NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1309/2013
ze dne 17. prosince 2013
o Evropském fondu pro přizpůsobení se globalizaci (2014-2020) a o zrušení nařízení (ES) č. 1927/2006
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 175 třetí odstavec této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Dne 26. března 2010 Evropská rada souhlasila s návrhem Komise zahájit novou strategii pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění, (dále jen „Strategie Evropa 2020“). Jednou ze tří priorit strategie Evropa 2020 je růst podporující začlenění, kterého lze dosáhnout posílením úlohy občanů pomocí vysoké úrovně zaměstnanosti, prostřednictvím investic do získávání dovedností, boje proti chudobě a modernizace trhů práce, odborné přípravy a systémů sociální ochrany, díky nimž budou moci lidé předvídat a zvládat změny a vybudovat soudržnější společnost podporující začlenění. Překonání nepříznivých dopadů globalizace si rovněž žádá vytváření pracovních míst v celé Unii a důslednou politiku podpory růstu.
(2)
Evropský fond pro přizpůsobení se globalizaci (dále jen „EFG“) byl zřízen nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1927/2006 (3) na dobu trvání víceletého finančního rámce od 1. ledna 2007 do 31. prosince 2013. EFG umožňuje Unii prokazovat solidaritu s pracovníky, kteří byli propuštěni v důsledku významných změn ve struktuře světového obchodu způsobených globalizací a v důsledku celosvětové finanční a hospodářské krize, a může rovněž podpořit příjemce pomoci v případě malých trhů práce nebo za mimořádných okolností, zejména pokud jde o kolektivní žádosti týkající se malých a středních podniků, a to i tehdy, pokud počet propuštěných pracovníků nedosahuje obvyklé prahové hodnoty pro uvolnění prostředků z EFG.
(3)
Ve svém sdělení ze dne 29. června 2011 nazvaném „Rozpočet - Evropa 2020“ Komise uznává úlohu EFG jako pružného fondu, který poskytuje pomoc propuštěným pracovníkům a pomáhá jim co nejrychleji najít nové zaměstnání. Unie by měla nadále poskytovat po dobu trvání víceletého finančního rámce od 1. ledna 2014 do 31. Prosince 2020 zvláštní jednorázovou podporu k usnadnění opětovného profesního začlenění pracovníků propuštěných v oblastech, odvětvích, na územích nebo na trzích práce, které utrpěly otřes v důsledku vážného narušení hospodářství. Vzhledem ke svému účelu, jímž je poskytnout podporu v naléhavých a neočekávaných situacích, by měl EFG zůstat mimo víceletý finanční rámec.
(4)
Oblast působnosti nařízení (ES) č. 1927/2006 byla rozšířena v roce 2009 nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 546/2009 (4) v rámci Plánu evropské hospodářské obnovy tak, aby se vztahovala i na pracovníky, kteří byli propuštěni v přímém důsledku celosvětové finanční a hospodářské krize. Aby mohl být EFG použit v rámci stávajících či budoucích krizových situacích, mělo by do oblasti jeho působnosti být zahrnuto propouštění v důsledku zásadních hospodářských problémů, které je způsobeno pokračující celosvětovou finanční a hospodářskou krizí, na kterou bylo zaměřeno nařízení (ES) č. 546/2009, nebo novou celosvětovou finanční a hospodářskou krizí.
(5)
Evropské středisko pro monitorování změn působící v rámci Evropské nadace pro zlepšení životních a pracovních podmínek (Eurofound) v Dublinu napomáhá Komisi a členským státům s kvalitativními a kvantitativními analýzami s cílem pomoci při vyhodnocování trendů globalizace a využívání EFG.
(6)
Aby byl zachován evropský rozměr EFG, měla by být žádost o pomoc uplatněna, pokud počet propuštěných pracovníků dosáhne minimální prahové hodnoty. Na malých pracovních trzích, jako jsou trhy malých členských států nebo odlehlých regionů, nebo za výjimečných okolností, však mohou být žádosti podávány i při nižším počtu propuštěných pracovníků.
(7)
Propuštění pracovníci a osoby samostatně výdělečně činné, které přestaly vykonávat svou činnost, by měli mít rovný přístup k EFG nezávisle na typu jejich pracovní smlouvy nebo pracovního poměru. Pracovníci, kteří byli propuštěni, jakož i osoby samostatně výdělečně činné, které přestaly vykonávat svou činnost, by proto měli být považováni za příjemce pomoci z EFG pro účely tohoto nařízení.
(8)
EFG by měl dočasně poskytovat pomoc mladým lidem, kteří nejsou zaměstnáni, ani se neúčastní vzdělávání nebo profesní přípravy (tzv. „NEET“) a kteří pobývají v regionech spadajících pod Iniciativu na podporu zaměstnanosti mladých lidí, neboť uvedené regiony jsou neúměrně zasaženy rozsáhlým propouštěním.
(9)
Finanční příspěvky z EFG by měly být zejména zaměřeny na aktivní opatření na trhu práce, jejichž cílem je rychlé opětovné začleňování příjemců pomoci do udržitelného zaměstnání, a to jak v rámci původního odvětví jejich činnosti, tak mimo ně. Zahrnutí finančních příspěvků do koordinovaného balíčku individualizovaných služeb by proto mělo být omezeno. Společnosti by mohly být vybízeny k tomu, aby spolufinancovaly opatření podporovaná z EFG.
(10)
Při vypracování koordinovaného balíčku aktivních opatření politiky trhu práce by měly členské státy podporovat opatření, která významně přispějí k zaměstnatelnosti příjemců pomoci. Členské státy by měly usilovat o opětovné zapojení co největšího počtu příjemců pomoci účastnících se těchto opatření do udržitelného zaměstnání, a to co nejdříve v rámci šestiměsíčního období předcházejícího dni, ke kterému má být předložena závěrečná zpráva.
(11)
Členské státy by měly při navrhování koordinovaného balíčku aktivních opatření politiky trhu práce věnovat zvláštní pozornost znevýhodněným příjemcům pomoci, včetně mladých a starších nezaměstnaných osob a osob ohrožených chudobou, a to vzhledem k tomu, že se tyto skupiny při návratu na trh práce potýkají v důsledku celosvětové finanční a hospodářské krize a globalizace se specifickými problémy.
(12)
Při provádění EFG by měly být dodržovány a prosazovány zásady rovnosti žen a mužů a nediskriminace, které patří k hlavním hodnotám Unie a jsou zakotveny ve strategii Evropa 2020.
(13)
Pro účinnou a rychlou podporu příjemců pomoci by měly členské státy učinit vše pro to, aby podaly úplné žádosti o finanční příspěvek z EFG. Poskytování dalších informací by mělo být časově omezené.
(14)
V zájmu příjemců pomoci a orgánů odpovědných za provádění opatření by měl žádající členský stát všechny subjekty zapojené do procesu podávání žádostí průběžně informovat o postupu žádosti.
(15)
V souladu se zásadou řádného finančního řízení by finanční příspěvky z EFG neměly nahrazovat podpůrná opatření, která mají k dispozici příjemci pomoci v rámci fondů Unie nebo jiných politik či programů Unie, ale měly by je pokud možno doplňovat.
(16)
Měla by být zahrnuta zvláštní ustanovení pro informační a komunikační činnosti týkající se případů podpory z EFG a jejích výsledků.
(17)
Jako výraz solidarity Unie s propuštěnými pracovníky a osobami samostatně výdělečně činnými, které přestaly vykonávat svou činnost, by se míra spolufinancování měla stanovit ve výši 60 % nákladů balíčku a jeho provádění.
(18)
Pro snazší provádění tohoto nařízení by měly být výdaje způsobilé buď ode dne, kdy členský stát začne poskytovat individualizované služby, nebo ode dne, kdy členský stát nese administrativní výdaje pro provádění EFG.
(19)
K pokrytí potřeb vznikajících zejména v prvních měsících každého roku, kdy jsou možnosti převodů z jiných rozpočtových položek obzvlášť obtížné, by měla být při ročním rozpočtovém procesu dána v rozpočtové položce pro EFG k dispozici odpovídající částka prostředků na platby.
(20)
Interinstitucionální dohoda mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí ze dne 2. prosince 2013 o rozpočtové kázni, spolupráci v rozpočtových záležitostech a řádném finančním řízení (5) (dále jen „interinstitucionální dohoda“) určuje rozpočtový rámec EFG.
(21)
V zájmu příjemců pomoci by měla být pomoc poskytnuta co nejrychleji a nejúčinněji. Členské státy a orgány Unie, které se účastní rozhodování o EFG, by měly vyvinout co největší úsilí ke snížení doby zpracování a zjednodušení postupů s cílem zajistit hladké a rychlé přijetí rozhodnutí o uvolnění prostředků z EFG.
(22)
V případě, že podnik ukončil činnost, je možné pracovníkům, kteří byli z tohoto podniku propuštěni, pomoci v tom, aby mohli převzít část jeho činnosti nebo činnost veškerou, a členský stát, v němž se podnik nachází, může k uskutečnění tohoto kroku poskytnout finanční zálohu, která je za tímto účelem nezbytně nutná.
(23)
Aby mohl Evropský parlament provádět politickou kontrolu a Komise mohla nepřetržitě sledovat výsledky dosažené prostřednictvím pomoci z EFG, měly by členské státy předložit závěrečnou zprávu o provádění EFG.
(24)
Členské státy by měly zůstat odpovědné za provádění finančního příspěvku a za řízení a kontrolu akcí, na něž jsou poskytnuty finanční prostředky Unie, v souladu s příslušnými ustanoveními nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (6) (dále jen „finanční nařízení“). Členské státy by měly odůvodnit způsob použití finančního příspěvku získaného z EFG. Vzhledem ke krátkému období pro provádění činností EFG by se do povinností předkládat zprávy měla promítnout konkrétní povaha použití prostředků EFG. Je proto nezbytné odchýlit se v případě povinností předkládat zprávy od finančního nařízení.
(25)
Jelikož cílů tohoto nařízení nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jich, z důvodu jejich rozsahu a účinků, může být lépe dosaženo na úrovni Unie, smí Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení těchto cílů.
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Cíle
Tímto nařízením se zřizuje Evropský fond pro přizpůsobení se globalizaci (dále jen „EFG“) na období víceletého finančního rámce od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020.
Cílem EFG je přispět k inteligentnímu a udržitelnému hospodářskému růstu podporujícímu začlenění a podporovat udržitelnou zaměstnanost v Unii tím, že jí umožní projevit solidaritu s pracovníky, kteří byli propuštěni, a s osobami samostatně výdělečně činnými, které přestaly vykonávat svou činnost, v důsledku významných změn ve struktuře světového obchodu způsobených globalizací nebo v důsledku pokračující celosvětové finanční a hospodářské krize, na kterou bylo zaměřeno nařízení (ES) č. 546/2009, nebo v důsledku nové celosvětové finanční a hospodářské krize a zajistit podporu těmto pracovníkům a osobám.
Cílem akcí, jež využívají finanční příspěvky z EFG, je zajistit, aby co největší počet příjemců pomoci, kteří se účastní těchto akcí, nalezl udržitelné zaměstnání co nejdříve v rámci šestiměsíčního období předcházejícího dni, ke kterému má být předložena závěrečná zpráva uvedená v čl. 18 odst. 1.
