РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 6 ноември 2008 година
относно Държавна помощ C 17/05 (ex N 194/05 и PL 34/04), приведена в действие от Полша в полза на Stocznia Gdynia
(нотифицирано под номер C(2008) 6771)
(само текстът на полски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2010/47/ЕО)
КОМИСИЯТА НА ЕВРОПЕЙСКИТЕ ОБЩНОСТИ,
като взе предвид Договора за създаване на Европейската общност, и по-специално член 88, параграф 2, алинея първа от него,
като взе предвид Споразумението за създаване на Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани заинтересованите страни да представят мненията си (1) съгласно горепосочените разпоредби и като взе предвид техните мнения,
като има предвид, че:
I. ПРОЦЕДУРА
(1)
В съответствие с разпоредбите, предвидени в точка 3 от Приложение IV към Договора за присъединяване, регламентиращи процедурата за временен механизъм, на 29 април 2004 г. Полша уведоми за мерки за преструктуриране в полза на Stocznia Gdynia S.A. (наричано по-долу „корабостроителница Gdynia“). Делото е заведено под номер PL 34/2004.
(2)
С писмо от 19 май 2004 г. Комисията изиска от Полша да предостави определени липсващи документи. Същите бяха предоставени на 16 юни 2004 г. С писма от 30 юли 2004 г., 8 октомври 2004 г., 23 ноември 2004 г. и 4 март 2005 г. Комисията изиска допълнителна информация, на което Полша отговори с писма, съответно от 3 септември 2004 г., заведено като получено на 7 септември 2004 г., от 10 ноември 2004 г., заведено като получено на 15 ноември 2004 г., от 17 февруари 2005 г., заведено като получено на 21 февруари 2005 г., от 30 март 2005 г., заведено като получено на 1 април 2005 г. и от 18 април 2005 г., заведено като получено на 20 април 2005 г. С писмо от 22 април 2005 г., заведено като получено на същата дата, Полша приема, че Комисията ще разглежда PL 34/2004 от дата 29 април 2004 г. като уведомление съгласно член 88, параграф 2 от Договора за ЕО по отношение на всякакви мерки, за които е установено, че представляват нова помощ. Делото е заведено под нов номер: N 194/2005.
(3)
На 1 юни 2005 г. Комисията прие решение да открие официална процедура по разследване, което беше публикувано в Официален вестник (2), и покани Полша и заинтересованите страни да представят мнения.
(4)
След като беше разрешено удължаване на срока за предоставяне на мнения (писмо от 9 август 2005 г.), Полша предостави мненията си с писмо от 2 септември 2005 г., заведено като получено на 5 септември 2005 г. В отговора си Полша предостави на Комисията плана за преструктуриране, целящ модернизиране на корабостроителница Gdynia от дата 4 март 2004 г. (наричан по-долу „План за преструктуриране 2004“).
(5)
Полша предостави допълнителни мнения с писмо от 3 ноември 2005 г., заведено като получено на 7 ноември 2005 г.
(6)
Корабостроителница Gdynia предостави мнения с писмо от 10 октомври 2005 г., заведено като получено на 14 октомври 2005 г. Мнения бяха предоставени също и от „Ray Car Carriers“ (с писмо от 7 октомври 2005 г., заведено като получено на 10 октомври 2005 г.), от кабинета на постоянния представител на Дания в Европейския съюз (с писмо от 7 октомври 2005 г., заведено като получено на 11 октомври 2005 г.), от Датската корабостроителна асоциация „Danish Maritime“ (с писмо от 7 октомври 2005 г., заведено като получено на същата дата), от профсъюз „Солидарност“ (с писмо от 7 октомври 2005 г., заведено като получено на 10 октомври 2005 г.) и от Полската корабостроителна асоциация (с писмо от 10 октомври 2005 г., заведено като получено на 11 октомври 2005 г.).
(7)
Комисията препрати тези мнения на Полша с писма от 26 октомври 2005 г. и 12 декември 2005 г. (3). Полша отговори на мненията, предоставени от корабостроителница Gdynia, с писмо от 16 януари 2006 г., заведено като получено на 18 януари 2006 г. Полша не предостави никакви мнения по материалите, предоставени от други трети страни.
(8)
Комисията потърси помощта на външен консултант за оценка на План за преструктуриране 2004. Консултантът предаде своя доклад на Комисията през декември 2005 г.
(9)
С писмо от 13 януари 2006 г. Комисията поиска Полша да предостави актуална информация за най-новото в развитието на нейната стратегия за преструктуриране на корабостроителница Gdynia. Полша отговори с писмо с дата 20 февруари 2006 г., заведено като получено на 21 февруари 2006 г., а на 22 февруари 2006 г. се състоя среща между представители на Комисията, полските власти и корабостроителница Gdynia. Полша заяви, че План за преструктуриране 2004 е остарял и че е приела нова стратегия за преструктуриране на Gdynia Shipyard Group, включваща отделяне на подразделение от групата и (частична) приватизация на корабостроителница Gdynia. Полша съобщи също, че до 30 юни 2006 г. на Комисията ще бъде предоставен коригиран план за преструктуриране и че скоро ще започне приватизацията на корабостроителница Gdynia.
(10)
Като резултат от тази среща, на 8 март 2006 г. Комисията изпрати писмо на Полша, на което Полша отговори с писмо от 13 март 2006 г., заведено като получено на същата дата, в което се обявява приватизационен график. Полша предостави допълнителна информация за процеса на приватизация с писмо от дата 29 март 2006 г., заведено като получено на 30 март 2006 г. Комисията поиска допълнителна информация с писмо от 30 март 2006 г., на което Полша отговори с писмо от 19 април 2006 г., заведено като получено на 20 април 2006 г.
(11)
С писмо от 6 април 2006 г., заведено като получено на 10 април 2006 г., Полша предостави първоначален проект на документа „Стратегия за корабостроителния сектор (корабостроителници за мореплавателни съдове) в Полша 2006-2010 г.“ Комисията предостави мнения с писмо от 12 април 2006 г. Документът беше окончателно одобрен от Полския кабинет на 31 август 2006 г. и изпратен на Комисията с писмо от 1 септември 2006 г., заведено като получено на същата дата.
(12)
С писмо по електронна поща от 15 май 2006 г., корабостроителница Gdynia предостави на Комисията „Информационен меморандум за корабостроителница Gdynia“ от месец май 2006 г., който стана достъпен за потенциални инвеститори от 10 май 2006 г.
(13)
С писмо от 26 май 2006 г., заведено като получено на 30 май 2006 г., Полша предостави допълнителна информация за извършващия се приватизационен процес, включваща списъка на фирмите, до които Полша е изпратила чрез своя приватизационен консултант предложение за участие в новото увеличаване на капитала, одобрено от Общото събрание на корабостроителница Gdynia на 19 април 2006 г. С писмо от 13 юли 2006 г., заведено като получено на 17 юли 2006 г., Полша предостави допълнителна информация за извършващия се приватизационен процес, като информира Комисията, че две фирми са предоставили предварителни оферти за участие в увеличаването на капитала и предостави сравнителен анализ на тези оферти, направен от приватизационния консултант.
(14)
На 9 юни 2006 г. корабостроителница Gdynia предостави на Комисията първоначални проекто-промени на плана за преструктуриране. Представители на Комисията посетиха корабостроителницата на 13 юни 2006 г. и изказаха предварителни мнения относно променения план за преструктуриране. Външният консултант на Комисията изложи мненията си в доклад от месец юли 2006 г. Накрая, в писмо от 17 юли 2006 г., Комисията коментира недостатъците на проекто-промените на плана за преструктуриране.
(15)
Бяха проведени няколко срещи във връзка с приватизационния процес и подготовката на променения план за преструктуриране, на които присъстваха представители на Комисията и на полските власти: в Брюксел на 31 януари, на 22 февруари и на 10 май 2006 г. и в сградата на корабостроителница Gdynia на 13 юни 2006 г.
(16)
Полша отговори на писмото на Комисията от 17 юли 2006 г. с писмо от дата 31 август 2006 г., заведено като получено на 1 септември 2006 г.
(17)
На 3 септември 2006 г. Полша направи уведомление за промени в „Плана за преструктуриране на Gdynia Shipyard S.A.“ (наричан по-долу „План за преструктуриране 2006“) и за нова държавна помощ, отпусната на корабостроителница Gdynia след решението на Комисията да открие официална процедура по разследване.
(18)
Полша предостави допълнителна информация за процеса на преструктуриране на Gdynia Shipyard Group с писмо от 12 септември 2006 г., заведено като получено на 13 септември 2006 г., в което по-конкретно се заявява, че капиталите на корабостроителница Гданск и Gdynia Shipyard Group са разделени.
(19)
Допълнителна информация относно приватизационния процес на корабостроителница Gdynia беше предоставена с писмо от дата 26 септември 2006 г., заведено като получено на 27 септември 2006 г.
(20)
Полша изпрати уведомление за допълнителна нова помощ за корабостроителница Gdynia с писмо от дата 21 ноември 2006 г., заведено като получено на 27 ноември 2006 г.
(21)
На 7 декември 2006 г. се проведе среща между комисар Kroes и Piotr Woźniak, министър на икономиката на Полша. Министърът заяви, че Полша е поела задължението да стартира отново приватизационния процес за корабостроителница Gdynia посредством открита и прозрачна процедура, която следва да завърши до месец юни 2007 г. Полша потвърди това изявление с писмо от 27 декември 2006 г., заведено като получено на 4 януари 2007 г., позовавайки се на решение на Кабинета от 19 декември 2006 г. за ратифициране на документ, озаглавен „Състоянието на корабостроителната промишленост“. Полша поиска от Комисията провеждане на разговори за изравнителни мерки.
(22)
Представители на Комисията посетиха корабостроителницата на 19 декември 2006 г. с външния консултант с оглед събиране на факти и данни, необходими за оценяване на изравнителните мерки. На 16 януари 2007 г. външният консултант на Комисията предостави доклад относно капацитета на корабостроителницата.
(23)
Комисията отговори на писмото от 27 декември 2006 г. с писмо от 29 януари 2007 г., в което призова Полша до края на февруари 2007 г. да представи предложение за изравнителни мерки за корабостроителница Gdynia.
(24)
С писмо от дата 28 февруари 2007 г., заведено като получено на същата дата, Полша предостави обяснения относно приватизацията на корабостроителница Gdynia и предложение за изравнителни мерки.
(25)
Въз основа на това на 15 март 2007 г. се проведе техническа среща между Комисията, полските власти и представители на корабостроителницата, насочена главно към изравнителните мерки, но също и към провеждащия се приватизационен процес. Комисията и полските власти постигнаха споразумение, че Комисията ще започне дискусия по технически въпроси директно с корабостроителница Gdynia с оглед събиране на всички необходими данни за оценка от нейна страна на изравнителните мерки, предложени от Полша. Корабостроителница Gdynia изпрати известно количество първоначална информация относно капацитета на корабостроителницата с писмо по електронна поща от 12 март 2007 г., заведено като получено на 27 април 2007 г.
(26)
Комисията поиска допълнителна информация относно изравнителните мерки с писма от 29 март 2007 г., 27 април 2007 г. и 25 май 2007 г., на които корабостроителница Gdynia отговори съответно с писмо от 20 април 2007 г., заведено като получено на 23 април 2007 г., с писмо от 9 май 2007 г., заведено като получено на 10 май 2007 г. и с писмо от 30 май 2007 г., заведено като получено на 31 май 2007 г. Корабостроителница Gdynia предостави допълнителна информация на среща с представители на Комисията, проведена на 6 юни 2007 г. и впоследствие с писмо от дата 18 юни 2007 г., заведено като получено на 21 юни 2007 г. Комисията зададе допълнителни въпроси с писмо по електронна поща от 20 юни 2007 г., на което корабостроителница Gdynia отговори с писмо от 25 юни 2007 г., заведено като получено на същата дата.
(27)
С писмо от 31 юли 2007 г. Комисията информира Полша, че нейният предварителен анализ на изравнителните мерки, предложени от Полша за корабостроителница Gdynia, е показал, че мерките са приемливи, при условие, че бъдат изпълнени определени условия. Полша отговори с писмо от 24 август 2007 г., заведено като получено на 27 август 2007 г., в което коментира условията, поставени за реализирането на изравнителната мярка за корабостроителница Gdynia. Комисията приключи въпроса за изравнителните мерки с писмо от дата 3 октомври 2007 г.
(28)
В телефонен разговор от 24 май 2007 г. полските власти информираха Комисията, че Полша възнамерява да възобнови приватизационния процес за корабостроителница Gdynia чрез публичен търг. Комисията поиска изчерпателна информация за най-новото в развитието на приватизационния процес с писмо от дата 29 май 2007 г. и повтори запитването си с писмо от 6 юни 2007 г. Полша отговори с писмо от 22 юни 2007 г., заведено като получено на 25 юни 2007 г. и, след допълнително искане за информация от дата 28 юни 2007 г., допълни предоставените данни с писмо от 11 юли 2007 г., заведено като получено на същата дата. С това писмо Полша предостави на Комисията също и информационния меморандум за корабостроителница Gdynia от дата 4 юли 2007 г. (наричан по-долу „информационния меморандум“). В писмо от 31 юли 2007 г. Комисията отбеляза, че приватизационният процес не може повече да се забавя.
(29)
С писмо от 30 юли 2007 г. Комисията изпрати своите мнения относно информационния меморандум. Полша отговори с писмо от дата 21 август 2007 г., заведено като получено на 27 август 2007 г. С писмо от 29 август 2007 г., заведено като получено на същата дата, Полша предостави проектодокумент озаглавен „Допълнителни разяснения относно информационния меморандум за корабостроителница Gdynia“ от дата 29 август 2007 г. (наричан по-долу „Приложение към информационния меморандум“), който да бъде анексиран към информационния меморандум от 4 юли 2007 г. С писмо от 4 септември 2007 г. Комисията представи своите мнения относно Приложението към информационния меморандум, на което Полша отговори с писмо от 7 септември 2007 г., в което предостави изменена версия на Приложението към информационния меморандум. Комисията представи окончателното си мнение с писмо от дата 14 септември 2007 г.
(30)
Полша предостави информация относно новостите в развитието на приватизационния процес с писмо от 7 септември 2007 г., заведено като получено на същата дата, с писмо от 23 октомври 2007 г., заведено като получено на 24 октомври 2007 г., и с писмо от 25 октомври 2007 г., заведено като получено на същата дата.
(31)
В отговор на писмо от Комисията от дата 30 ноември 2007 г., Полша предостави допълнителна информация относно приватизационния процес с писма от дати 13, 19 и 21 декември 2007 г., заведени като получени съответно на 14, 20 и 21 декември 2007 г. В последното писмо Полша информира Комисията, че е получила три обвързващи оферти за закупуване на корабостроителница Gdynia. Тези оферти бяха предоставени на Комисията с писмо от 8 февруари 2008 г., заведено като получено на 11 февруари 2008 г.
(32)
На 10 януари 2008 г. в Брюксел се състоя среща между представители на Комисията и полските власти, заключенията от която бяха повторени от Комисията в писма от дати 17 и 30 януари 2008 г.
(33)
С писмо от 30 януари 2008 г., Полша информира Комисията, че двама участници в търга са били поканени на преговори с Министерството на финансите. С писмо от 14 февруари 2008 г., заведено като получено на 19 февруари 2008 г., Полша обяви, че приватизационният процес за корабостроителница Gdynia ще бъде завършен до лятото на 2008 г. Комисията отговори с писмо от дата 28 февруари 2008 г.
(34)
С писмо от дата 29 февруари 2008 г., заведено като получено на 3 март 2008 г., Полша предостави първия проект на нов план за преструктуриране, изготвен от един от участниците в търга - Amber Sp. z o.o. На 20 март 2008 г. на фирмата е дадено временно изключително право за водене на преговори и с писмо по електронна поща от 9 април 2008 г., заведено като получено на 24 април 2008 г., тя е предоставила актуализация на проекто-плана за преструктуриране. Този участник в търга предостави допълнителна информация с „Ключови направления на преструктурирането“, документ предоставен на среща на 10 април 2008 г., и заведен като получен на 18 април 2008 г. Подготвената от втория участник в търга информация беше предоставена по-късно, с писмо от 7 април 2008 г., заведено като получено на 18 април 2008 г., след напомняне от дата 18 март 2008 г.
(35)
Полша предостави информация относно развитието на преговорите с Amber Sp. z o.o., като единствен преговарящ, с писмо от 28 март 2008 г., заведено като получено на същата дата, с писмо от 7 април 2008 г., заведено като получено на 18 април 2008 г., с писмо от 23 април 2008 г., заведено като получено на същата дата, и с писмо от 25 април 2008 г., заведено като получено на същата дата. На 10 април 2008 г. във Варшава се състоя среща между представители на Комисията, корабостроителница Gdynia, Amber Sp. z o.o. и полските власти. Полша предостави на Комисията своя протокол от срещата с писмо от дата 7 май 2008 г., заведено като получено на 13 май 2008 г.
(36)
С писма от 21 и 30 април 2008 г. Комисията предостави мнение относно развитието на приватизационния процес.
(37)
С писмо от дата 12 май 2008 г., заведено като получено на същата дата, Полша информира Комисията, че Amber Sp. z o.o. са се оттеглили от приватизационния процес. Накрая, с писмо от 26 май 2008 г., заведено като получено на 27 май 2008 г., полските власти информираха Комисията, че на 15 май 2008 г., министърът на финансите е решил да прекрати приватизационния процес и в рамките на публичната покана да се ангажира в преговори с участници в търга, чиито оферти са били допуснати до процедурата, обявена през 2007 г.
(38)
Полските власти също така информираха Комисията, че предприемат действия за ново стартиране на приватизационния процес с оглед подписване на приватизационни споразумения през ноември 2008 г. От 3 юни 2008 г. Полша предоставя ежедневни доклади до Комисията относно предприетите действия от различни заинтересовани страни в стартиралия отново приватизационен процес. С писмо от 6 юни 2008 г., заведено като получено на същата дата, Полша предостави на Комисията „Информационния меморандум за корабостроителница Gdynia“ от 2 юни 2008 г. (наричан по-долу „Информационен меморандум 2008“).
(39)
По искане на полските власти на 10 юни 2008 г. беше проведена среща между представители на Комисията, полските власти и предприятието ISD Polska, което бе представено на Комисията като потенциален купувач на корабостроителница Gdynia. Друга среща между Комисията и полските власти се състоя на 13 юни 2008 г.
(40)
С писмо от 26 юни 2008 г., заведено като получено на същата дата, Полша предостави проектоплан за преструктуриране на корабостроителница Gdynia и корабостроителница Гданск, подготвен от ISD Polska (собственикът на корабостроителница Гданск) и проекто-план за преструктуриране на корабостроителница Gdynia, подготвен от Полската корабостроителна компания (наричана по-долу „ПКК“).
(41)
С писмо от дата 4 юли 2008 г., Комисията поиска разяснения по определени въпроси, свързани с проекто-плана за преструктуриране, подготвен от ISD Polska. Полша отговори с писма от 7 и 8 юли 2008 г., заведени като получени на същите дати. На 8 юли 2008 г. се състоя среща между представители на полските власти, ISD Polska и Комисията.
(42)
С писмо от дата 14 юли 2008 г. Полша се ангажира да предостави на Комисията цялостен план за преструктуриране до 12 септември същата година.
(43)
На 16 юли 2008 г. Комисията даде предварително одобрение на оценките и заключенията, представени в проекто-решение за приключване на официалното разследване, в което се казва, че помощта, отпусната на корабостроителница Gdynia, е несъвместима с общия пазар и следва да бъде възстановена. Но в светлината на писмото от полските власти от дата 14 юли 2008 г., Комисията реши да отложи приемането на решението, за да прецени дали новият план за преструктуриране, който трябва да бъде предоставен от полските власти до 12 септември 2008 г., ще подобри съществено ситуацията и ще позволи помощта да бъде счетена за съвместима с общия пазар.
(44)
От тогава Полша предоставя на Комисията всяка седмица актуална информация за приватизационния процес (писма от дати 28 юли, 4 август, 12 август, 21 август, 25 август, 1 септември, 8 септември, 16 септември и 23 септември, заведени като получени на същите дати).
(45)
С писмо от 18 юли, заведено като получено на 21 юли, Полша поиска три кръга консултации с Комисията по проектоплана за преструктуриране, с оглед изготвяне на окончателна версия, съобразена с мненията на Комисията. С писмо от 31 юли Комисията се съгласи с тази програма.
(46)
Но първата неофициална среща между полските власти и Комисията не се състоя по-рано от 21 август 2008 г. Друга среща с полските власти, в присъствието на ISD Polska, се проведе на 2 септември 2008 г. На 28 август 2008 г. Полша представи неофициално проектоплана на ISD Polska за преструктуриране и изменена негова версия на 8 септември 2008 г.
(47)
С писмо от 12 септември 2008 г., заведено като получено на същата дата, Полша предостави окончателния план на ISD Polska за преструктуриране на корабостроителница Gdynia и корабостроителница Гданск.
(48)
С писмо от 16 септември 2008 г., заведено като получено на 17 септември 2008 г., Полша предостави проект на приватизационното споразумение между ISD Polska и полското Министерство на финансите.
(49)
На 30 септември 2008 г. беше организирана среща между полските власти и Комисията. В срещата участваха представители на ISD Polska.
(50)
С писмо от дата 27 октомври 2008 г., Комисията информира полските власти за рамковите условия за практическа реализация на това решение. С писмо от 3 ноември 2008 г., заведено като получено на 4 ноември 2008 г., Полша се ангажира изцяло да се съобрази с тези условия. Комисията прие този ангажимент с писмо от дата 6 ноември 2008 г.
(51)
С писмо от 14 юни 2007 г. Комисията поиска полските власти да представят кратко описание на цялата държавна помощ, отпусната на корабостроителницата след присъединяването на Полша към ЕС на 1 май 2004 г. Полша отговори с писмо от 11 юли 2007 г. заведено като получено на същата дата. Комисията поиска допълнителни разяснения с писмо от дата 13 ноември 2007 г., на което Полша отговори с писмо от 9 януари 2008 г., заведено като получено на същата дата. С писмо от 6 декември 2007 г., заведено като получено на същата дата, с писмо от 12 февруари 2008 г., заведено като получено на 13 февруари 2008 г., и с писмо от 6 юни 2008 г., заведено като получено на същата дата, Полша информира Комисията за допълнителна помощ отпусната на корабостроителница Gdynia.
II. ПОДРОБНО ОПИСАНИЕ НА ПОМОЩТА
1. ПРЕДПРИЯТИЕ ПОЛУЧАТЕЛ
(52)
Получател на помощта е корабостроителница Gdynia. Фирмата е базирана в региона Гданск-Гдиня-Сопот в Северна Полша.
(53)
Комисията отбелязва, че съгласно правилата за държавни помощи, за дружествата в региона се допуска помощ от структурните фондове по линия на цел „Сближаване“ (4) и от Кохезионния фонд (5). По-конкретно за дружествата, установени в региона, потенциално се допуска подкрепа по регионалната оперативна програма в приоритетните области, създадена за подкрепа на малки и средни предприятия, иновации и мерки за трансфер на технологии (ориентирани към дългосрочно създаване на работни места) и за развитие на социална и образователна инфраструктура за целите на професионално обучение и обучение през целия живот. Дружествата в региона също така отговарят на условията на оперативните програми „Иновативна икономика“ и „Човешки ресурси“, последната от които е специално създадена за подпомагане на дружествата и пазара на труда, с цел адаптирането им към промените в икономиката, включително към процесите на преструктуриране.
(54)
Дейността на корабостроителница Gdynia обхваща корабостроене, производство на корабни корпуси, изграждане на стоманени мостове, корабостроителни и други услуги.
(55)
Сред най-големите акционери на корабостроителница Gdynia (6) са Министерство на финансите, което притежава 32 % от акциите, съответстващи на 35 % от правата на глас, Ray Car Carriers Ltd (16 % и 22 %), Korporacja Polskie Stocznie S.A. (10 % и 6 %), Агенцията за индустриално развитие (Agencja Rozwoju Przemysli S.A.) (9 % и 13 %) и Stoczniowy Fundusz Inwestycyjny S.A. (7 % и 5 %). Никой от останалите акционери няма дял, превишаващ 4 %.
(56)
Корабостроителница Gdynia е дружеството-майка на Gdynia Shipyard Group, която обхваща дванадесет дъщерни фирми. До неотдавна Stocznia Gdańsk S.A. беше сред дъщерните фирми, но, съгласно споразумение от октомври 2007 г., корабостроителница Gdynia продаде останалите си акции в корабостроителница Гданск на новия мажоритарен собственик на Stocznia Gdańsk S.A. Независимо от това, от 1998 г. до есента на 2006 г., корабостроителница Gdynia притежаваше по-голямата част от акциите в Stocznia Gdańsk S.A. (с предишно название Stocznia Gdańsk - Grupa Stoczni Gdynia) и поради това преструктурирането на двете корабостроителници се извърши паралелно.
(57)
Основната корабостроителна продукция на корабостроителница Gdynia са кораби-контейнеровози с вместимост от 1 100 до 5 000 TEU и ро-ро плавателни съдове предназначени за превоз на автомобили с капацитет от 2 100 до 6 000 автомобила. Други продукти са многофункционалните плавателни съдове, съдове за транспортиране на продукти и химикали, за насипни товари и за транспортиране на втечнен въглеводороден газ.
(58)
В сегмент кораби-контейнеровози с вместимост до 3 000 TEU, основни конкуренти са европейските корабостроителници Aker Ostsee и Volkswerft Stralsund в Германия, корейските и китайските корабостроителници. Корабостроителницата произвежда най-големите съдове, предназначени за превоз на автомобили в света (от гледна точка на DWT), и нейният дял от световните заявки за тези продукти е 11 % (7). Никоя друга корабостроителница в ЕС не произвежда съдове за превоз на автомобили с такъв размер и единственият европейски конкурент е корабостроителница Uljanik в Хърватия. Останалите конкуренти на Gdynia са корейските и японските корабостроителници.
(59)
Между 2002 и 2006 г. Корабостроителница Gdynia е произвела 48 съда. През 2004 г. Gdynia е била 13-та най-голяма корабостроителница в света по данни от нейния регистър за поръчки (измерени в CGT). През 2005 г. е била 21-ва, но въпреки това е била най-голямата корабостроителница в Европа.
(60)
Сега (към април 2008 г.) (8), в нейния регистър за поръчки са включени 16 договора (12 съда за превоз на автомобили и 4 контейнеровоза с общ обем 581 000 CGT, за доставка през 2008 и 2009 г.).
(61)
Основните производствени мощности на корабостроителница Gdynia включват два сухи дока, SD I и SD II.
(62)
Към август 2007 г., корабостроителница Gdynia е разполагала с работна сила от 4 611 души, 68 % от които са били пряко свързани с производствения процес (9). Това представлява намаление с 26 % в сравнение с декември 2004 г., когато в корабостроителницата са работили 6 249 души (10).
(63)
Gdynia Shipyard Group за пръв път изпитва затруднения през 2002 г. В План за преструктуриране 2004 се пояснява, че факторите, довели до финансови затруднения са външни, като например азиатската конкуренция, повишаването на курса на злотата спрямо долара, повишаващите се цени на стоманата и проблемите с присъединителните фондове след банкрута на Stocznia Szczecin Porta Holding S.A. и срутването на портален кран в корабостроителница Gdynia по време на силна буря през 1999 г. Като част от усилията ѝ за попълване на регистъра за поръчки, особено след като с придобиването на корабостроителница Гданск през 1998 г. производственият ѝ потенциал се увеличи, корабостроителница Gdynia прие редица управленски решения, които се оказаха проблематични. Корабостроителницата пое проектантски, технологични, финансови и търговски рискове (нови продукти, прототипи и строителство на загуба на нови за корабостроителницата плавателни съдове, като превозвачи за малки товари, за химикали, ро-ро плавателни съдове, газови танкери, контейнеровози за насипни товари и за общи товари). Темповете, с които корабостроителница Gdynia намаляваше производствените си разходи, също бяха незадоволителни.
