РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 10 декември 2008 година
относно държавна помощ C 31/06 (ex N 621/05), приложена от Италия относно спешни мерки за предотвратяване на инфлуенцата по птиците
(нотифицирано под номер C(2008) 7802)
(само текстът на италиански език е автентичен)
(2010/332/ЕО)
КОМИСИЯТА НА ЕВРОПЕЙСКИТЕ ОБЩНОСТИ,
като взе предвид Договора за създаване на Европейската общност, и по-специално член 88, параграф 2, първа алинея от него,
след като прикани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с посочения член и като взе предвид представените мнения,
като има предвид, че:
I. ПРОЦЕДУРА
(1)
С писмо от 9 декември 2005 г., заведено на 13 декември 2005 г., Постоянното представителство на Италия към Европейския съюз уведоми Комисията съгласно член 88, параграф 3 от Договора, за член 5 от Закон № 244 от 30 ноември 2005 г. (наричан по-долу „Закон 244/05“).
(2)
С телекс от 14 февруари 2006 г. (референтен номер AGR 4535) и от 20 март 2006 г. (референтен номер AGR 7800) Комисията поиска допълнителна информация.
(3)
С писмо по електронна поща от 2 март 2006 г., заведено на 3 март 2006 г., италианските власти уведомиха Комисията за член 1а, параграф 8 и параграфи 10-14 от проектозакона, преобразуващ наредбата-закон от 10 януари 2006 г. № 2. Посочената наредба-закон е преобразувана в закон, с изменения, от Закон № 81 от 11 март 2006 г. (наричан по-долу „Закон 81/06“). Този закон внася изменения в член 5 от Закон 244/05. Разпоредбите, предвидени в член 1а за създаване на Фонд за спешни мерки в птицевъдството, бяха проучени в рамките на преписката за държавна помощ N 322/06.
(4)
С писмо по електронна поща от 20 април 2006 г., заведено на 25 април 2006 г., италианските власти представиха допълнителна информация.
(5)
С писмо от 13 юни 2006 г. Комисията поиска от италианските власти продължаване с 30 дни на срока, определен от член 4, параграф 5 от Регламент (ЕО) № 659/99 на Съвета (1), за да може да вземе своето решение, т.е. до 26 юли 2006 г., вземайки предвид и сроковете за превод на самото решение.
(6)
С писмо по електронна поща от 22 юни 2006 г., заведено на 23 юни 2006 г., италианските власти дадоха своето съгласие за продължаването на срока, поискано от Комисията.
(7)
С писмо от 5 юли 2006 г. Комисията уведоми Италия за своето решение да открие процедурата, описана в член 88, параграф 2 от Договора, относно една част от въпросните мерки за помощ.
(8)
С писмо от 19 юли 2006 г., заведено на 3 август 2006 г., Постоянното представителство на Италия към Европейския съюз представи на Комисията мненията на италианските власти относно решението за откриване на официалната процедура по разследване.
(9)
Решението на Комисията да открие процедурата беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (2). Комисията прикани заинтересованите страни да представят своите мнения относно въпросната помощ.
(10)
Комисията не получи мнения от заинтересованите страни по този въпрос.
(11)
С писмо от 7 май 2008 г. Комисията поиска от италианските власти допълнителна информация, която да ѝ даде възможност да приключи разглеждания случай. Италианските власти не отговориха.
(12)
С писмо от 30 октомври 2008 г. Комисията изпрати напомняне на италианските власти. С писма от 4 ноември 2008 г. италианските власти представиха на Комисията информацията, поискана с писмо от 7 май 2008 г., като потвърдиха, че не са приложили помощите, предвидени в алинея първа, 3а и 3в от член 5 от Наредба-закон № 202/2005, изменен с член 1а, параграф 7 от Закон № 81/06.
II. ОПИСАНИЕ
(13)
Спешни мерки за предотвратяване на инфлуенцата по птиците.
(14)
Член 5 от наредба-закон № 202 от 1 октомври 2005 г. (наричана по-долу „НЗ 202/05“), преобразувана в закон № 244 на 30 ноември 2005 г., (наричан по-долу „Закон 244/05“) (3), изменена с член 1а, параграф 7 от Закон № 81 от 11 март 2006 г., (наричан по-долу „Закон 81/06“) за преобразуване на Наредба-закон № 2 от 10 януари 2006 г.
(15)
Наредба на Министерството на селскостопанските политики от 13 януари 2006 г. (наричана по-долу „наредба от 13 януари 2006 г.“) относно установяване на общи подробни правила за прилагане на разпоредбите за изтегляне от пазара на птиче месо съгласно член 5, алинеи 1 и 2 от Закон 244/2005 (4).
(16)
Член 1а, параграфи 8, 10, 11 и 12 от Закон 81/06 (5).
(17)
Средствата за финансиране на различните мерки идват от националния бюджет. Италианските власти уведомиха за бюджет от 120 млн. EUR, разпределени както следва: 20 млн. EUR за хранителни помощи и 100 млн. EUR за изграждане на Фонд за спешни мерки в птицевъдството.
(18)
Намерението на италианските власти беше да предоставят помощта до 1 януари 2007 г.; досега обаче по тази схема не е отпусната никаква помощ.
(19)
Птицеферми, кланици и предприятия за преработка на птиче месо, търговци на едро на птиче месо и предприятия за производство на фураж за домашни птици.
(20)
Член 5 от НЗ 202/05, изменен с член 1а, параграф 7 от Закон 81/06, предвижда:
а)
изкупуване от AGEA на 17 000 тона птиче месо и други продукти от птиче месо за хуманитарна помощ (алинеи 1 и 2);
б)
временно спиране заплащането на данъци, социални осигуровки и полици за операторите от птицевъдния сектор (алинея 3а);
в)
предоставяне на помощи за заеми за реорганизиране и преструктуриране на птицефермите, засегнати от извънредното положение в птицевъдния сектор (алинея 3в).
(21)
Член 1а, алинеи 8, 10, 11 и 12 от Закон 81/06 предвижда създаването към Министерството на селскостопанските политики на Фонд за спешни мерки в птицевъдството (наричан по-долу „Фондът“) с отпуснат бюджет в размер на 100 милиона EUR за 2006 година, който да бъде използван:
а)
за помощи за оздравяване и преструктуриране на птицевъдния сектор (съгласно Насоки на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение (6);
б)
за компенсация на загубата на доход или на допълнителните разходи, понесени от птицевъдите във връзка с въвеждането на общностни, национални или регионални планове за предотвратяване и ликвидиране на инфлуенцата по птиците, както и на непреките щети, произтичащи от ограничението за движение на животните или от периодите на спиране на производството, наложени от санитарните власти;
в)
за помощите за преустановяване на производството (в съответствие с точка 9 от Насоки на Общността относно държавните помощи в селското стопанство 2000-2006 г. (7), наричани по-долу „насоките“);
г)
за инвестиции за мерки за биологична безопасност и санитарни мерки в птицевъдните стопанства;
д)
за клането на животни по нареждане на санитарния орган в условия на подобряване на хуманното отношение към животните в случай на пренаселеност на производствените структури или на забрана за движение на животните.
(22)
Член 1а, алинея 12 от Закон 81/06 определя, че мерките за прилагане на помощите, финансирани от Фонда, ще бъдат приети с наредби на Министерството на селскостопанските политики и Министерството на здравеопазването. С писмо по електронна поща от 20 април 2006 г. италианските власти се ангажираха да уведомят за тези наредби Комисията в съответствие с член 88, параграф 3 от Договора.
(23)
С писмо по електронна поща от 23 май 2006 г., заведено същия ден, Постоянното представителство на Италия към Европейския съюз уведоми Комисията съгласно член 88, параграф 3 от Договора за министерска наредба относно мерките за прилагане на помощите, финансирани от Фонда. Тези мерки бяха одобрени в рамките на преписката за държавна помощ N 322/06 (8).
(24)
Комисията е препоръчвала няколкократно на италианските власти да не привеждат в действие мярката, предвидена в член 5 от НЗ 202/05 относно закупуването на замразено месо за хуманитарна помощ (9).
