РЕГЛАМЕНТ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ (ЕС) № 1034/2011 НА КОМИСИЯТА
от 17 октомври 2011 година
относно надзора на безопасността при управлението на въздушното движение и аеронавигационното обслужване и за изменение на Регламент (ЕС) № 691/2010
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕО) № 550/2004 на Европейския парламент и на Съвета от 10 март 2004 г. за осигуряването на аеронавигационно обслужване в единното европейско небе (Регламент за осигуряване на обслужване) (1), и по-специално член 4 от него,
като взе предвид Регламент (ЕО) № 551/2004 на Европейския парламент и на Съвета от 10 март 2004 г. относно организацията и използването на въздушното пространство в единното европейско небе (Регламент за въздушното пространство) (2), и по-специално член 6 от него,
като взе предвид Регламент (ЕО) № 216/2008 на Европейския парламент и на Съвета от 20 февруари 2008 г. относно общи правила в областта на гражданското въздухоплаване, за създаване на Европейска агенция за авиационна безопасност и за отмяна на Директива 91/670/ЕИО на Съвета, Регламент (ЕО) № 1592/2002 и Директива 2004/36/ЕО (3), и по-специално член 8б от него,
като има предвид, че:
(1)
Съгласно Регламент (ЕО) № 216/2008 се изисква Комисията, подпомагана от Европейската агенция за авиационна безопасност („Агенцията“), да приеме съответните правила за прилагане, с цел да се осигури набор от регулаторни изисквания за безопасност за въвеждането на ефективна функция за надзор на безопасността на управлението на въздушното движение (УВД). В член 8б от Регламент (ЕО) № 216/2008 има изискване тези правила за прилагане да бъдат разработени въз основа на регламентите, приети в съответствие с член 5, параграф 3 от Регламент (ЕО) № 549/2004 на Европейския парламент и на Съвета от 10 март 2004 г. за определяне на рамката за създаването на Единно европейско небе (рамков регламент) (4). Настоящият регламент има за основа Регламент (ЕО) № 1315/2007 на Комисията от 8 ноември 2007 г. относно надзора на безопасността при управлението на въздушното движение и за изменение на Регламент (ЕО) № 2096/2005 (5).
(2)
Необходимо е допълнително да се определят ролята и функциите на компетентните органи въз основа на разпоредбите на Регламент (ЕО) № 216/2008, Регламент (ЕО) № 549/2004, Регламент (ЕО) № 550/2004 и Регламент (ЕО) № 552/2004 на Европейския парламент и на Съвета от 10 март 2004 г. относно оперативната съвместимост на европейската мрежа за управление на въздушното движение (Регламент за оперативната съвместимост) (6). Горепосочените регламенти включват изисквания за безопасността на аеронавигационното обслужване. Когато доставчиците са отговорни за безопасното аеронавигационно обслужване, държавите-членки следва да гарантират ефективен надзор чрез компетентните органи.
(3)
Настоящият регламент не следва да обхваща военните операции и учения, както е предвидено в член 1, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 549/2004 и в член 1, параграф 2, буква в) от Регламент (ЕО) № 216/2008.
(4)
Компетентните органи следва да провеждат регулаторни одити и прегледи по безопасността в съответствие с настоящия регламент като част от надлежните инспекции и проверки, изисквани съгласно Регламент (ЕО) № 216/2008 и Регламент (ЕО) № 550/2004.
(5)
Компетентните органи следва според нуждите да разгледат възможността да използват подхода за надзор на безопасността, изложен в настоящия регламент, и в други области за надзор, с цел да предоставят ефикасно и съгласувано наблюдение.
(6)
Аеронавигационните услуги, както и управлението на потоците въздушно движение (УПВД) и управлението на въздушното пространство (УВП), използват функционални системи, които дават възможност за управление на въздушното движение. Следователно всяка промяна на функционалните системи следва да подлежи на надзор на безопасността.
(7)
Компетентните органи следва да вземат всички необходими мерки, в случай че дадена система или съставен елемент на система не са съобразени със съответните изисквания. В тази връзка, и по-специално когато трябва да се публикува директива по безопасността, националният надзорен орган следва да разгледа възможността за инструктиране на съответните уведомени органи, имащи отношение към издаването на декларацията, посочена в член 5 или член 6 от Регламент (ЕО) № 552/2004, относно провеждането на конкретни проучвания по отношение на въпросната техническа система.
(8)
За прозрачността и отчетността на надзора на безопасността следва да допринасят ежегодни доклади за надзора на безопасността, изготвяни от компетентните органи. Докладите следва да бъдат адресирани до Комисията, Агенцията и държавата-членка, която назначава или създава компетентния орган. Освен това ежегодните доклади за надзора на безопасността следва да бъдат използвани в контекста на регионалното сътрудничество, стандартизационните инспекции съгласно Регламент (ЕО) № 216/2008 и международното наблюдение на надзора на безопасността. Съдържанието на докладите следва да включва съответната информация във връзка с наблюдението на нивото на безопасност, съответствието с приложимите регулаторни изисквания за безопасност на организациите, които са обект на надзор, програмата за регулаторните одити по безопасността, прегледа на аргументите по безопасността, промените във функционалните системи, въведени от организациите в съответствие с процедурите, приети от компетентния орган, и указанията за безопасност, издадени от този орган.
(9)
Съгласно член 10, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 216/2008 и член 2, параграф 4 от Регламент (ЕО) № 550/2004 компетентните органи следва да предприемат съответни мерки за тясно сътрудничество помежду си, за да осигурят адекватен надзор върху доставчиците на аеронавигационно обслужване, които предоставят услуги, свързани с въздушното пространство, за което е отговорна държава-членка, различна от държавата-членка, издала сертификата. Съгласно член 15 от Регламент (ЕО) № 216/2008 компетентните органи следва да обменят най-вече подходяща информация за надзора на организациите, свързан с безопасността.
(10)
Агенцията следва допълнително да оцени разпоредбите на настоящия регламент, по-специално тези, които се отнасят до надзора на безопасността при промени, и да даде становище за адаптирането на тези промени към общ системен подход, като вземе предвид включването на споменатите разпоредби в обща регулаторна структура за безопасността на гражданското въздухоплаване и опита, натрупан от заинтересованите страни и компетентните органи. Становището на Агенцията следва също така да има за цел улесняване на прилагането на държавната програма за безопасността (ДПБ) на ИКАО в рамките на Съюза като част от този общ системен подход.
(11)
За безопасното изпълнение на някои от мрежовите функции, създадени в съответствие с Регламент (ЕО) № 551/2004, се изисква съответният правен субект да се съобразява с някои изисквания за безопасност. Тези изисквания, които имат за цел да гарантират, че правният субект или организацията работят по безопасен начин, са посочени в Регламент (ЕС) № 677/2011 на Комисията от 7 юли 2011 г. за определяне на подробни правила за прилагане на мрежовите функции за управление на въздушното движение (УВД) и за изменение на Регламент (ЕС) № 691/2010 (7). Това са изисквания за безопасност към организацията, които са много сходни с общите изисквания, съдържащи се в Регламент за изпълнение (ЕС) № 1035/2011 на Комисията (8), но са адаптирани към отговорностите, свързани с безопасността на мрежовите функции. С цел подпомагане на общия системен подход за регулиране на безопасността в областта на гражданското въздухоплаване изпълнението на тези изисквания трябва да бъде следено по същия начин, по който се осъществява надзор върху доставчиците на аеронавигационно обслужване.
(12)
В своите препоръки от месец юли 2007 г. групата на високо равнище за бъдещата регулаторна рамка на европейската авиация подчерта необходимостта да се отдели регулаторният надзор от предоставянето на обслужване или функции. В съответствие с този принцип в член 6 от Регламент (ЕО) № 551/2004 се предвижда, че правният субект, определен да изпълнява мрежовите функции, трябва да бъде обект на съответен надзор. Тъй като Агенцията вече изпълнява независимата функция по надзор на безопасността на доставчиците на общоевропейски услуги за УВД/АНО в съответствие с член 22а от Регламент (ЕО) № 216/2008, би било изцяло в съответствие с европейската политика за безопасност на въздухоплаването да ѝ бъде възложено да подкрепя Комисията при изпълнението на същите задачи във връзка с функциите на Европейската мрежа.
(13)
Следователно е необходимо Регламент (ЕО) № 1315/2007 да бъде отменен.
