NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1299/2013
ze dne 17. prosincem 2013
o zvláštních ustanoveních týkajících se podpory z Evropského fondu pro regionální rozvoj pro cíl Evropská územní spolupráce
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 178 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Podle článku 176 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen "Smlouva o fungování EU) je úkolem Evropského fondu pro regionální rozvoj (EFRR), aby pomáhal odstraňovat zásadní regionální rozdíly v Unii. V souladu s uvedeným článkem a s čl. 174 druhým a třetím pododstavcem Smlouvy o fungování EU má tak EFRR přispívat ke snižování rozdílů mezi úrovní rozvoje různých regionů a zaostalosti nejvíce znevýhodněných regionů, v rámci nichž má být zvláštní pozornost věnována venkovským oblastem, oblastem postiženým průmyslovými přeměnami a regionům, které jsou závažně a trvale znevýhodněny přírodními nebo demografickými podmínkami, jako jsou například nejsevernější regiony s velmi nízkou hustotou obyvatelstva a ostrovní, přeshraniční a horské regiony.
(2)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1303/2013 (3) obsahuje společná ustanovení týkající se EFRR, Evropského sociálního fondu (ESF), Fondu soudržnosti, Evropského zemědělského fondu pro rozvoj venkova (EZFRV) a Evropského námořního a rybářského fondu (ENRF). Nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1301/2013 (4) stanoví zvláštní ustanovení o typu činností, které lze financovat z EFRR, a vymezuje cíle pro tyto činnosti. Uvedená nařízení nejsou plně přizpůsobena zvláštním potřebám cíle Evropská územní spolupráce, kde spolupracují alespoň dva členské státy nebo jeden členský stát a třetí země. Proto je zapotřebí stanovit zvláštní ustanovení pro cíl Evropská územní spolupráce, která se týkají oblasti působnosti, zeměpisného pokrytí, finančních zdrojů, tematického zaměření a investičních priorit, programování, monitorování a hodnocení, technické pomoci, způsobilosti, řízení, kontroly a určení, účasti třetích zemí a finančního řízení.
(3)
Má-li se zvýšit přidaná hodnota politiky soudržnosti Unie, měla by být zvláštní ustanovení zaměřena na značné zjednodušení pro všechny zúčastněné subjekty, jimiž jsou příjemci, programové orgány, případně orgány zúčastněných členských států na místní, regionální nebo celostátní úrovni a třetí země i Komise.
(4)
Za účelem podpory harmonického rozvoje území Unie na různých úrovních by měl EFRR podporovat přeshraniční, nadnárodní a meziregionální spolupráci v rámci cíle Evropská územní spolupráce.
(5)
Cílem přeshraniční spolupráce by mělo být řešení společných problémů určených společně v pohraničních regionech, kterými jsou například: špatná dostupnost, zejména v souvislosti s připojením k sítím informačních a komunikačních technologií (IKT) a také s dopravní infrastrukturou, upadající místní průmyslová odvětví, nevhodné podnikatelské prostředí, nedostatek sítí mezi místními a regionálními správami, nízká úroveň výzkumu a inovací a zavádění IKT, znečištění životního prostředí, předcházení rizikům, záporné postoje vůči občanům sousední země, a cílem by mělo být i využití nevyužitého růstového potenciálu v pohraničních oblastech (rozvoj přeshraničních zařízení a klastrů pro výzkum a inovace, integrace přeshraničního trhu práce, spolupráce mezi vzdělávacími institucemi, včetně univerzit, nebo mezi zdravotnickými centry) a zároveň prohlubování procesu spolupráce za účelem celkově harmonického rozvoje Unie.
(6)
Nadnárodní spolupráce by měla být zaměřena na posílení spolupráce prostřednictvím opatření přispívajících k integrovanému územnímu rozvoji v souvislosti s prioritami politiky soudržnosti Unie a měla by rovněž zahrnovat námořní přeshraniční spolupráci, na kterou se nevztahují programy přeshraniční spolupráce.
(7)
Cílem meziregionální spolupráce by mělo být posílení účinnosti politiky soudržnosti díky podpoře výměny zkušeností mezi regiony, pokud jde o tematické cíle a rozvoj měst, včetně vazeb mezi městem a venkovem, za účelem lepšího provádění programů a opatření v oblasti územní spolupráce a také podpory analýzy trendů rozvoje v oblasti územní soudržnosti prostřednictvím studií, sběru údajů a dalších opatření. Výměna zkušeností týkajících se tematických cílů by měla posílit utváření a uskutečňování zejména operačních programů v rámci cíle Investice pro růst a zaměstnanost, ale popřípadě také programů v rámci cíle Evropská územní spolupráce, včetně podpory vzájemně přínosné spolupráce mezi klastry věnujícími se inovacím a výzkumu a výměny mezi vědci a výzkumnými institucemi v rozvinutých i méně rozvinutých regionech, přičemž je nutné přihlížet ke zkušenostem získaným na základě programů „Regiony znalostí“ a „Výzkumný potenciál v konvergenčních a nejvzdálenějších regionech“ v rámci sedmého rámcového programu pro výzkum.
(8)
Měla by být stanovena objektivní kritéria pro určování způsobilých regionů a oblastí. K tomuto účelu by mělo být určení způsobilých regionů a oblastí na úrovni Unie založeno na společném systému klasifikace regionů stanoveném nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1059/2003 (5).
(9)
Přeshraniční spolupráce by měla podporovat regiony, které se nacházejí na pozemních nebo námořních hranicích. Na základě zkušeností z předchozích programových období by měla Komise vymezit seznam přeshraničních oblastí, které mohou získat podporu v rámci programů přeshraniční spolupráce jednodušeji, podle programu spolupráce. Komise by měla při přípravě tohoto seznamu přihlédnout k úpravám potřebným pro zajištění soudržnosti, zejména s ohledem na pozemní a námořní hranice, a pokračování programových oblastí stanovených pro programové období 2007-2013. Tyto úpravy by se mohly týkat zmenšení či rozšíření stávající programové oblasti nebo počtu programů přeshraniční spolupráce při současném umožnění zeměpisného překrývání.
(10)
Komise by měla vymezit oblasti pro nadnárodní spolupráci s ohledem na opatření potřebná k podpoře integrovaného územního rozvoje. Komise by při vymezování těchto oblastí měla zohlednit zkušenosti získané na základě předchozích programů a případně strategií pro makroregiony a přímořské oblasti.
(11)
Za účelem zajištění toho, aby všechny regiony Unie mohly využívat výměnu zkušeností a osvědčených postupů, měl by každý program meziregionální spolupráce zahrnovat celé území Unie.
(12)
Je třeba i nadále podporovat nebo případně zřídit přeshraniční, nadnárodní a meziregionální spolupráci se sousedními třetími zeměmi Unie, neboť taková spolupráce je významným nástrojem politiky regionálního rozvoje a prospěla by regionům členských států sousedícím s třetími zeměmi. Za tímto účelem by měl EFRR přispívat na přeshraniční a přímořské programy zřízené v rámci evropského nástroje sousedství (ENS) podle budoucího legislativního aktu Unie o evropském nástroji sousedství pro období 2014-2020 (dále jen „legislativní akt o ENS“) a nástroje předvstupní pomoci (NPP II) podle budoucího legislativního aktu Unie o předvstupní pomoci pro období 2014-2020 (dále jen „legislativní akt o NPP II“).
(13)
Kromě zásahů na vnějších hranicích podporovaných nástroji vnější politiky Unie, které zahrnují pohraniční regiony uvnitř i vně Unie, by mělo být možné, aby programy spolupráce podporované z EFRR zahrnovaly regiony uvnitř a v některých případech i vně Unie, kdy se na regiony mimo Unii nevztahují nástroje vnější politiky, protože se nejedná o vymezenou přijímající zemi nebo protože tyto programy vnější spolupráce nelze vytvořit. Je však nutné zajistit, aby financování podpory z EFRR pro operace prováděné na území třetích zemí přinášelo prospěch především regionům Unie. V rámci těchto omezení by Komise měla zahrnout při sestavování seznamu přeshraničních a nadnárodních programových oblastí i regiony třetích zemí.
(14)
Je zapotřebí stanovit prostředky přidělené každé složce cíle Evropská územní spolupráce a zároveň se neustále výrazně soustředit na přeshraniční spolupráci, mimo jiné na podíl každého členského státu na celkové výši částky určené na přeshraniční a nadnárodní spolupráci a na potenciál, jímž disponují členské státy, pokud jde o flexibilitu mezi těmito složkami, a zajistit dostatečnou výši financování pro spolupráci s nejvzdálenějšími regiony.
(15)
Ve prospěch regionů Unie by měl být zřízen mechanismus organizace podpory z EFRR pro nástroje vnější politiky, jako jsou ENS a NPP II, a to i v případech, kdy nemohou být programy vnější spolupráce přijaty nebo musí být ukončeny. Tento mechanismus by měl usilovat o dosažení optimálního fungování a maximální možné koordinace mezi těmito nástroji.
(16)
Převážná část finančních prostředků EFRR určených na přeshraniční a nadnárodní programy by se měla soustředit na omezený počet tematických cílů, aby se maximalizoval dopad politiky soudržnosti napříč Unií. Soustředění na tematické cíle v rámci programu meziregionální spolupráce by se však mělo projevovat v cíli každé operace, a nikoliv v omezení počtu tematických cílů, aby bylo možné z meziregionální spolupráce vytěžit co nejvíce pro posílení účinnosti politiky soudržnosti především v rámci cíle Investice pro růst a zaměstnanost a případně také cíle Evropská územní spolupráce. V případě jiných programů meziregionální spolupráce by mělo tematické zaměření vyplývat z jejich konkrétní oblasti působnosti.
(17)
Za účelem splnění cílů a záměrů stanovených ve strategii Unie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění by EFRR měl v rámci cíle Evropská územní spolupráce přispívat k tematickým cílům rozvoje hospodářství založeného na znalostech, výzkumu a inovacích, mimo jiné podporou spolupráce mezi podniky, především mezi malými a středními podniky, a prosazováním zavádění systémů přeshraniční výměny informací v oblasti IKT a dále k cílům podpory konkurenceschopnější a ekologičtější ekonomiky méně náročné na zdroje, mimo jiné propagací udržitelné přeshraniční mobility, prosazování vysoké zaměstnanosti, která přináší sociální a územní soudržnost, mimo jiné prostřednictvím činností na podporu udržitelného cestovního ruchu, kultury a přírodního dědictví v rámci územní strategie, usilující o dosažení růstu podporujícího zaměstnanost, a rozvoje správní kapacity. Seznam investičních priorit v rámci různých tematických cílů by však měl být přizpůsoben zvláštním potřebám cíle Evropská územní spolupráce tím, že poskytne dodatečné investiční priority, které umožní zejména pokračování právní a správní spolupráce, spolupráce mezi občany a institucemi v rámci přeshraniční spolupráce a spolupráce v oblastech zaměstnanosti, odborného vzdělávání, integrace komunit a sociálního začlenění s přeshraničním rozměrem, a tím že bude rozvíjet a koordinovat strategie pro makroregiony a přímořské oblasti v rámci nadnárodní spolupráce. Pro některé programy meziregionální spolupráce by navíc měly být stanoveny zvláštní nebo dodatečné investiční priority, které by odrážely jejich specifické činnosti
(18)
V rámci tematického cíle podpory sociálního začleňování a boje proti chudobě a při zohlednění jeho praktického významu je třeba zajistit, aby v případě přeshraničního programu PEACE mezi Severním Irskem a sousedními hrabstvími Irska na podporu míru a usmíření přispíval EFRR rovněž k podpoře sociální a hospodářské stability v dotyčných regionech, zejména opatřeními na podporu soudržnosti dotčených komunit. Vzhledem ke zvláštním rysům uvedeného přeshraničního programu některá pravidla tohoto nařízení týkající se výběru operací by se neměla na tento přeshraniční program vztahovat.
(19)
Je třeba přizpůsobit požadavky na obsah programů spolupráce v rámci cíle Evropská územní spolupráce specifickým potřebám. Proto by také měly tyto požadavky zahrnovat aspekty potřebné pro účinné provádění na území zúčastněných členských států, jako jsou požadavky týkající se orgánů zodpovědných za audit a kontrolu, postupu pro zřízení společného sekretariátu a rozdělení závazků v případě finančních oprav. Pokud se členské státy a regiony podílí na strategiích pro makroregiony a přímořské oblasti, mělo by být v dotčených programech spolupráce stanoveno, jakým způsobem by zásahy mohly přispívat k těmto strategiím. Kromě toho by měl být vzhledem k horizontálnímu charakteru programů meziregionální spolupráce obsah těchto programů spolupráce přizpůsoben, zvlášť pokud jde o vymezení příjemce nebo příjemců v rámci současných programů INTERACT a ESPON.
(20)
S cílem posílit koordinaci financování z EFRR pro programy spolupráce přijaté na základě tohoto nařízení, kterých se účastní nejvzdálenější regiony, s případným doplňkovým financováním z Evropského rozvojového fondu (ERF), ENS, NPP II a Evropské investiční banky (EIB) by členské státy a třetí země nebo zámořské země a území (dále jen „území“) účastnící se takových programů spolupráce měly v těchto programech stanovit pravidla pro mechanismy spolupráce.
(21)
Je vhodné zapojit do přípravy programů spolupráce třetí země nebo území, pokud přijaly pozvání k účasti v těchto programech. Pro tuto účast by měly být v tomto nařízení vytvořeny zvláštní postupy. V případě programů spolupráce, do nichž jsou zapojeny nejvzdálenější regiony a třetí země či území, by zúčastněné členské státy odchylně od standardního postupu měly konzultovat příslušné třetí země či území dříve, než tyto programy předloží Komisi. Aby bylo zapojení třetích zemí či území do programů spolupráce účinnější a pragmatičtější, mělo by být rovněž možné, aby dohody o obsahu programů spolupráce a o možném příspěvku třetích zemí či území mohly být vyjádřeny v podobě formálně schválených zápisů z konzultačních jednání s těmito třetími zeměmi nebo územími nebo z jednání organizací pro regionální spolupráci. S ohledem na zásady sdíleného řízení a zjednodušování by postup schvalování operačních programů měl být takový, že Komise bude schvalovat pouze klíčové prvky programů spolupráce, zatímco ostatní prvky by měly být schváleny zúčastněným členským státem nebo zúčastněnými členskými státy. V zájmu právní jistoty a transparentnosti je nutné zajistit, aby v případech, kdy zúčastněný členský stát nebo zúčastněné členské státy změní některý prvek programu spolupráce, jenž nepodléhá schválení Komisí, řídicí orgán tohoto členského státu nebo členských států informoval o tomto rozhodnutí o změně Komisi do jednoho měsíce od daného rozhodnutí o změně.
(22)
V souladu se strategií Unie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění by evropské strukturální a investiční fondy měly mít k řešení místních problémů integrovanější přístup podporující začlenění. S cílem posílit tento přístup by podpora z EFRR v pohraničních regionech měla být koordinována s podporou z EZFRV a ENRF a v příslušných případech by měla zahrnovat evropská seskupení pro územní spolupráci vytvořená podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1302/2013 (6), jejichž jedním z cílů je místní rozvoj.
(23)
Na základě zkušeností z programového období 2007-2013 by měly být objasněny a posíleny podmínky pro výběr operací, aby se zajistil výběr pouze ryze společných operací. Vzhledem ke zvláštním souvislostem a specifikům programů spolupráce mezi nejvzdálenějšími regiony a třetími zeměmi nebo územími by měly být stanoveny a uzpůsobeny mírnější podmínky spolupráce, pokud jde o zpracovávání operací v rámci těchto programů. Měl by být vymezen jediný příjemce a tento příjemce by měl mít možnost provádět operace spolupráce sám.
(24)
Měly by se konkrétně stanovit povinnosti hlavních příjemců, kteří nesou celkovou zodpovědnost za provádění operace.
(25)
Požadavky na zprávy o provádění by se měly přizpůsobit souvislostem spolupráce a měly by odrážet fázi provádění programu. V zájmu řádného řízení by mělo být možné provádět každoroční přezkum písemně.
(26)
V souladu s nařízením (EU) č. 1303/2013 by měl řídicí orgán zajistit, aby bylo hodnocení programů spolupráce provedeno na základě plánu hodnocení, a aby zahrnovalo hodnocení za účelem posouzení účinnosti, účelnosti a dopadu těchto programů. Nejméně jednou za programové období by se v rámci hodnocení mělo posoudit, jak poskytnutá podpora přispěla k dosahování cílů programu. Tato hodnocení by měla zahrnovat informace o veškerých úpravách navržených během programového období.
(27)
V příloze k tomuto nařízení by měl být stanoven společný soubor ukazatelů výstupů, které usnadní posouzení pokroku při provádění programů vycházející z konkrétního charakteru programů spolupráce. Uvedené ukazatele by měly být doplněny ukazateli výsledků a případně ukazateli výstupů, specifickými pro jednotlivé programy.
(28)
Vzhledem k zapojení více než jednoho členského státu a výsledným vyšším správním nákladům, zejména v souvislosti s kontrolami a překladem, by měl být strop pro výdaje na technickou pomoc vyšší než v rámci cíle Investice pro růst a zaměstnanost. Aby bylo možné kompenzovat vyšší správní náklady, členské státy by, bude-li to možné, měly být vybízeny ke snižování administrativní zátěže související s prováděním společných projektů. Kromě toho by programy spolupráce s omezenou podporou z EFRR měly obdržet určitou minimální částku na technickou pomoc, která by mohla převyšovat 6 %, aby bylo zajištěno dostatečné financování účinných činností technické pomoci.
(29)
Kvůli zapojení více než jednoho členského státu není obecné pravidlo stanovené v nařízení (EU) č. 1303/2013, že každý členský stát má přijmout svá vnitrostátní pravidla způsobilosti výdajů, pro cíl Evropská územní spolupráce vhodné. Na základě zkušeností z programového období 2007-2013 by měla být stanovena zřetelná hierarchie pravidel způsobilosti výdajů s větším důrazem na společná pravidla způsobilosti výdajů na úrovni Unie nebo pro program spolupráce v celém jeho rozsahu, aby se zabránilo jakýmkoli možným rozporům či nesrovnalostem mezi jednotlivými nařízeními a mezi nařízeními a vnitrostátními pravidly. Komise by měla zejména na základě zkušeností z programového období 2007-2013 přijmout pravidla způsobilosti výdajů, která by vycházela z kategorií nákladů stanovených v tomto nařízení.
(30)
Kvůli častému zapojování zaměstnanců z více než jednoho členského státu do uskutečňování operací a vzhledem k počtu operací, u kterých náklady na zaměstnance tvoří významný prvek, by se na ostatní přímé náklady na operace spolupráce měly použít paušální náklady na zaměstnance, což by zabránilo individuálnímu vyúčtování za řízení těchto operací.
(31)
Měla by být zjednodušena pravidla pružnosti v souvislosti s operacemi mimo oblast programu. Dále je zapotřebí podporovat a prostřednictvím zvláštních opatření usnadňovat účinnou přeshraniční, nadnárodní a meziregionální spolupráci s třetími zeměmi či územími sousedícími s Unií, kde je to zapotřebí k zajištění účinné pomoci s rozvojem regionů členských států. Proto je vhodné výjimečně a za určitých podmínek povolit podporu z EFRR pro operace situované v programové oblasti, která je mimo území Unie, a na území sousedních třetích zemí, jsou-li tyto operace ve prospěch regionů Unie.
(32)
Členské státy by měly být podporovány, aby pověřovaly funkcí řídicího orgánu ESÚS nebo aby takovéto seskupení učinily zodpovědným za řízení části programu spolupráce, která se vztahuje k území spadajícímu do tohoto ESÚS.
(33)
Řídicí orgán by měl zřídit společný sekretariát, který by měl, mimo jiné, žadatelům o podporu poskytovat informace, zpracovávat projektové žádosti a pomáhat příjemcům s uskutečňováním jejich operací.
(34)
Řídicí orgány by měly být zodpovědné za funkce stanovené v nařízení (EU) č. 1303/2013, včetně ověřování řízení, aby byly zajištěny jednotné standardy v celé programové oblasti. Bude-li však jako řídicí orgán určeno ESÚS, mělo by být toto ověřování prováděno řídicím orgánem nebo na jeho odpovědnost alespoň u těch členských států a třetích zemí či území, z nichž pocházejí členové zúčastnění v ESÚS, zatímco kontrolorů by mělo být využito pouze ve zbývajících členských státech a třetích zemích či územích. I pokud nebude určeno žádné ESÚS, měly by zúčastněné členské státy řídicí orgán oprávnit k provádění ověřování v celé programové oblasti.