(25)
Наредбата от 13 януари 2006 г., която урежда подробните правила, които AGEA трябва да спазва при изкупуване на продукти от птиче месо, произхождащи от Общността, предвижда следните изкупни цени:
Трупове и разфасовки от домашни птици
Пресни
EUR/kg
Замразени
EUR/kg
Пилета Golden и/или Livournais
2,40
2,10
Пилета „Vallespluga“
2,40
2,10
Пилета
1,40
1,20
Пилешки бутчета
1,40
1,20
Пилешки крила
1,00
0,80
Пуешки подбедрици
1,00
0,80
Пуешки бутчета
1,10
0,90
Пуешки крила
1,00
0,80
Пуйка (гърди)
1,30
1,10
Токачки и патици
2,40
2,10
(26)
В рамките на хуманитарната помощ свои продукти могат да предлагат всички физически или юридически лица, с дейност в областта на птицевъдството и преработката на птиче месо от повече от 12 месеца, считано от датата на влизане в сила на наредбата от 13 януари 2006 г. и записани за тези дейности в регистъра на предприятията, воден от Търговската камара.
III. ОПИСАНИЕ НА МОТИВИТЕ, ДОВЕЛИ ДО ОТКРИВАНЕТО НА ПРОЦЕДУРАТА
(27)
Що се отнася до мерките, предвидени от член 1а, алинеи 8, 10, 11 и 12 от Закон 81/06, който създава Фонд за финансиране на мерките, описани в съображение 21, букви от а) до д) от настоящото окончателно решение, те бяха проучени в рамките на преписката за държавна помощ N 322/2006 и бяха обявени за съвместими с общия пазар (10), тъй като отговарят на условията, изложени в точки 4.1, 4.2, 9 и 11.4 от насоките (11).
(28)
Настоящото решение се отнася следователно до подмерките, предвидени в съображение 20, букви а), б) и в), които обхващат изкупуването от AGEA на 17 000 тона птиче месо и продукти от птиче месо за хуманитарна помощ; временното спиране на заплащане на данъци, социални осигуровки и полици за операторите от птицевъдния сектор и предоставянето на помощи за заеми за реорганизиране и преструктуриране на птицефермите, засегнати от извънредното положение в птицевъдния сектор.
(29)
Мерките, описани в съображение 20, отговарят, както изглежда, на определението за държавна помощ в смисъл, че се предоставят чрез държавни ресурси, било под формата на загуба на приходи при определяне на дължимите данъци за публичните органи, било по отношение на цената, заплащана за изкупуване на птичето месо, и че могат да засегнат търговията поради позицията на Италия в разглеждания сектор (Италия е била четвъртият производител на птиче месо в Съюза през 2004 г.).
(30)
Италианските власти не представиха данни, които да са в състояние да обосноват въпросните мерки в светлината на правилата, приложими за държавните помощи, и по-специално на точка 11.4 от насоките (12) и на Насоките на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение (13). Следователно Комисията не можеше да изключи, че предвидената помощ представлява оперативна помощ - с други думи, помощ, имаща за цел да облекчи предприятието от разходи, които то по принцип би понесло в рамките на настоящото си управление или на нормалната си дейност.
(31)
Комисията следователно откри процедурата съгласно член 88, параграф 2 от Договора за ЕО, поради съмнения относно съвместимостта на мерките, предвидени в член 5 от Наредба-закон № 202/06, изменена с член 1а, параграф 7 от Закон № 81/06. В съответствие с посочения по-горе член 88, като съвместими с общия пазар може да се считат помощите, предназначени да улеснят развитието на определени дейности или на определени икономически региони, когато те не променят условията на търговия до степен, която противоречи на общия интерес.
IV. МНЕНИЯ НА ЗАИНТЕРЕСОВАНИТЕ СТРАНИ
(32)
След откриването на процедурата Комисията не получи мнения от заинтересованите страни.
V. МНЕНИЯ НА ИТАЛИЯ
(33)
Италианските власти изпратиха своите мнения относно откриването на процедурата с писмо от 19 юли 2006 г., заведено на 3 август 2006 г.
(34)
Преди всичко италианските власти обръщат внимание на Комисията върху факта, че въпреки извънредното положение специфични мерки не са все още приети.
(35)
След това италианските власти се позовават на съображение 18 от решението за откриване на процедура, което предвижда, че съгласно член 87, параграф 1 от Договора несъвместими с общия пазар в случаите, когато засягат търговията между държавите-членки, са помощите, предоставени от държавите или чрез държавни ресурси, под каквато и да е форма да става това, които нарушават или заплашват да нарушат конкуренцията, като облагодетелстват дадени предприятия или дадени производства.
(36)
Те правят извода, че съгласно тълкуването на духа и буквата на законодателството, държавните помощи не се забраняват системно и изцяло, а единствено доколкото те нарушават търговията и предоставят на предприятията бенефициери привилегирована позиция на пазара.
(37)
Италианските власти считат, че в разглеждания случай може да се приеме, че тези рискове са напълно изключени, тъй като намерението на законодателя е било единствено да създаде схема за частична и последваща компенсация на загубите, причинени от кризата в сектора.
(38)
В това отношение те подчертават по-специално, че мерките, посочени в буква б) (временно спиране на заплащането на данъци, социални осигуровки и полици за операторите от птицевъдния сектор (алинея 3а от член 1а, параграф 7 от Закон 81/06), щяха да бъдат приложими като помощ de minimis, ако отпуснатият на Италия тригодишен бюджет не беше изцяло изразходван по друга мярка.
(39)
Италианските власти цитират съображение 22 от решението за откриване на процедурата, което се позовава на възможността за дерогация в съответствие с член 87, параграф 3, буква в) от Договора, според който като съвместими с общия пазар може да се считат помощите, предназначени да улеснят развитието на определени дейности или на определени икономически региони, когато те не променят условията на търговия до степен, която противоречи на общия интерес.
(40)
Във връзка с това те уточняват, че разглежданият случай е общоизвестен и че съгласно твърдо установените принципи на теорията и съдебната практика общоизвестните факти не се налага да бъдат потвърждавани с доказателства, каквито са необходими при ситуации, когато установяването на фактите среща съмнения и неяснота.
(41)
Италианските власти обръщат също внимание на Комисията върху факта, че ако според нея член 87, параграф 3, буква в) от Договора не е приложим към предлаганата мярка, тя следва да бъде одобрена въз основа на член 87, параграф 2, буква б), който предвижда, че помощите, предоставени за компенсиране на щети, причинени от природни бедствия или извънредни събития, са съвместими с общия пазар.
(42)
Според тях в настоящия случай извънредният характер на събитието е бил вече изрично признат от Съвета на министрите, когато е одобрил Регламент (ЕО) № 679/2006 от 25 април 2006 г. за изменение на регламенти (ЕИО) № 2771/75 и (ЕИО) № 2777/75 по отношение на прилагането на извънредни мерки за подкрепа на пазара (14).
(43)
Италианските власти смятат, че едно и също събитие, преценено като извънредно с оглед приемането на извънредни пазарни мерки, не би могло да се разглежда като нормално при оценката на държавните помощи, предназначени като ответна реакция на същото извънредно положение.
(44)
Накрая посочените по-горе власти отбелязват, че самата Комисия е признала от друга страна извънредния характер на събитието, когато е приела Регламент (ЕО) № 1010/2006 от 3 юли 2006 г. относно някои извънредни мерки за подкрепа на пазара в сектора на яйцата и птичето месо в някои държави-членки (15).
VI. ОЦЕНКА НА ПОМОЩТА
1. Забрана на държавните помощи по смисъла на член 87, параграф 1 от Договора за ЕО
(45)
Съгласно член 81, параграф 1 от Договора несъвместима с общия пазар е всяка помощ, предоставена от държава-членка или чрез държавни ресурси, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или на производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите-членки.
(46)
Мерките, описани в съображение 20 от настоящия текст, отговарят на определението за държавна помощ, тъй като дават икономическо предимство (под формата на загуба на приходи при определяне на дължимите държавни данъци и чрез цената, заплащана за изкупуване на птичето месо, което няма възможност да бъде изнесено на пазара на Общността поради инфлуенцата по птиците) на определен сектор (птицевъдния), и тъй като става въпрос за финансиране, произхождащо от публични (държавни) ресурси, и въпросната помощ може да засегне търговията.