(64)
Тези трудности продължиха и по време на процеса на преструктуриране. В съответствие с План за преструктуриране 2006, причините за тези постоянни трудности бяха покачването на курса на злотата спрямо долара и безпрецедентното увеличение на цените на стоманата, което не беше взето предвид в сключените от корабостроителницата договори. Друга причина беше липсата на финансов ресурс за мащабно преструктуриране.
(65)
Финансовите затруднения на Групата доведоха до просрочване на публичните и търговски задължения и заплатите, недостиг на материали, забавяне на производството, увеличаване на разходите (използвана работна сила, глоби) и съществени закъснения в изпълнението на договорите.
(66)
Финансовото състояние на корабостроителница Gdynia постепенно се влошаваше.
Таблица 1
Функциониране на корабостроителница Gdynia
[милиона PLN]
2002
2003
2004
2005
2006
2007
Оборот
1 724
891
1 327
1 599
1 259
1 040
Резултат
- 477
- 190
-77
- 114
- 292
- 311
Акционерен капитал
- 288
- 285
- 576
- 928
Източник: План за преструктуриране 2006 и информационен меморандум.
(67)
Очаква се корабостроителницата да претърпи допълнителни съществени загуби през 2008 и 2009 г. по поръчките в актуалния си регистър (11).
2. РЕШЕНИЕ ЗА ОТКРИВАНЕ НА ПРОЦЕДУРА ПО ЧЛЕН 88, ПАРАГРАФ 2 ОТ ДОГОВОРА ЗА ЕО
(68)
В решението си за откриване на официална процедура по разследване Комисията отбеляза, че някои от мерките, за които е била уведомена в съответствие с приложение IV, точка 3 от Акта за присъединяване, представляват нова помощ, защото са предоставени след присъединяването на Полша към ЕС на 1 май 2004 г. или все още не са били предоставени към датата на решението. Комисията представи списък на тези мерки в приложение I, част Б от решението.
(69)
Освен това, Комисията реши, че редица мерки, изброени в приложение I, част A от решението, са били предоставени на корабостроителница Gdynia преди 1 май 2004 г. и не са били приложими след присъединяването по смисъла на приложение IV, точка 3 от Акта за присъединяване и следователно няма да бъдат разглеждани по процедурата, предвидена в член 88, параграф 2 от Договора за ЕО. Следователно, тези мерки не са обект на това решение. Независимо от това, те трябваше да се включат при оценката за съвместимост с общия пазар на мерките, предоставени след присъединяването.
(70)
По същество Комисията твърдеше, че преди присъединяването за мерките, изброени в приложение I, част Б от решението, не е взето законно обвързващо решение, въпреки че тя отчете, че са били предприети някои предварителни стъпки в посока към такова законно обвързващо решение.
(71)
По отношение на преструктурирането на публичния дълг по процедурата, предвидена в глава 5a, на базата на акта за държавна помощ (Предприятия от особено значение за пазара на труда) от 30 октомври 2002 г., съгласно неговите изменения (12), Комисията направи заключение, че решението за преструктуриране, издадено от председателя на Агенцията за индустриално развитие (правителствената агенция отговорна за администрирането на процедурата по глава 5a), е било законно обвързващо. В този случай обаче, такова решение за преструктуриране не е било издадено преди присъединяването (13). Това е така, защото решението, издадено от председателя на Агенцията за индустриално развитие на 19 април 2004 г., с което се одобрява План за преструктуриране 2004, не отговаря на процедурните изисквания и изискванията по същество, за да бъде квалифицирано като решение за преструктуриране.
(72)
Комисията прие обяснението на Полша, че натрупаните лихви по тези публично-правни задължения автоматично се анулират заедно с главницата поради спомагателната им същност, без да е необходимо издаване на отделно решение.
(73)
Комисията не откри никакви доказателства за законно обвързващи решения за поредица от мерки, включително производствени гаранции и инжектиране на капитали, емитиране на облигации и замяна на дълг срещу акционерен капитал, изброени като мерки 28-34 в приложение I, част Б от решението. Комисията отговори конкретно на основния аргумент на Полша, а именно, че тези мерки са били включени в План за преструктуриране 2004 за корабостроителница Gdynia, който е одобрен от Надзорния съвет на корабостроителницата, като представители на Министерството на финансите са задължили компетентните органи да реализират мерките, като са гласували в подкрепа на плана.
(74)
Комисията в частност установи, че Надзорният съвет не е бил упълномощен да приема решения имащи финансови последици за акционерите, след като акционерите не са предприели необходимите стъпки в тази насока. Комисията също така установи, че, дори ако се приеме, че Надзорният съвет е имал право да приема такива решения от името и за сметка на акционерите, не става ясно дали такова решение би породило задължение за Министерството на финансите за отпускане на държавна помощ, тъй като нормално не е възможно да се възприемат еднакво действия, предприети от държавата като пазарен фактор и предприети от държавата при преследване на различни обществени цели.
(75)
По отношение на мярка 32 от приложение I, част B от решението (инжектиране на капитали в размер на 40 милиона PLN), Комисията изрази съмнение дали решението, задължаващо Министерството на финансите да реализира увеличение на капитала преди присъединяването на Полша е валидно по закон, при положение, че изискването за регистриране на всяко увеличение на капитала в срок от шест месеца не е било спазено.
(76)
След като установи, че редица от мерките за корабостроителница Gdynia представляват нова помощ, Комисията изрази съмнения относно спазването на които и да било условия за одобряването на помощта като помощ за преструктуриране.
3. МНЕНИЯ ОТ ЗАИНТЕРЕСОВАНИ СТРАНИ
а) Мнения от корабостроителница Gdynia
(77)
Получателят представи два вида аргументи: относно компетенциите на Комисията по отношение на мерките, изброени в приложение I, част Б от решението и относно изразените от Комисията съмнения за съвместимостта на тази помощ с общия пазар, доколкото се счита, че тя представлява нова помощ.
(78)
По отношение на преструктурирането на публичния дълг в съответствие с глава 5a, получателят заяви, че фактът, че помощта е била отпусната, представлява решение за преструктуриране от страна на председателя на Агенцията за индустриално развитие. Получателят обаче, както и Полша в началната фаза на разследването на Комисията, твърдеше, че съответното решение е прието от председателя на Агенцията за индустриално развитие преди присъединяването, а именно на 19 април 2004 г.
(79)
Получателят заяви, че съгласието на всички отделни публични кредитори с преструктурирането, в съответствие с глава 5a, прави допустимо отпускането на помощта преди присъединяването (14).
(80)
Обратно на това, което заяви Полша през първата фаза от разследването на Комисията, получателят твърдеше, че след 30 юни 2003 г. не са начислявани никакви лихви за просрочване на публично-правните задължения, преструктурирани в съответствие с глава 5a.
(81)
Получателят заяви, че точния размер на държавните експозиции във връзка с мярка 32 (инжектиране на капитали) е бил известен преди присъединяването и следователно помощта трябва да се разглежда като предоставена преди присъединяването.
(82)
Получателят изрази становище и по други аспекти на решението. По-конкретно, той заяви, че производствените гаранции предоставени на корабостроителницата от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, не представляват държавна помощ. Получателят изрази становище, че гаранционната схема на Корпорацията-застраховател на експортни кредити представлява система за самофинансиране, при която в дългосрочен план събраните премии превишават покритите рискове и реално заплатените суми. Получателят описа условията, при които Корпорацията-застраховател на експортни кредити издава тези гаранции (изискваните премии и допълнителни гаранции).
(83)
По отношение на изискването помощта да бъде ограничена до необходимия минимум, получателят изрази становището, че размерът на помощта е бил ограничен до абсолютния минимум и че би било оправдано, при възможност, да бъде отпусната по-голяма помощ. Освен това, получателят изказа предположение, че, дори ако Комисията дефинира в тесен смисъл разходите за преструктуриране (т.е. без да се включват в тях разходите за дейността на корабостроителницата), независимата от държавна помощ компонента от финансирането на тези разходи пак би била от порядъка на 30 %, при което са спазени насоките на Общността за преструктуриране от 1999 г. (15)
(84)
Получателят също така изрази становището, че държавната помощ за корабостроителница Gdynia не нарушава конкуренцията в Европа, като заяви, че реалната конкурентна заплаха за европейските корабостроителници идва от Далечния Изток. Получателят призна, че контейнеровози се строят също и в други европейски корабостроителници, особено в Германия, но заяви, че произвежданите в Германия контейнеровози са различни по дизайн и технически спецификации. Получателят увери, че никоя друга корабостроителница в ЕС не строи съдове за превоз на автомобили и следователно корабостроителница Gdynia не конкурира в този пазарен сегмент никоя друга корабостроителница в ЕС.
(85)
На последно място, получателят заяви, че неговото преструктуриране ще завърши окончателно в края на 2007 г.
б) Мнения от трети заинтересовани страни
(86)
Дания и Датската асоциация на морските индустрии подкрепиха усилията на Комисията да се увери, че държавната помощ е предоставена в съответствие с действащите правила. Те отбелязаха, че в резултат на конкуренцията на световния корабостроителен пазар, редица датски корабостроителници са били закрити или изправени пред фалит, без да бъде предоставена каквато и да било държавна помощ. Освен това, те потвърдиха, че продуктовата гама на датските корабостроителници е подобна на тази на полските, в резултат на което датските корабостроителници могат да бъдат засегнати от евентуална нелоялна конкуренция. Освен това, Дания призова Комисията да поиска от корабостроителница Gdynia да намали своя капацитет така, че да не се използва държавна помощ за прекомерно увеличаване на капацитета в световен мащаб.
(87)
Ray Car Carriers, в качеството си на най-голям клиент на корабостроителница Gdynia и притежател на миноритарен пакет акции в дружеството, подчерта значението на корабостроителница Gdynia за собствените си операции с оглед на сключените от него договори с корабостроителницата. Ray Car Carriers е убеден, че, с високо квалифицираната си работна сила и управленски персонал корабостроителницата може да се превърне в една от най-добрите в Европа, ако бъде преструктурирана и получи държавна помощ за тази цел.
(88)
Профсъюз Solidarność подчерта влошаващото се положение в корабостроителницата, заявявайки, че е необходимо бързо преструктуриране. Профсъюзът описа някои от мерките по преструктуриране, които вече са приложени в корабостроителницата, и изрази убеждение, че, с наличната технология и работна сила, тя може да стане една от печелившите европейски корабостроителници. Затова е необходима държавна помощ за реализиране на плана за преструктуриране.
(89)
Полската корабостроителна асоциация Forum Okrętowe разясни причините за затрудненията на корабостроителницата и изрази подкрепа за процеса на преструктуриране и за използването на държавна помощ за тази цел.
в) Мнения от Полша
(90)
Както и получателят, Полша коментира както аспекта компетенции, така и съвместимост.
(91)
По отношение на преструктурирането на публичния дълг в съответствие с глава 5a Полша не изложи никакви допълнителни аргументи. Но в отговора си на мнението на получателя, Полша изрази несъгласие с неговата интерпретация на полското законодателство.
(92)
По отношение на мерки 28-34 от приложение I, част Б от решението Полша не отхвърли заключенията на Комисията, оповестени в решението за откриване на официална процедура по разследване. Полша обаче представи нов аргумент а именно, че изявления на представители на различни държавни органи от сферата на корабостроителната индустрия относно планове за разширяване на тези мерки трябва да се считат за официални ангажименти. Такива изявления бяха направени преди присъединяването.
(93)
По отношение на мярка 32 (инжектиране на капитали) Полша изрази становище, че дотолкова, доколкото Министерството на финансите е действало на събранията на акционерите като собственик на корабостроителница Gdynia, това действие не може да се разделя от неговите действия в качеството му на орган, отпускащ държавна помощ.
(94)
Едновременно с това Полша признава, че, тъй като действия, свързани с инжектиране на капитали, се отнасят към сферата на владение (dominium) и са подчинени на гражданското право, при увеличаване на акционерния капитал на дружествата министърът (от името на Министерството на финансите) е длъжен да спазва допълнителни правила на публичното право, които не се отнасят до обикновените участници в пазара (imperium).
(95)
След това Полша поясни, че шест-месечното правило (крайният срок за регистриране на записаните акции в съда) е само едно формално изискване, което не се отразява по никакъв начин върху момента във времето, в който влиза в сила задължението на акционерите да запишат акциите. Полша заяви, че това задължение е влязло в сила през 2004 г., преди присъединяването и че за изпълнението му се е изисквало само приемане на ново решение за увеличаване на акционерния капитал на корабостроителницата, което е извършено на 4 март 2005 г. Записването от страна на Министерството на финансите е извършено впоследствие, на 23 юни 2005 г.
(96)
По отношение на съвместимостта на новата помощ с общия пазар Полша заяви, че План за преструктуриране 2004 представляваше стабилна икономическа основа за процеса на преструктуриране на корабостроителницата. Полша призна, че процесът на преструктуриране е извършен с ограничен финансов ресурс. След това полските власти предоставиха кратко описание на мерките за преструктуриране включени в План за преструктуриране 2004, за да покажат, че обхватът на преструктурирането не е бил чисто финансов. Те защитиха изравнителните мерки, предложени в План за преструктуриране 2004 и приложени в рамките на Gdynia Shipyard Group. По отношение на изискването помощта да бъде ограничена до необходимия минимум Полша заяви, че помощта не е била използвана за цели, различни от преструктуриране и че интензитетът на помощта е възлизал на 31 % или това е помощта като процент от общите разходи за преструктуриране, включително разходите за дейността. Полша изрази становището, че предоговарянето на цените по договорите, заедно с натрупаната печалба и положителният паричен поток, които ще бъдат генерирани от корабостроителницата в бъдеще, следва да се разглеждат като представляващи „собствен принос“.
(97)
Полските власти подробно описаха действието на гаранционната система на Корпорацията-застраховател на експортни кредити и изразиха становището, че тези гаранции не представляват държавна помощ.
4. ХРОНОЛОГИЧНО ОПИСАНИЕ НА ОПРЕДЕЛЯЩИТЕ СЪБИТИЯ СЛЕД РЕШЕНИЕТО НА КОМИСИЯТА ДА ОТКРИЕ ОФИЦИАЛНА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ
(98)
Разследването на Комисията и събитията, които настъпиха по време на разследването са обобщени по-долу.
(99)
В отговор на Решението на Комисията да открие официална процедура по разследване, през есента на 2005 г. полските власти предоставиха два типа разяснения: на първо място, поставящи под въпрос компетенциите на Комисията да повлияе с решението си мерките, определени като нова помощ, и на второ място, деклариращи, че дори ако тези мерки представляват нова помощ, те са били съвместими с общия пазар като помощ за преструктуриране. Реакцията на корабостроителница Gdynia на Решението на Комисията беше от подобно естество. И двете са описани по-горе.
(100)
В подкрепа на аргумента си за съвместимостта на помощта, Полша предостави на Комисията План за преструктуриране 2004 за корабостроителница Gdynia, който беше идентичен на плана за преструктуриране, за който Комисията откри официалната процедура по разследване поради съмнения относно неговата правдоподобност и жизненост. Независимо от това, Комисията проучи внимателно План за преструктуриране 2004 и потърси помощ от външен консултант. Комисията стигна до извода, че План за преструктуриране 2004 не отговаря на никое от условията за одобряване на помощта за преструктуриране, съдържащи се в съответните насоки. На срещата от 22 февруари 2006 г. Комисията разясни основните си съмнения на полските власти. Комисията подчерта основните слабости на План за преструктуриране 2004: малки инвестиции, ниска планирана производителност, високи производствени разходи, и особено административни разходи, и недостатъчно укрепване на собствената капиталова основа на корабостроителницата. Предоставената на корабостроителницата помощ следваше да се разглежда като оперативна помощ за подпомагане преструктурирането на задълженията и за продължаване работата на корабостроителницата.
(101)
През декември 2005 г. Комисията научи от публични източници (16), че е създадена финансова група с публична собственост Korporacja Polskie Stocznia (наричанa по-долу „KPS“) с цел интегриране на трите основни полски корабостроителници в Gdynia, Гданск и Шчечин под общ чадър (наричан по-долу „консолидационен план“). Основната роля на KPS беше финансиране производството на корабостроителниците. Полша не информира Комисията за консолидационния план на никой от етапите на процедурата нито преди, нито след решението за откриване на официална процедура по разследване.
(102)
Същевременно Комисията научи от пресата за провеждащи се разговори за продажба на корабостроителниците в Gdynia и Гданск на стратегически инвеститори и за разделяне на двете дружества, които до тази дата бяха оперирали като част от една и съща група. С писмо от 13 януари 2006 г. Комисията поиска полското правителство да разясни каква в действителност е неговата стратегия за корабостроителница Gdynia.
(103)
С писмо от 20 февруари 2006 г. Полша обясни, че по-рано се е предвиждал консолидационен план, но той е бил отхвърлен и в скоро време ще бъде приета нова стратегия за преструктуриране на полския корабостроителен отрасъл.
(104)
На среща от 22 февруари 2006 г. и с писмо от 13 март 2006 г. полските власти информираха Комисията, че План за преструктуриране 2004 е остарял и се е наложило да бъде променен. Полските власти се ангажираха да предоставят изменения план за преструктуриране до месец юни 2006 г. Полските власти представиха и основните характеристики на новата стратегия за преструктуриране на полския корабостроителен отрасъл. На първо място, корабостроителница Гданск трябваше възможно най-скоро да бъде отделена от Gdynia Shipyard Group. На второ място, правителството трябваше да разреши инжектиране на частни капитали в корабостроителници Гданск и Gdynia с дългосрочна цел цялостна приватизация на корабостроителниците.
(105)
На общото събрание на корабостроителница Gdynia, проведено на 19 април 2006 г. се взе решение за увеличаване на капитала до 300 милиона PLN. Управителният съвет получи мандат да търси инвеститори, заинтересовани от участие. Съответно от 10 май 2006 г. беше осигурен достъп за потенциални инвеститори до информационния меморандум от месец май 2006 г. и приватизационният консултант на корабостроителница Gdynia осъществи директни контакти с около 80 такива инвеститори. Корабостроителница Gdynia получи две предварителни оферти за участие в увеличаването на капитала от украинската стоманодобивна компания Донбас и основния клиент на корабостроителницата Ray Car Carriers. Тези две дружества в крайна сметка предоставиха обвързващи оферти на 28 август 2006 г., в които обаче се поставяха условия за покриване и погасяване на задълженията от продавача - държавата. В съответствие с обявения от Полша график (писмо от 26 септември 2006 г.), преговорите с двамата участника трябваше да приключат до края на октомври 2006 г. и записването на новите акции трябваше да бъде финализирано до 15 декември 2006 г.
(106)
Комисията получи първия проект на План за преструктуриране 2006 на 9 юни 2006 г. След посещение в корабостроителницата и след като получи мнението на външен консултант, по време на посещението на обекта на 13 юни 2006 г. и в писмена форма, на 17 юли, Комисията изрази сериозно безпокойство по повод на този проект, като отбеляза, че планът за преструктуриране не е достатъчно мащабен за възстановяване на корабостроителницата в дългосрочен план, че не предвижда финансиране на преструктуриране, че не съществува реална перспектива за финансиране на преструктуриране със средства, независими от държавна помощ, и на последно място, че не са предложени никакви изравнителни мерки. Във връзка с това, че постоянно се разчита на финансови гаранции за корабите, предоставяни от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, която е държавна агенция, Комисията предупреди корабостроителницата и полските власти, че тези гаранции представляват държавна помощ.
(107)
Въпреки тези предупреждения План за преструктуриране 2006, в крайна сметка предоставен от Полша през септември 2006 г. с двумесечно закъснение, не се различаваше съществено от първоначалния проект. Основните критики на Комисията по отношение на План за преструктуриране 2006 са описани по-долу.
(108)
На среща, проведена на 7 декември 2006 г., и с писмо от 29 януари 2007 г. Комисията уведоми полските власти, че при предварителния преглед е направено заключение, че План за преструктуриране 2006 не е съобразен с нито едно от условията за одобряване на помощ за преструктуриране, съдържащи се в актуалните насоки.
(109)
На проведена среща полските власти заявиха, че възнамеряват да стартират отново приватизацията на корабостроителница Gdynia чрез открита и прозрачна процедура с цел привличане на частен инвеститор, които да получи пълен контрол над корабостроителницата. Полша обяви, че приватизационният процес трябва да бъде финализиран до месец юни 2007 г. В очакване на подготовката на приватизационните документи, Полша помоли Комисията да направи изложение относно необходимите изравнителни мерки за корабостроителница Gdynia така, че на потенциалните инвеститори да може да бъде предоставена вярна информация.
(110)
През следващите месеци корабостроителница Gdynia продължи да провежда разговори с двамата инвеститори, Донбас и Ray Car Carriers, които представиха своите оферти през август 2006 г. В същото време правителството подготви различни приватизационни документи с оглед ново стартиране на приватизационния процес в случай, че провеждащите се преговори се провалят. През май 2007 г. полското правителство обяви, че преговорите са се провалили и че приватизационният процес ще бъде стартиран отново. С писмо от дата 22 юни 2007 г. Полша предостави нов график за приватизационния процес, посочвайки декември 2007 г. като предполагаем срок за неговото приключване, т.е. половин година след първоначалния срок, определен от Полша през януари 2007 г. С писмо от 31 юли 2007 г. Комисията отбеляза, че приватизационният процес не може да се забавя повече. Комисията също така предупреди Полша, че към този момент не е налице спазване на условията за възстановяване дългосрочната жизнеспособност на корабостроителницата и за поне частично финансиране на преструктурирането със средства, независими от държавна помощ.
(111)
В същото време, след постигане на споразумение между комисар Kroes и министър Woźniak през декември 2006 г., Комисията проведе интензивни дискусии с полските власти и корабостроителница Gdynia с оглед определяне на необходимите изравнителни мерки. С писмо от 28 февруари 2007 г. Полша пое ангажимент да затвори док SD I на корабостроителница Gdynia след изпълнение на неизпълнените заявки и реализиране на необходимите инвестиции в сух док SD II, т.е. през януари 2010 г.
(112)
С цел да провери дали това предложение представлява действителна изравнителна мярка, Комисията поиска от корабостроителница Gdynia да ѝ предостави информация по редица въпроси. С писмо от 31 юли 2007 г. Комисията в крайна сметка информира Полша, че е готова предварително да разгледа затварянето на сух док SD I като достатъчна изравнителна мярка при условие, че затварянето е последвано от превръщане на съоръжението в скрап по такъв начин, че необратимо да се предотврати монтаж на кораби и стартиране на дейности и че затварянето се осъществи към 1 септември 2009 г. или по-рано, ако плавателен съд 8185/04, последният от регистъра за поръчки на корабостроителницата към 8 март 2007 г., бъде пуснат преди тази дата. Освен това, през 2009 г., док SD I може да се използва само за монтаж на двата съда, които са планирани за монтаж на този док през 2009 г. и които не могат да бъдат прехвърлени на док SD II (превозвачи 8185/03 и 8185/04 на пропан-бутан). Основанията за заключенията на Комисията са описани по-долу.
(113)
Новата приватизационна процедура, основаваща се на Закона за приватизацията от 30 август 1996 г., стартира през юли 2007 г. На 5 юли 2007 г. общото събрание на корабостроителница Gdynia прие решение за увеличаване на капитала с 515 милиона PLN, като Министерството на финансите ще запише акциите, ако приватизацията бъде успешно завършена. Беше подготвен информационен меморандум от дата 4 юли 2007 г. От 10 юли 2007 г., т.е. на датата на публикуване в чуждестранната и в полската преса на покана за участие в търг, до него беше осигурен достъп за потенциални инвеститори. Както е описано в горната процедура, Комисията изпрати мнения относно информационния меморандум, които Полша взе под внимание.
(114)
Като отбеляза допълнително забавяне на приватизационния процес, с писмо от 3 октомври 2007 г. Комисията прикани Полша да завърши приватизацията без забавяне. С писмо от 23 октомври 2007 г. Полша информира Комисията, че приватизацията няма да бъде завършена по план, т.е. до края на 2007 г. Вместо това Полша се ангажира от януари 2008 г. да започне преговори с избрани инвеститори. С писмо от дата 30 ноември 2008 г. Комисията отново изрази загриженост по отношение на забавянето и даде да се разбере, че очаква до края на февруари 2008 г. новият собственик на корабостроителница Gdynia да предостави първоначален проект на нов план за преструктуриране. Впоследствие това искане беше отново изразено от Комисията по много поводи. Комисията многократно настояваше за стриктно придържане към приватизационния график, като заявяваше, че липсват основания Полша да започва отново приватизационния процес.
(115)
Полша информира Комисията, че единадесет дружества са поискали информационния меморандум на корабостроителница Gdynia и че в определения срок, до 1 октомври 2007 г., четири са представили първоначални оферти. Четирите дружества са допуснати до проверка за необходимата грижа. В крайна сметка, в определения срок до 20 декември 2007 г. бяха предоставени три обвързващи оферти. В края на януари 2008 г., Полша реши да започне преговори с двама от тези инвеститори. В средата на февруари 2008 г., Полша обяви, че приватизационния процес за корабостроителница Gdynia ще приключи през лятото на 2008 г., т.е. една година по-късно, от първоначално обещаното от Полша през януари 2007 г.
(116)
От 20 март 2008 г. на един от тези инвеститори, Amber Sp. z o.o. (наричан по-долу „Amber“), дъщерна фирма на Złomrex, полско дружество търгуващо със стомана, бяха предоставени изключителни права за водене на преговори, които впоследствие бяха неколкократно продължавани и окончателно преустановени на 12 май 2008 г.
(117)
На 29 февруари 2008 г. Полша изпрати до Комисията проекто-план за преструктуриране на корабостроителница Gdynia, изготвен от Amber (17). С писмо по електронна поща от дата 9 април 2008 г. Amber предостави актуализирани финансови прогнози. Комисията предостави устни мнения по този проект на среща с представители на полските власти, Amber и корабостроителница Gdynia, проведена във Варшава на 10 април 2008 г. и писмени мнения с писмо от 21 април 2008 г.
(118)
На среща с полските власти, проведена на 12 май 2008 г., Amber съобщи, че се е оттеглило от приватизационния процес за корабостроителница Gdynia. Същия ден Полша информира Комисията за това. В обосновка за своето решение, изпратена до Министерството на финансите, Amber посочи като основна причина за оттеглянето си факта, че след задълбочено проучване за необходимата грижа в корабостроителницата, е направено заключението, че корабостроителницата няма да стане печеливша дори след осъществяване на мерки за преструктуриране, изискващи значителни инвестиции.
(119)
На 15 май 2008 г. полските власти решиха да приключат приватизационния процес чрез публична покана за преговори с участници в търга, чиито оферти са били допуснати до процедурата, започнала през 2007 г.
(120)
На 26 май 2008 г. Полша информира Комисията че приватизационния процес е стартиран отново. В последвалите ежедневни доклади, полските власти информираха Комисията за предприетите от тях действия за намиране на купувач за корабостроителница Gdynia. Полша препрати до Комисията няколко писма, с които потенциални инвеститори изразяваха интерес да получават информация за провеждащия се приватизационен процес и да получат информационния меморандум, когато това стане възможно.
(121)
На срещата от 10 юни 2008 г. стана ясно, че полските власти водят интензивни разговори с ISD Polska, настоящ собственик на корабостроителница Гданск за възможностите за закупуване на корабостроителница Gdynia и сливане на двете корабостроителници. Полша предложи нови изравнителни мерки и отбеляза, че новият инвеститор е поискал допълнителна държавна помощ като условие за участие в приватизацията. Полша също така информира Комисията, че ISD Polska подготвя Общ план за преструктуриране на двете корабостроителници, които ще бъде предоставен на Комисията до 26 юни 2008 г., в съответствие с предписанието за информация, направено от Комисията по отношение на дело за държавна помощ C 18/2005 (18).
