NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1382/2013
ze dne 17. prosince 2013,
kterým se zavádí program Spravedlnost na období 2014 až 2020
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 81 odst. 1 a 2, čl. 82 odst. 1 a článek 84 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem (3),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Smlouva o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) předpokládá vytvoření prostoru svobody, bezpečnosti a práva, v němž se osoby mohou volně pohybovat. Za tímto účelem může Unie přijmout opatření k rozvoji justiční spolupráce v občanských a trestních věcech a podporovat akce členských států v oblasti předcházení trestné činnosti. Při dalším rozvíjení evropského prostoru práva je třeba zajistit dodržování základních práv a obecných zásad, jako jsou zákaz diskriminace, rovnost žen a mužů, účinný přístup ke spravedlnosti pro všechny, právní stát a dobře fungující nezávislý soudní systém.
(2)
Ve Stockholmském programu (4) Evropská rada znovu potvrdila prioritu, kterou představuje budování prostoru svobody, bezpečnosti a práva, a za svou politickou prioritu vyhlásila vytvoření Evropy práva a spravedlnosti. Financování bylo označeno jako jeden z významných nástrojů pro úspěšné provádění politických priorit Stockholmského programu. Ambiciózních cílů stanovených ve Smlouvách a Stockholmském programu je třeba dosáhnout mimo jiné zřízením flexibilního a účinného programu Spravedlnost na období 2014 až 2020 (dále jen „program“), který usnadní plánování a provádění. Obecné a specifické cíle programu by měly být vykládány v souladu s odpovídajícími strategickými hlavními směry stanovenými Evropskou radou.
(3)
Sdělení Komise ze dne 3. března 2010 o strategii „Evropa 2020“stanoví strategii pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění. Dobře fungující prostor práva, v němž jsou odstraněny překážky bránící přeshraničním soudním řízením a přístupu ke spravedlnosti v přeshraničních situacích, by se měl stát klíčovým prvkem při podpoře specifických cílů a hlavních iniciativ strategie Evropa 2020 a při usnadnění mechanismů určených na podporu růstu.
(4)
Pro účely tohoto nařízení by pojem „soudci a soudní zaměstnanci“ měl být vykládán tak, aby zahrnoval soudce, státní zástupce a soudní úředníky, jakož i jiné právní odborníky spojené se soudnictvím, jako jsou advokáti, notáři, soudní vykonavatelé, probační úředníci, mediátoři a soudní tlumočníci.
(5)
Justiční vzdělávání je zásadním prvkem při budování vzájemné důvěry a zlepšování spolupráce mezi justičními orgány a právními odborníky v různých členských státech. Justiční vzdělávání by mělo být považováno za základní prvek při podpoře skutečně evropské justiční kultury v souvislosti se sdělením Komise ze dne 13. září 2011 s názvem „Budování důvěry v celoevropskou justici. Nový rozměr evropského justičního vzdělávání.“, usnesením Rady o dalším vzdělávání soudců, státních zástupců a soudních zaměstnanců v Evropské unii (5), závěry Rady ze dne 27. a 28. října 2011 o evropském justičním vzdělávání a usnesením Evropského parlamentu ze dne 14. března 2012 o justičním vzdělávání.
(6)
Na justičním vzdělávání se mohou podílet různí aktéři, jako jsou právní, soudní a správní orgány členských států, akademické instituce, vnitrostátní subjekty odpovědné za justiční vzdělávání, organizace nebo sítě poskytující vzdělávání na evropské úrovni či sítě soudních koordinátorů práva Unie. Orgány a subjekty sledující cíl obecného evropského zájmu v oblasti vzdělávání soudců, jako jsou Evropská síť pro justiční vzdělávání (EJTN), Akademie evropského práva (ERA), Evropská síť rad pro justici (ENCJ), Sdružení státních rad a nejvyšších správních soudů Evropské unie (ACA-Europe), Síť předsedů nejvyšších soudů Evropské unie (RPCSJUE) a Evropský institut veřejné správy (EIPA), by měly i nadále plnit svou úlohu při podpoře vzdělávacích programů pro soudce a soudní zaměstnance, které mají skutečný evropský rozměr, a měla by jim tudíž být poskytována přiměřená finanční podpora v souladu s postupy a kritérii stanovenými v ročních pracovních programech přijatých Komisí podle tohoto nařízení.
(7)
Unie by měla usnadnit vzdělávací činnosti zaměřené na provádění práva Unie tím, že platy účastnících se soudců a soudních zaměstnanců vyplácené orgány členských států bude považovat za způsobilé náklady nebo za spolufinancování formou věcných příspěvků, v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (6) (dále jen „finanční nařízení“).
(8)
Přístup ke spravedlnosti by měl zejména zahrnovat přístup k soudům, k alternativním metodám urovnávání sporů a k osobám zastávajícím veřejnou funkci, které mají podle zákona povinnost poskytovat stranám nezávislé a nestranné právní poradenství.
(9)
Rada v prosinci roku 2012 potvrdila Protidrogovou strategii EU (2013-2020) (7), jejímž cílem je zaujmout vyvážený přístup založený na současném snižování poptávky po drogách a nabídky drog, přičemž uznala, že snižování poptávky po drogách a snižování nabídky drog jsou vzájemně se posilujícími prvky politiky boje proti zakázaným drogám. Jedním z hlavních cílů uvedené strategie je nadále přispívat k měřitelnému snížení poptávky po drogách, drogové závislosti a zdravotních a sociálních rizik a škod spojených s užíváním drog. Zatímco program Drogová prevence a informovanost o drogách, zavedený rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1150/2007/ES (8), vycházel z právního základu pro oblast veřejného zdraví a vztahoval se na tyto aspekty, tento program vychází z různých právních základů a jeho cílem by měl být další rozvoj evropského prostoru práva založeného na vzájemném uznávání a vzájemné důvěře, zejména prosazováním justiční spolupráce. V reakci na potřebu zjednodušení a v souladu s právním základem každého programu může tedy program Zdraví pro růst podporovat opatření doplňující činnost členských států při dosahování cíle, jímž je snížení škodlivých účinků drog na zdraví, a to i v oblasti informovanosti a prevence.
(10)
Dalším důležitým prvkem Protidrogové strategie EU (2013-2020) je omezení nabídky drog. Zatímco nástroj pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součást Fondu pro vnitřní bezpečnost by měl podporovat činnosti zaměřené na předcházení a boj proti obchodu s drogami a jiným formám trestné činnosti a zejména opatření zaměřená na výrobu, zhotovování, extrahování, prodej, přepravu, dovoz a vývoz nedovolených drog, včetně držení a nákupu s cílem zapojit se do činností spojených s obchodem s drogami, měl by se tento program vztahovat na ty aspekty protidrogové politiky, na které se nevztahuje nástroj pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součást Fondu pro vnitřní bezpečnost ani program Zdraví pro růst a které úzce souvisejí s obecným cílem tohoto programu.
(11)
V každém případě je třeba zajistit trvalé financování priorit programového období 2007-2013, které byly zachovány jako cíle v rámci nové Protidrogové strategie EU (2013-2020), a proto by měly být k dispozici finanční prostředky z programu Zdraví pro růst, nástroje pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součást Fondu pro vnitřní bezpečnost a tohoto programu v souladu s jejich příslušnými prioritami a právními základy a při vyloučení dvojího financování.
(12)
Podle čl. 3 odst. 3 Smlouvy o Evropské unii (dále jen „Smlouva o EU“), článku 24 Listiny základních práv Evropské unie (dále jen „Listina“) a Úmluvy OSN o právech dítěte z roku 1989 by měl program podporovat ochranu práv dítěte, včetně práva na řádný proces, práva porozumět průběhu soudního řízení, práva na respektování soukromého a rodinného života a práva na integritu a důstojnost. Program by měl být zaměřen zejména na zvýšení ochrany dítěte v rámci jednotlivých soudních systémů a na zlepšení přístupu dětí k spravedlnosti a prosazování práv dítěte by mělo být součástí provádění všech jeho činností.
(13)
Podle článků 8 a 10 Smlouvy o fungování EU by tento program měl podporovat zohlednění rovnosti žen a mužů a cílů v oblasti zákazu diskriminace ve všech svých činnostech. Mělo by být prováděno pravidelné sledování a hodnocení, které umožní posoudit, jak činnosti programu reagují na otázky rovnosti žen a mužů a zákazu diskriminace.
(14)
Ze zkušeností s činností na úrovni Unie vyplývá, že plnění cílů programu v praxi vyžaduje spojení jednotlivých nástrojů, včetně právních předpisů, politických iniciativ a financování. Financování je důležitý nástroj, který doplňuje legislativní opatření.
(15)
Ve svých závěrech přijatých ve dnech 22. a 23. září 2011 o zlepšení účinnosti budoucích finančních programů Unie na podporu justiční spolupráce Rada zdůraznila významnou úlohu finančních programů Unie v účinném provádění acquis Unie a opětovně vyjádřila potřebu transparentnějšího, flexibilnějšího, soudržnějšího a jednoduššího přístupu k těmto programům.
(16)
Sdělení Komise nazvané „Rozpočet - Evropa 2020“ze dne 29. června 2011 zdůrazňuje potřebu racionalizovat a zjednodušit financování Unie. Zejména vzhledem ke stávající hospodářské krizi je nanejvýš důležité, aby finanční prostředky Unie byly strukturovány a spravovány co nejsvědomitěji. Smysluplného zjednodušení a účinného řízení financování lze dosáhnout snížením počtu programů a racionalizací, zjednodušením a harmonizací pravidel a postupů v oblasti financování.
