jest powiadamiane co najmniej jeden miesiąc przed jej planowanym terminem. Komisja może zaplanować również niezapowiedziane ponowne kontrole na miejscu.
6. Komisja regularnie informuje Parlament Europejski i Radę o realizacji planów działań lub usprawnień, o których mowa w niniejszym artykule.
7. Jeżeli kontrola na miejscu wykaże poważne niedociągnięcie, które zostanie uznane za poważne zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego na obszarze bez kontroli na granicach wewnętrznych, Komisja z własnej inicjatywy lub na wniosek Parlamentu Europejskiego lub państwa członkowskiego jak najszybciej powiadamia o tym Parlament Europejski i Radę.
8. Jeżeli oceniając państwo członkowskie, stwierdzono zgodność z wymogami, ale w zaleceniach zamieszczono wskazówki co do możliwych dalszych usprawnień zgodnie z art. 14 ust. 3 lit. b), oceniane państwo członkowskie w terminie sześciu miesięcy od momentu, gdy przyjęte zostały zalecenia, przedstawia Komisji ocenę możliwości realizacji tych wskazówek.
Artykuł 17
Informacje szczególnie chronione
Członkowie zespołów prowadzących kontrolę na miejscu oraz zespołów odpowiedzialnych za ocenę odpowiedzi na kwestionariusz traktują jako poufne wszelkie informacje uzyskane w trakcie wykonywania obowiązków. Sprawozdania z oceny sporządzane po kontroli na miejscu są opatrywane klauzulą EU RESTRICTED/RESTREINT UE zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami bezpieczeństwa. Oznaczenie klauzulą nie wyklucza możliwości udostępniania informacji Parlamentowi Europejskiemu. Przekazywanie i traktowanie informacji oraz przekazywanie dokumentów Parlamentowi Europejskiemu zgodnie z niniejszym rozporządzeniem musi być zgodne z zasadami mających zastosowanie w stosunkach pomiędzy Parlamentem Europejskim a Komisją w zakresie przekazywania i traktowania informacji niejawnych. Po konsultacjach z danym państwem członkowskim Komisja decyduje, którą część sprawozdania z oceny można podać do wiadomości publicznej.
Artykuł 18
Warunki uczestnictwa Zjednoczonego Królestwa i Irlandii
1. Eksperci ze Zjednoczonego Królestwa i z Irlandii uczestniczą jedynie w ocenie tej części dorobku Schengen, w której stosowaniu państwa te mają prawo uczestniczyć.
2. Oceny, o których mowa w art. 4 ust. 1, dotyczą jedynie efektywnego i sprawnego stosowania przez Zjednoczone Królestwo i Irlandię tej części dorobku Schengen, w której stosowaniu państwa te mają prawo uczestniczyć.
3. Zjednoczone Królestwo i Irlandia uczestniczą w przyjmowaniu przez Radę zaleceń, zgodnie z art. 15 ust. 3, jedynie w odniesieniu do tej części dorobku Schengen, w której stosowaniu państwa te mają prawo uczestniczyć.
Artykuł 19
Informowanie parlamentów narodowych
Komisja informuje parlamenty narodowe o treści i wynikach ocen.
Artykuł 20
Przedstawianie sprawozdań Parlamentowi Europejskiemu i Radzie
Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie coroczne całościowe sprawozdanie z ocen przeprowadzonych na mocy niniejszego rozporządzenia. Sprawozdanie to jest podawane do wiadomości publicznej i zawiera informacje dotyczące ocen przeprowadzonych w poprzednim roku, wniosków wyciągniętych z każdej oceny oraz stanu działań naprawczych. Komisja przekazuje to sprawozdanie parlamentom narodowym.
Artykuł 21
Procedura komitetu
1. Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. W przypadku niewydania opinii przez komitet Komisja nie przyjmuje projektu aktu wykonawczego i zastosowanie ma art. 5 ust. 4 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 22
Przegląd
W terminie sześciu miesięcy od przyjęcia wszystkich sprawozdań z ocen przewidzianych w pierwszym wieloletnim programie ocen, o którym mowa w art. 5 ust. 5, Komisja dokonuje przeglądu funkcjonowania niniejszego rozporządzenia i przedkłada Radzie stosowne sprawozdanie. Przegląd ten dotyczy wszystkich elementów niniejszego rozporządzenia, w tym funkcjonowania procedur przyjmowania aktów w ramach mechanizmu ocen. Sprawozdanie to Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu.
Artykuł 23
Przepisy przejściowe i uchylenie
Bez uszczerbku dla drugiego i trzeciego akapitu niniejszego artykułu decyzja z dnia 16 września 1998 r. traci moc ze skutkiem od dnia 26 listopada 2013 r.
Część I decyzji, o której mowa w akapicie pierwszym, ma zastosowanie do dnia 1 stycznia 2016 r. w odniesieniu do już rozpoczętych w dniu 26 listopada 2013 r. procedur oceny państwa członkowskiego.
Część II I decyzji, o której mowa w akapicie pierwszym, ma zastosowanie do dnia 27 listopada 2014 r. w odniesieniu do już rozpoczętych w dniu 26 listopada 2013 r. procedur oceny państwa członkowskiego.
Artykuł 24
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami.
Sporządzono w Luksemburgu dnia 7 października 2013 r.