Článek 2
Oblast působnosti
Toto nařízení se vztahuje na žádosti členských států o finanční příspěvky poskytované z EFG na akce pro:
a)
pracovníky, kteří byli propuštěni, a osoby samostatně výdělečně činné, které přestaly vykonávat svou činnost, v důsledku významných změn ve struktuře světového obchodu způsobených globalizací, jež se projevily zejména značným nárůstem dovozu do Unie, závažnou proměnou obchodu Unie se zbožím nebo službami, rychlým poklesem podílu Unie na trhu v daném odvětví nebo přemístěním činností do třetích zemí za podmínky, že má toto propouštění pracovníků značný negativní dopad na místní, regionální nebo národní hospodářství;
b)
pracovníky, kteří byli propuštěni, a osoby samostatně výdělečně činné, které přestaly vykonávat svou činnost, v důsledku pokračující celosvětové finanční a hospodářské krize, na kterou bylo zaměřeno nařízení (ES) č. 546/2009, nebo v důsledku nové celosvětové finanční a hospodářské krize.
Článek 3
Definice
Pro účely tohoto nařízení se „příjemcem pomoci“ rozumí:
a)
pracovník, jehož pracovní poměr je předčasně ukončen pro nadbytečnost nebo skončí v referenčním období uvedeném v článku 4 a není obnoven;
b)
osoba samostatně výdělečně činná, která zaměstnávala nejvíce 10 pracovníků, kteří byli propuštěni ve smyslu tohoto nařízení, a která přestala vykonávat svou činnost za podmínky, že tato činnost byla prokazatelně závislá na podniku ve smyslu čl. 4 odst. 1 písm. a), nebo že tato osoba samostatně výdělečně činná vykonávala svou činnost v dotčeném hospodářském odvětví ve smyslu čl. 4 odst. 1 písm. b).
Článek 4
Kritéria pro pomoc
1. Finanční příspěvek z EFG se poskytne v případě, že jsou splněny podmínky stanovené v článku 2, jež zapříčiní, že:
a)
během referenčního období v délce čtyř měsíců dosáhne počet propuštěných pracovníků nebo osob samostatně výdělečně činných, které přestaly vykonávat svou činnost, nejméně 500 v jednom podniku v členském státě, včetně pracovníků propuštěných u dodavatelů uvedeného podniku nebo u výrobců, kteří jsou jeho odběrateli, a osob samostatně výdělečně činných, které přestaly vykonávat svou činnost, u těchto dodavatelů nebo výrobců;
b)
během referenčního období v délce devíti měsíců dosáhne počet propuštěných pracovníků nebo osob samostatně výdělečně činných, které přestaly vykonávat svou činnost, nejméně 500, zejména v malých a středních podnicích, působících ve stejném hospodářském odvětví definovaném na úrovni NACE Revize 2 a nacházejících se v jednom regionu nebo ve dvou sousedících regionech vymezených na úrovni NUTS 2, nebo ve více než dvou sousedících regionech vymezených na úrovni NUTS 2 za podmínky, že ve dvou z těchto regionů dosáhl dohromady počet propuštěných pracovníků nebo osob samostatně výdělečně činných, které přestaly vykonávat svou činnost, více než 500.
2. V případě malých pracovních trhů nebo za mimořádných okolností, zejména pokud jde o kolektivní žádosti týkající se malých a středních podniků, řádně odůvodněných žádajícím členským státem, je možné žádost o finanční příspěvek podle tohoto článku přijmout i přesto, že kritéria uvedená v odst. 1 písm. a) nebo b) nejsou zcela splněna, pokud má propouštění značný dopad na zaměstnanost a na místní, regionální nebo národní hospodářství. Žádající členský stát uvede, která z kritérii pro pomoc stanovených v odst. 1 písm. a) a b) nejsou zcela splněna. Celkový objem příspěvků přidělených za mimořádných okolností nesmí přesáhnout 15 % roční maximální částky rozpočtu EFG.
Článek 5
Stanovení počtu propuštěných pracovníků a případů ukončení činnosti
1. Žádající členský stát uvede způsob používaný pro výpočet počtu pracovníků a samostatně výdělečných osob pro účely článku 4.
2. Žádající členský stát vypočítá počet uvedený v odstavci 1 na základě jednoho z těchto dnů:
a)
dne, kdy zaměstnavatel v souladu s čl. 3 odst. 1 směrnice Rady 98/59/ES (7) písemně oznámí příslušnému orgánu veřejné moci plánované hromadné propouštění; v tomto případě žádající členský stát poskytne Komisi dodatečné informace o skutečném počtu propuštěných pracovníků v souladu s čl. 4 odst. 1 tohoto nařízení, a to předtím, než Komise dokončí posouzení;
b)
dne jednotlivé výpovědi z pracovního poměru, kterou zaměstnavatel propouští pracovníka nebo ukončuje jeho pracovní poměr;
c)
dne skutečného skončení pracovního poměru nebo uplynutí sjednané doby jeho trvání;
d)
dne ukončení přidělení podniku, který jeho práci využíval, nebo
e)
v případě osoby samostatně výdělečně činné na základě dne, kdy tato osoba přestala podle vnitrostátních právních nebo správních předpisů vykonávat svou činnost.
Článek 6
Způsobilí příjemci pomoci
1. Žádající členský stát může poskytnout individualizované služby spolufinancované z EFG způsobilým příjemcům pomoci, mezi něž mohou patřit:
a)
propuštění pracovníci a samostatně výdělečné osoby, které přestaly vykonávat svou činnost, vypočítaní v souladu s článkem 5 a za referenční období stanovené v článku 4,
b)
pracovníci, kteří byli propuštěni, a samostatně výdělečné osoby, které přestaly vykonávat svou činnost, vypočítaní v souladu s článkem 5 a to před začátkem nebo po uplynutí referenčního období stanoveného v čl. 4 odst. 1 písm. a),
c)
pracovníci, kteří byli propuštěni, a samostatně výdělečné osoby, které přestaly vykonávat svou činnost v případech, kdy se žádost podle čl. 4 odst. 2 odchyluje od kritérií stanovených v čl. 4 odst. 1 písm. a).
Pracovníci a osoby samostatně výdělečně činné uvedení v prvním pododstavci písm. b) a c) se považují za způsobilé, pokud byli propuštěni nebo přestaly vykonávat svou činnost po všeobecném oznámení plánovaného propouštění a za podmínky, že lze prokázat jednoznačnou příčinnou souvislost s událostí, jež vedla k propouštění během referenčního období.
2. Odchylně od článku 2 může žádající členský stát do 31. prosince 2017 poskytovat individualizované služby spolufinancované z EFG takovému počtu mladých lidí, kteří nejsou zaměstnáni, ani se neúčastní vzdělávání nebo odborné přípravy (tzv. „NEET“) a kteří v den podání žádosti nedosáhli věku 25 let - nebo rozhodnou-li tak členské státy, věku 30 let -, který nepřekročí počet cílových příjemců pomoci, a to prioritně pro ty osoby, které byly propuštěny nebo přestaly vykonávat svou činnost, za podmínky, že k propouštění ve smyslu článku 3 došlo alespoň zčásti v regionech na úrovni NUTS 2, které jsou způsobilé na základě Iniciativy na podporu zaměstnanosti mladých lidí. Podporu lze poskytovat těmto mladým lidem, kteří nedosáhli věku 25 let - nebo rozhodnou-li tak členské státy, věku 30 let - v těch regionech na úrovni NUTS 2, jež jsou způsobilé na základě Iniciativy na podporu zaměstnanosti mladých lidí.
Článek 7
Způsobilé akce
1. Finanční příspěvek z EFG může být poskytnut na aktivní opatření na trhu práce, která jsou součástí koordinovaného balíčku individualizovaných služeb, jež mají usnadnit opětovné profesní začlenění cílových příjemců pomoci, zejména pak znevýhodněných, starších a mladých nezaměstnaných osob, do zaměstnání nebo zahájení samostatné výdělečné činnosti. Součástí koordinovaného balíčku individualizovaných služeb může být zejména:
a)
individuálním potřebám přizpůsobená odborná příprava a rekvalifikace, včetně dovedností v oblasti informačních a komunikačních technologií a osvědčování získaných zkušeností, pomoc při hledání zaměstnání, poradenství pro volbu povolání, poradenské služby, mentorství, pomoc při outplacementu, podpora podnikání, podpora samostatné výdělečné činnosti, zakládání podniků a převzetí podniků zaměstnanci a spolupráce;
b)
zvláštní časově omezená opatření, jako jsou příspěvky při hledání zaměstnání, pobídky zaměstnavatelů k přijímání pracovníků, příspěvky na mobilitu, denní příspěvky nebo příspěvky na odbornou přípravu (včetně náhrad pro pečovatele);
c)
opatření zaměřená na povzbuzení zejména znevýhodněných, starších a mladých nezaměstnaných osob, aby zůstaly na trhu práce, nebo se na něj vrátily.
Náklady na opatření podle písmene b) nesmí překročit 35 % celkových nákladů na koordinovaný balíček individualizovaných služeb uvedených v tomto odstavci.
Náklady na investice na samostatnou výdělečnou činnost, zakládání podniků a převzetí podniků zaměstnanci nesmí překročit 15 000 EUR.
Koordinovaný balíček individualizovaných služeb by měl předjímat budoucí perspektivy trhu práce a požadované dovednosti. Koordinovaný balíček by měl být v souladu s přechodem k udržitelnému hospodářství účinně využívajícímu zdroje.
2. Pro finanční příspěvek z EFG nejsou způsobilá tato opatření:
a)
zvláštní časově omezená opatření uvedená v odst. 1 písm. b), která nejsou podmíněna aktivní účastí cílových příjemců pomoci na hledání zaměstnání nebo odborné přípravě;
b)
akce, které mají být na základě vnitrostátních právních předpisů nebo kolektivních smluv prováděny podniky.
Akce podporované z EFG nenahrazují pasivní opatření sociální ochrany.
3. Koordinovaný balíček opatření individualizovaných služeb je vypracován na základě konzultace s cílovými příjemci pomoci či jejich zástupci nebo se sociálními partnery.
4. Z podnětu žádajícího členského státu lze poskytnout finanční příspěvek z EFG na přípravné, řídící, informační, propagační, kontrolní a vykazovací činnosti.
Článek 8
Žádosti
1. Žádající členský stát podá Komisi žádost do 12 týdnů ode dne, kdy byla splněna kritéria stanovená v čl. 4 odst. 1 nebo 2.
2. Komise do dvou týdnů ode dne podání žádosti, případně ode dne, kdy Komise obdrží překlad žádosti, podle toho, co nastane později, potvrdí příjem žádosti a informuje členský stát o jakýchkoliv dalších informacích, které potřebuje, aby danou žádost mohla posoudit.
3. Pokud Komise takové další informace požaduje, členský stát odpoví do šesti týdnů ode dne, kdy je o ně požádán. Na řádně odůvodněnou žádost dotčeného členského státu Komise tuto lhůtu prodlouží o dva týdny.
4. Na základě informací poskytnutých členským státem Komise dokončí posouzení toho, zda žádost vyhovuje podmínkám pro poskytnutí finančního příspěvku, a to do 12 týdnů od obdržení úplné žádosti, nebo případně překladu této žádosti. Pokud by Komise výjimečně nemohla tuto lhůtu dodržet, poskytne písemné vysvětlení s uvedením důvodů pro zpoždění.