(17)
V reakci na potřebu zjednodušit a účinně řídit poskytování finančních prostředků a usnadnit přístup k nim by tento program měl pokračovat v činnostech prováděných v minulosti na základě tří programů zavedených rozhodnutím Rady 2007/126/SVV (9), rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1149/2007/ES (10) a rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1150/2007/ES a rozvíjet tyto činnosti. Hodnocení těchto programů v polovině období zahrnují doporučení s cílem zlepšit jejich provádění. Výsledky těchto hodnocení v polovině období, jakož i výsledky příslušných hodnocení ex post je třeba zohlednit při provádění tohoto programu.
(18)
Sdělení Komise nazvané „Přezkum rozpočtu EU“ ze dne 19. října 2010 a sdělení Komise nazvané „Rozpočet - Evropa 2020“ ze dne 29. června 2011 rovněž zdůrazňují potřebu zacílit financování na činnosti, které mají zřejmou evropskou přidanou hodnotu, tj. na případy, kdy zásah Unie může oproti opatřením na úrovni členských států přinést přidanou hodnotu. Akce, na něž se vztahuje toto nařízení, by měly přispívat k vytvoření evropského prostoru práva tím, že podpoří zásadu vzájemného uznávání, posílí vzájemnou důvěru mezi členskými státy, zdokonalí přeshraniční spolupráci a vytváření sítí a umožní správné, soudržné a jednotné uplatňování práva Unie. Činnosti v oblasti financování by měly rovněž přispívat k tomu, aby všichni zúčastnění získávali účinnější a lepší znalosti o právu a politikách Unie, a měly by poskytovat stabilní analytický základ pro podporu a rozvoj práva a politik Unie, a přispívat tak k jejich vymáhání a řádnému provádění. Opatření na úrovni Unie umožní, aby tyto akce byly prováděny jednotně v rámci celé Unie a aby přinášely úspory z rozsahu. Kromě toho může Unie lépe reagovat na přeshraniční situace, než mohou členské státy, a může poskytnout evropskou platformu pro vzájemné čerpání zkušeností.
(19)
Při výběru akcí, jež mají být financovány z programu, by Komise měla návrhy posuzovat podle předem určených kritérií. Tato kritéria by měla zahrnovat posouzení evropské přidané hodnoty navrhovaných akcí. I u vnitrostátních projektů a projektů malého rozsahu lze prokázat, že obsahují evropskou přidanou hodnotu.
(20)
Orgány a subjekty, které mají přístup k programu, by měly zahrnovat celostátní, regionální a místní orgány.
(21)
Toto nařízení stanoví finanční krytí pro celou dobu trvání programu, které představuje pro Evropský parlament a Radu hlavní referenční částku při ročním rozpočtovém procesu ve smyslu bodu 17 interinstitucionální dohody ze dne 2. prosince 2013 mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí o rozpočtové kázni, spolupráci v rozpočtových záležitostech a řádném finančním řízení (11).
(22)
S cílem zajistit, aby byl program dostatečně pružný na to, aby reagoval na měnící se potřeby a odpovídající politické priority během svého trvání, by měla by být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o změnu procentních podílů stanovených v příloze tohoto nařízení pro každý specifický cíl, která by tyto podíly přesáhla o více než 5 procentních bodů. K posouzení potřeby takového aktu v přenesené pravomoci by se tyto procentní podíly měly vypočítat na základě finančního krytí programu pro celou dobu jeho trvání, a nikoli na základě ročních prostředků. Je obzvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(23)
Toto nařízení by mělo být prováděno v plném souladu s finančním nařízením. Zejména pokud jde o podmínky způsobilosti daně z přidané hodnoty (DPH), kterou platí příjemci grantů, by způsobilost DPH neměla záviset na právním postavení příjemců pro činnosti, jež mohou provádět soukromé a veřejné orgány a subjekty za stejných právních podmínek. S ohledem na zvláštní povahu cílů a činností, na něž se vztahuje toto nařízení, je ve výzvách k podávání návrhů třeba upřesnit, že pro činnosti, jež mohou provádět veřejné i soukromé orgány a subjekty, má být za způsobilou považována neodpočitatelná DPH odváděná veřejnými orgány a subjekty, pokud je placena v souvislosti s prováděním činností jako odborné vzdělávání nebo zvyšování informovanosti, které nelze považovat za výkon veřejné moci. Toto nařízení by mělo rovněž využívat nástroje pro zjednodušení, které byly zavedeny finančním nařízením. Cílem kritérií pro určování akcí, jež mají být podporovány, by navíc mělo být poskytování dostupných finančních prostředků na akce, jež mají největší dopad na sledované cíle politiky.
(24)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci pro schvalování ročních pracovních programů. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (12).
(25)
Roční pracovní programy přijímané Komisí podle tohoto nařízení by měly zajistit vhodné rozdělení finančních prostředků mezi granty a veřejné zakázky. Program by měl nejprve přidělit finanční prostředky na granty a zároveň zachovat dostatečné úrovně financování pro zakázky. Minimální podíl ročních výdajů, které mají být přiděleny na granty, by měl být stanoven v ročním pracovním programu a neměl by být nižší než 65 %. Pro usnadnění plánování projektů a spolufinancování zúčastněnými stranami by Komise měla stanovit jasný harmonogram pro výzvy k podávání návrhů, výběr projektů a rozhodnutí o přidělení finančních prostředků.
(26)
Aby se zajistilo účinné přidělování finančních prostředků ze souhrnného rozpočtu Unie, je zapotřebí dodržovat celkový soulad, doplňkovost a součinnost mezi finančními programy, které podporují vzájemně související oblasti politiky, a to zejména v případě tohoto programu a programu Práva, rovnost a občanství, zavedeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1381/2013 (13), nástroje pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součásti Fondu pro vnitřní bezpečnost programu Zdraví pro růst, programu Erasmus+, zavedeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1288/2013 (14), rámcového programu Horizont 2020, zavedeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1291/2013 (15), a nástroje předvstupní pomoci (NPP II).
(27)
Finanční zájmy Unie by měly být chráněny přiměřenými opatřeními v celém výdajovém cyklu, včetně opatření pro prevenci, odhalování a vyšetřování nesrovnalostí, zpětného získávání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých finančních prostředků a případných správních a finančních sankcí v souladu s finančním nařízením.
(28)
V zájmu uplatňování zásady řádného finančního řízení by toto nařízení mělo upravovat vhodné nástroje pro posouzení jeho výsledků. Za tímto účelem by mělo definovat obecné a specifické cíle. Aby bylo možné posoudit plnění těchto specifických cílů, je zapotřebí vytvořit soubor konkrétních a měřitelných ukazatelů, které by měly zůstat v platnosti po celou dobu trvání programu. Komise by měla každoročně podávat Evropskému parlamentu a Radě zprávu o sledování, která by se měla zakládat mimo jiné na ukazatelích stanovených v tomto nařízení a která by měla podat informace o využití dostupných finančních prostředků.
(29)
Program by měl být prováděn účinným způsobem, který by dodržoval zásadu řádného finančního řízení a zároveň by umožnil účinný přístup k programu potenciálním žadatelům. S cílem podpořit účinný přístup k programu by Komise měla vyvinout maximální úsilí zaměřené na zjednodušení a harmonizaci postupů podávání žádostí a dokumentů, správních formalit a požadavků v oblasti finančního řízení, na odstranění administrativní zátěže a na podporu žádostí o poskytnutí grantu podávaných subjekty, které se nacházejí v členských státech, jež jsou v programu nedostatečně zastoupeny. Informace o programu, jeho cílech, jednotlivých výzvách k podávání návrhů a jejich harmonogramu by měla Komise zveřejnit na zvláštní internetové stránce. Základní dokumenty a pokyny týkající se výzev k podávání návrhů by měly být k dispozici ve všech úředních jazycích orgánů Unie.
(30)
V souladu s čl. 180 odst. 1 písm. l) nařízení Komise v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012 (16) (dále jen „prováděcí pravidla“) by grantová dohoda měla obsahovat ustanovení, jimiž se řídí zviditelnění finanční podpory, kterou Unie poskytuje, s výjimkou řádně odůvodněných případů, kdy její prezentace vůči veřejnosti není možná či vhodná.
(31)
V souladu s čl. 35 odst. 2 a 3 finančního nařízení a článkem 21 prováděcích pravidel by Komise měla vhodným způsobem včas zpřístupnit informace o příjemcích finančních prostředků a o povaze a účelu opatření financovaných ze souhrnného rozpočtu Unie. Při zpřístupnění těchto informací by měly být řádně dodrženy požadavky na zachování důvěrnosti a bezpečnosti, zejména pokud je o ochranu osobních údajů.
(32)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž konkrétně přispět k dalšímu rozvoji evropského prostoru práva, založeného na vzájemném uznávání a vzájemné důvěře, zejména podporou justiční spolupráce v civilních a trestních věcech, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jej může být dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o EU. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(33)
V souladu s článkem 3 Protokolu č. 21 o postavení Spojeného království a Irska s ohledem na prostor svobody, bezpečnosti a práva, připojeného k Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, oznámilo Irsko své přání účastnit se přijímání a používání tohoto nařízení.
(34)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu č. 21 o postavení Spojeného království a Irska s ohledem na prostor svobody, bezpečnosti a práva, připojeného k Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, a aniž je dotčen článek 4 uvedeného protokolu, se Spojené království neúčastní přijímání tohoto nařízení a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné.
(35)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu č. 22 o postavení Dánska, připojeného k Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, se Dánsko neúčastní přijímání tohoto nařízení a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné.
(36)
S cílem zabezpečit kontinuitu financování činností dříve prováděných na základě rozhodnutí 2007/126/SVV, rozhodnutí č. 1149/2007/ES a rozhodnutí č. 1150/2007/ES by toto nařízení mělo vstoupit v platnost prvním dnem po vyhlášení,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Zavedení a doba trvání programu
1. Toto nařízení zavádí program Spravedlnost (dále jen „program“).
2. Program zahrnuje období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020.
Článek 2
Evropská přidaná hodnota
1. Z programu jsou financovány akce s evropskou přidanou hodnotou, které přispívají k dalšímu rozvoji evropského prostoru práva. Komise za tímto účelem zajistí, že akce vybrané k financování mají přinést výsledky s evropskou přidanou hodnotou.
