NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 1068/2013
ze dne 30. října 2013,
kterým se mění příloha II nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008, pokud jde o používání difosforečnanů (E 450), trifosforečnanů (E 451) a polyfosforečnanů (E 452) v čerstvých solených rybách
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008 ze dne 16. prosince 2008 o potravinářských přídatných látkách (1), a zejména na čl. 10 odst. 3 a čl. 30 odst. 5 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Příloha II nařízení (ES) č. 1333/2008 obsahuje seznam potravinářských přídatných látek Unie schválených pro použití v potravinách a podmínky jejich použití.
(2)
Tento seznam může být pozměněn postupem podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1331/2008 ze dne 16. prosince 2008, kterým se stanoví jednotné povolovací řízení pro potravinářské přídatné látky, potravinářské enzymy a potravinářská aromata (2).
(3)
Podle čl. 3 odst. 1 nařízení (ES) č. 1331/2008 může být seznam potravinářských přídatných látek Unie aktualizován buď z podnětu Komise, nebo na základě podání žádosti.
(4)
Dne 19. června 2009 byla předložena žádost o povolení používání difosforečnanů (E 450), trifosforečnanů (E 451) a polyfosforečnanů (E 452) v čerstvých solených rybách a byla zpřístupněna členským státům.
(5)
Ryby lze upravovat a konzervovat přidáním vysokého množství soli do surového materiálu. Solení se vyvinulo z jednorázového procesu do procesu sestávajícího z několika kroků, mezi něž patří fáze nasolování, která umožňuje kratší dobu solení a poměrně homogenní koncentraci soli ve svalovině ryb. Za tímto účelem jsou ryby nejprve nasoleny pomocí vstřiku a/nebo aplikace solného nálevu, a to připraveným solným nálevem s kontrolovanou koncentrací soli. Poté jsou ryby soleny za sucha (tzv. suchosolení), aby se docílilo správné koncentrace soli v konečném produktu.
(6)
Během této dlouhé konzervace může stále nastat oxidace, zejména u lipidů přítomných ve svalovině ryb. To vede ke změně barvy a chuti. Oxidaci urychlují ionty kovů přítomné ve svalovině ryb a použitá sůl. Jelikož vytvářejí chemické komplexy s ionty kovů, ukázaly se difosforečnany (E 450), trifosforečnany (E 451) a polyfosforečnany (E 452) nejúčinnější ochranou solených ryb před oxidací. Většina přidaných fosforečnanů a soli je odstraněna namáčením do vody před spotřebou. Obsah vody v konečném čerstvém soleném výrobku se tímto použitím fosforečnanů nezvyšuje. Solené ryby se zachovanou původní barvou a chutí jsou žádány zejména na trzích ve Španělsku, Itálii a Řecku.
(7)
V souladu s článkem 3 ve spojení s čl. 6 odst. 4 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/13/ES ze dne 20. března 2000 o sbližování právních předpisů členských států týkajících se označování potravin, jejich obchodní úpravy a související reklamy (3) musí být používání fosforečnanů v čerstvých solených rybách uvedeno v seznamu složek. Provozovatelé potravinářských podniků mohou rovněž na svých výrobcích uvést, že polyfosforečnany nebyly použity.
(8)
Vzhledem k tomu, že většina přidaných fosforečnanů je odstraněna během namáčení do vody, bude expozice spotřebitelů fosforečnanům minimální, a z tohoto důvodu nemá pravděpodobně vliv na lidské zdraví. Je proto vhodné umožnit používání difosforečnanů (E 450), trifosforečnanů (E 451) a polyfosforečnanů (E 452) ke konzervaci čerstvých solených ryb.
(9)
Podle čl. 3 odst. 2 nařízení (ES) č. 1331/2008 je Komise povinna požádat o stanovisko Evropského úřadu pro bezpečnost potravin za účelem aktualizace seznamu potravinářských přídatných látek Unie stanoveného v příloze II nařízení (ES) č. 1333/2008, s výjimkou případů, kdy tato aktualizace pravděpodobně nemá vliv na lidské zdraví. Vzhledem k tomu, že povolení používání difosforečnanů (E 450), trifosforečnanů (E 451) a polyfosforečnanů (E 452) ke konzervaci čerstvých solených ryb představuje aktualizaci uvedeného seznamu, která pravděpodobně nemá vliv na lidské zdraví, není nutné žádat o stanovisko Evropského úřadu pro bezpečnost potravin.
(10)
Bacalhau neboli portugalská treska se vyrábí dalším sušením čerstvých solených ryb. Používání polyfosforečnanů by tento proces sušení mohlo ovlivnit. Kromě toho by toto použití rovněž mohlo bránit rozvoji typické barvy a chuti portugalské tresky bacalhau. Solené ryby, které jsou ošetřeny pomocí fosforečnanů, by proto nebyly žádány výrobci tradičních bacalhau. Aby se umožnilo výrobcům tradičních bacalhau přizpůsobit se situaci, kdy lze na trh uvést ryby ošetřené pomocí fosforečnanů, mělo by být navrženo přechodné období. Během tohoto období mohou výrobci tradičních bacalhau uzavírat dohody s dodavateli a seznámit se s analytickými metodami, které se mohou používat ke kontrole přítomnosti fosforečnanů přidávaných do ryb.
(11)
V zájmu dalšího posouzení dopadu na dostupnost čerstvých solených ryb pro výrobu bacalhau bude Komise po tři roky sledovat používání polyfosforečnanů v hlavních producentských zemích solené tresky.