5. Úplná žádost musí obsahovat tyto informace:
a)
odůvodněnou analýzu vztahu mezi propouštěním nebo ukončením činnosti a velkými změnami ve struktuře světového obchodu nebo zásadními problémy místního, regionálního a národního hospodářství způsobenými globalizací nebo pokračováním celosvětové finanční a hospodářské krize nebo novou celosvětovou finanční a hospodářskou krizí. Tato analýza musí vycházet ze statistických a dalších informací na úrovni nejvhodnější k prokázání splnění kritérií pro pomoc stanovených v článku 4;
b)
v případě, že propouštějící podnik pokračoval i po propuštění pracovníků ve své činnosti, potvrzení o tom, že dodržel své právní povinnosti upravující propouštění a že své pracovníky příslušným způsobem zabezpečil;
c)
posouzení počtu propuštěných pracovníků v souladu s článkem 5 a vysvětlení událostí, jež k těmto případům propouštění vedly;
d)
identifikaci případných propouštějících podniků, dodavatelů nebo výrobců, kteří jsou odběrateli daných podniků, odvětví a kategorií cílových příjemců pomoci rozlišených podle pohlaví a věkových skupin;
e)
očekávaný dopad propouštění na místní, regionální a národní hospodářství a zaměstnanost;
f)
popis koordinovaného balíčku individualizovaných služeb a s nimi spojených výdajů, včetně zejména jakýchkoli opatření na podporu iniciativ v oblasti zaměstnanosti osob se zdravotním postižením, starších nebo mladých příjemců pomoci;
g)
vysvětlení toho, jak balíček opatření doplňuje akce financované jinými vnitrostátními fondy nebo fondy Unie, jakož i informace o akcích, které jsou povinné pro dotyčné podniky na základě vnitrostátních právních předpisů nebo kolektivních smluv;
h)
odhadovaný rozpočet pro každou ze součástí koordinovaného balíčku individualizovaných služeb na podporu cílových příjemců pomoci a pro jakékoli přípravné, řídící, informační, propagační, kontrolní a vykazovací činnosti;
i)
dny, ke kterým bylo nebo má být zahájeno poskytování individualizovaných služeb cílovým příjemcům pomoci a činnosti vztahující se k provádění EFG, jak je stanoveno v čl. 7 odst. 1 a 4;
j)
postupy pro případnou konzultaci s cílovými příjemci pomoci nebo jejich zástupci, se sociálními partnery, s místními a regionálními orgány nebo jinými relevantními organizacemi;
k)
prohlášení o souladu požadované podpory z EFG s procesními a hmotněprávními pravidly Unie pro státní podporu, jakož i prohlášení o tom, proč individualizované služby nenahrazují opatření, která mají být na základě vnitrostátního práva nebo kolektivních smluv přijímána společnostmi;
l)
zdroje předběžného financování nebo spolufinancování na vnitrostátní úrovni a případně další zdroje spolufinancování;
Článek 9
Doplňkovost, soulad a koordinace
1. Finanční příspěvek z EFG nenahrazuje akce, které mají být na základě vnitrostátního práva nebo kolektivních smluv provedeny společnostmi.
2. Podpora cílovým příjemcům pomoci doplňuje akce členských států na celostátní, regionální a místní úrovni, včetně akcí spolufinancovaných z fondů Unie.
3. Finanční příspěvek z EFG je omezen na výši nezbytnou k zajištění solidarity a dočasné, jednorázové podpory cílovým příjemcům pomoci. Akce podporované z EFG musí být v souladu s unijním a vnitrostátním právem, včetně pravidel pro poskytování státní podpory.
4. V rámci svých pravomocí zajistí Komise a žádající členský stát koordinaci pomoci z fondů Unie.
5. Žádající členský stát zajistí, aby specifické akce, které obdržely finanční příspěvek z EFG, neobdržely zároveň pomoc z jiných finančních nástrojů Unie.
Článek 10
Rovnost mužů a žen a nediskriminace
Komise a členské státy zajistí, aby se rovnost mužů a žen a začlenění gendrového hlediska staly nedílnou a podporovanou součástí různých etap provádění finančního příspěvku z EFG. Komise a členské státy přijmou veškerá vhodná opatření k předcházení jakékoli diskriminaci na základě pohlaví, rasy nebo etnického původu, náboženského vyznání nebo světového názoru, zdravotního postižení, věku nebo sexuální orientace v přístupu k finančnímu příspěvku z EFG a v průběhu provádění jeho různých etap.
Článek 11
Technická pomoc z podnětu Komise
1. EFG může z podnětu Komise v mezích nejvýše 0,5 % z roční maximální částky EFG financovat činnosti zahrnující přípravu, sledování, sběr dat a vytváření vědomostní základny pro provádění EFG. Může rovněž financovat administrativní a technickou podporu, činnosti v oblasti šíření informací a komunikace, jakož i audit, kontrolu a hodnocení nezbytné k provádění tohoto nařízení.
2. Evropský parlament a Rada na návrh Komise poskytnou na počátku každého roku částku na technickou pomoc v mezích stropu stanoveného v odstavci 1.
3. Úkoly stanovené v odstavci 1 musí být prováděny v souladu s finančním nařízením a jeho prováděcími pravidly použitelnými na tento způsob plnění rozpočtu.
4. Technická pomoc Komise zahrnuje poskytování informací a poradenství členským státům při využívání, sledování a hodnocení EFG. Informace o využívání EFG a jasné pokyny k využívání EFG by Komise měla poskytovat rovněž sociálním partnerům na evropské a vnitrostátní úrovni.
Článek 12
Informace, komunikace a propagace
1. Žádající členský stát poskytuje a zveřejňuje informace týkající se financovaných akcí. Tyto informace jsou určeny cílovým příjemcům pomoci, místním a regionálním orgánům, sociálním partnerům, médiím a široké veřejnosti. Mají zdůraznit úlohu Unie a zajistit zviditelnění příspěvku z EFG.
2. Komise udržuje a pravidelně aktualizuje internetové webové stránky, přístupné ve všech úředních jazycích orgánů Unie, s cílem poskytovat aktuální informace o EFG a pokyny k podávání žádostí, jakož i informace o přijatých a zamítnutých žádostech a o úloze Evropského parlamentu a Rady v rozpočtovém procesu.
3. Komise provede informační a komunikační činnosti týkající se případů pomoci z EFG a výsledků vycházející z jejích zkušeností za účelem zvýšení účinnosti EFG a zajištění informovanosti občanů a pracovníků Unie o EFG. Komise každé dva roky připraví zprávu o využívání EFG podle zemí a odvětví.
4. Zdroje přidělené na komunikační akce podle tohoto nařízení rovněž přispějí k zahrnutí komunikace orgánů Unie týkající se politických priorit Unie za podmínky, že souvisejí s obecnými cíli tohoto nařízení.
Článek 13
Stanovení finančního příspěvku
1. Na základě posouzení provedeného podle článku 8 a s ohledem zejména na počet cílových příjemců pomoci Komise co nejdříve vyhodnotí navržené akce a odhadované náklady a navrhne výši případného finančního příspěvku z EFG, který může být poskytnut v mezích dostupných zdrojů. Tato částka nesmí přesáhnout 60 % celkových odhadovaných nákladů uvedených v čl. 8 odst. 5 písm. h).
2. Pokud na základě posouzení provedeného podle článku 8 dospěje Komise k závěru, že jsou splněny podmínky pro poskytnutí finančního příspěvku podle tohoto nařízení, zahájí okamžitě řízení stanovené v článku 15.
3. Pokud na základě posouzení provedeného podle článku 8 dospěje Komise k závěru, že podmínky pro poskytnutí finančního příspěvku podle tohoto nařízení splněny nejsou, oznámí tuto skutečnost ihned žádajícímu členskému státu.
Článek 14
Způsobilost výdajů
1. Výdaje jsou způsobilé pro poskytnutí finančního příspěvku z EFG od dnů stanovených v žádosti podle čl. 8 odst. 5 písm. i), ke kterým dotčený členský stát začne poskytovat nebo má začít poskytovat individualizované služby cílovým příjemcům pomoci v souladu s čl. 7 odst. 1 nebo ke kterým nese administrativní výdaje na provádění EFG v souladu s čl. 7 odst. 4.
2. V případě grantů se odpovídajícím způsobem použijí články 67 a 68 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 1303/2013 (8) a článek 14 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 1304/2013 (9), a jakékoli akty v přenesené pravomoci přijaté Komisí podle uvedených nařízení.
Článek 15
Rozpočtový proces
1. Podmínky fungování EFG musí být v souladu s bodem 13 interinstitucionální dohody.
2. Prostředky pro EFG jsou zapsány do souhrnného rozpočtu Unie na prozatímním základě.
3. Komise na jedné straně a Evropský parlament a Rada na straně druhé vyvinou veškeré úsilí, aby se doba pro uvolnění prostředků z EFG zkrátila na minimum.
4. Pokud Komise dospěje k závěru, že jsou splněny podmínky pro poskytnutí finančního příspěvku z EFG, navrhne, aby byly prostředky uvolněny. Rozhodnutí o uvolnění prostředků z EFG přijímají společně Evropský parlament a Rada ve lhůtě jednoho měsíce od předložení návrhu Evropskému parlamentu a Radě. Rada rozhoduje kvalifikovanou většinou a Evropský parlament většinou hlasů svých členů a třípětinovou většinou odevzdaných hlasů.
Současně s návrhem rozhodnutí o uvolnění prostředků z EFG předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě návrh na převod prostředků do příslušných rozpočtových položek. Není-li dosaženo dohody, zahájí se třístranný rozhovor.
Převody prostředků v souvislosti s EFG se provedou v souladu s článkem 27 finančního nařízení.
5. Současně s přijetím návrhu rozhodnutí o uvolnění prostředků z EFG přijme Komise rozhodnutí o poskytnutí finančního příspěvku, a to prostřednictvím prováděcího aktu, který vstoupí v platnost dnem, kdy Evropský parlament a Rada přijmou rozhodnutí o prostředků z EFG.
6. Návrh rozhodnutí o prostředků z EFG podle odstavce 4 musí obsahovat:
a)
posouzení provedené podle čl. 8 odst. 4 společně se shrnutím informací, z nichž uvedené posouzení vychází;
b)
doklad o tom, že podmínky stanovené v článcích 4 a 9 byly splněny; a
c)
důvody odůvodňující navrhované částky.
Článek 16
Vyplacení a použití finančního příspěvku
1. Po vstupu rozhodnutí o poskytnutí finančního příspěvku podle čl. 15 odst. 5 v platnost vyplatí Komise dotčenému členskému státu jednorázově částku předběžného financování ve výši 100 % a to v zásadě do 15 dnů. Předběžné financování se vyúčtuje při ukončení poskytování finančního příspěvku podle čl. 18 odst. 2.
2. Finanční příspěvek uvedený v odstavci 1 se provádí v rámci sdíleného řízení v souladu s článkem 59 finančního nařízení.
3. Podrobné technické podmínky financování stanoví Komise v rozhodnutí o poskytnutí finančního příspěvku uvedeném v čl. 15 odst. 5.
4. Členský stát provede způsobilé akce stanovené v článku 7 co nejdříve, avšak nejpozději 24 měsíců ode dne podání žádosti podle čl. 8 odst. 1.