2. Evropská přidaná hodnota akcí, včetně akcí malého rozsahu a vnitrostátních akcí, se posuzuje na základě kritérií, jako je jejich přispění k důslednému a jednotnému provádění práva Unie a k širokému povědomí veřejnosti o právech z něj vyplývajících, jejich potenciál k rozvíjení vzájemné důvěry mezi členskými státy a zlepšení přeshraniční spolupráce, jejich nadnárodní dopad, jejich podíl na vypracování a šíření osvědčených postupů a jejich potenciál k vytváření praktických nástrojů a řešení zaměřených na přeshraniční nebo celounijní problémy.
Článek 3
Obecný cíl
Obecným cílem programu je přispět k dalšímu rozvoji evropského prostoru práva založeného na vzájemném uznávání a vzájemné důvěře, a to zejména podporou justiční spolupráce v občanských a trestních věcech.
Článek 4
Specifické cíle
1. K dosažení obecného cíle stanoveného v článku 3 jsou v programu stanoveny tyto specifické cíle:
a)
usnadnění a podpora justiční spolupráce v občanských a trestních věcech;
b)
podpora a prosazování justičního vzdělávání, včetně jazykového vzdělávání v oblasti právní terminologie, s cílem podporovat společnou právní a justiční kulturu;
c)
usnadnění účinného přístupu ke spravedlnosti pro všechny, včetně prosazování a podpory práv obětí trestných činů, při respektování práv na obhajobu;
d)
podpora iniciativ v oblasti protidrogové politiky, pokud jde o aspekty spojené s justiční spoluprací a předcházením trestné činnosti, které úzce souvisejí s obecným cílem programu, pokud se na ně nevztahuje nástroj pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součást Fondu pro vnitřní bezpečnost nebo program Zdraví pro růst.
2. Specifických cílů programu se dosahuje zejména:
a)
zlepšováním veřejného povědomí a znalostí o právu a politikách Unie;
b)
s cílem zajistit účinnou justiční spolupráci v občanských a trestních věcech, zlepšováním znalostí o právu Unie, včetně hmotného a procesního práva, nástrojů justiční spolupráce a příslušné judikatury Soudního dvora Evropské unie, a o srovnávacím právu;
c)
podporou účinného, uceleného a jednotného provádění a používání nástrojů Unie v členských státech a jejich sledováním a hodnocením;
d)
podporou přeshraniční spolupráce, zlepšováním vzájemných znalostí a porozumění v oblasti občanského a trestního práva a právních a justičních systémů členských států a posilováním vzájemné důvěry;
e)
zdokonalováním znalostí a porozumění ohledně případných překážek pro řádné fungování evropského prostoru práva;
f)
zlepšováním účinnosti justičních systémů a jejich spolupráce prostřednictvím informačních a komunikačních technologií, včetně přeshraniční interoperability systémů a aplikací.
Článek 5
Začleňování
Program při provádění všech svých činností usiluje o podporu rovnosti žen a mužů a práv dítěte, a to i prostřednictvím justice vstřícné k dětem. Program dodržuje rovněž zákaz diskriminace z kteréhokoli z důvodů uvedených v článku 21 Listiny, v souladu s článkem 51 Listiny a v mezích v něm stanovených.
Článek 6
Druhy akcí
1. Z programu jsou mimo jiné financovány tyto druhy akcí:
a)
analytické činnosti, jako je shromažďování údajů a statistik; rozvoj společných metodik a případně ukazatelů nebo měřítek; studie, výzkum, analýzy a průzkumy; hodnocení; příprava a publikace pokynů, zpráv a vzdělávacích materiálů; workshopy, semináře, setkání odborníků a konference;
b)
vzdělávací činnosti, jako jsou například výměny zaměstnanců, workshopy, semináře, školící programy pro školitele, včetně jazykového vzdělávání v oblasti právní terminologie, a rozvíjení internetových a dalších vzdělávacích modulů pro soudce a soudní zaměstnance;
c)
vzájemná výměna zkušeností, spolupráce, zvyšování povědomí a šíření informací, jako je například identifikace a výměna osvědčených postupů, inovativních přístupů a zkušeností; organizace vzájemného hodnocení a vzájemné výměny zkušeností; pořádání konferencí, seminářů, informačních kampaní včetně institucionální komunikace o politických prioritách Unie, pokud souvisejí s cíli programu; shromažďování a zveřejňování materiálů pro šíření informací o programu a jeho výsledcích; rozvíjení, provozování a údržba systémů a nástrojů využívajících informační a komunikační technologie, včetně dalšího rozvoje portálu evropské e-justice jako nástroje ke zlepšení přístupu občanů ke spravedlnosti;
d)
podpora hlavních aktérů, jejichž činnosti přispívají k provádění cílů programu, jako je podpora pro členské státy při provádění práva a politik Unie, podpora klíčových evropských aktérů a sítí na evropské úrovni, včetně sítí v oblasti justičního vzdělávání; a podpora činností sítí na evropské úrovni mezi specializovanými orgány a subjekty, jakož i celostátními, regionálními a místními orgány a nevládními organizacemi.
2. Evropská síť pro justiční vzdělávání obdrží grant na provozní náklady umožňující spolufinancování výdajů souvisejících s jejím stálým pracovním programem.
Článek 7
Účast
1. Přístup k tomuto programu je otevřen všem orgánům a subjektům, které jsou právně usazeny v:
a)
členských státech,
b)
zemích Evropského sdružení volného obchodu (ESVO), které jsou členy Dohody o Evropském hospodářském prostoru, v souladu s podmínkami stanovenými v uvedené dohodě;
c)
kandidátských zemích, potenciálních kandidátech a zemích přistupujících k Unii, v souladu s obecnými zásadami a obecnými podmínkami stanovenými pro účast těchto zemí na programech Unie zavedených v příslušných rámcových dohodách a rozhodnutích rad přidružení nebo podobných dohodách.
2. Orgány a subjekty zaměřené na zisk mají přístup k programu pouze ve spojení s neziskovými nebo veřejnými organizacemi.
3. Orgány a subjekty právně usazené v jiných třetích zemích než těch, které se účastní programu v souladu s odst. 1 písm. b) a c), a zejména v zemích, na něž se vztahuje evropská politika sousedství, se mohou do akcí v rámci programu zapojit na vlastní náklady, pokud to poslouží účelu těchto akcí.
4. Komise může spolupracovat s mezinárodními organizacemi za podmínek stanovených v příslušném ročním pracovním programu. Přístup k programu je otevřen mezinárodním organizacím působícím v oblastech, na něž se program vztahuje, v souladu s finančním nařízením a příslušným ročním pracovním programem.
Článek 8
Rozpočet
1. Finanční krytí pro provádění programu na období 2014 až 2020 se stanoví na 377 604 000 EUR.
2. Z finančních prostředků programu lze rovněž hradit výdaje související s činnostmi v rámci přípravy, sledování, kontroly, auditu a hodnocení, které jsou potřebné pro řízení programu a posouzení týkající se dosažení jeho cílů. Z finančních prostředků programu lze hradit výdaje spojené s nezbytnými studiemi, setkáními odborníků, informačními a komunikačními akcemi včetně institucionální komunikace o politických prioritách Unie, pokud souvisejí s obecnými cíli tohoto nařízení, jakož i výdaje spojené se sítěmi informačních technologií zaměřenými na zpracování a výměnu informací, a jiné výdaje na technickou a správní pomoc, potřebnou v souvislosti s řízením programu Komisí.
3. Roční rozpočtové prostředky schvaluje Evropský parlament a Rada v mezích stanovených víceletým finančním rámcem zřízeným nařízením Rady (EU, Euratom) č. 1311/2013 (17)
4. V rámci finančního krytí programu se částky na každý specifický cíl přidělují v souladu s procentními podíly stanovenými v příloze.
5. Komise se od přidělených procentních podílů finančního krytí, jak jsou stanoveny v příloze, nesmí odchýlit o více než 5 procentních bodů pro každý specifický cíl. Pro případ, že je nezbytné tento limit překročit, je Komisi svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 9 za účelem změny každého z podílů uvedených v příloze o více než 5 a nejvýše 10 procentních bodů.
Článek 9
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci podle čl. 8 odst.5 je svěřena Komisi na dobu trvání programu.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v čl. 8 odst. 5 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle čl. 8 odst. 5 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 10
Prováděcí opatření
1. Komise provádí program v souladu s finančním nařízením.
2. Komise za účelem provádění programu přijme roční pracovní programy ve formě prováděcích aktů. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 11 odst. 2.
3. Každý roční pracovní program provede cíle programu tím, že určí:
a)
akce, jež mají být uskutečněny v souladu s obecnými a specifickými cíli stanovenými v článku 3 a čl. 4 odst. 1, včetně orientačního přidělení finančních zdrojů;
b)
základní kritéria způsobilosti, výběru a udělování grantů, podle nichž se vybírají návrhy, které mají obdržet finanční příspěvky v souladu s článkem 84 finančního nařízení a článkem 94 prováděcích pravidel;
c)
minimální procentní podíl ročních výdajů, které mají být přiděleny na granty.
4. Zajistí se vhodné a spravedlivé rozdělování finanční podpory mezi různé oblasti, na něž se vztahuje toto nařízení. Při rozhodování o přidělení prostředků do těchto oblastí v ročních pracovních programech zohlední Komise potřebu zachovat dostatečné úrovně financování jak pro oblast civilního a trestního soudnictví, tak pro oblast justičního vzdělávání a iniciativy v oblasti protidrogové politiky spadající do působnosti programu.