(12)
Příloha II nařízení (ES) č. 1333/2008 by proto měla být odpovídajícím způsobem změněna.
(13)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Příloha II nařízení (ES) č. 1333/2008 se mění v souladu s přílohou tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 30. října 2013.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 1068/2013
z dnia 30 października 2013 r.
zmieniające załącznik II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 w odniesieniu do stosowania difosforanów (E 450), trifosforanów (E 451) oraz polifosforanów (E 452) w rybach solonych na mokro
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (1), w szczególności jego art. 10 ust. 3 oraz art. 30 ust. 5,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 ustanowiono unijny wykaz dodatków do żywności dopuszczonych do stosowania w żywności oraz warunki ich stosowania.
(2)
Wykaz ten może zostać zmieniony zgodnie z procedurą, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1331/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. ustanawiającym jednolitą procedurę wydawania zezwoleń na stosowanie dodatków do żywności, enzymów spożywczych i środków aromatyzujących (2).
(3)
Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1331/2008 unijny wykaz dodatków do żywności może być aktualizowany z inicjatywy Komisji albo na podstawie wniosku.
(4)
W dniu 19 czerwca 2009 r. złożono wniosek o zezwolenie na stosowanie difosforanów (E 450), trifosforanów (E 451) oraz polifosforanów (E 452) w rybach solonych na mokro i udostępniono go państwom członkowskim.
(5)
Ryby można peklować i konserwować poprzez dodanie do surowca dużej ilości soli. Proces solenia rozwinięto z jednoetapowego do wieloetapowego procesu obejmującego etap solenia wstępnego, który umożliwia skrócenie okresu solenia i uzyskanie stosunkowo jednolitego stężenia soli w mięsie ryb. W tym celu ryby soli się wstępnie poprzez wstrzyknięcie lub zanurzenie w przygotowanej solance o kontrolowanym stężeniu soli. Następnie ryby soli się na sucho (rodzaj peklowania), aby uzyskać odpowiednie stężenie soli w produkcie końcowym.
(6)
W tym długim procesie konserwacji nadal może występować utlenianie, zwłaszcza w przypadku lipidów obecnych w mięsie ryb. Prowadzi to do zmiany koloru, smaku i zapachu. Utlenianie przyspiesza działanie jonów metali obecnych w mięsie ryb i stosowanej soli. Udowodniono, że difosforany (E 450), trifosforany E 451) i polifosforany (E 452), które tworzą związki chemiczne z jonami metali, są najbardziej skuteczne w ochronie ryb solonych przed utlenianiem. Większość dodanych fosforanów i soli usuwa się poprzez moczenie w wodzie przed spożyciem. Zawartość wody w ostatecznym produkcie solonym na mokro nie zwiększa się poprzez stosowanie fosforanów. Szczególnie duży popyt na ryby solone o zachowanym oryginalnym kolorze i smaku występuje na rynkach Hiszpanii, Włoch i Grecji.
(7)
Zgodnie z art. 3 w związku z art. 6 ust. 4 dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (3) stosowanie fosforanów w rybach solonych na mokro musi być oznakowane w wykazie składników. Przedsiębiorstwa sektora spożywczego mogą również oznaczać na swoich produktach, że nie stosowano polifosforanów.
(8)
Ponieważ większość dodanych fosforanów usuwa się podczas moczenia w wodzie, narażenie konsumenta na fosforany będzie minimalne i dlatego też nie mają one wpływu na zdrowie ludzi. Należy zatem zezwolić na stosowanie difosforanów (E 450), trifosforanów (E 451) oraz polifosforanów (E 452) do konserwacji ryb solonych na mokro.
(9)
Zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1331/2008 Komisja powinna zasięgnąć opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności w celu uaktualnienia unijnego wykazu dodatków do żywności określonego w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008, z wyjątkiem przypadków gdy dana aktualizacja nie ma wpływu na zdrowie człowieka. Ponieważ zezwolenie na stosowanie difosforanów (E 450), trifosforanów (E 451) oraz polifosforanów (E 452) do konserwacji ryb solonych na mokro stanowi aktualizację tego wykazu niemającą wpływu na zdrowie ludzkie, zasięgnięcie opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności nie jest konieczne.
(10)
Bacalhau, czyli dorsz portugalski, jest produkowany poprzez dalsze suszenie ryb solonych na mokro. Stosowanie polifosforanów może mieć wpływ na ten proces suszenia. Ponadto ich stosowanie mogłoby również utrudniać uzyskanie typowego koloru i smaku bacalhau. Ryby solone, w przypadku których stosowano fosforany, nie są w związku z tym pożądane przez producentów tradycyjnego bacalhau. W celu umożliwienia producentom tradycyjnego bacalhau dostosowania się do sytuacji, w której można wprowadzać do obrotu ryby poddane działaniu fosforanów, należy zaproponować okres przejściowy. W okresie tym producenci tradycyjnego bacalhau mogą zawierać umowy z dostawcami oraz zapoznawać się z metodami analitycznymi, które można stosować do kontroli obecności dodanych fosforanów w rybach.
(11)
Aby dokładniej ocenić wpływ na dostępność ryb solonych na mokro do produkcji bacalhau, Komisja, w ciągu trzech lat będzie monitorować stosowanie polifosforanów w głównych państwach produkujących dorsza solonego.
(12)
Należy zatem odpowiednio zmienić załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008.
(13)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 30 października 2013 r.