(14)
Регламент (ЕС) № 691/2010 на Комисията от 29 юли 2010 г. за определяне на схема за ефективност на аеронавигационното обслужване и мрежовите функции и за изменение на Регламент (ЕО) № 2096/2005 (9) следва да бъде изменен, за да бъде адаптиран към настоящия регламент.
(15)
Мерките, предвидени в настоящия регламент, са в съответствие със становището на Комитета за единно небе,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Предмет и приложно поле
1. Настоящият регламент определя изисквания, които трябва да бъдат прилагани за упражняването на функцията по надзор на безопасността от страна на компетентните органи по отношение на аеронавигационното обслужване, управлението на потоците въздушно движение (УПВД), управлението на въздушното пространство (УВП), за общото въздушно движение и други мрежови функции.
2. Настоящият регламент се прилага за дейностите на компетентните органи и квалифицираните организации, действащи от тяхно име, във връзка с надзора на безопасността на аеронавигационното обслужване, УПВД, УВП и други мрежови функции.
Член 2
Определения
За целите на настоящия регламент се прилагат определенията в член 2 от Регламент (ЕО) № 549/2004 и член 3 от Регламент (ЕО) № 216/2008. Въпреки това определението на „сертификат“ в член 2, точка 15 от Регламент (ЕО) № 549/2004 не се прилага.
Прилагат се и следните определения:
1.
„коригиращо действие“ означава действие за отстраняване на причината за открито несъответствие;
2.
„функционална система“ означава комбинация от системи, процедури и човешки ресурси, организирани за изпълнение на определена функция в контекста на УВП;
3.
„управителен орган на мрежата“ означава безпристрастният и компетентен орган, на когото е възложено съгласно член 6, параграф 2 или 6 от Регламент (ЕО) № 551/2004 да изпълнява задълженията, описани във въпросния член и в настоящия регламент;
4.
„мрежови функции“ означава специфичните функции, описани в член 6 от Регламент (ЕО) № 551/2004;
5.
„организация“ означава или доставчик на аеронавигационно обслужване, или правен субект, осигуряващ УПВД, УВП или други мрежови функции;
6.
„процес“ означава набор от взаимно свързани или взаимодействащи дейности, които преобразуват входящите елементи в изходящи;
7.
„аргумент по безопасността“ означава демонстрирането и доказателствата, че дадена предложена промяна на функционална система може да бъде въведена в рамките на целите и стандартите, установени чрез съществуващата регулаторна рамка, в съответствие с регулаторните изисквания за безопасност;
8.
„указание за безопасност“ означава документ, издаден или одобрен от компетентен орган, който налага провеждане на действия по функционална система за възстановяване на безопасността, когато доказателствата сочат, че иначе безопасността на въздухоплаването може да бъде компрометирана;
9.
„цел на безопасността“ означава качествена или количествена констатация, което определя максималната честота или вероятност, при която се очаква възникване на дадена опасност;
10.
„регулаторен одит по безопасността“ означава системна и независима проверка, провеждана от или от името на компетентен орган с цел определяне дали всички мерки, свързани с безопасността, или елементи от тези мерки, свързани с процесите и резултатите от тях, продукти или услуги, са в съответствие с изискванията за мерките по безопасността, и дали те се прилагат ефективно и са подходящи за постигане на очакваните резултати;
11.
„регулаторни изисквания за безопасност“ означава изискванията, установени от Съюза или от националното законодателство, за предоставяне на аеронавигационни услуги или функции по УПВД и УВП или на други мрежови функции, които също така засягат техническата и оперативната компетентност и годността за предоставяне на тези услуги и функции, управлението на безопасността им, както и системите, техните съставни части и съответните процедури;
12.
„изискване за безопасност“ означава средство за намаляване на риска, дефинирано от стратегията за намаляване на риска, с което се постига определена цел на безопасността, включително организационни, оперативни, процедурни, функционални изисквания, а също и изисквания, свързани с работните показатели или с оперативната съвместимост, както и с екологичните характеристики;
13.
„проверка“ означава потвърждаване чрез привеждане на обективни доказателства, че са изпълнени конкретни изисквания;
14.
„общоевропейска услуга по УВД/АНО“ означава дейност, която е предвидена и установена за потребители в повечето или във всички държави-членки и която може също да се разшири извън въздушното пространство на територията, за която се прилага Договорът.
Член 3
Компетентни органи за надзор
За целите на настоящия регламент и без да се засяга взаимното признаване на сертификатите на доставчиците на аеронавигационно обслужване в съответствие с член 7, параграф 8 от Регламент (ЕО) № 550/2004 и член 11 от Регламент (ЕО) № 216/2008, компетентният орган за надзор трябва да бъде:
а)
за организации, чието основно място на стопанска дейност и, ако има такова, чието регистрирано седалище е в държава-членка, които същевременно осигуряват аеронавигационно обслужване на територията на въпросната държава-членка - националният надзорен орган, назначен или създаден от тази държава-членка;
б)
за организации, при които съгласно споразуменията, сключени между държавите-членки в съответствие с член 2 от Регламент (ЕО) № 550/2004, отговорностите за надзора на безопасността са били определени по начин, различен от указания в буква а) - компетентните органи, назначени или създадени по силата на тези споразумения. Тези споразумения трябва да съответстват на изискванията по член 2, параграфи от 3 до 6 от Регламент (ЕО) № 550/2004;
в)
за организации, предоставящи услуги по УВД/аеронавигационно обслужване във въздушното пространство на територията, за която се прилага Договорът, чието основно място на стопанска дейност и, ако има такова, чието регистрирано седалище се намира извън територията, предмет на разпоредбите на Договора - Европейската агенция за авиационна безопасност („Агенцията“);
г)
за организации, предоставящи общоевропейски услуги по УВД/АНО, както и за всички други мрежови функции във въздушното пространство на територията, за която се прилага Договорът - Агенцията.
Член 4
Функция по надзор на безопасността
1. Компетентните органи упражняват надзор на безопасността като част от общото наблюдение на изискванията, приложими за аеронавигационното обслужване, както и за УПВД, УВП и други мрежови функции, с цел да следят за безопасното осигуряване на тези дейности и да проверяват дали се спазват приложимите регулаторни изисквания по безопасността и мерките за тяхното изпълнение.
2. При сключване на споразумение за надзор на организации, действащи във функционални блокове въздушно пространство, които се простират във въздушно пространство, за което отговаря повече от една държава-членка, или в случаите на трансгранично обслужване съответните държави-членки определят и разпределят отговорностите за надзора на безопасността по начин, който гарантира, че:
а)
за прилагането на всяка разпоредба на настоящия регламент съществуват конкретни структури, носещи отговорността;
б)
държавите-членки имат ясен поглед върху механизмите за надзор на безопасността и резултатите от тях;
в)
се осигурява подходящ обмен на информация между органа(ите) за надзор и сертифициращия орган.
Държавите-членки правят редовен преглед на споразумението и неговото прилагане на практика, особено в светлината на постигнатото ниво на безопасност.
3. При сключване на споразумение за надзор на организации, действащи във функционални блокове въздушно пространство или в трансгранични дейности, в които Агенцията е компетентният орган за поне една от организациите в съответствие с член 3, буква б), въпросните държави-членки координират действията си с Агенцията, така че да гарантират, че са изпълнени букви а), б) и в) от параграф 2.
Член 5
Наблюдение на нивото на безопасност
1. Компетентните органи осигуряват редовно наблюдение и оценяване на постигнатите нива на безопасност с цел определяне дали тези нива съответстват на регулаторните изисквания за безопасност, приложими в блоковете въздушно пространство, за които те са отговорни.
2. Компетентните органи използват резултатите от наблюдението на безопасността, по-специално за да определят областите, в които приоритетно е необходима проверка на съответствието с регулаторните изисквания за безопасност.
Член 6
Проверка на съответствието с регулаторните изисквания за безопасност
1. Компетентните органи установяват процес, с цел утвърждаване на:
а)
съответствието с регулаторните изисквания за безопасността преди издаване или подновяване на сертификат, необходим за предоставяне на АНО, включително и с условията, свързани с безопасността, приложени към него;
б)
съответствието с всички задължения във връзка с безопасността, посочени в сертификата за определяне, издаден в съответствие с член 8 от Регламент (ЕО) № 550/2004;
в)
текущото съответствие на организациите с приложимите регулаторни изисквания за безопасност;
г)
изпълнението на целите за безопасност, изискванията за безопасност и други условия относно безопасността, определени в:
i)
декларациите за проверка на системите, включително всички съответни декларации за съответствие или годност за употреба на съставни елементи на системите, издадени съгласно Регламент (ЕО) № 552/2004;
ii)
процедурите за оценяване и намаляване на риска, изисквани от регулаторните изисквания за безопасност, приложими за аеронавигационното обслужване, УПВД и УВП и управителния орган на мрежата;
д)
прилагането на указанията за безопасност.