5. Výzvy k podávání návrhů se uveřejňují jednou ročně.
6. Pro usnadnění činností v oblasti justičního vzdělávání se v souladu s finančním nařízením při poskytování odpovídajícího financování zohlední náklady spojené s účastí soudců a soudních zaměstnanců na těchto činnostech, které vzniknou orgánům členských států.
Článek 11
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 12
Doplňkovost
1. Komise ve spolupráci s členskými státy zajistí celkový soulad, doplňkovost a součinnost s ostatními nástroji Unie, včetně mimo jiné s programem Práva, rovnost a občanství, nástrojem pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součástí Fondu pro vnitřní bezpečnost, programem Erasmus+, rámcovým programem Horizont 2020 a nástrojem předvstupní pomoci (NPP II).
2. Komise rovněž zajistí celkový soulad, doplňkovost a součinnost s činností subjektů Unie působících v oblastech, na něž se vztahují cíle programu, jako jsou Eurojust, zřízený rozhodnutím Rady 2002/187/SVV (18), a Evropské monitorovací centrum pro drogy a drogovou závislost, zřízené nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1920/2006 (19).
3. Program může sdílet zdroje s ostatními nástroji Unie, zejména s programem Práva, rovnost a občanství, za účelem provádění akcí odpovídajících cílům obou programů. Na akci financovanou z programu lze rovněž čerpat prostředky z programu Práva, rovnost a občanství, pokud se financování netýká stejné nákladové položky.
Článek 13
Ochrana finančních zájmů Unie
1. Komise přijme vhodná opatření, která zajistí, aby byly při provádění akcí financovaných z programu finanční zájmy Unie chráněny prevencí podvodů, korupce a jiného protiprávního jednání, účinnými kontrolami, a jsou-li zjištěny nesrovnalosti, zpětným získáním neoprávněně vyplacených částek a případně účinnými, přiměřenými a odrazujícími správními a finančními sankcemi.
2. Komise nebo její zástupci a Účetní dvůr mají pravomoc provádět kontrolu veškerých dokladů i kontrolu na místě u všech příjemců grantů, dodavatelů a subdodavatelů, kteří obdrželi finanční prostředky Unie v rámci programu.
3. Evropský úřad pro boj proti podvodům (dále jen „OLAF“) může provádět vyšetřování, včetně kontrol a inspekcí na místě, v souladu s ustanoveními a postupy stanovenými v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 883/2013 (20) a v nařízení Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (21) s cílem zjistit, zda v souvislosti s grantovou dohodou, rozhodnutím o grantu nebo smlouvou financovanou v rámci programu nedošlo k podvodu, korupci nebo jinému protiprávnímu jednání ohrožujícímu finanční zájmy Unie.
4. Aniž jsou dotčeny odstavce 1, 2 a 3, musí dohody o spolupráci se třetími zeměmi a mezinárodními organizacemi, grantové dohody, rozhodnutí o grantu a smlouvy, které vyplývají z provádění programu, obsahovat ustanovení, která výslovně zmocňují Komisi, Účetní dvůr a OLAF k provádění auditů a vyšetřování zmíněných v uvedených odstavcích v souladu s jejich pravomocemi.
Článek 14
Sledování a hodnocení
1. Komise program každoročně sleduje tak, aby bylo možné sledovat provádění akcí v jeho rámci a plnění specifických cílů stanovených v článku 4. Sledování zároveň umožní posoudit, jak byly v rámci akcí programu řešeny otázky rovnosti žen a mužů a zákazu diskriminace.
2. Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě
a)
výroční zprávu o sledování na základě ukazatelů stanovených v čl. 15 odst. 2 a o využití dostupných finančních prostředků;
b)
průběžnou hodnotící zprávu do 30. června 2018;
c)
zprávu o hodnocení ex post do 31. prosince 2021.
3. Průběžná hodnotící zpráva posoudí pokrok dosažený při plnění cílů programu, účinnost využívaných zdrojů a evropskou přidanou hodnotu programu s cílem určit, zda je financování v oblastech, na které se program vztahuje, třeba po roce 2020 prodloužit, upravit nebo ukončit. Zároveň se prověří, zda je možné program ještě zjednodušit, zda je vnitřně i navenek soudržný a zda jsou všechny jeho cíle a akce stále relevantní. Ve zprávě se zohlední výsledky hodnocení ex post předchozích programů na období 2007-2013 zavedených rozhodnutími uvedenými v článku 16.
4. Zpráva o hodnocení ex post, která se použije při rozhodování o následném programu, posoudí dlouhodobý dopad programu a udržitelnost jeho účinků.
5. Hodnocení zároveň umožní posoudit, jak byly v rámci akcí programu řešeny otázky rovnosti žen a mužů a zákazu diskriminace.
Článek 15
Ukazatele
1. V souladu s článkem 14 slouží ukazatele stanovené v odstavci 2 tohoto článku jako základ pro sledování a hodnocení rozsahu, ve kterém bylo akcemi stanovenými v článku 6 dosaženo každého ze specifických cílů programu stanovených v článku 4. Měří se na základě předem stanovených základních hodnot, které odrážejí situaci před prováděním. Ukazatele se případně člení podle pohlaví, věku a postižení.
2. Ukazatele uvedené v odstavci 1 zahrnují mimo jiné:
a)
počet a procentní podíl osob v cílové skupině, které byly osloveny činnostmi na zvyšování povědomí financovanými z programu;
b)
počet a procentní podíl soudců a soudních zaměstnanců v cílové skupině, kteří se zúčastnili činností v oblasti vzdělávání, výměn, studijních pobytů, workshopů a seminářů financovaných z programu;
c)
zvýšení úrovně znalostí o právu a politikách Unie ve skupinách účastnících se činností financovaných z programu ve srovnání s celou cílovou skupinou;
d)
počet případů, činnosti a výsledky v oblasti přeshraniční spolupráce, mimo jiné prostřednictvím nástrojů informačních technologií a postupů zavedených na úrovni Unie;
e)
hodnocení účastníků činností, jichž se zúčastnili, a jejich (očekávané) udržitelnosti;
f)
zeměpisné pokrytí činností financovaných z programu.
3. Kromě ukazatelů stanovených v odstavci 2 se v průběžné zprávě i ve zprávě o hodnocení programu ex post zhodnotí mimo jiné:
a)
vnímaný dopad programu na otázku přístupu ke spravedlnosti na základě kvalitativních a kvantitativních údajů shromážděných na evropské úrovni;
b)
počet a kvalita nástrojů a prostředků vypracovaných prostřednictvím akcí financovaných programem;
c)
evropská přidaná hodnota programu, včetně zhodnocení činností programu s přihlédnutím k podobným iniciativám vytvořeným na vnitrostátní či evropské úrovni a bez finanční podpory Unie a k jejich (očekávaným) výsledkům a výhody či nevýhody financování Unií ve srovnání s vnitrostátním financováním dotyčného druhu činnosti;
d)
úroveň financování v poměru k dosaženým výsledkům (účinnost);
e)
případné administrativní, organizační nebo strukturální překážky bránící hladšímu, účinnějšímu a účelnějšímu provádění programu (prostor pro zjednodušení).
Článek 16
Přechodná opatření
Na akce zahájené na základě rozhodnutí 2007/126/SVV, rozhodnutí 1149/2007/ES nebo rozhodnutí 1150/2007/ES se až do jejich ukončení vztahují ustanovení těchto rozhodnutí. Vzhledem k těmto akcím se odkazy na výbory uvedené v článku 9 rozhodnutí 2007/126/SVV, v článcích 10 a 11 rozhodnutí 1149/2007/ES a v článku 10 rozhodnutí 1150/2007/ES považují za odkazy na výbor uvedený v čl. 11 odst. 1 tohoto nařízení.
Článek 17
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 17. prosince 2013.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1382/2013
z dnia 17 grudnia 2013 r.
ustanawiające program „Sprawiedliwość” na lata 2014-2020
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 81 ust. 1 i ust. 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 84,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (3),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje utworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości ze swobodnym przepływem osób. W tym celu Unia może przyjąć środki służące rozwijaniu współpracy sądowej w sprawach cywilnych i współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych oraz propagowaniu i wspieraniu działań państw członkowskich w dziedzinie zapobiegania przestępczości. Przy dalszym tworzeniu europejskiej przestrzeni sprawiedliwości należy zapewnić poszanowanie podstawowych wolności, a także wspólnych zasad, takich jak zasada niedyskryminacji, równości płci, skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla wszystkich, państwa prawnego i sprawnie działającego niezależnego wymiaru sprawiedliwości.
(2)
W programie sztokholmskim (4) Rada Europejska potwierdziła priorytetowe znaczenie rozwijania przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości i jako jeden z priorytetów politycznych wskazała realizację „Europy prawa i sprawiedliwości”. Finansowanie zostało uznane za jedno z istotnych narzędzi służących skutecznej realizacji priorytetów politycznych programu sztokholmskiego. Ambitne cele określone w traktatach i programie sztokholmskim należy osiągnąć między innymi poprzez ustanowienie na okres 2014-2020 elastycznego i skutecznego programu „Sprawiedliwość” (zwanego dalej „Programem”), który ułatwi planowanie i realizację. Cele ogólne i szczegółowe Programu należy interpretować zgodnie z odpowiednimi wytycznymi strategicznymi określonymi przez Radę Europejską.
(3)
Komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. w sprawie strategii „Europa 2020” określa strategię na rzecz inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Należy stworzyć dobrze działającą przestrzeń sprawiedliwości, w której usunięte zostaną przeszkody utrudniające prowadzenie transgranicznych postępowań sądowych i dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sytuacjach transgranicznych, co jest jednym z kluczowych elementów wspierania i propagowania celów szczegółowych i inicjatyw przewodnich strategii „Europa 2020” oraz wspomagania mechanizmów służących propagowaniu wzrostu.