(122)
По молба на полските власти на срещата от 10 юни 2008 г. и повторно на срещата от 13 юни 2008 г., Комисията информира Полша и ISD Polska, че ще трябва да се спазят определени рамкови условия, ако ISD Polska закупи корабостроителницата в Gdynia с намерението тя да оперира съвместно с тази в Гданск. Рамковите условия бяха ISD Polska да представи Общ план за преструктуриране на двете корабостроителници до 26 юни 2008 г., да участва със съществен дял от разходите за преструктуриране и да приеме значителни изравнителни мерки, съобразно съответните насоки. Комисията заяви, че предложеният дял на ISD Polska от разходите за преструктуриране е недостатъчен, като се има предвид размера на държавната помощ, която корабостроителницата е получила по-рано и допълнителната помощ, която ISD Polska е поискала във връзка с приватизацията.
(123)
С писмо от 6 юни 2008 г. Полша информира Комисията, че на 3 юни 2008 г. правителството е приело решение да отпусне капитал в размер на 515 милиона PLN на корабостроителница Gdynia за частично покриване на очакваните загуби по действащи договори за строеж на кораби.
(124)
На 26 юни 2008 г. Комисията получи проекто-план за преструктуриране от месец юни 2008 г., изготвен от ISD Polska и озаглавен „План за преструктуриране на новата корабостроителница Гданск-Gdynia“, представящ обща стратегия за преструктуриране за корабостроителниците в Гданск и Gdynia (наричан по-долу „Общ план за преструктуриране (на ISD)“). Комисията получи също и проекто-план за преструктуриране от месец юни 2008 г., изготвен от Полската корабостроителна компания и озаглавен „План за преструктуриране на корабостроителница Gdynia за периода 2008-2012 г.“ (наричан по-долу „План за преструктуриране от ПКК“). По-долу е направено кратко описание на двата плана.
(125)
С писмо от 14 юли 2008 г. Полша информира Комисията, че приватизацията на корабостроителница Gdynia продължава и поиска допълнително време за финализиране на плана за преструктуриране от потенциалните инвеститори. Полша се ангажира да предостави окончателен план за преструктуриране на корабостроителница Gdynia най-късно до 12 септември 2008 г.
(126)
Комисията се съгласи да изчака докато бъде взето решение за предоставяне на окончателен план за преструктуриране.
(127)
На 12 септември 2008 г. Полша предостави окончателния план за преструктуриране, изготвен от ISD Polska и озаглавен План за преструктуриране на новата корабостроителница Гданск-Gdynia (наричан по-долу „Общ план за преструктуриране от 12 септември“), който, по същество, беше актуализирана версия на Общия план за преструктуриране от 26 юни 2008 г.
5. ПЛАН ЗА ПРЕСТРУКТУРИРАНЕ 2006
(128)
В съответствие с План за преструктуриране 2006 измененията на План за преструктуриране 2004 бяха необходими поради промени в макроикономическата ситуация, а именно покачването на курса на злотата спрямо американския долар от 4,1 PLN на 3,0 PLN за 1 USD и повишаването на цената на стоманата от 300 USD /t на 700 USD /t, което, заедно с недостатъчната държавна помощ, имаше неблагоприятен ефект върху икономическото състояние на корабостроителницата и в резултат на това не беше възможна цялостна реализация на План за преструктуриране 2004.
(129)
План за преструктуриране 2006, изготвен от корабостроителницата с помощта на Ernst & Young обхваща периода от 2006 до 2012 г. Повечето от мерките обаче трябва да се реализират до края на 2009 г. План за преструктуриране 2004 обхващаше периода от 2003 до 2008 г.
(130)
Целите на План за преструктуриране 2006 са ефективно ограничаване на разходите, повишаване на ефективността на корабостроителницата и превръщане на корабостроенето в печеливша дейност. За тази цел корабостроителницата възнамеряваше първо да предоговори съществуващите договори, с което да избегне очакваните загуби от кораби, завършването на които беше предвидено за 2006 и 2007 г. В допълнение, с програма за намаляване на разходите се целеше постигане на по-ниски производствени разходи.
а) Търговска стратегия
(131)
Планираната търговска стратегия беше насочване към стандартни плавателни съдове, включващи контейнеровози и съдове за превоз на автомобили. Освен това, корабостроителница планираше да поддържа капацитет за покриване на пазарни ниши в случай, че се появят печеливши оферти.
б) Индустриално и оперативно преструктуриране
(132)
Основните мерки са:
-
Повишаване на ефективността чрез инвестиции от 61 милиона EUR за периода 2007-2009 г. Инвестициите са предназначени за елиминиране на тесни места в производствения процес (особено при предварителната обработка на стоманата) и повишаване на ефективността. Планират се също и инвестиции в информационни технологии на стойност 6,6 милиона EUR;
-
Преструктуриране по отношение на трудовите взаимоотношения, а именно премахване на все по-често прилаганите срочни трудови договори и мерки, насочени към достигане на целеви нива по отношение на наемането на работа. Въвеждане на система за стимулиране. Освен това, корабостроителницата планира да повиши заплатите на работниците, пряко участващи в производството, с 10 % през 2006 г. и с по 4 % на година от 2008 до 2010 г. Понастоящем основните проблеми пред корабостроителницата са големия брой отсъствия и липсата на квалифицирани работници;
-
В плана се подчертава значението на осигуряването на защита за корабостроителницата от валутни рискове. За тази цел 70 % от приходите на корабостроителницата от 2007 до 2012 г. ще бъдат хеджирани срещу валутни рискове посредством сделки за обмен в чуждестранна валута;
-
Ще се извърши допълнително прехвърляне на акции на дъщерни фирми (като Zakładowa Służba Ratownicza, Wydział Technicznej Obsługi Urządzeń Dźwignicowych и т.н.) и продажба на активи;
-
Усъвършенстване на процеса на проектиране (стандартизиране на проектантските решения). Това включва също и възможност на проектантската кантора да се прехвърлят акции, като решение за това ще се вземе през 2007 г.
-
Други мерки, като предоговаряне и използване на клаузи за индексация в договорите с цел хеджиране срещу валутни рискове, схема за стимулиране на служителите, оптимизация на процесите и продажба на финансови активи.
в) Мерки за финансово преструктуриране
(133)
Корабостроителница трябва да извърши финансово преструктуриране. В края на 2005 г. акционерният капитал възлизаше на 285, 4 милиона PLN. Беше планирано през 2006-2007 г. да се подобри състоянието на акционерния капитал на корабостроителницата посредством инжектиране на капитал, възлизащ общо на 1 015 милиарда PLN: увеличаването на капитала с 500 милиона PLN през 2006 г. трябваше да се финансира от частни инвеститори, а увеличаването на капитала с 515 милиона PLN през 2007 г. - от частен или държавен инвеститор.
г) Целеви стойности към края на преструктурирането - възстановяване на дългосрочната жизнеспособност
(134)
В края на периода на преструктуриране през 2009 г. се очаква производството на корабостроителницата да бъде 298 610 CGT, спрямо 279 258 CGT през 2006 г. Броят на построените кораби ще се намали от 13 през 2006 г. (8 контейнеровоза и 5 съда за превоз на автомобили) на 11 (5 контейнеровоза и 6 съда за превоз на автомобили). Очаква се през 2012 г. производството да се увеличи допълнително до 324 110 CGT (12 съда).
(135)
Средната трудова заетост ще се намали от 5 208 през май 2006 г. до целевото ниво 4 530 човека в края на 2007 г.
(136)
Производителността (коефициента на вложения труд) се очаква да се подобри от 44, 8 човекочаса/CGT през 2007 г. на 37, 0 човекочаса/CGT през 2012 г. Според консултанта на Комисията, производителността на повечето ефективни съпоставими корабостроителници в Европа е под 20 човекочаса/CGT.
(137)
Очаква се оборотът да се увеличи от 1,599 милиона PLN през 2005 г. на 1,869 милиона PLN през 2012 г. Текущата печалба се очаква да се увеличи от 7,35 милиона PLN през 2005 г. и 233,5 милиона PLN през 2006 г. на 67,68 милиона PLN през 2012 г., като първата година с формиране на печалба ще е 2009 г.
д) Анализ на чувствителността
(138)
В плана е включен анализ на чувствителността по следните въпроси:
-
Повишаване курса на PLN спрямо USD с 0,05 и 0,1 PLN на година в сравнение с постоянен обменен курс от 3,00 PLN за 1 USD , както е в основния сценарий;
-
Поддържане производството на кораби на ниво 10 кораба през 2009-2010 г., докато по основния сценарий през 2009-2010 г. трябва да се произведат 11 кораба, а през 2011-2012 г. - 12 кораба;
-
По-бърз растеж на различни тарифи за плащане (трудово възнаграждение и тарифи при непостоянно и постоянно коопериране) през 2008-2012 г., отколкото в основния сценарий;
-
Спад на цените на корабите с 5 % и с 10 % през 2009-2012 г.;
-
Увеличаване на цените на материалите, в съчетание с увеличаване на цените на корабите от 2007 г. нататък.
е) Изравнителни мерки
(139)
В План за преструктуриране 2006 като изравнителна мярка се предлага ограничаване на производството до 340 000 CGT на година, като се приема, че техническият капацитет на корабостроителницата е 540 000 CGT. Както подробно е обяснено по-долу, през февруари 2007 г. Полша предложи окончателно затваряне на сух док SD I. Корабостроителницата предостави данни, показващи, че настоящият технически капацитет е много под 540 000 CGT. В крайна сметка, Комисията даде предварително съгласие за предлаганото намаляване на капацитета, което заменяше изравнителните мерки, указани в План за преструктуриране 2006.
6. ОБЩ ПЛАН ЗА ПРЕСТРУКТУРИРАНЕ ИЗГОТВЕН ОТ ISD
(140)
ISD Polska, като мажоритарен собственик на корабостроителница Гданск, се включи в приватизационния процес след оттеглянето на Amber от приватизационния етап, стартирал през 2007 г. Както е отбелязано по-горе, ISD Polska преразгледа плана за преструктуриране, който предостави на Комисията на 26 юни 2008 г., и на 12 септември 2008 г. предостави актуализирана версия. Даденото по-долу описание пояснява направените промени в Общия план за преструктуриране от месец септември.
(141)
Обосновката за общата бизнес-стратегия, изготвена от ISD Polska е, че трябва да се използват сходствата между двете корабостроителници и да се обединят най-добрите производствени активи на двете съоръжения (19). Основните складови съоръжения за материали ще бъдат разположени в корабостроителница Gdynia, където също така ще се извършва и предварителната обработка на плоскости и профили. Плоскостите и профилите впоследствие ще се транспортират по вода до корабостроителница Гданск, където ще се произвеждат секции и блокове. Монтажът ще се извършва на доковете на корабостроителница Gdynia, а окончателната окомплектовка ще се извършва на кейовете на двете корабостроителници.
(142)
В Общия план за преструктуриране се споменава за неуспеха на План за преструктуриране 2006 да възстанови жизнеспособността на корабостроителницата и се излагат причините за текущите финансови затруднения на двете корабостроителници. Те включват по-конкретно неуспешния опит за приватизация на корабостроителницата и свързаната с това невъзможност за повишаване на нейния капитал до нива, позволяващи преструктуриране, и факта, че корабостроителницата не е получила достатъчна държавна помощ. В Общия план за преструктуриране също така са посочени макроикономически фактори като повишаването на курса на полската злота спрямо американския долар, повишаването на цените на стоманата и вътрешни фактори, като отлива на квалифицирани работници от корабостроителницата, ниската производителност и сключването на договори без необходимото хеджиране срещу промени в обменния курс и себестойността на материалите, водещи до загуби за корабостроителницата.
(143)
Целта на Общия план за преструктуриране е да се възвърне жизнеспособността на двете преструктурирани дружества - корабостроителници Gdynia и Гданск. Въпреки че настоящото решение касае само корабостроителница Gdynia, при следващото описание и оценка на Общия план за преструктуриране трябва естествено да се вземе предвид и съществуването на корабостроителница Гданск, предишните усилия за нейното преструктуриране и държавната помощ, която тя е получила и ще получи в бъдеще.
а) Търговска стратегия
(144)
В съответствие с Общия план за преструктуриране, слелите се корабостроителници ще извършват два вида дейности: корабостроителни и други.
(145)
По отношение на корабостроителната дейност, в краткосрочен план ISD Polska ще се насочи към пазарни сегменти като контейнеровози (с малки до средни размери, 500-3 000 TEU), съдове за общи товари („класически“ съдове за транспорт на сухи товари, многофункционални съдове и товароподемници) и съдове за превоз на автомобили (големи съдове за превоз на автомобили, с размер C6600) като ще развива и дейности в сектора на съдове за обслужване на нефтени платформи в морето (напр. съдове за закотвяне/буксиране, съдове за доставки, екипажни лодки), които трябва да станат преобладаващи в средносрочен план.
(146)
Пазарният анализ се основава на сравнения с продукцията на други европейски корабостроителници и на опита на слелите се корабостроителници. В плана се признава, че ще трябва да бъде развито необходимото ноу-хау за производство на съдове за обслужване на нефтени платформи и че производството през първите няколко години ще се реализира чрез подизпълнители. В Общия план за преструктуриране от месец септември се описва предишния опит на корабостроителница Гданск в конструирането на корпуси на съдове за обслужване на нефтени платформи и се пояснява, че в регистъра за поръчки на корабостроителницата фигурират съдове от този тип. Планът показва също, че корабостроителница Гданск наскоро е подписала писмо за намерения за петгодишно сътрудничество с известен строител на съдове за обслужване на нефтени платформи, който ще подпише с корабостроителница Гданск договор за подизпълнение за корпуси с нарастваща степен на сложност. В плана се предвижда постепенно преминаване от тази подизпълнителска дейност към строеж на напълно оборудвани съдове за обслужване на нефтени платформи и се признава необходимостта постепенно да се създаде капацитет за строеж на напълно оборудвани кораби и да се изгради мрежа от доставчици.
(147)
При планираното производствено портфолио се приема, че производството на контейнеровози първоначално ще се запази, но постепенно ще бъде маргинализирано до 2011 г., след което ще бъде преустановено. В плана се предвижда портфолио, включващо съдове за обслужване на нефтени платформи и големи съдове за превоз на автомобили C6600. В съответствие с Общия план за преструктуриране, след месец юни слелите се корабостроителници трябва да сключат договори за производство на 13 плавателни съда през 2008 г. (3 контейнеровоза, 5 съда за обслужване на нефтени платформи и 5 съда за превоз на автомобили), 16 плавателни съда през 2009 г. (2 контейнеровоза, 8 съда за обслужване на нефтени платформи и 6 съда за превоз на автомобили), по 15 плавателни съда през 2010 и 2011 г. (1 контейнеровоз, 7 съда за обслужване на нефтени платформи и 7 съда за превоз на автомобили), 17 плавателни съда през 2012 г. (10 съда за обслужване на нефтени платформи и 7 съда за превоз на автомобили) и по 18 плавателни съда през 2013 и 2014 г. (14 съда за обслужване на нефтени платформи и 4 съда за превоз на автомобили). Производственият план беше променен в Общия план от септември: между 2009 и 2011 г. трябваше да се строят по 12-13 плавателни съда на година (5-7 съда за превоз на автомобили и 6 съда за обслужване на нефтени платформи; в регистъра за поръчки след 2008 г. няма контейнеровози).
(148)
Що се касае до дейността извън областта на корабостроенето, ISD Polska възнамерява в слетите корабостроителници да започне производство на вятърни генератори и стоманени конструкции. Планът предвижда производството на вятърни генератори да започне през 2011 г. (75 броя), и да достигне 350 броя до 2014 г. (планирана височина 80 метра).
(149)
Планът от месец юли предвижда производство на различни стоманени конструкции (напр. конзоли, складови конструкции, стоманени конструкции за строителната промишленост и детайли за плавателни съдове), нарастващо от 2 174 тона през 2008 г. до 13 500 тона до 2011 г. (20)
(150)
Септемврийският план за преструктуриране съдържа подробности за ноу-хауто на ISD Polska (или други дружества от Donbas Group) в областта на стоманените конструкции. Планира се преместване на част от производството от Huta Częstochowa в слелите се корабостроителници. Планът обобщава резултатите от пазарно проучване на независим консултант (Roland Berger), предприето като подготовка за развитието на сегмента стоманени конструкции в корабостроителница Гданск, след като ISD Polska придоби своя пакет акции в началото на 2007 г. Според плана това проучване прогнозира ръст в сегмент стоманени конструкции в Европа и по-конкретно в Полша (напр. развитие на инфраструктурата с помощта на структурните фондове). Това проучване не беше предоставено на Комисията.
(151)
Септемврийският план съдържа различни прогнозни обеми на производството на стоманени конструкции, както е показано в долната Таблица 1a.
Таблица 1a
Планирано производство на стоманени конструкции в тонове (Общ план за преструктуриране от септември 2008 г.)
Продукти
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Конзоли
274
2 000
2 000
2 000
2 000
2 000
2 000
Подемници
0
1 100
1 500
1 500
1 500
1 500
1 500
Складови конструкции
1 500
6 000
16 000
22 400
36 000
36 000
36 000
Стоманени конструкции за строителството
0
1 100
3 000
4 000
4 000
4 000
4 000
Детайли за плавателни съдове
0
1 000
1 450
5 000
13 000
13 000
13 000
Общо
1 774
11 200
23 950
34 900
56 500
56 500
56 500
б) Индустриално и оперативно преструктуриране
(152)
Общият план за преструктуриране показва, че производствените активи на двете корабостроителници са се влошили значително и са на нивото на тези на европейските корабостроителници от началото на 90-те години на миналия век. Планираните инвестиции възлизат на 111 милиона EUR за корабостроене и 193 милиона PLN за други дейности (175 милиона PLN за вятърни генератори и 18 милиона PLN за стоманени конструкции).
(153)
Инвестициите в корабостроенето ще бъдат реализирани на два застъпващи се етапа между 2009 и 2011 г. Най-важните инвестиции (21) са в рязането на дебели листови материали, производството на плоски панели, нов цех за тръби и ново хале за обемни секции. Тези инвестиции, заедно с организационните промени, трябва да доведат до увеличаване на производителността от сегашните 45 човекочаса/CGT до целевите 20 човекочаса/CGT (22).
(154)
Главните организационни потребности касаят: продажбите (договорите), покупките на материали и услуги, проектантските възможности, производството, човешките ресурси и информационните технологии.
(155)
Общата програма за преструктуриране предвижда създаване на център за планиране, който ще е отговорен за ефективното планиране на производството на всички организационни нива на слелите се корабостроителници. Целта, поради която се създава този център, е изглаждане на всякакви недостатъци в планирането, изготвяне на графици, бюджетиране и проверка на производствения процес.
(156)
Що се касае до договарянето, ISD Polska възнамерява да въведе клаузи за индексация, за да защити корабостроителницата от увеличаване на цените на материалите и на заплатите, като прехвърли риска на собственика на кораба. Корабостроителницата трябва също да въведе нов типов договор. Извлечения от някои съществуващи договори за строеж на кораби бяха приложени към септемврийския общ план за преструктуриране, за да се покаже, че корабостроителницата има възможност да договаря клаузи за индексация с цел хеджиране срещу флуктуациите в цените на стоманата.
(157)
За да се защити от риска от флуктуации във валутните курсове, корабостроителницата възнамерява да въведе необходимата инфраструктура след установяване на разходите и приходите, генериращи валутен риск и определяне на допустимите нива на експозиция на такъв риск. Системата за управление на риска, предвидена в Общия план за преструктуриране се основава на четири основни елемента: отчитане на риска при определяне стратегията на корабостроителницата (дефиниране на търпимостта на риска и управлението на риска), приспособяване на организационната структура, използване на информационни технологии и приемане на различни методи за минимизиране на риска (естествено хеджиране, клаузи за индексация в договорите и закупуване на финансови продукти, като валутни опции и форуърди). Септемврийският общ план за преструктуриране описва по-подробно предлаганата политика на валутно хеджиране. В него са посочени три инструмента за хеджиране, които корабостроителницата трябва да използва; съдържа се количествено измерение на експозицията на валутни рискове на регистъра за поръчки до 2012 г. и на тази база се оценяват разходите за тези инструменти за хеджиране. В съответствие с плана, ISD Polska се свърза с редица банки, които, с цел подготовката на оферти за хеджиране, поискаха ISD Polska да им предостави адекватна стратегия за хеджиране. Според плана, тази стратегия трябваше да бъде разработена през първите шест месеца на преструктурирането.
(158)
В областта на производството целта е да се разгледа проблема с неефективната логистика в корабостроителница Гданск, както и тесните места в корабостроителница Gdynia. Планът предлага разделяне на работата между двете съоръжения и нова схема на материалните потоци.
(159)
По отношение на покупките и управлението на материали, основната цел е да се намалят разходите. Мерките за преструктуриране включват например закупуване на материали на базата на поне три оферти, коопериране по отношение на покупките с Huta Częstochowa, управление на запасите и т.н.
(160)
Корабостроителницата планира да наема на работа и да обучава квалифицирани работници, да разшири използването на и да модернизира съществуващите информационни технологии.
(161)
В областта на работната сила целта е да се преодолеят текучеството и отсъствията. ISD Polska планира да си сътрудничи с местна агенция за наемане на работа. Вътре в дружеството планът предвижда разширяване на системите за професионално развитие, въвеждане на стимули в заплащането (управление на извънредния труд, оценяване на служителите, проверки за отсъствия и заплащане на базата на извършената работа, навременността и качеството на реализацията) и развиване на корпоративна идентичност. В плана се изтъква необходимостта да се намали работната сила от сегашните 8 137 служители (2 651 в корабостроителница Гданск, 4 238 в корабостроителница Gdynia и 1 248 в дъщерни фирми на Gdynia) до между 5 000 и 5 395 служители. Според септемврийския общ план за преструктуриране, постепенно от 2009 до 2012 г. ще се появяват излишъци. Актуализираният план включва изчисления на разходите и ефекта от преструктурирането в областта на работната сила.
(162)
Накрая, по отношение на проектантските дейности планът предвижда работата на проектантската кантора да се рационализира и да е по-тясно свързана с производствения процес.
(163)
Планът съдържа кратко общо описание на желания ефект от тези мерки за организационно преструктуриране, на който е направена количествена оценка с твърдението, че постигнатото в резултат повишение на производителността ще е около 12 човекочаса/CGT (23).
в) Финансово преструктуриране
(164)
По отношение на финансовото преструктуриране, планът предвижда държавната помощ, за която Комисията беше уведомена по време на предприетата от нея официална процедура по разследване (виж част 9 по-долу), да бъде реализирана. В него се предвижда също инжектиране на капитал от държавата в размер на 385 милиона PLN за покриване на публично-правните задължения и се изразява очакване за предоставяне на възможност някои публично-правни задължения (по-конкретно средствата, дължими на ZUS за обществено осигуряване) да се изплащат на вноски и да се издължат до 2018 г. (публично-правни задължения с номинална стойност 418,8 милиона PLN) (24), както и че държавата ще инжектира капитал в размер на 250 милиона PLN, за да покрие очакваните загуби за 2008 г., и чрез Агенцията за индустриално развитие - още 200 милиона PLN финансиране за работен капитал и, на последно място, че ще бъде отменено потенциално задължение от 308 милиона PLN, свързано с текущ съдебен спор относно просрочени данъчни задължения на корабостроителница Гданск.
(165)
Планът предвижда около 712 милиона PLN от разходите за преструктуриране да бъдат финансирани от бъдещи парични потоци на дружеството.
г) Разходи за преструктуриране и собствен принос
(166)
Съгласно Общия план за преструктуриране разходите за преструктуриране, направени от корабостроителница Gdynia до момента, възлизат на 936 702 419 PLN, което включва инвестиционни разходи от 98 милиона PLN и разходи за преструктуриране на дълга от 365 милиона PLN (25). Съгласно Общия план за преструктуриране, преструктурирането в Гданск е струвало 311 533 500 PLN, което включва например инвестиционните разходи в размер на 23 милиона PLN и разходи за преструктуриране на дълга от 48 милиона PLN (26). В септемврийския общ план за преструктуриране не са коригирани направените в миналото разходи, но са коригирани прогнозните разходи за преструктуриране на слелите се корабостроителници. Могат да бъдат обособени следните разходи: инвестиционни разходи в размер на PLN 552 милиона, изплащане на просрочени публично-правни задължения в размер на 892 милиона PLN (27), изплащане на т просрочени търговски задължения в размер на 889 милиона PLN, покриване на очаквани загуби за 2008 г. в размер на 250 милиона PLN (28), изплащане на потенциални задължения в размер на 308 милиона PLN във връзка с текущ съдебен спор относно просрочени данъчни задължения на корабостроителница Гданск, разходи за унищожаване на излишни производствени активи (хелинги) в размер на 42,8 милиона PLN и разходи за преструктуриране на работната сила в размер на 69 милиона PLN. Сумарно очакваните разходи са 3 милиарда PLN.
(167)
На срещата от 30 септември полските власти предложиха когато се оценява собственият принос за покриване на разходите за преструктуриране да не се взима под внимание de facto оперативната помощ, отпусната на корабостроителниците в миналото. Полските власти предложиха в оценката си Комисията да вземе под внимание разходите за преструктуриране, направени по времето, когато инвеститорът е поел управлението на корабостроителницата. ISD Polska стана мажоритарен акционер в корабостроителница Гданск на 28 ноември 2008 г. и полските власти твърдят, че направените оттогава разходи за преструктуриране на корабостроителницата възлизат на 62,5 милиона PLN. При положение, че ISD Polska все още не е акционер в корабостроителница Gdynia, всякакви разходи за преструктуриране, направени в миналото за тази корабостроителница, не трябва да се взимат под внимание. В резултат на това, разходите за преструктуриране, предложени от Полша на срещата от 30 септември, биха били 3,065 милиарда PLN.
(168)
ISD Polska твърди, че собственият принос на корабостроителницата и нейните акционери в разходите за преструктуриране са в съответствие с описаното в дадената по-долу Таблица 1б, представяща съдържащите се в септемврийския общ план за преструктуриране предложения.
Таблица 1б
Собствен принос в разходите за преструктуриране, в съответствие с Общия план за преструктуриране
(в PLN)
Заявен предишен собствен принос
1.
Продажба на активи от корабостроителница Gdynia
3 783 515
2.
Размяна на дълг срещу акционерен капитал, предприета от служители и частни кредитори
70 740 000
3.
Продажба на финансови активи от корабостроителница Gdynia между 1 май 2004 г. и 24 юни 2008 г.
72 797 423
4.
Лизинг на производствени активи - Gdynia
8 335 000
5.
Инвестиционни разходи 2004-2007 г. - Gdynia
98 044 000
6.
Закупуване на акции от ISD
35 875 059
7.
Инвестиционни разходи 2004-2007 г. - Гданск
22 238 900
8.
Лизинг на производствени активи - Гданск
14 700 000
9.
Заем за преструктуриране от Bank Nord/LB
20 000 000
10.
Заем от ISD
2 000 000
Заявен бъдещ собствен принос
11.
Увеличаване на капитала от ISD
305 000 000
12.
Увеличаване на капитала от ISD
100 000 000
13.
Продажба на активи
240 000 000
14.
Заем за работен капитал
280 000 000
15.
Инвестиционен заем за некорабостроително производство
185 000 000
16.
Заем за работен капитал за некорабостроително производство
45 000 000
17.
Закупуване на акции от Агенцията за индустриално развитие (29)
69 560 400
(169)
Според поясненията относно Общия план за преструктуриране, предоставени от Полша на 7 юли 2008 г., и септемврийския общ план за преструктуриране, източниците на външното финансиране по точки 14-16 не са известни.