2. Процесът, посочен в параграф 1, трябва:
а)
да бъде основан на документирани процедури;
б)
да бъде подкрепен с документация, специално предназначена да служи като ръководство за персонала за надзор на безопасността при изпълнението на неговите функции;
в)
да осигури на въпросната организация показатели за резултатите от дейността по надзор на безопасността;
г)
да се основава на регулаторни одити и прегледи по безопасността, провеждани в съответствие с членове 7, 9 и 10;
д)
да осигури на компетентните органи доказателствата, необходими за обосноваване на по-нататъшни действия, включително на мерките, предвидени в член 9 от Регламент (ЕО) № 549/2004, член 7, параграф 7 от Регламент (ЕО) № 550/2004 и членове 10, 25 и 68 от Регламент (ЕО) № 216/2008 в случаите, в които липсва съответствие с регулаторните изисквания за безопасност.
Член 7
Регулаторни одити по безопасността
1. Компетентните органи за надзор или квалифицираните организации, упълномощени от тях, провеждат регулаторни одити по безопасността.
2. Регулаторните одити по безопасността, посочени в параграф 1, трябва:
а)
да осигурят на компетентните органи за надзор доказателства за съответствие с приложимите регулаторни изисквания за безопасност и с мерките за изпълнението им чрез оценяване на необходимостта от подобрение или коригиращо действие;
б)
да бъдат независими от дейностите по вътрешни одити, предприемани от въпросната организация като част от нейните системи за управление на безопасността или качеството;
в)
да бъдат провеждани от одитори с квалификация в съответствие с изискванията на член 12;
г)
да се прилагат за цялостните мерки за изпълнение или елементи от тях, както и за процесите, изделията и услугите;
д)
да определят дали:
i)
мерките за изпълнение са в съответствие с регулаторните изисквания за безопасност;
ii)
предприетите действия са в съответствие с мерките за изпълнение;
iii)
резултатите от предприетите действия съвпадат с резултатите, очаквани от мерките за изпълнение;
е)
водят до отстраняването на всякакви открити несъответствия в съответствие с член 8.
3. В рамките на програмата за инспекции, изисквана по силата на член 8 от Регламент за изпълнение (ЕС) № 1035/2011, компетентните органи установяват и обновяват минимум веднъж годишно програма за регулаторни одити по безопасността, за да:
а)
обхванат всички области, които са с потенциално значение от гледна точка на безопасността, с акцент върху тези области, в които са открити проблеми;
б)
обхванат всички организации, услуги и мрежови функции, работещи под наблюдението на компетентния орган;
в)
гарантират, че одитите се провеждат по начин, съобразен с нивото на риск, свързано с дейностите на организациите;
г)
гарантират, че се провеждат достатъчно одити за период от две години, за да се провери съответствието на всички тези организации с приложимите регулаторни изисквания за безопасност във всички съответни области на функционалната система;
д)
осигурят резултати от извършването на коригиращи действия.
4. Компетентните органи могат да променят обхвата на предварително планираните одити и да включват допълнителни одити винаги, когато възниква такава необходимост.
5. Компетентните органи решават кои мерки, елементи, услуги, функции, изделия, физически местоположения и дейности следва да бъдат обект на одити в рамките на определен период.
6. Наблюденията от одита и откритите несъответствия се документират. Несъответствията се подкрепят с доказателства, като се посочват приложимите регулаторни изисквания за безопасност и мерките за изпълнението им, по отношение на които е проведен одитът.
7. Изготвя се доклад за одита, включващ подробности за несъответствията.
Член 8
Коригиращи действия
1. Компетентните органи съобщават на одитираните организации констатациите от одита и едновременно с това изискват коригиращи действия за отстраняване на откритите несъответствия, без да се засяга което и да било допълнително действие, изисквано от приложимите регулаторни изисквания за безопасност.
2. Одитираните организации определят коригиращите действия, считани за необходими за отстраняване на несъответствието, както и срока за тяхното изпълнение.
3. Компетентните органи оценяват коригиращите действия, както и тяхното изпълнение, определени от одитираните организации, и ги приемат, ако оценката заключи, че те са достатъчни за отстраняване на несъответствията.
4. Одитираните организации започват коригиращите действия, приети от компетентните органи. Тези коригиращи действия и съответният последващ процес биват завършени в рамките на периода, приет от компетентните органи.
Член 9
Надзор на безопасността при промени във функционални системи
1. Когато организациите вземат решение дали да въведат в своите функционални системи промяна, свързана с безопасността, те използват само процедури, приети от съответния компетентен орган. В случая на доставчици на обслужване на въздушното движение и доставчици на обслужване, свързано с комуникациите, навигацията и надзора, компетентният орган приема тези процедури в рамките на Регламент за изпълнение (ЕС) № 1035/2011.
2. Организациите уведомяват съответния компетентен орган за всички планирани промени, свързани с безопасността. За тази цел компетентните органи установяват подходящи административни процедури в съответствие с националното законодателство.
3. С изключение на случаите, в които се прилага член 10, организациите могат да приведат в изпълнение промяната, за която са уведомили, като следват процедурите, посочени в параграф 1 от настоящия член.
Член 10
Процедура за преглед на предложените промени
1. Компетентните органи преглеждат аргументите по безопасността, свързани с нови функционални системи или промени на съществуващи функционални системи, предложени от дадена организация, когато:
а)
оценяването на степента на сериозност, проведено в съответствие с приложение II, точка 3.2.4 от Регламент за изпълнение (ЕС) № 1035/2011, определи клас на сериозност 1 или клас на сериозност 2 за потенциалните ефекти от установените опасности; или
б)
привеждането в изпълнение на промените изисква въвеждането на нови стандарти за въздухоплаване.
Когато компетентните органи определят, че има нужда от преглед в ситуации, различни от посочените в букви а) и б), те уведомяват организацията, че ще проведат преглед по безопасността на обявената промяна.
2. Прегледите се провеждат по начин, съобразен с нивото на риск, свързано с новата функционална система или с промяната на съществуващи функционални системи.
Прегледите трябва:
а)
да се основават на документирани процедури;
б)
да бъдат подкрепени с документация, специално предназначена да служи като ръководство за персонала за надзор на безопасността при изпълнението на неговите функции;
в)
да отчитат целите на безопасността, изискванията за безопасност и други условия по безопасността, свързани с въпросната промяна, които са определени в:
i)
декларациите за проверка на системи, посочени в член 6 от Регламент (ЕО) № 552/2004;
ii)
декларациите за съответствие или годност за използване на съставните части на системи, посочени в член 5 от Регламент (ЕО) № 552/2004; или
iii)
документацията за оценка и намаляване на риска, съставена в съответствие с приложимите регулаторни изисквания за безопасността;
г)
да определят допълнителни условия за безопасност, свързани с въвеждането на промяната, когато това е необходимо;
д)
да оценят приемливостта на представените аргументи по безопасността, като отчитат:
i)
определянето на опасностите;
ii)
адекватността на определянето на класовете на сериозност;
iii)
валидността на целите на безопасността;
iv)
валидността, ефективността и приложимостта на изискванията за безопасност и на други установени условия по безопасността;
v)
доказателства за непрекъснатото спазване на целите на безопасността, изискванията за безопасност и други условия по безопасността;
vi)
доказателства, че в процеса на създаване на аргументите по безопасността се спазват приложимите регулаторни изисквания за безопасност;
е)
да проверят процеса, използван от организациите за създаване на аргументите по безопасността във връзка с въпросната нова функционална система или във връзка с промените на съществуващи функционални системи, които се разглеждат;
ж)
да определят необходимостта от проверка на текущото съответствие;
з)
да включват всякакви необходими дейности по съгласуване с органите, отговорни за надзора на безопасността по отношение на летателната годност и операциите по време на полет;
и)
да уведомяват за приемането, заедно с условията (когато е необходимо), или за неприемането, заедно със съответна обосновка, на разглежданата промяна.
3. Промените, разглеждани при прегледа, се въвеждат, след като бъдат приети от компетентните органи.