(35)
Certifikační orgány by měly být odpovědné za funkce certifikačního orgánu stanovené v nařízení (EU) č. 1303/2013. Členské státy mohou určit řídicí orgán, který bude rovněž vykonávat funkce certifikačního orgánu.
(36)
Za výkon funkcí auditního orgánu stanovených v nařízení (EU) č. 1303/2013 by měl být odpovědný jediný auditní orgán, aby byly zajištěny jednotné standardy v celé programové oblasti. Není-li toto možné, měla by být programovému auditnímu orgánu schopna pomáhat skupina auditorů.
(37)
S cílem upevnit hospodářskou, sociální a územní soudržnost Unie a posílit účinnost její politiky soudržnosti by třetím zemím mělo být umožněno podílet se na nadnárodních a meziregionálních programech spolupráce prostřednictvím příspěvku z NPP II a z prostředků z ENS. Operace spolufinancované v rámci těchto programů by však měly nadále sledovat cíle politiky soudržnosti, i kdyby byly částečně či v plném rozsahu prováděny mimo území Unie. V této souvislosti hraje příspěvek na cíle vnější činnosti Unie pouze podružnou úlohu, neboť těžiště programů spolupráce by mělo být vymezeno prostřednictvím tematických cílů a investičních priorit politiky soudržnosti. Aby byla zajištěna efektivní účast třetích zemí na programech spolupráce řízených podle zásad sdíleného řízení, podmínky provádění programu by měly být stanoveny v samotných programech spolupráce a případně také ve finančních dohodách uzavřených mezi Komisí, vládami jednotlivých třetích zemí a členským státem, v němž se nachází sídlo řídicího orgánu příslušného programu spolupráce. Podmínky provádění programu by měly být v souladu s platnými právem Unie a případně s platnými právními předpisy zúčastněných členských států, které se týkají jeho provádění.
(38)
Měl by být stanoven zřetelný řetězec finančních závazků v souvislosti se zpětným získáváním částek v případě nesrovnalostí, počínaje příjemci přes hlavního příjemce a řídicí orgán až po Komisi. Měl by být stanoven závazek členských států pro případ, že nelze částky získat zpět.
(39)
Na základě zkušeností z programového období 2007-2013 by měla být stanovena jednoznačná odchylka pro převod výdajů vzniklých v jiné měně než v eurech uplatněním měsíčního přepočítacího koeficientu ke dni, který je co nejblíže okamžiku vzniku výdajů, nebo v měsíci, kdy byly výdaje předloženy k ověření nebo v měsíci, kdy byly výdaje převedeny hlavnímu příjemci. Finanční plány, zprávy a účty, které se týkají společných operací spolupráce, by měly být předkládány společnému sekretariátu, programovým orgánům a monitorovacímu výboru pouze v eurech. Měla by být ověřena správnost převodu.
(40)
Za účelem vymezení zvláštních pravidel pro změnu společných ukazatelů výstupů a pro způsobilost výdajů by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o změnu seznamu společných ukazatelů výstupů stanoveného v příloze tohoto nařízení a pokud jde o zvláštní pravidla pro způsobilost výdajů pro programy spolupráce. Je zvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(41)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci, pokud jde o seznam přeshraničních a nadnárodních oblastí, seznam všech programů spolupráce a celkovou částku z podpory EFRR pro jednotlivé programy spolupráce, nomenklaturu týkající se kategorií zásahů a vzory programů spolupráce a zprávy o jejich provádění. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (7).
(42)
Komisi by měly být svěřeny prováděcí pravomoci za účelem přijímání rozhodnutí, jimiž se schvalují některé prvky programů spolupráce a následné změny těchto prvků.
(43)
Tímto nařízením by však nemělo být dotčeno pokračování ani změny pomoci schválené Komisí na základě nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1080/2006 (8) nebo jiného právního předpisu, který se na takovou pomoc použije ke dni 31. prosince 2013. V důsledku toho by se uvedené nařízení nebo zmíněný jiný právní předpis měly použít na takovou pomoc nebo dotyčné projekty i po 31. prosinci 2013, a to až do jejich ukončení. Žádosti o pomoc podané nebo schválené podle nařízení (ES) č. 1080/2006 by měly zůstat v platnosti.
(44)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž posílení hospodářské, sociální a územní soudržnosti vyrovnáním hlavní regionální nerovnováhy v Unii, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jich, z důvodu rozsahu rozdílů mezi úrovní rozvoje různých regionů a zaostalosti nejvíce znevýhodněných regionů a omezenosti finančních prostředků členských států a regionů, může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle,
(45)
S cílem umožnit co nejrychlejší uplatňování jím stanovených opatření by toto nařízení mělo vstoupit v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
Obecná ustanovení
Článek 1
Předmět a oblast působnosti
1. Toto nařízení stanoví oblast působnosti Evropského fondu pro regionální rozvoj (EFRR) v souvislosti s cílem Evropská územní spolupráce a zvláštní ustanovení týkající se uvedeného cíle.
2. Toto nařízení vymezuje pro cíl Evropská územní spolupráce prioritní cíle a uspořádání EFRR, kritéria způsobilosti členských států a regionů pro podporu z EFRR, dostupné finanční prostředky pro podporu z EFRR a kritéria pro jejich přidělování.
Stanoví také ustanovení potřebná k zajištění účinného provádění, monitorování, finančního řízení a kontroly operačních programů v rámci cíle Evropská územní spolupráce (dále jen „programy spolupráce“), včetně případů, kdy se těchto programů spolupráce účastní třetí země.
3. Na cíl Evropská územní spolupráce a na programy spolupráce v rámci uvedeného cíle se použije nařízení (EU) č. 1303/2013 a kapitola I nařízení (EU) č. 1301/2013, s výjimkou případů konkrétně stanovených podle tohoto nařízení nebo případů, kdy se uvedená ustanovení vztahují pouze na cíl Investice pro růst a zaměstnanost.
Článek 2
Složky cíle Evropská územní spolupráce
V rámci cíle Evropská územní spolupráce EFRR podporuje tyto složky:
1)
přeshraniční spolupráci mezi přilehlými regiony na podporu integrovaného regionálního rozvoje mezi sousedními pozemními a námořními pohraničními regiony dvou nebo více členských států či mezi sousedními pohraničními regiony alespoň jednoho členského státu a jedné třetí země na vnějších hranicích Unie, na které se nevztahují programy v rámci vnějších finančních nástrojů Unie;
2)
nadnárodní spolupráci na velkých nadnárodních územích, která zahrnuje vnitrostátní, regionální a místní partnery, a také námořní přeshraniční spolupráci v případech, jež nespadají do přeshraniční spolupráce, s cílem dosáhnout vyššího stupně územní integrace uvedených území;
3)
meziregionální spolupráci s cílem posílit účinnost politiky soudržnosti podporou:
a)
výměny zkušeností zaměřené na tematické cíle mezi partnery v celé Unii, a to i v souvislosti s rozvojem regionů uvedených v článku 174 Smlouvy o fungování EU, na určení a šíření osvědčených postupů za účelem jejich přenosu především do operačních programů v rámci cíle Investice pro růst a zaměstnanost, ale případně také do programů spolupráce;
b)
výměny zkušeností, které se týkají určení, přenosu a šíření osvědčených postupů v oblasti udržitelného rozvoje měst, včetně vazeb mezi městem a venkovem;
c)
výměny zkušeností, které se týkají určení, přenosu a šíření osvědčených postupů a inovačních přístupů v souvislosti s prováděním programů a opatření spolupráce a také s využíváním ESÚS;
d)
analýzy trendů rozvoje v souvislosti s cíli územní soudržnosti, včetně územních aspektů hospodářské a sociální soudržnosti, a s harmonickým rozvojem území Unie prostřednictvím studií, sběru údajů a jiných opatření.
Článek 3
Zeměpisné pokrytí
1. Pro účely přeshraniční spolupráce mezi podporované regiony patří regiony Unie úrovně NUTS 3 nacházející se podél všech vnitřních a vnějších pozemních hranic, na něž se nevztahují programy v rámci vnějších finančních nástrojů Unie, a všechny regiony Unie úrovně NUTS 3 podél námořních hranic, které jsou od sebe vzdáleny nejvýše 150 kilometrů, aniž jsou dotčeny případné úpravy potřebné pro zajištění soudržnosti a kontinuity programových oblastí spolupráce zřízených pro programové období 2007-2013.
Komise přijme prostřednictvím prováděcích aktů rozhodnutí stanovící seznam přeshraničních oblastí, jež mohou získat podporu, rozdělený podle programů spolupráce. Tyto prováděcí akty se přijímají poradním postupem podle čl. 150 odst. 2 nařízení (EU) č. 1303/2013.
V seznamu se vymezí rovněž regiony Unie úrovně NUTS 3, na něž se vztahují příspěvky z EFRR na přeshraniční spolupráci na všech vnitřních hranicích a těch vnějších hranicích, na něž se uplatňují vnější finanční nástroje Unie, jako jsou ENS podle legislativního aktu o ENS a NPP II podle legislativního aktu o NPP II.
Při předkládání návrhu programů přeshraniční spolupráce mohou členské státy v řádně odůvodněných případech a v zájmu zajištění soudržnosti přeshraničních oblastí požádat, aby byly k dotyčným přeshraničním oblastem spolupráce uvedeným v rozhodnutí zmíněném v druhém pododstavci přidány další regiony úrovně NUTS 3.
S cílem usnadnit nejvzdálenějším regionům přeshraniční spolupráci na námořních hranicích a aniž je dotčen první pododstavec, může Komise na žádost dotčeného členského státu či dotčených členských států do rozhodnutí uvedeného v druhém pododstavci zařadit regiony úrovně NUTS 3 v nejvzdálenějších regionech podél námořních hranic, které jsou od sebe vzdáleny více než 150 km, jakožto přeshraniční oblasti, které mohou získat podporu z odpovídajících vyčleněných prostředků těchto členských států.
2. Aniž je dotčen čl. 20 odst. 2 a 3, mohou programy přeshraniční spolupráce zahrnovat regiony Norska a Švýcarska a rovněž zahrnovat Lichtenštejnsko, Andorru, Monako a San Marino a třetí země či území sousedící s nejvzdálenějšími regiony, přičemž všechny z těchto regionů musí být rovnocenné regionům úrovně NUTS 3.
3. Pro účely nadnárodní spolupráce přijme Komise prostřednictvím prováděcích aktů rozhodnutí stanovící seznam nadnárodních oblastí, které mohou získat podporu, rozdělený podle programů spolupráce a zahrnující regiony úrovně NUTS 2, přičemž je zároveň zajištěno pokračování této spolupráce ve větších souvislých oblastech na základě předchozích programů, popřípadě s ohledem na strategie pro makroregiony a přímořské oblasti. Tyto prováděcí akty se přijímají poradním postupem podle čl. 150 odst. 2 nařízení (EU) č. 1303/2013.
Při předkládání návrhů programů nadnárodní spolupráce mohou členské státy požádat, aby do dané oblasti nadnárodní spolupráce byly přidány další regiony úrovně NUTS 2 přilehlé k regionům uvedeným v rozhodnutí zmíněném v prvním pododstavci. Členské státy tuto žádost odůvodní.
4. Aniž je dotčen čl. 20 odst. 2 a 3, mohou programy nadnárodní spolupráce zahrnovat regiony těchto třetích zemí či území:
a)
třetí země nebo území uvedené nebo zmíněné v odstavci 2 tohoto článku;
b)
Faerské ostrovy a Grónsko.
Aniž je dotčen čl. 20 odst. 2 a 3, mohou programy nadnárodní spolupráce zahrnovat rovněž regiony třetích zemí, na něž se uplatňují vnější finanční nástroje Unie, jako je ENS podle legislativního aktu o ENS, a to včetně příslušných regionů Ruské federace, a NPP II podle legislativního aktu o NPP II. Roční prostředky odpovídající podpoře z ENS a NPP II pro tyto programy se poskytnou, pokud programy přiměřeným způsobem splňují cíle vnější spolupráce.
Tyto regiony musí být rovnocenné regionům úrovně NUTS 2.
5. U meziregionální spolupráce se podpora z EFRR vztahuje na celé území Unie.
Aniž je dotčen čl. 20 odst. 2 a 3, mohou programy meziregionální spolupráce zahrnovat celé třetí země či území uvedené v odst. 4 prvním pododstavci písm. a) a b) tohoto článku nebo jejich části.
6. Regiony třetích zemí nebo území uvedené v odstavcích 2 a 4, se uvedou v seznamech zmíněných v odstavcích 1 a 3.
7. V řádně odůvodněných případech a s cílem zvýšit účinnost provádění programu mohou nejvzdálenější regiony v rámci jednoho programu územní spolupráce kombinovat prostředky z EFRR vyčleněné na přeshraniční spolupráci a nadnárodní spolupráci, včetně dodatečně přidělených prostředků stanovených v čl. 4 odst. 2, přičemž musí být dodržena pravidla platná pro každý z těchto prostředků přídělů.
Článek 4
Prostředky pro cíl Evropská územní spolupráce
1. Prostředky pro cíl Evropská územní spolupráce představují 2,75 % z celkových prostředků dostupných pro rozpočtový závazek z EFRR, ESF a Fondu soudržnosti na programové období 2014 až 2020 a stanovených v čl. 91 odst. 1 nařízení (EU) č. 1303/2013 (tj. celkem 8 948 259 330 EUR) a rozdělují se takto:
a)
74,05 % (tj. celkem 6 626 631 760 EUR) na přeshraniční spolupráci,
b)
20,36 % (tj. celkem 1 821 627 570 EUR) na nadnárodní spolupráci,
c)
5,59 % (tj. celkem 500 000 000 EUR) na meziregionální spolupráci.
2. Na programy v rámci cíle Evropská územní spolupráce se pro nejvzdálenější regiony vyčlení nejméně 150 % podpory z EFRR, kterou obdržely na programy spolupráce v programovém období 2007-2013. Kromě toho se na spolupráci nejvzdálenějších regionů vyčlení 50 000 000 EUR z prostředků na meziregionální spolupráci. Pokud jde o tematické zaměření, na toto dodatečné přidělení prostředků se použije čl. 6 odst. 1.
3. Komise každému členskému státu oznámí jeho podíl na celkové částce pro přeshraniční a nadnárodní spolupráci uvedené v odst. 1 písm. a) a b), rozdělený podle jednotlivých let. Jako kritérium pro rozdělení podle členských států se použije počet obyvatel v oblastech uvedených v čl. 3 odst. 1 druhém pododstavci a čl. 3 odst. 3 prvním pododstavci.
Na základě částek oznámených v souladu s prvním pododstavcem každý členský stát informuje Komisi o tom, zda a jak naložil s možností převodu stanovenou článkem 5, jakož i o výsledném rozdělení finančních prostředků mezi přeshraniční a nadnárodní programy, jichž se daný členský stát účastní. Komise na základě informací členských států přijme prostřednictvím prováděcích aktů rozhodnutí, kterým stanoví seznam všech programů spolupráce a uvede celkovou výši podpory z EFRR pro každý z programů. Tyto prováděcí akty se přijímají poradním postupem podle čl. 150 odst. 2 nařízení (EU) č. 1303/2013.
4. Příspěvek z EFRR na programy přeshraniční spolupráce a programy spolupráce přímořských oblastí v rámci ENS a na programy přeshraniční spolupráce v rámci NPP II stanoví Komise a dotčené členské státy. Příspěvek z EFRR stanovený pro každý členský stát se následně mezi dotčenými členskými státy nepřerozděluje.
5. Podpora z EFRR na jednotlivé programy přeshraniční spolupráce a spolupráce přímořských oblastí v rámci ENS a programy přeshraniční spolupráce v rámci NPP II se poskytne za předpokladu poskytnutí alespoň rovnocenných částek z ENS a NPP II. Tato rovnocennost podléhá maximální částce stanovené v legislativní aktu o ENS nebo legislativních aktu o NPP II.
6. Objem ročních prostředků odpovídající podpoře z EFRR na programy přeshraniční spolupráce a programy spolupráce přímořských oblastí v rámci ENS a na programy přeshraniční spolupráce v rámci NPP II se zapisuje do příslušných rozpočtových linií uvedených nástrojů pro plnění rozpočtu na rok 2014.
7. V roce 2015 a v roce 2016 se roční příspěvek z EFRR na programy v rámci ENS a NPP II, pro které nebyl Komisi předložen žádný program do 30. června v rámci programů přeshraniční spolupráce a spolupráce přímořských oblastí podle ENS a v rámci programů přeshraniční spolupráce podle NPP II a který nebyl přerozdělen do jiného programu předloženého v rámci stejné kategorie programů vnější spolupráce, přidělí na vnitřní programy přeshraniční spolupráce podle odst. 1 písm. a), jichž se účastní dotčený členský stát nebo dotčené členské státy.
Existují-li k 30. červnu 2017 v rámci programů přeshraniční spolupráce a spolupráce přímořských oblastí podle ENS a programů přeshraniční spolupráce podle NPP II stále programy, které nebyly předloženy Komisi, přidělí se celý příspěvek z EFRR uvedený v odstavci 4 na tyto programy na zbývající léta až do roku 2020, který nebyl přerozdělen do jiného přijatého programu v rámci stejné kategorie programů vnější spolupráce, na vnitřní programy přeshraniční spolupráce podle odst. 1 písm. a), jichž se účastní dotčený členský stát nebo dotčené členské státy.
8. Programy přeshraniční spolupráce a spolupráce pobřežních oblastí zmíněné v odstavci 4, které byly přijaty Komisí, se ukončí nebo se prostředky vyčleněné na tyto programy sníží v souladu s platnými pravidly a postupy, zejména jestliže:
a)
žádná z partnerských zemí zahrnutých do programu nepodepsala příslušnou dohodu o financování ve lhůtě stanovené v souladu s legislativním aktem o ENS nebo legislativním aktem o NPP II; nebo
b)
program nemůže být uskutečněn podle plánu z důvodu problémů vzniklých ve vztazích mezi zúčastněnými zeměmi.
V tomto případě se podpora z EFRR uvedená v odstavci 4, která odpovídá dosud nevyčleněným ročním splátkám či ročním splátkám zcela nebo částečně vyčleněným a zrušeným v rámci stejného rozpočtového roku, které dosud nebyly přerozděleny do jiného programu stejné kategorie programů vnější pomoci, přidělí na žádost dotčeného členského státu či dotčených členských států na vnitřní programy přeshraniční spolupráce podle odst. 1 písm. a), jichž se dotčený členský stát nebo dotčené členské státy účastní.
9. Komise předloží výboru zřízenému podle čl. 150 odst. 1 nařízení (EU) č. 1303/2013 roční shrnutí finančního plnění programů přeshraniční spolupráce a spolupráce přímořských oblastí podle ENS a programů přeshraniční spolupráce podle NPP II, na něž EFRR přispívá v souladu s tímto článkem.
Článek 5
Možnost převodu
Každý členský stát může převést až 15 % svého finančního přídělu pro každou složku uvedenou v čl. 4 odst. 1 písm. a) a b) z jedné z těchto složek do druhé.
KAPITOLA II
Tematické zaměření a investiční priority
Článek 6
Tematické zaměření
1. Nejméně 80 % přídělu z EFRR pro každý program přeshraniční a nadnárodní spolupráce se soustředí na nejvýše čtyři tematické cíle stanovené v čl. 9 prvním pododstavci nařízení (EU) č. 1303/2013.
2. Pro meziregionální spolupráci podle čl. 2 odst. 3 písm. a) tohoto nařízení lze vybrat všechny tematické cíle stanovené v čl. 9 prvním pododstavci nařízení (EU) č. 1303/2013.
