ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 377/2013/EU
ze dne 24. dubna 2013,
kterým se stanoví dočasná odchylka od směrnice 2003/87/ES o vytvoření systému pro obchodování s povolenkami na emise skleníkových plynů ve Společenství
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 192 odst. 1 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Odvětví letecké dopravy má výrazně mezinárodní povahu. Z hlediska snížení emisí z letecké dopravy by tedy bylo nejvhodnější a nejúčinnější přijmout komplexní řešení problému rychle rostoucího objemu emisí z mezinárodní letecké dopravy.
(2)
Rámcová úmluva OSN o změně klimatu (UNFCCC) požaduje, aby všechny strany vypracovaly a prováděly národní a případně regionální programy obsahující opatření zaměřená na zmírnění změny klimatu.
(3)
Unie je odhodlána snížit své emise CO2 včetně emisí z letecké dopravy. K dosažení snížení emisí by měla přispět všechna hospodářská odvětví.
(4)
Vyjednávání všech dohod mezi Unií a třetími zeměmi v oblasti letecké dopravy by mělo mít za cíl zajistit flexibilitu Unie při přijímání environmentálních opatření, a to i s ohledem na opatření na zmírnění dopadu letectví na změnu klimatu.
(5)
Mezinárodní organizace pro civilní letectví (ICAO) dosáhla pokroku, aby mohl být na 38. zasedání shromáždění ICAO, jež se bude konat od 24. září do 4. října 2013, přijat globální rámec pro politiku v oblasti snižování emisí, který by mohl státům usnadnit uplatňování tržních opatření na emise z mezinárodní letecké dopravy, a aby bylo vytvořeno celosvětové tržní opatření. Tento rámec by mohl představovat významný přínos ke snížení emisí CO2 na národní, regionální i celosvětové úrovni.
(6)
K usnadnění tohoto pokroku a urychlení postupu je vhodné odložit uplatňování požadavků vzniklých před konáním 38. zasedání shromáždění ICAO a týkajících se letů na letiště a z letišť v zemích mimo Unii a v zemích, které nejsou členy Evropského sdružení volného obchodu (ESVO), závislými územími a územími států Evropského hospodářského prostoru (EHP), ani zeměmi, jež podepsaly s Unií smlouvu o přistoupení. Proti provozovatelům letadel by se proto neměla přijímat žádná opatření týkající se požadavků, které vyplývají ze směrnice Evropského parlamentu a Rady 2003/87/ES (3), pokud jde o vykazování ověřených emisí za kalendářní roky 2010, 2011 a 2012 z letů přilétajících na taková letiště a z nich odlétajících a odpovídající vyřazení povolenek pro rok 2012. Provozovatelé letadel, kteří chtějí tyto požadavky i nadále splňovat, by měli mít možnost v plnění pokračovat.
(7)
Aby nedošlo k narušení hospodářské soutěže, měla by se odchylka stanovená tímto rozhodnutím vztahovat pouze na provozovatele letadel, kteří buď neobdrželi, nebo vrátili všechny bezplatné povolenky, které byly vydány na takové činnosti probíhající v roce 2012. Ze stejného důvodu by tyto povolenky neměly být brány v úvahu pro účely výpočtu práv na použití mezinárodních kreditů v rámci směrnice 2003/87/ES.
(8)
Povolenky pro letectví na rok 2012, které takovým provozovatelům letadel nejsou vydány nebo které jsou vráceny, by měly být zrušeny a staženy z oběhu. Počet povolenek pro letectví, které jsou draženy, by se měl upravit na základě tohoto rozhodnutí, aby byl zajištěn soulad s čl. 3d odst. 1 směrnice 2003/87/ES.
(9)
Odchylka stanovená v tomto rozhodnutí by neměla narušit celistvost životního prostředí a obecný cíl právních předpisů Unie v oblasti ochrany klimatu a neměla by vést ani k narušení hospodářské soutěže. Z tohoto důvodu a v zájmu dodržení obecného cíle směrnice 2003/87/ES, která je součástí právního rámce Unie pro splnění jejího nezávislého závazku snížit do roku 2020 objem vlastních emisí na úroveň o 20 % nižší, než jaký byl v roce 1990, by se měla směrnice 2003/87/ES vztahovat i nadále na lety odlétající z nebo přistávající na letiště na území členského státu z nebo na letiště v oblastech či zemích mimo Unii, které jsou s Unií úzce spojeny nebo k Unii přidruženy.
