NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 139/2014
ze dne 12. února 2014,
kterým se stanoví požadavky a správní postupy týkající se letišť podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 216/2008
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 216/2008 ze dne 20. února 2008 o společných pravidlech v oblasti civilního letectví a o zřízení Evropské agentury pro bezpečnost letectví, kterým se ruší směrnice Rady 91/670 EHS, nařízení (ES) č. 1592/2002 a směrnice 2004/36/ES (1), ve znění nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1108/2009 (2), a zejména na čl. 8a odst. 5 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Cílem nařízení (ES) č. 216/2008 je stanovit a udržovat vysokou a jednotnou úroveň bezpečnosti civilního letectví v Evropě.
(2)
Provádění nařízení (ES) č. 216/2008 vyžaduje zavedení podrobných prováděcích pravidel, zejména pokud jde o regulaci bezpečnosti letišť, s cílem udržovat vysokou jednotnou úroveň bezpečnosti civilního letectví v Unii při splnění cíle celkově zlepšit bezpečnost letišť.
(3)
Vyžaduje, aby Komise do 31. prosince 2013 přijala nezbytná prováděcí pravidla, kterými se stanoví podmínky pro infrastrukturu a bezpečný provoz letišť uvedené v čl. 8a odst. 5.
(4)
Prováděcí pravidla by s ohledem na zajištění hladkého přechodu a vysokého stupně bezpečnosti civilního letectví v Evropské unii měla odrážet současný stav techniky a osvědčené postupy v oblasti letišť, brát v úvahu použitelné standardy a doporučené postupy Mezinárodní organizace pro civilní letectví (dále jen „ICAO“), čímž se zohlední příslušné klasifikace ICAO v rámci celého systému pravidel, celosvětové zkušenosti s provozem letišť a vědecko-technický pokrok v oblasti letišť, být přiměřená velikosti, kategorii a složitosti letiště a povaze a objemu provozu na něm, zajišťovat nutnou flexibilitu pro přizpůsobené plnění požadavků a zohledňovat případy infrastruktury letišť, která byla vytvořena před datem vstupu v platnost tohoto nařízení v souladu s různými požadavky vnitrostátních právních předpisů členských států.
(5)
Je nezbytné poskytnout odvětví letišť a správním úřadům členských států dostatek času, aby se mohly přizpůsobit novému regulačnímu rámci, a ověřit, že nadále platí osvědčení vydaná před datem vstupu tohoto nařízení v platnost.
(6)
S cílem zajistit jednotné uplatňování společných požadavků je nezbytné, aby příslušné úřady, popřípadě agentura, při posuzování dodržování těchto požadavků uplatňovaly jednotné standardy; agentura by na podporu nezbytné jednotnosti předpisů měla vypracovat přijatelné způsoby průkazu a poradenský materiál. Společné požadavky by se měly vztahovat na shodné postupy příslušných úřadů v různých oblastech letecké dopravy. Neměly by však bránit použití mírně odlišných postupů, je-li to nezbytné nebo přínosné, například v případě samostatných subjektů dozoru nad letišti a leteckým provozem. Bezpečnostní cíl těchto požadavků by měl být i nadále nedotčen různými způsoby plnění technických požadavků.
(7)
Pokud jde o správu překážek v okolí letiště a další činnosti mimo hranice letiště, každý členský stát může jmenovat různé úřady a jiné subjekty odpovědné za sledování, posuzování a zmírňování rizik. Cílem tohoto nařízení není změnit stávající rozdělení úkolů v rámci členského státu. Avšak v každém členském státu by měla být zaručena plynulá návaznost kompetencí při zabezpečení okolí letišť a při sledování a zmírňování rizik vyplývajících z lidské činnosti. Proto by se mělo zajistit, aby úřady odpovědné za zabezpečení okolí letišť měly pro plnění svých povinností odpovídající pravomoci.
(8)
Na letištích by měly být poskytovány zvláštní služby uvedené v hlavě B přílohy IV (část ADR.OPS). V některých případech tyto služby neposkytuje přímo provozovatel letiště, ale jiná organizace nebo státní subjekt, nebo kombinace obou. V těchto případech by měl mít provozovatel letiště, jako subjekt odpovědný za provoz letiště, uzavřeny dohody a definovány způsoby kontaktu s těmito organizacemi nebo subjekty, aby bylo zajištěno poskytování služeb v souladu s požadavky uvedenými v příloze IV. Jsou-li takové dohody uzavřeny a způsoby kontaktu definovány, má se za to, že provozovatel letiště splnil svou povinnost a neměl by být považován za zodpovědného či právně odpovědného za nesplnění povinností ze strany jiného subjektu, který je součástí dohody, za předpokladu, že splnil veškeré použitelné požadavky a povinnosti stanovené v tomto nařízení týkající se jeho odpovědnosti podle dané dohody.
(9)
Nařízení (ES) č. 216/2008 se týká pouze osvědčení pro letiště, která mají vydat příslušné úřady s ohledem na bezpečnost. Proto aspekty stávajících vnitrostátních osvědčení pro letiště, které se netýkají bezpečnosti, zůstávají nedotčeny.
(10)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou založena na stanovisku Evropské agentury pro bezpečnost letectví v souladu s čl. 17 odst. 2 písm. b) a čl. 19 odst. 1 nařízení (ES) č. 216/2008.