(4)
Do celów niniejszego rozporządzenia termin „pracownicy wymiaru sprawiedliwości” należy interpretować w taki sposób, aby obejmował on sędziów, prokuratorów i urzędników sądowych oraz inne osoby wykonujące zawody prawnicze związane z sądownictwem, np. adwokatów, radców prawnych, notariuszy, komorników, kuratorów sądowych, mediatorów i sądowych tłumaczy ustnych.
(5)
Szkolenie kadr wymiaru sprawiedliwości ma istotne znaczenie dla pogłębienia wzajemnego zaufania i usprawnienia współpracy organów sądowych i osób wykonujących zawody prawnicze w różnych państwach członkowskich. Szkolenie to powinno być postrzegane jako jeden z istotnych elementów propagowania prawdziwej europejskiej kultury sądowej w kontekście komunikatu Komisji z dnia 13 września 2011 pt. „Budowanie zaufania do europejskiego wymiaru sprawiedliwości. Nowy wymiar europejskiego szkolenia dla pracowników wymiaru sprawiedliwości”, rezolucji Rady w sprawie szkolenia sędziów, prokuratorów i pracowników wymiaru sprawiedliwości w Unii Europejskiej (5), konkluzji Rady z dnia 27 i 28 października 2011 r. na temat europejskiego szkolenia dla pracowników wymiaru sprawiedliwości oraz rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości.
(6)
Szkolenie kadr wymiaru sprawiedliwości może obejmować różnorodne podmioty, takie jak organy prawne, sądowe i administracyjne państw członkowskich, instytucje akademickie, krajowe organy odpowiedzialne za szkolenie kadr wymiaru sprawiedliwości, organizacje lub sieci szkoleniowe działające na szczeblu europejskim czy też sieci koordynatorów ds. prawa Unii. Organy i podmioty działające w europejskim interesie ogólnym w dziedzinie szkolenia kadr wymiaru sprawiedliwości, takie jak Europejska Sieć Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości (EJTN), Akademia Prawa Europejskiego (ERA), europejska sieć rad sądownictwa, Stowarzyszenie Rad Stanu oraz Naczelnych Sądów Administracyjnych Unii Europejskiej, Sieć Prezesów Sądów Najwyższych Unii Europejskiej oraz Europejski Instytut Administracji Publicznej (EIPA), powinny nadal odgrywać rolę w propagowaniu programów szkoleniowych o prawdziwie europejskim wymiarze przeznaczonych dla pracowników wymiaru sprawiedliwości i w związku z tym miałyby możliwość uzyskania odpowiedniego wsparcia finansowego zgodnie z procedurami i kryteriami określonymi w rocznych programach prac przyjmowanych przez Komisję na podstawie niniejszego rozporządzenia.
(7)
Unia powinna ułatwiać szkolenia na temat wdrażania prawa Unii, uznając wynagrodzenia uczestniczących pracowników wymiaru sprawiedliwości wypłacane przez państwa członkowskie za koszty kwalifikowalne lub współfinansowanie w formie wkładu rzeczowego, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (6) (zwanym dalej „rozporządzeniem finansowym”).
(8)
Dostęp do wymiaru sprawiedliwości obejmuje w szczególności dostęp do sądów, alternatywnych metod rozwiązywania sporów oraz do osób sprawujących urząd publiczny, które są zobowiązane na mocy prawa do udzielania stronom niezależnych i bezstronnych porad prawnych.
(9)
W grudniu 2012 r. Rada zatwierdziła strategię antynarkotykową UE na lata 2013-20 (7), której celem jest przyjęcie wyważonego podejścia opartego na jednoczesnym ograniczaniu popytu na narkotyki, jak i ich podaży, uznając, że ograniczenie popytu na narkotyki i ograniczenie ich podaży są wzajemnie wzmacniającymi się elementami polityki dotyczącej nielegalnych narkotyków. W strategii tej jako jeden z głównych celów utrzymano przyczynienie się do wymiernego ograniczenia popytu na narkotyki, skali uzależnienia od nich oraz wynikających z ich używania zagrożeń i szkód zdrowotnych i społecznych. Program „Profilaktyka narkotykowa i informacja o narkotykach” ustanowiony decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1150/2007/WE (8) opierał się na podstawie prawnej dotyczącej zdrowia publicznego i dotyczył tych aspektów, natomiast Program ma inną podstawę prawną, a jego celem powinien być dalszy rozwój europejskiej przestrzeni sprawiedliwości w oparciu o wzajemne uznawanie i zaufanie, w szczególności przez propagowanie współpracy wymiarów sprawiedliwości. W odpowiedzi na potrzebę uproszczenia i zgodnie z podstawą prawną każdego programu, program „Zdrowie na rzecz wzrostu gospodarczego” może wspierać środki uzupełniające działania państw członkowskich służące osiągnięciu celu zakładającego zmniejszenie szkodliwych dla zdrowia skutków narkomanii, w tym działania w zakresie informacji i profilaktyki.
(10)
Innym istotnym elementem strategii antynarkotykowej UE na lata 2013-20 jest ograniczenie podaży narkotyków. Instrument na rzecz wspierania współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego, będący częścią Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, powinien wspierać działania służące zapobieganiu handlowi narkotykami i innym rodzajom przestępstw oraz zwalczaniu ich, w szczególności powinien wspierać środki dotyczące produkcji, wytwarzania, ekstrahowania, sprzedaży, transportu, przywozu lub wywozu nielegalnych narkotyków, w tym dotyczące ich posiadania i nabywania w celu podjęcia działań związanych z handlem narkotykami, natomiast Program powinien obejmować te aspekty polityki antynarkotykowej, do których nie odnoszą się ani instrument na rzecz wspierania współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego, będący częścią Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, ani program „Zdrowie na rzecz wzrostu gospodarczego”, a które są ściśle związane z celem ogólnym Programu.
(11)
W każdym wypadku należy zapewnić ciągłe finansowanie priorytetów z okresu programowania 2007-13, które zachowano wśród celów nowej strategii antynarkotykowej UE na lata 2013-20, i w związku z tym należy udostępniać środki finansowe z programu „Zdrowie na rzecz wzrostu gospodarczego”, instrumentu na rzecz wspierania współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego, będącego częścią Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, i Programu zgodnie z odnośnymi priorytetami i podstawą prawną, a jednocześnie unikać jakiegokolwiek podwójnego finansowania.
(12)
Zgodnie z art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), art. 24 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą praw podstawowych”) i konwencją ONZ z 1989 r. o prawach dziecka Program powinien wspierać ochronę praw dziecka, w tym prawa do rzetelnego procesu sądowego, prawa do rozumienia postępowania, prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz prawa do integralności i godności. Program powinien służyć w szczególności zwiększeniu ochrony dzieci w ramach systemów wymiaru sprawiedliwości i ułatwieniu ich dostępu do wymiaru sprawiedliwości; ponadto przy realizacji wszystkich działań Programu należy uwzględniać propagowanie praw dziecka.
(13)
Zgodnie z art. 8 i 10 TFUE we wszystkich działaniach w ramach Programu należy wspierać uwzględnianie kwestii równości kobiet i mężczyzn oraz cele niedyskryminacji. Aby sprawdzić, w jaki sposób kwestie równości płci i niedyskryminacji są brane pod uwagę w działaniach w ramach Programu, niezbędne jest jego systematyczne monitorowanie i ocenianie.
(14)
Doświadczenie w działaniu na poziomie Unii pokazuje, że osiągnięcie celów Programu w praktyce wymaga połączenia różnych instrumentów, takich jak akty prawne, inicjatywy polityczne i finansowanie. Finansowanie należy do istotnych narzędzi uzupełniających środki prawodawcze.
(15)
W konkluzjach z dnia 22 i 23 września 2011 r. na temat poprawy efektywności przyszłych programów finansowych Unii wspierających współpracę sądową Rada podkreśliła ważną rolę, jaką odgrywają unijne programy finansowania w skutecznym wdrażaniu dorobku prawnego Unii, i ponownie stwierdziła, że konieczne jest zapewnienie bardziej przejrzystego, elastycznego, spójnego i uproszczonego dostępu do tych programów.
(16)
Komunikat Komisji z dnia 29 czerwca 2011 r. zatytułowany „Budżet z perspektywy „Europy 2020”” podkreśla potrzebę racjonalizacji i uproszczenia unijnego finansowania. Zwłaszcza w związku z obecnym kryzysem finansowym ogromne znaczenie ma, by środki finansowe Unii były planowane i zarządzane jak najstaranniej. Znaczące uproszczenie finansowania i skuteczne zarządzanie nim można zapewnić poprzez zmniejszenie liczby programów oraz poprzez racjonalizację, uproszczenie i harmonizację przepisów i procedur dotyczących finansowania.
(17)
W odpowiedzi na potrzebę uproszczenia finansowania, skutecznego zarządzania finansowaniem i łatwiejszego dostępu do finansowania, w Programie należy kontynuować i rozwijać działania prowadzone poprzednio w ramach trzech programów utworzonych na mocy decyzji Rady 2007/126/WSiSW (9), decyzji nr 1149/2007/WE (10), oraz decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1150/2007/WE. Śródokresowe oceny tych programów obejmują zalecenia służące usprawnieniu realizacji tych programów. Wnioski płynące z tych śródokresowych ocen, a także z odnośnych ocen ex post należy uwzględniać przy realizacji Programu.