Článek 7
Investiční priority
1. EFRR v rámci své oblasti působnosti stanovené v článku 3 nařízení (EU) č. 1301/2013 přispívá k tematickým cílům stanoveným v čl. 9 prvním pododstavci nařízení (EU) č. 1303/2013 prostřednictvím společných opatření v rámci programů přeshraniční, nadnárodní a meziregionální spolupráce. Vedle investičních priorit uvedených v článku 5 nařízení (EU) č. 1301/2013 může EFRR podpořit i tyto investiční priority v rámci tematických cílů určených pro každou složku Evropské územní spolupráce:
a)
v rámci přeshraniční spolupráce:
i)
podporu udržitelných a kvalitních pracovních míst a podporu mobility pracovních sil: integrací přeshraničních trhů práce, včetně přeshraniční mobility, společných místních iniciativ na podporu zaměstnanosti, informačních a poradenských služeb a společné odborné přípravy;
ii)
podporu sociálního začleňování a boj proti chudobě a diskriminaci: přeshraniční podporou rovnosti žen a mužů, rovných příležitostí a integrace komunit;
iii)
investice do vzdělávání, odborné přípravy a školení za účelem získávání dovedností a celoživotního učení: vypracováním a naplňováním společných programů vzdělávání, odborné přípravy a školení;
iv)
posilování institucionální kapacity orgánů veřejné správy a zúčastněných subjektů a účinné veřejné správy: podporou právní a správní spolupráce a spolupráce mezi občany a institucemi.
b)
v rámci nadnárodní spolupráce: posilování institucionální kapacity orgánů veřejné správy a zúčastněných subjektů a účinné veřejné správy: rozvojem a koordinací strategií pro makroregiony a přímořské oblasti.
c)
v rámci meziregionální spolupráce: posilování institucionální kapacity orgánů veřejné správy a zúčastněných subjektů a účinné veřejné správy:
i)
šířením osvědčených postupů a odborných znalostí a využitím výsledků výměny zkušeností týkajících se udržitelného rozvoje měst, včetně vazeb mezi městem a venkovem podle čl. 2 odst. 3 písm. b).
ii)
podporou výměny zkušeností s cílem posílit účinnost programů a opatření v oblasti územní spolupráce, jakož i využívání ESÚS podle čl. 2 odst. 3 písm. c);
iii)
posílením faktické základny s cílem posílit účinnost politiky soudržnosti a dosažení tematických cílů prostřednictvím analýzy trendů rozvoje podle čl. 2 odst. 3 písm. d);
2. V případě přeshraničního programu PEACE a v rámci tematického cíle na podporu sociálního začleňování a boje proti chudobě EFRR přispívá rovněž k prosazování sociální a hospodářské stability v dotčených regionech, zejména prostřednictvím opatření na podporu soudržnosti dotčených komunit.
KAPITOLA III
Programování
Článek 8
Obsah, přijímání a změny programů spolupráce
1. Program spolupráce sestává z prioritních os. Aniž je dotčen článek 59 nařízení (EU) č. 1303/2013, prioritní osa odpovídá tematickému cíli a zahrnuje jednu nebo několik investičních priorit daného tematického cíle v souladu s články 6 a 7 tohoto nařízení. Je-li to vhodné a zvýší-li se tím její dopad a účinnost jako součást tematicky soudržného integrovaného přístupu k plnění cílů strategie Unie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění, lze prioritní osu v řádně odůvodněných případech doplnit o jednu či více doplňujících se investičních priorit z jiných tematických cílů, aby bylo možné dosáhnout maximálního příspěvku k prioritní ose.
2. Program spolupráce přispívá ke strategii Unie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění a k dosažení hospodářské, sociální a územní soudržnosti a stanoví:
a)
odůvodnění volby tematických cílů, odpovídajících investičních priorit a finančních příspěvků s ohledem na společný strategický rámec uvedený v příloze I nařízení (EU) č. 1303/2013, vycházející z analýzy potřeb v rámci programové oblasti jako celku a strategie vybrané podle těchto potřeb, přičemž je vhodné zabývat se chybějícími prvky v přeshraniční infrastruktuře a zohlednit výsledky hodnocení ex ante provedeného v souladu s článkem 55 nařízení (EU) č. 1303/2013;
b)
pro každou prioritní osu kromě technické pomoci:
i)
investiční priority a odpovídající specifické cíle;
ii)
očekávané výsledky pro specifické cíle a odpovídající ukazatele výsledků spolu s výchozí hodnotou a případně kvantifikovanými cílovými hodnotami, v souladu s článkem 16, s cílem posílit zaměření programování na výsledky;
iii)
popis druhu a příkladů opatření, jež mají být podporovány v rámci jednotlivých investičních priorit, a jejich očekávaný přínos k plnění specifických cílů uvedených v bodě i), včetně hlavních zásad pro výběr operací a případně stanovení hlavních cílových skupin, konkrétních cílových území, druhů příjemců, plánovaného využití finančních nástrojů a velkých projektů;
iv)
společné ukazatele výstupů a ukazatele specifické pro každou investiční prioritu, včetně kvantifikované cílové hodnoty, které by podle očekávání měly v souladu s článkem 16 přispět k dosažení výsledků;
v)
určení prováděcích opatření a finančních ukazatelů a ukazatelů výstupů, a případně ukazatelů výsledků, které mají v souladu s čl. 21 odst. 1 a přílohou II nařízení (EU) č. 1303/2013 plnit funkci milníků a cílů pro výkonnostní rámec;
vi)
případně shrnutí plánovaného využití technické pomoci, jež v případě nutnosti zahrnuje i kroky k posílení správní kapacity orgánů zapojených do řízení a kontroly programů a příjemců a v nezbytném případě také opatření k posílení správní kapacity příslušných partnerů, kteří se mají podílet na provádění programů;
vii)
odpovídající kategorie zásahů vycházející z nomenklatury přijaté Komisí a orientační rozdělení naplánovaných prostředků;
c)
pro každou prioritní osu týkající se technické pomoci:
i)
specifické cíle;
ii)
očekávané výsledky pro jednotlivé specifické cíle a v případech objektivně odůvodněných vzhledem k obsahu opatření odpovídající ukazatele výsledků spolu s výchozí hodnotou a cílovou hodnotou v souladu s článkem 16;
iii)
popis kroků, které mají být podporovány, a jejich očekávaný přínos k plnění specifických cílů uvedených v bodě i);
iv)
ukazatele výstupů, které by podle očekávání měly přispět k dosažení výsledků;
v)
odpovídající kategorie zásahů vycházející z nomenklatury přijaté Komisí a orientační rozdělení naplánovaných prostředků;
Bod ii) se nepoužije, pokud příspěvek Unie k prioritní ose nebo osám týkajícím se technické pomoci v rámci programu spolupráce nepřesahuje částku 15 000 000 EUR.
d)
finanční plán obsahující tyto tabulky (bez rozdělení podle zúčastněných členských států):
i)
tabulka, jež v souladu s pravidly pro míru spolufinancování stanovenými v článcích 60, 120 a 121 nařízení (EU) č. 1303/2013 pro každý rok uvádí výši celkového finančního příspěvku plánovaného na podporu z EFRR;
ii)
tabulka, jež pro celé programové období, každý program spolupráce a každou prioritní osu uvádí výši celkového finančního příspěvku podpory z EFRR a spolufinancování jednotlivých států. U prioritních os, které kombinují investiční priority z různých tematických cílů, se v tabulce uvede výše celkového finančního příspěvku a vnitrostátního spolufinancování pro každý z odpovídajících tematických cílů. Sestává-li vnitrostátní spolufinancování z veřejného a soukromého spolufinancování, uvede se v tabulce předběžné rozdělení mezi veřejnou a soukromou složkou. Pro informaci se v ní uvede jakýkoli příspěvek ze třetích zemí, které se programu účastní, a předpokládaná účast EIB;
e)
seznam velkých projektů, jejichž realizace je plánována během programového období.
Komise přijímá prováděcí akty týkající se nomenklatury uvedené v prvním pododstavci písm. b) bodu vii) a písm. c) bodu v). Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 150 odst. 3 nařízení (EU) č. 1303/2013.
3. V programu spolupráce se s přihlédnutím k jeho obsahu a cílům a s ohledem na dohody o partnerství zúčastněných členských států popíše integrovaný přístup k územnímu rozvoji, a to i pokud jde o regiony a oblasti uvedené v čl. 174 odst. 3 Smlouvy o fungování EU, a uvede se, jak tento program spolupráce přispívá k dosažení jejích cílů a očekávaných výsledků, a případně se upřesní:
a)
přístup k využívání nástrojů komunitně vedeného místního rozvoje a zásady pro určení oblastí, v nichž bude tento přístup uplatňován;
b)
zásady pro určení městských oblastí, kde budou přijata integrovaná opatření k udržitelnému rozvoji měst, a předběžný příspěvek podpory z EFRR na tato opatření;
c)
přístup k využívání nástroje pro integrované územní investice uvedeného v článku 11 v případech, na než se nevztahuje písmeno b), a orientační výše finančních prostředků přidělených v rámci jednotlivých prioritních os;
d)
jestliže se členské státy a regiony podílejí na strategiích pro makroregiony a přímořské oblasti, přínos plánovaných zásahů v rámci programu spolupráce pro tyto strategie v závislosti na potřebách programové oblasti, jak je určily příslušné členské státy, a případně s ohledem na strategicky významné projekty určené v těchto strategiích.
4. V programu spolupráce se rovněž určí:
a)
prováděcí ustanovení, která:
i)
určují řídicí orgán, případně certifikační orgán a auditní orgán;
ii)
určují subjekt nebo subjekty pověřené kontrolou;
iii)
určují subjekt nebo subjekty odpovědné za audit;
iv)
stanoví postup zřízení společného sekretariátu;
v)
uvádějí souhrnný popis ustanovení o řízení a kontrole;
vi)
uvádějí rozdělení závazků mezi zúčastněné členské státy v případě finančních oprav uložených řídicím orgánem nebo Komisí.
b)
subjekt, kterému má Komise poukazovat platby;
c)
opatření přijatá s cílem zapojit partnery uvedené v článku 5 nařízení (EU) č. 1303/2013 do přípravy programu spolupráce a úlohu těchto partnerů při přípravě a provádění programu spolupráce, včetně jejich zapojení do monitorovacího výboru.
5. V programu spolupráce se s ohledem na obsah dohod o partnerství a s přihlédnutím k institucionálnímu a právnímu rámci členských států stanoví:
a)
mechanismus zajišťující účinnou koordinaci mezi EFRR, ESF, Fondem soudržnosti, EZFRV, ENRF a dalšími unijními a vnitrostátními nástroji financování, včetně koordinace a možné kombinace s nástrojem pro propojení Evropy podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1316/2013 (9), ENS, ERF, NPP II a EIB, a to s ohledem na přílohu I nařízení (EU) č. 1303/2013, pokud se členské státy a třetí země nebo území účastní programů spolupráce, které zahrnují využívání prostředků EFRR pro nejvzdálenější regiony a zdrojů ERF, koordinačních mechanismů na příslušné úrovni, aby byla usnadněna účinná koordinace při využívání těchto prostředků a zdrojů;
b)
souhrn posouzení správní zátěže pro příjemce a v případě potřeby plánovaných opatření, včetně orientačního harmonogramu, za účelem snížení správní zátěže.
6. Informace vyžadované podle odst. 2 prvního pododstavce písm. a), odst. 2 prvního pododstavce písm. b) bodů i) až vii), odstavce 3 a odst. 5 písm. a) se přizpůsobí zvláštnímu charakteru programů spolupráce podle čl. 2 odst. 3 písm. b), c) a d). V programech spolupráce podle čl. 2 odst. 3 písm. c) a d) nejsou uváděny informace vyžadované podle odst. 2 prvního pododstavce písm. e) a odst. 5 písm. b).
7. Každý program spolupráce v případě potřeby a v závislosti na řádně odůvodněném posouzení jejich významu pro obsah a cíle programu předloženého příslušnými členskými státy zahrnuje popis:
a)
konkrétních opatření, jež ve výběru operací zohledňují požadavky na ochranu životního prostředí, účinnost zdrojů, zmírnění změny klimatu a přizpůsobení se jí, odolnost vůči katastrofám, předcházení rizikům a jejich řízení;
b)
konkrétních opatření, jež během přípravy, vytváření a provádění programu spolupráce podporují rovné příležitosti a předcházejí diskriminaci na základě pohlaví, rasového nebo etnického původu, náboženství nebo víry, zdravotního postižení, věku nebo sexuální orientace, a to zejména pokud jde o přístup k finančním prostředkům, přičemž se zohlední rovněž potřeby různých cílových skupin ohrožených diskriminací, a zejména popis požadavků zajišťujících přístup k finančním prostředkům pro osoby se zdravotním postižením;
c)
přínosu programu spolupráce k prosazování rovnosti žen a mužů a případně opatření k začlenění genderového hlediska na úrovni programů a operací.
Ustanovení prvního pododstavce písm. a) a b) se nepoužijí na programy spolupráce podle čl. 2 odst. 3 písm. b), c) a d).
8. Programy spolupráce podle čl. 2 odst. 3 písm. c) a d) vymezí příjemce a mohou specifikovat postup pro udělení grantů.
9. Zúčastněné členské státy a popřípadě třetí země či území, pokud přijaly pozvání k účasti na programu spolupráce, před předložením programu spolupráce Komisi písemně potvrdí svůj souhlas s jeho obsahem. Tento souhlas také obsahuje závazek všech zúčastněných členských států a případně třetích zemí či území poskytnout spolufinancování potřebné k provádění programu spolupráce a případně závazek třetích zemí či území k poskytnutí finančního příspěvku.
Odchylně od prvního pododstavce, v případě programů spolupráce, do nichž jsou zapojeny nejvzdálenější regiony a třetí země či území, konzultují dotčené členské státy příslušné třetí země či území dříve, než tyto programy spolupráce předloží Komisi. V tomto případě může být souhlas ohledně obsahu programů spolupráce a možného příspěvku třetích zemí či území vyjádřen ve formálně schváleném zápisu z konzultačních jednání se třetími zeměmi či územími nebo ze zasedání organizací pro regionální spolupráci.
10. Zúčastněné členské státy a třetí země či území, pokud přijaly pozvání k účasti na programu spolupráce, vypracují programy spolupráce v souladu se vzorem přijatým Komisí.
11. Komise vzor uvedený v odstavci 10 přijme prostřednictvím prováděcích aktů. Tyto prováděcí akty se přijímají poradním postupem podle čl. 150 odst. 2 nařízení (EU) č. 1303/2013.
12. Komise přijme prostřednictvím prováděcích aktů rozhodnutí o schválení všech prvků (včetně budoucích změn), na něž se vztahuje tento článek, s výjimkou prvků, na něž se vztahuje odst. 2 písm. b) bod vii), odst. 2 písm. c) bod v), odst. 2 písm. e), odst. 4 písm. a) bod i), odst. 4 písm. c) a odstavce 5 a 7 tohoto článku, za něž jsou i nadále odpovědné zúčastněné členské státy.
13. Řídicí orgán oznámí Komisi veškerá rozhodnutí o změně prvků programu spolupráce, na něž se rozhodnutí Komise uvedené v odstavci 12 nevztahuje, do jednoho měsíce ode dne tohoto rozhodnutí o změně. V rozhodnutí o změně je upřesněn den jeho vstupu v platnost, který nesmí předcházet dni jeho přijetí.
Článek 9
Společný akční plán
Je-li společný akční plán uvedený v čl. 104 odst. 1 nařízení (EU) č. 1303/2013 uskutečňován v rámci povinností ESÚS jakožto příjemce, mohou se zaměstnanci společného sekretariátu programu spolupráce a členové shromáždění ESÚS stát členy řídícího výboru uvedeného v čl. 108 odst. 1 nařízení (EU) č. 1303/2013. Členové shromáždění ESÚS nesmí tvořit v uvedeném řídícím výboru většinu.
Článek 10
Komunitně vedený místní rozvoj
Komunitně vedený místní rozvoj podle článku 32 nařízení (EU) č. 1303/2013 může být uskutečňován v rámci programů přeshraniční spolupráce za předpokladu, že skupina pro místní rozvoj je složena ze zástupců alespoň dvou zemí, z nichž jedna je členským státem.
Článek 11
Integrované územní investice
Pokud jde o programy spolupráce, zprostředkujícím subjektem pověřeným řízením a prováděním integrovaných územních investic uvedených v čl. 36 odst. 3 nařízení (EU) č. 1303/2013 je buď právní subjekt zřízený podle právních předpisů jedné ze zúčastněných zemí, pokud je tvořen orgány veřejné správy nebo subjekty z alespoň dvou zúčastněných zemí, nebo ESÚS.
Článek 12
Výběr operací
1. Operace v rámci programů spolupráce vybírá monitorovací výbor uvedený v článku 47 nařízení (EU) č. 1303/2013. Tento monitorovací výbor může pro výběr operací ustavit řídící výbor, jež jedná z jeho pověření.
2. Operace vybrané v rámci přeshraniční a nadnárodní spolupráce zahrnují příjemce alespoň ze dvou zúčastněných zemí, přičemž přinejmenším jeden z nich je z členského státu. Operaci lze uskutečňovat v jediné zemi za předpokladu, že jsou určeny její přeshraniční nebo nadnárodní dopady a výhody.
Operace v rámci meziregionální spolupráce uvedené v čl. 2 odst. 3 písm. a) a b) zahrnují příjemce alespoň ze tří zemí, přičemž přinejmenším dvě jsou členskými státy.
Podmínky stanovené v prvním pododstavci se nevztahují na operace v rámci přeshraničního programu PEACE mezi Severním Irskem a pohraničními hrabstvími Irska na podporu míru a usmíření podle čl. 7 odst. 2.
3. Bez ohledu na odstavec 2 může být ESÚS nebo jiný právní subjekt zřízený podle právních předpisů jedné ze zúčastněných zemí jediným příjemcem operace za předpokladu, že je v případě přeshraniční a nadnárodní spolupráce tvořen orgány veřejné správy nebo subjekty alespoň ze dvou zúčastněných zemí a v případě meziregionální spolupráce alespoň ze tří zúčastněných zemí.
Právní subjekt, který provádí finanční nástroj nebo případně fond fondů, může být jediným příjemcem operace, aniž by byly uplatňovány požadavky na jeho složení stanovené v prvním pododstavci.
4. Příjemci spolupracují na rozvoji a uskutečňování operací. Kromě toho spolupracují na personálním obsazení nebo na financování operací nebo na obou těchto úkolech.
V případě operací v programech zřízených mezi nejvzdálenějšími regiony a třetími zeměmi či územími se od příjemců vyžaduje, aby spolupracovali pouze ve dvou oblastech uvedených v prvním pododstavci.
5. Pro každou operaci poskytne řídicí orgán hlavnímu nebo jedinému příjemci dokument, který stanoví podmínky podpory operace, včetně zvláštních požadavků, jež se týkají produktů či služeb, které mají být v rámci operace dodány, finančního plánu a lhůty pro provedení.
Článek 13
Příjemci
1. Existují-li v programu spolupráce pro jednu operaci dva nebo více příjemců, určí všichni příjemci jednoho z nich hlavním příjemcem.
2. Hlavní příjemce:
a)
stanoví ujednání s ostatními příjemci v dohodě, která obsahuje ustanovení, jež mimo jiné zaručují řádné finanční řízení finančních prostředků přidělených na operaci, včetně mechanismů pro navrácení neoprávněně vyplacených částek;
b)
přebírá odpovědnost za zajištění uskutečnění celé operace;
c)
zajišťuje, že výdaje předkládané všemi příjemci vznikly při uskutečňování operace a odpovídají činnostem dohodnutým mezi všemi příjemci a že jsou v souladu s dokumentem poskytnutým řídicím orgánem podle čl. 12 odst. 5;
d)
zajišťuje, že výdaje předkládané ostatními příjemci jsou ověřeny kontrolorem nebo kontrolory, pokud toto ověření neprovádí řídicí orgán podle čl. 23 odst. 3.
3. Není-li v ujednáních stanovených v souladu s odst. 2 písm. a) stanoveno jinak, hlavní příjemce zajistí, aby ostatní příjemci obdrželi celkovou částku příspěvku z fondů co nejrychleji a v plné výši. Žádná částka se nesmí odečíst ani zadržovat a nesmí být vymáhány žádné zvláštní poplatky či jiné poplatky s rovnocenným účinkem, které by snížily tyto částky určené ostatním příjemcům.
4. Hlavní příjemci se nacházejí v členském státě podílejícím se na programu spolupráce. Členské státy a třetí země či území, které se podílejí na programu spolupráce, se však mohou dohodnout na tom, že hlavní příjemce se může nacházet ve třetí zemi či území, které se účastní daného programu spolupráce, za předpokladu, že se řídicí orgán ubezpečí, že hlavní příjemce je schopen provádět úkoly stanovené v odstavcích 2 a 3 a že jsou splněny požadavky na řízení, ověřování a audit.
5. Jediní příjemci jsou zaregistrováni v členském státě účastnícím se programu spolupráce. Avšak pokud jsou splněny podmínky stanovené v čl. 12. odst. 3, mohou být registrováni v členských státech, které se programu neúčastní.