Členský stát může rozhodnout o odložení dne zahájení způsobilých akcí až o tři měsíce ode dne podání žádosti. V případě takového odložení musí být způsobilé akce uskutečněny do 24 měsíců ode dne jejich zahájení, které členský stát oznámil v příslušné žádosti.
Pokud se příjemce pomoci účastní vzdělávacího kurzu či kurzu odborné přípravy, který trvá dva roky či více, mohou být poplatky za tento kurz zahrnuty do spolufinancování z EFG až do dne, kdy má být předložena závěrečná zpráva uvedená v čl. 18 odst. 1 za předpokladu, že příslušné poplatky byly uhrazeny k uvedenému dni.
5. Při provádění akcí zahrnutých do balíčku individualizovaných služeb může dotčený členský stát předložit Komisi návrh na změnu zahrnutých opatření přidáním dalších způsobilých akcí uvedených v čl. 7 odst. 1 písm. a) a c), za předpokladu, že tyto změny jsou řádně odůvodněné a celkově není překročena výše finančního příspěvku podle čl. 15 odst. 5. Komise zhodnotí navrhované změny a, pokud s nimi souhlasí, oznámí to členskému státu.
6. Výdaje podle čl. 7 odst. 4 jsou způsobilé do uplynutí lhůty pro předložení závěrečné zprávy.
Článek 17
Používání eura
Veškeré částky v žádostech, rozhodnutích o poskytnutí finančních příspěvků a zprávách v rámci tohoto nařízení, jakož i v jakýchkoli jiných souvisejících dokumentech se vyjadřují v eurech.
Článek 18
Závěrečná zpráva a ukončení poskytování příspěvku
1. Nejpozději šest měsíců po uplynutí lhůty uvedené v čl. 16 odst. 4 předloží dotčený členský stát Komisi závěrečnou zprávu o provádění finančního příspěvku, jejíž součástí jsou informace o:
a)
druhu akcí a hlavních výsledcích,
b)
názvech orgánů, které v členském státě provádějí balíček opatření,
c)
charakteristikách cílových příjemců pomoci a jejich postavení v zaměstnání,
d)
tom, zda byl podnik v uplynulých pěti letech, s výjimkou mikropodniků a malých a středních podniků, příjemcem státní pomoci nebo finančních prostředků z fondů soudržnosti nebo strukturálních fondů Unie;
e)
výkazu obsahujícím odůvodnění výdajů a, je-li to možné, údaje o vzájemné doplňkovosti daných akcí s akcemi financovanými prostřednictvím Evropského sociálního fondu (ESF).
Tam, kde to je možné, se údaje týkající se příjemců rozliší podle pohlaví.
2. Komise nejpozději šest měsíců od obdržení veškerých informací požadovaných podle odstavce 1 ukončí poskytování finančního příspěvku z EFG určením konečné částky finančního příspěvku z EFG a případných vyrovnání dotčeným členským státem podle článku 22.
Článek 19
Dvouletá zpráva
1. Do 1. srpna 2015 a poté každé dva roky Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě souhrnnou, kvantitativní a kvalitativní zprávu o činnostech prováděných podle tohoto nařízení a nařízení (ES) č. 1927/2006 za předchozí dva roky. Tato zpráva se zaměří zejména na výsledky dosažené prostřednictvím EFG a bude obsahovat zejména informace týkající se podaných žádostí, přijatých rozhodnutí, financovaných akcí včetně statistik týkajících se míry opětovného začlenění příjemců pomoci podle členských států a jejich doplňkovosti s akcemi financovanými ostatními fondy Unie, zejména ESF, a informace týkající se ukončení poskytování finančního příspěvku. Měla by rovněž zahrnovat ty žádosti, které byly zamítnuty nebo omezeny z důvodu nedostatečných prostředků nebo nezpůsobilosti.
2. Zpráva je zasílána pro informaci Účetnímu dvoru, Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru, Výboru regionů a sociálním partnerům.
Článek 20
Hodnocení
1. Komise z vlastního podnětu a v úzké spolupráci s členskými státy provede:
a)
do 30. června 2017 hodnocení v polovině období týkající se účinnosti a udržitelnosti dosažených výsledků;
b)
do 31. prosince 2021 hodnocení ex post s pomocí externích odborníků s cílem zjistit dopad EFG a jeho přidanou hodnotu.
2. Výsledky hodnocení uvedených v odstavci 1 jsou pro informaci zasílány Evropskému parlamentu, Radě, Účetnímu dvoru, Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru, Výboru regionů a sociálním partnerům. Doporučení obsažená v hodnoceních by měla být zohledněna při vypracovávání nových programů v oblasti zaměstnanosti a sociálních věcí.
3. Hodnocení uvedená v odstavci 1 musí obsahovat údaje o počtu žádostí a o fungování EFG podle zemí a odvětví, aby bylo možno vyhodnotit, zda se prostředky EFG dostávají k cílovým příjemcům pomoci.
Článek 21
Řízení a finanční kontrola
1. Aniž je dotčena odpovědnost Komise za plnění souhrnného rozpočtu Unie, odpovídají za řízení akcí podporovaných z EFG a za finanční kontrolu těchto akcí v první řadě členské státy. Za tím účelem přijmout opatření, která zahrnují:
a)
ověření, že byly zřízeny řídící a kontrolní systémy a že jsou v praxi prováděny způsobem, který zajišťuje účinné a správné využívání prostředků Unie v souladu se zásadami řádného finančního řízení;
b)
ověření, že financované akce byly řádně provedeny;
c)
zajištění, aby se financované výdaje zakládaly na ověřitelných podkladech a aby byly zákonné a řádné;
d)
předcházení nesrovnalostem, jejich odhalování a nápravu, jak jsou vymezeny v článku 122 nařízení (EU, Euratom) č. 1303/2013, a vymáhání neoprávněně vyplacených částek případně spolu s úroky z prodlení. Veškeré nesrovnalosti členské státy oznámí Komisi a informují ji o vývoji jakýchkoliv vyplývajících správních a právních řízení.
2. Členské státy určí subjekty, které mají odpovídat za správu a kontrolu akcí podporovaných z EFG v souladu s čl. 59 odst. 3 finančního nařízení a s kritérii a postupy stanovenými v nařízení (EU, Euratom) č. 1303/2013. Při předkládání závěrečné zprávy podle článku 18 tohoto nařízení tyto určené subjekty poskytnou Komisi informace, uvedené v čl. 59 odst. 5 finančního nařízení, o provádění finančního příspěvku
3. Při zjištění nesrovnalosti provedou členské státy požadované finanční opravy. Tyto opravy provedené členskými státy spočívají ve zrušení celého finančního příspěvku nebo jeho části. Členské státy získají zpět jakoukoli částku neoprávněně vyplacenou v důsledku odhalené nesrovnalosti a vrátí ji Komisi, přičemž není-li částka vrácena příslušným členským státem ve stanovené lhůtě, účtuje se navíc úrok z prodlení.
4. Komise v rámci své odpovědnosti za provádění souhrnného rozpočtu Unie přijme veškerá opatření nezbytné k tomu, aby ověřila, zda jsou financované akce prováděny v souladu se zásadami řádného a účinného finančního řízení. Je odpovědností žádajícího členského státu, aby zajistil, že má řádně fungující řídící a kontrolní systémy. Komise se ujistí, že tyto systémy existují.
Za tímto účelem, aniž jsou dotčeny pravomoci Účetního dvora nebo kontroly prováděné členskými státy podle vnitrostátních právních a správních předpisů, mohou úředníci nebo zaměstnanci Komise u akcí financovaných z EFG provádět kontroly na místě, včetně namátkových kontrol, přičemž je oznámí alespoň jeden pracovní den předem. Komise uvědomí žádající členský stát s cílem získat veškerou nezbytnou pomoc. Těchto kontrol se mohou účastnit úředníci nebo zaměstnanci dotyčného členského státu.
5. Členské státy zajistí, aby všechny podklady týkající se vynaložených výdajů byly k dispozici Komisi a Účetnímu dvoru po dobu tří let následujících po ukončení finančního příspěvku obdrženého z EFG.
Článek 22
Vrácení finančního příspěvku
1. V případě, že skutečné náklady na akce jsou nižší než odhadnutá částka podle článku 15, přijme Komise rozhodnutí, a to prostřednictvím prováděcího aktu, požadující po dotčeném členském státu vrácení odpovídající části obdrženého finančního příspěvku.
2. Pokud dotčený členský stát neplní povinnosti uvedené v rozhodnutí o poskytnutí finančního příspěvku, přijme Komise prostřednictvím prováděcího aktu rozhodnutí požadující po tomto členském státě vrácení celého obdrženého finančního příspěvku nebo jeho části.
3. Před přijetím rozhodnutí podle odstavců 1 nebo 2 provede Komise vhodné posouzení dané věci, a zejména stanoví dotčenému členskému státu lhůtu pro předložení jeho připomínek.
4. Pokud po provedení nezbytných ověření Komise dospěje k závěru, že členský stát neplní své povinnosti podle čl. 21 odst. 1, rozhodne, pokud není dosaženo dohody a pokud členský stát neprovedl opravy ve lhůtě stanovené Komisí, s přihlédnutím k případným připomínkám členského státu, do tří měsíců od uplynutí lhůty uvedené v odstavci 3 o provedení nezbytných finančních oprav a zruší přitom celý finanční příspěvek na dotčenou akci z EFG nebo jeho část. Každá částka neoprávněně vyplacená v důsledku odhalené nesrovnalosti musí být získána zpět, a není-li částka vrácena žádajícím členským státem ve stanovené lhůtě, účtuje se navíc úrok z prodlení.
Článek 23
Zrušení
Nařízení (ES) č. 1927/2006 se zrušuje s účinkem ode dne 1. ledna 2014.
Aniž je dotčen první odstavec, použije se uvedené nařízení i nadále pro žádosti podané do 31. prosince 2013.
Článek 24
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se na všechny žádosti podané v období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 17. prosince 2013.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1309/2013
z dnia 17 grudnia 2013 r.
w sprawie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (2014-2020) i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1927/2006
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 175 akapit trzeci,
uwzględniając wniosek Komisji,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W dniu 26 marca 2010 r. Rada Europejska wyraziła zgodę na wniosek Komisji w sprawie uruchomienia nowej strategii na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu („Europa 2020”). Jednym z trzech priorytetów strategii „Europa 2020” jest sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost gospodarczy osiągany dzięki wzmocnieniu pozycji obywateli poprzez wysoki poziom zatrudnienia, inwestowanie w umiejętności, zwalczanie ubóstwa oraz modernizowanie rynków pracy, systemów szkoleń i ochrony socjalnej, aby pomóc obywatelom przewidywać zmiany i radzić sobie z nimi oraz budować spójne społeczeństwo integracyjne. W celu przeciwdziałania negatywnym skutkom globalizacji należy również tworzyć miejsca pracy na terytorium całej Unii i prowadzić zdecydowaną politykę na rzecz wzrostu.
(2)
Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG) ustanowiono rozporządzeniem (WE) nr 1927/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (3) na czas obowiązywania wieloletnich ram finansowych obejmujących okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. EFG umożliwia Unii wykazanie solidarności z pracownikami zwolnionymi w wyniku spowodowanych globalizacją poważnych zmian strukturalnych w kierunkach światowego handlu oraz w wyniku światowych kryzysów finansowych i gospodarczych, a także może wspierać beneficjentów na małych rynkach pracy lub w wyjątkowych okolicznościach, w szczególności w związku z wnioskami zbiorowymi dotyczącymi małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), nawet jeżeli liczba zwolnień jest niższa od normalnego progu wymaganego do uruchomienia EFG.