(18)
W komunikacie Komisji z dnia 19 października 2010 r. zatytułowanym „Przegląd budżetu UE” oraz w komunikacie Komisji z dnia 29 czerwca 2011 r. zatytułowanym „Budżet z perspektywy »Europy 2020«” podkreślono, jak ważne jest skupienie finansowania na działaniach mających wyraźną europejską wartość dodaną, tj. na tych działaniach, gdzie interwencja Unii może przynieść dodatkową wartość w porównaniu z samodzielnymi działaniami państw członkowskich. Działania objęte niniejszym rozporządzeniem powinny przyczyniać się do stworzenia europejskiej przestrzeni sprawiedliwości poprzez propagowanie zasady wzajemnego uznawania, budowanie wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, zacieśnianie współpracy transgranicznej oraz nawiązywanie kontaktów, a także zapewnianie prawidłowego, spójnego i konsekwentnego stosowania prawa Unii. Finansowanie powinno również ułatwiać zdobywanie przydatnej i merytorycznej wiedzy o prawie i politykach Unii przez wszystkich zainteresowanych oraz zapewnić solidną bazę analityczną umożliwiającą wsparcie i rozwój prawa i polityk Unii, a przez to także sprzyjać ich egzekwowaniu i właściwemu wprowadzaniu w życie. Interwencja Unii pozwala na spójne realizowanie tych działań w całej Unii oraz na uzyskanie korzyści skali. Ponadto Unia ma lepsze możliwości niż państwa członkowskie, aby zająć się sytuacjami transgranicznymi i zapewnić europejską platformę wzajemnego uczenia się.
(19)
Przy wyborze działań, które mają być finansowane w ramach Programu, Komisja powinna oceniać propozycje pod kątem wcześniej ustalonych kryteriów. Kryteria te powinny obejmować ocenę europejskiej wartości dodanej proponowanych działań. Także projekty krajowe i projekty na małą skalę mogą mieć europejską wartość dodaną.
(20)
Organami i podmiotami mającymi dostęp do Programu, powinny być też władze krajowe, regionalne i lokalne.
(21)
W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się pulę środków finansowych na cały okres obowiązywania Programu stanowiącą główny punkt odniesienia - w rozumieniu pkt 17 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r. między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją o dyscyplinie budżetowej, współpracy w sprawach budżetowych i o należytym zarządzaniu finansowym (11) - dla Parlamentu Europejskiego i Rady podczas rocznej procedury budżetowej.
(22)
Aby zapewnić, by Program był odpowiednio elastyczny w związku ze zmieniającymi się potrzebami i odpowiadającymi im priorytetami politycznymi w trakcie jego obowiązywania, należy przyznać Komisji uprawnienie do przyjmowania zgodnie z art. 290 TFUE aktów dotyczących zmiany wartości procentowych określonych w załączniku do niniejszego rozporządzenia dla każdego szczegółowego celu, które przekroczą te wartości procentowe o więcej niż 5 punktów procentowych. Aby ocenić potrzebę przyjęcia takiego aktu delegowanego, te wartości procentowe powinny być obliczane na podstawie puli środków finansowych Programu na cały okres jego obowiązywania, a nie na podstawie środków dostępnych na dany rok. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(23)
Niniejsze rozporządzenie należy wprowadzać w życie przy zachowaniu pełnej zgodności z rozporządzeniem finansowym. W szczególności w odniesieniu do warunków kwalifikowalności podatku od wartości dodanej (VAT) uiszczanego przez beneficjentów dotacji, kwalifikowalność VAT nie powinna być uzależniona od statusu prawnego beneficjentów w odniesieniu do działalności, która może być prowadzona zarówno przez organy i podmioty prywatne oraz publiczne na tych samych warunkach prawnych. Uwzględniając specyficzny charakter celów i działań, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, w zaproszeniach do składania wniosków należy doprecyzować, że w odniesieniu do celów działalności, która może być prowadzona zarówno przez organy i podmioty publiczne oraz prywatne, niepodlegający odliczeniu VAT naliczony organom oraz podmiotom publicznym kwalifikuje się w zakresie, w jakim jest uiszczany na potrzeby realizacji działań, takich jak szkolenia i działania informacyjne, których nie można uznać za sprawowanie władzy publicznej. Niniejsze rozporządzenie powinno także wykorzystywać narzędzia upraszczające wprowadzone na mocy rozporządzenia finansowego. Ponadto kryteria służące ustaleniu, które działania otrzymają wsparcie, powinny zakładać, że dostępne zasoby finansowe zostaną przydzielone na działania przynoszące największe skutki w odniesieniu do celów politycznych, które zamierza się osiągnąć.
(24)
Aby zapewnić jednolite warunki wdrożenia niniejszego rozporządzenia, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie przyjmowania rocznych programów prac. Te uprawnienia powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (12).
(25)
W rocznych programach prac przyjmowanych przez Komisję na podstawie niniejszego rozporządzenia należy zapewnić odpowiedni rozdział środków finansowych na dotacje i zamówienia publiczne. W ramach Programu należy przede wszystkim przydzielać środki finansowe na dotacje, jednocześnie utrzymując dostateczne poziomy finansowania zamówień publicznych. Minimalny odsetek rocznych wydatków, które mają być przeznaczone na dotacje, powinien zostać określony w rocznych programach prac i wynosić nie mniej niż 65 %. Aby ułatwić planowanie i współfinansowanie projektów przez zainteresowane strony, Komisja powinna określić precyzyjny harmonogram zaproszeń do składania wniosków, wyboru projektów i podejmowania decyzji o przyznaniu środków.
(26)
Aby zapewnić efektywny przydział środków z budżetu ogólnego Unii, należy dążyć do spójności, komplementarności i synergii między programami finansowania wspierającymi blisko ze sobą powiązane dziedziny polityki, w szczególności między Programem a programem „Prawa, równość i obywatelstwo” ustanowionym na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1381/2013 (13), instrumentem na rzecz wspierania współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego, będącym częścią Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, programem „Zdrowie na rzecz wzrostu gospodarczego”, programem „Erasmus+” ustanowionym na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1288/2013 (14), programem ramowym „Horyzont 2020” ustanowionym na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 (15) oraz Instrumentem Pomocy Przedakcesyjnej(IPA II).
(27)
Należy chronić interesy finansowe Unii poprzez zastosowanie proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym poprzez zapobieganie nieprawidłowościom, ich wykrywanie i analizę, odzyskiwanie środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładanie kar finansowych i administracyjnych zgodnie z rozporządzeniem finansowym.
(28)
W celu wdrożenia zasady należytego zarządzania finansami niniejsze rozporządzenie powinno zapewniać odpowiednie narzędzia do oceny jego realizacji. Należy zatem określić w nim cele ogólne i szczegółowe. Należy określić zestaw konkretnych i wymiernych wskaźników, obowiązujących przez cały czas trwania Programu, które posłużą do mierzenia osiągnięć w zakresie tych celów szczegółowych. Komisja powinna co roku przedkładać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z monitorowania, które powinno opierać się, między innymi, na wskaźnikach określonych w niniejszym rozporządzeniu oraz informować o wykorzystaniu dostępnych środków finansowych.
(29)
Program należy wprowadzać w życie w skuteczny sposób, z poszanowaniem zasady należytego zarządzania finansami, a jednocześnie umożliwiać także faktyczny dostęp do Programu potencjalnym wnioskodawcom. W celu wsparcia faktycznego dostępu do Programu, Komisja powinna dołożyć starań, aby uprościć i zharmonizować procedury składania wniosków i dokumentów, formalności administracyjne i wymogi związane z zarządzaniem finansowym, zlikwidować obciążenia administracyjne i zachęcać do składania wniosków o dotacje podmioty z państw członkowskich w niedostatecznym stopniu reprezentowanych w Programie. Komisja powinna opublikować na specjalnej stronie internetowej informacje o Programie, jego cele, poszczególne zaproszenia do składania wniosków i ich harmonogram. Dokumenty podstawowe i wytyczne dotyczące zaproszeń do składania wniosków powinny być dostępne we wszystkich oficjalnych językach instytucji Unii.
(30)
Zgodnie z art. 180 ust. 1 lit. l) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1268/2012 (16) („zasady stosowania rozporządzenia finansowego”), w umowie o udzielenie dotacji należy zawrzeć postanowienia dotyczące eksponowania informacji o wsparciu finansowym Unii, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków, gdy publiczna prezentacja informacji nie jest możliwa lub właściwa.
(31)
Zgodnie z art. 35 ust. 2 i 3 rozporządzenia finansowego i zgodnie z art. 21 zasad stosowania rozporządzenia finansowego, Komisja powinna w odpowiedni sposób i w odpowiednim czasie udostępniać posiadane informacje dotyczące odbiorców oraz o charakteru i celu działań finansowanych z budżetu ogólnego Unii. Informacje te powinny być udostępniane z należytym poszanowaniem wymogów poufności i bezpieczeństwa, w szczególności w zakresie ochrony danych osobowych.
(32)
Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, tj. przyczynienie się do dalszego rozwoju europejskiej przestrzeni sprawiedliwości w oparciu o wzajemne uznawanie i zaufanie, w szczególności poprzez propagowanie współpracy sądowej w sprawach cywilnych i karnych, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego skalę i skutki, możliwe jest lepsze osiągnięcie go na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 TUE. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym samym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(33)
Zgodnie z art. 3 protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, który to protokół jest załączony do TUE i TFUE, Irlandia powiadomiła o chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszego rozporządzenia.
(34)
Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 21) w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, który to protokół załączony jest do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, i bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu, Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związane ani go nie stosuje.
(35)
Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii, który to protokół załączony jest do TUE i do TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związana ani go nie stosuje.
(36)
W celu zapewnienia ciągłości finansowania działań realizowanych wcześniej na podstawie decyzji nr 2007/126/WSiSW, decyzji nr 1149/2007/WE i decyzji nr 1150/2007/WE, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Ustanowienie i czas trwania Programu
1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia program „Sprawiedliwość” (zwany dalej „Programem”).