KAPITOLA IV
Monitorování a hodnocení
Článek 14
Zprávy o provádění programu
1. Řídicí orgán podá Komisi do 31. května 2016 a do téhož dne každého následujícího roku až do roku 2022 včetně výroční zprávu o provádění v souladu s čl. 50 odst. 1 nařízení (EU) č. 1303/2013. Zpráva o provádění předložená v roce 2016 zahrnuje finanční roky 2014 a 2015 a také období mezi počátečním datem způsobilosti výdajů a 31. prosincem 2013.
2. U zpráv předkládaných v letech 2017 a 2019 je termínem uvedeným v odstavci 1 30. červen.
3. Výroční prováděcí zprávy uvádějí informace:
a)
o provádění programu spolupráce v souladu s čl. 50 odst. 2 nařízení (EU) č. 1303/2013;
b)
případně o pokroku při přípravě a uskutečňování velkých projektů a společných akčních plánů.
4. Výroční zprávy o provádění předkládané v letech 2017 a 2019 uvedou a vyhodnotí informace požadované podle čl. 50 odst. 4 a 5 nařízení (EU) č. 1303/2013 a informace stanovené v odstavci 2 tohoto článku spolu s těmito informacemi:
a)
pokrok při plnění hodnotícího plánu a následné kroky vzhledem ke zjištěním hodnocení;
b)
výsledky informačních a propagačních opatření prováděných v rámci komunikační strategie;
c)
zapojení partnerů do monitorování a hodnocení programu spolupráce.
Výroční zprávy o provádění předkládané v letech 2017 a 2019 mohou v závislosti na obsahu a cílech každého programu spolupráce uvádět informace a hodnocení týkající se:
a)
pokroku při uskutečňování integrovaného přístupu k územnímu rozvoji, včetně udržitelného rozvoje měst, a komunitně vedeného místního rozvoje v rámci programu spolupráce;
b)
pokroku při provádění opatření na posílení kapacity orgánů a příjemců spravovat a využívat EFRR;
c)
případně přínosu ke strategiím pro makroregiony a přímořské oblasti;
d)
konkrétních opatření přijatých na podporu rovného zacházení s ženami a muži a k prosazování zákazu diskriminace, zejména přístupu osob se zdravotním postižením, a ustanovení prováděných s cílem zajistit zahrnutí genderového hlediska do programu spolupráce a operací;
e)
opatření přijatých v zájmu podpory udržitelného rozvoje;
f)
pokroku při provádění opatření v oblasti sociálních inovací.
5. Výroční a závěrečná zpráva o provádění se vypracuje podle vzorů, jež Komise přijme prostřednictvím prováděcích aktů. Tyto prováděcí akty se přijímají poradním postupem podle čl. 150 odst. 2 nařízení (EU) č. 1303/2013.
Článek 15
Každoroční přezkum
Výroční jednání o přezkumu se koná v souladu s článkem 51 nařízení (EU) č. 1303/2013.
Nekoná-li se výroční jednání o přezkumu podle čl. 51 odst. 3 nařízení (EU) č. 1303/2013, může se každoroční přezkum provést písemně.
Článek 16
Ukazatele pro cíl Evropská územní spolupráce
1. Společné ukazatele výstupů stanovené v příloze tohoto nařízení, ukazatele výsledků specifické pro jednotlivé programy a případně ukazatele výstupů specifické pro jednotlivé programy se používají v souladu s čl. 27 odst. 4 nařízení (EU) č. 1303/2013 a čl. 8 odst. 2 prvním pododstavcem písm. b) body ii) a iv) a písm. c) body ii) a iv) tohoto nařízení.
2. Pro společné ukazatele výstupů a ukazatele výstupů specifické pro jednotlivé programy se stanoví výchozí hodnota na nulu. Kumulované kvantifikované cílové hodnoty těchto ukazatelů se stanoví pro rok 2023.
3. Pro ukazatele výsledků specifické pro jednotlivé programy, které se týkají investičních priorit, se stanoví výchozí hodnoty na základě posledních dostupných údajů a cílové hodnoty se stanoví pro rok 2023. Cílové hodnoty lze vyjádřit kvantitativně nebo kvalitativně.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 29, pokud jde o změnu seznamu společných ukazatelů výstupů uvedeného v příloze, s cílem provádět v odůvodněných případech úpravy k zajištění účinného posouzení pokroku dosaženého v provádění programu
Článek 17
Technická pomoc
Výše prostředků z EFRR přidělených na technickou pomoc je omezena na 6 % celkové částky přidělené na program spolupráce. U programů, jejichž celková výše přidělených prostředků nepřekračuje 50 000 000 EUR, je výše prostředků vyčleněných z EFRR na technickou pomoc omezena na 7 % z celkové přidělené částky, avšak nesmí být nižší než 1 500 000 EUR a vyšší než 3 000 000 EUR.
KAPITOLA V
Způsobilost
Článek 18
Pravidla způsobilosti výdajů
1. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 29 za účelem stanovení zvláštních pravidel způsobilosti výdajů pro programy spolupráce s ohledem na náklady na zaměstnance, kancelářské a administrativní výdaje, náklady na cestování a ubytování, náklady na externí odborné poradenství a na služby a výdaje na vybavení. Komise oznámí akty v přenesené pravomoci, přijaté v souladu s článkem 29, současně Evropskému parlamentu a Radě do 22. dubna 2014
2. Aniž jsou dotčena pravidla způsobilosti stanovená v článcích 65 až 71 nařízení (EU) č. 1303/2013, v nařízení (EU) č. 1301/2013, v tomto nařízení nebo v aktu v přenesené pravomoci uvedeném v odstavci 1 tohoto článku či na jejich základě, stanoví zúčastněné členské státy v monitorovacím výboru dodatečná pravidla způsobilosti výdajů pro program spolupráce jako celek.
3. V záležitostech, na které se nevztahují pravidla způsobilosti stanovená v článcích 65 až 71 nařízení (EU) č. 1303/2013, v nařízení (EU) č. 1301/2013, v aktu v přenesené pravomoci uvedeném v odstavci 1 tohoto článku nebo v pravidlech stanovených společně zúčastněnými členskými státy podle odstavce 2 tohoto článku či na jejich základě, se použijí vnitrostátní pravidla členského státu, v němž výdaj vznikl.
Článek 19
Náklady na zaměstnance
Náklady na zaměstnance v rámci operace lze vypočítat paušálně až do výše 20 % jiných přímých nákladů, než jsou náklady na zaměstnance v rámci uvedené operace.
Článek 20
Způsobilost operací v programech spolupráce v závislosti na lokalitě
1. Operace v rámci programů spolupráce, s výhradou výjimek uvedených v odstavcích 2 a 3, se odehrávají v části programové oblasti, která tvoří území Unie (dále jen „unijní část programové oblasti“).
2. Řídicí orgán může souhlasit, že se celá operace nebo její část bude uskutečňovat mimo unijní část programové oblasti za předpokladu, že jsou splněny všechny tyto podmínky:
a)
operace je ve prospěch programové oblasti;
b)
celková částka přidělená v rámci programu spolupráce na operace mimo unijní část programové oblasti nepřekročí 20 % podpory z EFRR na úrovni programu nebo 30 % v případě programů spolupráce, u kterých unijní část programové oblasti sestává z nejvzdálenějších regionů;
c)
povinnosti řídicího a auditního orgánu v souvislosti s řízením, kontrolou a auditem, které souvisejí s operací, plní orgány programu spolupráce nebo uzavřou dohody s orgány v členském státě nebo třetí zemi nebo území, v níž je operace uskutečňována.
3. Výdaje v souvislosti s technickou pomocí nebo operacemi, které se týkají propagačních činností a budování kapacit, mohou vzniknout mimo unijní část programové oblasti za předpokladu, že jsou splněny podmínky v odst. 2 písm. a) a c).
KAPITOLA VI
Řízení, kontrola a určování
Článek 21
Určení orgánů
1. Členské státy, které se účastní programu spolupráce, určí pro účely čl. 123 odst. 1 nařízení (EU) č. 1303/2013 jediný řídicí orgán; pro účely čl. 123 odst. 2 uvedeného nařízení určí jediný certifikační orgán; a pro účely čl. 123 odst. 4 uvedeného nařízení určí jediný auditní orgán. Řídicí orgán a auditní orgán se nacházejí ve stejném členském státě.
Členské státy účastnící se programu spolupráce mohou určit, že řídicí orgán ponese rovněž odpovědnost za výkon funkcí certifikačního orgánu. Takovým rozhodnutím není dotčeno rozdělení závazků v souvislosti s uplatňováním finančních oprav mezi zúčastněnými členskými státy tak, jak je uvedeno v programu spolupráce.
2. Certifikační orgán obdrží platby uskutečněné Komisí a zpravidla poskytuje platby hlavnímu příjemci v souladu s článkem 132 nařízení (EU) č. 1303/2013.
3. Postup pro určení řídicího orgánu a případně certifikačního orgánu stanovený v čl. 124 nařízení (EU) č. 1303/2013 provádí členský stát, ve kterém se daný orgán nachází.
Článek 22
Evropské seskupení pro územní spolupráci
Členské státy, které se účastní programu spolupráce, mohou využít ESÚS a učinit jej odpovědným za řízení daného programu spolupráce nebo jeho části, zejména svěřením povinností řídicího orgánu uvedenému seskupení.
Článek 23
Funkce řídicího orgánu
1. Aniž je dotčen odstavec 4 tohoto článku, řídicí orgán programu spolupráce vykonává funkce stanovené v článku 125 nařízení (EU) č. 1303/2013.
2. Řídicí orgán po konzultaci s členskými státy a jakýmikoli třetími zeměmi, které se účastní programu spolupráce, zřídí společný sekretariát.
Společný sekretariát pomáhá řídicímu orgánu a monitorovacímu výboru při výkonu jejich příslušných funkcí. Společný sekretariát také poskytuje informace potenciálním příjemcům o možnostech financování v rámci programů spolupráce a pomáhá příjemcům s uskutečňováním operací.
3. Je-li řídicím orgánem ESÚS, provádí ověření podle čl. 125 odst. 4 písm. a) nařízení (EU) č. 1303/2013 řídicí orgán nebo za jeho provedení odpovídá, a to alespoň pro ty členské státy a třetí země či území, z nichž pocházejí členové zúčastnění v ESÚS.
4. Neprovádí-li řídicí orgán ověření podle čl. 125 odst. 4 písm. a) nařízení (EU) č. 1303/2013 v celé programové oblasti nebo nejsou-li ověření pro členské státy a třetí země či území, z nichž pocházejí členové zúčastnění v ESÚS, prováděna řídicím orgánem nebo v jeho odpovědnosti v souladu s odstavcem 3, určí každý členský stát nebo každá třetí země či území, pokud přijaly pozvání k účasti v programu spolupráce, orgán či osobu odpovědnou za provádění těchto ověření v souvislosti s příjemci na svém území (dále jen „kontrolor“).
Kontroloři uvedení v prvním pododstavci mohou být tytéž orgány, které odpovídají za provádění těchto ověření u operačních programů v rámci cíle Investice pro růst a zaměstnanost, nebo v případě třetích zemí za provádění srovnatelných ověření v rámci nástrojů vnější politiky Unie.
Řídicí orgán se přesvědčí, že výdaje každého příjemce, který se účastní operace, ověřil určený kontrolor.
Každý členský stát zajistí, aby bylo možné ověřit výdaje příjemce do tří měsíců poté, co dotčený příjemce předloží příslušné dokumenty.
Každý členský stát nebo každá třetí země, pokud přijala pozvání k účasti v programu spolupráce, odpovídají za ověření prováděná na jejich území.
5. Lze-li dodání spolufinancovaných produktů nebo služeb ověřit pouze ve vztahu k celé operaci, provede ověření řídicí orgán či kontrolor členského státu, v němž se nachází hlavní příjemce.
Článek 24
Funkce certifikačního orgánu
Certifikační orgán programu spolupráce vykonává funkce stanovené v článku 126 nařízení (EU) č. 1303/2013.
Článek 25
Funkce auditního orgánu
1. Členské státy a třetí země, které se účastní programu spolupráce, mohou oprávnit auditní orgán, aby přímo vykonával funkce stanovené v článku 127 nařízení (EU) č. 1303/2013 na celém území, na něž se vztahuje program spolupráce. Specifikují, kdy auditní orgán doprovází auditor členského státu nebo třetí země.
2. Nemá-li auditní orgán oprávnění uvedené v odstavci 1, pomáhá mu skupina auditorů složená po jednom ze zástupců z každého členského státu nebo třetí země, které se účastní programu spolupráce, jež vykonává funkce stanovené v článku 127 nařízení (EU) č. 1303/2013. Každý členský stát nebo každá třetí země, pokud přijala pozvání k účasti v programu spolupráce, odpovídají za audity prováděné na jejich území.
Každý zástupce z každého členského státu či třetí země, kteří se účastní programu spolupráce, odpovídá za poskytnutí věcných prvků souvisejících s výdaji na jeho území, které auditní orgán požaduje za účelem posouzení.
Do tří měsíců od rozhodnutí o schválení programu spolupráce se zřídí skupina auditorů. Vypracuje svůj jednací řád a předsedá jí auditní orgán pro program spolupráce.
3. Auditoři jsou funkčně nezávislí na kontrolorech, kteří provádějí ověření podle článku 23.
KAPITOLA VII
Účast třetích zemí na nadnárodních a meziregionálních programech spolupráce
Článek 26
Podmínky provádění pro účast třetích zemí
Použitelné podmínky provádění programů, kterými se řídí finanční řízení a programování, monitorování, hodnocení a kontrola účasti třetích zemí prostřednictvím příspěvku ze zdrojů NPP II nebo ENS pro nadnárodní či meziregionální programy, jsou stanoveny v příslušném programu spolupráce a v případě potřeby rovněž v dohodě o financování mezi Komisí, vládami dotčených třetích zemí a členským státem, v němž sídlí řídicí orgán příslušného programu spolupráce. Podmínky provádění programu musí být v souladu s pravidly politiky soudržnosti Unie.
KAPITOLA VIII
Finanční řízení
Článek 27
Rozpočtové závazky, platby a zpětně získávané prostředky
1. Podpora z EFRR na programy spolupráce se vyplácí na jediný účet bez vnitrostátních podúčtů.
2. Řídicí orgán zajistí, aby každou částku vyplacenou v důsledku nesrovnalosti hlavní nebo jediný příjemce vrátil. Příjemci splatí hlavnímu příjemci veškeré neoprávněně vyplacené částky.
3. Jestliže se hlavnímu příjemci nepodaří zajistit splacení od ostatních příjemců nebo jestliže se řídicímu orgánu nepodaří zajistit splacení od hlavního či jediného příjemce, nahradí členský stát nebo třetí země, na jejímž území se dotčený příjemce nachází nebo v případě ESÚS je zaregistrován, řídicímu orgánu jakoukoliv částku neoprávněně vyplacenou uvedenému příjemci. Řídicí orgán odpovídá za vrácení dotčených částek do souhrnného rozpočtu Unie v souladu s rozdělením závazků mezi zúčastněnými členskými státy, jak je stanoveno v programu spolupráce.
Článek 28
Použití eura
Odchylně od článku 133 nařízení (EU) č. 1303/2013 jsou výdaje vzniklé v jiné měně než v eurech převedeny příjemci na eura s použitím měsíčního účetního směnného kurzu Komise platného v měsíci, v němž výdaj buď:
a)
nastal,
b)
byl předložen k ověření řídicímu orgánu nebo kontrolorovi v souladu s článkem 23 tohoto nařízení, nebo
c)
byl oznámen hlavnímu příjemci.
Zvolená metoda se stanoví v programu spolupráce a je platná pro všechny příjemce.
Převod ověří řídicí orgán nebo kontrolor v členském státě či třetí zemi, ve které se příjemce nachází.
KAPITOLA IX
Závěrečná ustanovení
Článek 29
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v čl. 16 odst. 4 a čl. 18 odst. 1 je svěřena Komisi od 21. prosincem 2013 do 31. prosince 2020.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomocí uvedené v čl. 16 odst. 4 a čl. 18 odst. 1 kdykoli zrušit.
Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění rozhodnutí v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle čl. 16 odst. 4 a čl. 18 odst. 1 vstoupí v platnost, pouze pokud Evropský parlament ani Rada nevysloví ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 30
Přechodná ustanovení
1. Tímto nařízením není dotčeno pokračování ani změna, včetně úplného nebo částečného zrušení, pomoci schválené Komisí na základě nařízení (ES) č. 1080/2006 nebo jiného právního předpisu, který se použije na uvedenou pomoc ke dni 31. prosince 2013. Uvedené nařízení nebo zmíněný jiný právní předpis se na uvedenou pomoc nebo dotčené operace použijí i po 31. prosinci 2013, a to až do jejich ukončení. Pro účely tohoto odstavce zahrnuje pomoc operační programy a velké projekty.
2. Žádosti o pomoc předložené nebo schválené podle nařízení (ES) č. 1080/2006 před 1. lednem 2014 zůstávají v platnosti.
Článek 31
Přezkum
Evropský parlament a Rada přezkoumají toto nařízení do 31. prosince 2020 v souladu s článkem 178 Smlouvy o fungování EU.
Článek 32
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Články 4, 27 a 28 se použijí s účinkem ode dne 1. ledna 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 17. prosince 2013.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1299/2013
z dnia 17 grudnia 2013
w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 178,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Art. 176 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowi, że Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) ma na celu przyczynianie się do zmniejszania głównych dysproporcji regionalnych w Unii. Zgodnie z tym artykułem oraz z art. 174 akapity drugi i trzeci TFUE EFRR ma przyczyniać się do zmniejszenia zróżnicowań w poziomach rozwoju różnych regionów oraz do zmniejszenia opóźnienia regionów najmniej uprzywilejowanych, wśród których szczególną uwagę należy poświęcić obszarom wiejskim, obszarom podlegającym przemianom przemysłowym i regionom, które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, takim jak regiony najbardziej wysunięte na północ o bardzo niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie.
(2)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 (3) określa przepisy wspólne dla EFRR, Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 (4) określa przepisy szczególne dotyczące typu przedsięwzięć, które mogą być wspierane przez EFRR i definiuje cele tych przedsięwzięć. Rozporządzenia te nie są w pełni dostosowane do szczególnych potrzeb celu „Europejska współpraca terytorialna”, w ramach którego współpracują co najmniej dwa państwa członkowskie lub jedno państwo członkowskie i państwo trzecie. Konieczne jest zatem ustanowienie przepisów szczegółowych dla celu „Europejska współpraca terytorialna” dotyczących zakresu, zasięgu geograficznego, środków finansowych, koncentracji tematycznej i priorytetów inwestycyjnych, programowania, monitorowania i ewaluacji, pomocy technicznej, kwalifikowalności, zarządzania, kontroli i wyznaczania, uczestnictwa państw trzecich oraz zarządzania finansowego.
(3)
W celu zwiększenia wartości dodanej unijnej polityki spójności, przepisy szczególne powinny mieć na celu osiągnięcie znacznego uproszczenia dla wszystkich zaangażowanych stron: beneficjentów, instytucji programu, instytucji w uczestniczących państwach członkowskich, działających odpowiednio na szczeblu lokalnym, regionalnym lub krajowym, i państw trzecich oraz Komisji.
(4)
W celu wspierania harmonijnego rozwoju terytorium Unii na różnych poziomach EFRR powinien wspierać współpracę transgraniczną, transnarodową i międzyregionalną w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”.
(5)
Celem współpracy transgranicznej powinno być rozwiązywanie wspólnych problemów, wspólnie zidentyfikowanych w regionach przygranicznych, takich jak słaba dostępność, szczególnie w odniesieniu do technologii informacyjno -komunikacyjnych (TIK) i infrastruktury transportowej, upadający lokalny przemysł, nieodpowiednie otoczenie biznesu, brak powiązań między lokalnymi i regionalnymi szczeblami administracji, niski poziom badań i innowacji i wykorzystania TIK, zanieczyszczenie środowiska, zapobieganie ryzyku, negatywne nastawienie do obywateli państw sąsiadujących, oraz uruchomienie niewykorzystanego potencjału wzrostu w obszarze przygranicznym (rozwój transgranicznej infrastruktury badawczej, placówek innowacyjnych i klastrów, integracja transgranicznego rynku pracy, współpraca między instytucjami edukacyjnymi, w tym uczelniami, lub między placówkami ochrony zdrowia), przy jednoczesnym wzmocnieniu procesu współpracy, z myślą o ogólnym harmonijnym rozwoju Unii.