(3)
W swym komunikacie z dnia 29 czerwca 2011 r. pt. „Budżet z perspektywy »Europy 2020« ” Komisja uznaje rolę EFG jako elastycznego funduszu udzielającego pracownikom, którzy stracili pracę, wsparcia oraz pomocy w jak najszybszym znalezieniu nowej pracy. W czasie obowiązywania wieloletnich ram finansowych obejmujących okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. Unia powinna nadal zapewniać specjalne jednorazowe wsparcie w celu ułatwienia reintegracji zawodowej zwolnionych pracowników w obszarach, sektorach, na terytoriach lub rynkach pracy doświadczających gwałtownych problemów spowodowanych poważnymi zakłóceniami gospodarczymi. Biorąc pod uwagę cel, jakim jest zapewnianie wsparcia w nagłych i niespodziewanych okolicznościach, EFG powinien pozostać poza wieloletnimi ramami finansowymi.
(4)
W 2009 r. na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 546/2009 (4) zakres rozporządzenia (WE) nr 1927/2006 został rozszerzony w ramach europejskiego planu naprawy gospodarczej na pracowników zwalnianych bezpośrednio w związku ze światowym kryzysem finansowym i gospodarczym. W celu umożliwienia EFG interwencji w obecnych lub przyszłych sytuacjach kryzysowych jego zakres powinien obejmować zwolnienia wynikające z poważnych zakłóceń gospodarczych, o ile spowodowane zostały dalszym trwaniem światowego kryzysu finansowego i gospodarczego, o czym mowa w rozporządzeniu (WE) nr 546/2009, lub nowym światowym kryzysem finansowym i gospodarczym.
(5)
Europejskie Centrum Monitorowania Zmian, mające siedzibę w Europejskiej Fundacji na rzecz poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound) w Dublinie, dostarcza Komisji oraz zainteresowanemu państwu członkowskiemu analiz jakościowych i ilościowych, pomagając w ocenianiu tendencji w globalizacji oraz wykorzystaniu EFG.
(6)
Aby zachować europejski charakter EFG, wniosek o wsparcie powinien być składany, gdy liczba zwolnień osiągnie minimalną wartość progową. Niemniej, w odniesieniu do niewielkich rynków pracy, takich jak małe państwa członkowskie lub regiony peryferyjne, lub w wyjątkowych okolicznościach wnioski mogą być składane w przypadku mniejszej liczby zwolnień.
(7)
Pracownikom zwolnionym i osobom, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek, powinien przysługiwać równy dostęp do EFG niezależnie od rodzaju ich umowy o pracę lub stosunku pracy. Na potrzeby niniejszego rozporządzenia objętych zwolnieniami pracowników oraz osoby, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek, należy zatem traktować jak beneficjentów EFG.
(8)
EFG powinien tymczasowo zapewniać pomoc młodym osobom niepracującym, niekształcącym się ani nieszkolącym się i którzy mieszkają w regionach kwalifikujących się w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, gdyż regiony te są nieproporcjonalnie dotknięte masowymi zwolnieniami.
(9)
Wkłady finansowe z EFG powinny być nakierowane przede wszystkim na aktywne środki rynku pracy, mające na celu szybką trwałą reintegrację zawodową beneficjentów, tak w obrębie ich pierwotnego sektora działalności, jak i poza nim. W związku z tym włączanie świadczeń pieniężnych w skoordynowany pakiet zindywidualizowanych usług powinno być ograniczone. Można zachęcać przedsiębiorstwa do zapewniania współfinansowania środków wspieranych z EFG.
(10)
Podczas przygotowywania skoordynowanego pakietu środków aktywnej polityki rynku pracy państwa członkowskie powinny preferować te środki, które znacząco przyczyniają się do zwiększenia szans beneficjentów na zatrudnienie. Państwa członkowskie powinny dążyć do trwałej reintegracji zawodowej jak największej liczby beneficjentów objętych tymi środkami, jak najszybciej w ciągu sześciu miesięcy przed terminem sprawozdania końcowego z wykonania wkładów finansowych.
(11)
Przy opracowywaniu skoordynowanego pakietu środków aktywnej polityki rynku pracy państwa członkowskie powinny zwrócić szczególną uwagę na beneficjentów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, w tym na młode i starsze osoby bezrobotne oraz osoby bardziej zagrożone ubóstwem, zważywszy, że grupy te mają szczególne trudności z ponownym wejściem na rynek pracy z powodu światowego kryzysu finansowego i gospodarczego oraz globalizacji.
(12)
Przy wdrażaniu EFG powinno się respektować i promować zasady równości płci i niedyskryminacji, które należą do podstawowych wartości Unii i są zapisane w strategii „Europa 2020”.
(13)
W celu skutecznego i szybkiego wspierania zwolnionych beneficjentów państwa członkowskie powinny dołożyć wszelkich starań, aby przedstawiać kompletne wnioski o przyznanie wkładu finansowego z EFG. Dostarczanie dodatkowych informacji powinno być ograniczone w czasie.
(14)
W interesie beneficjentów i organów odpowiedzialnych za wdrażanie rzeczonych środków państwo członkowskie składające wniosek powinno na bieżąco informować wszystkie podmioty uczestniczące w procesie rozpatrywania wniosku o postępach dotyczących tego wniosku.
(15)
Zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami wkłady finansowe z EFG nie powinny zastępować środków wsparcia, które są dostępne dla beneficjentów w ramach unijnych funduszy lub innych strategii czy programów unijnych, lecz w miarę możliwości powinny te środki uzupełniać.
(16)
Należy przewidzieć szczegółowe przepisy w zakresie działań informacyjnych i komunikacyjnych na temat przypadków wsparcia z EFG i jego wyników.
(17)
Aby wyrazić solidarność Unii z pracownikami zwolnionymi i z osobami, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek, współfinansowanie powinno zostać ustalone na poziomie 65 % wkładu w koszt pakietu i jego realizacji.
(18)
W celu ułatwienia wdrażania niniejszego rozporządzenia wydatki powinny być kwalifikowalne od dnia, w którym państwo członkowskie rozpoczyna świadczenie zindywidualizowanych usług lub od dnia, w którym państwo członkowskie ponosi wydatki administracyjne związane z wdrożeniem pomocy z EFG.
(19)
Aby pokryć potrzeby powstałe przede wszystkim w pierwszych miesiącach każdego roku, kiedy to dokonywanie przesunięć środków z innych linii budżetowych jest szczególnie utrudnione, w rocznej procedurze budżetowej należy udostępnić odpowiednią kwotę środków na płatności w linii budżetowej EFG.
(20)
Ramy budżetowe EFG określa porozumienie międzyinstytucjonalne pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją z dnia 2 grudnia 2013 o współpracy w sprawach budżetowych i o należytym zarządzaniu finansowym (5) (zwane dalej „porozumieniem międzyinstytucjonalnym”).
(21)
W interesie beneficjentów pomoc powinna być udostępniana możliwie szybko i skutecznie. Państwa członkowskie oraz instytucje unijne zaangażowane w proces podejmowania decyzji dotyczących EFG powinny dołożyć wszelkich starań w celu ograniczenia czasu trwania procedur oraz ich uproszczenia, aby zapewnić sprawne i szybkie przyjmowanie decyzji w sprawie uruchomienia EFG.
(22)
W razie zamknięcia przedsiębiorstwa zwolnieni przez nie pracownicy mogą otrzymać pomoc w przejęciu części lub całości jego działalności, a państwo członkowskie, w którym przedsiębiorstwo ma siedzibę może wypłacić środki, które są pilnie potrzebne, by to umożliwić.
(23)
W celu umożliwienia sprawowania kontroli politycznej przez Parlament Europejski oraz stałego monitorowania przez Komisję wyników uzyskanych dzięki pomocy EFG państwa członkowskie powinny złożyć sprawozdanie końcowe z wdrażania EFG.
(24)
Państwa członkowskie powinny pozostać odpowiedzialne za realizację wkładu finansowego oraz za zarządzanie działaniami wspieranymi przez finansowanie unijne i kontrolowanie ich, zgodnie z odpowiednimi przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”) (6). Państwa członkowskie powinny uzasadnić sposób wykorzystania wkładu finansowego otrzymanego z EFG. Z uwagi na krótki okres realizacji działań EFG obowiązki sprawozdawcze powinny odzwierciedlać szczególny charakter interwencji tego EFG. Dlatego też niezbędne jest odstępstwo od rozporządzenia finansowego w zakresie obowiązków sprawozdawczych.
(25)
Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia nie mogą zostać osiągnięte w stopniu wystarczającym przez państwa członkowskie, natomiast z uwagi na ich skalę i skutki możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości, o której mowa w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Cele
Niniejsze rozporządzenie ustanawia Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG) na czas obowiązywania wieloletnich ram finansowych obejmujących okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r.
Celem EFG jest przyczynienie się do inteligentnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu i wspieranie trwałego zatrudnienia w Unii poprzez umożliwienie jej okazania solidarności z pracownikami zwolnionymi i z osobami, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek w wyniku spowodowanych globalizacją poważnych zmian strukturalnych w kierunkach światowego handlu lub w wyniku dalszego trwania światowego kryzysu finansowego i gospodarczego, o czym mowa w rozporządzeniu (WE) nr 546/2009, lub w wyniku nowego światowego kryzysu finansowego i gospodarczego, a także umożliwienie Unii wsparcia tych osób.
Celem działań wspieranych za pośrednictwem wkładu finansowego EFG jest zapewnienie, by jak najwięcej beneficjentów uczestniczących w tych działaniach znalazło trwałe zatrudnienie jak najszybciej w ciągu okresu sześciu miesięcy przed upływem terminu sprawozdania końcowego, o którym mowa w art. 18 ust. 1.
Artykuł 2
Zakres
Niniejsze rozporządzenie stosuje się do wniosków państw członkowskich o wkłady finansowe z EFG na działania dotyczące:
a)
pracowników zwolnionych i osób, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek w wyniku poważnych zmian strukturalnych wpływających na kierunki światowego handlu, spowodowanych globalizacją, przejawiających się w szczególności znacznym wzrostem przywozu do Unii, poważną zmianą tendencji w unijnym handlu towarami lub usługami, gwałtownym spadkiem udziału Unii w rynku danego sektora lub delokalizacją działalności do państw trzecich, o ile zwolnienia te mają znaczący niekorzystny wpływ na lokalną, regionalną i krajową gospodarkę;
b)
pracowników zwolnionych i osób, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek w wyniku dalszego trwania światowego kryzysu finansowego i gospodarczego, o czym mowa w rozporządzeniu (WE) nr 546/2009, lub w wyniku nowego światowego kryzysu finansowego i gospodarczego.