(47)
Според съдебната практика на съда на Европейските общности засилването на конкурентното положение на едно предприятие на базата на държавна помощ води по принцип до нарушаване на конкуренцията по отношение на конкурентните предприятия, които не получават подобна подкрепа (16). Съдебната практика е показала, че сравнително малката сума на една помощ или сравнително скромният размер на предприятието бенефициер не изключват предварително възможността за нарушаване на търговията между държавите-членки (17).
(48)
Дадена мярка засяга търговията между държавите-членки, когато затруднява вноса от други държави-членки или когато улеснява износа към други държави-членки. Определящ в случая е фактът, че търговията в Общността се развива или има опасност да се развие по различен начин поради въпросната мярка.
(49)
Продуктът, ползващ се от схемата на помощ, е обект на търговия между държави-членки и поради това е обект на конкуренция.
(50)
Следователно критериите относно въздействието върху търговията и нарушаването на конкуренцията са изцяло изпълнени.
(51)
По този начин настоящата мярка представлява държавна помощ по смисъла на член 87, параграф 1 от Договора за ЕО.
(52)
Фактът, че мярката има за цел да компенсира птицевъдния сектор за загубите, дължащи се на инфлуенцата по птиците, не променя с нищо естеството на помощта, ако последната отговаря на условията на член 87, параграф 1, какъвто е случаят с разглежданата мярка. Напротив, насоките, които са приложими в конкретния случай, като се има предвид, че той е бил нотифициран през 2005 г., както и новите Насоки на Общността относно държавните помощи в сектора на селското и горското стопанство за 2007-2013 г. (18), предвиждат изрично възможността за предоставяне на помощи за компенсиране на щетите от природни бедствия или извънредни събития, както и от болести по животните и растенията.
2. Оценка на съвместимостта
(53)
Забраната, посочена в член 87, параграф 1 от Договора за ЕО, не е безусловна. За да бъде считана за съвместима с общия пазар, предлаганата мярка трябва да може да се ползва от една от дерогациите, предвидени от член 87, параграфи 2 и 3 от Договора. Комисията ще разгледа по-долу условията за приложимост на член 87, параграф 2, буква б) от Договора за ЕО и на разпоредбите на Насоките за земеделския сектор 2000-2006 г. относно болестите по животните, които са били в сила в момента на нотифицирането на въпросната мярка през 2005 г.
(54)
Италианските власти се позоваха на член 87, параграф 2, буква б) от Договора за ЕО, според който съвместими с общия пазар са помощите, предоставени за компенсиране на щети, причинени от природни бедствия или извънредни събития. В своето писмо отговор от 19 юли 2006 г. те се позовават на инфлуенцата по птиците като на извънредно събитие.
(55)
Тъй като в Договора не е дадено определение на термините „извънредно събитие“ и „природни бедствия“, следва да се провери дали инфлуенцата по птиците, засегнала Италия, може да се счита за природно бедствие по смисъла на член 87, параграф 2, буква б) от Договора за ЕО. Понеже става въпрос за изключения от общия принцип на несъвместимост на държавните помощи с общия пазар, установен от член 87, параграф 1 от Договора, постоянна практика на Комисията е да дава ограничително тълкуване на понятията „природни бедствия“ и „извънредни събития“, посочени в член 87, параграф 2, буква б), което е потвърдено и в точка 11.2 от Насоките.
(56)
Необходимостта от такова ограничително тълкуване е потвърдено многократно от съда на Европейските общности (19).
(57)
Досега Комисията е разглеждала като природни бедствия земетресенията, лавините, свличанията на почвата и наводненията. Сред извънредните събития са били приети войните, вътрешните безредици и стачките и - с известни резерви и в зависимост от мащабите им - тежките ядрени или промишлени аварии и пожарите, които причиняват големи загуби.
(58)
Като правило Комисията не приема огнищата на болести по животните или по растенията да бъдат разглеждани като природни бедствия или извънредни събития. В един случай обаче тя е признала, че значителното разпростиране на една болест по животните без известен досега прецедент, е представлявало извънредно събитие (20).
(59)
Постоянната практика на Комисията е да счита инфлуенцата по птиците за болест по животните (21) и да използва принципите, установени отдавна в Насоките относно борбата срещу болестите по животните и растенията.
(60)
По принцип едно извънредно събитие трябва да има най-малко характеристиките на събитие, което по своята природа и своите последици за съответните оператори се отличава определено от обичайните условия и излиза извън рамката на нормалните условия на функциониране на пазара.
(61)
Впрочем данните, предоставени от Италия, не позволяват да се направи заключение за извънредния характер на посочената по-горе болест, а по-скоро за хронично явление.
(62)
Според италианските власти извънредният характер на събитието е бил вече изрично признат от Съвета на министрите, когато е одобрил Регламент (ЕО) № 679/2006, както и Регламент (ЕО) № 1010/2006.
(63)
В посочените по-горе случаи кризата с инфлуенцата по птиците е предизвикала намаление на потреблението на птиче месо и яйца в известен брой държави-членки, довело до голям спад на цените. Законодателството, което регулираше пазара на яйца и птиче месо, разрешаваше на Европейския съюз да съфинансира мерки за компенсация единствено в случай на поява на инфлуенцата по птиците в едно стопанство или на ограничения на превоза на животните, наложени на птицевъда по указания на ветеринарномедицинските органи. Не съществуваше възможност за предоставяне на помощ на Общността с цел да се реагира на проблемите на пазара, предизвикани от спад на продажбите поради загуба на доверие от страна на потребителите. Поради тежестта на пазарната криза в някои страни през 2006 г., Комисията разреши съфинансирането в размер на 50 % от разходите за мерките в помощ на пазара, като останалата част е за сметка на националните бюджети.
(64)
Комисията държи да подчертае, че сривът на цените, понесен от сектора, не е сам по себе си извънредно събитие по смисъла на Договора. Става въпрос по-скоро за конюнктурно обстоятелство, добре познато в някои селскостопански сектори, причинено от множество фактори, като лошо планиране на предлагането спрямо търсенето (доказват го цикличните спадове на цените при свиневъдството), или от чисто търговски фактори, чийто произход не може да бъде окачествен като извънредно събитие (например пренасочването на потребителските предпочитания към заместители). Освен това самото съществуване на добре позната в наши дни болест като инфлуенцата по птиците също не може да представлява извънредно събитие. Напротив, разпространението на болестта и последвалата го криза в птицевъдния сектор могат в някои случаи да бъдат дори последица от това, че националните органи не прилагат стриктно нормите за безопасност и превенция, предвидени и необходими за контрол на болестта.
(65)
Благодарение на мерките в подкрепа на пазара, предложени в посочените по-горе регламенти, Комисията очакваше да се справи с проблема на отрицателните последици за пазара от кризата с инфлуенцата по птиците. Прибягвайки до такъв инструмент, Комисията даде израз на твърдото си намерение да помогне в кризата, като изключи напълно всички други помощи, считани като променящи условията за търговия до степен, която противоречи на общия интерес.
(66)
Впрочем италианските власти не представиха обосновка за мотивите, поради които разглежданият случай би се различавал от други случаи на инфлуенца по птиците, които не бяха счетени за извънредни събития. Ето защо помощта, предложена от италианските власти, не може да бъде одобрена на това правно основание: дерогациите, предвидени в член 87, параграф 2, не са приложими. По-точно формулирано, разпоредбите на буква б), които обявяват за съвместими с общия пазар помощите, предоставени за компенсиране на щети, нанесени от природни бедствия или други извънредни събития, не са приложими.
(67)
Следва да се прецени дали предложената помощ може да се счита като съвместима с общия пазар по смисъла на член 87, параграф 3 от Договора. Интерес представляват по-точно разпоредбите на буква в), според които като съвместими с общия пазар може да се считат помощите, предназначени да улеснят развитието на определени дейности или на определени икономически региони, когато те не променят условията на търговия до степен, която противоречи на общия интерес.
(68)
Насоките регламентират в точка 11.4 държавните помощи, предназначени да компенсират земеделските производители за щетите от болести по животните.