2. Program obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r.
Artykuł 2
Europejska wartość dodana
1. W ramach Programu finansuje się działania mające europejską wartość dodaną, przyczyniające się do dalszego rozwijania europejskiej przestrzeni sprawiedliwości. W tym celu Komisja zapewnia, by działania wybrane do finansowania służyły osiągnięciu rezultatów mających europejską wartość dodaną.
2. Europejską wartość dodaną działań, także w przypadku działań na małą skalę i działań krajowych, ocenia się według kryteriów takich jak wkład tych działań w konsekwentne i spójne wdrażanie prawa Unii i w szerokie uświadamianie opinii publicznej wynikających z niego praw, zdolność tych działań do rozwijania wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi i do usprawniania współpracy transgranicznej, skutki ponadnarodowe tych działań, ich przydatność w określaniu i rozpowszechnianiu wzorcowych rozwiązań czy ich potencjał tworzenia praktycznych narzędzi i rozwiązań użytecznych w stawianiu czoła wyzwaniom transgranicznym lub ogólnounijnym.
Artykuł 3
Cel ogólny
Celem ogólnym Programu jest przyczynienie się do dalszego rozwoju europejskiej przestrzeni sprawiedliwości, w oparciu o wzajemne uznawanie i zaufanie, zwłaszcza poprzez propagowanie współpracy sądowej w sprawach cywilnych i współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych.
Artykuł 4
Cele szczegółowe
1. Aby osiągnąć cel ogólny określony w art. 3, Program przewiduje następujące cele szczegółowe:
a)
ułatwianie i wspieranie współpracy sądowej w sprawach cywilnych i współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych;
b)
wspieranie i propagowanie szkoleń kadr wymiaru sprawiedliwości, w tym szkoleń językowych w zakresie terminologii prawniczej, w celu rozwijania wspólnej kultury prawnej i sądowej;
c)
ułatwianie wszystkim faktycznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości, w tym propagowanie i wspieranie praw ofiar przestępstw przy jednoczesnym poszanowaniu prawa do obrony;
d)
wspieranie inicjatyw w dziedzinie polityki antynarkotykowej, odnoszących się do aspektów współpracy wymiarów sprawiedliwości i zapobiegania przestępczości ściśle związanych z celem ogólnym Programu w zakresie, w jakim aspektów tych nie dotyczą instrument na rzecz wspierania współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego, będący częścią Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, i program „Zdrowie na rzecz wzrostu gospodarczego”;
2. Cele szczegółowe Programu realizuje się w szczególności przez:
a)
podnoszenie świadomości społeczeństwa oraz propagowanie wiedzy na temat prawa i polityk Unii;
b)
poprawę znajomości prawa Unii, w tym prawa materialnego i procesowego, instrumentów współpracy wymiarów sprawiedliwości, a także stosownego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i prawa porównawczego w celu zapewnienia efektywnej współpracy sądowej w sprawach cywilnych i współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych;
c)
wspieranie skutecznego, kompleksowego i spójnego wdrażania i stosowania w państwach członkowskich instrumentów Unii, a także ich monitorowania i oceniania;
d)
propagowanie współpracy transgranicznej, doskonalenie wzajemnej znajomości i poprawa zrozumienia prawa cywilnego i karnego oraz systemów prawnych i wymiaru sprawiedliwości państw członkowskich, a także wzmacnianie wzajemnego zaufania;
e)
doskonalenie znajomości i poprawa zrozumienia potencjalnych barier utrudniających niezakłócone funkcjonowanie europejskiej przestrzeni sprawiedliwości;
f)
poprawę efektywności systemów wymiaru sprawiedliwości i współpracy między nimi z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, w tym transgranicznej interoperacyjności systemów i aplikacji.
Artykuł 5
Uwzględnianie pewnych aspektów
Przy realizacji wszystkich działań Programu dąży się do propagowania równości kobiet i mężczyzn i do propagowania praw dziecka, między innymi przez zapewnienie wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dziecku. W ramach Programu przestrzega się ponadto zakazu dyskryminacji z jakiegokolwiek względu, o którym mowa w art. 21 Karty praw podstawowych, w granicach wyznaczonych przez art. 51 Karty praw podstawowych i zgodnie z tym artykułem.
Artykuł 6
Rodzaje działań
1. W ramach Programu finansuje się m.in. następujące rodzaje działań:
a)
działania analityczne, takie jak gromadzenie danych i statystyk; opracowywanie wspólnych metodologii i, w stosownych przypadkach, wskaźników lub wartości referencyjnych; studia, badania, analizy i ankiety; oceny; sporządzanie i publikowanie przewodników, sprawozdań i materiałów edukacyjnych; warsztaty, seminaria, spotkania ekspertów i konferencje;
b)
działania szkoleniowe, takie jak wymiany pracowników, warsztaty, seminaria, szkolenia dla osób prowadzących szkolenia, w tym szkolenia językowe w zakresie terminologii prawniczej, oraz opracowywanie narzędzi nauczania on-line lub innych modułów szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości;
c)
działania związane z wzajemnym uczeniem się, współpracą, podnoszeniem świadomości i rozpowszechnianiem, takie jak określanie oraz wymiana sprawdzonych rozwiązań, innowacyjnych podejść i doświadczeń; organizowanie wzajemnych ocen i wzajemnego uczenia się; organizowanie konferencji, seminariów, kampanii informacyjnych, w tym komunikacja instytucjonalna dotycząca priorytetów politycznych Unii w zakresie, w jakim priorytety te związane są z celami Programu; kompilowanie i publikowanie materiałów służących rozpowszechnianiu informacji o Programie i jego rezultatach; tworzenie, eksploatacja i obsługa systemów i narzędzi wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne, w tym dalszy rozwój europejskiego portalu „e-Sprawiedliwość” jako narzędzia poprawy dostępu obywateli do wymiaru sprawiedliwości;
d)
wspieranie głównych podmiotów, których działania przyczyniają się do realizacji celów Programu, takie jak wspieranie państw członkowskich we wdrażaniu prawa i polityk Unii, wspieranie kluczowych podmiotów europejskich i sieci istniejących na szczeblu europejskim, w tym z dziedziny szkolenia kadr wymiaru sprawiedliwości; jak również wspieranie działań służących nawiązywaniu kontaktów na szczeblu europejskim między wyspecjalizowanymi organami i podmiotami, a także organami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi oraz organizacjami pozarządowymi.
2. Europejska Sieć Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości otrzymuje dotację na działalność w ramach współfinansowania wydatków związanych z jej stałym programem prac.
Artykuł 7
Uczestnictwo
1. Program jest otwarty dla wszystkich organów i podmiotów mających siedzibę w:
a)
państwach członkowskich;
b)
państwach Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) będących stronami porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z tym porozumieniem;
c)
państwach kandydujących i potencjalnych państwach kandydujących oraz państwach przystępujących do Unii, zgodnie z ogólnymi zasadami i warunkami uczestnictwa tych państw w programach Unii określonymi w odpowiednich umowach ramowych oraz decyzjach Rady Stowarzyszenia lub podobnych umowach.
2. Organy i podmioty nastawione na osiąganie zysku mają dostęp do Programu wyłącznie w powiązaniu z organizacjami nienastawionymi na zysk lub organizacjami publicznymi.
3. Organy i podmioty mające siedzibę w państwach trzecich innych niż państwa uczestniczące w Programie zgodnie z ust. 1 lit. b) i c), zwłaszcza w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa, mogą na własny koszt zostać włączone w działania w ramach Programu, jeśli służy to celom tych działań.
4. Komisja może współpracować z organizacjami międzynarodowymi na warunkach określonych w odpowiednim rocznym programie prac. Program jest otwarty dla organizacji międzynarodowych działających w dziedzinach, których on dotyczy, zgodnie z rozporządzeniem finansowym i odpowiednimi rocznymi programami prac.
Artykuł 8
Budżet
1. Pula środków finansowych na wdrożenie Programu na okres 2014-2020 wynosi 377 604 000 EUR.
2. Ze środków finansowych przydzielonych na realizację Programu można również pokrywać wydatki związane z działaniami przygotowawczymi, monitorowaniem, kontrolą, audytem i oceną, które są niezbędne do zarządzania Programem i oceny realizacji jego celów. Przydzielone środki finansowe mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków związanych z niezbędnymi badaniami, spotkaniami ekspertów, działaniami informacyjno-komunikacyjnymi, w tym komunikacją instytucjonalną dotyczącą priorytetów politycznych Unii Europejskiej w zakresie, w jakim priorytety te związane są z ogólnymi celami niniejszego rozporządzenia, a także na pokrycie wydatków dotyczących sieci informatycznych służących do przetwarzania i wymiany informacji oraz na inną pomoc techniczną i administracyjną potrzebną w związku z zarządzaniem Programem przez Komisję.
3. Roczne środki zatwierdzane są przez Parlament Europejski i Radę w granicach wieloletnich ram finansowych. określonych rozporządzeniem Rady (UE, Euratom) 1311/2013 (17).
4. W ramach puli środków finansowych Programu na każdy z celów szczegółowych przydziela się kwoty zgodnie z wartościami procentowymi określonymi w załączniku.
5. Komisja nie może stosować odstępstw przekraczających 5 punktów procentowych w odniesieniu do określonych w załączniku wartości procentowych dotyczących każdego z celów szczegółowych. Jeżeli przekroczenie tego limitu okaże się konieczne, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 9, zmieniających każdą z liczb w załączniku o więcej niż 5 punktów procentowych i maksymalnie o 10 punktów procentowych.
Artykuł 9
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 8 ust. 5, powierza się Komisji na czas trwania Programu.
3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 8 ust. 5, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 8 ust. 5 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub gdy przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten zostaje przedłużony o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 10
Środki wykonawcze
1. Komisja wdraża Program zgodnie z rozporządzeniem finansowym.
2. W celu wdrożenia Programu Komisja przyjmuje roczne programy prac w formie aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 11 ust. 2.