Член 11
Квалифицирани организации
1. Когато даден компетентен орган реши да делегира на квалифицирана организация провеждането на регулаторни одити или прегледи по безопасността в съответствие с настоящия регламент, той гарантира, че критериите, използвани за избор на орган измежду квалифицираните в съответствие с член 3 от Регламент (ЕО) № 550/2004 и член 13 от Регламент (ЕО) № 216/2008, включват следното:
а)
квалифицираната организация има предишен опит в оценяването на безопасността във въздухоплавателни обекти;
б)
квалифицираната организация не участва по същото време във вътрешни дейности в системите за управление на безопасността или качеството на въпросната организация;
в)
целият персонал, зает с провеждането на регулаторни одити или прегледи по безопасност, е адекватно обучен и квалифициран и отговаря на критериите за квалификация, посочени в член 12, параграф 3 от настоящия регламент.
2. Квалифицираната организация приема възможността да бъде обект на одит от страна на компетентния орган или на всеки друг орган, действащ от негово име.
3. Компетентните органи водят регистър на квалифицираните организации, упълномощени да провеждат регулаторни одити или прегледи по безопасност от тяхно име. Тези регистри документират съответствието с изискванията, посочени в параграф 1.
Член 12
Възможности за надзор на безопасността
1. Държавите-членки и Комисията гарантират, че компетентните органи имат необходимите възможности да гарантират надзора на безопасността на всички организации, работещи под тяхно наблюдение, както и достатъчно ресурси да провеждат дейностите, определени в настоящия регламент.
2. Компетентните органи изготвят и актуализират на всеки две години оценка на човешките ресурси, необходими за провеждане на техните функции по надзор на безопасността, като използват за основа анализа на процесите, изисквани от настоящия регламент, и тяхното прилагане.
3. Компетентните органи гарантират, че всички лица, участващи в дейности по надзор на безопасността, са компетентни да изпълняват изискваната функция. В този смисъл те следва да:
а)
определят и документират образованието, обучението, техническите и оперативните знания, опита и квалификациите, необходими за изпълняване на задълженията на всяка позиция, включена в дейности по надзор на безопасността в тяхната структура;
б)
осигурят специално обучение за лицата, които участват в дейности по надзор на безопасността в тяхната структура;
в)
гарантират, че персоналът, назначен да провежда регулаторни одити по безопасност, включително одиторският персонал от квалифицирани организации, отговаря на конкретни критерии за квалификация, дефинирани от компетентния органи. Критериите отчитат:
i)
познаването и разбирането на изискванията, свързани с аеронавигационното обслужване, УПВД, УВП и други мрежови функции, по отношение на които изисквания могат да бъдат провеждани регулаторни одити по безопасност;
ii)
използването на методи за оценяване;
iii)
уменията, необходими за ръководене на одит;
iv)
доказването на компетентността на одиторите чрез оценяване или друго подходящо средство.
Член 13
Указания за безопасност
1. Компетентните органи публикуват указание за безопасност, когато са открили в дадена функционална система състояние, което е в разрез с безопасността и което налага незабавни действия.
2. Указанията за безопасност се изпращат също до засегнатите организации, като съдържат минимум следната информация:
а)
състоянието, което е в разрез с безопасността;
б)
засегнатата функционална система;
в)
необходимите действия и тяхната обосновка;
г)
срока за осигуряване на съответствие на необходимите действия с указанието за безопасност;
д)
датата на влизането му в сила.
3. Компетентните органи изпращат копие от указанието за безопасност до Агенцията и до всички други съответни компетентни органи, по-специално до тези, които участват в надзора на безопасността на функционалната система, както и до Комисията.
4. Компетентните органи проверяват съответствието с приложимите указания за безопасност.
Член 14
Регистри за надзора на безопасността
Компетентните органи водят и осигуряват достъп до съответните регистри, свързани с техните процеси по надзор на безопасността, включително до докладите от всички регулаторни одити по безопасност и до други регистри по безопасността, свързани със сертификати, назначения, надзор на безопасността при промени, указания за безопасност и използване на квалифицирани организации.
Член 15
Докладване за надзора на безопасността
1. Компетентните органи изготвят годишен доклад за надзора на безопасността за действията, предприети съгласно настоящия регламент. Годишният доклад за надзор на безопасността съдържа също така информация относно:
а)
организационната структура и процедурите на компетентния орган;
б)
въздушното пространство, за което са отговорни държавите-членки, които са създали или назначили компетентния орган, ако е приложимо, и организациите, намиращи се по наблюдението на компетентния орган;
в)
квалифицираните организации, упълномощени да провеждат регулаторни одити по безопасност;
г)
съществуващите нива на ресурсите на органа;
д)
всякакви въпроси по безопасността, определени в процеса на надзора на безопасността, провеждан от компетентния орган.
2. Държавите-членки използват докладите, изготвени от техните компетентни органи, когато предоставят своите годишни доклади на Комисията, както се изисква съгласно член 12 от Регламент (ЕО) № 549/2004.
Годишните доклади за надзора на безопасността се предоставят на засегнатите държавите-членки в случай на функционални блокове въздушно пространство, на Агенцията, както и на програмите или дейностите, провеждани по приети международни споразумения за наблюдение или одитиране на прилагането на надзора на безопасността на аеронавигационното обслужване, УПВД, УВП и други мрежови функции.
Член 16
Обмен на информация между компетентните органи
Компетентните органи предприемат мерки за тясно сътрудничество в съответствие с членове 10 и 15 от Регламент (ЕО) № 216/2008 и член 2, параграф 4 от Регламент (ЕО) № 550/2004 и обменят всякаква подходяща информация, за да гарантират надзора на безопасността на всички организации, извършващи обслужване или изпълняващи функции с трансграничен характер.
Член 17
Преходни разпоредби
1. Действията, които са започнати преди влизането в сила на настоящия регламент въз основа на Регламент (ЕО) № 1315/2007, се управляват в съответствие с настоящия регламент.
2. Орган на държава-членка, който е носел отговорността за надзора на безопасността на организации, за които компетентен орган е Агенцията в съответствие с член 3, следва да прехвърли към Агенцията функцията по надзор на безопасността на тези организации 12 месеца след датата на влизане в сила на настоящия регламент, освен в случаите на надзор на безопасността на управителния орган на мрежата, като прехвърлянето, ако има такова, към Комисията, подпомагана от Агенцията, се извършва на датата на влизане в сила на настоящия регламент.
Член 18
Отмяна
Регламент (ЕО) № 1315/2007 се отменя.
Член 19
Изменение на Регламент (ЕС) № 691/2010
Точка 1.1, буква д) от приложение IV към Регламент (ЕС) № 691/2010 се заменя със следното:
„д)
доклади за безопасността на националните надзорни органи, както е посочено в членове 7, 8 и 14 от Регламент за изпълнение (ЕС) № 1034/2011 на Комисията (10), както и доклади на националните надзорни органи за отстраняването на констатираните пропуски в безопасността, които са предмет на планове за коригиращи действия;
Член 20
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Брюксел на 17 октомври 2011 година.
REGULAMENTO DE EXECUÇÃO (UE) N.o 1034/2011 DA COMISSÃO
de 17 de Outubro de 2011
relativo à supervisão da segurança nos serviços de gestão do tráfego aéreo e de navegação aérea e que altera o Regulamento (UE) n.o 691/2010
(Texto relevante para efeitos do EEE)
A COMISSÃO EUROPEIA,
Tendo em conta o Tratado sobre o Funcionamento da União Europeia,
Tendo em conta o Regulamento (CE) n.o 550/2004 do Parlamento Europeu e do Conselho, de 10 de Março de 2004, relativo à prestação de serviços de navegação aérea no céu único europeu («Regulamento Prestação de Serviços») (1), nomeadamente o artigo 4.o,
Tendo em conta o Regulamento (CE) n.o 551/2004 do Parlamento Europeu e do Conselho, de 10 de Março de 2004, relativo à organização e utilização do espaço aéreo no céu único europeu («Regulamento Espaço Aéreo») (2), nomeadamente o artigo 6.o,
Tendo em conta o Regulamento (CE) n.o 216/2008 do Parlamento Europeu e do Conselho, de 20 de Fevereiro de 2008, relativo a regras comuns no domínio da aviação civil e que cria a Agência Europeia para a Segurança da Aviação, que revoga a Directiva 91/670/CEE, o Regulamento (CE) n.o 1592/2002 e a Directiva 2004/36/CE (3), nomeadamente o artigo 8.o-B,
Considerando o seguinte:
(1)
Nos termos do Regulamento (CE) n.o 216/2008, a Comissão, assistida pela Agência Europeia para a Segurança da Aviação (a seguir designada por «Agência»), deve adoptar as regras de execução pertinentes para estabelecer um conjunto de requisitos regulamentares de segurança com vista à implementação de uma supervisão eficaz da segurança na gestão do tráfego aéreo (ATM). O artigo 8.o-B do Regulamento (CE) n.o 216/2008 prevê que essas regras de execução sejam elaboradas com base nos regulamentos adoptados nos termos do artigo 5.o, n.o 3, do Regulamento (CE) n.o 549/2004 do Parlamento Europeu e do Conselho de 10 de Março de 2004 que estabelece o quadro para a realização do céu único europeu («Regulamento Quadro») (4). O presente regulamento baseia-se no Regulamento (CE) n.o 1315/2007 da Comissão, de 8 de Novembro de 2007, relativo à supervisão da segurança na gestão do tráfego aéreo e que altera o Regulamento (CE) n.o 2096/2005 (5).