(69)
Те уточняват, че ако земеделски производител претърпи загуби, причинени от болест по животните, или ако растенията му са нападнати от болест, обикновено това не представлява природно бедствие, нито извънредно събитие по смисъла на Договора. В такива случаи Комисията може да одобри помощи под формата на компенсация за претърпени загуби и помощи за предотвратяване на бъдещи загуби само въз основа на член член 87, параграф 3, буква в) от Договора. Този член предвижда, че за съвместими с вътрешния пазар могат да се считат помощите, когато са предназначени за подпомагане на развитието на някои дейности, доколкото те не засягат по неблагоприятен начин условията на търговия до степен, която противоречи на общия интерес.
(70)
За да бъде приложена тази дерогация, държавата-членка трябва да докаже, че са налице условията за съвместимост на предвидените мерки.
(71)
В съответствие с точка 11.4 от насоките Комисията счита, че изплащането на земеделските производители на помощ, имаща за цел да ги обезщети за загубите вследствие на болести по животните и по растенията, може да бъде прието само в рамките на съответна програма на общностно, национално или регионално равнище за предотвратяване, надзор или ликвидиране на въпросната болест. Помощите, които имат за цел само компенсация на загубите, понесени от земеделските производители, без да са съпроводени от мярка, насочена към решаване на проблема при източника, трябва да се разглеждат като оперативни помощи, несъвместими с общия пазар.
(72)
Комисията счита впрочем, че италианските власти не са представили достатъчно елементи, които да обосноват прилагането на такава дерогация в светлината на правилата, приложими за държавните помощи, и по-специално на посочената по-горе точка 11.4 от насоките.
(73)
Ето защо помощта, предложена от италианските власти, не може да бъде одобрена на това правно основание.
(74)
Италианските власти не са посочили други мерки като правно основание за помощта.
(75)
Независимо че италианските власти не са се позовали на прилагането на насоките за оздравяване и преструктуриране, за по-голяма изчерпателност Комисията проучва дали Насоките на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение (22) не са приложими в конкретния случай. Първото условие за получаване на помощ за оздравяване или преструктуриране е съответното предприятие да бъде считано като предприятие в затруднение по смисъла на споменатите по-горе насоки. От информацията, с която разполага Комисията, не следва, че въпросните предприятия са в затруднение по смисъла на посочените по-горе насоки.
(76)
Във всички случаи Комисията държи да подчертае, че отговорност на съответната държава-членка е, за да изпълни задължението си за сътрудничество с Комисията, да предостави всички данни, които биха позволили на тази институция да провери дали са изпълнени условията за дерогация, от която въпросната държава иска да се възползва (23). Италианските власти не представиха никакъв документ, който да даде възможност на Комисията да проучи данните в светлината на насоките, въпреки указанията, дадени от Комисията в съображение 24 от решението за откриване на процедура (съображение 30 от окончателното решение).
VII. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(77)
Въз основа на горното Комисията е в състояние да заключи, че помощта, която Италия възнамерява да приведе в действие в полза на птицевъдния сектор, представлява държавна помощ по смисъла на член 87, параграф 1, която не може да се ползва от дерогацията, предвидена в член 87, параграфи 2 и 3.
(78)
Тъй като мярката беше нотифицирана в съответствие с член 88, параграф 3 от Договора и италианските власти не са я привели в действие, няма основания да се иска възстановяване на помощите,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавната помощ, която Италия предвижда да приведе в действие в полза на предотвратяването на инфлуенцата по птиците, не е съвместима с общия пазар.
Следователно привеждането в действие на тази помощ не е разрешено.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Италианската република.
Съставено в Брюксел на 10 декември 2008 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 10ης Δεκεμβρίου 2008
σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 31/06 (πρώην N 621/05) την οποία έθεσε σε εφαρμογή η Ιταλία και αφορά επείγοντα μέτρα για την πρόληψη της γρίπης των πτηνών
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2008) 7802]
(Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(2010/332/ΕΚ)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Αφού κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο και με βάση τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Με επιστολή της 9ης Δεκεμβρίου 2005, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2005, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ιταλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης, το άρθρο 5 του νόμου αριθ. 244 της 30ής Νοεμβρίου 2005 (νόμος 244/05).
(2)
Με τηλετυπήματα της 14ης Φεβρουαρίου 2006 (σχετ. AGR 4535) και της 20ής Μαρτίου 2006 (σχετ. AGR 7800) η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες.
(3)
Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 2ας Μαρτίου 2006, το οποίο πρωτοκολλήθηκε στις 3 Μαρτίου 2006, οι ιταλικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή το άρθρο 1α, παράγραφος 8 και παράγραφοι 10 έως 14 του σχεδίου νόμου αριθ. 2 περί μετατροπής του νομοθετικού διατάγματος της 10ης Ιανουαρίου 2006. Το εν λόγω νομοθετικό διάταγμα μετατράπηκε σε νόμο, με τροποποιήσεις, από το νόμο αριθ. 81 της 11ης Μαρτίου 2006 (νόμος 81/06). Ο νόμος αυτός επιφέρει τροποποιήσεις στο άρθρο 5 του νόμου 244/05. Οι διατάξεις του άρθρου 1α που προέβλεπαν τη σύσταση Ταμείου για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων στον πτηνοτροφικό τομέα εξετάστηκαν στο πλαίσιο του φακέλου κρατικής ενίσχυσης N 322/2006.
(4)
Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 20ής Απριλίου 2006, το οποίο πρωτοκολλήθηκε στις 25 Απριλίου 2006, οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν συμπληρωματικές πληροφορίες.
(5)
Με επιστολή της 13ης Ιουνίου 2006 η Επιτροπή ζήτησε από τις ιταλικές αρχές 30 ημερών παράταση της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου (1) για να λάβει την απόφασή της, ήτοι μέχρι τις 26 Ιουλίου 2006, και τούτο λαμβανομένων υπόψη των προθεσμιών μετάφρασης της απόφασης.
(6)
Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 22ας Ιουνίου 2006, το οποίο πρωτοκολλήθηκε στις 23 Ιουνίου 2006, οι ιταλικές αρχές δήλωσαν ότι συμφωνούν για την παράταση της προθεσμίας που είχε ζητηθεί από την Επιτροπή.
(7)
Με επιστολή της 5ης Ιουλίου 2006 η Επιτροπή ενημέρωσε την Ιταλία σχετικά με την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης κατά ορισμένων από τα επίμαχα μέτρα ενίσχυσης.
(8)
Με επιστολή της 19ης Ιουλίου 2006, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 3 Αυγούστου 2006, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ιταλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαβίβασε στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις των ιταλικών αρχών όσον αφορά την απόφαση κίνησης της επίσημης διαδικασίας εξέτασης.
(9)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση.
(10)
Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις επί του θέματος από τους ενδιαφερομένους.
(11)
Με επιστολή της 7ης Μαΐου 2008 η Επιτροπή ζήτησε από τις ιταλικές αρχές συμπληρωματικές πληροφορίες για να μπορέσει να κλείσει την υπόθεση. Οι ιταλικές αρχές δεν απάντησαν.
(12)
Με επιστολή της 30ής Οκτωβρίου 2008 η Επιτροπή υπενθύμισε το θέμα στις ιταλικές αρχές. Με επιστολή της 4ης Νοεμβρίου 2008 οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή τις πληροφορίες που είχαν ζητηθεί με την επιστολή της 7ης Μαΐου 2008, επιβεβαιώνοντας ότι δεν έθεσαν σε εφαρμογή τις παρεμβάσεις που προβλέπονται στα εδάφια 1, 3α και 3γ του άρθρου 5 του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 202/2005, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1α παράγραφος 7 του νόμου αριθ. 81/06.
II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
(13)
Επείγοντα μέτρα για την πρόληψη της γρίπης των πτηνών.
(14)
Το άρθρο 5 του νομοθετικού διατάγματος της 1ης Οκτωβρίου 2005, αριθ. 202 (DL 202/05), το οποίο μετατράπηκε σε νόμο της 30ής Νοεμβρίου 2005, αριθ. 244 (νόμος 244/05) (3), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1α παράγραφος 7 του νόμου αριθ. 81 της 11ης Μαρτίου 2006 (νόμος 81/06), ο οποίος προέκυψε από τη μετατροπή του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 2, της 10ης Ιανουαρίου 2006.