(6)
Współpraca transnarodowa powinna zmierzać do wzmocnienia współpracy za pomocą przedsięwzięć sprzyjających zintegrowanemu rozwojowi terytorialnemu powiązanemu z priorytetami unijnej polityki spójności oraz powinna także obejmować morską współpracę transgraniczną nieobjętą programami współpracy transgranicznej.
(7)
Współpraca międzyregionalna powinna dążyć do wzmocnienia skuteczności polityki spójności, zachęcając do wymiany doświadczeń między regionami w zakresie celów tematycznych i rozwoju obszarów miejskich, w tym powiązań między miastem i wsią, w celu polepszenia wdrażania programów współpracy terytorialnej i przedsięwzięć w tej dziedzinie, a także wspierając analizę tendencji rozwojowych w obszarze spójności terytorialnej poprzez badania, gromadzenie danych i inne działania. Wymiana doświadczeń dotyczących celów tematycznych powinna doprowadzić do poprawy planowania i wdrażania głównie programów operacyjnych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, a także, w stosownych przypadkach, programów w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna” („programy EWT”), sprzyjając również wzajemnie korzystnej współpracy między innowacyjnymi klastrami z wysokim udziałem podmiotów prowadzących badania, jak również wymianie między badaczami i instytucjami badawczymi zarówno w rozwiniętych, jak i słabiej rozwiniętych regionach, z uwzględnieniem doświadczenia w zakresie „Regionów wiedzy” i „Potencjału badawczego w regionach objętych celem »Konwergencja« i w najbardziej oddalonych regionach” w ramach siódmego programu ramowego w zakresie badań.
(8)
Należy ustalić obiektywne kryteria wyznaczania kwalifikujących się regionów i obszarów. W tym celu należy oprzeć identyfikację regionów i obszarów kwalifikujących się na poziomie Unii na wspólnym systemie klasyfikacji regionów ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1059/2003 (5).
(9)
Współpraca transgraniczna powinna wspierać regiony położone przy granicach lądowych lub morskich. W oparciu o doświadczenia z poprzednich okresów programowania Komisja powinna określać w prostszy sposób wykaz obszarów transgranicznych mających otrzymywać wsparcie w ramach programów współpracy transgranicznej, w podziale na programy EWT. Sporządzając ten wykaz, Komisja powinna wziąć pod uwagę dostosowania niezbędne do zapewnienia spójności, w szczególności w odniesieniu do granic lądowych i morskich, oraz ciągłości obszarów objętych programami ustanowionymi dla okresu programowania 2007-2013. Dostosowania te mogą obejmować ograniczenie lub powiększenie istniejących obszarów objętych programami lub liczby programów współpracy transgranicznej, pozwalając na możliwość ich geograficznego pokrywania się.
(10)
Komisja powinna określić obszary współpracy transnarodowej przy uwzględnieniu działań koniecznych do wspierania zintegrowanego rozwoju terytorialnego. Określając te obszary Komisja powinna uwzględnić doświadczenie zdobyte w związku z wdrażaniem poprzednich programów oraz, w stosownych przypadkach, strategie makroregionalne i strategie dotyczące basenów morskich.(„strategie morskie”)
(11)
W celu zapewnienia, aby wszystkie regiony Unii mogły korzystać z wymiany doświadczeń i dobrych praktyk, programy współpracy międzyregionalnej powinny obejmować całą Unię.
(12)
Należy nadal wspierać, lub odpowiednio, ustanowić, transgraniczną, transnarodową i międzyregionalną współpracę z państwami trzecimi sąsiadującymi z Unią, gdyż taka współpraca jest ważnym narzędziem polityki rozwoju regionalnego i powinna zapewnić korzyści regionom państw członkowskich graniczącym z państwami trzecimi. W tym celu EFRR powinien wnieść wkład do programów transgranicznych i programów dotyczących basenów morskich ustanowionych w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa (EIS) na mocy przyszłego aktu prawnego Unii dotyczącego Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa na okres 2014-2020 („akt prawny dotyczący EIS”) oraz w ramach Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA II) na mocy przyszłego aktu prawnego Unii dotyczącego Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej na okres 2014-2020 („akt prawny dotyczący IPA II).
(13)
Oprócz interwencji na granicach zewnętrznych, wspieranych w ramach instrumentów polityki zewnętrznej Unii, obejmujących regiony przygraniczne wewnątrz Unii, jak i poza jej granicami, powinno być możliwe objęcie programami EWT wspieranymi przez EFRR regionów zarówno wewnątrz, jak i - w niektórych przypadkach - poza Unią, w sytuacji, w której regiony spoza terytorium Unii nie są objęte instrumentami polityki zewnętrznej, ponieważ nie są państwami zdefiniowanymi jako beneficjent albo dlatego, że nie można ustanowić takich programów współpracy zewnętrznej. Konieczne jest jednak zapewnienie, aby wsparcie z EFRR dla operacji wdrażanych na terytorium państw trzecich przynosiło korzyści przede wszystkim regionom Unii. Mając na uwadze te wymogi, w wykazach obszarów objętych programami transgranicznymi i transnarodowymi Komisja powinna ujmować także regiony państw trzecich.
(14)
Należy określić środki alokowane na poszczególne elementy celu „Europejska współpraca terytorialna”, przy jednoczesnym utrzymaniu istotnej koncentracji na współpracy transgranicznej, w tym udział każdego państwa członkowskiego w całkowitej kwocie przeznaczonej na współpracę transgraniczną i transnarodową, udostępniony państwom członkowskim margines swobody między tym elementami, i przy zapewnieniu wystarczającego poziomu finansowania dla współpracy prowadzonej przez regiony najbardziej oddalone.
(15)
Ze względu na korzyści dla regionów Unii należy ustanowić mechanizm pozwalający na zorganizowanie wsparcia z EFRR dla instrumentów polityki zewnętrznej, takich jak EIS i IPA II, w tym w przypadkach, w których programy współpracy zewnętrznej nie mogą być przyjęte lub muszą zostać zakończone. Celem tego mechanizmu powinno być osiągnięcie optymalnego funkcjonowania oraz możliwie jak największej koordynacji między tymi instrumentami.
(16)
Zasadnicza część środków z EFRR dla programów współpracy transgranicznej i transnarodowej powinna być przeznaczana na ograniczoną liczbę celów tematycznych w celu maksymalnego zwiększenia oddziaływania polityki spójności w całej Unii. Koncentracja na celach tematycznych w ramach programu współpracy międzyregionalnej powinna jednak być odzwierciedlona raczej w celu każdej operacji niż w postaci ograniczenia liczby celów tematycznych, tak aby jak najefektywniej wykorzystać współpracę międzyregionalną do wzmocnienia skuteczności polityki spójności, głównie w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, a w stosownych przypadkach również w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”. W przypadku innych programów współpracy międzyregionalnej koncentracja tematyczna powinna wynikać z ich szczególnego zakresu.
(17)
Aby przyczynić się do osiągnięcia celów określonych unijnej w strategii na rzecz inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna” EFRR powinien wnieść wkład do celów tematycznych dotyczących rozwoju gospodarki opartej na wiedzy, badań i innowacji, w tym poprzez wspieranie współpracy między przedsiębiorstwami, w szczególności między MŚP, a także poprzez propagowanie tworzenia systemów transgranicznej wymiany informacji w obszarze TIK; wspieranie budowy bardziej przyjaznej dla środowiska oraz efektywniej korzystającej z zasobów i konkurencyjnej gospodarki, w tym poprzez wspieranie zrównoważonej mobilności transgranicznej; sprzyjanie wysokiemu poziomowi zatrudnienia prowadzącemu do spójności społecznej i terytorialnej, w tym poprzez przedsięwzięcia wspierające zrównoważoną turystykę, kulturę i dziedzictwo naturalne, podejmowane w ramach strategii terytorialnej w celu osiągnięcia wzrostu sprzyjającemu zatrudnieniu; oraz zwiększanie zdolności administracyjnych. Wykaz priorytetów inwestycyjnych w ramach różnych celów tematycznych powinien być jednak dostosowany do szczególnych potrzeb celu „Europejska współpraca terytorialna” poprzez zapewnianie dodatkowych priorytetów inwestycyjnych umożliwiających w szczególności kontynuację, w ramach współpracy transgranicznej, współpracy prawnej i administracyjnej, współpracy między obywatelami i instytucjami oraz współpracy w dziedzinie zatrudnienia, szkoleń, integracji społeczności i włączenia społecznego w perspektywie transgranicznej, i poprzez opracowanie i koordynację strategii makroregionalnych i strategii morskich w ramach współpracy transnarodowej. Ponadto dla niektórych programów współpracy międzyregionalnej należy określić szczególne lub dodatkowe priorytety inwestycyjne w celu odzwierciedlenia szczególnych przedsięwzięć podejmowanych w ich ramach.
(18)
W ramach celu tematycznego dotyczącego promowania włączenia społecznego i walki z ubóstwem oraz mając na uwadze jego praktyczne znaczenie, należy zapewnić, aby w przypadku programu transgranicznego PEACE z udziałem Irlandii Północnej i granicznych hrabstw Irlandii, ukierunkowanych na pokój i pojednanie, EFRR przyczyniał się także do wspierania stabilności społecznej i gospodarczej w tych regionach, w szczególności poprzez przedsięwzięcia na rzecz spójności między miejscowymi społecznościami. Zważywszy na specyfikę tego programu transgranicznego niektóre zasady wyboru operacji zawartych w niniejszym rozporządzeniu nie powinny mieć zastosowania do tego programu transgranicznego.
(19)
Należy dostosować wymogi dotyczące treści programów EWT do ich specyficznych potrzeb. Wymogi te powinny zatem uwzględnić również aspekty niezbędne do ich skutecznego wdrażania na terytorium uczestniczących państw członkowskich, takie jak dotyczące podmiotów odpowiedzialnych za audyt i kontrolę, procedury ustanowienia wspólnego sekretariatu, a także podziału zobowiązań w przypadku korekt finansowych. W przypadku gdy państwa członkowskie i regiony uczestniczą w strategiach makroregionalnych i w strategiach morskich, w odnośnych programach współpracy należy przedstawić potencjalny wkład we wdrażanie tych strategii. Ponadto, ze względu na horyzontalny charakter programów współpracy międzyregionalnej, należy dostosować treść takich programów EWT, w szczególności w zakresie definicji beneficjenta lub beneficjentów w ramach obecnych programów INTERACT i ESPON.
(20)
W celu usprawnienia koordynacji wsparcia z EFRR przeznaczonego na programy EWT, przyjęte na podstawie niniejszego rozporządzenia i obejmujące regiony najbardziej oddalone, z ewentualnym uzupełniającym finansowaniem z Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR), EIS, IPA II oraz z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), państwa członkowskie i państwa trzecie albo kraje lub terytoria zamorskie (te ostatnie zwane dalej „terytoria”)uczestniczące w takich programach współpracy powinny ustanowić zasady mechanizmów koordynacji określone w tych programach.
(21)
Należy zaangażować państwa trzecie lub terytoria w proces przygotowawczy programów EWT, jeżeli przyjęły one zaproszenie do udziału w tych programach. W niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić specjalne procedury służące temu zaangażowaniu. W drodze odstępstwa od standardowej procedury, w przypadku programów EWT obejmujących regiony najbardziej oddalone i państwa trzecie lub terytoria, przed przedstawieniem programów Komisji uczestniczące państwa członkowskie powinny zasięgnąć opinii właściwych państw trzecich lub terytoriów. Aby państwa trzecie lub terytoria angażowały się w programy EWT w sposób bardziej skuteczny i pragmatyczny, należy również umożliwić wyrażenie zgody na treść programów EWT i ewentualny wkład państw trzecich lub terytoriów, w formalnie zatwierdzonym protokole z posiedzeń konsultacyjnych z tymi państwami trzecimi lub terytoriami z obrad organizacji współpracy regionalnej. Biorąc pod uwagę zasady zarządzania dzielonego i upraszczania, procedury przyjmowania programów EWT powinny być takie, aby Komisja przyjmowała jedynie podstawowe elementy programów EWT, a pozostałe elementy były przyjmowane przez uczestniczące państwo członkowskie lub państwa członkowskie. Przez wzgląd na pewność prawa i przejrzystość należy zapewnić, aby w przypadku, gdy uczestniczące państwo członkowskie lub państwa członkowskie zmienią element programu EWTy niepodlegający przyjmowaniu przez Komisję, instytucja zarządzająca dla tego programu powiadomiła Komisję o tej decyzji zmieniającej w ciągu jednego miesiąca od daty wydania decyzji zmieniającej.
(22)
Zgodnie z unijną strategią na rzecz inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającemu włączeniu społecznemu europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne powinny zapewniać bardziej zintegrowane i całościowe podejście do rozwiązywania lokalnych problemów. W celu wzmocnienia takiego podejścia należy skoordynować wsparcie z EFRR w regionach przygranicznych ze wsparciem z EFRROW i EFMR, oraz, w stosownych przypadkach, z europejskimi ugrupowaniami współpracy terytorialnej (EUWT), ustanowionymi na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1302/2013 (6), dla których rozwój lokalny jest jednym z celów.
(23)
W oparciu o doświadczenia z okresu programowania 2007-2013 należy doprecyzować i zaostrzyć warunki wyboru operacji w celu zapewnienia wyboru wyłącznie rzeczywiście wspólnych operacji. Z uwagi na szczególny kontekst i specyfikę programów EWT między regionami najbardziej oddalonymi a państwami trzecimi lub terytoriami należy ustanowić i dostosować mniej rygorystyczne warunki współpracy w zakresie wdrażania operacji w ramach tych programów. Należy zdefiniować pojęcie jedynych beneficjentów i zezwolić tym beneficjentom na samodzielne wdrażanie operacji w ramach współpracy.
(24)
Należy określić obowiązki beneficjentów wiodących, ponoszących ogólną odpowiedzialność za wdrażanie operacji.
(25)
Należy dostosować wymogi dotyczące sprawozdań z wdrażania do specyfiki współpracy oraz uwzględnić w nich cykl wdrażania programu. W interesie prawidłowego zarządzania należy umożliwić prowadzenie rocznego przeglądu w formie pisemnej.
(26)
Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1303/2013 instytucja zarządzająca powinna zapewnić przeprowadzanie ewaluacji programów EWT w oparciu o plan ewaluacji, w tym ewaluacji służących analizie skuteczności, efektywności i oddziaływania tych programów. Co najmniej raz podczas okresu programowania ewaluacja powinna obejmować analizę sposobu, w jaki udzielone wsparcie przyczyniło się do osiągnięcia celów danego programu. Ewaluacje te powinny obejmować informacje o wszelkich dostosowaniach proponowanych podczas danego okresu programowania.
(27)
Należy określić, w załączniku do niniejszego rozporządzenia, wspólny zestaw wskaźników produktu w celu ułatwienia dokonania ewaluacji postępów we wdrażaniu programu, dostosowanych do szczególnego charakteru programów EWT. Wskaźniki te należy uzupełnić szczegółowymi dla poszczególnych programów wskaźnikami rezultatu, a w stosownych przypadkach szczegółowymi dla poszczególnych programów wskaźnikami produktu.
(28)
Ze względu na udział więcej niż jednego państwa członkowskiego i związane z tym wyższe koszty administracyjne, w szczególności w zakresie kontroli i tłumaczeń, pułap wydatków na pomoc techniczną powinien być wyższy niż pułap wydatków w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”. W celu zrównoważenia wyższych kosztów administracyjnych należy zachęcać państwa członkowskie do zmniejszania, tam gdzie to możliwe, obciążeń administracyjnych związanych z wdrażaniem wspólnych projektów. Ponadto programy EWT z ograniczonym wsparciem EFRR powinny otrzymać pewną minimalną kwotę na pomoc techniczną, która będzie mogła przekraczać 6 %, zapewniającą środki wystarczające na sfinansowanie skutecznych przedsięwzięć w ramach pomocy technicznej.
(29)
Ze względu na udział więcej niż jednego państwa członkowskiego ogólna zasada przewidziana w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013 zgodnie z którą każde państwo członkowskie ma przyjmować krajowe zasady dotyczące kwalifikowalności wydatków, nie jest odpowiednia dla celu „Europejska współpraca terytorialna”. W oparciu o doświadczenia z okresu programowania 2007-2013 należy ustanowić jasną hierarchię zasad dotyczących kwalifikowalności wydatków, kładąc wyraźny nacisk na zasady dotyczące kwalifikowalności wydatków ustanowione na poziomie unijnym lub dla programów EWT jako całości, w celu uniknięcia wszelkich możliwych sprzeczności lub niespójności między różnymi rozporządzeniami oraz między różnymi rozporządzeniami a przepisami krajowymi. W oparciu o doświadczenia z okresu programowania 2007-2013 Komisja powinna w szczególności przyjąć zasady dotyczące kwalifikowalności wydatków dla kategorii kosztów określonych w niniejszym rozporządzeniu.
(30)
Ze względu na częste zaangażowanie we wdrażanie operacji przez personel z więcej niż jednego państwa członkowskiego, jak również biorąc pod uwagę liczbę operacji, w których koszty personelu stanowią istotny element, stawkę ryczałtową dotyczącą kosztów personelu należy stosować w oparciu o inne bezpośrednie koszty operacji w zakresie współpracy, unikając w ten sposób indywidualnego księgowania zarządzania takimi operacjami.
(31)
Należy uprościć przepisy dotyczące elastyczności w odniesieniu do lokalizacji operacji poza obszarem objętym programem. Ponadto należy wspierać i ułatwiać, w oparciu o ustalenia szczegółowe, efektywną transgraniczną, transnarodową i międzyregionalną współpracę z państwami trzecimi lub terytoriami sąsiadującymi z Unią, w przypadku gdy jest to konieczne dla zapewnienia regionom państw członkowskich skutecznej pomocy w ich rozwoju. Właściwe jest zatem zezwolenie, w drodze wyjątku i pod pewnymi warunkami, na wsparcie z EFRR dla operacji zlokalizowanych poza unijną część obszaru objętego programem oraz terytorium sąsiadujących państw trzecich, jeżeli operacje te przynoszą korzyść regionom Unii.
(32)
Należy zachęcać państwa członkowskie do powierzania EUWT funkcji instytucji zarządzającej lub do nakładania na takie ugrupowanie odpowiedzialności za zarządzanie częścią programu współpracy dotyczącą obszaru objętą danym EUWT.
(33)
Instytucja zarządzająca powinna powołać wspólny sekretariat, który zajmowałby się między innymi udzielaniem wnioskodawcom informacji na temat wsparcia, obsługą wniosków o wsparcie oraz pomaganiem beneficjentom we wdrażaniu ich operacji.
(34)
Instytucje zarządzające powinny być odpowiedzialne za wykonywanie funkcji określonych w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013, w tym za kontrole zarządcze, tak by zapewnić jednolite standardy na całym obszarze objętym programem. Jednakże w przypadku wyznaczenia EUWT jako instytucji zarządzającej kontrole takie powinna przeprowadzać instytucja zarządzająca lub powinny ona być za nie odpowiedzialna co najmniej w przypadku tych państw członkowskich i państw trzecich lub terytoriów, z których pochodzą członkowie uczestniczący w EUWT, natomiast kontrolerzy powinni działać jedynie w pozostałych państwach członkowskich i państwach trzecich lub terytoriach. Nawet jeżeli nie wyznaczono EUWT, instytucja zarządzająca powinna być upoważniona przez uczestniczące państwa członkowskie do przeprowadzania kontroli na całym obszarze objętym programem.
(35)
Instytucje certyfikujące powinny być odpowiedzialne za wykonywanie funkcji audytowych określonych w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość wyznaczenia instytucji zarządzającej również do wykonywania funkcji instytucji certyfikującej.
(36)
Za wykonywanie funkcji audytowych powinna być odpowiedzialna jedna instytucja audytowa, jak określono w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013, aby zapewnić jednolite standardy na całym obszarze objętym programem. Jeżeli nie jest to możliwe, instytucję audytową programu powinna wspierać grupa audytorów.