(2)
É necessário definir com maior precisão o papel e as funções das autoridades competentes com base nas disposições do Regulamento (CE) n.o 216/2008, do Regulamento (CE) n.o 549/2004, do Regulamento (CE) n.o 550/2004 e do Regulamento (CE) n.o 552/2004 do Parlamento Europeu e do Conselho, de 10 de Março de 2004, relativo à interoperabilidade da rede europeia de gestão do tráfego aéreo («Regulamento Interoperabilidade») (6). Estes regulamentos contêm requisitos relativos à segurança dos serviços de navegação aérea (ANS). Embora a responsabilidade pela prestação desses serviços em condições de segurança caiba ao prestador, os Estados-Membros devem assegurar uma supervisão eficaz através das autoridades competentes.
(3)
O presente regulamento não se aplica às operações e treinos militares, conforme previsto no artigo 1.o, n.o 2, do Regulamento (CE) n.o 549/2004 e no artigo 1.o, n.o 2, alínea c), do Regulamento (CE) n.o 216/2008.
(4)
As autoridades competentes devem efectuar as auditorias e avaliações regulamentares de segurança, conforme previsto no presente regulamento e no quadro das inspecções e vistorias exigidas pelo Regulamento (CE) n.o 216/2008 e pelo Regulamento (CE) n.o 550/2004.
(5)
As autoridades competentes devem considerar a possibilidade de utilizar adequadamente a abordagem de supervisão da segurança adoptada no presente regulamento noutros domínios de supervisão, a fim de desenvolverem uma supervisão eficiente e coerente.
(6)
Todos os serviços de navegação aérea, bem como a gestão dos fluxos de tráfego aéreo (ATFM) e a gestão do espaço aéreo (ASM), utilizam sistemas funcionais que permitem a gestão do tráfego aéreo. Por conseguinte, quaisquer alterações nos sistemas funcionais devem ser objecto de uma supervisão da segurança.
(7)
As autoridades competentes devem tomar todas as medidas necessárias no caso de um sistema ou de um componente de um sistema não cumprir os requisitos pertinentes. Neste contexto e, em particular, quando tiver de ser emitida uma directiva de segurança, a autoridade competente deve considerar a possibilidade de encarregar os organismos notificados envolvidos na emissão da declaração referida no artigo 5.o ou no artigo 6.o do Regulamento (CE) n.o 552/2004 de efectuarem investigações específicas no que respeita ao sistema técnico em questão.
(8)
A apresentação de relatórios anuais de supervisão da segurança pelas autoridades competentes deverá contribuir para a transparência e para a responsabilização desta função. Os relatórios deverão ser dirigidos à Comissão, à Agência e ao Estado-Membro que nomeou ou instituiu a autoridade competente. Além disso, os relatórios deverão ser utilizados no contexto da cooperação regional, das inspecções de normalização previstas no Regulamento (CE) n.o 216/2008 e da monitorização internacional da supervisão da segurança. Do conteúdo dos relatórios deverão fazer parte informações relevantes sobre a monitorização do desempenho em matéria de segurança, o cumprimento pelas organizações supervisionadas dos requisitos regulamentares de segurança aplicáveis, o programa de auditorias regulamentares de segurança, a avaliação das garantias de segurança, as alterações aos sistemas funcionais introduzidas pelas organizações supervisionadas, de acordo com procedimentos aceites pela autoridade competente e as directivas de segurança emitidas por esta.
(9)
Nos termos do artigo 10.o, n.o 1, do Regulamento (CE) n.o 216/2008 e do artigo 2.o, n.o 4, do Regulamento (CE) n.o 550/2004, as autoridades competentes devem adoptar as medidas necessárias para estabelecerem entre si uma estreita cooperação, a fim de assegurarem a supervisão adequada dos prestadores de serviços de navegação aérea que também prestarem serviços relacionados com o espaço aéreo sob a responsabilidade de um Estado-Membro diferente do que tiver emitido o certificado. Nos termos do artigo 15.o do Regulamento (CE) n.o 216/2008, as autoridades competentes devem trocar informações adequadas, em particular, sobre a supervisão da segurança das organizações.
(10)
A Agência deverá avaliar mais aprofundadamente as disposições do presente regulamento, em particular as relativas às alterações à supervisão da segurança, e emitir um parecer para as adaptar tendo em conta uma abordagem sistémica global, com a integração dessas disposições no quadro regulamentar comum da segurança da aviação civil, bem como a experiência adquirida pelas partes interessadas e pelas autoridades competentes. O parecer da Agência deve ainda visar facilitar a implementação do programa de segurança dos Estados (SSP) da Organização Internacional da Aviação Civil (ICAO) no contexto da União Europeia e como parte dessa abordagem sistémica global.
(11)
A execução segura de algumas das funções de rede estabelecidas de acordo com o Regulamento (CE) n.o 551/2004 exige que a entidade envolvida cumpra determinados requisitos de segurança. Tais requisitos visam garantir que a entidade ou organização exerce as suas funções de um modo seguro e constam do Regulamento (UE) n.o 677/2011 da Comissão, de 7 de Julho de 2011, que estabelece as regras de execução para a implementação das funções de rede na gestão de tráfego aéreo (ATM) e que altera o Regulamento (UE) n.o 691/2010 (7). Trata-se de requisitos de segurança das organizações, muito semelhantes aos requisitos gerais previstos no Regulamento de Execução (UE) n.o 1035/2011 da Comissão (8), mas adaptados às responsabilidades em matéria de segurança das funções de rede. Para garantir uma abordagem sistémica global da regulamentação da segurança no domínio da aviação civil, a execução desses requisitos deve ser supervisionada do mesmo modo que são supervisionados os prestadores de serviços de navegação área.
(12)
Nas suas recomendações de 7 de Julho de 2007, o Grupo de Alto Nível para a regulamentação da aviação sublinhou a necessidade de separar a supervisão regulamentar da prestação de serviços ou funções. De acordo com esse princípio, o artigo 6.o do Regulamento (CE) n.o 551/2004 dispõe que a entidade nomeada para desempenhar as funções de rede deve ser objecto de uma supervisão adequada. Uma vez que a Agência já supervisiona de forma independente a segurança dos prestadores pan-europeus de ATM/ANS nos termos do artigo 22.o-A do Regulamento (CE) n.o 216/2008, será totalmente consonante com a política europeia de segurança da aviação confiar-lhe o apoio à Comissão no desempenho das mesmas tarefas relativamente às funções de rede a nível europeu.
(13)
É, pois, conveniente revogar o Regulamento (CE) n.o 1315/2007.
(14)
O Regulamento (UE) n.o 691/2010 da Comissão, de 29 de Julho de 2010, que estabelece um sistema de desempenho para os serviços de navegação aérea e as funções de rede e que altera o Regulamento (CE) n.o 2096/2005 (9), deve ser alterado para ser adaptado ao presente regulamento.
(15)
As medidas previstas no presente regulamento são conformes com o parecer do Comité do Céu Único,
ADOPTOU O PRESENTE REGULAMENTO:
Artigo 1.o
Objecto e âmbito de aplicação
1. O presente regulamento estabelece os requisitos aplicáveis ao exercício da função de supervisão da segurança (safety) por parte das autoridades competentes, no que respeita aos serviços navegação aérea, à gestão dos fluxos de tráfego aéreo (ATFM), à gestão do espaço aéreo (ASM) para o tráfego aéreo geral e a outras funções de rede.
2. O presente regulamento é aplicável às actividades das autoridades supervisoras nacionais e das entidades qualificadas que actuam em seu nome no que respeita à supervisão da segurança dos serviços de navegação aérea, ATFM, ASM e outras funções de rede.