(15)
Η απόφαση του υπουργείου Γεωργικής Πολιτικής της 13ης Ιανουαρίου 2006 (απόφαση της 13ης Ιανουαρίου 2006) περί λεπτομερών κανόνων εφαρμογής των διατάξεων για την απόσυρση κρέατος πουλερικών από την αγορά σύμφωνα με το άρθρο 5 εδάφια 1 και 2 του νόμου 244/2005 (4).
(16)
Το άρθρο 1α παράγραφοι 8, 10, 11 και 12 του νόμου 81/06 (5).
(17)
Οι πόροι που χρηματοδοτούν τα διάφορα μέτρα προέρχονται από τον εθνικό προϋπολογισμό. Οι ιταλικές αρχές ανέφεραν συνολικό κονδύλιο του προϋπολογισμού ύψους 120 εκατ. ευρώ τα οποία κατανέμονται ως εξής: 20 εκατ. ευρώ προορίζονται για επισιτιστική βοήθεια και 100 εκατ. ευρώ για τη σύσταση του Ταμείου για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων στον πτηνοτροφικό τομέα.
(18)
Πρόθεση των ιταλικών αρχών ήταν να διαρκέσει η χορήγηση της ενίσχυσης μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2007· ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν χορηγήθηκε καμία ενίσχυση στο πλαίσιο του καθεστώτος αυτού.
(19)
Πτηνοτροφεία, σφαγεία και επιχειρήσεις μεταποίησης κρέατος πουλερικών, χονδρέμποροι κρέατος πουλερικών και επιχειρήσεις παραγωγής τροφών για πουλερικά.
(20)
Το άρθρο 5 του νομοθετικού διατάγματος 202/05, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 1α παράγραφος 7 του νόμου 81/06, προβλέπει:
α)
την αγορά από την AGEA 17 000 τόνων κρέατος πουλερικών και άλλων πτηνοτροφικών προϊόντων με προορισμό την ανθρωπιστική βοήθεια (εδάφια 1 και 2)·
β)
την αναστολή της καταβολής των φόρων και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και της εξόφλησης οφειλών από τις επιχειρήσεις του πτηνοτροφικού τομέα (εδάφιο 3α)·
γ)
τη χορήγηση ενισχύσεων για δάνεια που αποβλέπουν στην αλλαγή δραστηριότητας και στην αναδιάρθρωση των πτηνοτροφικών επιχειρήσεων που έχουν πληγεί από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης η οποία έχει δημιουργηθεί στον πτηνοτροφικό κλάδο (εδάφιο 3γ).
(21)
Το άρθρο 1α εδάφια 8, 10, 11 και 12 του νόμου 81/06 προβλέπει τη σύσταση Ταμείου για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων στον πτηνοτροφικό τομέα (στο εξής «το Ταμείο») στο υπουργείο Γεωργικής Πολιτικής με συνολικά κονδύλια ύψους 100 εκατ. ευρώ για το 2006, που θα χρησιμοποιηθούν:
α)
για ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης του πτηνοτροφικού τομέα (σύμφωνες με τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων) (6).
β)
για να αποζημιωθούν οι πτηνοτρόφοι για την απώλεια εισοδήματος ή για τις πρόσθετες δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκαν λόγω της εφαρμογής των κοινοτικών, εθνικών ή περιφερειακών σχεδίων πρόληψης και εξάλειψης της γρίπης των πτηνών, καθώς και για τις έμμεσες ζημίες που απορρέουν από τους περιορισμούς μετακίνησης των ζώων ή από τις περιόδους διακοπής της παραγωγής που επέβαλαν οι υγειονομικές αρχές·
γ)
για ενισχύσεις παύσης της παραγωγής [σύμφωνες με το σημείο 9 των κατευθυντηρίων γραμμών της Κοινότητας για τις κρατικές ενισχύσεις στον γεωργικό τομέα (7) - εφεξής οι κατευθυντήριες γραμμές]·
δ)
για επενδύσεις στις πτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με σκοπό τη λήψη υγειονομικών μέτρων και μέτρων βιοασφάλειας·
ε)
για τη σφαγή ζώων με εντολή των υγειονομικών αρχών, με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους σε περίπτωση υπερπληθυσμού των παραγωγικών διαρθρώσεων ή απαγόρευσης της μετακίνησής τους.
(22)
Το άρθρο 1α εδάφιο 12 του νόμου 81/06 προβλέπει ότι τα μέτρα εφαρμογής των ενισχύσεων που χρηματοδοτούνται από το ταμείο λαμβάνονται με απόφαση του υπουργείου Γεωργικής Πολιτικής και του υπουργείου Υγείας. Οι ιταλικές αρχές ανέλαβαν τη δέσμευση, με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 20ής Απριλίου 2006, να κοινοποιούν στην Επιτροπή τις εν λόγω αποφάσεις, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης.
(23)
Με επιστολή της 23ης Μαΐου 2006, η οποία πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ιταλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης, το σχέδιο υπουργικής απόφασης που αφορούσε τα μέτρα εφαρμογής των ενισχύσεων που χρηματοδοτούνται από το ταμείο. Τα μέτρα αυτά εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της υπόθεσης κρατικής ενίσχυσης N 322/06 (8).
(24)
Η Επιτροπή συνέστησε επανειλημμένως στις ιταλικές αρχές να μη δώσουν συνέχεια στο μέτρο που προβλεπόταν από το άρθρο 5 του νομοθετικού διατάγματος 202/05 και αφορούσε την αγορά κρέατος βαθιάς κατάψυξης για την ανθρωπιστική βοήθεια (9).
(25)
Η απόφαση της 13ης Ιανουαρίου 2006, η οποία περιλαμβάνει τις διατάξεις που πρέπει να τηρήσει η AGEA για την αγορά προϊόντων πτηνοτροφίας κοινοτικής καταγωγής, προβλέπει τις ακόλουθες τιμές αγοράς:
Σφάγια και τεμάχια κρέατος
Νωπό
EUR/kg
Βαθιάς κατάψυξης
EUR/kg
Κοτόπουλα Golden ή/και Livorno
2,40
2,10
Κοτόπουλα «Vallespluga»
2,40
2,10
Κοτόπουλα
1,40
1,20
Πόδια κοτόπουλου
1,40
1,20
Φτερούγες κοτόπουλου
1,00
0,80
Κνήμες γαλοπούλας
1,00
0,80
Πόδια γαλοπούλας
1,10
0,90
Φτερούγες γαλοπούλας
1,00
0,80
Γαλοπούλα (στήθος)
1,30
1,10
Φραγκόκοτες και πάπιες
2,40
2,10
(26)
Στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής βοήθειας, μπορούν να προσφέρουν τα προϊόντα τους όλα τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που ασχολούνται με την εκτροφή και τη μεταποίηση κρέατος πουλερικών από δωδεκαμήνου και πλέον κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της απόφασης της 13ης Ιανουαρίου 2006 και είναι εγγεγραμμένα για τις δραστηριότητες αυτές στο μητρώο επιχειρήσεων του εμπορικού επιμελητηρίου.
III. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(27)
Όσον αφορά τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 1α εδάφια 8, 10, 11 και 12 του νόμου 81/06, ο οποίος δημιούργησε το ταμείο που χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση των μέτρων που περιγράφονται στην αιτιολογική σκέψη 21 στοιχεία α)-ε) της παρούσας οριστικής απόφασης, τα μέτρα αυτά εξετάστηκαν στο πλαίσιο του φακέλου κρατικής ενίσχυσης N 322/2006 και κρίθηκε ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά (10), καθόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις των σημείων 4.1, 4.2, 9 και 11.4 των κατευθυντήριων γραμμών (11).