(10)
Odchylka stanovená v tomto rozhodnutí se týká pouze emisí v oblasti letectví za rok 2012. Pracovní skupina na vysoké úrovni působící při organizaci ICAO a zabývající se problematikou mezinárodního letectví v souvislosti se změnou klimatu byla zřízena, aby poskytovala pokyny pro vypracování rámce pro jednotlivá tržní opatření, posuzovala proveditelnost variant globálního tržního opatření a stanovila soubor technických a provozních opatření. Unie tuto odchylku stanovuje s cílem umožnit, aby se na 38. zasedání shromáždění ICAO dospělo k dohodě ohledně realistického harmonogramu pro vypracování celosvětového tržního opatření pro období po 38. zasedání shromáždění ICAO a ohledně rámce umožňujícího komplexní uplatňování národních a regionálních tržních opatření na mezinárodní leteckou dopravu před přijetím celosvětového tržního opatření. Na tomto základě by se ještě mohlo zvážit přijetí dalších kroků, které umožní optimální součinnost mezi každým takovýmto výsledkem a systémem pro obchodování s povolenkami na emise skleníkových plynů v Unii. Komise by v této souvislosti měla při posuzování nutnosti dalších kroků zohlednit jejich možný dopad na leteckou dopravu v Evropě, aby nedošlo k narušení hospodářské soutěže.
(11)
Komise by měla Evropskému parlamentu a Radě poskytnout kompletní zprávu o pokroku, jehož bylo dosaženo na 38. zasedání shromáždění ICAO, a případně urychleně navrhnout opatření v souladu s výsledky tohoto jednání.
(12)
Je nezbytné poskytnout provozovatelům letadel a vnitrostátním orgánům právní jistotu s ohledem na termín pro vyřazení emisních povolenek do 30. dubna 2013, jak je uvedeno ve směrnici 2003/87/ES. Toto rozhodnutí by tedy mělo být uplatňováno ode dne jeho přijetí,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Odchylně od článku 16 směrnice 2003/87/ES členské státy neučiní žádné opatření proti provozovatelům letadel, pokud jde o požadavky stanovené pro kalendářní roky 2010, 2011 a 2012 v čl. 12 odst. 2a a čl. 14 odst. 3 uvedené směrnice, které se týkají činností směřujících na letiště a z letišť, jež se nacházejí v zemích mimo Unii, které nejsou členy ESVO, závislými územími či územími států EHP ani zeměmi, jež podepsaly s Unií smlouvu o přistoupení, pokud těmto provozovatelům letadel nebyly v roce 2012 na takovou činnost vydány bezplatné povolenky nebo v případě, že jim takové povolenky vydány byly, tito provozovatelé vrátili do 30 dnů po vstupu tohoto rozhodnutí v platnost členským státům ke zrušení takový počet povolenek pro letectví na rok 2012, který odpovídá podílu ověřených tunokilometrů této činnosti v referenčním roce 2010.
Článek 2
1. Členské státy zruší všechny povolenky pro letectví na rok 2012, které buď nebyly vydány, nebo které jim byly v případě, že vydány byly, vráceny, a to na lety přilétající na letiště uvedená v článku 1 a na lety odlétající z těchto letišť.
2. S ohledem na zrušení povolenek uvedené v odstavci 1 vydraží členské státy nižší počet povolenek pro letectví na rok 2012. Toto snížení bude odpovídat nižšímu celkovému počtu povolenek pro letectví, jež budou v oběhu. Pokud se snížený počet těchto povolenek nevydraží do 1. května 2013, upraví členské státy odpovídajícím způsobem počet povolenek pro letectví, které budou draženy v roce 2013.
Článek 3
Povolenky pro letectví zrušené podle článku 2 se neberou v úvahu pro účely výpočtu práv na použití mezinárodních kreditů v rámci směrnice 2003/87/ES.
Článek 4
Komise vydá pokyny nezbytné k provádění tohoto rozhodnutí.
Článek 5
Komise pravidelně informuje Evropský parlament a Radu o pokroku dosaženém při jednání organizace ICAO a poskytne souhrnnou zprávu o výsledcích jednání 38. zasedání valného shromáždění ICAO.
Článek 6
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 24. dubna 2013.
Článek 7
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 24. dubna 2013.
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY NR 377/2013/UE
z dnia 24 kwietnia 2013 r.
wprowadzająca tymczasowe odstępstwo od dyrektywy 2003/87/WE ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
po konsultacji z Komitetem Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Sektor lotnictwa ma zdecydowanie międzynarodowy charakter. Dlatego też ogólnoświatowe podejście do problemu szybkiego wzrostu emisji pochodzących z lotnictwa międzynarodowego byłoby najwłaściwszym i najskuteczniejszym sposobem redukcji emisji pochodzących z lotnictwa.