Artigo 2.o
Definições
Para efeitos do presente regulamento, são aplicáveis as definições constantes do artigo 2.o do Regulamento (CE) n.o 549/2004 e do artigo 3.o do Regulamento (CE) n.o 216/2008. No entanto, a definição de certificado constante do artigo 2.o, n.o 15, do Regulamento (CE) n.o 549/2004 não se aplica.
São, ainda, aplicáveis as seguintes definições:
1) «Acção correctiva»: uma acção para eliminar a causa de uma não-conformidade detectada;
2) «Sistema funcional»: uma combinação de sistemas, procedimentos e recursos humanos organizados para desempenharem uma função no contexto da gestão do tráfego aéreo (ATM);
3) «Gestor da rede»: a entidade competente e imparcial designada nos termos do artigo 6.o, n.o 2 ou n.o 6, do Regulamento (CE) n.o 551/2004 para exercer as funções descritas nesse artigo e no presente regulamento;
4) «Funções de rede»: as funções específicas previstas no artigo 6.o do Regulamento (CE) n.o 551/2004;
5) «Organização»: um prestador de serviços de navegação aérea ou uma entidade que assegura ATFM ou ASM ou outras funções de rede;
6) «Processo»: um conjunto de actividades inter-relacionadas ou entre as quais existe interacção, que transformam elementos de entrada em elementos de saída;
7) «Garantias de segurança»: a demonstração e prova de que uma proposta de alteração a um sistema funcional pode ser implementada respeitando os objectivos ou normas estabelecidos no quadro regulamentar existente, de forma compatível com os requisitos regulamentares de segurança;
8) «Directiva de segurança»: um documento emitido ou adoptado por uma autoridade competente, que estabelece as acções a executar obrigatoriamente num sistema funcional, com vista a repor a segurança, quando haja provas de que, de outra forma, a segurança da aviação poderia estar comprometida;
9) «Objectivo de segurança»: uma declaração qualitativa ou quantitativa que define a frequência máxima ou a probabilidade de ocorrência de uma situação de perigo;
10) «Auditoria regulamentar de segurança»: uma verificação sistemática e independente efectuada por ou em nome de uma autoridade competente, para determinar se a totalidade ou parte das regras de segurança relativas aos processos e seus resultados, produtos ou serviços, cumprem as regras de segurança estabelecidas, são aplicadas de forma eficaz e são adequadas para alcançar os resultados esperados;
11) «Requisitos regulamentares de segurança»: os requisitos estabelecidos pela regulamentação da União Europeia ou dos Estados-Membros para a prestação de serviços de navegação aérea ou o exercício de funções ATFM e ASM ou ainda outras funções de rede, relativos à competência e aptidão técnica e operacional para prestar tais serviços e exercer tais funções, à gestão da sua segurança, bem como aos sistemas, aos seus componentes e aos procedimentos associados;
12) «Requisito de segurança»: uma atenuação do risco, definida no contexto de uma estratégia de atenuação dos riscos, que permite atingir um determinado objectivo de segurança, que inclui requisitos organizacionais, operacionais, procedimentais, funcionais, de desempenho e de interoperabilidade ou características ambientais;
13) «Verificação»: a confirmação, através da apresentação de elementos objectivos de prova, de que os requisitos especificados foram cumpridos;
14) «Serviço ATM/ANS pan-europeu»: uma actividade concebida e estabelecida para os utilizadores na maioria ou em todos os Estados-Membros e que pode igualmente estender-se para além do espaço aéreo do território a que o Tratado se aplica.
Artigo 3.o
Autoridade competente para a supervisão
Para efeitos do presente regulamento e sem prejuízo do reconhecimento mútuo dos certificados dos prestadores de serviços de navegação aérea nos termos do artigo 7.o, n.o 8, do Regulamento (CE) n.o 550/2004 e do artigo 11.o do Regulamento (CE) n.o 216/2008, a autoridade competente para a supervisão é:
a)
Para as organizações que tiverem o seu estabelecimento principal e, se for caso disso, a sua sede num Estado-Membro e prestarem serviços de navegação aérea no território desse Estado-Membro, a autoridade supervisora nacional nomeada ou instituída por esse Estado-Membro;
b)
Para as organizações em que, ao abrigo de acordos celebrados entre os Estados-Membros nos termos do artigo 2.o do Regulamento (CE) n.o 550/2004, as responsabilidades pela supervisão da segurança tenham sido atribuídas de modo diferente do previsto na alínea a), a autoridade ou autoridades competentes nomeada(s) ou instituída(s) ao abrigo desses acordos. Os acordos devem ser conformes com o disposto no artigo 2.o, n.os 3 a 6, do Regulamento (CE) n.o 550/2004;
c)
Para as organizações que prestam serviços ATM/serviços de navegação aérea no espaço aéreo do território a que o Tratado se aplica e que têm o seu estabelecimento principal e, se for caso disso, a sua sede fora do território sujeito às disposições do Tratado, a Agência Europeia para a Segurança da Aviação;
d)
Para as organizações que prestam serviços ATM/ANS pan-europeus, assim como para todas as outras funções de rede no espaço aéreo do território a que o Tratado se aplica, a Agência.
Artigo 4.o
Função de supervisão da segurança
1. A autoridade competente exerce a supervisão da segurança no quadro da supervisão dos requisitos aplicáveis aos serviços ANS, assim como à ATFM, à ASM e a outras funções de rede, com o objectivo de monitorizar a prestação segura desses serviços e de verificar se os requisitos regulamentares de segurança aplicáveis e as respectivas regras de execução são cumpridos.
2. Ao celebrarem um acordo relativo à supervisão das organizações que actuam em blocos funcionais de espaço aéreo que se estendem por espaço aéreo sob a responsabilidade de mais do que um Estado-Membro, ou nos casos de prestação de serviços transfronteiras, os Estados-Membros em questão devem identificar e atribuir as responsabilidades pela supervisão da segurança de um modo que garanta:
a)
A existência de responsáveis específicos pela implementação de cada uma das disposições do presente regulamento;
b)
Que os Estados-Membros tenham uma visão clara dos mecanismos de supervisão da segurança e dos seus resultados;
c)
O intercâmbio de informações pertinentes entre as autoridades supervisoras e a autoridade certificadora.
Os Estados-Membros devem proceder à avaliação regular do acordo e da sua aplicação prática, tendo em conta, nomeadamente, o desempenho alcançado em matéria de segurança.
3. Ao celebrarem um acordo sobre a supervisão das organizações que operam em blocos funcionais de espaço aéreo ou que exercem actividades transfronteiras em que a Agência é a autoridade competente para supervisionar, pelo menos, uma das organizações, de acordo com o disposto no artigo 3.o, alínea b), os Estados-Membros em questão devem coordenar-se com a Agência, por forma a assegurarem o cumprimento das alíneas a), b) e c) do n.o 2.
Artigo 5.o
Monitorização do desempenho em matéria de segurança
1. As autoridades competentes devem efectuar a monitorização e a avaliação regulares dos níveis de segurança alcançados para determinar o cumprimento dos requisitos regulamentares de segurança aplicáveis nos blocos de espaço aéreo sob a sua responsabilidade.
2. As autoridades competentes devem utilizar os resultados da monitorização da segurança, nomeadamente, para determinar os domínios em que é prioritário verificar o cumprimento dos requisitos regulamentares de segurança.
Artigo 6.o
Verificação do cumprimento dos requisitos regulamentares de segurança
1. As autoridades competentes devem estabelecer um processo que lhes permita verificar:
a)
O cumprimento dos requisitos regulamentares de segurança aplicáveis, antes da emissão ou da renovação de um certificado necessário para a prestação de serviços de navegação aérea, incluindo as condições de segurança associadas;
b)
O cumprimento de todas as obrigações em matéria de segurança constantes do acto de designação emitido em conformidade com o artigo 8.o do Regulamento (CE) n.o 550/2004;
c)
O cumprimento permanente, por parte das organizações, dos requisitos regulamentares de segurança aplicáveis;
d)
A aplicação dos objectivos de segurança, dos requisitos de segurança e de outras condições de segurança estabelecidos:
i)
nas declarações de verificação dos sistemas, incluindo as eventuais declarações de conformidade ou de adequação para a utilização de componentes dos sistemas, emitidas em conformidade com o Regulamento (CE) n.o 552/2004,
ii)
nos procedimentos de avaliação e atenuação de riscos exigidos pelos requisitos regulamentares de segurança aplicáveis aos serviços ANS, à ATFM, à ASM e ao gestor da rede;
e)
A implementação das directivas de segurança.