(11)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného článkem 65 nařízení (ES) č. 216/2008,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět a oblast působnosti
1. Toto nařízení stanoví podrobná pravidla, která se týkají:
a)
podmínek pro stanovení certifikační předpisové základny použitelné na letiště a pro její oznámení žadateli, jak je stanoveno v příloze II a v příloze III;
b)
podmínek pro vydávání, zachování, změnu, omezení, pozastavení nebo zrušení osvědčení pro letiště a osvědčení pro organizace odpovědné za provoz letišť, včetně provozních omezení týkajících se určitých rysů návrhu letiště, jak je stanoveno v příloze II a v příloze III;
c)
podmínek pro provoz letiště v souladu s hlavními požadavky stanovenými v příloze Va a případně v příloze Vb nařízení (ES) č. 216/2008, jak je stanoveno v příloze IV;
d)
povinností držitelů osvědčení, jak je stanoveno v příloze III;
e)
podmínek pro schválení a změnu stávajících osvědčení pro letiště vydaných členskými státy;
f)
podmínek pro rozhodnutí o nepovolení výjimek podle čl. 4 odst. 3b nařízení (ES) č. 216/2008, včetně kritérií pro nákladní letiště, oznamování vyňatých letišť a přezkum udělených výjimek;
g)
podmínky, za nichž je provoz zakázán, omezen nebo podřízen určitým podmínkám v zájmu bezpečnosti, jak je stanoveno v příloze III;
h)
určitých podmínek a postupů pro prohlášení poskytovatelů služeb řízení provozu na odbavovací ploše uvedená v čl. 8a odst. 2 písm. e) nařízení (ES) č. 216/2008 a pro dozor nad těmito poskytovateli, jak je stanoveno v příloze II a v příloze III.
2. Příslušné úřady zapojené do certifikace a dozoru nad letišti, provozovatelé letišť a poskytovatelé služeb řízení provozu na odbavovací ploše musí být v souladu s požadavky stanovenými v příloze II.
3. Provozovatelé letišť a poskytovatelé služeb řízení provozu na odbavovací ploše musí být v souladu s požadavky stanovenými v příloze III.
4. Provozovatelé letišť musí splňovat požadavky stanovené v příloze IV.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použijí tyto definice:
1)
„letištěm“ se rozumí jakákoli vymezená plocha (včetně všech budov, instalací a vybavení) na zemi nebo na vodě nebo na pevné konstrukci, pevné konstrukci na moři nebo na plovoucí konstrukci, která je zcela nebo zčásti určena pro přílety, odlety a pozemní pohyby letadel;
2)
„letounem“ se rozumí letadlo těžší než vzduch s pohonem, vyvozující vztlak za letu hlavně z aerodynamických sil na plochách, které za daných podmínek letu zůstávají vůči letadlu nepohyblivé;
3)
„letadlem“ se rozumí zařízení schopné vyvozovat síly nesoucí jej v atmosféře z reakcí vzduchu, které nejsou reakcemi vůči zemskému povrchu;
4)
„odbavovací plochou“ se rozumí vymezená plocha určená k umístění letadel pro účely nástupu a výstupu cestujících, nakládky nebo vykládky pošty nebo nákladu, doplňování paliva, parkování nebo údržby;
5)
„službami řízení provozu na odbavovací ploše“ služby poskytované k řízení činností a pohybu letadel a vozidel po odbavovací ploše;
6)
„auditem“ se rozumí systematický, nezávislý a zdokumentovaný postup získávání důkazních informací a jejich objektivního hodnocení s cílem určit rozsah, v jakém jsou splněny požadavky;
7)
„certifikačními specifikacemi“ se rozumějí technické normy přijaté agenturou, které uvádějí způsoby průkazu souladu s nařízením (ES) č. 216/2008 a jeho prováděcími pravidly a které může organizace použít pro účely certifikace;
8)
„příslušným úřadem“ se rozumí úřad určený v každém členském státě, kterému jsou uděleny nezbytné pravomoci a přidělena odpovědnost v oblasti certifikace letišť, jakož i personálu a organizací, které se na provozu letiště podílejí, a v oblasti dozoru nad nimi;
9)
„průběžným dozorem“ se rozumějí úkoly, které příslušný úřad vykonává kdykoli při provádění programu dozoru k ověření, že podmínky, za kterých bylo osvědčení uděleno, jsou nadále plněny v celém průběhu jeho období platnosti;
10)
„dokumentem o schválení odchylky a opatřeních (Deviation Acceptance and Action Document, DAAD)“ se rozumí dokument vyhotovený příslušným úřadem za účelem sestavení důkazů, které odůvodňují schválení odchylky od certifikačních specifikací vydaných agenturou;
11)
„prohlídkou“ se rozumí nezávislé hodnocení pomocí pozorování a posuzování, které je spojeno, je-li to vhodné, s měřením, zkoušením nebo porovnáváním za účelem ověření souladu s platnými požadavky;
12)
„pohybem“ se rozumí vzlet nebo přistání;
13)
„překážkou“ se rozumí všechny pevné (trvalé nebo dočasné) a mobilní objekty nebo jejich části, které:
-
se nacházejí na ploše určené pro pozemní pohyby letadel, nebo
-
zasahují nad stanovenou plochu určenou k ochraně letadel za letu, nebo
-
se nacházejí vně těchto stanovených ploch a byly vyhodnoceny jako nebezpečné pro letecký provoz;
14)
„překážkovou plochou“ se rozumí plocha, která vymezuje horní hranici, k níž mohou dosáhnout předměty zasahující do vzdušného prostoru;
15)
„ochranou plochou“ se rozumí plocha stanovená pro světelnou sestupovou soustavu pro vizuální přiblížení, nad kterou nesmí zasahovat objekty nebo rozšíření stávajících objektů, s výjimkou případů, kdy by podle názoru příslušného úřadu nový objekt nebo rozšíření byly zastíněny stávajícím neodstranitelným objektem.
Článek 3
Dozor nad letišti
1. Členské státy určí jeden nebo více subjektů jakožto příslušné úřady, jimž jsou v členském státě uděleny nezbytné pravomoci a přidělena odpovědnost v oblasti certifikace letišť, jakož i personálu a organizací, které se na provozu letiště podílejí, a v oblasti dozoru nad nimi.
2. Příslušný úřad musí být nezávislý na provozovatelích letišť a na poskytovatelích služeb řízení provozu na odbavovací ploše. Této nezávislosti se dosáhne oddělením, alespoň na funkční úrovni, příslušného úřadu od těchto provozovatelů letišť a poskytovatelů služeb řízení provozu na odbavovací ploše. Členské státy zajistí, aby příslušné úřady vykonávaly své pravomoci nestranně a transparentně.