Artykuł 3
Definicja
Do celów niniejszego rozporządzenia „beneficjent” oznacza:
a)
pracownika, którego zatrudnienie zostaje przedwcześnie zakończone w wyniku zwolnienia lub kończy się w okresie odniesienia wspomnianym w art. 4 i nie zostaje przedłużone;
b)
osobę prowadzącą działalność na własny rachunek, która zatrudniała najwyżej dziesięciu pracowników zwolnionych na mocy niniejszego rozporządzenia i której działalność ustała, o ile działalność ta była w sposób oczywisty zależna od danego przedsiębiorstwa określonego w art. 4 ust. 1 lit. a) lub tego, zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b), osoba prowadziła działalność na własny rachunek w danym sektorze
Artykuł 4
Kryteria interwencji
1. Wkład finansowy z EFG zapewniany jest, gdy spełnione są warunki określone w art. 2, czego wynikiem jest:
a)
co najmniej 500 pracowników zwolnionych lub osób, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek w czteromiesięcznym okresie odniesienia, w przedsiębiorstwie w państwie członkowskim, z uwzględnieniem pracowników zwolnionych i osób, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek u jego dostawców lub producentów znajdujących się poniżej w łańcuchu dostaw;
b)
co najmniej 500 pracowników zwolnionych lub osób, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek w dziewięciomiesięcznym okresie odniesienia, w szczególności w MŚP działających w jednym sektorze gospodarki według klasyfikacji NACE Rev. 2 i zlokalizowanych w jednym regionie lub w dwóch sąsiadujących ze sobą regionach na poziomie NUTS 2 lub w więcej niż dwóch sąsiadujących regionach na poziomie NUTS 2, pod warunkiem że w dwóch regionach łączna liczba pracowników zwolnionych lub osób, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek, przekracza 500.
2. Na niewielkich rynkach pracy lub w wyjątkowych okolicznościach, w szczególności w odniesieniu do wniosków zbiorowych dotyczących MŚP, w przypadku odpowiednio uzasadnionym przez składające wniosek państwo członkowskie, wniosek o przyznanie wkładu finansowego na podstawie niniejszego artykułu może zostać uznany za dopuszczalny, mimo iż nie wszystkie kryteria określone w ust. 1 lit. a) lub b) są spełnione, jeżeli zwolnienia mają poważny wpływ na zatrudnienie i gospodarkę lokalną, regionalną lub krajową. Państwo członkowskie składające wniosek określa, które z kryteriów interwencji określonych w ust. 1 lit. a) i b) nie są całkowicie spełnione. Łączna kwota wkładów w wyjątkowych okolicznościach nie może przekroczyć 15 % maksymalnej rocznej kwoty EFG.
Artykuł 5
Obliczanie liczby zwolnień i przypadków ustania działalności
1. Państwo członkowskie składające wniosek wskazuje sposób, w jaki do celów art. 4 obliczana jest liczba pracowników i osób prowadzących działalność na własny rachunek, o których mowa w art. 3.
2. Państwo członkowskie składające wniosek oblicza liczbę, o której mowa w ust. 1 począwszy od następujących dat:
a)
daty, z którą pracodawca, zgodnie z art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady 98/59/WE (7), powiadamia na piśmie właściwy organ władzy publicznej o planowanych zwolnieniach grupowych; w takim przypadku państwo członkowskie składające wniosek przekazuje Komisji dodatkowe informacje na temat faktycznej liczby zwolnień dokonanych zgodnie z art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia przed zakończeniem oceny przez Komisję;
b)
daty indywidualnego zawiadomienia pracownika przez pracodawcę o zwolnieniu lub wypowiedzenia zawartej z pracownikiem umowy o pracę;
c)
daty faktycznego rozwiązania umowy o pracę lub jej wygaśnięcia;
d)
zakończenia okresu skierowania do przedsiębiorstwa użytkownika; lub
e)
w przypadku osoby prowadzącej działalność na własny rachunek - od ustalonej zgodnie z prawem krajowym lub przepisami administracyjnymi daty zaprzestania działalności.
Artykuł 6
Kwalifikujący się beneficjenci
1. Państwo członkowskie składające wniosek może świadczyć współfinansowane przez EFG zindywidualizowane usługi na rzecz kwalifikujących się beneficjentów, do których mogą należeć:
a)
pracownicy zwolnieni i osoby, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek, przy czym ich liczbę oblicza się zgodnie z art. 5, w okresie odniesienia, o którym mowa w art. 4;
b)
pracownicy zwolnieni i osoby, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek, obliczone zgodnie z art. 5, przed okresem odniesienia przewidzianym w art. 4 ust. 1 lit. a); lub
c)
pracownicy zwolnieni i osoby, które zaprzestały prowadzenia działalności na własny rachunek, w przypadkach gdy wniosek na mocy art. 4 ust. 2 stanowi odstępstwo od kryteriów zawartych w art. 4 ust. 1 lit. a).
Pracowników i osoby prowadzące działalność na własny rachunek, o których mowa w lit. b) i c) akapit pierwszy, uznaje się za kwalifikujących się, pod warunkiem że zostali oni zwolnieni lub ich działalność ustała po ogólnym ogłoszeniu przewidywanych zwolnień oraz że ustalony może być wyraźny związek przyczynowy ze zdarzeniem, które doprowadziło do zwolnień w okresie odniesienia.
2. W drodze odstępstwa od art. 2 państwa członkowskie składające wniosek mogą, do dnia 31 grudnia 2017 r., świadczyć zindywidualizowane usługi współfinansowane przez EFG na rzecz osób niepracujących, niekształcących się ani nieszkolących się, które w dniu złożenia wniosku nie przekroczyły 25 roku życia lub, w przypadku gdy państwo członkowskie tak postanowi, 30 roku życia, w liczbie równej liczbie objętych pomocą beneficjentów, przy czym priorytetowo traktowane są osoby, które zostały zwolnione lub zaprzestały prowadzenia działalności, pod warunkiem że przynajmniej niektóre z tych zwolnień w rozumieniu art. 3 miały miejsce w regionach na poziomie NUTS 2 kwalifikujących się w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych. Wsparcie może być udzielane osobom niekształcącym się, niepracującym ani nieszkolącym się, które nie przekroczyły 25 roku życia lub, w przypadku gdy państwo członkowskie tak postanowi, 30 roku życia, w tych regionach poziomu NUTS 2 kwalifikujących się w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych.
Artykuł 7
Działania kwalifikowalne
1. Wkład finansowy z EFG może być przekazany na aktywne środki rynku pracy, które stanowią część skoordynowanego pakietu zindywidualizowanych usług, mających na celu ułatwienie reintegracji zawodowej beneficjentów objętych pomocą, a w szczególności osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji oraz starszych i młodych osób bezrobotnych, i podjęcie przez nich zatrudnienia lub działalności na własny rachunek. Skoordynowany pakiet zindywidualizowanych usług może obejmować w szczególności:
a)
zindywidualizowane szkolenia umożliwiające nabywanie nowych kwalifikacji oraz zmianę kwalifikacji, w tym umiejętności w zakresie technologii informacji i komunikacji, oraz poświadczanie zdobytego doświadczenia, pomoc w poszukiwaniu pracy, poradnictwo zawodowe, doradztwo, mentoring, pomoc w zakresie zwolnień monitorowanych, promowanie przedsiębiorczości, pomoc w zakresie prowadzenia działalności na własny rachunek, uruchamiania działalności gospodarczej i przejmowania działalności przez pracowników oraz działania w zakresie współpracy;
b)
specjalne środki ograniczone w czasie, takie jak dodatki na poszukiwanie pracy, skierowane do pracodawców zachęty do zatrudniania, dodatki na koszty przeniesienia, dodatki na koszty utrzymania lub dodatki szkoleniowe (w tym świadczenia dla opiekunów);
c)
środki motywujące osoby bezrobotne znajdujące się w niekorzystnej sytuacji, starsze i młode do pozostania na rynku pracy lub powrotu na rynek pracy.
Koszty środków, o których mowa w lit. b), nie mogą przekraczać 35 % całości kosztów skoordynowanego pakietu zindywidualizowanych usług wymienionych w niniejszym ustępie.
Koszty inwestycji w przypadku działalności na własny rachunek, w przypadku uruchomienia działalności gospodarczej i w przypadku przejęcia działalności przez pracowników nie mogą przekraczać 15 000 EUR.
Przy opracowywaniu skoordynowanego pakietu zindywidualizowanych usług należy przewidywać przyszłe perspektywy rynku pracy i potrzebne umiejętności. Skoordynowany pakiet powinien być zgodny z przejściem na zasobooszczędną i zrównoważoną gospodarkę.
2. Następujące środki nie kwalifikują się do uzyskania wkładu finansowego z EFG:
a)
specjalne ograniczone w czasie środki, o których mowa w ust. 1 lit. b), które nie są uzależnione od aktywnego udziału beneficjentów objętych pomocą w poszukiwaniu pracy lub działaniach szkoleniowych;
b)
działania, za które odpowiedzialne są przedsiębiorstwa na mocy ustawodawstwa krajowego lub układów zbiorowych.
Działania wspierane z EFG nie zastępują biernych środków ochrony socjalnej.
3. Skoordynowany pakiet zindywidualizowanych usług jest sporządzany w porozumieniu z objętymi pomocą beneficjentami lub ich przedstawicielami lub też z partnerami społecznymi.
4. Z inicjatywy państwa członkowskiego składającego wniosek wkład finansowy z EFG może zostać przyznany na działania przygotowawcze, działania w zakresie zarządzania, dostarczania i upowszechniania informacji, działania w zakresie kontroli i sprawozdawczości.
Artykuł 8
Wnioski
1. Państwo członkowskie składające wniosek przedstawia Komisji wniosek w terminie 12 tygodni od dnia, w którym spełnione zostały kryteria określone w art. 4 ust. 1 lub 2.
2. W ciągu dwóch tygodni od daty złożenia wniosku albo, w odpowiednim przypadku, daty otrzymania przez Komisję tłumaczenia wniosku, w zależności od tego która z tych dat jest późniejsza, Komisja potwierdza otrzymanie wniosku i informuje państwo członkowskie o wszelkich dodatkowych informacjach koniecznych do oceny wniosku.
3. Gdy Komisja zwróci się o takie dodatkowe informacje, państwo członkowskie odpowiada w ciągu sześciu tygodni od daty tego wniosku o udzielenie informacji. Na należycie uzasadniony wniosek zainteresowanego państwa członkowskiego Komisja przedłuża ten termin o dwa tygodnie.
4. Na podstawie informacji przekazanych przez państwo członkowskie Komisja kończy ocenę zgodności wniosku z warunkami przyznania wkładu finansowego w terminie dwunastu tygodni od otrzymania kompletnego wniosku lub, w odpowiednim przypadku, tłumaczenia wniosku. W przypadku gdy Komisja wyjątkowo nie jest w stanie dotrzymać tego terminu, przedstawia pisemne wyjaśnienie, podając przyczyny opóźnienia.