2. O processo referido no n.o 1 deve:
a)
Basear-se em procedimentos documentados;
b)
Apoiar-se em documentação especificamente destinada a fornecer ao pessoal de supervisão da segurança orientações para o exercício das suas funções;
c)
Fornecer à organização em causa uma indicação sobre os resultados da actividade de supervisão da segurança;
d)
Basear-se em auditorias e avaliações regulamentares da segurança efectuadas em conformidade com os artigos 7.o, 9.o e 10.o;
e)
Fornecer à autoridade competente os elementos de prova necessários para fundamentar novas medidas, nomeadamente as previstas no artigo 9.o do Regulamento (CE) n.o 549/2004, no artigo 7.o, n.o 7, do Regulamento (CE) n.o 550/2004 e nos artigos 10.o, 25.o e 68.o do Regulamento (CE) n.o 216/2008, quando não estiverem a ser cumpridos os requisitos regulamentares de segurança.
Artigo 7.o
Auditorias regulamentares de segurança
1. As autoridades competentes, ou as entidades qualificadas nas quais aquelas deleguem poderes, devem efectuar auditorias regulamentares de segurança.
2. As auditorias regulamentares de segurança referidas no n.o 1 devem:
a)
Fornecer às autoridades competentes provas do cumprimento dos requisitos regulamentares de segurança aplicáveis e das respectivas regras de execução, através da avaliação da necessidade de melhorias ou de acções correctivas;
b)
Ser independentes das actividades de auditoria interna realizadas pela organização em causa no âmbito dos seus sistemas de gestão da segurança ou da qualidade;
c)
Ser efectuadas por auditores qualificados em conformidade com os requisitos do artigo 12.o;
d)
Aplicar-se à totalidade ou a parte das regras de execução e aos processos, produtos ou serviços;
e)
Determinar se:
i)
as regras de execução cumprem os requisitos regulamentares de segurança,
ii)
as medidas adoptadas cumprem as regras de execução,
iii)
os resultados das medidas adoptadas correspondem aos resultados esperados com a aplicação das regras de execução;
f)
Conduzir à correcção das não-conformidades identificadas nos termos do artigo 8.o.
3. No âmbito do programa de inspecção previsto no artigo 8.o do Regulamento de Execução (UE) n.o 1035/2011, as autoridades competentes devem estabelecer e actualizar, pelo menos anualmente, um programa de auditorias regulamentares de segurança que:
a)
Abranja todos os domínios que possam suscitar preocupações de segurança, com especial incidência naqueles em que foram identificados problemas;
b)
Abranja todas as organizações, serviços e funções de rede que funcionem sob a supervisão da autoridade competente;
c)
Assegure que as auditorias sejam efectuadas de forma proporcional ao nível de risco que representam as actividades das organizações;
d)
Assegure que sejam efectuadas auditorias suficientes ao longo de um período de dois anos para verificar o cumprimento por todas as organizações dos requisitos regulamentares de segurança aplicáveis em todos os domínios relevantes do sistema funcional;
e)
Assegure o acompanhamento da aplicação das acções correctivas.
4. As autoridades competentes podem decidir alterar o âmbito das auditorias programadas e incluir auditorias adicionais, sempre que necessário.
5. As autoridades competentes devem decidir quais as disposições, elementos, serviços, produtos, localizações físicas e actividades que devem ser objecto de auditoria num prazo especificado.
6. As observações e as não-conformidades identificadas em auditorias devem ser documentadas. Estas últimas devem ser apoiadas em elementos de prova e identificadas em termos dos requisitos regulamentares de segurança aplicáveis e respectivas regras de execução à luz dos quais a auditoria foi efectuada.
7. Deve ser elaborado um relatório de auditoria que contenha informações pormenorizadas sobre as não-conformidades.
Artigo 8.o
Acções correctivas
1. A autoridade competente deve comunicar os resultados da auditoria à organização auditada e solicitar, simultaneamente, a adopção de medidas tendentes a corrigir as não-conformidades detectadas, sem prejuízo de eventuais acções suplementares que sejam exigidas pelos requisitos regulamentares de segurança aplicáveis.
2. A organização auditada deve determinar as acções correctivas consideradas necessárias para corrigir uma não-conformidade e o prazo para a sua aplicação.
3. A autoridade competente deve avaliar as acções correctivas e a respectiva aplicação determinadas pela organização auditada e aceitá-las se a avaliação concluir que estas são suficientes para corrigir as não-conformidades.
4. A organização auditada deve iniciar as acções correctivas aceites pela autoridade competente. Estas acções correctivas e o subsequente processo de acompanhamento devem ser concluídos dentro do prazo aceite pela autoridade competente.
Artigo 9.o
Supervisão da segurança das alterações introduzidas em sistemas funcionais
1. Ao decidirem da introdução ou não nos seus sistemas funcionais de uma alteração relacionada com a segurança, as organizações apenas podem utilizar procedimentos aceites pela respectiva autoridade competente. No caso dos prestadores de serviços de tráfego aéreo e dos prestadores de serviços de comunicação, navegação ou vigilância, a aceitação destes procedimentos pela autoridade competente é feita no quadro do Regulamento de Execução (UE) n.o 1035/2011.
2. As organizações devem comunicar à respectiva autoridade competente todas as alterações previstas em matéria de segurança. Para esse efeito, as autoridades competentes devem estabelecer procedimentos administrativos adequados em conformidade com a respectiva legislação nacional.
3. Excepto nos casos em que se aplica o artigo 10.o, as organizações podem introduzir alterações nos sistemas funcionais, devendo estas ser notificadas de acordo com os procedimentos referidos no n.o 1 do presente artigo.
Artigo 10.o
Procedimento de avaliação das alterações propostas
1. A autoridade competente deve avaliar as garantias de segurança associadas aos novos sistemas funcionais ou às alterações aos sistemas funcionais existentes propostas por uma organização nos seguintes casos:
a)
Quando a avaliação da gravidade, efectuada em conformidade com o anexo II, ponto 3.2.4, do Regulamento de Execução (UE) n.o 1035/2011 determinar uma classe de gravidade 1 ou 2 para os efeitos potenciais dos perigos identificados; ou
b)
Quando a aplicação das alterações exigir a introdução de novas normas no sector da avaliação civil.
Caso a autoridade competente determine a necessidade de uma avaliação noutras situações que não as previstas nas alíneas a) e b), deve notificar a organização da sua decisão de proceder à avaliação da segurança da alteração notificada.
2. A avaliação será efectuada de forma proporcionada ao nível de risco que representa o novo sistema funcional ou a alteração a sistemas funcionais existentes proposta.
Além disso, deve:
a)
Utilizar procedimentos documentados;
b)
Apoiar-se em documentação especificamente destinada a fornecer ao pessoal de supervisão da segurança orientações para o exercício das suas funções;
c)
Ter em conta os objectivos de segurança, os requisitos de segurança e outras condições de segurança, relacionados com a alteração em causa, que tenham sido estabelecidos em:
i)
declarações de verificação dos sistemas, previstas no artigo 6.o do Regulamento (CE) n.o 552/2004,
ii)
declarações de conformidade ou de adequação para utilização de componentes dos sistemas, previstas no artigo 5.o do Regulamento (CE) n.o 552/2004, ou
iii)
documentação relativa à avaliação e à atenuação de riscos imposta pelos requisitos regulamentares de segurança aplicáveis;
d)
Identificar, sempre que necessário, condições de segurança adicionais associadas à introdução da alteração;
e)
Avaliar a aceitabilidade das garantias de segurança apresentadas, tendo em conta:
i)
a identificação dos perigos,
ii)
a coerência da classificação em classes de gravidade,
iii)
a validade dos objectivos de segurança,
iv)
a validade, eficácia e exequibilidade dos requisitos de segurança e de quaisquer outras condições de segurança identificadas,
v)
a demonstração de que os objectivos de segurança, os requisitos de segurança e outras condições de segurança são permanentemente cumpridos,
vi)
a demonstração de que o processo utilizado para produzir as garantias de segurança cumpre os requisitos regulamentares de segurança aplicáveis;
f)
Verificar os processos utilizados pelas organizações para apresentar as garantias de segurança relativas ao novo sistema funcional ou às alterações previstas a sistemas funcionais existentes;
g)
Identificar a necessidade de verificação do cumprimento permanente;
h)
Prever as actividades necessárias de coordenação com as autoridades responsáveis pela supervisão da segurança da aeronavegabilidade e das operações de voo;
i)
Assegurar a notificação da aceitação, eventualmente sujeita a condições, ou da não aceitação, devidamente justificada, da alteração em causa.