3. Pokud členský stát určí jako příslušný úřad více než jeden subjekt, musí být splněny tyto podmínky:
a)
každý příslušný úřad odpovídá za zvlášť vymezené úkoly a zeměpisné oblasti a
b)
mezi těmito subjekty musí být stanovena koordinace pro zajištění účinného dozoru nad všemi letišti a provozovateli letišť, jakož i nad poskytovateli služeb řízení provozu na odbavovací ploše.
4. Členské státy zajistí, aby příslušné úřady měly způsobilost a zdroje nezbytné pro plnění požadavků stanovených v tomto nařízení.
5. Členské státy zajistí, aby personál příslušného úřadu nevykonával činnosti spojené s dozorem, pokud existují důkazy o tom, že by tak mohlo přímo nebo nepřímo dojít ke střetu zájmů, zejména pokud jde o zájmy rodinné nebo finanční.
6. Personál, jejž příslušný úřad pověří plněním úkolů spojených s certifikací a/nebo dozorem, je zmocněn k provádění alespoň těchto úkolů:
a)
zkoumání záznamů, údajů, postupů a jakéhokoli jiného materiálu, který je pro plnění úkolů spojených s certifikací a/nebo dozorem relevantní;
b)
pořizování kopií těchto záznamů, údajů, postupů a jiných materiálů nebo výpisů z nich;
c)
požadování ústního vysvětlení na místě;
d)
vstup na letiště, do příslušných prostor, provozních míst nebo jiných příslušných prostor a dopravních prostředků;
e)
provádění auditů, šetření, zkoušek, cvičení, hodnocení, prohlídek;
f)
případně přijímání nebo iniciování vynucovacích opatření.
7. Úkoly uvedené v odstavci 6 se plní v souladu s vnitrostátními právními předpisy příslušného členského státu.
Článek 4
Informace poskytované Evropské agentuře pro bezpečnost letectví
Do tří měsíců od vstupu tohoto nařízení v platnost sdělí členské státy Evropské agentuře pro bezpečnost letectví (dále jen „agentura“) názvy, polohy a letištní kódy ICAO letišť a názvy provozovatelů letišť, jakož i údaje o počtu cestujících a přepravách nákladu na těchto letištích, na něž se vztahují ustanovení nařízení (ES) č. 216/2008 a tohoto nařízení.
Článek 5
Výjimky
1. Členský stát informuje agenturu o svém rozhodnutí udělit výjimku v souladu s čl. 4 odst. 3b nařízení (ES) č. 216/2008 do jednoho měsíce od přijetí tohoto rozhodnutí. Informace předané agentuře dále zahrnují seznam příslušných letišť, název provozovatele letiště a údaje o počtu cestujících a přepravě nákladu na daném letišti za příslušný rok.
2. Členský stát každoročně přezkoumá provozní údaje letiště, jemuž byla udělena výjimka. Pokud příslušné provozní údaje tohoto letiště za poslední tři po sobě následující roky překročily údaje uvedené v čl. 4 odst. 3b nařízení (ES) č. 216/2008, informuje o tom agenturu a výjimku zruší.
3. Komise může kdykoli rozhodnout, že výjimku nepovolí, pokud:
a)
nejsou splněny obecné bezpečnostní cíle nařízení (ES) č. 216/2008;
b)
za poslední tři po sobě následující roky byly překročeny příslušné provozní údaje o cestujících a nákladu;
c)
výjimka není v souladu s jinými příslušnými právními předpisy EU.
4. Pokud Komise rozhodla, že výjimka není povolena, dotčený členský stát výjimku zruší.
Článek 6
Převod osvědčení
1. Osvědčení vydaná příslušným úřadem před 31. prosincem 2014 na základě vnitrostátních právních předpisů zůstávají v platnosti, dokud nebudou vydána v souladu s tímto článkem, nebo pokud taková osvědčení vydána nebudou, tak do 31. prosince 2017.
2. Před uplynutím doby stanovené v odstavci 1 vydá příslušný úřad osvědčení pro dotčená letiště a provozovatele letišť, pokud jsou splněny tyto podmínky:
a)
certifikační předpisová základna uvedená v příloze II byla stanovena s použitím certifikačních specifikací vydaných agenturou, včetně všech případů rovnocenné úrovně bezpečnosti a zvláštních podmínek, jež byly zjištěny a zdokumentovány;
b)
držitel osvědčení prokázal soulad s certifikačními specifikacemi, které se liší od vnitrostátních požadavků, na jejichž základě bylo vydáno stávající osvědčení;
c)
držitel osvědčení prokázal splnění těch požadavků nařízení (ES) č. 216/2008 a jeho prováděcích pravidel, které jsou použitelné pro jeho organizaci a které se liší od vnitrostátních požadavků, na jejichž základě bylo vydáno stávající osvědčení.
3. Odchylně od odst. 2 písm. b) může příslušný úřad rozhodnout, že upustí od prokázání souladu, pokud se domnívá, že tento důkaz představuje nadměrné nebo nepřiměřené úsilí.
4. Příslušný úřad uchovává nejméně po dobu pěti let záznamy o dokumentech týkajících se postupů převodu osvědčení.
Článek 7
Odchylky od certifikačních specifikací
1. Příslušný úřad může do 31. prosince 2024 přijímat žádosti o osvědčení zahrnující odchylky od certifikačních specifikací vydaných agenturou, pokud jsou splněny tyto podmínky:
a)
tyto odchylky nepředstavují případ rovnocenné úrovně bezpečnosti podle bodu ADR.AR.C.020 a nepředstavují ani případ zvláštních podmínek podle bodu ADR.AR.C.025 přílohy II tohoto nařízení;
b)
tyto odchylky existovaly před vstupem tohoto nařízení v platnost;
c)
těmito odchylkami, které, je-li to vhodné, jsou doprovázeny zmírňovacími a nápravnými opatřeními, nejsou porušeny hlavní požadavky přílohy Va nařízení (ES) č. 216/2008;
d)
je dokončeno průvodní posouzení bezpečnosti každé takové odchylky.