(37)
W celu zwiększenia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii oraz wzmocnienia skuteczności prowadzonej przez nią polityki spójności należy zezwolić państwom trzecim na udział w programach współpracy transnarodowej i międzyregionalnej w oparciu o wkład w postaci środków z IPA II lub EIS. Operacje współfinansowane w ramach tych programów powinny jednak nadal służyć osiąganiu celów polityki spójności, nawet jeżeli są one wdrażane częściowo lub w całości poza terytorium Unii. W tym kontekście wkład w realizację celów działań zewnętrznych Unii ma charakter jedynie incydentalny, ponieważ istotę programów EWT powinny określać cele tematyczne i priorytety inwestycyjne polityki spójności. W celu zapewnienia skutecznego udziału państw trzecich w programach EWT zarządzanych zgodnie z zasadą zarządzania dzielonego należy ustanowić warunki wdrażania programu w samych programach EWT oraz, w miarę potrzeby, także w porozumieniach o finansowaniu zawieranych między Komisją, rządami każdego z państw trzecich i państwem członkowskim, w którym siedzibę ma instytucja zarządzająca właściwego programu EWT. Warunki wdrażania programu powinny być zgodne z mającymi zastosowanie przepisami prawa unijnego oraz, w stosownych przypadkach, z przepisami prawa krajowego uczestniczących państw członkowskich dotyczącymi stosowania programu.
(38)
Należy ustanowić jasny łańcuch odpowiedzialności finansowej w odniesieniu do odzyskiwania środków w przypadku nieprawidłowości, od beneficjentów do Komisji, poprzez beneficjenta wiodącego i instytucję zarządzającą. Należy uregulować odpowiedzialność państw członkowskich w przypadku niemożności takiego odzyskania.
(39)
W oparciu o doświadczenia z okresu programowania 2007-2013 należy wprowadzić wyraźne odstępstwo w przypadku przeliczenia wydatków poniesionych w walucie innej niż euro, z zastosowaniem miesięcznego kursu przeliczeniowego z daty możliwie najbliższej chwili poniesienia wydatków albo w miesiącu, w którym wydatek przedłożono do weryfikacji albo w miesiącu, w którym wydatki zostały zgłoszone beneficjentowi wiodącemu. Plany finansowania, sprawozdania i rozliczenia dotyczące wspólnych operacji w ramach współpracy powinny być składane wyłącznie w euro do wspólnego sekretariatu, instytucji programu oraz komitetu monitorującego. Należy sprawdzać poprawność przeliczenia.
(40)
W celu ustalenia szczegółowych zasad dotyczących zmian wspólnych wskaźników produktu i kwalifikowalności wydatków należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do zmiany wykazu wspólnych wskaźników produktu zawartego w załączniku do niniejszego rozporządzenia oraz w odniesieniu do szczegółowych zasad kwalifikowalności wydatków w ramach programów EWT. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła odpowiednie konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(41)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do wykazów obszarów transgranicznych i transnarodowych, wykazu wszystkich programów EWT oraz ogólnej kwoty wsparcia z EFRR dla każdego programu EWT, klasyfikacji kategorii interwencji oraz wzorów programów EWT i sprawozdań z wdrażania. Uprawnienia te powinny być wykonywanie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (7).
(42)
Komisji należy powierzyć uprawnienia wykonawcze w celu przyjęcia decyzji przyjmujących niektóre elementy programów EWT i wszelkich kolejnych zmian tych elementów.
(43)
Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć jednak wpływu na kontynuację ani modyfikację pomocy zatwierdzonej przez Komisję na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1080/2006 (8) lub wszelkich innych przepisów mających zastosowanie do tej pomocy z dniem 31 grudnia 2013 r. Rozporządzenie to lub takie inne przepisy mające zastosowanie powinny nadal mieć zastosowanie po dniu 31 grudnia 2013 r. w odniesieniu do tej pomocy lub do danych operacji aż do ich zamknięcia. Wnioski o pomoc złożone lub zatwierdzone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 zachowują zatem ważność.
(44)
Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie wzmocnienie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej poprzez zmniejszanie głównych dysproporcji regionalnych w Unii, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie ze względu na znaczne zróżnicowania między poziomem rozwoju poszczególnych regionów oraz opóźnienie regionów najmniej uprzywilejowanych, a także ograniczone środki finansowe państw członkowskich i regionów, natomiast możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(45)
Aby umożliwić szybkie zastosowanie przewidzianych środków określonych w niniejszym rozporządzeniu, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w dniu następującym po dniu jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
Przepisy ogólne
Artykuł 1
Przedmiot i zakres
1. Niniejsze rozporządzenie określa zakres EFRR w odniesieniu do celu „Europejska współpraca terytorialna” oraz ustanawia przepisy szczególne dotyczące tego celu.
2. Niniejsze rozporządzenie określa, dla celu „Europejska współpraca terytorialna”, cele priorytetowe i organizację EFRR, kryteria kwalifikowalności do wsparcia z EFRR dla państw członkowskich i regionów, środki finansowe dostępne na wsparcie z EFRR oraz kryteria ich alokacji.
Określa ono również przepisy niezbędne do zapewnienia skutecznego wdrażania, skutecznego monitorowania i zarządzania finansowego oraz skutecznej kontroli programów operacyjnych w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna” („programy EWT”), w tym w przypadku udziału państw trzecich w takich programach EWT.
3. Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 oraz rozdział I rozporządzenia (UE) nr 1301/2013 mają zastosowanie do celu „Europejska współpraca terytorialna” i do wdrażanych w jego ramach programów EWT, z wyjątkiem przypadków wyraźnie określonych w niniejszym rozporządzeniu lub w przypadku gdy te przepisy mogą mieć zastosowanie wyłącznie do celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”.
Artykuł 2
Elementy celu „Europejska współpraca terytorialna”
W ramach celu „Europejska współpraca terytorialna” EFRR wspiera następujące elementy:
1)
współpracę transgraniczną między przyległymi regionami w celu wspierania zintegrowanego rozwoju regionalnego między sąsiadującymi przygranicznymi regionami z co najmniej dwóch państw członkowskich, oddzielonymi granicą lądową lub morską, lub pomiędzy sąsiadującymi regionami przygranicznymi z co najmniej jednego państwa członkowskiego i jednego państwa trzeciego na granicach zewnętrznych Unii w zakresie innym niż objętym programami w ramach zewnętrznych instrumentów finansowych Unii;
2)
współpracę transnarodową na większych terytoriach transnarodowych, obejmującą partnerów krajowych, regionalnych i lokalnych, a także morską współpracę transgraniczną w przypadkach nieobjętych współpracą transgraniczną, w celu osiągnięcia wyższego poziomu integracji terytorialnej tych terytoriów;
3)
współpracę międzyregionalną w celu wzmocnienia skuteczności polityki spójności poprzez wspieranie:
a)
wymiany doświadczeń skoncentrowanej na celach tematycznych z partnerami z całej Unii, w tym w odniesieniu do rozwoju regionów, o których mowa w art. 174 TFUE, w celu identyfikacji i rozpowszechniania dobrych praktyk z myślą o zastosowaniu ich szczególnie w programach operacyjnych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, a w stosownych przypadkach także w programach EWT;
b)
wymiany doświadczeń dotyczących identyfikacji, przenoszenia i rozpowszechniania dobrych praktyk w odniesieniu do zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, w tym powiązań między miastem i wsią;
c)
wymiany doświadczeń dotyczących identyfikacji, przenoszenia i rozpowszechniania dobrych praktyk i innowacyjnego podejścia w odniesieniu do wdrażania programów EWT i przedsięwzięć w tej dziedzinie oraz wykorzystania EUWT;
d)
analizy tendencji rozwojowych w zakresie celów spójności terytorialnej, w tym terytorialnych aspektów spójności gospodarczej i społecznej, i harmonijnego rozwoju terytorium Unii poprzez badania, gromadzenie danych i inne działania.
Artykuł 3
Zasięg geograficzny
1. W przypadku współpracy transgranicznej wsparciem obejmowane są regiony Unii na poziomie NUTS 3 wzdłuż wszystkich wewnętrznych i zewnętrznych granic lądowych, inne niż objęte programami w ramach zewnętrznych instrumentów finansowych Unii, i wszystkie regiony Unii na poziomie NUTS 3 położone wzdłuż granic morskich, oddalone od siebie nie więcej niż o 150 kilometrów, bez uszczerbku dla możliwych dostosowań niezbędnych do zapewnienia spójności i ciągłości obszarów objętych programami EWT ustanowionych dla okresu programowania 2007-2013.
Komisja przyjmuje, w drodze aktów wykonawczych, decyzję ustanawiającą wykaz obszarów transgranicznych mających otrzymać wsparcie, w podziale na programy EWT. Takie akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 150 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
Wykaz ten obejmuje także regiony Unii na poziomie NUTS 3 uwzględniane w ramach alokacji EFRR na współpracę transgraniczną na wszystkich granicach wewnętrznych oraz na granicach zewnętrznych objętych zewnętrznymi instrumentami finansowymi Unii, takimi jak EIS na mocy aktu prawnego dotyczącego EIS oraz IPA II na mocy aktu prawnego dotyczącego IPA II.
Przedkładając projekty programów współpracy transgranicznej państwa członkowskie - w odpowiednio uzasadnionych przypadkach oraz w celu zapewnienia spójności w obszarach przygranicznych - mogą wystąpić o włączenie regionów na poziomie NUTS 3, innych niż wymienione w decyzji, o której mowa w akapicie drugim, do danego obszaru współpracy transgranicznej.
Na wniosek zainteresowanego państwa członkowskiego lub zainteresowanych państw członkowskich, w celu ułatwienia regionom najbardziej oddalonym współpracy transgranicznej na granicach morskich oraz przepisów akapitu pierwszego, w decyzji, o której mowa w akapicie drugim, Komisja może uwzględnić regiony na poziomie NUTS 3 w regionach najbardziej oddalonych położone wzdłuż granic morskich, oddalone od siebie o ponad 150 kilometrów jako obszary przygraniczne mogące otrzymać wsparcie z odpowiedniej alokacji dla tych państw członkowskich.
2. Bez uszczerbku dla przepisów art. 20 ust. 2 i 3, programy współpracy transgranicznej mogą obejmować regiony w Norwegii i Szwajcarii i obejmują również Liechtenstein, Andorę, Monako i San Marino oraz państwa trzecie lub terytoria sąsiadujące z najbardziej oddalonymi regionami, które odpowiadają regionom na poziomie NUTS 3.
3. W odniesieniu do współpracy transnarodowej Komisja przyjmuje, w drodze aktów wykonawczych, decyzję ustanawiającą wykaz obszarów transnarodowych mających otrzymać wsparcie, w podziale na programy EWT, obejmujących regiony na poziomie NUTS 2, przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości takiej współpracy na większych spójnych obszarach ustanowionych na podstawie wcześniejszych programów, z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, strategii makroregionalnych i strategii morskich. Takie akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 150 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
Przedkładając Komisji projekty programów współpracy transnarodowej, państwa członkowskie mogą wystąpić o włączenie do danego obszaru współpracy transnarodowej dodatkowych regionów na poziomie NUTS 2 przyległych do regionów wymienionych w decyzji, o której mowa w akapicie pierwszym. Państwa członkowskie uzasadniają taki wniosek.
4. Bez uszczerbku dla przepisów art. 20 ust. 2 i 3, programy współpracy transnarodowej mogą obejmować regiony w obydwu następujących państwach trzecich lub terytoriach:
a)
państw trzecich lub terytoriów, które wymienione są lub o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu;
b)
Wysp Owczych i Grenlandii.
Bez uszczerbku dla art. 20 ust. 2 i 3, programy współpracy transnarodowej mogą także obejmować regiony w państwach trzecich objęte zewnętrznymi instrumentami finansowymi Unii, takimi jak EIS na mocy aktu prawnego dotyczącego EIS, w tym odpowiednie regiony Federacji Rosyjskiej oraz IPA II na mocy aktu prawnego dotyczącego IPA II. Roczne środki finansowe odpowiadające wsparciu dla tych programów z EIS i IPA II zostaną udostępnione pod warunkiem, że programy te adekwatnie odnoszą się do odpowiednich celów współpracy zewnętrznej.
Regiony te powinny być regionami odpowiadającymi poziomowi NUTS 2.
5. W przypadku współpracy międzyregionalnej wsparcie z EFRR obejmuje całe terytorium Unii.
Bez uszczerbku dla przepisów art. 20 ust. 2 i 3, programy współpracy międzyregionalnej mogą obejmować całość lub część państw trzecich lub terytoriów, o których mowa w ust. 4 akapit 1 lit. a) i b) niniejszego artykułu.
6. Do celów informacyjnych regiony państw trzecich lub terytoriów, o których mowa w ust. 2 i 4, wymienia się w wykazach, o których mowa w ust. 1 i 3.
7. W należycie uzasadnionych przypadkach, w celu zwiększenia efektywności wdrażania programu, regiony najbardziej oddalone mogą połączyć w jednym programie EWT kwoty przydzielone z EFRR na współpracę transgraniczną i transnarodową, włącznie z dodatkową alokacją, określoną w art. 4 ust. 2, przy poszanowaniu obowiązujących przepisów dla każdej z tych alokacji.
Artykuł 4
Środki finansowe na cel „Europejska współpraca terytorialna”
1. Środki finansowe na cel „Europejska współpraca terytorialna” określa się na poziomie 2,75 % ogólnych środków dostępnych na zobowiązania budżetowe z EFRR, EFS i Funduszu Spójności na okres programowania 2014-2020, zgodnie z art. 91 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 (tj. ogółem 8 948 259 330 EUR) i przydziela się w następujący sposób:
a)
74,05 % (tj. ogółem 6 626 631 760 EUR) na współpracę transgraniczną;
b)
20,36 % (tj. ogółem 1 821 627 570 EUR) na współpracę transnarodową;
c)
5,59 % (tj. ogółem 500 000 000 EUR) na współpracę międzyregionalną.
2. Regionom najbardziej oddalonym przydziela się środki na programy w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna” stanowiące co najmniej 150 % wsparcia EFRR otrzymanego w okresie programowania 2007-2013 na programy EWT. Ponadto z alokacji na współpracę międzyregionalną przeznacza się kwotę 50 000 000 EUR na współpracę w regionach najbardziej oddalonych. Jeśli chodzi o koncentrację tematyczną, do tej dodatkowej alokacji ma zastosowanie art. 6 ust. 1.
3. Komisja podaje do wiadomości każdego państwa członkowskiego jego udział w całkowitej kwocie alokowanej na współpracę transgraniczną i transnarodową, jak określono w ust. 1 lit. a) i b), w podziale na poszczególne lata. Podział środków między państwa członkowskie opiera się na kryterium liczby ludności na obszarach, o których mowa w art. 3 ust. 1 akapit drugi i w art. 3 ust. 3 akapit pierwszy.
W oparciu o kwoty podane do wiadomości zgodnie z akapitem pierwszym każde państwo członkowskie informuje Komisję, czy i jak wykorzystało możliwość przesunięcia środków przewidzianą w art. 5, oraz o wynikającym z tego podziale środków między programy transgraniczne i transnarodowe, w których uczestniczy to państwo członkowskie. Na podstawie informacji przekazanych przez państwa członkowskie Komisja przyjmuje, w drodze aktów wykonawczych, decyzję ustanawiającą wykaz wszystkich programów EWT i wskazującą całkowitą kwotę wsparcia z EFRR dla każdego z programów. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 150 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013
4. Komisja i państwa członkowskie, których to dotyczy, określają wkład z EFRR dla programów transgranicznych i programów dotyczących basenów morskich w ramach EIS oraz dla programów transgranicznych w ramach IPA II. Wkład z EFRR określony dla poszczególnych państw członkowskich nie podlega późniejszej realokacji między państwa członkowskie, których to dotyczy.
5. Wsparcie z EFRR dla poszczególnych programów transgranicznych i programów dotyczących basenów morskich w ramach EIS i dla programów transgranicznych w ramach IPA II jest udzielane pod warunkiem przyznania co najmniej równoważnych kwot z EIS i IPA II. Równoważność ta ma zastosowanie do maksymalnej kwoty określonej w akcie prawnym dotyczącym EIS oraz w akcie prawnym dotyczącym IPA II.
6. Roczne środki odpowiadające wsparciu z EFRR dla programów transgranicznych i programów dotyczących basenów morskich w ramach EIS i dla programów transgranicznych w ramach IPA II zapisywane są we właściwych pozycjach budżetowych tych instrumentów na rok budżetowy 2014.
7. W 2015 i 2016 r. roczny wkład z EFRR na programy w ramach EIS oraz IPA II, w odniesieniu do którego do dnia 30 czerwca nie został przedłożony Komisji żaden program transgraniczny ani program dotyczący basenów morskich w ramach EIS, ani program transgraniczny w ramach IPA II, i który nie został realokowany na inny program przedłożony w ramach tej samej kategorii programów współpracy zewnętrznej, alokuje się na wewnętrzne programy współpracy transgranicznej zgodnie z ust. 1 lit. a), w których uczestniczy dane państwo członkowskie lub w których uczestniczą dane państwa członkowskie.
Jeżeli do dnia 30 czerwca 2017 r. nadal działają programy transgraniczne i programy dotyczące basenów morskich w ramach EIS i programy transgraniczne w ramach IPA II, które nie zostały przedłożone Komisji, cały określony w ust. 4 wkład z EFRR dla tych programów na pozostałe lata do 2020 r., który nie został realokowany na inny program przedłożony w ramach tej samej kategorii programów współpracy zewnętrznej, zostaje alokowany na wewnętrzne programy współpracy transgranicznej na mocy ust. 1 lit. a), w których uczestniczy dane państwo członkowskie lub w których uczestniczą dane państwa członkowskie.
8. Programy transgraniczne i programy dotyczące basenów morskich, o których mowa w ust. 4, które zostały przyjęte przez Komisję, zostają zakończone lub alokacja dla danych programów zostaje zmniejszona zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami i procedurami, w szczególności jeżeli:
a)
żadne z państw partnerskich objętych programem nie podpisało odpowiedniego porozumienia w sprawie finansowania w terminie określonym zgodnie z aktem prawnym dotyczącym ESI lub w akcie prawnym dotyczącym IPA II., lub
b)
program nie może zostać zrealizowany zgodnie z planem z uwagi na problemy w stosunkach między uczestniczącymi państwami.
W takich przypadkach wsparcie z EFRR, o którym mowa w ust. 4, odpowiadające jeszcze niewykorzystanym transzom rocznym lub transzom rocznym przydzielonym i anulowanym w całości lub częściowo w tym samym roku budżetowym, które nie zostały realokowane na inny program w ramach tej samej kategorii programów współpracy zewnętrznej, alokuje się na wewnętrzne programy współpracy transgranicznej na mocy ust. 1 lit. a), w których uczestniczy dane państwo członkowskie lub uczestniczą państwa członkowskie, na jego lub ich wniosek.
9. Komisja przedstawia komitetowi utworzonemu na mocy art. 150 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 roczne podsumowanie finansowego z wdrażania programów transgranicznych i programów dotyczących basenów morskich w ramach ESI oraz programów transgranicznych w ramach IPA II, które otrzymują wsparcie z EFRR zgodnie z niniejszym artykułem.
Artykuł 5
Możliwość przesunięcia środków
Każde państwo członkowskie może przesunąć do 15 % środków swojej alokacji finansowej z elementów, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) i b), z jednego z tych elementów na inny.
ROZDZIAŁ II
Koncentracja tematyczna i priorytety inwestycyjne
Artykuł 6
Koncentracja tematyczna
1. Co najmniej 80 % alokacji z EFRR na poszczególne programy dotyczące współpracy transgranicznej i programy transnarodowe jest skoncentrowane na maksymalnie czterech celach tematycznych określonych w art. 9 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
2. Dla programów współpracy międzyregionalnej, o której mowa w art. 2 pkt 3 lit. a) akapit pierwszy niniejszego rozporządzenia, można wybierać wszystkie cele tematyczne określone w art. 9 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
Artykuł 7
Priorytety inwestycyjne
1. Zgodnie z zakresem EFRR określonym w art. 3 rozporządzenia (UE) nr 1301/2013, EFRR przyczynia się do realizacji celów tematycznych określonych w art. 9 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 poprzez wspólne przedsięwzięcia w ramach programów współpracy transgranicznej, transnarodowej i międzyregionalnej. Oprócz priorytetów inwestycyjnych określonych w art. 5 rozporządzenia (UE) nr 1301/2013, ze środków EFRR można również wspierać następujące priorytety inwestycyjne odnoszące się do następujących elementów Europejskiej współpracy terytorialnej:
a)
w ramach współpracy transgranicznej:
(i)
promowanie trwałego i wysokiej jakości zatrudnienia oraz wspieranie mobilności pracowników poprzez integrację transgranicznych rynków pracy, w tym transgraniczną mobilność, wspólne lokalne inicjatywy na rzecz zatrudnienia, usługi informacyjne i doradztwo oraz wspólne szkolenia;
(ii)
promowanie włączenia społecznego i walkę z ubóstwem i wszelką dyskryminacją poprzez promowanie równości płci, równych szans oraz integrację społeczności ponad granicami;
(iii)
inwestowanie w kształcenie, szkolenia, w tym szkolenie zawodowe, na rzecz zdobywania umiejętności, uczenia się przez całe życie poprzez rozwój i wdrażanie wspólnych systemów kształcenia, szkolenia zawodowego i szkolenia;
(iv)
wzmacnianie zdolności instytucjonalnych instytucji publicznych i zainteresowanych stron oraz sprawności administracji publicznej poprzez wspieranie współpracy prawnej i administracyjnej i współpracy między obywatelami i instytucjami;
b)
w ramach współpracy transnarodowej: wzmacnianie zdolności instytucjonalnych instytucji publicznych i zainteresowanych stron oraz sprawności administracji publicznej poprzez opracowanie i koordynację strategii makroregionalnych i morskich;
c)
w ramach współpracy międzyregionalnej: wzmacnianie zdolności instytucjonalnych instytucji publicznych i zainteresowanych stron oraz sprawności administracji publicznej poprzez:
(i)
rozpowszechnianie dobrych praktyk i wiedzy eksperckiej oraz wykorzystanie wyników wymiany doświadczeń w zakresie zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, w tym powiązań między miastem i wsią zgodnie z art. 2 pkt 3 lit. b).