3. A introdução prática da alteração que é objecto da avaliação está sujeita à respectiva aceitação pela autoridade competente.
Artigo 11.o
Entidades qualificadas
1. Se uma autoridade competente decidir delegar numa entidade qualificada a realização de auditorias regulamentares de segurança ou de avaliações de segurança em conformidade com o presente regulamento, deve assegurar que os critérios utilizados para seleccionar uma entidade de entre as entidades qualificadas em conformidade com o artigo 3.o do Regulamento (CE) n.o 550/2004 e com o artigo 13.o do Regulamento (CE) n.o 216/2008 incluam os seguintes pontos:
a)
A entidade qualificada possui experiência na avaliação da segurança de entidades do sector da aviação civil;
b)
A entidade qualificada não participa simultaneamente em actividades internas da organização em causa no quadro dos seus sistemas de gestão da segurança ou da qualidade;
c)
Todo o pessoal ligado à realização de auditorias regulamentares de segurança ou de avaliações da segurança possui formação e qualificações adequadas e preenche os critérios de qualificação previstos no artigo 12.o, n.o 3, do presente regulamento.
2. A entidade qualificada deve aceitar a possibilidade de ser objecto de auditoria por parte da autoridade competente ou por qualquer outro organismo que actue em seu nome.
3. As autoridades competentes devem manter um registo das entidades qualificadas encarregadas de efectuar auditorias regulamentares de segurança ou avaliações da segurança em seu nome. Tais registos devem documentar o cumprimento dos requisitos previstos no n.o 1.
Artigo 12.o
Capacidades de supervisão da segurança
1. Os Estados-Membros e a Comissão devem garantir que as autoridades competentes têm a capacidade necessária para assegurar a supervisão da segurança de todas as organizações que operam sob a sua supervisão e que dispõem, nomeadamente, dos recursos suficientes para levar a efeito as medidas definidas pelo presente regulamento.
2. As autoridades competentes devem elaborar e actualizar, de dois em dois anos, uma avaliação dos recursos humanos necessários para o exercício das suas funções de supervisão da segurança, com base na análise dos processos exigidos pelo presente regulamento e da respectiva aplicação.
3. As autoridades competentes devem assegurar que todas as pessoas envolvidas em actividades de supervisão da segurança são competentes para o desempenho das suas funções. Para tanto, devem:
a)
Definir e documentar a formação académica, a formação profissional, os conhecimentos técnicos e operacionais, a experiência e as qualificações pertinentes para o desempenho das tarefas de cada função ligada às actividades de supervisão da segurança dentro da sua estrutura;
b)
Assegurar que as pessoas envolvidas nas actividades de supervisão da segurança dentro da sua estrutura recebem formação específica;
c)
Assegurar que o pessoal designado para efectuar auditorias regulamentares de segurança, incluindo os auditores das entidades qualificadas, cumprem critérios de qualificação específicos, definidos pela autoridade competente. Tais critérios devem incluir:
i)
o conhecimento e compreensão dos requisitos relativos aos serviços ANS, à ATFM, à ASM e a outras funções de rede, à luz dos quais podem ser efectuadas auditorias regulamentares de segurança,
ii)
a utilização de técnicas de avaliação,
iii)
as competências necessárias para a condução de uma auditoria,
iv)
a demonstração da competência dos auditores através da avaliação ou de outros meios aceitáveis.
Artigo 13.o
Directivas de segurança
1. A autoridade competente deve emitir uma directiva de segurança quando tiver determinado a existência, num sistema funcional, de uma situação de insegurança que exige actuação imediata.
2. Uma directiva de segurança deve ser transmitida às organizações em causa e deve conter, pelo menos, as seguintes informações:
a)
A identificação da situação de insegurança;
b)
A identificação do sistema funcional afectado;
c)
As medidas necessárias e a sua fundamentação;
d)
O prazo para o cumprimento da directiva de segurança através das medidas necessárias;
e)
A data da sua entrada em vigor.
3. A autoridade competente deve enviar uma cópia da directiva de segurança à Agência e às outras autoridades competentes interessadas, em particular as envolvidas na supervisão da segurança do sistema funcional, assim como à Comissão.
4. A autoridade competente deve verificar o cumprimento das directivas de segurança aplicáveis.
Artigo 14.o
Registos da supervisão da segurança
As autoridades competentes devem conservar e garantir o acesso aos registos adequados dos respectivos processos de supervisão da segurança, incluindo os relatórios de todas as auditorias regulamentares de segurança e outros registos ligados à segurança relativos a certificados, designações, alterações à supervisão da segurança, directivas de segurança e recurso às entidades qualificadas.
Artigo 15.o
Relatórios sobre a supervisão da segurança
1. A autoridade competente deve elaborar um relatório anual de supervisão da segurança, respeitante às medidas adoptadas em aplicação do presente regulamento. O relatório deve incluir também informações sobre os seguintes aspectos:
a)
Estrutura organizacional e procedimentos da autoridade competente;
b)
Espaço aéreo sob a responsabilidade dos Estados-Membros que instituíram ou nomearam a autoridade competente, se for caso disso, e organizações sob a supervisão dessa autoridade;
c)
Entidades qualificadas encarregadas de efectuar auditorias regulamentares de segurança;
d)
Níveis de recursos existentes da autoridade competente;
e)
Questões de segurança eventualmente identificadas através dos processos de supervisão da segurança desenvolvidos pela autoridade competente.
2. Os Estados-Membros devem utilizar os relatórios elaborados pelas respectivas autoridades competentes ao prepararem os seus relatórios anuais a apresentar à Comissão nos termos do artigo 12.o do Regulamento (CE) n.o 549/2004.
O relatório anual da supervisão da segurança deve ser disponibilizado aos Estados-Membros envolvidos, no caso de blocos funcionais de espaço aéreo, à Agência ou aos programas ou actividades realizados no âmbito de disposições acordadas a nível internacional para monitorização ou auditoria da acção de aplicação prática da supervisão da segurança dos serviços ANS, à ATFM, à ASM e a outras funções de rede.
Artigo 16.o
Intercâmbio de informações entre autoridades competentes
As autoridades competentes devem adoptar medidas que garantam uma estreita cooperação, nos termos dos artigos 10.o e 15.o do Regulamento (CE) n.o 216/2008 e do artigo 2.o, n.o 4, do Regulamento (CE) n.o 550/2004, e devem trocar entre si todas as informações adequadas para assegurar a supervisão da segurança de todas as organizações que prestam serviços ou desempenham funções transfronteiras.
Artigo 17.o
Disposições transitórias
1. Os actos iniciados antes da entrada em vigor do presente regulamento com base no Regulamento (CE) n.o 1315/2007 devem ser geridos em conformidade com o presente regulamento.
2. A autoridade de um Estado-Membro que tenha sido responsável pela supervisão da segurança de organizações para as quais a Agência é a autoridade competente nos termos do artigo 3.o deve transferir para a Agência a função de supervisão da segurança dessas organizações 12 meses após a data de entrada em vigor do presente regulamento, excepto no caso da supervisão da segurança do gestor da rede, cuja eventual transferência para a Comissão Europeia, coadjuvada pela Agência, será feita na data de entrada em vigor do presente regulamento.
Artigo 18.o
Revogação
O Regulamento (CE) n.o 1315/2007 é revogado.
Artigo 19.o
Alteração ao Regulamento (UE) n.o 691/2010 da Comissão
O ponto 1.1, alínea e), do anexo IV do Regulamento (UE) n.o 691/2010 passa a ter a seguinte redacção:
«e)
Relatórios de segurança (safety) das autoridades supervisoras nacionais, conforme referidos nos artigos 7.o, 8.o e 14.o do Regulamento de Execução (UE) n.o 1034/2011 da Comissão (10), assim como sobre a resolução das deficiências de segurança identificadas e que estão sujeitas a planos de acções correctivas;
Artigo 20.o
Entrada em vigor
O presente regulamento entra em vigor no vigésimo dia seguinte ao da sua publicação no Jornal Oficial da União Europeia.
O presente regulamento é obrigatório em todos os seus elementos e directamente aplicável em todos os Estados-Membros.
Feito em Bruxelas, em 17 de Outubro de 2011.