2. Příslušný úřad sestaví důkazy o splnění podmínek uvedených v odstavci 1 v dokumentu o schválení odchylky a opatřeních (DAAD). Dokument DAAD se připojí k osvědčení. Příslušný úřad uvede dobu platnosti dokumentu DAAD.
3. Provozovatel letiště a příslušný úřad ověří, že podmínky uvedené v odstavci 1 jsou i nadále splněny. V opačném případě musí být dokument DAAD změněn, pozastaven nebo zrušen.
Článek 8
Zabezpečení okolí letišť
1. Členské státy zajistí pořádání konzultací s ohledem na bezpečnostní dopady staveb, které by měly být vybudovány v mezích překážkových ploch, ochranných ploch a dalších ploch souvisejících s letištěm.
2. Členské státy zajistí pořádání konzultací s ohledem na bezpečnostní dopady staveb, které by měly být vybudovány mimo meze překážkových ploch, ochranných ploch a dalších ploch souvisejících s letištěm, jež přesahují výšku stanovenou daným členským státem.
3. Členské státy zajistí koordinaci zabezpečení letišť nacházejících se v blízkosti státních hranic s jinými členskými státy.
Článek 9
Sledování okolí letišť
Členské státy zajistí pořádání konzultací v souvislosti s lidskými činnostmi a využitím pozemků, jako jsou tyto:
a)
jakákoli výstavba nebo změna ve využívání půdy v oblasti letiště;
b)
jakákoli výstavba, která může vyvolat překážkami způsobené turbulence, jež by mohly představovat nebezpečí pro provoz letadel;
c)
používání nebezpečných, matoucích či zavádějících světel;
d)
používání vysoce reflexních povrchů, jež mohou způsobit oslňování;
e)
vytvoření ploch, které by mohly podporovat pohyb divoce žijících zvířat, jenž by mohl ohrozit provoz letadel;
f)
zdroje neviditelného záření nebo přítomnost pohyblivých nebo pevných objektů, které by mohly narušovat nebo nepříznivě ovlivňovat výkonnost leteckých komunikačních, navigačních a přehledových systémů.
Článek 10
Řízení nebezpečí střetu s divoce žijícími zvířaty
1. Členské státy zajistí, aby nebezpečí střetu s divoce žijícími zvířaty byla posuzována prostřednictvím:
a)
stanovení vnitrostátního postupu pro zaznamenání a hlášení střetů letadel s divoce žijícími zvířaty;
b)
shromažďování informací od provozovatelů letadel, letištního personálu a z jiných zdrojů o přítomnosti divoce žijících zvířat, jež představují potenciální nebezpečí pro provoz letadel, a
c)
průběžného hodnocení nebezpečí plynoucího z přítomnosti divoce žijících zvířat prováděného způsobilými pracovníky.
2. Členské státy zajistí, aby hlášení střetů s divoce žijícími zvířaty byla shromažďována a zasílána ICAO za účelem zahrnutí do databáze informačního systému ICAO pro střety s ptáky (IBIS).
Článek 11
Vstup v platnost a použitelnost
1. Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
2. Příslušné úřady zapojené do certifikace letišť, provozovatelů letišť a poskytovatelů služeb řízení provozu na odbavovací ploše a dozoru nad nimi musí splňovat požadavky stanovené v příloze II tohoto nařízení před 31. prosincem 2017.
3. Přílohy III a IV se pro letiště, jimž bylo vydáno osvědčení v souladu s článkem 6, použijí ode dne vydání osvědčení.
4. Letištím, u kterých byl postup certifikace zahájen před 31. prosincem 2014, avšak do uvedeného data k vydání osvědčení nedošlo, se osvědčení vydá teprve tehdy, až splní ustanovení tohoto nařízení.
5. Body ADR.AR.C.050 a ADR.OR.B.060 v přílohách II a III tohoto nařízení se použijí ode dne, k němuž vstoupí v platnost prováděcí pravidla pro poskytování služeb řízení provozu na odbavovací ploše. Bod ADR.AR.A.015 v příloze II a bod ADR.OR.A.015 přílohy III se použijí pro poskytovatele služeb řízení provozu na odbavovací ploše ode dne, kdy vstoupí v platnost prováděcí pravidla pro poskytování služeb řízení provozu na odbavovací ploše.
6. Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 12. února 2014.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 139/2014
z dnia 12 lutego 2014 r.
ustanawiające wymagania oraz procedury administracyjne dotyczące lotnisk zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz uchylające dyrektywę Rady 91/670/EWG, rozporządzenie (WE) nr 1592/2002 i dyrektywę 2004/36/WE (1), zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1108/2009 z dnia 21 października 2009 r. (2), w szczególności jego art. 8a ust. 5,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Celem rozporządzenia (WE) nr 216/2008 jest ustanowienie oraz utrzymanie wysokiego jednolitego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Europie.
(2)
Wykonanie rozporządzenia (WE) nr 216/2008 wymaga ustanowienia szczegółowych przepisów wykonawczych, w szczególności dotyczących bezpieczeństwa lotnisk, w celu utrzymania wysokiego jednolitego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Unii, przy jednoczesnym dążeniu do realizacji celu, jakim jest ogólne podniesienie poziomu bezpieczeństwa lotnisk.
(3)
Komisja zobowiązana jest do przyjęcia do dnia 31 grudnia 2013 r. niezbędnych przepisów wykonawczych ustanawiających warunki dotyczące projektowania i bezpiecznej eksploatacji lotnisk, o których mowa w art. 8a ust. 5.