(170)
ISD Polska предвижда да получи заем за работен капитал в размер на 280 милиона PLN през 2012 г. и смята това предвиждане за реалистично, с оглед очакваното за 2012 г. благоприятно, по техни твърдения, съотношение дълг/EBIDTA.
(171)
Относно заемите за некорабостроително производство (производство на вятърни генератори, точки 15-16), ISD Polska възнамерява да създаде дъщерна фирма на слелите се корабостроителници, специализирана в производството на вятърни генератори, и очаква тази дейност да привлече външни капитали. В септемврийския общ план за преструктуриране е предоставена допълнителна информация относно инвестиционния заем за проекта за вятърни генератори (точка 15). Тя включва кратко описание на този проект, който трябваше да се представи за разглеждане на различни банки. Към плана за преструктуриране са приложени две писма за проявен интерес към този проект от Kredyt Bank (KBC) и Fortis Bank, съответно от 4 август и от 4 септември 2008 г. Fortis Bank твърди, че е добре известна с интереса си към проекти за възобновяеми енергийни източници. Тя заявява, че проектът за вятърни генератори на ISD изглежда много интересен и че би приветствала допълнителни разговори по конкретни въпроси. Kredyt Bank потвърждава, че проявява интерес към финансиране на проекти за възобновяеми енергийни източници. Банката изброява анализите, които ще трябва да бъдат направени преди да разгледа искане за заем: оценка на бизнес плана и финансовия модел на базата на реални предвиждания, отразяващи пазарните закони, оценка на доходността на проекта и неговата чувствителност към фактори като цени на материали и обменни курсове, оценка на съществуващите договори за доставки и резултата от извършващите се административни процедури относно правния статут на земята, върху която ще се реализира проекта.
(172)
С писмо от 8 юли 2008 г. Полша предостави списък на финансовите и производствени активи, които ISD Polska възнамерява да продаде, за да получи приходи от 189 милиона PLN. В септемврийския общ план за преструктуриране числото е променено на 240 милиона PLN, като основната разлика е в оценката на главната компонента на тази частична ликвидация - продажбата на земята, заемана сега от три хелинга в корабостроителница Гданск. Докато в юнския план за преструктуриране е указан очаквания нетен приход от продажбата (продажна цена минус разходи за подготовка на земята за продажба), в септемврийския план е дадена номиналната стойност на прихода от продажбата, а разходите за подготовка на земята са включени в оценката на разходите за преструктуриране. Към септемврийския план беше приложена независима оценка на земята. В оценката не се отбелязва актуалната пазарна цена на земята, но се оценява нейната стойност за инвеститор, който би я купил с цел развитие (апартаменти, офис-сгради).
(173)
Полша обясни, че хелингите в корабостроителница Гданск и прилежащите земи сега са собственост на дружество с название Synergia 99. Корабостроителница Gdynia е един от акционерите на Synergia и, по силата на акционерно споразумение, има право да придобие хелингите и прилежащите земи, ако Synergia бъде ликвидирано. Според информацията, предоставена от Полша, разделянето на активите на Synergia между неговите акционери зависи от развитието на провеждащите се административни процедури за определяне на границите на пристанище Гданск.
(174)
В септемврийския общ план за преструктуриране се разяснява, че провеждащите се административни процедури не касаят прилежащия към хелингите парцел и се включва потвърждение от Synergia 99 от дата 28 август 2008 г., че дружеството ще подаде заявление пред компетентните органи за изключване от района на пристанището на земята, върху която са разположени хелингите.
(175)
В септемврийския план също така се разяснява, че мерките за ликвидация на Synergia 99 са съгласувани с неговите акционери. Тя ще се реализира на два етапа: първоначално Synergia 99 ще бъде разделена на две дружества, всяко от които ще вземе под свой контрол определени активи от Synergia 99, след което корабостроителница Gdynia ще стане едноличен собственик на дружеството, което придобие земята, върху която са разположени хелингите. Според плана, първата фаза на процеса на ликвидация трябва да се реализира на събрание на акционерите на Synergia на 15 октомври 2008 г. Планираното разделяне обаче зависи от извършените промени на границите на пристанището. Споразумението на акционерите относно мерките за ликвидация на Synergia 99 е с ограничен срок.
(176)
Според счетоводния баланс на корабостроителница Gdynia, пакетът акции на корабостроителницата в Synergia 99 е в размер на 40 милиона PLN. Според септемврийския общ план за преструктуриране (30), през август 2007 г. Бордът на Synergia 99, с оглед сключване на акционерно споразумение за разделянето на активите на Synergia в случай на ликвидация на дружеството, е потвърдил, че номиналната стойност на активите на Synergia 99 е […] (31) милиона PLN , което, според Борда, е тяхната пазарна стойност. Независима експертиза, препратена от Борда до акционерите по това време потвърждава, че пазарната стойност на земята, върху която са разположени хелингите, е била […] милиона PLN.
д) Финансови прогнози
(177)
Септемврийският общ план за преструктуриране съдържа изменени финансови прогнози. Те се основават на определени предположения относно инфлацията (WIBOR 3m), обменния курс USD/PLN и цените на материалите, които на свой ред се основават на преценки на външни експерти. Обменният курс PLN/USD, заложен през месец юни, е 2,254 за 2008 г. и 2,32 за 2009 г., докато в септемврийския план, на базата на външен доклад (32), е заложен обменен курс 2,32 за целия период на преструктуриране. Заложената през юни цена на стоманата за 2008 г. е 1 381 USD/t, с понижение до 1 211 USD/t за 2011 г. и ново покачване до 1 359 USD/t за 2014 г. Септемврийският план се базира на по-високи цени на стоманата (1 539 USD/t през 2009 г., 1 350 USD/t през 2011 г. и 1 516 USD/t през 2014 г.). В юнския общ план за преструктуриране се предвиждат следните тенденции в ръста на заплатите: 7,6 % през 2009 г., 7 % през 2010 г., 6 % през 2011 г. и около 5 % след 2012 г. Септемврийският план прогнозира по-нисък процент на увеличение: 5,8 % през 2009 г., 5 % през 2010 г., 4 % през 2011 и 2012 г. и 3 % на година след 2012 г. (33) В юнския план за преструктуриране се предвижда инфлация от около 2,2 %. В септемврийския план се предвижда по-висока инфлация, започваща от 3,4 % през 2009 г. (34) и намаляваща постепенно (до 2,5-2,6 % след 2012 г.) (35).
(178)
Основната промяна във финансовите преценки от септемврийския план в сравнение с юнския план засяга приходите от продажби на плавателни съдове и от некорабостроителни дейности. По-конкретно, в септемврийския план се прогнозират значително по-високи цени на съдовете за превоз на автомобили - един от двата основни продукта. Тази промяна в предвижданията има съществено отражение върху прогнозите за отчета за приходите и разходите.
(179)
В септемврийския план прогнозата за консолидирания отчет за приходите и разходите от корабостроителни и некорабостроителни дейности е за положителен коефициент на печалба от 2009 г.: (4,1 % през 2009 г., 3,1 % през 2010 г., 7,4 % през 2011 г. и 6,4 % в края на периода на преструктуриране през 2012 г.). Коефициентът на печалба ще се понижи до 4,3 % през 2014 г. (тенденция на пазарен спад) и след това постепенно ще се увеличи до 7,7 % през 2017 г.
(180)
Юнският общ план за преструктуриране включва кратък анализ на чувствителността за изследване на ефекта от определени промени на основните предположения върху 10-годишните EBIDTA и кумулативни печалби. По-конкретно, в него се анализира ефектът от допълнително повишаване на курса на PLN с 5 гроша и допълнително увеличение с 5 % на цените на стоманата и заплатите. Септемврийският общ план за преструктуриране включва нов и по-подробен анализ на чувствителността, показващ по-конкретно отражението на повишаване с 5 % на курса на PLN спрямо USD. В септемврийския общ план за преструктуриране се изказва предположение, че Полша ще приеме еврото през 2013 г. и че след това операциите на корабостроителницата няма да се влияят от флуктуациите в обменния курс PLN/USD. Новият анализ на чувствителността показва отражението на девалвация на USD спрямо еврото с 5 % през 2013-2017 г. (т.е. както се предполага, след като Полша приеме еврото).
(181)
Според финансовите прогнози в юнския план, несконтирано изплащане (независимо от променящата се стойност на парите с времето) няма да бъде постигнато до 11-та оперативна година, т.е. 2019 г. При това изчисление се взима предвид само финансовата експозиция на инвеститора (440 милиона PLN), което означава, че натрупаните парични потоци за разглеждания период се сравняват само с инжектиране на капитали от инвеститора и не се отчита факта, че се очаква първо държавата да извърши значително инжектиране на капитали. В плана се предполага, че разходите за преструктуриране, възлизащи приблизително на 712 милиона PLN, ще се финансират от бъдещите парични потоци на дружеството.
(182)
Септемврийският общ план за преструктуриране съдържа сконтирано изчисление за периода на изплащане, който е определен на 10 години. Освен това, в плана се изказва предположение, че голяма част от разходите за преструктуриране (712 милиона PLN) (36) ще се покрият от бъдещи парични потоци.
7. ПЛАН ЗА ПРЕСТРУКТУРИРАНЕ, ИЗГОТВЕН ОТ ПКК
(183)
ПКК беше учредена в Полша през 2007 г. с цел придобиване на корабостроителница Gdynia. Тя е собственост на две дружества: Marine Co и Maritim Shipyard, контролирани от полския бизнесмен г-н Janusz Baran. Двете дружества действат от 90-те години на миналия век в Gdynia, Гданск и Шчечин, като произвеждат кораби и лодки и работят като подизпълнител за по-големи корабостроителници, главно в Германия, Норвегия, Нидерландия и Франция, като произвеждат блокове и секции и извършват услуги. Групата като цяло има 1 500 служители.
а) Търговска стратегия
(184)
По отношение на търговската стратегия, в плана се предполага, че дружеството ще строй главно контейнеровози, съдове за превоз на автомобили и газови танкери и че на година ще се произвеждат до десет съда за обслужване на нефтени платформи. Предполага се също така, че в бъдеще корабостроителницата ще произвежда по дванадесет съда на година, какъвто ще е капацитетът на корабостроителницата след затварянето на малкия док. В частта за бъдещото производство се предполага, че броят на произвежданите кораби ще се увеличава (от 6 през 2008 г. на 12 през 2009 г., 17 през 2010 г. и 21 през 2012 г.). В предоставения финансов модел, на базата на който очевидно са изготвени финансовите прогнози, също се предполага, че производството ще се увеличи до 21 съда през 2012 г.
(185)
Освен това, планът предвижда диверсифициране на дейностите и изграждане на терминал за контейнери в рамките на съществуващите площи на корабостроителницата. Според плана, след намаляването на капацитета, корабостроителницата ще разполага с излишна брегова ивица, на която може да се построи терминал за контейнери с капацитет 150 000 TEU на година.
б) Индустриално и оперативно преструктуриране
(186)
Основните предлагани мерки за преструктуриране са индустриално преструктуриране чрез реализиране на инвестиционна програма, предназначена за увеличаване на производителността, снижаване на разходите и съкращаване на производствения цикъл. Предвижданите разходи за инвестиционната програма за корабостроене са 80 625 000 EUR. Предвидени са също и инвестиции от 50 милиона PLN (около 15 милиона EUR) за построяването на терминал за контейнери. Това би означавало общи инвестиционни разходи от 95,6 милиона EUR. В друга част от плана за преструктуриране обаче, общите инвестиции се оценяват на 131 милиона EUR (443 милиона PLN). Разликата между двете числа не се пояснява в плана. Съгласно плана, реализирането на тези мерки ще намали разходите за един плавателен съд с 25 % през петгодишния период.
(187)
В плана се предвижда също реализация на интегрирана информационно-технологична система, която ще управлява всички области на дейност в корабостроителницата, а именно: проектиране, доставки, складови наличности, обработка на стомана, планиране, производствен надзор и счетоводство.
(188)
Планът предвижда или запазване на наличната работна сила, или намаляването ѝ с 650 души. Не е ясно кои фактори ще повлияят избора на една от двете възможности. Планът предвижда въвеждане на основаваща се на стимули система на заплащане.
(189)
По отношение на един от основните проблеми на корабостроителницата, а именно експозицията на флуктуации на валутните курсове и увеличаването на цените на стоманата, в плана се предлага включване на клаузи за индексация в договорите и естествено хеджиране (направените разходи във валутата на приходите).
(190)
Планът предвижда също, че финансирането на кораби ще се осигури чрез авансови плащания, гарантирани от Корпорацията-застраховател на експортни кредити при изгодна премия в сравнение с тази при нормалната практика по отношение на стабилни дружества и краткосрочни кредити, гарантирани от Министерството на финансите.
в) Финансово преструктуриране
(191)
По отношение на финансовото преструктуриране, в плана се предполага, че съществуващите договори ще бъдат предоговорени, за да се намалят очакваните загуби. Според плана, преструктурирането ще увеличи цените с 30 % (до преобладаващото на пазара ниво) и ще генерира допълнителен приход от 100 милиона USD.
(192)
Реализацията на плана зависи от отпускането от държавата на допълнителна помощ под формата на инжектиране на капитали в размер на 515 милиона PLN, отписване и разсрочване на публичноправните задължения на обща стойност 497 милиона PLN и покриване на всякакви други натрупани и потенциални задължения на корабостроителницата (като бъдещи загуби по съществуващи договори или съдебни спорове). На последно място, инвеститорът призовава държавата да направи необходимото така, че Корпорацията-застраховател на експортни кредити да гарантира производството през периода на преструктуриране при изгодна премия в сравнение с тази при нормалната ѝ практика по отношение на стабилни дружества и Министерството на финансите да предостави гаранции за работен капитал в размер на 297 милиона PLN.
г) Собствен принос
(193)
По отношение на собствения принос, планът предвижда инжектиране на капитали от инвеститора в размер на 500 милиона PLN за финансиране на инвестициите и покриване на очакваните загуби по съществуващи договори. Освен това, в плана се предлага собственият принос в процеса на преструктуриране да включва също и приход от 50 милиона PLN от планираната продажба на активи и приход от продажбата на активи, която е извършена след присъединяването (124,5 милиона PLN). Може да бъде изразено становище, че с това собственият принос се увеличава на 675 милиона PLN. В плана за преструктуриране обаче, инвеститорът декларира собствен принос в размер само на 475 милиона PLN.
д) Финансови прогнози
(194)
Финансовите прогнози се основават на стабилен валутен обменен курс от 3,46 PLN за едно EUR и 2,2 PLN за един USD. Прогнозите се основават на предположението, че броят на построените кораби ще се увеличи до 21 през 2012 г. и че инвеститорът реално планира да разшири корабостроителната дейност в корабостроителницата: очаква се продажбите да възлязат на 1,2 милиарда PLN през 2008 г. и се предполага, че те непрекъснато ще нарастват, достигайки до 2,6 милиарда PLN към 2012 г. (ръст от 116 % в сравнение с 2008 г.).
8. ИЗРАВНИТЕЛНИ МЕРКИ
(195)
В сътрудничество с външния си консултант и корабостроителницата Комисията прие следната методология за оценяване на предложеното от Полша като изравнителна мярка намаляване на капацитета.
(196)
За да бъдат ефективни изравнителните мерки, намаляването на капацитета трябва да е достатъчно, за да се гарантира, че бъдещият капацитет на корабостроителницата след преструктурирането ще е по-малък от настоящия.
(197)
Комисията най-напред оцени настоящия технически капацитет на корабостроителницата и обяви, че монтажът на плавателни съдове на доковете е едно от тесните места в производствения процес на корабостроителницата, който проблем не може да бъде разрешен лесно чрез изнасяне на производство навън. По използваната от Комисията методология, която не се оспорва от полските власти и корабостроителницата, капацитетът се изчислява като се вземе предвид времетраенето на монтажа в дока и типичното портфолио от плавателни съдове (тъй като монтажът на плавателни съдове с различни стойности за CGT може да отнеме еднакво време).
(198)
При определяне на наличния капацитет се взима предвид реално необходимото време за монтаж на (определен тип) плавателни съдове в доковете. При определяне на това време се отразяват всички текущи недостатъци на производствения процес, а именно ниска производителност, тесни места, остарели активи, неефективни производствени процеси и проблеми с работната сила. Финансовите ограничения, които търпи корабостроителницата в резултат на затрудненото си финансово състояние, са единственият фактор, чрез който може да се повлияе върху времето за монтаж. Непостоянният достъп или липсата на достъп до работен капитал може сериозно да наруши производствения процес. Тъй като това е външен фактор, присъщ на всички дружества, изпаднали във финансови затруднения, и не е свързан с неефективност от страна на самото дружество, Комисията възприе мнението, че реалната производителност на корабостроителницата може да се регулира при лесен достъп до работен капитал.
(199)
При определяне на бъдещия капацитет се взима предвид предполагаемо необходимото време за монтаж на (определен тип) плавателни съдове в дока, като се предполага, че производителността на корабостроителницата е сравнима със стандартите, установени от други конкурентни европейски корабостроителници. С други думи, трябва да се вземе предвид ефектът от необходимата модернизация на съоръженията и установяването на оптимални работни условия (организация, доставки, работна сила).
(200)
Модернизацията е неизбежна, ако корабостроителницата желае да възстанови жизнеспособността си в дългосрочен план. Свързаното с това увеличаване на производителността означава корабостроителницата да намали разходите и да ускори производството. С подобряването на различни производствени аспекти, капацитетът, под което се разбира възможност за построяване на определен брой плавателни съдове, ще се увеличи. Следователно, трябва да се отбележи, че закриването на някои мощности, като например предложеното закриване на сух док SD I в корабостроителница Gdynia, може изцяло да се компенсира с увеличаване капацитета на оставащия док. За да могат изравнителните мерки да изпълнят целта си, намаляването на капацитета трябва да е такова, че в края на преструктурирането, т.е. след реализиране на инвестициите и увеличаване на производителността, капацитетът на корабостроителницата да е по-малък от сегашния. Само така могат да се съчетаят двете цели: постигане на жизнеспособност в дългосрочен план, което изисква увеличаване на производителността и ограничаване до минимум на нелоялната конкуренция.
(201)
За да се гарантира правилността на метода за изчисляване на текущия и бъдещ капацитет, трябва да се използва една и съща продуктова гама, т.е. същите типове плавателни съдове. Като алтернатива може да се използва „среден плавателен съд“ (т.е. със средно CGT на базата на регистъра за поръчки на корабостроителницата).
(202)
В началото корабостроителница Gdynia посочи, че техническият ѝ капацитет е 540 000 CGT. След като горепосочената методология беше разяснена и съгласувана между Комисията и корабостроителница Gdynia, корабостроителницата отбеляза, че техническите параметри, заложени при изчисляване на текущия ѝ капацитет, при независимост от финансови ограничения, бяха производствен цикъл на дока от три месеца при паралелен монтаж на до три плавателни съда на различни етапи на завършеност (частично използване на полутандемния метод в големия док SD II), което води до построяване на до четиринадесет плавателни съда на година. Хипотетичното портфолио беше типичното за корабостроителницата, което беше потвърдено от съществуващия регистър за поръчки и от търговската стратегия, представена в План за преструктуриране 2006. При средно 27 000 CGT на плавателен съд, текущият капацитет, без финансови ограничения, беше определен на 378 000 CGT.
(203)
С цел да се определи отражението на съществуващите финансови ограничения върху производствения процес (т.е. с колко седмици/месеци се удължава производственият цикъл в резултат на закъснели доставки единствено поради липса на работен капитал) и да се прецени дали сериозността на тези ограничения се надценява или подценява, Комисията сравни това число с най-добрия резултат за последните години (12 плавателни съда с общ CGT 272 000 през 2002 г.). На първо място, Комисията отбеляза, че несъответствието между най-добрия резултат през 2002 г. и текущия технически капацитет се дължи отчасти на разликите във вписаните в регистрите поръчки. Корабостроителницата в момента произвежда плавателни съдове с по-голям тонаж. Ако през 2002 г. корабостроителницата произвеждаше плавателни съдове средно по 27 000 CGT, общата ѝ продукция щеше да възлиза на 324 000 CGT. Оставащата разлика може да се отдаде на влиянието на финансовите ограничения върху производствения процес и тя приблизително съответства на два плавателни съда със среден тонаж, т.е. 14 %, което Комисията прие за разумно предположение.
(204)
Що се касае до бъдещият ѝ капацитет, при предположение, че се използват и двата дока, корабостроителницата разясни, че големият док SD II може да се използва както за паралелен, така и за полу-тандемен метод на строителство, така че паралелно могат да се строят до четири корпуса на различни етапи на завършеност. По този начин корабостроителницата ще може да строи по 18 плавателни съда при производствен цикъл на дока от 3 месеца (37). Ако се приеме средна стойност от 27 000 CGT на плавателен съд, бъдещият капацитет на корабостроителницата, ако работят и двата дока, ще бъде 486 000 CGT. Бъдещият капацитет на корабостроителницата, след затварянето на малкия док SD I, ще бъде 12 плавателни съда или 324 000 CGT при тонаж 27 000 CGT на плавателен съд.
(205)
На базата на тези данни Комисията установи, че след затварянето на малкия док SD I капацитетът ще се намали с около 14 %. Като се има предвид, че корабостроителницата ще остане само с едно пусково съоръжение, сух док SD II, и че тя е доказала с подробен брейк-ивън анализ, че всякакво намаляване на капацитета на сух док SD II, в допълнение към затварянето на док SD I, би поставило под заплаха дългосрочната ѝ жизнеспособност, Комисията направи предварително заключение, че затварянето на док SD I, предложено от Полша, ще бъде достатъчна изравнителна мярка.
(206)
В общия план за преструктуриране, изготвен от ISD Polska, се предлага алтернативен набор изравнителни мерки, с оглед на приетата бизнес стратегия. Планът предвижда следните изравнителни мерки в контекста на разследването на държавната помощ за корабостроителница Гданск и корабостроителница Gdynia: затваряне на три хелинга в корабостроителница Гданск до 31 декември 2008 г. доколкото, с оглед на технически, организационни и правни пречки, е възможно преместване на съществуващото производство от корабостроителница Гданск в малкия док в Gdynia. На срещата на 8 юли 2008 г. ISD Polska изложи предвижданията си, че работата по подготовката на малкия сух док в Gdynia няма да позволи хелингите да бъдат затворени преди втората половина на 2009 г. Септемврийският общ план за преструктуриране предлага отлагане на затварянето на двата хелинга до юни 2009 г. и на третия хелинг до октомври 2009 г. (38) В допълнение към това, капацитетът на корабостроителницата ще бъде ограничен до 400 000 CGT на година в продължение на десет години от присъединяването на Полша към европейския съюз, т.е. до 2014 г.
(207)
На срещата от 30 септември ISD Polska информира Комисията, че като допълнителна изравнителна мярка дружеството би могло допълнително да намали производството си до 360 000 CGT на година за десетгодишен период от момента на затваряне на хелингите. ISD Polska отбеляза също, че може да затвори хелингите по-рано от предвиденото в плана за преструктуриране от 12 септември, т.е. може да затвори хелинги B3 и B5 към края на април 2009 г. и хелинг B1 към края на август 2009 г.
(208)
Планът за преструктуриране на ПКК предвижда продажба на по-малкия док в началото на 2009 г. Очакваният приход от 170 милиона PLN ще увеличи работния капитал на корабостроителницата.
9. ДЪРЖАВНА ПОМОЩ, ОТПУСНАТА НА КОРАБОСТРОИТЕЛНИЦА GDYNIA (ПОЛОЖЕНИЕ КЪМ МЕСЕЦ ЮНИ 2008 Г.)
(209)
Според полските власти, след 1 май 2004 г. корабостроителница Gdynia е получила държавната помощ, отразена в таблици 1-4.
(210)
Таблица 1 представя помощта, отпусната между 1 май 2004 г., датата на присъединяване на Полша към ЕС, и 30 юни 2007 г. Полша е уведомила за тези мерки с писмо от 13 юли 2007 г. Списъкът включва някои от мерките, описани в приложение I, част Б от решението за откриване на официална процедура по разследване.
(211)
Полша предостави допълнителни разяснения по отношение на преструктурирането на задълженията в съответствие с глава 5a. Полските власти поясниха, че корабостроителницата е прехвърлила на оператора (39) активи на стойност поне 45 % от стойността на прехвърлените задължения (40). Според Полша, поради тази причина, помощта е равностойна на 55 % от номиналната стойност на задълженията, прехвърлени на оператора. Тази номинална стойност е представена в Таблица 1 по-долу.
(212)
Заемите с гаранции от Министерството на финансите, изброени в таблица 1, бяха предоставени с лихва равна на LIBOR 1M + 100 базисни пункта, докато при издаването на гаранциите рискът от неизпълнение беше оценен от полските власти на 60-70 %. Гаранциите на Министерството на финансите бяха дадени срещу допълнителна гаранция под формата на бланков запис на заповед, издаден от корабостроителницата, и нотариален договор, с който корабостроителницата се съгласява на принудително изпълнение спрямо активите си до 120 % от размера на гаранцията. Начислената от Министерството на финансите премия е равностойна на 0,4 % от гарантираната сума.
(213)
Таблица 1 включва също заеми, отпуснати от Korporacja Polskie Stocznie („KPS“), използвани като финансиране за необходимия работен капитал на корабостроителницата. В предоставените материали от 11 юли 2007 г. и 9 януари 2008 г. Полша твърди, че тези заеми не представляват държавна помощ, защото начислената лихва съответства на оценката на риска на конкретния проект, за който са поискани заемите.
(214)
За заемите, отпуснати през 2005-2007 г., KPS е начислила лихва варираща от 9,6 % до 13,46 % при среден фиксиран лихвен процент 10,64 %. Освен това е събрала еднократни такси, вариращи от 0,1 % до 0,4 %. Според полските власти, KPS е изискала допълнителна гаранция под формата на приемане на принудително изпълнение, споразумение за цесия върху вземанията, безусловно платежно нареждане, бланков запис на заповед или поставяне на активи под залог (41).
(215)
KPS е създадена през 2004 г. като дъщерна фирма, изцяло собственост на Агенцията за индустриално развитие, за да оперира като фонд за рискови капитали на Агенцията. Първоначално ролята ѝ е била да служи като двигател за консолидацията на трите най-големи корабостроителници в Полша, който проект е изоставен през 2006 г. По информация, предоставена от Полша през 2006 г. (42), KPS трябваше да бъде финансирана с инжектиране на капитали от Агенцията за индустриално развитие с вноски в натура (акции в трети дружества), осигурени от Агенцията, и с револвиращ банков кредит, гарантиран от Агенцията, изрично предназначен за финансова помощ за корабостроителниците. Според интернет страницата на полското правителство, KPS трябваше също така да подкрепя корабостроителните операции в Полша, като емитира облигации, изцяло гарантирани от Агенцията за индустриално развитие. Документът, озаглавен „Стратегия за сектор корабостроене (корабостроителници за строителство на морски плавателни съдове) в Полша 2006-2010 г.“ (43), е потвърждение, че KPS трябваше да генерира фондове посредством емитиране на дългови инструменти на стойност около 100 милиона USD, обезпечени с активите, определени за преструктуриране на корабостроителната индустрия под формата на фондове, прехвърлени от Министерство на финансите на Агенцията за индустриално развитие.
(216)
В таблица 2 се съдържат мерките, за които Комисията беше информирана след 13 юли 2007 г., с писма от 6 декември 2007 г. и 12 февруари 2008 г.: два заема от Агенцията за индустриално развитие като финансиране за работен капитал (заплати и търговски задължения). В таблица 2 се представя също и заем, отпуснат от KPS след нейно решение № 02/11/2007, за което Комисията беше информирана с писмо от дата 9 януари 2008 г. (44), Комисията обаче не разполага с подробна информация относно размера и срока на този заем. KPS е начислила лихва от 10,5 % и еднократна такса в размер на 0,1 %.