(ii)
wspieranie wymiany doświadczeń w celu zwiększenia skuteczności programów EWT i przedsięwzięć w tej dziedzinie oraz wykorzystania EUWT zgodnie z art. 2 ust. 3 lit. c);
(iii)
poszerzanie bazy dowodowej w celu zwiększenia skuteczności polityki spójności oraz osiąganie celów tematycznych w drodze analizy tendencji rozwojowych zgodnie z art. 2 ust. 3 lit. d);
2. W odniesieniu do programu transgranicznego PEACE i w ramach celu tematycznego dotyczącego promowania włączenia społecznego, walki z ubóstwem i dyskryminacją EFRR przyczynia się także do propagowania stabilności społecznej i gospodarczej w regionach objętych programem, w szczególności poprzez przedsięwzięcia na rzecz spójności pomiędzy miejscowymi społecznościami.
ROZDZIAŁ III
Programowanie
Artykuł 8
Treść, przyjmowanie i zmiana programów EWT
1. Program EWT składa się z osi priorytetowych. Bez uszczerbku dla art. 59 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 oś priorytetowa odpowiada celowi tematycznemu i obejmuje co najmniej jeden priorytet inwestycyjny tego celu tematycznego zgodnie z art. 6 i 7 niniejszego rozporządzenia. W stosownych przypadkach oraz w celu zwiększenia wpływu i skuteczności poprzez tematycznie spójne zintegrowane podejście służącego realizacji celów unijnej strategii na rzecz inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, oś priorytetowa może, w należycie uzasadnionych przypadkach, łączyć jeden lub więcej komplementarnych priorytetów inwestycyjnych z różnych celów tematycznych, celem osiągnięcia maksymalnego wkładu tej osi priorytetowej.
2. Program EWT przyczynia się do realizacji strategii na rzecz inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu i do osiągania spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz zawiera:
a)
uzasadnienie wyboru celów tematycznych i odpowiadających im priorytetów inwestycyjnych oraz alokacji finansowych, z uwzględnieniem wspólnych ram strategicznych określonych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 i w oparciu o analizę potrzeb na całym obszarze objętym programem i strategii wybranej w odpowiedzi na te potrzeby, z uwzględnieniem w stosownych przypadkach problemu brakujących połączeń w infrastrukturze transgranicznej, a także rezultatów ewaluacji ex ante zgodnie z art. 55 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013;
b)
dla każdej osi priorytetowej innej niż pomoc techniczna:
(i)
priorytety inwestycyjne i odpowiadające im cele szczegółowe;
(ii)
by wzmocnić ukierunkowanie programowania na osiąganie rezultatów, oczekiwane rezultaty dla celów szczegółowych oraz odpowiadające im wskaźniki rezultatu wraz z wartością bazową i wartością docelową, w stosownych przypadkach ujętą ilościowo, zgodnie z art. 16;
(iii)
opis typów i przykładów przedsięwzięć, które będą finansowane w ramach każdego priorytetu inwestycyjnego, i ich oczekiwany wkład w realizację celów szczegółowych, o których mowa w ppkt (i), w tym kierunkowe zasady wyboru operacji i, w stosownych przypadkach, określenie głównych grup docelowych, szczególnych terytoriów docelowych i typów beneficjentów, a także planowanego wykorzystania instrumentów finansowych i dużych projektów;
(iv)
wspólne i specyficzne wskaźniki produktu, w tym wartość docelową ujętą ilościowo, które mają przyczynić się do osiągnięcia rezultatów, zgodnie z art. 16, dla każdego priorytetu inwestycyjnego;
(v)
identyfikację etapów wdrażania oraz wskaźników finansowych i wskaźników produktu, oraz w stosownych przypadkach wskaźników rezultatu, które mają być wykorzystane jako cele pośrednie i cele końcowe na potrzeby ram wykonania, zgodnie z art. 21 ust. 1 do rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 i załącznikiem II do tego rozporządzenia;
(vi)
w stosownych przypadkach, krótki opis planowanego wykorzystania pomocy technicznej, w tym, gdy jest to konieczne, przedsięwzięć mających na celu wzmacnianie zdolności administracyjnych instytucji zaangażowanych w zarządzanie i kontrolę programów, a także beneficjentów, jak również w stosownych przypadkach przedsięwzięcia mające na celu wzmacnianie zdolności administracyjnych odpowiednich partnerów, potrzebnych do udziału we wdrażaniu programów;
(vii)
odpowiednie kategorie interwencji oparte na klasyfikacji przyjętej przez Komisję i szacunkowy podział zaprogramowanych środków;
c)
dla każdej osi priorytetowej dotyczącej pomocy technicznej:
(i)
cele szczegółowe;
(ii)
oczekiwane rezultaty w przypadku każdego celu szczegółowego i - gdy obiektywnie uzasadnione z uwagi na zakres przedsięwzięć- odpowiadające im wskaźniki rezultatu, z wartością bazową i wartością docelową, zgodnie z art. 16;
(iii)
opis przedsięwzięć, które mają być wspierane, oraz ich oczekiwany wkład w osiągnięcie celów szczegółowych, o których mowa w ppkt (i);
(iv)
wskaźniki produktu, które mają przyczynić się do osiągnięcia rezultatów;
(v)
odpowiednie kategorie interwencji oparte na klasyfikacji przyjętej przez Komisję, i szacunkowy podział zaprogramowanych środków;
Podpunkt (ii) nie ma zastosowania, gdy wkład Unii w przypadku osi priorytetowej lub osi priorytetowych dotyczących pomocy technicznej w programie EWT nie przekracza 15 000 000 EUR;
d)
plan finansowy zawierający następujące tabele (bez podziału na uczestniczące państwa członkowskie):
(i)
tabelę określającą na każdy rok, zgodnie z przepisami dotyczącymi stóp dofinansowania określonymi w art. 60, 120 i 121 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, kwotę całkowitych środków finansowych przewidzianych w ramach wsparcia z EFRR;
(ii)
tabelę określającą, dla całego okresu programowania, dla programu EWT i dla każdej osi priorytetowej, kwotę całkowitych środków finansowych stanowiących wsparcie z EFRR i współfinansowania krajowego. Dla osi priorytetowych łączących priorytety inwestycyjne z różnych celów tematycznych w tabeli podaje się kwotę całkowitych środków finansowych oraz krajowe współfinansowanie w rozbiciu na odpowiednie cele tematyczne. Jeśli na współfinansowanie krajowe składają się środki publiczne i prywatne, tabela przedstawia szacunkowy podział w rozbiciu na część publiczną i prywatną. Do celów informacyjnych w tabeli podaje się ewentualny wkład państw trzecich uczestniczących w programie oraz przewidywany udział EBI;
e)
wykaz dużych projektów, których wdrażanie jest planowane podczas okresu programowania.
Komisja przyjmuje akty wykonawcze dotyczące klasyfikacji, o której mowa w lit. b) ppkt (vii) i lit. c) ppkt (v) akapit pierwszy. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 150 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013
3. Program EWT opisuje, z uwzględnieniem jego treści i celów, zintegrowane podejście do rozwoju terytorialnego, w tym w odniesieniu do regionów i obszarów, o których mowa w art. 174 ust. 3 TFUE, mając na uwadze umowy partnerstwa uczestniczących państw członkowskich i wskazując sposób osiągnięcia przez program jego celów i oczekiwanych rezultatów, w stosownych przypadkach określając, co następuje:
a)
podejście do stosowania instrumentów rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność oraz zasad identyfikacji obszarów, na których będą wdrażane;
b)
zasady identyfikacji obszarów miejskich, w których mają być realizowane zintegrowane działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich oraz szacunkową alokację wsparcia z EFRR na te działania;
c)
podejście do wykorzystania zintegrowanych inwestycji terytorialnych, o którym mowa w art. 11, w przypadkach innych niż objętych lit. b), oraz szacunkową alokację finansową w ramach każdej osi priorytetowej;
d)
w przypadku gdy państwa członkowskie i regiony uczestniczą w realizacji strategii makroregionalnych i strategii morskich, zgodnie z potrzebami obszaru objętego programem określonymi przez właściwe państwa członkowskie - wkład planowanych w ramach programu EWT interwencji na rzecz tych strategii, w tym ważnych projektów strategicznych zidentyfikowanych w tych strategiach.
4. W programie współpracy określa się:
a)
przepisy wykonawcze, które:
(i)
określają instytucję zarządzającą, w stosownych przypadkach instytucję certyfikującą oraz instytucję audytową;
(ii)
określają podmiot lub podmioty wyznaczone do wykonywania zadań w zakresie kontroli;
(iii)
określają podmiot lub podmioty wyznaczone do wykonywania zadań w zakresie audytu;
(iv)
ustanawiają procedurę utworzenia wspólnego sekretariatu;
(v)
przedstawiają krótki opis rozwiązań w zakresie zarządzania i kontroli;
(vi)
ustalają podział odpowiedzialności pomiędzy uczestniczącymi państwami członkowskimi w przypadku korekt finansowych dokonywanych przez instytucję zarządzającą lub Komisję.
b)
podmiot, któremu Komisja będzie przekazywać płatności;
c)
przedsięwzięcia podejmowane w celu zaangażowania właściwych partnerów, o których mowa w art. 5 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, w przygotowanie programu EWT i rolę partnerów we przygotowaniu i wdrażaniu programu EWT, w tym ich zaangażowanie w prace komitetu monitorującego.
5. Z uwzględnieniem treści umów partnerstwa i ram instytucjonalnych i prawnych państw członkowskich w programie EWT określa się również, co następuje:
a)
mechanizmy zapewniające skuteczną koordynację między EFRR, EFS i Funduszem Spójności, EFRROW, EFMR i innymi unijnymi i krajowymi instrumentami finansowania, w tym koordynację i ewentualne połączenie z instrumentem „Łącząc Europę” zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 (9), EIS, EFR i IPA II, oraz z EBI, z uwzględnieniem przepisów załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 1303/2013w przypadku gdy państwa członkowskie i państwa trzecie lub terytoria uczestniczą w programach EWT, które wykorzystują także środki EFRR dla regionów najbardziej oddalonych oraz środki finansowe z EFR, a także mechanizmy koordynacji na właściwym szczeblu w celu ułatwienia skutecznej koordynacji wykorzystania tych środków;
b)
podsumowanie oceny obciążeń administracyjnych beneficjentów i w stosownych przypadkach, przedsięwzięcia planowane w celu zmniejszenia tych obciążeń, wraz z orientacyjnym harmonogramem,.
6. Informacje wymagane zgodnie z ust. 2 lit. a), ust. 2 lit. b) ppkt (i)-(vii), ust. 3 i ust. 5 lit. a) muszą być dostosowane do specyficznego charakteru programów EWT określonych w art. 2 pkt 3 lit. b), c) i d).
Informacji wymaganych zgodnie z ust. 2 akapit pierwszy lit. e) i ust. 5 lit. b) nie podaje się w programach EWT określonych w art. 2 pkt 3 lit. c) i d).
7. Każdy program EWT, w stosownych przypadkach i z zastrzeżeniem odpowiedniej i należycie uzasadnionej oceny przez państwa członkowskie znaczenia danych elementów dla treści i celów programu, zawiera opis:
a)
konkretnych przedsięwzięć mających na celu uwzględnienie przy wyborze operacji wymogów ochrony środowiska, efektywnego wykorzystania zasobów, łagodzenia skutków i dostosowania do zmian klimatu, odporności na klęski i katastrofy, zapobiegania i zarządzania ryzykiem;
b)
konkretnych przedsięwzięć mających na celu promowanie równości szans i zapobieganie dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną podczas przygotowania, opracowywania i wdrażania programu EWT, w szczególności w kontekście dostępu do finansowania, z uwzględnieniem potrzeb różnych grup docelowych zagrożonych taką dyskryminacją, w szczególności wymogów dotyczących zapewnienia dostępności dla osób z niepełnosprawnościami;
c)
wkładu programu EWT w promowanie równouprawnienia płci oraz, w stosownych przypadkach, rozwiązań zapewniających uwzględnianie punktu widzenia płci na poziomie programu i na poziomie operacyjnym.
Akapity pierwszy lit. a) i b) nie mają zastosowania do programów EWT określonych w art. 2 pkt 3 lit. b), c) i d).
8. W programach EWT określonych w art. 2 pkt 3 lit. c) i d) definiuje się beneficjenta lub beneficjentów takiego programu EWT; można także określić procedurę przyznawania środków.
9. Uczestniczące państwa członkowskie i państwa trzecie lub terytoria, jeżeli przyjęły zaproszenie do udziału w programie EWT, w stosownych przypadkach, potwierdzają na piśmie swoją zgodę na treść programu EWT przed jego przedłożeniem Komisji. Zgoda ta obejmuje również zobowiązanie wszystkich uczestniczących państw członkowskich i, w stosownych przypadkach, państw trzecich lub terytoriów, do zapewnienia współfinansowania niezbędnego do wdrażania programu EWT oraz, w stosownych przypadkach, zobowiązanie państw trzecich lub terytoriów do wniesienia wkładu finansowego.
W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego, w przypadku programów EWT obejmujących regiony najbardziej oddalone i państwa trzecie lub terytoria, przed przedstawieniem programów EWT Komisji dane państwa członkowskie zasięgają opinii właściwych państw trzecich lub terytoriów. W takim przypadku zgoda na treść programów EWT i ewentualny wkład państw trzecich lub terytoriów może również być wyrażona w formalnie zatwierdzonym protokole z posiedzeń konsultacyjnych z państwami trzecimi lub terytoriami lub obrad organizacji współpracy regionalnej.
10. Uczestniczące państwa członkowskie i, w przypadku gdy przyjęły zaproszenie do udziału w programie EWT, państwa trzecie lub terytoria, sporządzają programy EWT według wzoru przyjętego przez Komisję.
11. Komisja przyjmuje wzór, o którym mowa w ust. 10, w drodze aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 150 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
12. Komisja przyjmuje decyzję, w drodze aktów wykonawczych, przyjmując wszystkie elementy (w tym przyszłe zmiany) objęte niniejszym artykułem, z wyjątkiem objętych ust. 2 lit. b) ppkt (vii), ust. 2 lit. c) ppkt (v), ust. 2 lit. e), ust. 4 lit. a) ppkt (i), ust. 4 lit. c) oraz ust. 5 i 7 niniejszego artykułu, które pozostają w gestii uczestniczących państw członkowskich.
13. Instytucja zarządzająca zgłasza Komisji wszelkie decyzje zmieniające elementy programu EWT nieobjęte decyzją Komisji, o której mowa w art. 12 w ciągu jednego miesiąca od daty decyzji zmieniającej. W decyzji zmieniającej określa się datę jej wejścia w życie, która nie może być wcześniejsza niż data przyjęcia.
Artykuł 9
Wspólny plan działania
W przypadku gdy wspólny plan działania, o którym mowa w art. 104 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, jest realizowany pod nadzorem EUWT jako beneficjenta, pracownicy wspólnego sekretariatu programu EWT oraz członkowie zgromadzenia EUWT mogą zostać członkami komitetu sterującego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Członkowie zgromadzenia EUWT nie stanowią większości w ramach tego komitetu sterującego.
Artykuł 10
Rozwój lokalny kierowany przez społeczność
Rozwój lokalny kierowany przez społeczność na mocy art. 32 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 może być realizowany w ramach programów współpracy transgranicznej, pod warunkiem że w skład grupy rozwoju lokalnego wchodzą przedstawiciele przynajmniej dwóch państw, z których jedno jest państwem członkowskim.
Artykuł 11
Zintegrowana inwestycja terytorialna
W przypadku programów EWT instytucją pośredniczącą, mającą zarządzać zintegrowaną inwestycją terytorialną, o której mowa w art. 36 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, oraz ją wdrażać, jest podmiot prawa ustanowiony na podstawie prawa jednego z państw uczestniczących, o ile został utworzony przez instytucje lub podmioty publiczne z co najmniej dwóch państw uczestniczących, albo EUWT.
Artykuł 12
Wybór operacji
1. Wyboru operacji w ramach programów EWT dokonuje komitet monitorujący, o którym mowa w art. 47 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Ten komitet monitorujący może ustanowić komitet sterujący, który działa na jego odpowiedzialność w zakresie wyboru operacji.
2. Operacje wybrane w ramach współpracy transgranicznej i transnarodowej obejmują beneficjentów z co najmniej dwóch państw uczestniczących, z których co najmniej jeden jest z państwa członkowskiego. Operacja może być wdrażana w jednym państwie, pod warunkiem że określi się jej transgraniczny i transnarodowy wpływ oraz płynące z niej korzyści.
Operacje współpracy międzyregionalnej, o której mowa w art. 2 pkt 3 lit a) i b), obejmują beneficjentów z co najmniej trzech państw, z których co najmniej dwa są państwami członkowskimi.
Warunki określone w akapicie pierwszym nie mają zastosowania do operacji w ramach transgranicznego programu PEACE obejmujących Irlandię Północną i graniczne hrabstwa Irlandii i wspierającego pokój i pojednanie, o którym mowa w art. 7 ust. 2.
3. Bez uszczerbku dla ust. 2, EUWT lub inny podmiot prawa ustanowiony na podstawie prawa jednego z państw uczestniczących może być jedynym beneficjentem operacji, pod warunkiem że został utworzony przez instytucje lub podmioty publiczne z co najmniej dwóch państw uczestniczących, w przypadku współpracy transgranicznej i transnarodowej, i z co najmniej trzech państw uczestniczących, w przypadku współpracy międzyregionalnej.
Podmiot będący osobą prawną, wdrażający instrument finansowy lub fundusz funduszy może być w stosowanym przypadku jedynym beneficjentem operacji, przy czym nie stosuje się wymogów dotyczących jego składu, określonych w akapicie pierwszym.
4. Beneficjenci współpracują w zakresie opracowania i wdrażania operacji. Ponadto współpracują oni w zakresie zapewnienia personelu lub finansowania operacji, lub w obu tych obszarach.
W przypadku operacji w ramach programów prowadzonych z udziałem regionów najbardziej oddalonych i państw trzecich lub terytoriów na beneficjentach spoczywa wymóg współpracy wyłącznie w dwóch spośród obszarów, o których mowa w akapicie pierwszym.
5. W odniesieniu do każdej operacji instytucja zarządzająca przekazuje wiodącemu lub jedynemu beneficjentowi dokument określający warunki wsparcia operacji, w tym konkretne wymagania dotyczące produktów lub usług, które mają być dostarczone w ramach operacji, plan finansowy operacji oraz termin realizacji.
Artykuł 13
Beneficjenci
1. W przypadku gdy operacja w ramach programu EWT ma dwóch lub więcej beneficjentów, wszyscy beneficjenci wyznaczają jednego spośród nich jako beneficjenta wiodącego.