(2)
Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) wymaga od wszystkich stron opracowania i wdrożenia krajowych, a w stosownych przypadkach regionalnych programów obejmujących środki mające na celu łagodzenie zmian klimatu.
(3)
Unia zobowiązała się do redukcji swoich emisji CO2, w tym emisji pochodzących z lotnictwa. Osiągnięcie redukcji emisji wymaga współudziału wszystkich sektorów gospodarki.
(4)
Negocjacje dotyczące wszelkich porozumień dotyczących lotnictwa zawieranych przez Unię z państwami trzecimi powinny mieć na celu zachowanie dla Unii pola manewru przy podejmowaniu działań w zakresie ochrony środowiska, w tym środków mających łagodzić wpływ lotnictwa na zmiany klimatu.
(5)
Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) osiągnęła postępy na drodze do przyjęcia, podczas 38. sesji Zgromadzenia ICAO, które odbędzie się w dniach od 24 września 2013 r. do 4 października 2013 r., ogólnoświatowych ram polityki redukcji emisji, ułatwiających stosowanie środków rynkowych w odniesieniu do emisji z lotnictwa międzynarodowego, oraz do opracowania ogólnoświatowego środka rynkowego. Takie ramy mogą stanowić istotny wkład w redukcję emisji CO2 na szczeblu krajowym, regionalnym i światowym.
(6)
Do ułatwienia osiągnięcia tego postępu i nadania procesowi impulsu pożądane jest odroczenie egzekwowania wymogów wprowadzonych przed 38. sesją Zgromadzenia ICAO, a dotyczących lotów na lotniska i z lotnisk położonych w krajach nienależących do Unii i niebędących członkami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), terytoriami zależnymi i terytoriami państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) ani krajami, które podpisały z Unią traktat o przystąpieniu. Nie należy zatem podejmować działań przeciwko operatorom statków powietrznych w odniesieniu do wymogów wynikających z dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (3), w odniesieniu do składania zweryfikowanych raportów o wielkościach emisji za lata kalendarzowe 2010, 2011 i 2012 i odpowiedniego umarzania uprawnień do emisji za 2012 r. w odniesieniu do lotów kończących się i rozpoczynających się na takich lotniskach. Operatorzy statków powietrznych, którzy chcą nadal spełniać te wymogi, powinni mieć taką możliwość.
(7)
W celu uniknięcia zakłóceń konkurencji odstępstwo przewidziane w niniejszej decyzji powinno mieć zastosowanie wyłącznie do tych operatorów statków powietrznych, którzy nie otrzymali bezpłatnych uprawnień do emisji bądź zwrócili wszystkie bezpłatne uprawnienia do emisji lotniczych wydane w odniesieniu do takich działalności prowadzonych w 2012 r. Z tego samego względu uprawnień tych nie należy uwzględniać przy obliczaniu praw do wykorzystania jednostek międzynarodowych w ramach dyrektywy 2003/87/WE.
(8)
Uprawnienia do emisji dla operatorów statków powietrznych za rok 2012, których nie wydano tym operatorom lub które zostały zwrócone, należy wycofać z obiegu poprzez ich anulowanie. W wyniku zastosowania niniejszej decyzji liczbę uprawnień do emisji przeznaczonych na aukcję należy skorygować, aby zapewnić zgodność z wymogami art. 3d ust. 1 dyrektywy 2003/87/WE.
(9)
Odstępstwo przewidziane w niniejszej decyzji nie powinno naruszać integralności środowiskowej i nadrzędnego celu prawodawstwa Unii w odniesieniu do zmian klimatu, ani prowadzić do zakłócenia konkurencji. W związku z tym, a także aby zachować nadrzędny cel dyrektywy 2003/87/WE, która należy do unijnych ram prawnych mających na celu wypełnienie przez Unię niezależnego zobowiązania do zredukowania swoich emisji do roku 2020 do poziomu o 20 % niższego od poziomu z 1990 r., dyrektywa ta powinna nadal mieć zastosowanie do lotów z lotnisk lub na lotniska położone na terytorium jednego z państw członkowskich na lotniska lub z lotnisk położonych na niektórych obszarach lub w niektórych krajach ściśle powiązanych lub stowarzyszonych, znajdujących się poza Unią.