(217)
Като има предвид несигурното финансово състояние на корабостроителницата, Комисията не може да изключи възможността на корабостроителница Gdynia да е била предоставена допълнителна държавна помощ от сходно естество.
(218)
В таблица 3 се изброяват неизплатените публично-правни задължения на корабостроителница Gdynia към 30 септември 2007 г. Тази информация беше предоставена от Полша на 9 януари 2008 г. В това писмо Полша потвърди, че корабостроителница Gdynia не е погасявала редовно своите публично-правни задължения. Корабостроителницата е изплащала, доколкото това е било възможно, предвид финансовото ѝ състояние, задълженията си към службата за обществено осигуряване (ZUS) в съответните срокове.
(219)
Според приложение 1 към писмото на Полша от 9 януари 2008 г., неизплатените задължения към съответните държавни органи към 1 май 2004 г. са били приблизително в размер на 254 милиона PLN. Между 1 май 2005 г. и 30 септември 2007 г. са се натрупали нови задължения от около 362 милиона PLN. През този период корабостроителница Gdynia фактически е изплатила около 194 милиона PLN (45). Към 30 септември 2007 г. размерът на неизплатените задължения е бил около 423 милиона PLN.
(220)
Корабостроителница Gdynia планираше да изплати поне част от неизплатените задължения от постъпленията от инжектиране на капитали от Министерството на финансите в размер на 515 милиона PLN, което от своя страна е било зависимо от инжектиране на капитали от частен инвеститор, избран в резултат на описания по-горе приватизационен процес.
(221)
На последно място, след присъединяването на Полша към ЕС, корабостроителница Gdynia получи известна помощ, която Полша счита, че „е била отпусната за цели, различни от преструктуриране“ (таблица 4 по-долу). Това беше държавна помощ за научно-изследователска и развойна дейност и професионално обучение с общ размер 412 000 PLN.
(222)
Корабостроителница Gdynia е получила също и друга помощ освен изброената в таблици 1-4 по-долу.
(223)
На първо място, в писмото си от 11 юли 2007 г. (46) Полша уведомява за набор от мерки, означени като „мерки, които да бъдат предоставени […] между 1 юли 2007 г. и края на процеса на преструктуриране.“
(224)
Комисията отбелязва преди всичко, че тези мерки включват възможност за отписване на лихвите, натрупани между 1 юли 2003 и 15 март 2005 г. по публично-правни задължения, преструктурирани в съответствие с глава 5a, на обща стойност 6 905 304 PLN. Според Полша, дали тези лихви трябва да бъдат отписани, е предмет на съдебен спор между корабостроителница Gdynia и компетентните полски органи в националните съдилища. Тъй като тези лихви представляват допълнение към основните задължения, преструктурирани в съответствие с глава 5a и изброени в таблица 1 по-долу, Комисията счита, че отмяната на лихвите до пълния им размер също представлява държавна помощ (47) и е в обхвата на това решение.
(225)
Комисията също така отбелязва, че в тази таблица се съдържат няколко мерки, изразяващи се в отлагане на плащане или отписване на публично-правни задължения. Не е ясно до каква степен тези мерки припокриват публично-правните задължения, изброени в приложение 1 към писмото на Полша от 9 януари 2008 г. (и обобщени в таблица 3 по-долу).
(226)
Най-същественото е, че корабостроителница Gdynia е била облагодетелствана с производствените гаранции от Корпорацията-застраховател на експортни кредити (наричани по-долу „гаранции за авансови плащания“ или „гаранции от Корпорацията-застраховател на експортни кредити“). От 1 май 2004 г. практически цялото корабостроене е било финансирано благодарение на тези гаранции. Общо, между 1 май 2004 г. и 12 юни 2008 г. корабостроителница Gdynia е получила 108 гаранции за общата сума от 3 095 529 638 PLN за плавателни съдове, построени в Gdynia (не в корабостроителница Гданск, която по-рано е била дъщерна фирма на корабостроителница Gdynia) (48). В материалите от 11 юли 2007 г. Полша информира Комисията, че Корпорацията-застраховател на експортни кредити ще продължи да предоставя гаранции на корабостроителница Gdynia до края на 2008 г.
(227)
Обща характеристика на индустрията е, че корабостроителниците обикновено не са в състояние сами да натрупат достатъчно работен капитал за строеж на плавателни съдове и разчитат на външно финансиране, било то чрез заеми (така наречените производствени заеми) или чрез авансови плащания от собствениците на корабите за предварително финансиране на производството. Обикновено собствениците на кораби плащат предварително 80 % от цената на вноски, съвпадащи с определени решителни етапи от построяването на плавателния съд, като останалите 20 % се плащат при доставката. Следователно, участието на собствениците на кораби във финансирането на корабостроенето е решаващо. На корабостроителница Gdynia бяха предоставени гаранции от Корпорацията-застраховател на експортни кредити за гарантиране на авансовите плащания от собствениците на кораби за обезпечаване на риска корабостроителницата да не успее да изпълни задължението си да достави плавателния съд.
(228)
Различни предоставени от Полша материали относно функционирането на гаранционната система на Корпорацията-застраховател на експортни кредити (49) показват, че тези гаранции са били предоставяни на корабостроителница Gdynia по следния начин. Първо се е подписвал договор със собственика на кораба, който обикновено е съдържал условието корабостроителницата да докаже в рамките на определен срок, че финансирането на производството ще се гарантира от Корпорацията-застраховател на експортни кредити. Корпорацията-застраховател на експортни кредити издавала резолюция, че се ангажира да гарантира авансовите плащания за осигуряване на цялостното финансиране за кораба. В следващи отделни споразумения Корпорацията-застраховател на експортни кредити е гарантирала всяко отделно авансово плащане (обикновено четири на брой). Обикновено общата експозиция на Корпорацията-застраховател на експортни кредити на риска корабостроителницата да не изпълни задължението си да достави плавателния съд е била 80 % от покупната цена, т.е. общият размер на авансовите плащания, направени от собственика на кораба преди доставката. Тази обща експозиция е била известна, когато Корпорацията-застраховател на експортни кредити издавала резолюцията за осигуряване финансирането на кораба от неговия собственик. Гаранцията изтичала при доставката на плавателния съд.
(229)
Операциите на Корпорацията-застраховател на експортни кредити са разнообразни (50) и се разделят основно между търговски дейности и дейности, извършвани от името на и гарантирани от Министерството на финансите. За целите на последните дейности била поддържана отделна банкова сметка на името на „Interes Narodowy“. Гаранциите, предоставяни на корабостроителница Gdynia, са част от сферата на дейност, за която Министерството на финансите предоставя насрещни гаранции.
(230)
Според информацията, предоставена от Полша, Корпорацията-застраховател на експортни кредити е предоставяла гаранции за авансови плащания на корабостроителница Gdynia срещу такса, зависеща от размера на гаранцията. Таксата е 2 % на година за гаранции, непревишаващи 35 милиона PLN, и 1 % на година за гаранции, превишаващи 35 милиона PLN. Корпорацията-застраховател на експортни кредити изисква като допълнителна гаранция прехвърляне на собствеността върху кораба, кораба в процес на строеж и строителните материали. Същите условия трябва да се прилагат за гаранциите, предоставяни от Корпорацията-застраховател на експортни кредити преди края на периода на преструктуриране, т.е. преди 2012 г.
(231)
На последно място Комисията отбелязва, че на 3 юни 2008 г. Полша е приела решение да инжектира допълнителни капитали в корабостроителница Gdynia в размер на 515 милиона PLN.
(232)
Таблици 1-4 и горната информация показват, че след 1 май 2004 г. корабостроителница Gdynia е получила помощ на обща номинална стойност 5 018 862 443 PLN (около 1,434 милиарда EUR).
Таблица 1
Държавна помощ, отпусната на корабостроителница Gdynia между 1 май 2004 г. и 30 юни 2007 г., по информация, предоставена от полските власти (в PLN)
№
Отпускащ орган
Инструмент на помощта
Законова основа
Номер на решение или споразумение
Дата на предоставяне на помощта
Влизане в сила
Период, за който е предоставена помощта
Номинална стойност на помощта
(PLN)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1.
Министерство на финансите
Гаранция - плавателен съд № 8276/1
Гаранции издадени от Министерството на финансите и Закон за някои юридически лица от 8 май 1997 г. (Сборник закони 2003/174, точка 1689, съгласно направените изменения)
Декрет на Кабинета № 198/2004 от 24.8.2004 г.
24.8.2004 г.
3.9.2004 г.
до 30.3.2006 г.
75 000 000,00
2.
Министерство на финансите
Гаранция - плавателен съд № 8276/2
Декрет на Кабинета № 198/2004 от 24.8.2004 г.
24.8.2004 г.
3.9.2004 г.
до 11.12.2006 г.
75 000 000,00
3.
Министерство на финансите
Гаранция - плавателни съдове №№ 8245/1-4
Декрет на Кабинета № 213/2004 от 7.9.2004 г.
7.9.2004 г.
17.9.2004 г.
до 27.2.2007 г.
82 531 200,00
4.
Министерство на финансите
Гаранция - плавателни съдове №№ 8148/11 и 8184/14-17
Декрет на Кабинета № 222/2004 от 21.9.2004 г.
21.9.2004 г.
1.10.2004 г.
до 15.1.2008 г.
147 662 619,46
5.
Управител на войводство Померания
Отписване
Акт от 30.10.2002 г.
Решение № UPP/11/3/2005 на председателя на Агенцията за индустриално развитие от 15.3.2005 г.
4.1.2005 г.
15.3.2005 г.
Еднократно отписване
600 568,04 (51)
6.
Държавен фонд за рехабилитация на инвалиди
Отписване
Решение № UPP/11/3/2005 на председателя на Агенцията за индустриално развитие от 15.3.2005 г.
4.1.2005 г.
15.3.2005 г.
Еднократно отписване
5 331 071,54 (51)
7.
Войводство Померания
Отписване
Решение № UPP/11/3/2005 на председателя на Агенцията за индустриално развитие от 15.3.2005 г.
4.1.2005 г.
15/03/2005 г.
Еднократно отписване
2 414 962,11 (51)
8.
ZUS
Отписване
Решение № UPP/11/3/2005 на председателя на Агенцията за индустриално развитие от 15.3.2005 г.
4.1.2005 г.
15.3.2005 г.
Еднократно отписване
23 048 186,93 (51)
9.
Агенция за индустриално развитие
Инжектиране на капитали
Член 56 от закон за приватизацията (Сборник закони 2002/171, точка 1397, съгласно направените изменения)
Споразумение (нотариален акт Rep. A № 3255/2005)
23.6.2005 г.
27.6.2005 г.
Еднократно инжектиране на капитали
40 000 000,00
10.
Асоциация на общините
Схема за изплащане на вноски
Акт от 30.10.2002 г.
№ 200364/1/ZR -Споразумение за преструктуриране от 22.11.2004 г.
22.11.2004 г.
Месечни вноски изплащани от 31.12.2004 г. до 28.2.2006 г.
Еднократна транзакция
419 543,25
11.
Министерство на финансите
Строителна гаранция за плавателни съдове: 8184/21-25
Гаранции, издадени от Министерството на финансите и Закон за някои юридически лица от 8 май 1997 г. (Сборник закони 2003/174, точка 1689, съгласно направените изменения)
Декрет на Кабинета № 93/2005
12.4.2005 г.
12.9.2007 г.
до 31.12.2007 г.
97 098 200,00
12.
KPS
заем
Дейност на KPS в съответствие с учредителния договор
Споразумение за заем № 01/02/2005
10.2.2005 г.
10.2.2005 г.
8.3.2005 г.
7 500 000,00
13.
KPS
заем
Дейност на KPS в съответствие с учредителния договор
Споразумение за заем № 02/04/2005
12.4.2005 г.
20.4.2005 г.
5.5.2005 г.
7 500 000,00
14.
KPS
заем
Дейност на KPS в съответствие с учредителния договор
Споразумение за заем № 04/09/2005
21.9.2005 г.
31.10.2005 г.
4.1.2006 г.
14 500 000,00
15.
KPS
заем
Дейност на KPS в съответствие с учредителния договор
Споразумение за заем № 02/07/2006
24.7.2006 г.
3.8.2006 г.
29.11.2006 г.
10 000 000,00
16.
KPS
заем
Дейност на KPS в съответствие с учредителния договор
Споразумение за заем № 01/04/2006
21.4.2006 г.
26.4.2006 г.
30.7.2007 г.
4 000 000,00
17.
KPS
заем
Дейност на KPS в съответствие с учредителния договор
Споразумение за заем №01/12/2006
5.12.2006 г.
5.12.2006 г.
7.2.2006 г.
5 500 000,00
11.12.2006 г.
2 300 000,00
18.
KPS
заем
Дейност на KPS в съответствие с учредителния договор
Споразумение за заем № 01/03/2007
20.3.2007 г.
20.3.2007 г.
20.9.2007 г.
6 200 000,00
29.3.2007 г.
2 000 000,00
23.4.2007 г.
5 800 000,00
19.
ZUS
Схема за изплащане на вноски
Заявление от длъжника
Официално все още не е разрешена, но реализирана на практика
На вноски до края на 2008 г.
Вноски до края на 2008 г.
34 272 360,17
Общо
648 678 711,50
Таблица 2
Допълнителна държавна помощ, отпусната на корабостроителница Gdynia между 1 юни 2007 г. и 15 юли 2008 г., по информация, предоставена от полските власти (в PLN)
№
Отпускащ орган
Инструмент на помощта
Законова основа
Номер на решение или споразумение
Дата на предоставяне на помощта
Влизане в сила
Период, за който е предоставена помощта
Номинална стойност на помощта
(PLN)
20.
Агенция за индустриално развитие
заем
Член 56 от закона за приватизацията (Сборник закони 2002/171, точка 1397, съгласно направените изменения)
Споразумение за заем № OPP/11/07
4.12.2007 г.
На две вноски:
5.12.2007 г.
4.1.2008 г.
Не по-късно от 31.5.2008 г.
40 000 000
21.
Агенция за индустриално развитие
заем
5.2.2008 г.
54 000 000
22.
KPS
заем
Дейност на KPS в съответствие с учредителния договор
Споразумение за заем № 02.11.2007
?
Таблица 3
Публичноправни задължения, неизплатени към 30 септември 2007 г., по информация, предоставена от полските власти (в PLN)
Отпускащ орган
Задължения
Неизплатена сума към 30 септември 2007 г.
(PLN)
23.
ZUS
Отложено плащане на премии, плащане на вноски
май 2004 г. - септември 2007 г.
356 708 912
24.
Държавен фонд за рехабилитация на инвалиди
Отложено плащане на премии, плащане на вноски
май 2004 г. - септември 2007 г.
12 192 821
25.
Град Гданск
Отложено плащане на данък имоти, плащане на вноски
май 2004 г. - септември 2007 г.
50 872 523
26.
Град Гданск
Отложено плащане на такса за ползване на земя, плащане на вноски
2005-2007 г.
2 859 684
27.
Управител на войводство Померания
Отложено плащане на такса екология, плащане на вноски
май 2004 г. - септември 2007 г.
361 781
Общо
422 995 722
Таблица 4
Държавна помощ за корабостроителница Gdynia за цели, различни от преструктуриране, по информация, предоставена от полските власти (в PLN)
№
Отпускащ орган
Инструмент на помощта
Цел
Законова основа
Номер на решение или споразумение
Дата на предоставяне на помощта
Влизане в сила
Период, за който е предоставена помощта
Номинална стойност на помощта
(PLN)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
28.
Агенция за индустриално развитие
Грант
Научно-изследователска и развойна дейност
Проект, част от INTERREG IIIC - 2005 Закон за бюджета от 22.12.2004 г., Сборник закони № 278 от 29.12.2004 г., точка 2755
Нота за плащане № 05/ERR/2006
30.5.2006 г.
30.5.2006 г.
Еднократна субсидия
1 322,19
29.
Министерство на образованието и научно-изследователската дейност
Грант
Декрет на председателя на Държавния комитет за научни изследвания от 30.11.2001 г. (Сборник закони № 146, точка 1642, съгласно направените изменения)
Проект G3RD-CT-2002-00822-FASTPOD на ЕС
26.6.2006 г.
26.6.2006 г.
Еднократна субсидия
49 571,98
30.
Министерство на образованието и научно-изследователската дейност
Грант
Решение № 03797/C.ZR6-6/2005
12.12.2005 г.
20.11.2006 г.
Проект, който трябва да се реализира до 31.1.2009 г.
279 825,51
31.
Министър на науката и висшето образование
Грант
Закон за финансиране на науката от 8.10.2004 г. (Сборник закони № 238, точка 2390, съгласно направените изменения)
Решение № 03858/C.ZR8-6/2006
1.9.2006 г.
20.11.2006 г.
Проект, който трябва да се реализира до 31.3.2009 г.
36 509,45
32.
Министър на науката и висшето образование
Грант
Научно-изследователска и развойна дейност
Закон за Държавния комитет за научни изследвания от 12.1.1991 г. (Сборник закони № 33 от 2001, точка 389)
Решение № 960/E-594/SPB/5.PR UE/DZ 29/2003-2005
31.1.2003 г.
30.6.2005 г.
30.6.2005 г.
37 906,00
33.
Полска агенция за развитие на предприятията
Грант
Декрет на министъра на икономиката и труда от 16.9.2004 г. за отпускане от Полша (Агенция за индустриално развитие) на финансова помощ като част от Човешки ресурси 2004-2006, Секторна оперативна програма (Сборник закони 2007, точка 2115)
Споразумение № 30/2006/efs/gdy професионално обучение, финансирано от ESF от 20.1.2006 г.
2.2.2006 г.
25.5.2006 г.
Еднократна субсидия
4 253,02
34.
Полска агенция за развитие на предприятията
Грант
Декрет на министъра на икономиката и труда от 16.9.2004 г. за отпускане от Полша (Агенция за индустриално развитие) на финансова помощ като част от Човешки ресурси 2004-2006, Секторна оперативна програма (Сборник закони 2007, точка 2115)
Споразумение № WSAiB/039
1.2.2007 г.
13.3.2007 г.
Еднократна субсидия
2 209,94
Общо
411 598,09
III. ОЦЕНКА
1. КОМПЕТЕНЦИИ НА КОМИСИЯТА
(233)
В приложение IV, точка 3 от Акта за присъединяване се регламентира процедура на временен механизъм. Той представлява законова рамка за оценка на схемите за помощ и индивидуалните мерки за помощ, които се реализират в нова държава-членка преди датата на нейното присъединяване към ЕС и са приложими и след присъединяването.
(234)
Мерки, приведени в изпълнение преди присъединяването, които са неприложими след присъединяването, не могат да се разглеждат от Комисията нито по процедурата на временния механизъм, нито по процедурата, регламентирана в член 88, параграф 2 от Договора за ЕО.
(235)
Но мерки, които не са били приведени в изпълнение преди присъединяването ще се разглеждат от Комисията като помощ, за която е направено уведомление, или като незаконосъобразна помощ, в съответствие с процедурата, регламентирана в член 88, параграф 2 от Договора за ЕО.
(236)
Критерият, който се използва за определяне на момента, в който определена мярка за помощ е влязла в сила, е законово обвързващият акт, задължаващ компетентните национални органи да отпуснат помощта (52). Дали един административен акт е законово обвързващ, се определя от националното законодателство. Комисията обаче трябва да има възможност да проучи тези административни актове, особено по отношение на особени случаи и, на базата на тяхната форма и съдържание, да прецени дали те биха могли да предизвикат у получателите законни очаквания за прилагане от полски съд. Възможността за проучване на националните административни актове е от изключително значение за упражняването от страна на Комисията на изключителните компетенции да одобрява частично отменяне на общата забрана за държавна помощ по отношение на мерките, приложени в Полша след 1 май 2004 г.
(237)
Мярка, приведена в изпълнение преди присъединяването, е приложима след присъединяването, ако по нея все още може да бъде предоставена допълнителна помощ или да бъде увеличен размерът на вече предоставената помощ, т.е. ако точната икономическа експозиция на държавата към датата, на която мярката е влязла в сила, не е известна и остава неизвестна и към датата на присъединяване.
(238)
В решението си за откриване на официална процедура по разследване, въз основа на информацията, предоставена от Полша, Комисията стигна до заключението, че редица мерки, за които е била уведомена на 29 април 2004 г., фактически представляват нова помощ - незаконосъобразна, или такава, за която е направено уведомление, защото е била предоставена след 1 май 2004 г., датата на присъединяване на Полша към ЕС. Мненията, предоставени от Полша и трети страни след началото на разследването, не доведоха до промяна в заключението на Комисията. По-конкретно, Комисията твърди, че е компетентна да преценява дали мерките, описани в приложение I, част Б от решението за откриване на официална процедура по разследване, са съвместими с общия пазар. Независимо от това, Комисията отбелязва наличие на отказ от част от тези мерки (мерки 33 и 34 от приложение I, част Б от решението за откриване на официална процедура по разследване).
(239)
По-долу Комисията пояснява защо не може да приеме представените от Полша и заинтересованите страни аргументи.
а) Преструктуриране на публично-правните задължения в съответствие с глава 5a
(240)
Комисията изразява съгласие с получателя, че събитието, предизвикало частичното отписване на публично-правни задължения в съответствие с глава 5a, е било приемането на решението за преструктуриране от председателя на Агенцията за индустриално развитие. Комисията обаче не може да приеме твърдението, че това решение е било прието на 19 април 2004 г., т.е. преди присъединяването. Комисията разясни причините за позицията си в решението за откриване на официална процедура по разследване и нито Полша, нито получателят са предоставили допълнителни аргументи. Комисията отново заявява, че с решението от 19 април само се одобрява План за преструктуриране 2004 и не се преструктурират публично-правни задължения в съответствие с глава 5a. Председателят на Агенцията за индустриално развитие не е могъл да постанови решение за преструктуриране преди присъединяването защото не е имал изискващото се в съответствие с глава 5a съгласие на всички публично-правни кредитори, участващи в преструктурирането, и на оператора - дружеството, управляващо операцията по преструктуриране (53). Комисията отбелязва, че Председателят на Агенцията за индустриално развитие е признал този факт, като в решението си от 19 април 2004 г. е отбелязал, че за завършване на преструктурирането в съответствие с глава 5a ще е необходимо допълнително решение и в крайна сметка е издал решението за преструктуриране на 4 януари 2005 г., т.е. след присъединяването.
(241)
Комисията не може да приеме аргумента на получателя, че съгласието на всички участващи публично-правни кредитори да преструктурират вземанията си от корабостроителница Gdynia в съответствие с глава 5a представлява законово обвързващият акт, изискващ се в присъждането по делото Fleuren Compost. Получателят, в основни линии, изрази становище, че глава 5a не е lex specialis по отношение на други закони, допускащи преструктуриране на публично-правни задължения и че функцията на Председателя на Агенцията за индустриално развитие е да администрира и подпомага процеса на преструктуриране, а не да замества органите, участващи и компетентни по отношение на конкретни задължения. Комисията отбелязва, че това тълкуване на полското законодателство не съответства на никой от материалите, предоставени от Полша до момента, нито на текста и логиката на глава 5a. Безспорно, както твърди получателят, актът от 30.10.2002„не забранява на органите по преструктуриране да издават решения за отписване, доколкото имат право за това на базата на общи разпоредби“. Независимо от това, ако го направят, такива задължения вече няма да попадат в обхвата на глава 5a заедно с всички, свързани с това предимства, а самият получател е направил следното изброяване: право на заем от Агенцията за индустриално развитие, преустановяване на всякакви текущи принудителни процедури, недопускане на банкрут и неначисляване на лихви върху дължими суми.
(242)
Комисията не може да приеме аргумента на получателя, че след 30 юни 2006 г. върху задълженията, преструктурирани в съответствие с глава 5a, не е начислявана лихва. Това тълкуване на полското законодателство беше отхвърлено от Полша. В допълнение, Полша направи уведомление за планираното (частично) отписване на натрупаната след 30 юни 2006 г. лихва като за нова помощ, следователно, очевидно е, че тази лихва реално се е натрупвала.
б) Мерки 28-34 от приложение I, част Б от решението за откриване на официална процедура по разследване
(243)
Комисията не може да приеме аргумента на Полша, че тази помощ е била отпусната de facto поради това, че всички органи по отпускането ѝ са направили устни изявления на среща на правителствената работна група по преструктуриране на корабостроителниците в Полша (екипът на корабостроителната индустрия). Ако е имало такива изявления, те са били само вербални и, в съответствие с полското законодателство, определено са били необходими допълнителни мерки за реализация, за да се породят законни очаквания.
в) Инжектиране на капитали от Агенцията за индустриално развитие
(244)
Аргументът на получателя, че помощта е била отпусната преди присъединяването, защото точната икономическа експозиция е била известна преди тази дата, е резултат на неправилно разбиране на приложение IV, точка 3 от Акта за присъединяване. За да бъде третирана като предишна помощ, дадена мярка трябва да отговаря на две изисквания: трябва да е отпусната преди присъединяването (което е еквивалентно на законово обвързващо решение на компетентния отпускащ орган) и трябва „да не е приложима след присъединяването“. Това са две отделни и кумулативни условия. Аргументът на получателя, че държавната икономическа експозиция е била известна преди присъединяването се отнася до второто от тези изисквания, а не към момента във времето, когато помощта е била отпусната.
(245)
Комисията не може да приеме аргумента на Полша, че изискването за регистриране на записването на нови акции в срок от 6 месеца е било само формално. Комисията отбелязва, че, в действителност, след изтичането на 6-месечния период са били необходими две различни нови решения: нова резолюция на общото събрание за увеличаването на капитала и самото записване. Както изглежда, в съответствие с полското търговско право, правото на едно дружество да получи инжектиране на капитали влиза в сила на датата, на която бъде приета резолюция за увеличаване на капитала (т.е. първата резолюция от 17 февруари 2004 г.). Регистрацията е от значение за външните договори на дружеството, а не за взаимоотношенията с неговите акционери. Липсата на регистрация обаче има също така и правен ефект върху взаимоотношенията между дружеството и неговите акционери: ако не бъде изпълнена в срок от шест месеца, резолюцията за увеличаване капитала на дружеството става невалидна и инжектиране на капитали не може да бъде извършено. При тези обстоятелства, за да се увеличи капитала на дружеството, е необходима нова резолюция на акционерите. Такава резолюция наистина е била приета от общото събрание на 4 март 2005 г. Но фактът, че резолюцията не е била приета единодушно (трима от основните акционери са се противопоставили) показва, че тази резолюция не може да бъде считана за чисто формално изискване. Комисията отбелязва също, че капиталът, в крайна сметка, е бил записан от Агенцията за индустриално развитие, а не от Министерството на финансите. Ето защо, резолюцията от 17 февруари 2004 г. не може да бъде считана за окончателно обвързващо решение за отпускане на помощ под формата на инжектиране на капитали, отразена като мярка 32 в приложение I, част Б от решението за откриване на официална процедура по разследване.
(246)
На последно място, Комисията отбелязва, че нито Полша, нито получателят са оспорили нейното заключение, че мерки 19-27 от приложение I, част Б от решението за откриване на официална процедура по разследване представляват нова помощ, поради което попадат в обсега на Комисията в съответствие с член 88 от Договора за ЕО.
2. ДЪРЖАВНА ПОМОЩ ПО СМИСЪЛА НА ЧЛЕН 87, ПАРАГРАФ 1 ОТ ДОГОВОРА ЗА ЕО
2.1 НАЛИЧИЕ НА ДЪРЖАВНА ПОМОЩ
(247)
В член 87, параграф 1 от Договора за ЕО се определя като несъвместима с общия пазар всяка помощ, отпусната от държава-членка или чрез държавни ресурси под каквато и да било форма, която нарушава или представлява заплаха за конкуренцията, като облагодетелства определени инициативи или производството на определени стоки и оказва влияние върху търговията между държавите-членки.