3. Każdy roczny program prac wdraża cele Programu poprzez określenie:
a)
działań, które mają zostać podjęte zgodnie z celem ogólnym i celami szczegółowymi, określonymi w art. 3 i art. 4 ust. 1, w tym określenie orientacyjnego przydziału środków finansowych;
b)
najważniejszych kryteriów kwalifikowalności, wyboru i przyznawania środków stosowanych przy wyborze wniosków, które mają otrzymać wkłady finansowe, zgodnie z art. 84 rozporządzenia finansowego i art. 94 zasad stosowania rozporządzenia finansowego;
c)
minimalnego odsetka rocznych wydatków, które mają być przeznaczone na dotacje.
4. Zapewnia się właściwy i sprawiedliwy rozdział wsparcia finansowego na poszczególne dziedziny, których dotyczy niniejsze rozporządzenie. Postanawiając o przydzieleniu środków finansowych na te dziedziny w ramach rocznego programu prac, Komisja uwzględnia potrzebę utrzymania dostatecznego poziomu finansowania zarówno wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych oraz wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, jak i szkolenia kadr wymiaru sprawiedliwości oraz inicjatyw w dziedzinie polityki antynarkotykowej, w zakresie objętym Programem.
5. Zaproszenia do składania wniosków publikuje się co roku.
6. Aby ułatwić szkolenia kadr wymiaru sprawiedliwości, koszty związane z udziałem w nich pracowników wymiaru sprawiedliwości i ponoszone przez organy państw członkowskich uwzględnia się zgodnie z rozporządzeniem finansowym przy zapewnianiu podobnego finansowania.
Artykuł 11
Procedura komitetowa
1. Komisję wspomaga komitet. Jest on komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 12
Komplementarność
1. Komisja, we współpracy z państwami członkowskimi, zapewnia ogólną spójność, komplementarność i synergię z innymi instrumentami Unii, w tym m.in. z programem „Prawa, równość i obywatelstwo”, instrumentem bezpieczeństwa wewnętrznego na rzecz wspierania współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego, będącym częścią Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, programem „Zdrowie na rzecz wzrostu gospodarczego”, programem „Erasmus+”, programem ramowym „Horyzont 2020” oraz Instrumentem Pomocy Przedakcesyjnej (IPA II).
2. Komisja zapewnia także ogólną spójność, komplementarność i synergię z działaniami organów, urzędów i agencji Unii w dziedzinach, których dotyczą cele Programu, np. z działaniami Eurojustu ustanowionego Decyzją Rady 2002/187/WSiSW (18) i Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1920/2006 (19).
3. Zasoby Programu mogą być dzielone z innymi instrumentami Unii, zwłaszcza programem „Prawa, równość i obywatelstwo”, w celu realizacji działań zgodnych z celami obu programów. Działanie, na które przyznano finansowanie w ramach Programu, może również uzyskać finansowanie w ramach programu „Prawa, równość i obywatelstwo”, o ile finansowanie to nie pokrywa tych samych pozycji kosztów.
Artykuł 13
Ochrona interesów finansowych Unii
1. Komisja przyjmuje odpowiednie środki zapewniające, w trakcie realizacji działań finansowanych w ramach Programu, ochronę interesów finansowych Unii przez stosowanie środków zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom, przez skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia nieprawidłowości, przez odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych, a także, w stosownych przypadkach, przez skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary administracyjne i finansowe.
2. Komisja lub jej przedstawiciele oraz Trybunał Obrachunkowy są uprawnieni do przeprowadzania audytów, zarówno na podstawie dokumentów, jak i na miejscu, w odniesieniu do wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców i podwykonawców, którzy otrzymują od Unii środki finansowe w ramach Programu.
3. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może przeprowadzać dochodzenia, w tym kontrole i inspekcje na miejscu, zgodnie z przepisami i procedurami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady UE, Euratom) nr 883/2013 (20) i rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 (21), w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycia finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie naruszające interesy finansowe Unii, w związku z umową o udzielenie dotacji, decyzją o udzieleniu dotacji lub zamówieniem finansowanymi w ramach Programu.
4. Bez uszczerbku dla ust. 1, 2 i 3, umowy o współpracy z państwami trzecimi i z organizacjami międzynarodowymi, umowy o udzielenie dotacji, decyzje o udzieleniu dotacji oraz umowy wynikające z realizacji Programu, zawierają postanowienia wyraźnie upoważniające Komisję, Trybunał Obrachunkowy i OLAF do prowadzenia wspomnianych audytów i dochodzeń, o których mowa w tych ustępach, zgodnie z ich odpowiednimi kompetencjami.
Artykuł 14
Monitorowanie i ocena
1. Komisja co roku monitoruje Program, by śledzić wykonanie działań prowadzonych w jego ramach oraz realizację celów szczegółowych określonych w art. 4. Monitorowanie służy także ocenie, w jaki sposób w różnych działaniach w ramach całego Programu uwzględniono kwestie równości płci i niedyskryminacji.
2. Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie:
a)
sprawozdanie roczne z monitorowania w oparciu o wskaźniki określone w art. 15 ust. 2, oraz z wykorzystania dostępnych środków finansowych;
b)
sprawozdanie z oceny okresowej, do dnia 30 czerwca 2018 r.;
c)
sprawozdanie z oceny ex post, do dnia 31 grudnia 2021 r.
3. W sprawozdaniu z oceny okresowej ocenia się realizację celów Programu, efektywność wykorzystania zasobów oraz europejską wartość dodaną Programu, w celu stwierdzenia, czy finansowanie w dziedzinach objętych Programem należy przedłużyć, zmienić lub zawiesić po roku 2020. W sprawozdaniu tym ujęte zostają także wszelkie możliwości uproszczenia Programu, kwestie jego wewnętrznej i zewnętrznej spójności, jak również ocena dalszej aktualności wszystkich celów i działań. Uwzględnia ono również wyniki ocen ex post poprzednich programów na lata 2007-2013 ustanowionych decyzjami, o których mowa w art. 16.
4. Sprawozdanie z oceny ex post ocenia długofalowy wpływ Programu i trwałość efektów Programu, by dostarczyć informacji umożliwiających podjęcie decyzji o kolejnym programie.
5. W ocenach weryfikuje się także, w jaki sposób w różnych działaniach w ramach całego Programu uwzględniono kwestie równości płci i niedyskryminacji.
Artykuł 15
Wskaźniki
1. Zgodnie z art. 14 za podstawę monitorowania i oceny, w jakim stopniu każdy z celów szczegółowych Programu określonych w art. 4, został zrealizowany dzięki działaniom przewidzianym w art. 6, służą m.in. wskaźniki określone w ust. 2 niniejszego artykułu. Odniesieniem dla nich są uprzednio zdefiniowane poziomy bazowe odzwierciedlające sytuację sprzed realizacji. W odpowiednich przypadkach wskaźniki przedstawiają efekty z podziałem m.in. według płci, wieku i niepełnosprawności.
2. Wskaźniki, o których mowa w ust. 1, obejmują między innymi następujące elementy:
a)
liczba i odsetek osób w grupie docelowej, do których udało się dotrzeć z działaniami informacyjnymi finansowanymi w ramach Programu;
b)
liczba i odsetek pracowników wymiaru sprawiedliwości z grupy docelowej, którzy uczestniczyli w szkoleniach, wymianach pracowników, wizytach studyjnych, warsztatach i seminariach finansowanych w ramach Programu;
c)
poprawa poziomu wiedzy o prawie i politykach Unii wśród osób należących do grup, które uczestniczyły w działaniach finansowanych w ramach Programu, w porównaniu z całą grupą docelową;
d)
liczba przypadków podjęcia współpracy transgranicznej, działań z zakresu takiej współpracy i rezultatów takiej współpracy, w tym z zastosowaniem narzędzi i procedur informatycznych ustanowionych na szczeblu Unii;
e)
dokonana przez uczestników ocena działań, w których uczestniczyli, i (oczekiwanej) trwałości rezultatów tych działań;
f)
zasięg geograficzny działań finansowanych w ramach Programu.
3. Oprócz wskaźników określonych w ust. 2, sprawozdanie z oceny okresowej i sprawozdanie z oceny ex post Programu zawierają także ocenę m.in.:
a)
zauważalnego wpływu Programu na dostęp do wymiaru sprawiedliwości - w oparciu o dane jakościowe i ilościowe zebrane na szczeblu europejskim;
b)
liczby i jakości instrumentów i narzędzi opracowanych w wyniku działań finansowanych w ramach Programu;
c)
europejskiej wartości dodanej Programu, w tym ocenę działań prowadzonych w ramach Programu - na tle podobnych inicjatyw prowadzonych na szczeblu krajowym lub europejskim i niekorzystających z unijnego finansowania - oraz ich (oczekiwanych) efektów, a także zalet lub wad unijnego finansowania w porównaniu z krajowym finansowaniem działań tego typu;
d)
poziomu finansowania względem osiągniętych efektów (efektywność);
e)
ewentualnych przeszkód administracyjnych, organizacyjnych lub strukturalnych utrudniających sprawniejszą, skuteczniejszą i efektywniejszą realizację Programu (możliwości uproszczenia).
Artykuł 16
Środki przejściowe
Działania, które zostały rozpoczęte na podstawie decyzji 2007/126/WSiSW, decyzji 1149/2007/WE lub decyzji 1150/2007/WE są nadal regulowane przepisami tych decyzji, aż do ich zakończenia. W przypadku tych działań odniesienie do komitetów w art. 9 decyzji 2007/126/WSiSW, w art. 10 i 11 decyzji 1149/2007/WE oraz w art. 10 decyzji 1150/2007/WE rozumiane jest jako odniesienie do komitetu, o którym mowa w art. 11 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 17
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 17 grudnia 2013 r.