(4)
Aby zapewnić sprawne przejście na nowy system oraz wysoki poziom bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Unii Europejskiej, przepisy wykonawcze powinny: odzwierciedlać najnowszy stan wiedzy i najlepsze praktyki w zakresie lotnisk; uwzględniać obowiązujące normy i zalecane praktyki Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (zwanej dalej „ICAO”), przestrzegając w ten sposób stosownych klasyfikacji ICAO w ramach systemu zasad, a także zdobyte na całym świecie doświadczenia w eksploatacji lotnisk, jak również postęp naukowy i techniczny w tym obszarze; być proporcjonalne do wielkości, nasilenia ruchu, kategorii i złożoności danego lotniska oraz charakteru i zakresu prowadzonych na nim operacji; zapewniać niezbędną elastyczność przepisów stosownie do danego przypadku; oraz uwzględniać przypadki infrastruktury lotniskowej, która powstała przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, zgodnie z różnymi wymaganiami zawartymi w prawodawstwie krajowym państw członkowskich.
(5)
Branży lotniskowej i administracjom państw członkowskich należy zapewnić wystarczającą ilość czasu na dostosowanie się do nowych ram regulacyjnych oraz na weryfikację ciągłej ważności certyfikatów wydanych przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia.
(6)
Aby zapewnić jednolite stosowanie wspólnych wymagań, niezbędne jest stosowanie wspólnych norm przez właściwe organy oraz w stosownych przypadkach - przez Agencję podczas przeprowadzania oceny ich przestrzegania; Agencja powinna opracować akceptowalne sposoby spełnienia wymagań oraz materiały zawierające wytyczne, aby ułatwić konieczną jednolitość regulacji. Wspólne wymagania powinny obejmować takie same procedury w ramach właściwych organów w poszczególnych dziedzinach lotnictwa. Nie powinny one jednakże uniemożliwiać stosowania nieco odmiennych procedur, kiedykolwiek i gdziekolwiek jest to konieczne lub przynosi korzyści, na przykład w przypadku rozdziału podmiotów odpowiedzialnych za nadzór nad lotniskami od podmiotów odpowiedzialnych za nadzór nad operacjami lotniczymi. Różne sposoby zapewniania zgodności technicznej nie powinny wpływać niekorzystnie na realizację celu tych wymagań, jakim jest bezpieczeństwo.
(7)
Jeśli chodzi o zarządzanie przeszkodami w otoczeniu lotnisk oraz o inną działalność poza granicami lotnisk, każde państwo członkowskie może wyznaczyć różne organy i inne podmioty odpowiedzialne za monitorowanie, ocenę i łagodzenie ryzyka. Celem niniejszego rozporządzenia nie jest zmiana aktualnego podziału zadań w ramach państw członkowskich. Jednakże w każdym państwie członkowskim należy zapewnić sprawną organizację kompetencji dotyczących zabezpieczenia otoczenia lotnisk, a także monitorowania i łagodzenia ryzyka powodowanego działalnością człowieka. Należy zatem zapewnić przyznanie organom, którym powierzono obowiązek zabezpieczenia otoczenia lotnisk, odpowiednich kompetencji do wypełniania swoich obowiązków.
(8)
Określone służby, o których mowa w podczęści B załącznika IV (część ADR.OPS), powinny być zapewniane na terenie lotniska. W niektórych przypadkach służby te nie są zapewniane bezpośrednio przez operatora lotniska, ale przez inną organizację, organ państwowy lub wspólnie przez te podmioty. W takich przypadkach operator lotniska, który jest odpowiedzialny za funkcjonowanie lotniska, powinien wdrożyć mechanizmy współpracy i współdziałania z tymi organizacjami lub podmiotami, tak aby zapewnić świadczenie usług zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku IV. W przypadku wdrożenia takich mechanizmów uznaje się, że operator lotniska wykonał swoje zobowiązania i nie będzie bezpośrednio odpowiedzialny za wszelkie niezgodności, jakich dopuści się inny podmiot objęty danym mechanizmem, pod warunkiem że spełnił on wszystkie stosowne wymagania i obowiązki określone w niniejszym rozporządzeniu mające znaczenie dla jego zobowiązań w ramach przedmiotowego mechanizmu.
(9)
Rozporządzenie (WE) nr 216/2008 dotyczy certyfikatów dla lotnisk wydawanych przez właściwe organy jedynie w zakresie, który obejmuje kwestie bezpieczeństwa. Tak więc te aspekty istniejących krajowych certyfikatów dla lotnisk, które nie są związane z kwestiami bezpieczeństwa, pozostają nienaruszone.
(10)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu opierają się na opinii wydanej przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. b) i art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 216/2008.
(11)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 65 rozporządzenia (WE) nr 216/2008,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot i zakres stosowania
1. Niniejsze rozporządzenie określa szczegółowe przepisy dotyczące:
a)
warunków ustanowienia podstawy certyfikacji mającej zastosowanie do danego lotniska oraz warunków informowania o niej wnioskodawcy, zgodnie z załącznikami II i III;
b)
warunków wydawania, utrzymywania w mocy, zmiany, ograniczania, zawieszania lub cofania certyfikatów dla lotnisk oraz certyfikatów dla organizacji odpowiedzialnych za eksploatację lotnisk, w tym ograniczeń eksploatacyjnych związanych ze szczególną konstrukcją lotniska, zgodnie z załącznikami II i III;
c)
warunków eksploatacji lotniska zgodnie z zasadniczymi wymaganiami określonymi w załączniku Va oraz, w stosownych przypadkach, załączniku Vb do rozporządzenia (WE) nr 216/2008, zgodnie z załącznikiem IV;
d)
obowiązków posiadaczy certyfikatów, zgodnie z załącznikiem III;
e)
warunków uznawania i konwersji istniejących certyfikatów dla lotnisk wydanych przez państwa członkowskie;
f)
warunków wydawania decyzji o odmowie przyznania zwolnienia, o których mowa w art. 4 ust. 3b rozporządzenia (WE) nr 216/2008, w tym kryteriów dotyczących lotnisk towarowych, powiadamiania o lotniskach objętych zwolnieniem i weryfikacji przyznanych zwolnień;
g)
warunków, w których zabrania się przeprowadzania operacji lotniczych lub je ogranicza bądź uzależnia od spełnienia określonych zaleceń w interesie bezpieczeństwa, zgodnie z załącznikiem III;
h)
określonych warunków i procedur składania deklaracji przez instytucje zapewniające służbę zarządzania płytą postojową, o których mowa w art. 8a ust. 2 lit. e) rozporządzenia (WE) nr 216/2008, oraz warunków i procedur sprawowania nad nimi nadzoru, zgodnie z załącznikiem II i załącznikiem III.