(248)
Комисията намира, че всички видове помощи, описани в съображения 209-232, са били отпуснати от държавата или чрез държавни ресурси и поради това, че са насочени към една и съща инициатива, са селективни.
(249)
Корабостроителница Gdynia е една от най-големите европейски корабостроителници и активно конкурира на пазара на контейнеровози корабостроителници, особено от Германия и Дания, както Полша и получателят признават и както отбелязват Дания и Датската корабостроителна асоциация в своите мнения относно Решението на Комисията да открие официална процедура по разследване. В края на 2006 г. 26 % от поръчките в регистрите на европейските корабостроителници са били за контейнеровози (54).
(250)
Както изглежда, корабостроителница Gdynia е единствен в ЕС производител на определен тип ро-ро плавателни съдове: големи съдове за превоз на автомобили. Тази специализация обаче не означава, че корабостроителница Gdynia не е в конкуренция, поне потенциално, с други корабостроителници в ЕС. Комисията отбелязва, че е налично значително ниво на взаимна заменяемост по отношение на предлагането, поне в сегмент товарни кораби (55), въпреки че, като се вземе предвид структурата на търсенето на различни категории товарни кораби, тези плавателни съдове не принадлежат само на един пазар.
(251)
Това означава, че други корабостроителници в ЕС могат да не срещнат съществени пречки да започнат производство на съдове за превоз на автомобили, поне що се касае до пречки от технологично естество (производствени мощности, ноу-хау и т.н.). Непрекъснатото субсидиране на корабостроителница Gdynia обаче, което ѝ позволява да сключва договори без цялостно признаване и защита срещу всички свързани с това рискове, би могло да представлява съществена пречка за навлизането на други корабостроителници на пазара на съдовете за превоз на автомобили.
(252)
Комисията отбелязва, че корабостроителница Gdynia оперира също и в други сегменти на пазара на товарни кораби, предлагайки продукти като многофункционални плавателни съдове, превозвачи на втечнен нефтен газ, танкери за стоки и химикали и превозвачи на насипни товари. В края на 2006 г. например, танкерите за стоки и химикали са съставлявали около 8 % от поръчките в регистрите на европейските корабостроителници (56). Корабостроителниците в Германия и Румъния са особено активни в тези сегменти.
(253)
Въз основа на гореизложеното, Комисията стига до извода, че държавната помощ, отпусната на корабостроителница Gdynia, оказва влияние върху търговията между държавите-членки.
(254)
На последно място, необходимо е Комисията да определи дали мерките, предоставени на корабостроителница Gdynia, са ѝ дали неоправдано предимство, с което са нарушили или представляват заплаха за конкуренцията. Комисията отбелязва, че полските власти не са оспорили класифицирането на мерките, обхванати от настоящото решение, като държавна помощ, с изключение на заемите, отпуснати от KPS и гаранциите, предоставени от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, които, според полските власти, са съвместими с инвестиционните принципи на пазарната икономика.
(255)
По-долу Комисията на първо място пояснява защо е възприела становището, че постоянното несъбиране на публично-правни задължения е в разрез с критериите за кредитори в условията на пазарна икономика. След това оценява оспорваните от Полша мерки. Накрая Комисията разглежда обстоятелствата, при които е отпусната помощта, обхваната от това решение и отражението ѝ върху конкуренцията.
а) Постоянно несъбиране на публично-правни задължения
(256)
Принципът, че постоянното несъбиране на публичноправни задължения може само по себе си да представлява държавна помощ, е установен в съдебната практика (57). Предоставената от полските власти информация (58) ясно показва, че корабостроителница Gdynia има значителни просрочени публично-правни задължения още от 2004 г. Корабостроителницата е изплащала публично-правни задължения нередовно и неизплатените ѝ задължения непрекъснато са били отлагани, по всяка вероятност без каквото и да било официално решение на съответните публични кредитори, или са били разсрочвани. Полша обясни, че получателят е възнамерявал да изплати публичните задължения, неизплатени към 30 септември 2007 г. (общо 443 милиона PLN), като използва инжектиране на капитали от Министерството на финансите след приватизацията на корабостроителницата. Тъй като това събитие не е сигурно и е неопределено във времето, намерението на корабостроителницата предполага, че на практика публично-правните задължения са били отложени за неограничен или неопределен период от време и са били изплащани, само когато паричният поток на корабостроителницата е позволявал това. Комисията счита, че никой кредитор в условията на пазарна икономика не би приел такова неограничено отлагане на задълженията към него, което зависи от несигурното извършване на приватизация и рекапитализация от държавата (което представлява държавна помощ със съмнителна законосъобразност и съвместимост с единния пазар). Освен това, липсват каквито и да било индикации, че съответните публични кредитори са предприели някакви действия за изискване на своите публично-правни вземания от корабостроителница Gdynia, по-конкретно чрез принудително изпълнение или по закона за банкрутите. Следователно, Комисията стига до извода, че постоянното несъбиране на публично-правни задължения представлява предимство, което получателят не би получил от кредитор в условия на пазарна икономика, и следователно представлява държавна помощ, подобна на (безлихвен) заем.
б) Мерки, за които Полша счита, че издържат теста за частен инвеститор
(257)
Комисията не може да приеме аргумента на Полша, че помощта под формата на заеми за работен капитал е независима от държавна помощ. Комисията отбелязва, че поисканият от KPS лихвен процент е бил с около 400 базисни пункта над референтния. Комисията отбелязва също, че корабостроителница Gdynia е била в много несигурно финансово състояние в продължение на няколко години, като задълженията съществено са превишавали активите й. Корабостроителница Gdynia не е успяла да получи финансиране за своето производство от никакъв друг външен източник. Работният ѝ капитал е бил финансиран чрез авансови плащания, изцяло покрити с гаранции от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, чрез заеми, изцяло покрити с гаранции от Министерство на финансите, и чрез заеми от KPS. Исканият от KPS лихвен процент, следователно, не отразява правилно поетия риск. Въпреки че от KPS са изисквали допълнителна гаранция, нейната стойност остава под въпрос; не трябва да се забравя, че Корпорацията-застраховател на експортни кредити и Министерството на финансите са изисквали подобна допълнителна гаранция и, като се вземе под внимание съотношението активи/пасиви на корабостроителница Gdynia, вероятно от KPS не са получили първокласна допълнителна гаранция на базата на активите на корабостроителницата. Във всеки случай Полша не е предоставила подробна информация, даваща възможност на Комисията да определи реалната стойност на изискваната допълнителна гаранция.
(258)
Още повече, няма разлика между заемите, отпускани от KPS, и тези, отпускани от Агенцията за индустриално развитие, която е собственик на KPS. Трудно е да се твърди едновременно, както прави Полша, че заемите, отпускани от Агенцията за индустриално развитие, представляват държавна помощ, докато тези, отпускани от дъщерната ѝ фирма KPS, са в съответствие с принципа за инвеститор в пазарни условия.
(259)
На последно място, Комисията отбелязва, че KPS е създадена като контролиран от държавата фонд с публично-правни цели, финансирането на който се осигурява изцяло или се гарантира от държавата чрез Агенцията за индустриално развитие. Според документа „Стратегия за сектор корабостроене (корабостроителници за морски плавателни съдове) в Полша 2006-2010“, KPS е „основана да организира финансиране на производството на корабостроителницата до установяване на контрол от частни инвеститори“. Стратегията, която преследва не само икономически, но и социални, и макроикономически цели (59), дава разнообразни права на KPS, както и на Агенцията за индустриално развитие, на Министерството на финансите и на други компетентни обществени органи. Финансовите връзки на KPS с Агенцията за индустриално развитие и Министерството на финансите са очевидни и KPS действа по-скоро като механизъм за прехвърляне на активи, определени от държавния бюджет за корабостроителници в Полша, включително Gdynia.
(260)
В светлината на описаното по-горе Комисията заключава, че KPS не е действала като инвеститор в пазарни условия, когато е предоставяла заеми за работен капитал на корабостроителница Gdynia. Следователно, тези заеми, изброени в съображение 158, таблици 1 и 2, представляват държавна помощ.
(261)
В мненията си след приемането на решението за откриване на официална процедура по разследване, Полша изрази становището, че гаранциите, предоставени от Корпорацията-застраховател на експортни кредити на корабостроителница Gdynia не представляват държавна помощ. Комисията не може да приеме това твърдение.
(262)
На първо място, Комисията изтъква, че гаранциите за авансови плащания от Корпорацията-застраховател на експортни кредити се гарантират от Министерството на финансите и че свързаните с тях транзакции се извършват по отделна банкова сметка на името на „Interes Narodowy“. Ако средствата по тази сметка са недостатъчни, Корпорацията-застраховател на експортни кредити може или да тегли заеми от Министерството на финансите, или да ползва гаранции за заеми от Министерството на финансите.
(263)
На второ място, Комисията припомня решението си от 18 юли 2007 г. по дело № 105/07 (60), в което одобрява като независима от държавна помощ схемата, по която Корпорацията-застраховател на експортни кредити е осъществявала програмата си за експортно застраховане, гарантирана от Министерството на финансите. Тази схема сега покрива този тип производствени гаранции, който корабостроителница Gdynia е получавала през последните няколко години. Комисията отбелязва, че схемата изрично изключва (61) дружества във финансови затруднения по смисъла на Насоките за държавна помощ за подпомагане и преструктуриране на дружества, изпитващи затруднения. Основната характеристика на схемата е, че гаранционните премии се определят на базата на оценка на риска. Например премията върху гарантираната сума за дружество, спадащо към категорията с най-висок риск е […] % на година за гаранции под 2 години и […] % на година за гаранции над две години. Базовата премия е […] % на година. За сравнение, на корабостроителница Gdynia са предоставяни гаранции от Корпорацията-застраховател на експортни кредити срещу премия от 2 % на година при гаранция, непревишаваща 35 милиона PLN, и срещу премия от 1 % на година при гаранция, превишаваща тази сума.
(264)
Ясно е следователно, че корабостроителница Gdynia няма право на гаранции, покрити от описаната по-горе схема и одобрени от Комисията като независими от държавна помощ. Съответно гаранциите, предоставени на корабостроителница Gdynia, не са независими от държавна помощ.
(265)
Освен това е очевидно, че премията върху гарантираната сума, начислена на корабостроителница Gdynia, е значително под базовата премия, прилагана при гаранции за стабилни дружества и няколко пъти по-ниска от премията, която се иска от високорискови дружества, които обаче все пак имат права по описаната по-горе схема. Комисията стига до заключението, че приложената по отношение на корабостроителница Gdynia гаранционна премия не съответства на пазарните премии и следователно тези гаранции представляват държавна помощ.
(266)
На трето място, в съответствие с Известието на Комисията относно прилагането на членове 87 и 88 от Договора за ЕО по отношение на държавните помощи под формата на гаранции (62), за да може индивидуална държавна гаранция да не представлява държавна помощ, заемателят не трябва да има финансови затруднения. Очевидно тук случаят не е такъв. В съответствие със същото известие, когато заемателят има финансови затруднения, делът от гаранцията, представляващ помощ, може да бъде толкова голям, колкото сумата, покрита от тази гаранция.
(267)
На последно място, Комисията отбелязва, че корабостроителница Gdynia е разчитала изключително на гаранции, предоставени от Корпорацията-застраховател на експортни кредити и Министерството на финансите, и не е успяла да получи никакви гаранции на пазара.
(268)
В светлината на горното, Комисията стига до заключението, че Корпорацията-застраховател на експортни кредити не е действала като инвеститор в пазарни условия при предоставянето на гаранции на корабостроителница Gdynia.
в) Нарушаване на конкуренцията поради държавната помощ за корабостроителница Gdynia
(269)
Комисията изразява позицията, че разчитането изцяло на държавна помощ е позволило на корабостроителница Gdynia да използва нарушаваща конкуренцията практика като определяне на цени, по-ниски от производствените разходи, без да търпи последствията, до които обикновено води такава практика, а именно - отстраняване от пазара.
(270)
Освен това, Комисията отбелязва, че един от основните дългосрочни проблеми на корабостроителница Gdynia е сключването на договори, които се оказват губещи при увеличаването на курса на злотата спрямо долара, който е определящата валута в корабостроителния бизнес, и с увеличаването в целия свят на цените на стоманените плочи. Тези външни фактори вече бяха определени като основни заплахи за продължаването на дейността на корабостроителницата в План за преструктуриране 2002 и, впоследствие, в изменената версия от 2004 г., в новия План за преструктуриране 2006 и, на последно място, в процеса на приватизацията през 2008 г.
(271)
Въпреки факта, че тези заплахи са били известни на мениджърите на корабостроителницата, тя е продължила да сключва договори, без да предприема каквито и да било мерки за намаляване на риска. Тази търговска практика е продължила по време на безпрецедентния разцвет на корабостроителния пазар между 2004 и 2008 г., когато цените в корабостроенето се повишиха до рекордни нива. В резултат на тази практика корабостроителницата успя да поддържа дейността си и числеността на персонала, но на цената на големи загуби от редовното корабостроително производство. Според доклада за необходимата грижа, изготвен от Amber в първата половина на 2008 г., текущият регистър за поръчки с доставки, предвидени за 2008 и 2009 г., също е обременен от риска за значителни загуби поради сключени на загуба договори без никакви мерки за намаляване на риска. Това е потвърдено от Полша.
(272)
На тази база Комисията стига до заключението, че цялата помощ, предоставена на корабостроителница Gdynia, която е описана в част II, точка 7, е била такава, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията на корабостроителния пазар.
(273)
В заключение, Комисията изразява позицията, че всички мерки, предоставени на корабостроителница Gdynia, представляват държавна помощ по смисъла на член 87, параграф 1 от Договора за ЕО.
2.2 Възможност за Полша и трети страни да предоставят мнения
(274)
С решението си от 1 юни 2005 г. Комисията откри официална процедура по разследване на редица мерки, включително преструктуриране на задължения (отписване, отлагане, промени в графика на изплащане) на базата на различни правни основания и касаещи определен брой публични кредитори, инжектиране на капитали, производствени гаранции и мерки за увеличаване на капитала от страна на Министерството на финансите (емитиране на облигации и замяна на дълг срещу акционерен капитал).
(275)
Комисията също така ясно заяви, че аргументът на Полша, че авансовите плащания от собствениците на кораби трябва да се разглеждат като собствен принос, не може да бъде приет. Във връзка с това, Комисията изрази съмнения дали гаранциите за авансовите плащания, предоставени от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, представляват държавна помощ и обяви, че ще разследва естеството на тези авансови плащания.
(276)
И Полша и получателят предоставиха мнения; но докато те оспорваха компетенциите на Комисията да оцени съвместимостта на някои от разглежданите мерки, те не оспориха заключението на Комисията, че, доколкото тези мерки са били предоставени след присъединяването на Полша към ЕС, те представляват нова помощ по смисъла на член 87, параграф 1 от Договора за ЕО. Единственото изключение беше естеството на гаранциите, предоставени от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, за които се твърдеше, че са независими от държавна помощ. Впоследствие Полша изрази също и становището, че заемите, отпуснати от KPS, не представляват държавна помощ. Комисията разгледа горните аргументи, представени от Полша и получателя.
(277)
Както се вижда от гореописаните събития, по време на разследването от Комисията няколкократно бяха извършени съществени промени в стратегията на полското правителство в качеството му на мажоритарен собственик на корабостроителница Gdynia. Стратегията за консолидиране на корабостроителния сектор беше сменена от стратегия за разделяне на корабостроителници Gdynia и Гданск и решение за частична приватизация на корабостроителница Gdynia, а по-късно - от стратегия за пълна приватизация. Такава перспектива за стратегията е също под въпрос, като се има предвид явната липса на интерес от страна на участниците на пазара за закупуване на корабостроителницата.
(278)
Както е указано по-горе, Комисията поддържаше редовни контакти с полските власти, в качеството им на собственик на корабостроителница Gdynia, и със самата корабостроителница Gdynia. Комисията редовно предупреждаваше както Полша, така и корабостроителницата, че всички мерки, предоставени на корабостроителницата с държавни средства, вероятно представляват държавна помощ по смисъла на член 87, параграф 1 от Договора за ЕО, като се вземе предвид несигурното финансово състояние на корабостроителницата и липсата на каквото и да било външно финансиране, независимо от държавна помощ. Комисията предупреждаваше също, че тази държавна помощ е отпусната в нарушение на член 88, параграф 3 от Договора за ЕО и е несъвместима с общия пазар. Комисията също така няколкократно отбеляза, че гаранциите, предоставени на корабостроителница Gdynia от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, представляват държавна помощ.
(279)
В хода на разследването си Комисията също така събра информация за извършваните от KPS операции и естеството на заемите за работен капитал, които тя е отпускала на корабостроителницата. Комисията предупреди Полша, че по всяка вероятност тези заеми представляват държавна помощ по смисъла на член 87, параграф 1 от Договора за ЕО.
(280)
На последно място, в хода на своето разследване, Комисията установи, че корабостроителница Gdynia продължава да натрупва публично-правни задължения. Комисията събра информация по този въпрос и информира Полша (в качеството ѝ на собственик и кредитор на корабостроителницата), че липсата на принудително изпълнение по отношение на публично-правните задължения или тяхното преструктуриране би могло да представлява държавна помощ по смисъла на член 87, параграф 1 от Договора за ЕО.
3. СЪВМЕСТИМОСТ НА ПОМОЩТА С ЕДИННИЯ ПАЗАР - ДЕРОГАЦИЯ ПО ЧЛЕН 87, ПАРАГРАФ 3 ОТ ДОГОВОРА ЗА ЕО
(281)
Основната цел на мерките е подпомагане на дружество, изпитващо финансови затруднения, и поддържане на платежоспособността му. В такива случаи предвиденото в член 87, параграф 1, буква в) от Договора за ЕО изключение, допускащо прилагане на държавна помощ, отпусната за подпомагане развитието на определени стопански дейности, когато тази помощ не се отразява неблагоприятно върху условията на търговия в степен, противоречаща на обществените интереси, при спазване на съответните условия.
(282)
Помощта за оздравяване и преструктуриране за дестабилизирани дружества понастоящем се регламентира от насоките на Общността за държавна помощ за преструктуриране и оздравяване на изпитващи затруднения дружества (63) (наричани по-долу „Насоките“), които замениха предишния текст, приет през 1999 г. (64) (наричани по-долу „Насоките от 1999 г.“).
(283)
В преходните разпоредби на Насоките се регламентира, че уведомления, регистрирани преди 10 октомври 2004 г., се разглеждат в светлината на критериите, приложими към момента на уведомяване (точка 103). В настоящия случай Комисията е била уведомена за някои от мерките по преходния механизъм, в съответствие с приложение IV, точка 3 от Акта за присъединяване на 29 април 2004 г., когато са били в сила Насоките от 1999 г. Насоките обаче също така регламентират, че те ще се прилагат за оценка на всякаква помощ за оздравяване или преструктуриране, отпусната без одобрението на Комисията (незаконосъобразна помощ), ако част от помощта или цялата помощ е отпусната след 1 октомври 2004 г. (точка 104, алинея първа). При положение, че почти всички мерки, описани в съображения 209-232, са приложени незаконосъобразно след тази дата, Комисията стига до заключението, че се прилагат Насоките от 2004 г.
(284)
Насоките се прилагат за дружества от всички сектори, освен изключенията, изброени в точка 18 от Насоките. В Рамката за държавна помощ за корабостроене (65), която е законовата рамка за оценка на държавната помощ за този сектор, се посочва точка 12 от Насоките като съответната законова база за оценяване на помощта за оздравяване и преструктуриране.
A. ПОМОЩ ЗА ОЗДРАВЯВАНЕ
(285)
Насоките регламентират помощта за оздравяване да бъде отпускана за временно подпомагане на дружества във финансови затруднения, докато бъде разработен план за преструктуриране или ликвидационен план, или с цел излизане от остра криза по отношение на ликвидността.
(286)
Комисията отбелязва, че държавната помощ, отпусната на корабостроителница Gdynia, не отговаря нито на временното условие, тъй като всички представляващи помощ мерки са били предоставени за периоди, много по-дълги от предписаните 6 месеца, нито на условието за обратимост, тъй като са били разрешавани необратими мерки като инжектиране на капитали и отписване на задължения, сравними с грантове.
(287)
Ето защо, Комисията стига до заключението, че мерките, изброени в съображения 209-232, не са съвместими с общия пазар като помощ за оздравяване.
Б. ПОМОЩ ЗА ПРЕСТРУКТУРИРАНЕ
(288)
Съдържащото се в точка 17 от Насоките определение показва, че помощите за преструктуриране се основават на изпълним, последователен и съществен план за възстановяване в рамките на разумен период от време на дългосрочната жизнеспособност на фирмата. Преструктурирането обикновено включва следните елементи: преструктуриране на всички аспекти от дейността на дружеството, реорганизация и рационализиране на дейността му, включително изоставяне на дейности, генериращи загуби и финансово преструктуриране. Ако за операциите по преструктуриране се използва държавна помощ, те не могат да бъдат ограничени до финансова помощ за компенсиране на предишни загуби, без да се разгледат причините за тези загуби, т.е. без предприемане на истинско преструктуриране. Освен това, преструктурирането трябва да се финансира поне частично със собствени средства на дружеството или от външни източници, независими от държавна помощ, и държавната помощ трябва да бъде ограничена до минимума, необходим за възстановяване на жизнеспособността. На последно място, трябва да се приемат изравнителни мерки за смекчаване на нарушаващия конкуренцията ефект от помощта.
(289)
С оглед на силно нарушаващото конкуренцията естество на помощта за преструктуриране, Комисията счита, че помощ за изпитващи затруднения фирми може да доведе до развитие на стопански дейности, без да повлияе неблагоприятно търговията в степен, противоречаща на интересите на Общността, само ако бъдат спазени всички условия, съдържащи се в Насоките.
(290)
По-долу Комисията прави анализ дали тези условия са спазени.
а) Допустимост
(291)
За да има право на помощ за оздравяване или преструктуриране, фирмата трябва да отговаря на условията за фирма в затруднено положение по смисъла на Насоките. Комисията счита, че финансовото състояние на корабостроителница Gdynia, поне след 2002 г., се е характеризирало с постоянна липса на ликвидност и неплатежоспособност, увеличаващи се загуби и отрицателни стойности на активите. Следователно, корабостроителница Gdynia е фирма в затруднено положение по смисъла на Насоките.
б) Възстановяване на дългосрочната жизнеспособност
(292)
В съответствие с точка 34 от Насоките, отпускането на помощ трябва да зависи от реализирането на плана за преструктуриране, което трябва да даде възможност на дружеството да възстанови жизнеспособността си в разумен срок. Възстановяване на жизнеспособността означава, че дружеството, след завършване на преструктурирането, е в състояние да покрие всичките си разходи и да генерира достатъчен доход от капитала, за да се конкурира на базата на собствените си качества. Преструктурирането трябва да се извърши възможно най-бързо.
(293)
Комисията отбелязва, че в хода на това разследване е разгледала два плана за преструктуриране (2004 и 2006), изготвени от управлението на корабостроителницата и одобрени от мажоритарния ѝ собственик - държавата. Комисията стигна до извода, че сериозната ѝ загриженост относно това дали двата плана биха възстановили жизнеспособността на корабостроителницата не е намаляла. Тъй като План за преструктуриране 2006 е заменил План за преструктуриране 2004, по-долу Комисията разяснява основанията си за сериозните съмнения по отношение на План за преструктуриране 2006. Комисията отбелязва обаче, че този план в много отношения наподобява План за преструктуриране 2004 и съмненията, изразени от Комисията в нейното решение за откриване на официална процедура по разследване по отношение на План за преструктуриране 2004, се отнасят изцяло също и за План за преструктуриране 2006.
(294)
Комисията припомня претенцията, изразена от Полша след като беше взето решението за откриване на официална процедура по разследване, че План за преструктуриране 2004 представлява солидна икономическа основа за преструктуриране на корабостроителницата. Действителността показва, че План 2004 не беше достатъчен за възстановяване жизнеспособността на корабостроителницата и беше необходимо да бъде изменен още през 2006 г.
(295)
Комисията отбелязва, че План за преструктуриране 2006 беше насочен главно към финансово преструктуриране и че индустриалните аспекти не бяха убедително засегнати. Планът не предлагаше убедителна дългосрочна индустриална стратегия.
(296)
Това се илюстрира по-конкретно от предложената инвестиционна стратегия, която може да се характеризира като колекция от малки надграждащи проекти без глобална визия, необходима за модернизиране на мощностите, много от които са от 70-те години на миналия век. Планът не съдържа подробен анализ на текущото състояние на производствените мощности и техните недостатъци и не посочва тесните места в корабостроителницата. Според външния консултант на Комисията, средствата, определени за инвестиции (240 милиона PLN; 69 милиона EUR), са прекалено малко, за да осигурят действителна модернизация.
(297)
За да се представят планираните инвестиции в перспектива си струва да се разгледат прогнозите за годишна амортизация на активите на корабостроителницата и тенденциите за стойността на дълготрайните активи, съгласно оценката, представена в План за преструктуриране 2006. Амортизацията в периода 2007-2009 г., т.е. периода на инвестиране, се оценява на 100 милиона PLN. От това следва, че поне 40 % от планираните инвестиции в размер на 240 милиона PLN са необходими само за поддържане на активите на тяхното текущо техническо ниво и най-много оставащите 60 % биха били налични за реална модернизация. Балансните прогнози показват постоянно нарастване на дълготрайните активи от 246 милиона PLN през 2006 г. до 361 милиона PLN през 2010 г.; но тази тенденция трябва да се промени през 2010 г., като стойността на дълготрайните активи отново спадне до ниво от 284 милиона PLN през 2012 г. (последната година, включена в прогнозата).
(298)
В светлината на гореописаното, Комисията не счита, че инвестиционната стратегия е с достатъчно значим ефект, за да осигури действителна модернизация и жизнеспособност в дългосрочен план.
(299)
Комисията отбелязва също, че целевата производителност за 2012 г. от 37 човекочаса/CGT, въпреки че представлява подобрение в сравнение със сегашното положение, е все пак скромна в сравнение с ефективните европейски корабостроителници, постигащи производителност от около 20 човекочаса/CGT.
(300)
В плана се посочва, че един от основните проблеми на корабостроителницата са многото отсъствия и недостигът на квалифицирани работници, които напускат заради по-доброто заплащане в други европейски корабостроителници. Комисията счита, че планираното увеличение на заплатите от 10 % през 2006 г. и с 4 % годишно от 2008 г. нататък няма да бъде достатъчно за решаването на този проблем.
(301)
Въз основа на гореизложеното, Комисията не счита, че планираното индустриално и организационно преструктуриране ще е достатъчно за възстановяване на дългосрочната жизнеспособност на корабостроителниците.
(302)
Освен това, Комисията отбелязва, че прогнозите на корабостроителницата за финансовите резултати не съответстват на нейния анализ на чувствителността, основаващ се на сценарий, включващ понижаване на курса на щатския долар, намаляване на цените на плавателните съдове и повишаване на цените на материалите и заплатите. Анализът на чувствителността показва, че поевтиняване на щатския долар с 0,10 PLN годишно би означавало, че, на базата на План за преструктуриране 2006, жизнеспособността няма да бъде възстановена. Ето защо, Комисията стига до заключението, че План за преструктуриране 2006 не е достатъчно укрепващ (66).
(303)
На последно място, Комисията отбеляза, че мерките за преструктуриране, предвидени в плана, не могат да бъдат реализирани при липса на инвеститор и че новият капитал, необходим за реализиране на това, както изглежда, доста скромно преструктуриране, е значителен, основно в резултат на потребността от предприемане на скъпо финансово преструктуриране (1,015 милиарда PLN) (67). Комисията изразява съмнение, че планът се основава на реалистични предположения по отношение на възможностите на корабостроителницата за привличане на нови капитали.