2. Beneficjent wiodący:
a)
zawiera z innymi beneficjentami porozumienie obejmujące postanowienia, które zapewniają, między innymi, należyte zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na operację, w tym warunki odzyskania nienależnie wypłaconych kwot;
b)
przyjmuje na siebie odpowiedzialność za zapewnienie wdrożenia całej operacji;
c)
zapewnia, by wydatki przedstawione przez wszystkich beneficjentów zostały poniesione na wdrażanie operacji i odpowiadały przedsięwzięciom uzgodnionym między wszystkimi beneficjentami oraz by były zgodne z dokumentem przedstawionym przez instytucję zarządzającą zgodnie z art. 12 ust. 5;
d)
zapewnia, by wydatki przedstawione przez innych beneficjentów zostały sprawdzone przez kontrolera lub kontrolerów, jeżeli weryfikacja ta nie jest prowadzona przez instytucję zarządzającą, zgodnie z art. 23 ust. 3.
3. Jeżeli nie przewidziano inaczej w porozumieniach zawartych zgodnie z ust. 2 lit. a), beneficjent wiodący zapewnia, by pozostali beneficjenci otrzymali całkowitą kwotę wkładu z funduszy możliwie najszybciej i w całości. Nie potrąca się ani nie wstrzymuje żadnych kwot, ani też nie nakłada się żadnych opłat szczególnych ani innych opłat o równoważnym skutku, które powodowałyby zmniejszenie tej kwoty dla innych beneficjentów.
4. Beneficjenci wiodący mają siedzibę w państwie członkowskim uczestniczącym w programie EWT. Państwa członkowskie i państwa trzecie lub terytoria uczestniczące w programie EWT mogą jednak uzgodnić, że beneficjent wiodący będzie miał siedzibę w państwie trzecim lub terytorium uczestniczącym w tym programie EWT, pod warunkiem że instytucji zarządzającej wystarcza to, że beneficjent wiodący może wykonywać zadania określone w ust. 2 i 3 i że spełnione zostaną wymagania dotyczące zarządzania, weryfikacji i audytu.
5. Jedyni beneficjenci są zarejestrowani w państwie członkowskim uczestniczącym w programie EWT. Mogą oni jednak być zarejestrowani w państwie członkowskim, które nie uczestniczy w programie, pod warunkiem że spełnione zostaną warunki określone w art. 12 ust. 3.
ROZDZIAŁ IV
Monitorowanie i ewaluacja
Artykuł 14
Sprawozdania z wdrażania
1. Do dnia 31 maja 2016 r. i do tego samego dnia każdego kolejnego roku do 2023 r. włącznie instytucja zarządzająca przedkłada Komisji roczne sprawozdanie z wdrażania zgodnie z art. 50 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Sprawozdanie z wdrażania przedłożone w 2016 r. obejmuje lata budżetowe 2014 i 2015, a także okres od daty początkowej kwalifikowalności wydatków do dnia 31 grudnia 2013 r.
2. Terminami przedłożenia Komisji rocznych sprawozdań z wdrażania za lata 2017 i 2019 jest dzień 30 czerwca.
3. Roczne sprawozdania z wdrażania zawierają informacje dotyczące:
a)
wdrażania programu EWT zgodnie z art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013;
b)
w stosownych przypadkach, postępów w przygotowaniu i wdrażania dużych projektów i wspólnych planów działania.
4. W rocznych sprawozdaniach z wdrażania przedłożonych w 2017 r. i 2019 r. zawarte są informacje wymagane w art. 50 ust. 4 i 5 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 oraz ich ocena, jak również informacje, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, wraz z następującymi informacjami:
a)
postępy we wdrażaniu planu ewaluacji oraz działań następczych podjętych w związku z ustaleniami dokonanymi w ramach ewaluacji;
b)
rezultaty działań informacyjnych i promocyjnych przeprowadzonych w ramach strategii komunikacji;
c)
zaangażowanie partnerów we wdrażanie, monitorowanie i ewaluację programu EWT.
W rocznych sprawozdaniach z wdrażania przedłożonych w 2017 r. i 2019 r. mogą, z zastrzeżeniem treści i celów każdego programu EWT, być zawarte i poddane ocenie następujące informacje:
a)
postępy we wdrażaniu zintegrowanego podejścia do rozwoju terytorialnego, w tym zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich i rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w ramach programu EWT;
b)
postępy we wdrażaniu przedsięwzięć mających na celu wzmocnienie zdolności instytucji i beneficjentów w zakresie administrowania EFRR i jego wykorzystania;
c)
w stosownych przypadkach - wkład w strategie makroregionalne i strategie morskie;
d)
szczególne przedsięwzięcia podjęte w celu promowania równości s kobiet i mężczyzn oraz promowania niedyskryminacji, a w szczególności wspierania dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, oraz rozwiązania przyjęte, aby zapewnić uwzględnienie problematyki równości płci na poziomie programu EWT i jego operacji;
e)
przedsięwzięcia podjęte w celu wspierania zrównoważonego rozwoju;
f)
postępy we wdrażaniu przedsięwzięć w dziedzinie innowacji społecznych;
5. Roczne i końcowe sprawozdania z wdrażania sporządza się według wzorów przyjętych przez Komisję w drodze aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 150 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
Artykuł 15
Roczny przegląd
Roczne spotkanie w sprawie przeglądu organizuje się zgodnie z art. 51 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
W przypadku gdy nie jest organizowane roczne spotkanie w sprawie przeglądu zgodnie z art. 51 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, roczny przegląd może zostać przeprowadzony w formie pisemnej.
Artykuł 16
Wskaźniki dla celu „Europejska Współpraca Terytorialna”
1. Wspólnych wskaźników produktu określonych w załączniku do niniejszego rozporządzenia, wskaźników rezultatu specyficznych dla programu oraz, w stosownych przypadkach, wskaźników produktu specyficznych dla programu używa się zgodnie z art. 27 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 i z art. 8 ust. 2 akapit pierwszy lit. b) ppkt (ii) i (iv) oraz art. 8 ust. 2 lit. c) ppkt (ii) i (iv) niniejszego rozporządzenia.
2. W przypadku wspólnych wskaźników produktu i wskaźników produktu specyficznych dla programu wartości bazowe ustala się na zero, a łączne wartości docelowe ujęte ilościowo dla tych wskaźników wyznacza się w odniesieniu do 2023 r.
3. W przypadku specyficznych dla programu wskaźników rezultatu, które dotyczą priorytetów inwestycyjnych, wartości bazowe określa się w oparciu o najnowsze dostępne dane, a wartości docelowe wyznacza się w odniesieniu do 2023 r. Te wartości docelowe mogą być ujęte ilościowo lub jakościowo.
4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 29 w celu zmiany wykazu wspólnych wskaźników produktu zamieszczonego w załączniku, aby w uzasadnionych przypadkach wprowadzić dostosowania zapewniające skuteczną ocenę postępów we wdrażaniu programu.
Artykuł 17
Pomoc techniczna
Kwota z EFRR alokowana na pomoc techniczną nie przekracza 6 % całkowitej kwoty alokowanej na program EWT. W przypadku programów, na które całkowita alokacja nie przekracza 50 000 000 EUR, kwota z EFRR przydzielona na pomoc techniczną nie przekracza 7 % całkowitej alokowanej kwoty i wynosi co najmniej 1 500 000 EUR i nie więcej niż 3 000 000 EUR.
ROZDZIAŁ V
Kwalifikowalność
Artykuł 18
Zasady kwalifikowalności wydatków
1. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 29 w celu ustanowienia przepisów szczególnych dotyczących kwalifikowalności wydatków w ramach programów EWT, z uwzględnieniem kosztów personelu, wydatków biurowych i administracyjnych, kosztów podróży i zakwaterowania, kosztów ekspertów zewnętrznych i kosztów usług zewnętrznych oraz wydatków na wyposażenie. Po przyjęciu aktów delegowanych zgodnie z art. 29 Komisja przekazuje je równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w terminie do dnia 22 kwietnia 2014
2. Bez uszczerbku dla zasad kwalifikowalności ustanowionych w art. 65-71 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, rozporządzeniu (UE) nr 1301/2013, niniejszym rozporządzeniu - bądź na ich podstawie - lub w akcie delegowanym, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, państwa członkowskie uczestniczące w komitecie monitorującym ustanawiają dodatkowe zasady kwalifikowalności dla całego programu EWT.
3. Do spraw nieobjętych zasadami kwalifikowalności ustanowionymi w art. 65-71 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, rozporządzeniu (UE) nr 1301/2013 - bądź na podstawie tych rozporządzeń - w akcie delegowanym, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, lub w przepisach ustanowionych wspólnie przez uczestniczące państwa członkowskie zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, mają zastosowanie przepisy krajowe państwa członkowskiego, w którym poniesiono wydatek.
Artykuł 19
Koszty personelu
Koszty personelu danej operacji można obliczać według stawki ryczałtowej w wysokości do 20 % kosztów bezpośrednich innych niż koszty personelu tej operacji.
Artykuł 20
Kwalifikowalność operacji w programach EWT w zależności od lokalizacji
1. Operacje w ramach programów EWT, z zastrzeżeniem odstępstw, o których mowa w ust. 2 i 3, odbywają się w części obszaru objętego programem obejmującej terytorium Unii („unijna część obszaru objętego programem”).
2. Instytucja zarządzająca może zgodzić się na wdrażanie całości lub części operacji poza unijną częścią obszaru objętego programem, o ile spełnione są wszystkie następujące warunki:
a)
operacja przynosi korzyść obszarowi objętemu programem;
b)
całkowita kwota alokowana w ramach programu EWT na operacje zlokalizowane poza unijną częścią obszaru objętego programem nie przekracza 20 % wsparcia z EFRR na poziomie programu lub 30 % w przypadku programów EWT, w których unijna część obszaru objętego programem składa się z regionów najbardziej oddalonych;
c)
dotyczące operacji obowiązki instytucji zarządzającej i audytowej w zakresie zarządzania, kontroli i audytu są wykonywane przez instytucje programu EWT lub instytucje te zawierają umowy z instytucjami w państwie członkowskim, w państwie trzecim lub na terytorium, w którym operacja jest wdrażana.
3. W przypadku operacji dotyczących pomocy technicznej lub działań promocyjnych i wzmacniania zdolności wydatki mogą być ponoszone poza unijną częścią obszaru objętego programem, o ile spełnione są warunki określone w ust. 2 lit. a) i c).
ROZDZIAŁ VI
Zarządzanie, kontrola i wyznaczanie instytucji
Artykuł 21
Wyznaczanie instytucji
1. Do celów art. 123 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 państwa członkowskie uczestniczące w programie EWT wyznaczają jedną instytucję zarządzającą, do celów art. 123 ust. 2 tego rozporządzenia - jedną instytucję certyfikującą - oraz, do celów art. 123 ust. 4 tego rozporządzenia, jedną instytucję audytową. Instytucja zarządzająca i instytucja audytowa muszą się znajdować w tym samym państwie członkowskim.
Państwa członkowskie uczestniczące w programie EWT mogą wyznaczyć instytucję zarządzającą do wykonywania funkcji instytucji certyfikującej. Takie wyznaczenie nie narusza podziału odpowiedzialności między uczestniczącymi państwami członkowskimi w związku z dokonaniem korekt finansowych, zgodnie z postanowieniami zawartymi w programie EWT.
2. Instytucja certyfikująca otrzymuje płatności dokonywane przez Komisję i co do zasady dokonuje płatności na rzecz beneficjenta wiodącego zgodnie z art. 132 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
3. Procedurę desygnacji instytucji zarządzającej i, w stosownych przypadkach, instytucji certyfikującej, zgodnie z art. 124 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, przeprowadza państwo członkowskie, w którym znajduje się dana instytucja.
Artykuł 22
Europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej
Państwa członkowskie uczestniczące w programie EWT mogą korzystać z EUWT celem przekazania mu odpowiedzialności za zarządzanie tym programem EWT lub jego częścią, w szczególności przekazując mu obowiązki instytucji zarządzającej.
Artykuł 23
Funkcje instytucji zarządzającej
1. Bez uszczerbku dla przepisów ust. 4 niniejszego artykułu instytucja zarządzająca programem EWT wykonuje funkcje określone w art. 125 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
2. Instytucja zarządzająca, po konsultacji z państwami członkowskimi i państwami trzecimi uczestniczącymi w programie EWT, powołuje wspólny sekretariat.
Wspólny sekretariat wspomaga instytucję zarządzającą i komitet monitorujący w wykonywaniu ich funkcji. Wspólny sekretariat dostarcza również potencjalnym beneficjentom informacji o możliwościach finansowania w ramach programów EWT oraz wspiera beneficjentów we wdrażaniu operacji.
3. W przypadku gdy instytucją zarządzającą jest EUWT, weryfikacje na mocy art. 125 ust. 4 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 prowadzone są przez instytucję zarządzającą lub na jej odpowiedzialność przynajmniej dla tych państw członkowskich i państw trzecich lub terytoriach, z których pochodzą członkowie uczestniczący w EUWT.
4. Jeżeli instytucja zarządzająca nie przeprowadza kontroli na mocy art. 125 ust. 4 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 na całym obszarze objętym programem lub jeżeli kontrole nie są przeprowadzane przez instytucję zarządzającą lub na jej odpowiedzialność w państwach członkowskich i państwach trzecich lub terytoriach, z których pochodzą członkowie uczestniczący w EUWT zgodnie z ust. 3, każde państwo członkowskie lub, w przypadku gdy przyjęło ono zaproszenie do udziału w programie EWT, każde państwo trzecie lub terytorium, wyznacza podmiot lub osobę odpowiedzialną za przeprowadzenie takich kontroli („kontrolera/kontrolerów”) w odniesieniu do beneficjentów na swoim terytorium.
Kontrolerami, o których mowa w akapicie pierwszym, mogą być te same podmioty, które są odpowiedzialne za przeprowadzanie takich kontroli dla programów operacyjnych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” lub, w przypadku państw trzecich, za przeprowadzanie porównywalnych kontroli w ramach instrumentów polityki zewnętrznej Unii.
Dla instytucji zarządzającej satysfakcjonujące jest to, że wydatki każdego beneficjenta uczestniczącego w danej operacji zostały zweryfikowane przez wyznaczonego kontrolera.
Każde państwo członkowskie zapewnia, by wydatki beneficjenta zweryfikowano w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia dokumentów przez danego beneficjenta.
Każde państwo członkowskie lub -w przypadku gdy przyjęło ono zaproszenie do udziału w programie EWT - każde państwo trzecie, jest odpowiedzialne za kontrole prowadzone na jego terytorium.
5. W przypadku gdy dostarczanie współfinansowanych produktów lub usług może zostać skontrolowane wyłącznie w odniesieniu do całej operacji, kontrola przeprowadzana jest przez instytucję zarządzającą lub przez kontrolera z państwa członkowskiego, w którym siedzibę ma beneficjent wiodący.
Artykuł 24
Funkcje instytucji certyfikującej
Instytucja certyfikująca programu EWT pełni funkcje określone w art. 126 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.
Artykuł 25
Funkcje instytucji audytowej
1. Państwa członkowskie i państwa trzecie uczestniczące w programie EWT mogą zezwolić instytucji audytowej na bezpośrednie wykonywanie funkcji określonych w art. 127 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 na całym terytorium objętym programem EWT. Państwa te określają, w jakich przypadkach instytucji audytowej ma towarzyszyć audytor z państwa członkowskiego lub państwa trzeciego.
2. W przypadku gdy instytucja audytowa nie posiada zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, wspomaga ją grupa audytorów, w skład której wchodzi po jednym przedstawicielu z każdego państwa członkowskiego lub państw trzecich uczestniczących w programie EWT i wykonujących funkcje określone w art. 127 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Każde państwo członkowskie lub - w przypadku gdy przyjęło ono zaproszenie do udziału w programie EWT - każde państwo trzecie, jest odpowiedzialne za audyty przeprowadzane na jego terytorium.
Każdy przedstawiciel z każdego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego uczestniczącego w programie EWT jest odpowiedzialny za poinformowanie o okolicznościach faktycznych dotyczących wydatków na jego terytorium, które są wymagane przez instytucję audytową w celu dokonania oceny tych wydatków.
Grupa audytorów zostaje utworzona w ciągu trzech miesięcy od decyzji o zatwierdzeniu programu EWT. Grupa opracowuje własny regulamin wewnętrzny, a przewodniczy jej instytucja audytowa w ramach programu EWT.
3. Audytorzy są funkcjonalnie niezależni od kontrolerów przeprowadzających weryfikacje na mocy art. 23.
ROZDZIAŁ VII
Udział państw trzecich w programach współpracy transnarodowej i międzyregionalnej
Artykuł 26
Warunki wdrażania dotyczące udziału państw trzecich
Stosowne warunki wdrażania programu określające zarządzanie finansowe, a także programowanie, monitorowanie, ewaluację i kontrolę udziału państw trzecich, poprzez wkład środków z IPA II lub EIS na rzecz programów współpracy transnarodowej i międzyregionalnej, ustanawiane są w odpowiednich programach EWT oraz również, w miarę potrzeby, w umowach w sprawie finansowania między Komisją, rządami zainteresowanych państw trzecich i państw członkowskich, w których siedzibę ma instytucja zarządzająca odpowiedniego programu EWT. Warunki wdrażania programu muszą być zgodne z unijnymi przepisami w dziedzinie polityki spójności.
ROZDZIAŁ VIII
Zarządzanie finansowe
Artykuł 27
Zobowiązania budżetowe, płatności i odzyskiwanie środków
1. Wsparcie z EFRR dla programów EWT wypłacane jest na jedno konto bez subkont krajowych.
2. Instytucja zarządzająca zapewnia, aby wszelkie kwoty wypłacone w wyniku nieprawidłowości zostały odzyskane od beneficjenta wiodącego lub od jedynego beneficjenta. Beneficjenci zwracają beneficjentowi wiodącemu nienależnie wypłacone kwoty.
3. Jeśli beneficjent wiodący nie zdoła zapewnić sobie zwrotu kwot od innych beneficjentów lub w przypadku gdy instytucja zarządzająca nie zdoła zapewnić sobie zwrotu kwot od beneficjenta wiodącego lub jedynego beneficjenta, państwo członkowskie lub państwo trzecie, na którego terytorium dany beneficjent ma siedzibę lub - w przypadku EUWT - jest zarejestrowany, zwraca instytucji zarządzającej wszelkie kwoty nienależnie wypłacone temu beneficjentowi. Instytucja zarządzająca odpowiada za zwrot stosownych kwot do budżetu ogólnego Unii, zgodnie z podziałem odpowiedzialności między uczestniczące państwa członkowskie określonym w programie EWT.
Artykuł 28
Stosowanie euro
W drodze odstępstwa od art. 133 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, wydatki poniesione w walucie innej niż euro są przeliczane przez beneficjentów na euro z wykorzystaniem miesięcznego obrachunkowego kursu wymiany stosowanego przez Komisję w miesiącu, w którym albo:
a)
poniesiono wydatki,
b)
wydatki zostały przedłożone do weryfikacji przez instytucję zarządzającą lub kontrolera zgodnie z art. 23 niniejszego rozporządzeni; albo
c)
wydatki zostały zgłoszone beneficjentowi wiodącemu.
Wybrana metoda zostaje określona w programie EWT i ma zastosowanie do wszystkich beneficjentów.
Przeliczenie jest weryfikowane przez instytucję zarządzającą lub przez kontrolera w państwie członkowskim lub państwie trzecim, w którym beneficjent ma siedzibę.
ROZDZIAŁ IX
Przepisy końcowe
Artykuł 29
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Przekazanie uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 16 ust. 4 i art. 18 ust. 1, powierza się Komisji od dnia 21 grudnia 2013 do dnia 31 grudnia 2020.
3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 16 ust. 4 i art. 18 ust. 1, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się ona skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w e określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na mocy art. art. 16 ust. 4 i art. 18 ust. 1 wchodzi w życie tylko jeśli Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub jeśli, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 30
Przepisy przejściowe
1. Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na kontynuację lub zmianę, w tym całkowite lub częściowe unieważnienie, pomocy zatwierdzonej przez Komisję na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 lub wszelkich innych przepisów mających zastosowanie do tej pomocy na dzień 31 grudnia 2013 r. Rozporządzenie to lub takie inne przepisy mają nadal zastosowanie po dniu 31 grudnia 2013 r. do tej pomocy lub do danych operacji do czasu ich zamknięcia. Do celów niniejszego ustępu pomoc obejmuje programy operacyjne i duże projekty.
2. Zachowują ważność wnioski o pomoc złożone lub zatwierdzone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 przed dniem 1 stycznia 2014 r.
Artykuł 31
Przegląd
Parlament Europejski i Rada dokonują przeglądu niniejszego rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2020 r. zgodnie z art. 178 TFUE.
Artykuł 32
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Art. 4, 27 i 28 niniejszego rozporządzenia stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 17 grudnia 2013 r.