2. Właściwe organy zaangażowane w certyfikację i nadzór nad lotniskami, operatorami lotnisk i instytucjami zapewniającymi służbę zarządzania płytą postojową muszą spełniać wymagania określone w załączniku II.
3. Operatorzy lotnisk i instytucje zapewniające służbę zarządzania płytą postojową muszą spełniać wymagania określone w załączniku III.
4. Operatorzy lotnisk muszą spełniać wymagania określone w załączniku IV.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1)
„lotnisko” oznacza wydzielony obszar (w tym wszystkie budynki, instalacje i urządzenia) na lądzie, na wodzie, na konstrukcji stałej albo na stałej lub pływającej konstrukcji pełnomorskiej, w całości lub w części przeznaczony do lądowań, startów i naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych;
2)
„samolot” oznacza statek powietrzny o własnym napędzie silnikowym, cięższy od powietrza, uzyskujący swoją siłę nośną w locie głównie na skutek oddziaływania aerodynamicznego na powierzchnie, które pozostają nieruchome w określonych warunkach lotu;
3)
„statek powietrzny” oznacza urządzenie, które może utrzymać się w powietrzu w wyniku oddziaływania powietrza innego niż oddziaływanie powietrza odbitego od powierzchni ziemi;
4)
„płyta postojowa” oznacza określony obszar wydzielony dla postoju statków powietrznych, na którym odbywa się wsiadanie lub wysiadanie pasażerów, załadunek lub wyładunek poczty lub towaru, zaopatrywanie w paliwo, parkowanie lub obsługa techniczna;
5)
„służba zarządzania płytą postojową” oznacza służbę zapewniającą zarządzanie działaniami i ruchem statków powietrznych i pojazdów na płycie postojowej;
6)
„audyt” oznacza systematyczny, niezależny i udokumentowany proces uzyskiwania dowodów i przeprowadzania ich obiektywnej oceny w celu określenia zakresu spełnienia wymagań.
7)
„specyfikacje certyfikacyjne” oznaczają normy techniczne przyjęte przez Agencję, które wskazują sposoby wykazania zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 216/2008 i jego przepisami wykonawczymi i które mogą być wykorzystywane przez organizację do celów certyfikacji;
8)
„właściwy organ” oznacza organ wyznaczany w każdym państwie członkowskim, który posiada niezbędne uprawnienia i obowiązki w zakresie certyfikacji lotnisk oraz personelu i organizacji zaangażowanych w ich funkcjonowanie, a także w zakresie nadzoru nad nimi;
9)
„stały nadzór” oznacza zadania, które w dowolnym czasie prowadzone są przez właściwy organ w ramach wdrażania programu nadzoru w celu sprawdzenia, czy warunki, na których przyznano certyfikat, są w sposób ciągły spełniane w trakcie jego okresu ważności;
10)
„dokument akceptujący odstępstwo i sposób jego usunięcia” (DAAD) oznacza dokument ustanowiony przez właściwy organ na potrzeby zebrania dowodów przedstawionych w celu uzasadnienia zatwierdzenia odstępstw od specyfikacji certyfikacyjnych wydanych przez Agencję;
11)
„inspekcja” oznacza niezależną ocenę przeprowadzaną drogą obserwacji i osądu, której towarzyszą (odpowiednio do przypadku) mierzenie, testy lub pomiary i której celem jest weryfikacja zgodności ze stosownymi wymaganiami;
12)
„operacja” oznacza start lub lądowanie;
13)
„przeszkoda” oznacza wszystkie stałe (o charakterze czasowym lub trwałym) i ruchome obiekty albo ich części, które:
-
znajdują się w strefie przeznaczonej dla ruchu naziemnego statku powietrznego, lub
-
przekraczają określoną powierzchnię przeznaczoną do ochrony statku powietrznego w locie, lub
-
znajdują się poza tymi określonymi powierzchniami i zostały ocenione jako stanowiące zagrożenie dla żeglugi powietrznej;
14)
„powierzchnia ograniczająca przeszkody” oznacza powierzchnię wyznaczającą granice, w ramach których obiekty mogą wystawać w przestrzeni powietrznej;
15)
„powierzchnia zabezpieczenia przeszkodowego” oznacza powierzchnię ustanowioną na potrzeby systemu wzrokowych wskaźników ścieżki podejścia, powyżej której nie dopuszcza się obecności obiektów ani rozbudowy istniejących obiektów, z wyjątkiem sytuacji, w których - zdaniem właściwego organu - nowy obiekt lub rozbudowa obiektu byłyby zasłonięte przez istniejący nieruchomy obiekt.
Artykuł 3
Nadzór nad lotniskami
1. Państwa członkowskie wyznaczają przynajmniej jeden podmiot jako właściwy organ, który w granicach danego państwa członkowskiego posiada niezbędne uprawnienia oraz obowiązki w zakresie certyfikacji lotnisk oraz personelu i organizacji zaangażowanych w jego funkcjonowanie, a także w zakresie nadzoru nad nimi.
2. Właściwy organ musi być niezależny od operatorów lotnisk i instytucji zapewniających służbę zarządzania płytą postojową. Niezależność tę uzyskuje się poprzez wprowadzenie rozdzielności, przynajmniej na poziomie funkcjonalnym, między właściwym organem a wspomnianymi operatorami lotnisk i instytucjami zapewniającymi służbę zarządzania płytą postojową. Państwa członkowskie zapewniają, by właściwe organy wykonywały swoje uprawnienia w sposób bezstronny i przejrzysty.