(304)
Тези съмнения бяха потвърдени от реалното развитие на приватизационния процес на корабостроителница Gdynia. Както е указано по-горе, държавата, в качеството на собственик на корабостроителница Gdynia, двукратно е правила опити да намери частен инвеститор, готов да придобие корабостроителницата. Никой от опитите за приватизация (нито частичната приватизация през 2006 г., нито продажбата на всички акции публична собственост през 2007 г.) не успя. Комисията отбелязва, че опитите за приватизация са извършени по време, когато корабостроителният пазар се характеризира с безпрецедентен разцвет и следователно осигурява оптимални условия за продажба на корабостроителницата. Негативният резултат от приватизационния процес може да се интерпретира само като отразяващ липсата на доверие от страна на участниците на пазара във възможностите на корабостроителницата да възстанови дългосрочната си жизнеспособност. Оттеглянето на Amber от приватизационния процес след задълбочената проверка за необходимата грижа само потвърждава това (68).
(305)
Комисията отбеляза новите усилия на полските власти да намерят частен инвеститор за корабостроителница Gdynia след оттеглянето на Amber. Но до постановяването на решението нямаше убедителни за Комисията доказателства, че повторните усилия за приватизация биха могли да приключат с положителен резултат в кратък срок и в съответствие с Насоките. Както се пояснява по-долу, Общият план за преструктуриране, изготвен от ISD Polska, и планът за преструктуриране, изготвен от ПКК, се основават на очакването, че на корабостроителницата ще бъде отпусната значителна допълнителна държавна помощ и че ще е възможно да се възвърне жизнеспособността на корабостроителницата, ако тя бъде освободена от неизплатените задължения и очакваните загуби от съществуващи договори.
(306)
Комисията стига до заключението, че Общият план за преструктуриране не доказва, че жизнеспособността на корабостроителница Gdynia ще бъде възстановена след сливането с корабостроителница Гданск. По-конкретно, финансовите прогнози и надеждността на плана не са убедителни за Комисията. Тя изразява позицията, че мерките за преструктуриране, предвидени в плана, не са с достатъчно трайни последици. Въпреки че измененият общ план за преструктуриране допринася за известни подобрения, Комисията стига до заключението, че той няма да възстанови жизнеспособността на слелите се корабостроителници. По-долу Комисията оценява септемврийския план за преструктуриране, който замени юнския проектоплан, и подчертава само различията, които имат отношение към тази оценка.
(307)
Предположенията, съдържащи се в юнския план, че възвращаемост на акционерния капитал ще се постигне едва през 2020 г., а възвращаемост на инвестициите - едва през 2016 г., са основание Комисията да стигне до извода, че проектът не е жизнеспособен. Още повече, че тези резултати се основават на недисконтирани суми; ако сумите бяха дисконтирани, възвращаемост на акционерния капитал и инвестициите би се постигнала дори още по-късно. Септемврийският план прави подобрения в това отношение, защото съдържа прогнози, отчитащи дисконитрането. Независимо от това, в плана се предполага, че, при отчитане на дисконитрането, възвращаемост на акционерния капитал би се постигнала през 2018 г., т.е. 10 години след идването на новия инвеститор през 2009 г., което отново е прекалено дълъг период и показва рисковаността на проекта. Ето защо Комисията твърди, че планът не показва жизнеспособност на проекта. В допълнение Комисията отбелязва, че подобренията по отношение на финансовите прогнози не се основават на приемане на мерки за преструктуриране с по-трайни последици (като повишаване на производителността или намаляване на разходите), а на изменения на главните основополагащи финансови предположения, които не са достатъчно обосновани, както ще бъде разяснено по-долу.
(308)
Финансовите прогнози предполагат, че голяма част от разходите за преструктуриране могат да се покрият от бъдещите парични потоци на дружеството. Комисията счита това за нереалистично за дружество, което в миналото е генерирало огромни загуби и се нуждае от съществено преструктуриране. Според септемврийския план, паричният поток ще бъде повлиян от старите задължения, които са нараснали от 592 милиона PLN на 712 милиона PLN. Още повече, че голяма част от публичноправните задължения (над 400 милиона PLN) трябва да бъдат изплатени между 2012 и 2018 г., т.е. много след предвиждания период на преструктуриране (69). Комисията отбелязва, че инвеститорът е приел, че очакваните резултати са на границата на рентабилността, като също така твърди, че има и друга причина, поради която ISD Polska проявява интерес към този проект. Инвеститорът твърди, че корабостроителницата ще допринесе за значително търсене на продукцията на друго дружество от групата - заводът за стомана Huta Częstochowa, и следователно инвестициите в корабостроителница Gdynia имат смисъл за цялата група ISD Polska.
(309)
Комисията отбелязва, че Общият план за преструктуриране се основава на предположението, че държавната помощ е отпусната в контекста на приватизацията за подобряване счетоводния баланс на корабостроителницата и покриване на очакваните загуби. Освен това, планът се основава на предположението, че дейностите в корабостроителницата ще продължават да се финансират чрез гаранции от Корпорацията-застраховател на експортни кредити при по-благоприятни условия в сравнение с нормалната практика за стабилни дружества. При финансовите прогнози се отчита тази очаквана държавна помощ. Септемврийският общ план за преструктуриране не намалява тази експозиция на допълнителна държавна помощ. Тъкмо обратното, инвеститорът е установил допълнително потенциално задължение в размер на 308 милиона PLN, свързано с данъчен спор между корабостроителница Гданск и държавата. Инвеститорът очаква Министерството на финансите да гарантира плащането на това задължение, ако то стане факт.
(310)
Комисията отбелязва, че нито юнският план, нито септемврийската актуализация съдържа напълно зрял бизнес-план за производство на стоманени конструкции. Това е сериозен недостатък, тъй като се предвижда в края на периода на преструктуриране, благодарение на значителния капацитет на новата корабостроителница за обработка на стомана, оборотът от тази дейност да бъде 300 милиона PLN (като се увеличи от 4 % през 2009 г. на 20 % през 2012 г.) и да съставлява около 10 % от продажбите на новата корабостроителница.
(311)
В септемврийския план се посочва независимо пазарно проучване, което показва, че търсенето на стоманени конструкции в Полша, и в Европа като цяло, ще се увеличава през следващите няколко години. Проучването обаче не съдържа анализ как това увеличение може да бъде използвано от слелите се корабостроителници. Септемврийският план, въпреки че се спира по-подробно на бизнеса със стоманени конструкции, не предлага анализ дали прогнозният производствен обем на новата корабостроителница е реалистичен. Точно обратното, той съдържа допълнителни индикации, че е възможно тези прогнози да са нереалистични.
(312)
Сегашното производство на стоманени конструкции е 2 000 тона, докато целевото е 56 000 тона. Септемврийският план предвижда два пъти по-голямо производството в сравнение с юнския план още през 2010 г. (24 000 тона срещу 12 000 тона, предвидени в юнския план) и четири пъти по-голямо производството - от 2012 г. нататък (56 000 тона срещу 13 000 тона, предвидени в юнския план). Huta Częstochowa, един от най-големите производители на стомана в Полша, произвежда по 100 000 тона стоманени конструкции.
(313)
ISD Polska изброява съществуващите договори за стоманени конструкции на корабостроителница Гданск, между които един договор за съоръжения за съхранение на масла за около 5 000 тона на година за 2008 и 2009 г. В съответствие с плана, производството на този конкретен продукт ще възлиза на 16 000 тона през 2010 г. и ще се увеличи до 36 000 тона през 2012 г.
(314)
Не бяха предоставени пазарни анализи и прогнози за поясняване на прогнозираните печалби от стоманени конструкции (9,5 % през 2010 г. и по около 8 % след това). Комисията отбелязва, че, според Полската статистическа служба, доходността на отрасъл стоманени конструкции в Полша се е повишила на 6 % през 2006 г. и е останала на същото ниво през 2007 г.
(315)
Въз основа на наличната информация, Комисията стига до заключението, че дейността в областта на стоманените конструкции, която ще представлява неразделна и съществена част от операциите на новата корабостроителница, не се основава на правдоподобен анализ на конкурентоспособността на новата корабостроителница. Пазарният анализ не показва, че съществува вероятност прогнозираната продукция на новата корабостроителница да бъде реализирана на пазара. Освен това, планът не показва, че тя се основава на реалистични предположения за отрасъл стоманени конструкции.
(316)
Във връзка с преструктурирането на договорите, планът разглежда две от най-съществените външни причини за сегашните трудности на корабостроителницата (повишаването на разходите за материали и на курса на злотата), като предвижда редица мерки, описани по-горе. Планът се основава главно на предположението, че ще е възможно в договорите за строеж на кораби да се включат клаузи за индексация, които поне частично прехвърлят рисковете, свързани с валутните флуктуации и стойността на материалите, върху собственика на кораба. Планът обаче не показва, че такива клаузи за индексация са или ще бъдат приети от собствениците на кораби. Септемврийският план предоставя известна допълнителна информация по този въпрос, по-конкретно извлечения от съществуващи договори на двете корабостроителници, включващи такъв тип клаузи за индексация.
(317)
Комисията разгледа тези данни и отбелязва, че представените в плана договори първоначално са съдържали клаузи за индексация, съгласно които всякакво увеличение на цените на стоманата ще се покрие от купувача, но тези клаузи са отменени с направено по-късно допълнение и са заменени със споразумение, съгласно което корабостроителницата и купувачът съвместно ще закупуват материали и при приключване на тези покупки ще се договорят относно корекцията на цената. Споразумението за тази корекция на цената ще бъде включено в следващо допълнение. Такова допълнение обаче не е предоставено на Комисията.
(318)
Комисията отбелязва също, че тези договори са били сключени и предоговорени в период на максимално търсене (2005 г. и по-късно), когато проявената от страна на собствениците на корабите гъвкавост е била в отговор на ограниченото предлагане. Комисията е запозната, че практиката за индексация, свързана с цената на стоманата, се развива отскоро в корабостроителната индустрия, но следва да се отбележи, че по-рано такива клаузи не са били приемани, особено в трудни периоди.
(319)
На базата на наличната информация Комисията счита, че планът не доказва, че корабостроителницата ще има възможност да сключва договори, съдържащи клаузи за индексация. По мнение на Комисията, опитът на корабостроителница Gdynia в това отношение, съгласно описаното в плана, не е убедителен.
(320)
Септемврийският план съдържа по-подробна информация в сравнение с проекта от юни относно намеренията за стратегия на хеджиране за намаляване на валутните рискове. Планът обаче не показва, че някоя от двете корабостроителници, поне през последните години, е използвала тези инструменти (включително несвързаното с разходи естествено хеджиране) (70). Въпреки че септемврийският план съдържа количествено измерение на разходите и ефектите от предлаганата политика на хеджиране, той не показва, че новата корабостроителница ще може да постигне такова хеджиране на пазара. От друга страна е ясно, че банките изискват инвеститорите да изготвят напълно стабилна стратегия за хеджиране преди да вземат решение за предлагане на хеджиране.
(321)
Като се има предвид практическото значение на този фактор за дейността на корабостроителницата, в плана не се подхожда убедително към този въпрос. В действителност анализът на чувствителността предполага, че, въпреки прилагането на мерките за намаляване на рисковете, за които се претендира, че са взети предвид при финансовите прогнози, последните остават чувствителни към минимални промени в обменния курс, както ще бъде описано по-долу. Поради това Комисията не е убедена, че предвижданата политика на хеджиране е с достатъчно по-траен ефект, за да осигури дългосрочна жизнеспособност на корабостроителницата.
(322)
По отношение на преструктурирането на трудовата заетост, планът не съдържа никакъв анализ на потребностите от рационализиране, а само декларира, че работната сила ще бъде намалена. В плана се споменава, но отново без допълнително обосноваване, че това намаляване ще доведе до разходи в размер на около 69 милиона PLN. Септемврийският план прави количествена оценка на разходите за и ефекта от преструктурирането на трудовата заетост, но не пояснява и не доказва на каква база се оценяват тези разходи и ефект. Въз основа на това Комисията не може да направи заключение, че планът определя подробно причините за и ефекта от излишъка на работна ръка и че количествената оценка на разходите и ефекта се основава на надеждни предположения.
(323)
По отношение на финансовите прогнози Комисията отбелязва по-конкретно следните слабости на базисния сценарий, на който се основава финансовият модел, изготвен от ISD Polska, като поставя под въпрос правдоподобността на тези прогнози.
(324)
На първо място, в септемврийския план са заложени значително по-високи продажни цени за съдове за превоз на автомобили, които са един от двата основни продукта на новата корабостроителница, в сравнение с юнския проектоплан. Направените в плана прогнози за първите няколко години се основават на съществуващи договори, сключени от корабостроителница Gdynia. Там обаче не се обосновават прогнозите за следващите години и не са представени никакви външни прогнози в това отношение (71).
(325)
На второ място, предположението за ръст на заплатите с около 4-6 % на година през периода на преструктуриране, както изглежда, показва недооценяване при сериозния недостиг на квалифициран персонал, текучеството, отсъствията, и конкуренцията по отношение на заплатите, която и двете корабостроителници изпитват от корабостроителници в чужбина и в Полша. Септемврийският план предвижда още по-ниски нива на ръст на заплатите в сравнение с юнския план. Комисията отбелязва, че от януари 2007 г. до януари 2008 г. средната брутна заплата в Полша се е увеличила с 11,5 % (72), а се очаква и допълнително повишение. Различни източници, включително споменатите в септемврийския план за преструктуриране (като Националната банка на Полша, ОИСР, Икономическа прогноза на ЕО, пролет 2008 г., Goldman Sachs), предвиждат значителен ръст на заплатите в Полша в средносрочен план и увеличаване на недостига на работна ръка. При всички случаи, това е фактор, който трябваше да бъде взет предвид при анализа на чувствителността.
(326)
На трето място, в базовия сценарий се предвиждат разходи за гаранции за работен капитал в размер на 1,5 %. Тази оценка се основава на предположението, че от Корпорацията-застраховател на експортни кредити ще бъдат предоставени пълни гаранции за авансови плащания и че тези гаранции ще бъдат дадени при по-благоприятни условия от гаранциите, отпускани от Корпорацията-застраховател на експортни кредити на други (стабилни) дружества. Ако слелите се корабостроителници трябваше да получат подобни гаранции на пазарни цени, както твърди Полша в разясненията си от 7 юли 2008 г., цената на капитала щеше да бъде значително по-висока от включената в базовия сценарий (73), с преки отрицателни последствия по отношение на финансовите прогнози.
(327)
Като се имат предвид тези предположения, планът не дава достатъчна сигурност, че базовият сценарий за финансовите прогнози е реалистичен и постижим.
(328)
Освен това, анализът на чувствителността не показва, че планът е достатъчно надежден, за да издържи на някои от основните рискови фактори, свързани с дейността на корабостроителницата. Септемврийската ревизия на плана не включва убедителни подобрения.
(329)
Анализът на чувствителността показва, че спад на курса на щатския долар спрямо злотата с 5 % би причинил намаляване на 10-годишната натрупана нетна печалба с 35 %, дори ако базовият сценарий включваше мерки за преструктуриране, които да намалят валутния риск.
(330)
Отделен анализ, приложен към септемврийския план, показва, че повишаване на курса на еврото спрямо щатския долар с 5 % от 2013 до 2017 г. (т.е. когато се предвижда, че Полша ще е приела еврото) ще доведе до намаляване на 10-годишната натрупана нетна печалба с 44 % в сравнение с базовия сценарий.
(331)
Комисията отбелязва, че, при повишаване на курса на тези две валути (еднократно повишаване на курса на злотата през 2009 г. и еднократно повишаване на курса на еврото през 2013 г.) спрямо щатския долар с 5 % в сравнение с базовия сценарий, 10-годишната натрупана нетна печалба ще се намали с 80 % в сравнение с базовия сценарий.
(332)
Комисията стига до заключението, че анализът на чувствителността показва, че финансовите прогнози са чувствителни към незначителни промени в предположенията, на които се основават, по-конкретно по отношение на обменния курс, който, според плана, е един от основните фактори, довели до сегашните финансови затруднения на корабостроителницата. На тази основа, Комисията не може да направи заключението, че Общият план за преструктуриране е достатъчно надежден, за да осигури възстановяване на жизнеспособността на слелите се корабостроителници в дългосрочен план.
(333)
В много отношения планът съдържа сериозни недостатъци, въз основа на което Комисията стига до извода, че той не показва, че жизнеспособността ще бъде възстановена в разумен срок. Сериозни несъответствия в плана за преструктуриране пораждат значителни съмнения относно неговата жизнеспособност и надеждност. Правят се противоречиви предположения по отношение на пазарната стратегия и бъдещото производство и капацитет на корабостроителницата. Нещо повече, липсва пазарен анализ, който да оправдае избраната стратегия и да покаже, че хипотетичното портфолио ще генерира печалба.
(334)
По отношение на финансовото преструктуриране, предположенията относно цената на капитала, споразуменията за финансиране на производството и обменния курс съществуват следните сериозни слабости. В плана се предполага, че обменните курсове ще бъдат стабилни през целия период на преструктуриране, като прогнозата за нивата е по-оптимистична от текущата ситуация (3,46 PLN за 1 EUR и 2,23 PLN за 1 USD, при текущи курсове от 3,32 PLN за 1 EUR и 2,12 PLN за 1 USD). Освен това, предположението, че корабостроителницата ще успее да увеличи приходите си с 30 %, получавайки 100 милиона USD в повече чрез предоговаряне на съществуващите договори, трябва да се разглежда в светлината на факта, че корабостроителницата вече е положила значителни усилия да предоговори съществуващите договори и че в резултат на това много от тези договори са били анулирани. Планът не обосновава предположението, че ще е възможно допълнително предоговаряне, поради което Комисията счита това за нереалистично.
(335)
Относно преструктурирането на трудовата заетост, самият факт, че инвеститорът предлага две възможности (или задържане на заетостта на сегашното ниво, или намаляването ѝ с 650 служители), предполага, че той няма ясна стратегия за възстановяване жизнеспособността на корабостроителницата. Тези алтернативни предположения също така поставят под въпрос финансовите прогнози, тъй като не е пояснено кое ниво на трудова заетост е използвано за база при прогнозите.
(336)
Планът не разяснява подробно как ще се отразят на финансовите прогнози различните мерки за преструктуриране, включително инвестициите, и различните мерки за намаляване на разходите. С други думи, не е ясно каква е връзката между предвижданите мерки за преструктуриране и финансовите прогнози, по-конкретно по отношение на производството и административните разходи. Планът например не показва как може да бъде постигнато предвижданото намаление на разходите за производство на плавателни съдове с 25 % в рамките на петгодишен период. Правдоподобността на прогнозите се компрометира също и от противоречия, свързани с планираното ниво на инвестиции. Ето защо Комисията не е убедена, че базовият сценарий за финансови прогнози е правдоподобен и основаващ се на реалистични предположения.
(337)
Липсва анализ за определяне чувствителността на тези прогнози по отношение на рискови фактори като пазарни тенденции и промени на цени, стойност на материали, обменни курсове, заплати и т.н. При липсата на подробно описание и обосноваване на предположенията, лежащи в основата на финансовите прогнози , на използвания за тези прогнози финансов модел и на анализ на чувствителността, Комисията счита, че достоверността на тези прогнози и надеждността на плана не са доказани.
(338)
На последно място, Комисията отбелязва, че инвеститорът прави успешната реализация на плана за преструктуриране зависима от отпускането на допълнителна държавна помощ.
(339)
В светлината на казаното по-горе, Комисията изразява позицията, че възможностите на плана за преструктуриране от юни 2008 г., изготвен от ПКК, да възстанови жизнеспособността на корабостроителницата не са доказани.
(340)
При липсата на реалистичен план за преструктуриране с по-трайни последици, Комисията стига до заключението, че помощта, отпусната на корабостроителница Gdynia, описана в съображения 209-232, е чисто оперативна помощ, която е несъвместима с общия пазар като помощ за преструктуриране.
в) Максимално ограничаване на помощта
(341)
В съответствие с точка 43 от Насоките, помощта трябва да се ограничава максимално, т.е. до разходите, необходими за извършване на преструктурирането. Очаква се получателят да има съществен принос във финансирането на преструктурирането, като използва собствени средства или външно финансиране при пазарни условия. Такъв принос показва доверие от страна на пазара, че жизнеспособността на дружеството може да се възстанови, и осигурява ограничаване на държавната помощ до необходимия минимум. За големи предприятия като корабостроителница Gdynia, този принос трябва да възлиза поне на 50 % от разходите за преструктуриране. Собственият принос трябва да е реален, което изключва очаквани печалби и паричен поток (точка 43 от Насоките).
(342)
Комисията направи преценка дали План за преструктуриране 2006 отговаря на този критерий и стигна до извода, че той не отговаря, поради две причини. На първо място, планът се основава на непрекъснато държавно финансиране под формата на гаранции, инжектиране на капитали и отменяне на задължения и не доказва, че такава степен на държавна помощ е необходима за възстановяване на жизнеспособността на корабостроителницата (по-конкретно, че не е възможна реализация на алтернативни стратегии на преструктуриране, изискващи по-ниска степен на интервенция от страна на държавата). На второ място, собственият принос е бил много ограничен и участието на инвеститор, който би могъл да осигури външно финансиране при пазарни условия, е само потенциално бъдещо събитие. Собственият принос би могъл да включва мерки като участие на ръководството в увеличаването на акционерния капитал, замяна на дългове към частни кредитори срещу акционерен капитал и продажба на активи. Общо около 127 милиона PLN от тези мерки са били предназначени за преструктуриране на дружеството. Като се има предвид същественото участие на държавата обаче, дори ако тези мерки бяха квалифицирани като собствен принос по смисъла на Насоките, то той не би бил съществен.
(343)
Комисията също така разгледа състоянието на корабостроителницата през последните няколко години, отделно от План за преструктуриране 2006, който, в края на краищата, не е реализиран.
(344)
На първо място, горното описание на ситуацията в корабостроителница Gdynia показва, че корабостроителницата на практика не е успяла да привлече никакво външно финансиране за преструктурирането си. Има малко признаци за външно участие в дейността на корабостроителницата при пазарни условия.
(345)
Корабостроителницата е успяла да договори известно преструктуриране на търговските си задължения, по-конкретно в споразумението за преструктуриране, сключено през юли 2003 г. (74), касаещо задължения в размер на около 424 милиона PLN и замяна на дългове към търговски кредитори срещу акционерен капитал за около 70 милиона PLN. Същевременно обаче корабостроителница Gdynia е изправена пред многобройни процедури за принудително изпълнение и съдебни процеси. Комисията отбелязва също, че размерът на натрупаните към 30 септември 2007 г. публично-правни задължения е 423 милиона PLN. Комисията изразява позицията, че споразумението за преструктуриране от 2003 г. може да се разглежда като собствен принос, само ако участващите кредитори са приели по-дълъг от нормалния срок за изплащане; в такъв случай, дружеството може да разполага с допълнителни средства за преструктуриране и продължаването на срока за изплащане може да е знак, че участниците на пазара приемат за реалистична възможността да бъде възстановена жизнеспособността на корабостроителницата. Същото се отнася и за замяната на дълг срещу акционерен капитал. Но дори ако се приеме, че споразуменията за преструктуриране представляват собствен принос, Комисията отбелязва, че този принос очевидно нямаше да бъде достатъчен по смисъла на Насоките. Нивото на преструктурираните търговски задължения е равно на това на несъбраните публично-правни задължения. Ясно е, че корабостроителницата трябваше да поеме и други разходи за преструктуриране освен разноските по преструктурирането на задълженията.
(346)
След като беше открита официалната процедура по разследване, Полша и получателят изразиха становището, че авансовите плащания от собствениците на кораби трябва да се разглеждат като собствен принос. Комисията не може да приеме този аргумент. Насоките постановяват, че собственият принос не трябва да съдържа никаква помощ, но такава е налична, например в случаи, при които заемът е подкрепен с държавни гаранции, съдържащи елементи на помощ (бележка 1 под линия към точка 44 от Насоките). Авансовите плащания са били изцяло подкрепени с гаранции от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, които, както е обяснено по-горе, Комисията разглежда като представляващи държавна помощ. Следователно, авансовите плащания от собственици на кораби не могат да се разглеждат като външно финансиране на пазарни цени. Следователно, първоначалното твърдение на Полша, че интензитетът на помощта е бил 31 %, което се основава на предположението, че авансовите плащания, покрити с гаранции от Корпорацията-застраховател на експортни кредити представляват собствен принос, не може да се приеме.
(347)
Комисията също така отбелязва, че Ray Car Carriers влиза в акционерната структура на корабостроителница Gdynia чрез замяна на дълг срещу акционерен капитал и следователно няма принос към разходите за преструктуриране.
(348)
Като се имат предвид очакваните разходи за преструктуриране в размер на 3 милиарда PLN и при сравняването им с очакваните източници на финансиране, Комисията отбелязва финансова разлика в плана, както е показано в таблица 5 по-долу. Естествено, заемите за работен капитал в размер на 280 милиона PLN (точка 14 от таблица 1б) и на 45 милиона PLN (точка 16 от таблица 1б), както и заемите за работен капитал от държавата в размер на 250-350 милиона PLN не са включени тук защото те са предназначени за финансиране за работен капитал, който не е включен в разходите за преструктуриране. Същото се отнася и за инжектирането на капитали от Агенцията за индустриално развитие (200 милиона PLN). Неуреденото плащане за акциите на Агенцията за индустриално развитие в корабостроителница Гданск (точка 17 от таблица 1б) не може да се разглежда като източник на финансиране за преструктуриране на новата корабостроителница, тъй като това е плащане към Агенцията за индустриално развитие, а не към корабостроителницата.
Таблица 5
Очаквани източници на финансиране за очаквани разходи за преструктуриране (PLN)
(PLN million)
Инжектиране на капитали от ISD Polska
405
Инвестиционен заем
185
Продажба на активи
240
Инжектиране на капитали от държавата
515
Инжектиране на капитали от държавата
385
Инжектиране на капитали от държавата
250
Отписване на данъчни задължения
308
Всичко
2 288
Всичко очаквани разходи за преструктуриране
3 000
Финансова разлика
712
(349)
Поради наличието на тази финансова разлика, Комисията стига до заключението, че Общият план за преструктуриране не осигурява финансирането на преструктурирането. С други думи, планът не показва как може планираното преструктуриране да бъде реализирано ефективно, дори ако на корабостроителницата бъде отпусната значителна допълнителна държавна помощ.
(350)
Септемврийският общ план за преструктуриране определя някои елементи от получените в миналото приходи като собствен принос на корабостроителница Gdynia и корабостроителница Гданск към тяхното преструктуриране (таблица 1б „Предполагаем собствен принос, реализиран в миналото“). Въпреки че част от този приход (например някои от продажбите на активи) биха могли да се окачествят като собствен принос по смисъла на Насоките (реални, действителни и независими от държавна помощ), от гледна точка на несигурното финансово състояние на двете корабостроителници, Комисията счита, че този допълнителен приход е бил използван за намаляване на загубите и не би могъл да се използва за действително преструктуриране. Дори ако корабостроителниците са имали възможност да реализират някои мерки за преструктуриране (като незначителни инвестиции), например благодарение на лишаване от активи, Комисията счита, че никакви такива приходи не могат да бъдат квалифицирани като независими от държавна помощ, защото преструктурирането и функционирането на корабостроителниците е било възможно само благодарение на непрекъснатото натрупване на публично-правни задължения, възможността за продължаване на генериращи загуби стопански дейности и непрекъсната подкрепа от държавата.
(351)
При всички случаи, като се има предвид финансовото състояние на корабостроителницата, е ясно, че всякакви предишни приходи от собствени ресурси на корабостроителницата или от външни източници са били използвани за финансиране на операциите на корабостроителницата в миналото.