5. Kompletny wniosek zawiera następujące informacje:
a)
uzasadnioną analizę związku między zwolnieniami lub ustaniem działalności a poważnymi zmianami strukturalnymi w kierunkach światowego handlu lub poważnymi zakłóceniami gospodarki lokalnej, regionalnej i krajowej, spowodowanymi globalizacją lub dalszym trwaniem światowego kryzysu finansowego i gospodarczego lub nowym globalnym kryzysem finansowym i gospodarczym. Analiza ta opiera się na informacjach statystycznych i innych informacjach, na poziomie najodpowiedniejszym do wykazania, że spełnione zostały kryteria interwencji określone w art. 4;
b)
potwierdzenie, że jeżeli zwalniające przedsiębiorstwo kontynuowało działalność po dokonaniu zwolnień, wywiązało się ze zobowiązań prawnych dotyczących zwolnień i odpowiednio zatroszczyło się o pracowników;
c)
wstępną ocenę liczby zwolnień zgodnie z art. 5 i objaśnienie zdarzeń, które doprowadziły do tych zwolnień;
d)
w stosownych przypadkach, dane identyfikacyjne zwalniających przedsiębiorstw, dostawców lub producentów znajdujących się poniżej w łańcuchu dostaw, sektorów oraz kategorie beneficjentów, którzy mają być objęci pomocą, w rozbiciu na płeć i grupę wiekową;
e)
spodziewany wpływ zwolnień na gospodarkę lokalną, regionalną lub krajową oraz na zatrudnienie;
f)
opis skoordynowanego pakietu zindywidualizowanych usług i związanych wydatków, w tym w szczególności wszelkie środki wspierające inicjatywy dotyczące zatrudnienia podejmowane na rzecz beneficjentów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, starszych lub młodych;
g)
objaśnienie, w jaki sposób pakiet środków uzupełnia działania finansowane przez inne fundusze krajowe lub unijne, a także informacje dotyczące działań, do których zobowiązane są dane przedsiębiorstwa na mocy prawa krajowego lub układów zbiorowych;
h)
szacowany budżet w odniesieniu do każdego elementu skoordynowanego pakietu zindywidualizowanych usług świadczonych na rzecz beneficjentów objętych pomocą oraz do wszelkich działań przygotowawczych, działań w zakresie zarządzania, dostarczania i upowszechniania informacji, a także działań w zakresie kontroli i sprawozdawczości;
i)
dni, w których rozpoczęto lub planuje się rozpoczęcie świadczenia zindywidualizowanych usług dla beneficjentów objętych pomocą oraz działań wdrażających EFG, zgodnie z art. 7 odpowiednio ust. 1 i 3;
j)
w stosownych przypadkach, procedury konsultacji z beneficjentami objętymi pomocą lub ich przedstawicielami lub też z partnerami społecznymi, a także z władzami lokalnymi i regionalnymi lub innymi odpowiednimi organizacjami;
k)
oświadczenie o zgodności pomocy z EFG z unijnymi przepisami proceduralnymi i materialnymi w zakresie pomocy państwa, a także oświadczenie wyjaśniające, dlaczego zindywidualizowane usługi nie zastępują środków, za które odpowiedzialne są przedsiębiorstwa na mocy prawa krajowego lub układów zbiorowych;
l)
źródła krajowego finansowania w formie płatności zaliczkowej lub współfinansowania krajowego oraz innego współfinansowania, w stosownych przypadkach.
Artykuł 9
Komplementarność, zgodność i koordynacja
1. Wkład finansowy z EFG nie zastępuje działań, za które na mocy prawa krajowego lub umów zbiorowych odpowiedzialne są przedsiębiorstwa.
2. Wsparcie dla beneficjentów objętych pomocą uzupełnia działania państw członkowskich na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym, w tym działania współfinansowane ze środków Unii.
3. Wkład finansowy z EFG jest ograniczony do tego, co jest niezbędne, aby zapewnić solidarność i tymczasowe, jednorazowe wsparcie dla beneficjentów objętych pomocą. Działania wspierane przez EFG są zgodne z prawem Unii i prawem krajowym, w tym z przepisami dotyczącymi pomocy państwa.
4. Komisja i państwo członkowskie składające wniosek zapewniają koordynację pomocy z funduszy unijnych, zgodnie z ich zakresem odpowiedzialności.
5. Państwo członkowskie składające wniosek zapewnia, by konkretne działania, na które przeznaczony jest wkład finansowy z EFG, nie były wspierane także przy wykorzystaniu innych instrumentów finansowych Unii.
Artykuł 10
Równość mężczyzn i kobiet oraz niedyskryminacja
Komisja i państwa członkowskie zapewniają, aby zasada równości kobiet i mężczyzn oraz uwzględnianie problematyki płci stanowiły integralną część poszczególnych etapów realizacji wkładu finansowego z EFG i były w ich ramach promowane. Komisja i państwa członkowskie podejmują wszelkie właściwe działania, aby zapobiec jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną, w zakresie dostępu do wkładu finansowego z EFG i na różnych etapach jego realizacji.
Artykuł 11
Pomoc techniczna z inicjatywy Komisji
1. Z inicjatywy Komisji, najwyżej 0,5 % maksymalnej rocznej kwoty EFG może być wykorzystane do finansowania przygotowywania, monitorowania, gromadzenia danych i tworzenia bazy wiedzy istotnej dla wdrażania EFG. Może być on także wykorzystywany do finansowania wsparcia administracyjnego i technicznego, działań informacyjnych i komunikacyjnych, a także audytu, kontroli oraz działań związanych z oceną, niezbędnych do wdrażania niniejszego rozporządzenia.
2. W ramach limitu określonego w ust. 1, na początku każdego roku na wniosek Komisji Parlament Europejski i Rada udostępniają pewną kwotę na pomoc techniczną.
3. Zadania określone w ust. 1 są realizowane zgodnie z rozporządzeniem finansowym i przepisami wykonawczymi mającymi zastosowanie do tej formy wykonywania budżetu.
4. Pomoc techniczna Komisji obejmuje dostarczanie państwom członkowskim informacji i wskazówek dotyczących wykorzystywania, monitorowania i oceny EFG. Komisja powinna również dostarczać europejskim i krajowym partnerom społecznym informacji, wraz z jasnymi wytycznymi, na temat korzystania z EFG.
Artykuł 12
Informacja, komunikacja i promocja
1. Państwo członkowskie składające wniosek dostarcza informacji o finansowanych działaniach i upowszechnia je. Informacje takie kierowane są do zainteresowanych beneficjentów, władz lokalnych i regionalnych, partnerów społecznych, mediów i ogółu społeczeństwa. Podkreślają one rolę Unii Europejskiej i zapewniają widoczność wkładu z EFG.
2. Komisja prowadzi i regularnie uaktualnia stronę internetową dostępną we wszystkich urzędowych językach instytucji Unii, zawierającą aktualne informacje na temat EFG, wskazówki dotyczące przedkładania wniosków oraz informacje dotyczące przyjętych i odrzuconych wniosków, a także roli Parlamentu Europejskiego i Rady w procedurze budżetowej.
3. Komisja realizuje działania informacyjne i komunikacyjne na temat przypadków wsparcia z EFG i jego wyników na podstawie zdobytego doświadczenia w celu poprawy skuteczności EFG, zapewniając, aby obywatele i pracownicy UE byli świadomi istnienia EFG. Co dwa lata Komisja sporządza sprawozdanie z wykorzystania EFG, w rozbiciu na kraje i sektory.
4. Środki przeznaczone na działania komunikacyjne związane z niniejszym rozporządzeniem służą także komunikacji instytucjonalnej w zakresie priorytetów politycznych Unii, o ile są one powiązane z ogólnymi celami niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 13
Określenie wkładu finansowego
1. Komisja, na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 8, uwzględniając w szczególności liczbę objętych pomocą beneficjentów, proponowane działania i szacunkowe koszty, ocenia i proponuje w możliwie najkrótszym terminie kwotę ewentualnego wkładu finansowego z EFG, który może zostać przyznany w ramach dostępnych środków. Kwota ta nie może przekraczać 60 % całkowitych szacowanych kosztów, o których mowa w art. 8 ust. 5 lit. h).
2. Jeżeli na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 8 Komisja uzna, że spełnione są warunki przekazania wkładu finansowego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, niezwłocznie rozpoczyna procedurę określoną w art. 15.
3. Jeżeli na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 8 Komisja uzna, że warunki przyznania wkładu finansowego na mocy niniejszego rozporządzenia nie zostały spełnione, niezwłocznie powiadamia o tym państwo członkowskie, które złożyło wniosek.
Artykuł 14
Kwalifikowalność wydatków
1. Wydatki kwalifikują się do przyznania wkładu finansowego z EFG, począwszy od terminów określonych zgodnie z art. 8 ust. 5 lit. i), od których dane państwo członkowskie rozpoczyna lub ma rozpocząć świadczenie zindywidualizowanych usług na rzecz beneficjentów objętych pomocą lub ponosi wydatki administracyjne na wdrażanie EFG zgodnie z art. 7 odpowiednio ust. 1 i 4.
2. W przypadku dotacji zastosowanie mają odpowiednio art. 67 i 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 1303/2013 (8), oraz art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 1304/2013 (9), a także wszelkie akty delegowane przyjęte przez Komisję na podstawie tych rozporządzeń.
Artykuł 15
Procedura budżetowa
1. Zasady działania EFG są zgodne z przepisami pkt 13 porozumienia międzyinstytucjonalnego.
2. Środki związane z EFG są ujęte w budżecie ogólnym Unii jako rezerwa.
3. Komisja, z jednej strony, oraz Parlament Europejski i Rada, z drugiej strony, dążą do skrócenia do minimum czasu potrzebnego do uruchomienia EFG.
4. Jeżeli Komisja uzna, że warunki przyznania wkładu finansowego z EFG zostały spełnione, przedstawia wniosek w sprawie jego uruchomienia. Decyzja o uruchomieniu środków z EFG podejmowana jest wspólnie przez Parlament Europejski i Radę w terminie jednego miesiąca od przedstawienia im sprawy. Rada stanowi większością kwalifikowaną, a Parlament Europejski - większością głosów swoich członków i trzech piątych głosów oddanych.
Równocześnie z przedstawieniem wniosku dotyczącego decyzji w sprawie uruchomienia EFG Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek dotyczący przesunięcia środków do odpowiednich pozycji budżetowych. W przypadku braku porozumienia wszczęta zostaje procedura rozmów trójstronnych.
Przesunięcia związane z EFG dokonywane są zgodnie z art. 27 rozporządzenia finansowego.
5. Równocześnie z przyjęciem wniosku dotyczącego decyzji w sprawie uruchomienia EFG Komisja przyjmuje decyzję w sprawie wkładu finansowego w drodze aktu wykonawczego wchodzącego w życie w dniu, w którym Parlament Europejski i Rada przyjmują decyzję w sprawie uruchomienia środków z EFG.
6. Wniosek dotyczący decyzji o uruchomieniu EFG, o którym mowa w ust. 3 zawiera, co następuje:
a)
ocenę przeprowadzoną zgodnie z art. 8 ust. 1c, wraz ze streszczeniem informacji, na których oparta jest ta ocena;
b)
dowody, że spełnione zostały kryteria przewidziane w art. 4 i 9; oraz
c)
uzasadnienie proponowanych kwot.
Artykuł 16
Płatności i wykorzystanie wkładu finansowego
1. W następstwie wejścia w życie decyzji w sprawie wkładu finansowego zgodnie z art. 15 ust. 5 Komisja wypłaca danemu państwu członkowskiemu zasadniczo w terminie 15 dni 100 % wkładu finansowego w formie pojedynczej płatności zaliczkowej. Płatność zaliczkową rozlicza się w momencie zamknięcia wkładu finansowego zgodnie z art. 18 ust. 2.
2. Wkład finansowy, o którym mowa w ust. 1 jest realizowany w ramach zarządzania dzielonego zgodnie z art. 59 rozporządzenia finansowego.