3. Jeżeli państwo członkowskie wyznacza więcej niż jeden podmiot jako właściwy organ, muszą zostać spełnione następujące warunki:
a)
każdy właściwy organ musi być odpowiedzialny za wyraźnie określone zadania i określony obszar geograficzny; oraz
b)
muszą zostać wdrożone mechanizmy koordynacji między przedmiotowymi organami, tak aby zapewnić skuteczny nadzór nad wszystkimi lotniskami i operatorami lotnisk oraz instytucjami zapewniającymi służbę zarządzania płytą postojową.
4. Państwa członkowskie zapewniają, by właściwe organy dysponowały niezbędnymi zdolnościami i środkami pozwalającymi im wypełniać ich obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia.
5. Państwa członkowskie muszą zapewnić, aby pracownicy właściwych organów nie prowadzili czynności w zakresie nadzoru, jeżeli istnieją dowody na to, iż takie działanie mogłoby bezpośrednio lub pośrednio doprowadzić do konfliktu interesów, w szczególności w związku z występowaniem interesu rodzinnego lub finansowego.
6. Pracownicy upoważnieni przez właściwy organ do realizacji zadań w zakresie certyfikacji lub nadzoru są uprawnieni do wykonywania przynajmniej następujących zadań:
a)
badanie rejestrów, danych, procedur i wszelkich innych materiałów istotnych z punktu widzenia realizacji zadań w zakresie certyfikacji i/lub nadzoru;
b)
sporządzanie kopii lub wyciągów z takich rejestrów, danych, procedur i innych materiałów;
c)
żądanie ustnych wyjaśnień na miejscu;
d)
wchodzenie na teren lotnisk, odpowiednich obiektów, miejsc wykonywania operacji lotniczych lub innych odpowiednich obszarów i środków transportu;
e)
przeprowadzanie audytów, dochodzeń, testów, ćwiczeń, ocen, inspekcji;
f)
w stosownych przypadkach - podejmowanie lub inicjowanie środków egzekucyjnych.
7. Zadania, o których mowa w ust. 6, wykonywane są zgodnie z prawem krajowym państw członkowskich.
Artykuł 4
Informacje dla Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego
W terminie trzech miesięcy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie informują Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego („Agencję”) o nazwach lotnisk, ich lokalizacjach i ich kodach ICAO portu lotniczego oraz nazwach operatorów lotnisk, a także o liczbie pasażerów i operacji towarowych na tych lotniskach, do których mają zastosowanie przepisy rozporządzenia (WE) nr 216/2008 oraz niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 5
Zwolnienia
1. W terminie do jednego miesiąca od wydania decyzji o udzieleniu zwolnienia zgodnie z art. 4 ust. 3b rozporządzenia (WE) nr 216/2008, państwo członkowskie informuje Agencję o wydaniu takiej decyzji. W informacji przekazywanej Agencji podaje się wykaz przedmiotowych lotnisk, nazwę operatora lotniska oraz liczbę pasażerów i operacji towarowych na tym lotnisku w odpowiednim roku.
2. Państwo członkowskie analizuje corocznie dane o ruchu na lotnisku objętym zwolnieniem. Jeżeli dane o ruchu na takim lotnisku wskazują na przekroczenie wielkości przewidzianych w art. 4 ust. 3b rozporządzenia (WE) nr 216/2008 w okresie ostatnich trzech kolejnych lat, informuje ono o tym fakcie Agencję i cofa dane zwolnienie.
3. Komisja może w dowolnym momencie przyjąć decyzję o odmowie przyznania zwolnienia w następujących przypadkach:
a)
niespełnienia ogólnych celów w zakresie bezpieczeństwa wynikających z rozporządzenia (WE) nr 216/2008;
b)
przekroczenia odpowiednich wartości danych o ruchu pasażerskim i towarowym w okresie ostatnich trzech kolejnych lat;
c)
niezgodności zwolnienia z jakimikolwiek innymi odpowiednim przepisami UE.
4. Jeżeli Komisja przyjęła decyzję o niedopuszczalności zwolnienia, zainteresowane państwo członkowskie musi cofnąć dane zwolnienie.
Artykuł 6
Konwersja certyfikatów
1. Certyfikaty wydane przez właściwy organ przed dniem 31 grudnia 2014 r. na podstawie prawodawstwa krajowego pozostają ważne do momentu wydania ich zgodnie z niniejszym artykułem lub - jeżeli nie zostaną one wydane w taki sposób - do dnia 31 grudnia 2017 r.
2. Przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1, właściwy organ wydaje certyfikaty dla zainteresowanych lotnisk i operatorów lotnisk pod warunkiem spełnienia następujących warunków:
a)
ustanowiono podstawę certyfikacji, o której mowa w załączniku II, wykorzystując specyfikacje certyfikacyjne wydane przez Agencję, z uwzględnieniem wszelkich przypadków równoważnego poziomu bezpieczeństwa i warunków specjalnych, które zostały ustalone i udokumentowane;
b)
posiadacz certyfikatu wykazał zgodność ze specyfikacjami certyfikacyjnymi różniącymi się od wymagań krajowych, na podstawie których wydano dotychczasowy certyfikat;
c)
posiadacz certyfikatu wykazał zgodność z tymi wymaganiami rozporządzenia (WE) nr 216/2008 i jego przepisów wykonawczych, które stosują się do jego organizacji i funkcjonowania, a które różnią się od wymagań krajowych stanowiących podstawę wydania dotychczasowego certyfikatu.
3. W drodze odstępstwa od przepisu ust. 2 lit. b), właściwy organ może zdecydować o rezygnacji z obowiązku wykazania zgodności, jeżeli uzna, że jego spełnienie wiązałoby się z nadmiernym lub nieproporcjonalnym obciążeniem.