(10)
Odstępstwo przewidziane w niniejszej decyzji odnosi się wyłącznie do emisji lotniczych za 2012 r. Utworzono grupę wysokiego szczebla ICAO ds. lotnictwa międzynarodowego i zmian klimatu, która ma przedstawić wytyczne dotyczące opracowania ram dla środków rynkowych, ocenić wykonalność różnych wariantów światowego środka rynkowego oraz wskazać zestaw środków technicznych i operacyjnych. Unia wprowadza to odstępstwo, by ułatwić osiągnięcie na 38. sesji Zgromadzenia ICAO porozumienia w sprawie realistycznego harmonogramu opracowania ogólnoświatowego środka rynkowego na okres po 38. sesji Zgromadzenia ICAO oraz ram mających ułatwić całościowe stosowanie krajowych i regionalnych środków rynkowych do lotnictwa międzynarodowego do czasu wprowadzenia ogólnoświatowego środka rynkowego. Na tej podstawie można rozważyć dalsze działania z myślą o ułatwieniu optymalnego oddziaływania pomiędzy rozwiązaniem przyjętym w wyniku wspomnianego porozumienia a systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w Unii. W związku z tym Komisja, oceniając konieczność dalszych działań, powinna uwzględniać również potencjalny wpływ na wewnątrzeuropejski ruch lotniczy, by uniknąć zakłóceń konkurencji.
(11)
Komisja powinna przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie pełne sprawozdanie z postępów osiągniętych podczas 38. sesji Zgromadzenia ICAO, i w stosownym przypadku w krótkim czasie zaproponować środki odpowiadające wynikom Zgromadzenia.
(12)
Sprawą zasadniczą jest zapewnienie operatorom statków powietrznych i organom krajowym pewności prawa w związku z wyznaczonym na 30 kwietnia 2013 r. terminem umarzania uprawnień, o którym mowa w dyrektywie 2003/87/WE. Dlatego też niniejszą decyzję powinno się stosować od dnia jej przyjęcia,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
W drodze odstępstwa od art. 16 dyrektywy 2003/87/WE państwa członkowskie nie podejmują działań przeciwko operatorom statków powietrznych w odniesieniu do wymogów określonych w art. 12 ust. 2a i art. 14 ust. 3 tej dyrektywy, dotyczących lat kalendarzowych 2010, 2011 i 2012 w odniesieniu do lotów kończących się i rozpoczynających się na takich lotniskach znajdujących się w państwach nienależących do Unii, które nie są członkami EFTA, terytoriami zależnymi i terytoriami państw EOG ani państwami, które podpisały z Unią traktat o przystąpieniu, jeżeli tym operatorom statków powietrznych nie wydano bezpłatnych uprawnień do emisji w odniesieniu do tej działalności za 2012 r. lub - w razie wydania operatorom takich uprawnień - jeżeli w terminie 30 dni od wejścia w życie niniejszej decyzji operatorzy ci zwrócili państwom członkowskim uprawnienia do emisji za 2012 r. w celu anulowania w liczbie odpowiadającej udziałowi zweryfikowanych tonokilometrów z takiej działalności w roku referencyjnym 2010.
Artykuł 2
1. Państwa członkowskie anulują wszystkie niewydane operatorom statków powietrznych lub - w razie ich wydania - zwrócone im uprawnienia do emisji za 2012 r. w odniesieniu do lotów kończących się i rozpoczynających się na takich lotniskach, o których mowa w art. 1.
2. W związku z anulowaniem, o którym mowa w ust. 1, państwa członkowskie sprzedają na aukcji zredukowaną liczbę uprawnień do emisji lotniczych za 2012 r. Redukcja ta jest proporcjonalna do niższej łącznej liczby będących w obrocie uprawnień do emisji lotniczych. Jeżeli zredukowana liczba wspomnianych uprawnień do emisji nie zostanie sprzedana na aukcji do dnia 1 maja 2013 r., państwa członkowskie korygują odpowiednio liczbę uprawnień do emisji lotniczych przeznaczonych do sprzedaży na aukcji w 2013 r.
Artykuł 3
Uprawnień do emisji lotniczych, anulowanych zgodnie z art. 2 nie uwzględnia się przy obliczaniu praw do wykorzystania jednostek międzynarodowych w ramach dyrektywy 2003/87/WE.
Artykuł 4
Komisja wydaje niezbędne wytyczne dotyczące wdrożenia niniejszej decyzji.
Artykuł 5
Komisja regularnie informuje Parlament Europejski i Radę o postępach w negocjacjach prowadzonych w ICAO i przedkłada im pełne sprawozdanie z wyników osiągniętych podczas 38. sesji Zgromadzenia ICAO.
Artykuł 6
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 24 kwietnia 2013 r.
Artykuł 7
Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 24 kwietnia 2013 r.