(28)
Επομένως, η παρούσα απόφαση αφορά τα επιμέρους μέτρα τα οποία προβλέπονται στην αιτιολογική σκέψη 20 στοιχεία α), β) και γ) και καλύπτουν την αγορά από την AGEA 17 000 τόνων κρέατος πουλερικών και άλλων πτηνοτροφικών προϊόντων με προορισμό την ανθρωπιστική βοήθεια· την αναστολή της καταβολής των φόρων και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και της εξόφλησης οφειλών από τις επιχειρήσεις του πτηνοτροφικού τομέα, και τη χορήγηση ενισχύσεων για δάνεια που αποβλέπουν στην αλλαγή δραστηριότητας και στην αναδιάρθρωση των πτηνοτροφικών επιχειρήσεων που έχουν πληγεί από την κατάσταση.
(29)
Τα μέτρα που περιγράφονται στην αιτιολογική σκέψη 20 φαίνεται να αντιστοιχούν στον ορισμό της κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια ότι χορηγούνται με κρατικούς πόρους είτε υπό μορφή διαφυγόντος κέρδους για τις δημόσιες αρχές από την άποψη των φορολογικών εσόδων είτε ως τίμημα που καταβάλλεται για την αγορά κρέατος πουλερικών και μπορούν να επηρεάσουν τις συναλλαγές λόγω της θέσης που κατέχει η Ιταλία στη συγκεκριμένη παραγωγή (η Ιταλία ήταν ο τέταρτος παραγωγός κρέατος πουλερικών της Ένωσης το 2004).
(30)
Οι ιταλικές αρχές δεν έδωσαν καμία πληροφορία που να μπορεί να δικαιολογήσει τα εν λόγω μέτρα με βάση τους κανόνες που εφαρμόζονται για τις κρατικές ενισχύσεις, και συγκεκριμένα το σημείο 11.4 των κατευθυντήριων γραμμών (12) και των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (13). Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν μπορούσε να αποκλείσει ότι η προβλεπόμενη ενίσχυση συνιστούσε λειτουργική ενίσχυση, με άλλα λόγια, ενίσχυση που αποσκοπεί στην ανακούφιση της επιχείρησης από δαπάνες που θα έπρεπε κανονικά να βαρύνουν την ίδια στο πλαίσιο της τρέχουσας διαχείρισης ή των κανονικών δραστηριοτήτων της.
(31)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, διότι αμφέβαλε για το αν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά τα μέτρα που προβλέπει το άρθρο 5 του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 202/05, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 1α παράγραφος 7 του νόμου αριθ. 81/06. Σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο 88 δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.
IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ
(32)
Μετά την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή δεν έλαβε καμία παρατήρηση.
V. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ
(33)
Οι ιταλικές αρχές έστειλαν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας με επιστολή της 19ης Ιουλίου 2006, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 3 Αυγούστου 2006.
(34)
Εν πρώτοις, οι ιταλικές αρχές εφιστούν την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός ότι, παρά το επείγον του θέματος, δεν έχουν ακόμη ληφθεί ειδικά μέτρα.
(35)
Στη συνέχεια, οι ιταλικές αρχές παραπέμπουν στο σημείο 18 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, το οποίο αναφέρει ότι βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(36)
Από τη διάταξη αυτή συνάγουν το συμπέρασμα ότι, σύμφωνα με την ερμηνεία που δίνεται όσον αφορά το πνεύμα και το γράμμα της ρύθμισης, οι κρατικές ενισχύσεις δεν απαγορεύονται κατά τρόπο συστηματικό και απόλυτο, αλλά μόνο κατά το μέτρο που νοθεύουν τις συναλλαγές και παρέχουν στις ωφελούμενες επιχειρήσεις προνομιακή θέση στην αγορά.
(37)
Οι ιταλικές αρχές θεωρούν ότι στην προκειμένη περίπτωση μπορεί να θεωρηθεί ότι τα ενδεχόμενα αυτά αποκλείονται παντελώς, δεδομένου ότι πρόθεση του νομοθέτη ήταν μόνο να θεσπίσει ένα καθεστώς μερικής και εκ των υστέρων αποζημίωσης των απωλειών που προκλήθηκαν από την κρίση του τομέα.
(38)
Συναφώς υπογραμμίζουν, ειδικότερα, ότι τα μέτρα που αναφέρονται στο στοιχείο β) [αναστολή της καταβολής των φόρων και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και της εξόφλησης οφειλών από τις επιχειρήσεις του πτηνοτροφικού τομέα (εδάφιο 3α του άρθρου 1α παράγραφος 7 του νόμου 81/06] θα είχαν εφαρμογή ως ενισχύσεις ήσσονος σημασίας, εάν ο τριετής προϋπολογισμός που είχε χορηγηθεί στην Ιταλία δεν είχε απορροφηθεί καθ’ ολοκληρία από ένα άλλο μέτρο.
(39)
Οι ιταλικές αρχές παραπέμπουν στο σημείο 22 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, το οποίο αναφέρεται στη δυνατότητα παρέκκλισης δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης, σύμφωνα με το οποίο δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.
(40)
Ως προς το σημείο αυτό διευκρινίζουν ότι η συγκεκριμένη περίπτωση έχει ασυζητητί χαρακτήρα πασίδηλου και ότι, σύμφωνα με τις πάγιες αρχές της θεωρίας και της νομολογίας, τα γεγονότα που έχουν χαρακτήρα πασίδηλου δεν χρειάζεται να αποδειχθούν με βάση αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία είναι απαραίτητα μόνο στην περίπτωση που η διαπίστωση των πραγματικών περιστατικών προσκρούει στην αμφιβολία και στην αβεβαιότητα.
(41)
Οι ιταλικές αρχές εφιστούν επίσης την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός ότι, εάν έκρινε ότι το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης δεν είχε εφαρμογή στο προτεινόμενο μέτρο, το μέτρο αυτό θα έπρεπε να εγκριθεί βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 2 στοιχείο β), το οποίο προβλέπει ότι οι ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.
(42)
Στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, ο έκτακτος χαρακτήρας των γεγονότων έχει ήδη αναγνωριστεί ρητά από το Συμβούλιο των Υπουργών, όταν ενέκρινε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 679/2006, της 25ης Απριλίου 2006, για τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2771/75 και (ΕΟΚ) αριθ. 2777/75 σχετικά με την εφαρμογή έκτακτων μέτρων στήριξης της αγοράς (14).
(43)
Οι ιταλικές αρχές θεωρούν πράγματι ότι το ίδιο γεγονός, το οποίο έχει κριθεί έκτακτο για την έκδοση έκτακτων μέτρων στήριξης της αγοράς, δεν μπορεί να κριθεί σύνηθες για την αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της ίδιας κατάστασης επείγουσας ανάγκης.
(44)
Τέλος, οι ως άνω αρχές σημειώνουν ότι η ίδια η Επιτροπή αναγνώρισε άλλωστε τον έκτακτο χαρακτήρα των γεγονότων, όταν εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1010/2006, της 3ης Ιουλίου 2006, σχετικά με ορισμένα έκτακτα μέτρα στήριξης της αγοράς στους τομείς των αυγών και πουλερικών ορισμένων κρατών μελών (15).
VI. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
1. Απαγόρευση κρατικών ενισχύσεων κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ
(45)
Βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχείρισης ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(46)
Τα μέτρα που περιγράφονται στο σημείο 20 του παρόντος κειμένου αντιστοιχούν στον ορισμό της κρατικής ενίσχυσης, δεδομένου ότι παρέχουν ένα οικονομικό πλεονέκτημα (υπό μορφή διαφυγόντος κέρδους για το Δημόσιο από την άποψη των φορολογικών εσόδων και ως τίμημα που καταβάλλεται για την αγορά κρέατος πουλερικών που δεν διέθετε καμία διέξοδο στην κοινοτική αγορά λόγω της γρίπης των πτηνών) σε συγκεκριμένο τομέα (πτηνοτροφικό), πρόκειται για χρηματοδότηση προερχόμενη από δημόσιους (εθνικούς) πόρους και η εν λόγω ενίσχυση μπορεί να επηρεάσει τις συναλλαγές.