4. Właściwy organ prowadzi - przez okres co najmniej pięciu lat - rejestr dokumentów związanych z procedurą konwersji certyfikatów.
Artykuł 7
Odstępstwa od specyfikacji certyfikacyjnych
1. Właściwy organ może - do dnia 31 grudnia 2024 r. - przyjmować wnioski o wydanie certyfikatu obejmujące odstępstwa od specyfikacji certyfikacyjnych wydanych przez Agencję, pod warunkiem spełnienia następujących warunków:
a)
przedmiotowe odstępstwa nie kwalifikują się jako przypadki równoważnego poziomu bezpieczeństwa zgodnie z ADR.AR.C.020 ani przypadki warunków specjalnych zgodnie z ADR.AR.C.025 załącznika II do niniejszego rozporządzenia;
b)
przedmiotowe odstępstwa istniały przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia;
c)
przedmiotowe odstępstwa spełniają zasadnicze wymagania załącznika Va do rozporządzenia (WE) nr 216/2008 oraz towarzyszą im stosowne środki łagodzące i działania naprawcze;
d)
w odniesieniu do każdego odstępstwa sporządzono dodatkowo ocenę bezpieczeństwa.
2. Właściwy organ zbiera dowody na poparcie spełnienia warunków, o których mowa w ust. 1, w formie dokumentu akceptującego odstępstwo i sposób jego usunięcia (DAAD). Dokument DAAD zostaje dołączony do certyfikatu. Właściwy organ określa okres ważności dokumentu DAAD.
3. Operator lotniska i właściwy organ sprawdzają, czy warunki, o których mowa w ust. 1, są w sposób ciągły spełniane. Jeżeli tak nie jest, dokument DAAD zostaje zmieniony, zawieszony lub cofnięty.
Artykuł 8
Zabezpieczenie otoczenia lotniska
1. Państwa członkowskie zapewniają przeprowadzenie konsultacji w sprawie wpływu na bezpieczeństwo budowli, które mają zostać wzniesione w granicach powierzchni ograniczających przeszkody i powierzchni zabezpieczenia przeszkodowego oraz innych powierzchni powiązanych z lotniskiem.
2. Państwa członkowskie zapewniają przeprowadzenie konsultacji w sprawie wpływu na bezpieczeństwo budowli, które mają zostać wzniesione poza granicami powierzchni ograniczających przeszkody i powierzchni zabezpieczenia przeszkodowego oraz innych powierzchni powiązanych z lotniskiem i wykraczających poza wysokość względną określoną przez państwa członkowskie.
3. Państwa członkowskie zapewniają koordynację zabezpieczenia lotnisk położonych w pobliżu granic krajowych z innymi państwami członkowskimi.
Artykuł 9
Monitorowanie otoczenia lotniska
Państwa członkowskie zapewniają przeprowadzenie konsultacji w sprawie działalności człowieka i użytkowania gruntów, tj.:
a)
każdego zagospodarowania gruntów lub zmian ich sposobu użytkowania w strefie lotniska;
b)
wszelkich rodzajów zagospodarowania gruntów, które mogą tworzyć turbulencje wywołane przez przeszkody potencjalnie niebezpieczne dla operacji statków powietrznych;
c)
użycia niebezpiecznych, dezorientujących lub wprowadzających w błąd świateł;
d)
użycia wysoko odblaskowych powierzchni mogących powodować oślepienie;
e)
tworzenia obszarów mogących sprzyjać pojawieniu się dzikiej zwierzyny stanowiącej zagrożenie dla operacji statków powietrznych;
f)
źródeł niewidocznego promieniowania lub obecności ruchomych lub stałych obiektów, które mogą zakłócać skuteczną łączność lotniczą, systemy nawigacji i dozorowania lub negatywnie wpływać na ich działanie.
Artykuł 10
Zarządzanie zagrożeniami związanymi z dziką zwierzyną
1. Państwa członkowskie zapewniają ocenę zagrożeń związanych z możliwością zderzenia z dziką zwierzyną poprzez:
a)
ustanowienie krajowej procedury rejestracji i zgłaszania zderzeń dzikiej zwierzyny ze statkami powietrznymi;
b)
gromadzenie informacji od operatorów statków powietrznych, pracowników lotnisk i z innych źródeł na temat obecności dzikiej zwierzyny stwarzającej potencjalne zagrożenie dla operacji statków powietrznych; oraz
c)
stałą ocenę zagrożenia związanego z dziką zwierzyną wykonywaną przez wykwalifikowanych pracowników.
2. Państwa członkowskie zapewniają, by zgłoszenia dotyczące zderzeń z dziką zwierzyną były gromadzone i przekazywane do ICAO celem ich wprowadzenia do bazy danych systemu informacji o zderzeniach z ptakami (IBIS).
Artykuł 11
Wejście w życie i stosowanie
1. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
2. Właściwe organy zaangażowane w certyfikację i nadzór nad lotniskami, operatorami lotnisk i instytucjami zapewniającymi służbę zarządzania płytą postojową muszą spełnić wymagania określone w załączniku II do niniejszego rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2017 r.
3. Załączniki III i IV mają zastosowanie do lotnisk certyfikowanych zgodnie z art. 6 od dnia wydania certyfikatu.
4. Lotniska, w stosunku do których procedurę certyfikacji rozpoczęto przed dniem 31 grudnia 2014 r., ale które nie otrzymały certyfikatu do tego dnia, otrzymują certyfikat wyłącznie pod warunkiem spełnienia wymagań niniejszego rozporządzenia.
5. Punkty ADR.AR.C.050 i ADR.OR.B.060 załączników II i III do niniejszego rozporządzenia stosuje się od dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych dotyczących zapewniania służb zarządzania płytą postojową. Punkt ADR.AR.A.015 załącznika II i pkt ADR.OR.A.015 załącznika III mają zastosowanie do instytucji zapewniających służbę zarządzania płytą postojową od dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych dotyczących zapewniania służb zarządzania płytą postojową.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 12 lutego 2014 r.