3. Szczegółowe zasady techniczne dotyczące finansowania zostają określone przez Komisję w decyzji w sprawie wkładu finansowego, o której mowa w art. 15 ust. 5.
4. Zgodnie z art. 8 ust. 1 państwo członkowskie jak najszybciej, i nie później niż 24 miesiące po dacie złożenia wniosku, przeprowadza działania kwalifikowalne określone w art. 7.
Państwo członkowskie może podjąć decyzję o odroczeniu daty rozpoczęcia działań kwalifikowalnych o maksymalnie 3 miesiące od daty złożenia wniosku. W przypadku takiego odroczenia działania kwalifikowalne są przeprowadzane w ciągu 24 miesięcy od daty rozpoczęcia podanej przez państwo członkowskie we wniosku.
Gdy beneficjent korzysta z kształcenia lub szkolenia trwającego dwa lata lub dłużej, opłaty za taki kurs mogą być objęte współfinansowaniem z EFG do chwili upływu terminu na złożenie sprawozdania końcowego, o którym mowa w art. 18 ust. 1, pod warunkiem że dane opłaty zostały uiszczone przed tym terminem.
5. Podczas przeprowadzania działań ujętych w pakiecie zindywidualizowanych usług dane państwo członkowskie może przedłożyć Komisji wniosek o zmianę włączonych do niego działań przez dodanie innych działań kwalifikowalnych wymienionych w art. 7 ust. 1 lit. a) i c), pod warunkiem że zmiany te są należycie uzasadnione i całkowita kwota nie przekracza wkładu finansowego, o którym mowa w art. 15 ust. 5. Komisja ocenia proponowane zmiany i, jeżeli wyraża na nie zgodę, zawiadamia o tym państwo członkowskie.
6. Wydatki, o których mowa art. 7 ust. 4 są kwalifikowalne do upływu terminu złożenia sprawozdania końcowego.
Artykuł 17
Stosowanie euro
We wnioskach, decyzjach dotyczących wkładów finansowych i sprawozdaniach sporządzonych na podstawie niniejszego rozporządzenia, a także we wszelkich innych powiązanych dokumentach, wszystkie kwoty wyrażone są w euro.
Artykuł 18
Sprawozdanie końcowe oraz zamknięcie
1. Nie później niż sześć miesięcy po upływie okresu określonego w art. 16 ust. 4 dane państwo członkowskie przedstawia Komisji sprawozdanie końcowe dotyczące realizacji wkładu finansowego, obejmujące następujące informacje:
a)
rodzaj działań oraz główne wyniki,
b)
nazwy organów odpowiedzialnych za realizację pakietu środków w danym państwie członkowskim;
c)
charakterystyka objętych pomocą beneficjentów i ich status zatrudnienia,
d)
czy w ciągu ostatnich pięciu lat przedsiębiorstwo było beneficjentem pomocy państwowej lub wcześniejszych środków z unijnego Funduszu Spójności bądź funduszy strukturalnych, przy czym nie dotyczy to mikroprzedsiębiorstw i MŚP;
e)
oświadczenie uzasadniające wydatki i wskazujące, w odpowiednich przypadkach, komplementarność działań z działaniami finansowanymi z EFS.
W miarę możliwości dane dotyczące beneficjentów są przedstawiane w rozbiciu na płeć.
2. Nie później niż sześć miesięcy po otrzymaniu przez Komisję wszystkich informacji wymaganych w ust. 1 Komisja zamyka wkład finansowy z EFG, określając jego ostateczną kwotę oraz ewentualną kwotę należną od danego państwa członkowskiego zgodnie z art. 22.
Artykuł 19
Sprawozdanie dwuletnie
1. Do dnia 1 sierpnia 2015 r. a następnie co dwa lata, Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie kompleksowe sprawozdanie ilościowe i jakościowe z działalności w ramach niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 1927/2006 w poprzednich dwóch latach. Sprawozdanie koncentruje się głównie na wynikach osiągniętych przez EFG i zawiera w szczególności informacje dotyczące złożonych wniosków, przyjętych decyzji, finansowanych działań, w tym danych statystycznych odnoszących się do poziomu ponownej integracji beneficjentów w rozbiciu na państwa członkowskie, a także komplementarności tych działań z działaniami finansowanymi z innych unijnych funduszy, przede wszystkim z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), oraz informacje dotyczące zamknięcia przyznanego wkładu finansowego. Powinno ono dokumentować również przypadki wniosków, które zostały odrzucone lub zredukowane ze względu na brak wystarczających środków lub niekwalifikowalność.
2. Sprawozdanie jest przekazywane do wiadomości Trybunałowi Obrachunkowemu, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, Komitetowi Regionów oraz partnerom społecznym.
Artykuł 20
Ocena
1. Komisja przeprowadza z własnej inicjatywy i w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi:
a)
do dnia 30 czerwca 2017 r. ocenę śródokresową dotyczącą efektywności i trwałości uzyskanych wyników;
b)
do dnia 31 grudnia 2021 r. ocenę ex post przeprowadzaną z pomocą ekspertów zewnętrznych, w celu określenia wpływu EFG i jego wartości dodanej.
2. Wyniki ocen, o których mowa w ust. 1 przekazywane są do wiadomości Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Trybunałowi Obrachunkowemu, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, Komitetowi Regionów i partnerom społecznym. Podczas opracowywania nowych programów w dziedzinie zatrudnienia i spraw socjalnych należy wziąć pod uwagę zalecenia wynikające z tych ocen.
3. Oceny, o których mowa w ust. 1 obejmują dane pokazujące liczbę wniosków oraz zawierają wyniki realizacji EFG w rozbiciu na poszczególne kraje i sektory, tak by można było stwierdzić, czy EFG dociera do zamierzonych odbiorców.
Artykuł 21
Zarządzanie i kontrola finansowa
1. Bez uszczerbku dla odpowiedzialności Komisji za wykonanie ogólnego budżetu Unii, państwa członkowskie przyjmują odpowiedzialność w pierwszym rzędzie za zarządzanie działaniami wspieranymi przez EFG i kontrolę finansową działań. W tym celu podejmowane przez nie środki obejmują:
a)
weryfikowanie, czy zarządzanie i system kontroli zostały ustanowione i są realizowane w sposób zapewniający efektywne i prawidłowe wykorzystywanie funduszy Unii, zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami;
b)
weryfikowanie, czy finansowane działania zostały właściwe przeprowadzone;
c)
zapewnienie, by finansowane wydatki były oparte na wiarygodnych dokumentach pomocniczych, a także były legalne i zgodne z przepisami;
d)
zapobieganie nieprawidłowościom, ich wykrywanie i korygowanie zgodnie z definicją zawartą w art. 122 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1303/2013 oraz, w stosownych przypadkach, odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności. Państwa powiadamiają Komisję o tego rodzaju nieprawidłowościach i informują ją na bieżąco o przebiegu związanych z tym postępowań administracyjnych i prawnych.
2. Państwa członkowskie wyznaczają organy odpowiedzialne za zarządzanie działaniami wspieranymi przez EFG oraz kontrolę nad nimi zgodnie z art. 59 ust. 3 rozporządzenia finansowego oraz kryteriami i procedurami określonymi w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 1303/2013. Przedkładając sprawozdanie końcowe, o którym mowa w art. 18 niniejszego rozporządzenia, te wyznaczone organy przekazują Komisji informacje określone w art. 59 ust. 5 rozporządzenia finansowego, dotyczące realizacji wkładu finansowego.
3. Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Korekty dokonane przez państwa członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu finansowego. Państwa członkowskie odzyskują wszelkie kwoty utracone w wyniku wykrytej nieprawidłowości i zwracają je Komisji, a jeżeli w wyznaczonym terminie kwota nie zostanie zwrócona przez dane państwo członkowskie, należne są odsetki od zadłużenia przeterminowanego.
4. Ponosząc odpowiedzialność za wykonanie ogólnego budżetu Unii, Komisja podejmuje wszelkie kroki niezbędne do zweryfikowania, czy finansowane działania przeprowadzane są zgodnie z zasadami należytego i efektywnego zarządzania finansowego. Obowiązkiem państwa członkowskiego składającego wniosek jest posiadanie sprawnie funkcjonujących systemów zarządzania i kontroli; Komisja upewnia się, że takie systemy funkcjonują.
W tym celu, bez uszczerbku dla uprawnień Trybunału Obrachunkowego lub kontroli przeprowadzanych przez państwa członkowskie zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi, urzędnicy lub inni pracownicy Komisji mogą przeprowadzać kontrole na miejscu, w tym kontrole wyrywkowe działań finansowanych przez EFG, po uprzednim powiadomieniu z wyprzedzeniem minimum jednego dnia roboczego. W celu otrzymania wszelkiej niezbędnej pomocy Komisja powiadamia z wyprzedzeniem państwo członkowskie, które złożyło wniosek. W takich kontrolach mogą uczestniczyć urzędnicy lub inni pracownicy danego państwa członkowskiego.
5. Państwa członkowskie dopilnowują, by wszystkie dokumenty pomocnicze dotyczące poniesionych wydatków były dostępne dla Komisji i Trybunału Obrachunkowego przez okres trzech lat po zamknięciu wkładów finansowych otrzymanych z EFG.
Artykuł 22
Zwrot wkładu finansowego
1. W przypadkach gdy kwota rzeczywistych kosztów działania jest niższa niż szacunkowa kwota podana zgodnie z art. 15, Komisja przyjmuje decyzję w drodze aktu wykonawczego, żądając od danego państwa członkowskiego zwrotu odpowiedniej kwoty otrzymanego wkładu finansowego.
2. Jeżeli dane państwo członkowskie nie wypełnia zobowiązań zawartych w decyzji w sprawie wkładu finansowego, Komisja podejmuje niezbędne kroki, przyjmując decyzję w drodze aktu wykonawczego, by zażądać od tego państwa członkowskiego zwrotu całości lub części otrzymanego wkładu finansowego.
3. Przed przyjęciem decyzji zgodnie z ust. 1 lub 2 Komisja odpowiednio bada dany przypadek, a w szczególności pozostawia danemu państwu członkowskiemu określony czas na przedstawienie uwag.
4. Jeżeli, po przeprowadzeniu niezbędnych weryfikacji, Komisja ustali, że państwo członkowskie nie wypełnia zobowiązań na mocy art. 21 ust. 1, Komisja - jeśli nie osiągnięto porozumienia, a państwo członkowskie nie dokonało korekt w okresie wyznaczonym przez Komisję, i uwzględniając wszelkie uwagi państwa członkowskiego - w ciągu trzech miesięcy od końca okresu, o którym mowa w ust. 3, podejmuje decyzję dotyczącą dokonania wymaganych korekt finansowych w celu anulowania całości lub części wkładu z EFG na przedmiotowe działanie. Wszelkie kwoty nienależnie wypłacone wynikające z wykrytej nieprawidłowości zostają odzyskane, a jeżeli w wyznaczonym terminie kwota nie zostanie zwrócona przez państwo członkowskie, które złożyło wniosek, należne są odsetki od zadłużenia przeterminowanego.
Artykuł 23
Uchylenie
Rozporządzenie (WE) nr 1927/2006 traci moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2014 r.
Nie naruszając akapitu pierwszego, rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków złożonych do dnia 31 grudnia 2013 r.
Artykuł 24
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się do wszystkich wniosków złożonych w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 17 grudnia 2013 r.