(47)
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης μιας επιχείρησης βάσει της χορήγησης κρατικής ενίσχυσης αποτελεί εν γένει ένδειξη νόθευσης του ανταγωνισμού σε σχέση με άλλες ανταγωνιστικές επιχειρήσεις που δεν επωφελούνται από τη στήριξη αυτή (16). Η νομολογία αναφέρει ότι το σχετικά χαμηλό ύψος μιας ενισχύσεως ή το σχετικά μέτριο μέγεθος της επιχειρήσεως που λαμβάνει την ενίσχυση δεν αποκλείουν εκ των προτέρων τη δυνατότητα επηρεασμού των συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών (17).
(48)
Ένα μέτρο επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, όταν δυσχεραίνει τις εισαγωγές από άλλα κράτη μέλη ή διευκολύνει τις εξαγωγές προς άλλα κράτη μέλη. Καθοριστική σημασία στο σημείο αυτό έχει το γεγονός ότι οι ενδοκοινοτικές συναλλαγές εξελίσσονται διαφορετικά ή ότι διαγράφεται ο κίνδυνος να εξελιχθούν διαφορετικά λόγω του επίμαχου μέτρου.
(49)
Το προϊόν που τυγχάνει ευνοϊκής μεταχείρισης από το καθεστώς των ενισχύσεων αποτελεί αντικείμενο συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών με αποτέλεσμα να είναι εκτεθειμένο στον ανταγωνισμό.
(50)
Επομένως, τα κριτήρια που αφορούν τον επηρεασμό των συναλλαγών και τη νόθευση του ανταγωνισμού πληρούνται στο σύνολό τους.
(51)
Ως εκ τούτου, το παρόν μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.
(52)
Το γεγονός ότι το μέτρο αποσκοπεί στην αποζημίωση του πτηνοτροφικού τομέα για ζημίες οφειλόμενες στη γρίπη των πτηνών ουδόλως μεταβάλλει τη φύση της ενίσχυσης, εάν αυτή πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 87 παράγραφος 1, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του επίμαχου μέτρου. Αντίθετα, οι κατευθυντήριες γραμμές που έχουν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση, δεδομένου ότι κοινοποιήθηκε το 2005, καθώς και οι νέες κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας και δασοκομίας 2007-2013 (18), προβλέπουν συγκεκριμένα τη δυνατότητα χορήγησης ενισχύσεων για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή έκτακτα γεγονότα ή από ασθένειες ζώων και φυτών.
2. Αξιολόγηση ως προς το συμβιβάσιμο
(53)
Η απαγόρευση που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ συνοδεύεται από προϋποθέσεις. Προκειμένου να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με την κοινή αγορά, το προτεινόμενο μέτρο πρέπει να μπορεί να υπαχθεί σε μια από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης. Η Επιτροπή θα εξετάσει παρακάτω τις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 87 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συνθήκης ΕΚ και των διατάξεων των γεωργικών κατευθυντήριων γραμμών 2000-2006 σχετικά με τις ζωικές ασθένειες, οι οποίες ίσχυαν τη στιγμή της κοινοποίησης του εξεταζόμενου μέτρου στη διάρκεια των 2005.
(54)
Οι ιταλικές αρχές αναφέρθηκαν στο άρθρο 87 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συνθήκης ΕΚ, το οποίο κρίνει ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από έκτακτα γεγονότα. Στην απαντητική επιστολή τους της 19ης Ιουλίου 2006 αναφέρονται στη γρίπη των πτηνών ως έκτακτο γεγονός.
(55)
Καθώς η συνθήκη δεν περιέχει κανέναν ορισμό των όρων «έκτακτο γεγονός» και «θεομηνία», πρέπει να επαληθευθεί κατά πόσον η γρίπη των πτηνών που έπληξε την Ιταλία μπορεί να θεωρηθεί θεομηνία κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συνθήκης. Εφόσον πρόκειται για εξαιρέσεις από τη γενική αρχή του ασυμβίβαστου των κρατικών ενισχύσεων με την κοινή αγορά, η οποία προβλέπεται από το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης, η Επιτροπή κατά πάγια πρακτική ερμηνεύει συσταλτικά τις έννοιες της «θεομηνίας» και των «έκτακτων γεγονότων» που αναφέρονται στο άρθρο 87 παράγραφος 2 στοιχείο β), το οποίο αναφέρεται και στο σημείο 11.2 των κατευθυντήριων γραμμών.
(56)
Η αναγκαιότητα μιας τέτοιας συσταλτικής ερμηνείας επιβεβαιώνεται πάγια από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (19).
(57)
Έως τώρα, η Επιτροπή έχει θεωρήσει ως θεομηνίες τους σεισμούς, τις χιονοστιβάδες, τις κατολισθήσεις εδαφών και τις πλημμύρες. Μεταξύ των έκτακτων γεγονότων, έχει δεχθεί τους πολέμους, τις εσωτερικές ταραχές και τις απεργίες και, με ορισμένες επιφυλάξεις και ανάλογα με την έκτασή τους, τα μείζονα πυρηνικά ή βιομηχανικά ατυχήματα και τις πυρκαγιές που συνεπάγονται μεγάλες ζημίες.
(58)
Κατά γενικό κανόνα, η Επιτροπή δεν δέχεται ότι η εκδήλωση ζωικών ή φυτικών ασθενειών μπορεί να θεωρηθεί θεομηνία ή έκτακτο γεγονός. Εντούτοις, σε μία περίπτωση η Επιτροπή ανεγνώρισε ότι η εκδήλωση μιας εντελώς νέας ζωικής ασθένειας σε ευρεία κλίμακα αποτελούσε έκτακτο γεγονός (20).
(59)
Πάγια πρακτική της Επιτροπής είναι να θεωρεί τη γρίπη των πτηνών ζωική ασθένεια (21) και να εφαρμόζει τις αρχές που έχουν από μακρού καθιερωθεί στις κατευθυντήριες γραμμές σε σχέση με την καταπολέμηση των ζωικών και φυτικών ασθενειών.
(60)
Γενικά, ένα έκτακτο γεγονός πρέπει τουλάχιστον να παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά ενός γεγονότος το οποίο, από τη φύση του και τις επιπτώσεις του στους εμπλεκομένους, διακρίνεται σαφώς από τις συνήθεις καταστάσεις και υπερβαίνει το πλαίσιο των κανονικών συνθηκών λειτουργίας της αγοράς.
(61)
Εν τέλει, τα δεδομένα που προσκόμισε η Ιταλία δεν επιτρέπουν να συναγάγει κανείς τον εξαιρετικό χαρακτήρα της προαναφερόμενης ασθένειας, αλλά μάλλον την ύπαρξη ενός φαινομένου που παρατηρείται κατά περιόδους.
(62)
Σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές ο έκτακτος χαρακτήρας των γεγονότων έχει αναγνωριστεί ρητά από το Συμβούλιο των Υπουργών, όταν ενέκρινε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 679/2006 και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1010/2006.
(63)
Στις ως άνω περιπτώσεις η κρίση της γρίπης των πτηνών είχε προκαλέσει μείωση της κατανάλωσης πουλερικών και αυγών σε ορισμένα κράτη μέλη, επιφέροντας μεγάλη πτώση των τιμών. Οι κανονιστικές ρυθμίσεις για την αγορά αυγών και πουλερικών επέτρεπαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση να συγχρηματοδοτεί μέτρα αποζημίωσης μόνο σε περίπτωση εμφάνισης γρίπης των πτηνών σε μια εκμετάλλευση ή σε περίπτωση περιορισμών στη μεταφορά ζώων που επιβάλλονται στον εκτροφέα με κτηνιατρική εντολή. Δεν υπήρχε καμία δυνατότητα χορήγησης κοινοτικής ενίσχυσης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της αγοράς που οφείλονταν στη μείωση των πωλήσεων λόγω απώλειας της εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Λόγω της σοβαρότητας της κρίσης της αγοράς σε ορισμένες χώρες το 2006 η Επιτροπή επέτρεψε τη συγχρηματοδότηση σε ποσοστό 50 % του κόστους των μέτρων στήριξης της αγοράς, ενώ το υπόλοιπο καλύφθηκε από τους εθνικούς προϋπολογισμούς.
(64)
Η Επιτροπή οφείλει να υπογραμμίσει ότι η κατάρρευση των τιμών που σημειώθηκε στον τομέα δεν αποτελεί αυτή καθαυτή έκτακτο γεγονός κατά την έννοια της συνθήκης. Πρόκειται μάλλον για συγκυριακό γεγονός πολύ γνωστό σε ορισμένους γεωργικούς κλάδους, το οποίο οφείλεται σε πολλούς παράγοντες όπως ο κακός προγραμματισμός της προσφοράς σε σχέση με τη ζήτηση (απόδειξη οι κυκλικές πτώσεις των τιμών στον τομέα του χοιρείου κρέατος) ή σε παράγοντες καθαρά εμπορικούς, το αίτιο των οποίων δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί έκτακτο γεγονός (π.χ. ο αναπροσανατολισμός των προτιμήσεων του καταναλωτή προς προϊόντα υποκατάστασης). Ομοίως, η ύπαρξη και μόνη μιας ασθένειας που έχει λάβει ευρεία δημοσιότητα όπως η γρίπη των πτηνών, δεν μπορεί να αποτελέσει έκτακτο γεγονός. Αντίθετα, η εξάπλωση της ασθένειας και η κρίση του πτηνοτροφικού τομέα που ακολούθησε θα μπορούσαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να είναι ακόμη και συνέπεια της μη αυστηρής εφαρμογής από τις εθνικές αρχές των προβλεπόμενων κανόνων ασφαλείας και πρόληψης που είναι απαραίτητοι για την καταπολέμηση της ασθένειας.
(65)
Με τα μέτρα στήριξης της αγοράς που προτείνονταν με τους προαναφερόμενους κανονισμούς, η Επιτροπή απέβλεπε στην αντιμετώπιση του προβλήματος των αρνητικών επιπτώσεων της κρίσης της γρίπης των πτηνών στην αγορά. Με την προσφυγή της στο μέσο αυτό η Επιτροπή εξέφρασε τη σταθερή πρόθεσή της να παρέμβει στην κρίση, αποκλείοντας εντελώς όλες τις άλλες παρεμβάσεις που θεωρούσε ότι αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.
(66)
Πλην όμως, οι ιταλικές αρχές δεν ανέφεραν καθόλου τους λόγους για τους οποίους η προκειμένη περίπτωση διακρίνεται από άλλες περιπτώσεις γρίπης των πτηνών που δεν θεωρήθηκαν ως έκτακτα γεγονότα. Κατά συνέπεια, η προτεινόμενη από τις ιταλικές αρχές ενίσχυση δεν είναι δυνατόν να εγκριθεί με αυτήν τη νομική βάση: οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 2 δεν έχουν εφαρμογή. Ειδικότερα, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του στοιχείου β), οι οποίες προβλέπουν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα.
(67)
Πρέπει να εξετασθεί κατά πόσον το προτεινόμενο μέτρο μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 της συνθήκης. Ειδικότερα, περισσότερο συναφείς είναι οι διατάξεις του στοιχείου γ), σύμφωνα με τις οποίες μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.
(68)
Οι κατευθυντήριες γραμμές ρυθμίζουν στο σημείο 11.4 τις κρατικές ενισχύσεις που αποσκοπούν στην αποζημίωση των γεωργών για απώλειες που προκύπτουν από ζωικές ή φυτικές ασθένειες.
(69)
Διευκρινίζουν ότι στις περιπτώσεις που ένας γεωργός έχει απώλειες ζωικού κεφαλαίου συνεπεία ζωικής ασθένειας ή οι καλλιέργειές του προσβάλλονται από φυτική ασθένεια, αυτό συνήθως δεν αποτελεί θεομηνία ή έκτακτο γεγονός κατά την έννοια της συνθήκης. Στις περιπτώσεις αυτές ενισχύσεις για την αποζημίωση των απωλειών και ενισχύσεις για την πρόληψη μελλοντικών απωλειών μπορούν να επιτραπούν από την Επιτροπή μόνο βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης. Το άρθρο αυτό προβλέπει ότι οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων δραστηριοτήτων μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.
(70)
Για να έχει εφαρμογή η εξαίρεση αυτή, το κράτος μέλος πρέπει να αποδείξει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για το συμβιβάσιμο των προβλεπόμενων μέτρων.
(71)
Σύμφωνα με το σημείο 11.4 των κατευθυντήριων γραμμών, η Επιτροπή θεωρεί ότι η καταβολή ενισχύσεων σε γεωργούς για την αποζημίωση απωλειών που προκύπτουν από ζωικές ή φυτικές ασθένειες μπορεί να γίνει δεκτή μόνο στο πλαίσιο του κατάλληλου προγράμματος σε κοινοτικό, εθνικό η περιφερειακό επίπεδο, για την πρόληψη, τον έλεγχο ή την εξάλειψη της σχετικής ασθένειας. Οι ενισχύσεις, οι οποίες απλώς αποζημιώνουν τους γεωργούς για τις απώλειες που υπέστησαν, χωρίς να λαμβάνονται μέτρα για τη θεραπεία του προβλήματος στην πηγή του, πρέπει να θεωρούνται καθαρές ενισχύσεις λειτουργίας, οι οποίες δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.
(72)
Η Επιτροπή θεωρεί, εντούτοις, ότι οι ιταλικές αρχές δεν υπέβαλαν επαρκή στοιχεία για να δικαιολογηθεί η εφαρμογή της εξαίρεσης αυτής με βάση τους κανόνες που εφαρμόζονται στις κρατικές ενισχύσεις, και ιδίως το προαναφερθέν σημείο 11.4 των κατευθυντήριων γραμμών.
(73)
Κατά συνέπεια, η προτεινόμενη από τις ιταλικές αρχές ενίσχυση δεν είναι δυνατόν να εγκριθεί με αυτήν τη νομική βάση.
(74)
Οι ιταλικές αρχές δεν είχαν αναφέρει άλλα μέτρα ως νομική βάση της ενίσχυσης.
(75)
Αν και οι ιταλικές αρχές δεν επικαλέστηκαν ποτέ την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για διάσωση και αναδιάρθρωση, για λόγους πληρότητας η Επιτροπή εξετάζει εάν οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (22) έχουν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση. Η πρώτη προϋπόθεση για το δικαίωμα ενίσχυσης διάσωσης ή αναδιάρθρωσης είναι να θεωρείται η οικεία επιχείρηση προβληματική κατά την έννοια των προαναφερόμενων κατευθυντήριων γραμμών. Από τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή δεν προκύπτει ότι οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις είναι προβληματικές κατά την έννοια των ως άνω κατευθυντήριων γραμμών.
(76)
Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι το οικείο κράτος μέλος, προκειμένου να ανταποκριθεί στο καθήκον συνεργασίας που υπέχει έναντι της Επιτροπής, έχει την υποχρέωση να παράσχει όλα τα στοιχεία που θα δώσουν τη δυνατότητα στο όργανο αυτό να ελέγξει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρεκκλίσεως της οποίας ζητεί να τύχει το κράτος αυτό (23). Οι ιταλικές αρχές δεν υπέβαλαν ποτέ κανένα έγγραφο που να δίνει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να εξετάσει τα δεδομένα με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές, παρά τις υποδείξεις της Επιτροπής στην παράγραφο 24 της απόφασης για κίνηση της διαδικασίας (παράγραφος 30 της οριστικής απόφασης).
VII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(77)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή μπορεί να συμπεράνει ότι η ενίσχυση που προτίθεται να χορηγήσει η Ιταλία υπέρ του πτηνοτροφικού τομέα αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 και δεν μπορεί να ισχύσει καμία από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3.
(78)
Δεδομένου ότι το μέτρο κοινοποιήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης και ότι οι ιταλικές αρχές δεν το έχουν θέσει σε εφαρμογή, δεν συντρέχει λόγος να ζητηθεί η ανάκτηση των ενισχύσεων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η κρατική ενίσχυση που προτίθεται να χορηγήσει η Ιταλία για την πρόληψη της γρίπης των πτηνών δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.
Κατά συνέπεια, δεν επιτρέπεται η χορήγηση της εν λόγω ενίσχυσης.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 10 Δεκεμβρίου 2008.