(352)
Освен това, Комисията не може да приеме следните елементи от предполагаемия планиран собствен принос.
(353)
На първо място, както се споменава по-горе, заемите за работен капитал в размер на 280 милиона PLN (точка 14 от таблица 1б) не са предназначени за покриване на които и да било от очакваните разходи за преструктуриране, описани по-горе, а са конкретно определени като финансиране за работен капитал за текущото производство. Освен това, тези заеми не могат да бъдат разглеждани като реални и действителни, а по-скоро като потенциални и отдалечени във времето. Същото се отнася за заема за работен капитал в размер на 45 милиона PLN за некорабостроително производство (точка 16 от таблица 1б).
(354)
На второ място, инвестиционният заем в размер на 185 милиона PLN за некорабостроително производство (точка 15 от таблица 1б) на този етап не може да бъде разглеждан като реален и достъпен. В разясненията си от 7 юли 2008 г. Полша обясни, че ISD Polska е в процес на разговори с няколко банки с оглед получаване на този заем. Комисията разгледа два документа за проявен интерес, предоставени със септемврийския план за преструктуриране.
(355)
На тази основа Комисията не може да направи извод, че планът е показал, че инвестиционният заем е реален и действителен. Планът показа само, че ISD Polska е провеждала разговори с две банки, едната от които изглежда е проявила интерес да анализира проекта. Фактът, че ISD Polska е започнала работа по този проект в началото на 2007 г., когато е придобила дял в корабостроителница Гданск, и досега не е успяла да осигури финансиране за тази цел, е достатъчно показателен.
(356)
На трето място, Комисията отбелязва, че септемврийският план показва отделните компоненти от продажбата на активи с цел генериране на собствен принос в размер на 240 милиона PLN (точка 13 от таблица 1б).
(357)
Освен това, нито ISD Polska, нито корабостроителница Gdynia сега има право да се разпорежда с основния компонент от тези активи (земята, върху която са разположени хелингите в корабостроителница Гданск). Сега съществуват очевидни пречки от правно естество (необходимостта корабостроителница Gdynia да придобие право на собственост върху тази земя, което е фундаментално свързано с прекратяването на дружество Synergia 99, в което корабостроителница Gdynia е само един от акционерите; административни процедури във връзка с границите на пристанище Гданск) и от практическо естество (земята може да бъде продадена само след като трите хелинга бъдат демонтирани и, вероятно, само след като обектът бъде почистен), които не позволяват корабостроителница Gdynia и ISD Polska да продадат тези активи. В допълнение, както е обяснено от инвеститора, очакваният висок приход от продажбата на земята може да се постигне само след осигуряване на промяна в условията за получаване на разрешение за планиране (75). Септемврийският план показва, че от Synergia 99, в качеството на настоящ собственик на този терен, все още не са предприели административни действия за изключване на тази земя от района на пристанището. Въпреки че септемврийският план подробно обяснява компонентите на проекта на Synergia 99, неговата действителна реализация остава зависима от различни събития извън контрола на корабостроителница Gdynia или ISD Polska, по-конкретно от промените на границите на района на пристанището. Следователно, Комисията не може да счита този предполагаем собствен принос за реален и действителен.
(358)
ISD е предоставила независима оценка на земята, върху която са разположени трите хелинга ([…] милиона PLN).
(359)
Комисията отбелязва, че активите на Synergia 99 са оценени от борда на дружеството на […] милиона PLN. Тъй като бордът е издал официален отчет в този смисъл за целите на сключване на акционерно споразумение за разделяне на активите в случай на ликвидация на Synergia 99, може да се предположи, че бордът не е подценил стойността на тези активи. Независима експертна оценка, назначена по това време от борда, е определила пазарната цена на въпросната земя на […] милиона PLN.
(360)
От гледна точка на голямата разлика между двете оценки, отразяващи различни предположения относно бъдещото използване на земята, Комисията счита предположението, че земята ще се използва за развитие в областта на печелившите пазари за оптимистично и, при липсата на конкретни оферти за закупуване на земята или по-реални индикации за планове за възстановяване на района - доста нереалистично. Комисията изразява позицията, че потенциалният приход от продажбата на земята за използване за промишлена или проучвателна дейност трябва също да бъде преценен, тъй като всеки от тези сценарии е реалистичен.
(361)
Комисията отбелязва също, че предвижданата инвестиционна стойност на земята, върху която са разположени хелингите ([…] милиона PLN), не е отразена в цената, заплатена от ISD за акциите в корабостроителница Gdynia. Според септемврийския план за преструктуриране, в края на 2007 г. нетната стойност на активите на корабостроителница Gdynia е възлизала на [[…] значителна отрицателна стойност] милиона PLN. Оттогава Министерството на финансите е реализирало инжектиране на капитали в размер на 515 милиона PLN и 385 милиона PLN, и се планира допълнителна капитализация в размер на 200 милиона PLN. Ако всички останали пера в счетоводния баланс останат непроменени (76), нетната стойност на активите на корабостроителницата след това инжектиране на капитали ще възлизат на [[…] положителна стойност] милиона PLN, докато ISD Polska ще заплати символична цена за акциите в корабостроителница Gdynia. Ако пазарната стойност на земята, върху която са разположени хелингите, е правилно отразена в счетоводния баланс, нетната стойност на активите ще е дори по-висока. С други думи, ISD Polska би купила акциите на корабостроителница Gdynia на цена под тяхната пазарна стойност, като по този начин ще получи държавна помощ. Следователно, Комисията счита, че тези активи са „замърсени“ с държавна помощ, отпусната по време на приватизационния процес, и че тяхната продажба не може да се разглежда като собствен принос, независим от държавна помощ.
(362)
По отношение на другите активи, определени за продажба, които понастоящем са включени в счетоводния баланс на корабостроителница Gdynia или корабостроителница Гданск, Комисията приема, на базата на наличната информация, продажбата или отдаването под наем на някои активи, за действителен и реален собствен принос, при положение, че е била предоставена и доказана съответната оценка и продажбата или отдаването под наем се основава на съществуващи споразумения (продажба на акции в Euromedicus, продажба на акции в Polskie Linie Lotnicze, споразумения за отдаване под наем с Eurocynk и с CRIST). Сумата по тези споразумения е около […] милиона PLN.
(363)
На последно място, в съответствие с установената практика (77), Комисията изразява позицията, че бъдещият паричен поток не може да се разглежда като собствен принос по смисъла на Насоките, защото той не представлява реален и действителен принос на дружеството или неговите акционери към разходите за преструктуриране.
(364)
Следователно, единствените елементи, които могат да се разглеждат като собствен принос, са инжектирането на капитали на обща стойност 405 милиона PLN, което ще бъде реализирано от ISD Polska, и приходите от продажбата и отдаването под наем на някои активи (14 милиона PLN). Този собствен принос съответства на 14 % (78) от очакваните разходи за преструктуриране в размер на 3 милиарда PLN. Ако Комисията беше приела предложението на полските власти, направено на срещата от 30 септември 2008 г., да оценява нивото на собствения принос чрез сравняване с разходите за преструктуриране, направени от корабостроителниците от момента на поемане на контрола над тях от инвеститорите, резултатът щеше да бъде същия (разходи за преструктуриране в размер на 3,065 милиарда PLN с действителен и реален собствен принос в размер на 419 милиона PLN, т.е. 14 %).
(365)
Това трябва да се разглежда в светлината на очакваното отпускане на допълнителна държавна помощ, което е основното предположение в плана: допълнително инжектиране на капитали от държавата в размер на 1,6 милиарда PLN (1,14 милиарда PLN, приложени през юни 2008 г., и 418 милиона PLN - неизплатени) и допълнително разсрочване за 2009-2017 г. на натрупани публично-правни задължения с номинална стойност 496,6 милиона PLN. Трябва да се отбележи, че в плана се предполага продължаваща зависимост на корабостроителните операции от финансиране чрез гаранции за авансови плащания, предоставяни при благоприятни условия от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, тъй като това е заложено във финансовия модел на слелите се корабостроителници. Слелите се корабостроителници очакват да получат нови гаранции в края на 2008 г. Гаранциите от Корпорацията-застраховател на експортни кредити трябва също и през следващите години, поне до края на периода на преструктуриране през 2012 г., да покриват на практика изцяло процеса на корабостроене.
(366)
В допълнение, Комисията трябва да вземе под внимание целия период на преструктуриране, като се започне от 2002 г. Като се има предвид значителната държавна помощ, която корабостроителницата е получила през този период, процентът на собствения принос от общите разходи за преструктуриране е дори още по-нисък. Очевидно е, следователно, че собственият принос дори не се доближава до прага от 50 % от разходите за преструктуриране, изискващ се съгласно Насоките.
(367)
Въпреки че инвеститорът предвижда инжектиране на капитали в размер на 500 милиона PLN за частично финансиране на инвестиционната програма, той е поискал също и допълнително инжектиране на капитали от държавата в общ размер от 515 милиона PLN, разсрочване на публично-правните задължения в размер на 560 милиона PLN и покриване на всякакви потенциални бъдещи задължения на корабостроителницата, оценени на 555 милиона PLN (бъдещи загуби, глоби за анулиране на договори, съдебни спорове). Освен това, в плана са изброени всички други задължения на корабостроителницата, на обща стойност 948 милиона PLN (търговски задължения към доставчици, собственици на кораби и т.н.), и се приема, че те ще бъдат покрити от държавата. На последно място, инвеститорът иска допълнителни гаранции за финансирането за работен капитал от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, при изгодна премия в сравнение с нейната обичайна практика по отношение на стабилни дружества, и гаранции от Министерството на финансите за краткосрочни кредити в размер на 397 милиона PLN.
(368)
Разходите за преструктуриране, които могат да се установят на базата на ограничената информация, съдържаща се в плана, покриват поне натрупаните задължения (общо 1, 508 милиарда PLN натрупани задължения и заеми), очакваните загуби от съществуващи корабостроителни договори и съдебни спорове (555 милиона PLN) и инвестиционните потребности, предвиждани за периода 2008-2018 г. (443 милиона PLN).
(369)
Повечето от тези разходи следва да се покрият от държавна помощ. Предложеният собствен принос е инжектиране на капитали от инвеститора в размер на 500 милиона PLN. Комисията отбелязва, че не е предоставена информация за възможностите на инвеститора да осигури такова инжектиране на капитали. Според предварителното предложение на ПКК, средствата за финансиране на инжекцията трябва да бъдат придобити от трето лице - финансов инвеститор. При липсата на каквито и да било доказателства, че инвеститорът е в състояние да осигури капитал в размер на 500 милиона PLN, Комисията счита, че тази мярка не може да бъде разглеждана като действителна и реална. Освен това, в плана се предполага, че приходите от продажба на активи, получени в периода след присъединяването, и приходите от планираната продажба на активи, на обща стойност 174,5 милиона PLN, също ще бъдат разглеждани като собствен принос по смисъла на Насоките. Отново не е доказано, че извършените в миналото операции са били независими от държавна помощ и че предположенията относно планираните приходи са реалистични. Това противоречие по отношение на декларирания от инвеститора собствен принос поражда допълнителни съмнения за правдоподобността на предположенията в това отношение. Следователно, Комисията стига до заключението, че планът не показва, че предлаганият собствен принос е съществен, действителен, реален и независим от държавна помощ.
(370)
Комисията отбелязва, че дори ако се приеме, че предлаганите мерки (инжектиране на капитали в размер на 500 милиона PLN и предишна и бъдеща продажба на активи) представляват собствен принос, той ще съответства на 27 % от представените по-горе разходи за преструктуриране. В допълнение, Комисията трябва да вземе под внимание целия период на преструктуриране, като се започне от 2002 г. Като се има предвид значителната държавна помощ, която корабостроителницата е получила през този период, процентът на собствения принос от общите разходи за преструктуриране е дори още по-нисък. Очевидно е, следователно, че собственият принос дори не се доближава до прага от 50 % от разходите за преструктуриране, изискващ се съгласно Насоките.
(371)
Въз основа на това, Комисията изразява позицията, че корабостроителницата в миналото практически не е имала никакъв собствен принос, по смисъла на Насоките, или, доколкото е имала такъв, той е незначителен. Още повече, че планът за преструктуриране, предоставен от Полската корабостроителна компания, не осигурява достатъчно ниво на собствен принос. Тъй като целта на собствения принос е да сведе държавната помощ до минимум, при липсата на собствен принос Комисията трябва да направи заключението, че изискването за ограничаване на помощта до необходимия минимум не е спазено. Тъкмо обратното, планът за преструктуриране, изготвен от ПКК, се основава на предположението, че ще бъде отпусната допълнителна държавна помощ и следователно реализацията му зависи от тази допълнителна държавна помощ.
(372)
На базата на описаното по-горе, Комисията стига до заключението, че в миналото корабостроителницата не е имала практически никакъв собствен принос по смисъла на Насоките, а именно реален, действителен и независим от държавна помощ. Освен това, нито Общият план за преструктуриране, нито планът, представен от ПКК, осигуряват достатъчно ниво на собствен принос. Тъй като целта на собствения принос е да сведе държавната помощ до минимум, при липсата на собствен принос Комисията трябва да направи заключението, че изискването за ограничаване на помощта до необходимия минимум не е спазено. И двата плана за преструктуриране обаче се основават на предположението, че ще бъде отпусната допълнителна държавна помощ. Като цяло е налице диспропорционално финансиране на преструктурирането с държавна помощ, което води до неправомерно нарушаване на конкуренцията.
(373)
Съгласно Насоките, помощта не трябва да осигурява на дружеството прекомерни ликвидни средства, които могат да се използват за агресивни, изкривяващи пазара дейности, които не са свързани с процеса на преструктуриране. Въпреки че на корабостроителницата не са били предоставяни прекомерни ликвидни средства, благодарение на държавните гаранции, тя се е ползвала от достъп до работен капитал, какъвто не е имала възможност да получи на пазара. В резултат на това, корабостроителницата е била в състояние не само да продължи да оперира и да попълва своя регистър за поръчки, но също и да сключва договори, без да се налага да поема разходите за намаляване на рисковете, свързани с променящите се цени на материалите и флуктуациите в обменните курсове. С други думи, корабостроителницата е имала възможност да използва държавна помощ за изкривяващи пазара дейности, които не са свързани с процеса на преструктуриране, като е приемала поръчки на цени, непокриващи направените разходи. Това потвърждава мнението на Комисията, че държавната помощ не е била ограничена до минимума, необходим за оцеляване на корабостроителницата.
(374)
На последно място, Комисията припомня, че държавната помощ за изпитващи трудности дружества трябва да се използва за финансиране на преструктуриране. Оперативна помощ е допустима, само доколкото е необходима за подържане платежоспособността на дружеството преди реализацията на преструктуриране с по-трайни последици. В разглеждания случай обаче действителните усилия за преструктуриране с дълготраен ефект са били ограничени. Държавната помощ основно е поддържала платежоспособността на корабостроителницата, поради което е била чисто оперативна помощ. Като такава, не може да се счита, че тази помощ е била строго ограничена до необходимия минимум за осигуряване предприемането на преструктуриране.
(375)
В светлината на казаното по-горе, Комисията стига до заключението, че изискването помощта да бъде ограничена до минимум и да е съчетана с реален и значителен принос, независим от държавна помощ, не е изпълнено.
г) Избягване на неоправдано нарушаване на конкуренцията
(376)
Комисията припомня предварителното споразумение с Полша за затваряне на док SD I. Но в светлината на събитията, настъпили след това споразумение, и представените по-горе заключения по първите две условия от Насоките, не е необходимо да се оценява дали изравнителните мерки, предложени от Полша, са били достатъчни.
д) Заключение
(377)
Тъй като предписаните в Насоките критерии за съвместимост на дадена помощ с общия пазар не са изпълнени, Комисията стига до заключението, че мерките, изброени в съображения 209-232, не са съвместими с общия пазар като помощ за преструктуриране.
В. ДРУГА ПОМОЩ
(378)
В представените на 11 юли 2007 г. материали Полша заявява, че корабостроителница Gdynia е получила помощи, „различни от помощ за преструктуриране“. Тези помощи са изброени в таблица 4.
(379)
Комисията припомня, че, при условие, че е застрашено самото ѝ съществуване, една изпитваща затруднения фирма не може да се разглежда като подходящо средство за преследване на обществено-политически цели, преди да бъде подсигурена нейната жизнеспособност (точка 20 от Насоките). Всякаква помощ, оказана на предприятие в затруднено положение през периода на преструктуриране, трябва да бъде обявявана като помощ за преструктуриране, освен ако попада в обхвата на предвиждащите изключения регламенти (точка 69 от Насоките).
(380)
Полша не е представила никакви доказателства, че помощите, изброени в таблица 4 по-горе, попадат в обхвата на предвиждащите изключения регламенти.
(381)
Комисията стига до заключението, че тези мерки също се обхващат от настоящото решение и представляват незаконосъобразна и несъвместима помощ за преструктуриране.
IV. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(382)
Комисията счита, че Полша е отпуснала описаната в съображения 209-232 държавна помощ в полза на корабостроителница Gdynia незаконосъобразно, в нарушение на член 88, параграф 3 от Договора за ЕО. Тази помощ е несъвместима с общия пазар по никоя от дерогациите, изложени в Договора за ЕО.
(383)
За възстановяване на състоянието ex ante, държавната помощ трябва да бъде възстановена.
V. РЕАЛИЗАЦИЯ
(384)
Елементът на помощ в мерките, предоставени на корабостроителница Gdynia, включени в съображения 209-158 от решението, трябва да бъде възстановен. По принцип, подлежащият на възстановяване елемент на помощ, т.е. предимството, получено от получателя, е равен на разликата между условията, които получателят би получил на пазара, и условията на предоставената мярка.
(385)
Референтният и дисконтовият лихвен процент, обявени от Комисията, се прилагат вместо пазарния лихвен процент за определяне на елемента на помощта, по-конкретно когато помощта се изплаща на няколко вноски и за изчисляване елемента на помощ в резултат на схеми за субсидиране чрез лихви (79). В случай на изпитващи затруднения дружества като корабостроителница Gdynia, Комисията счита, че референтният лихвен процент трябва да се увеличи поне с 400 базисни пункта, за да отрази големия риск, свързан с транзакцията, и допълнително с още 200 базисни пункта, за да отрази липсата на или недостатъчната допълнителна гаранция, предложена от получателя. Както е разяснено по-горе, стойността на допълнителната гаранция, предоставена от корабостроителницата, е под въпрос поради съотношението пасиви/активи на дружеството. Когато изпитващо затруднения дружество не може да получи никакво финансиране на пазара, елементът на помощта може да бъде еквивалентен на до100 % от номиналната стойност на полученото финансиране (80).
(386)
По мнение на Комисията, в периода, през който корабостроителница Gdynia е получила помощта, спомената в съображения 209-232, тя е имала сериозни финансови затруднения (както е описано в съображения 62-66) и не е била в състояние да получи никакво пазарно финансиране. През разглеждания период Корабостроителницата е имала отрицателен акционерен капитал, продължавала да генерира загуби и на практика не е получавала никакво пазарно финансиране. При такива обстоятелства, икономически субект в условия на пазарна икономика не би изразил желание да предостави на корабостроителницата каквото и да било финансиране поради съществуващия висок риск. Следователно, Комисията счита, че никоя банка не би изразила съгласие да отпусне заем на корабостроителницата, дори при висок лихвен процент, и никоя банка не би изразила съгласие да предостави гаранция, дори срещу висока такса.
(387)
Тъй като за корабостроителница Gdynia не е било възможно да получи заем или гаранция на пазара, всеки заем или гаранция, които са ѝ били предоставени по време на разглеждания период, автоматично се определят като помощ. Следователно, всяка все още открита гаранция трябва незабавно да се прекрати и всички заеми незабавно да се възстановят.
(388)
Изплащането на всички заеми, отпуснати на корабостроителницата, обаче не е достатъчно за връщане към първоначалната ситуация, тъй като до датата на изплащане корабостроителницата е разполагала с финансиране, каквото нормално не би могла да поучи на пазара. Следователно, за връщане към първоначалната ситуация трябва също да бъде възстановена и сума, еквивалентна на стойността на това предимство, размерът на която може да се определи приблизително само на базата на лихвения процент, начисляван върху високорискови заеми. Следователно, Комисията трябва да прикани към възстановяване на разликата между фактически заплатения от корабостроителница Gdynia лихвен процент и теоретично достатъчен лихвен процент за високорисков заем от момента на отпускане на заема на корабостроителницата до изплащането му от корабостроителницата. Във връзка с необходимостта от определяне на лихвения процент за високорисков заем, в известието си относно метода за определяне на референтния и дисконтен лихвен процент Комисията отбелязва, че рисковата премия може да е по-висока от 400 базисни пункта над референтния процент, „ако никоя частна банка не би се съгласила да отпусне съответния заем“, каквато е ситуацията в случая. В няколко решения Комисията възприе позицията, че премия от 600 базисни пункта над референтния процент е достатъчен минимум за отразяване на високорискова ситуация (81). Комисията счита, че това е минимума за заеми при настоящата ситуация.
(389)
Комисията ще използва същия подход по отношение на гаранциите: тя трябва да прикани към възстановяване на равностойността на отпуснатата помощ, съдържаща се в гаранцията, от времето на изплащане на гарантирания заем до прекратяването на гаранцията.
(390)
Както се пояснява в известието на Комисията относно прилагането на членове 87 и 88 от Договора за ЕО по отношение на държавните помощи под формата на гаранции (82), становището на Комисията е, че стойността на отпуснатата помощ е равна или на субсидията под формата на лихва, получена благодарение на гаранцията (когато гаранцията покрива заем, отпуснат при лихвен процент по-нисък от пазарния), или на сумата, която се получава при изваждане на заплатената за гаранцията премия от рисковия фактор.
(391)
В случай, че не е възможно елементът на помощта да бъде изчислен при използване на тези правила, Комисията би счела за уместно да изчисли разликата между премията върху гарантираната сума, която би била начислена на пазара, и премията, заплатена от получателя. Комисията счита, че така изчислената разлика представлява елемента на помощта от гаранцията. По мнение на Комисията, премията, начислена по независима от държавна помощ схема, на базата на която Корпорацията-застраховател на експортни кредити работи по програмата си за експортно застраховане, гарантирано от Министерството на финансите, одобрена с решение на Комисията от 18 юли 2007 г., може да се използва като референтна премия при гореспоменатото изчисление. Тази премия също трябва да се увеличи поне с 400 базисни пункта за отразяване на факта, че не е било допустимо корабостроителницата да получи гаранции по тази схема. Поради това гаранциите, предоставени на корабостроителницата, включват значително по-висок риск.
(392)
Както е пояснено по-горе, при положение, че за корабостроителницата не е било възможно да получи каквито и да било гаранции на пазара поради несигурното си финансово състояние, за да се прекрати нарушаването на конкуренцията, предизвикано от помощта, все още откритите гаранции трябва незабавно да се прекратят.
(393)
По отношение на гаранциите за авансови плащания, Комисията отбелязва, че авансови плащания, гарантирани от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, представляват вид договор за продажба, а не договор за заем, и че върху авансови плащания не се начислява лихва. Следователно, Комисията счита, че, за да се изчисли елементът на помощ, получена от получателя, трябва да се направи сравнение между премията, заплатена от корабостроителницата, и премията, която обикновено се начислява на пазара. Независимата от държавна помощ схема, използвана от Корпорацията-застраховател на експортни кредити, може отново да се използва като отправна точка, като се отразят таксите, начислявани на пазара, и тези референтни такси трябва да се увеличат, за да се отрази съществуващият допълнителен риск при отпускане на помощ на дружество, изпитващо финансови затруднения.
(394)
Както и по отношение на другите гаранции, получени от корабостроителницата, и поради същите причини, Комисията отбелязва, че всички съществуващи гаранции от Корпорацията-застраховател на експортни кредити трябва незабавно да се прекратят.
(395)
Постоянното несъбиране от държавните органи на задълженията също представлява държавна помощ и трябва да бъде взето под внимание (83). Това е аналогично на револвиращ кредит, отпуснат при преференциални условия, и следователно елементът на помощ е равен на разликата между лихвата, която се начислява на пазара (за дружество с подобен рейтинг и в подобно финансово и икономическо състояние, и при подобна допълнителна гаранция), и лихвата, начислена от отпускащия орган.
(396)
С оглед на продължаващото несигурно финансово състояние на корабостроителницата, Комисията изразява мнението, че кредитор в условията на пазарна икономика незабавно би събрал вземанията си при настъпване на падежа им. Следователно, липсата на незабавно предприемане на мерки за принудително изпълнение от страна на полските власти представлява помощ и падежът на всякакви неизплатени задължения е датата, на която помощта е била предоставена. Елементът на помощ е равен на разликата между лихвата, която се начислява на пазара (за дружество с подобен рейтинг и в подобно финансово и икономическо състояние, и при подобна допълнителна гаранция), и лихвата, начислена от отпускащия орган.
(397)
Тъй като всеки икономически субект в условията на пазарна икономика незабавно би поискал изплащане на задълженията от корабостроителницата, трябва да се възстанови не само елемента на помощ в резултат от недостатъчната начислена лихва, а освен това, трябва незабавно да се възстановят и натрупаните задължения.
(398)
Всяка отмяна на задължения е равностойна на безвъзмезден грант и следователно цялата част от задълженията, която е била отписана, представлява помощ.
(399)
В съответствие с акта от 30 октомври 2002 г., публични задължения, преструктурирани в съответствие с глава 5a, се прехвърлят на оператора, дружество, изцяло собственост на Агенцията за индустриално развитие, заедно с елементите на активите, които трябва да са на стойност най-малко 25 % от преструктурираните задължения. След това операторът трябва да продаде тези активи и да използва така получените приходи за частично изплащане на публичноправните задължения. След това компетентните органи отписват останалата част от тези задължения. Следователно, Комисията счита, че елементът държавна помощ по тази операция е равен на стойността на публичноправните задължения, прехвърлени на оператора, минус действителната стойност на прехвърлените активи. В съответствие с акта от 30 октомври 2002 г., това означава, че елементът на помощ е равен най-много на 75 % от прехвърлените задължения. Но ако стойността на активите е по-висока или по-ниска от изискващите се по закон 25 %, елементът на помощ трябва да бъде съответно изчислен.
(400)
Комисията отбелязва, че инжектирането на капитали от държавата или органи, контролирани от държавата, като Агенцията за индустриално развитие и KPS, за изпитващи затруднения дружества, при което не може да се очаква възвръщаемост, се счита за безвъзмезден грант (84). За да се възстанови нарушаването на конкуренцията, причинено от инжектирането на капитали, корабостроителницата трябва да възстанови инжектирания капитал в пълен размер.
(401)
С писмо от 3 ноември 2008 г. Полша се ангажира да приложи това решение посредством продажба на активи на пазарни цени чрез открита, прозрачна, безусловна и недискриминационна тръжна процедура (която да се проведе в съответствие със специфичните условия, изложени първоначално в писмо на Комисията от 27 октомври 2008 г.) и последваща ликвидация на корабостроителница Gdynia. Всички претенции за възстановяване в резултат на настоящото решение трябва незабавно да се регистрират от Полша в рамките на ликвидацията на корабостроителница Gdynia. С писмо от 6 ноември 2008 г. Комисията информира Полша, че ако тези условия бъдат изпълнени, продажбата на активите няма да включва нова помощ за купувача/купувачите и активите могат да се прехвърлят на купувача/купувачите, свободни от всякакви задължения в резултат на изплащането на незаконосъобразната и несъвместима държавна помощ, отпусната на корабостроителниците в миналото, в съответствие с изискването за избягване на икономическа приемственост между получателите на помощта и дейността на купувачите (85). Комисията ще наблюдава пряко дали се спазват условията, изложени в писмото ѝ от 27 октомври 2008 г. и приети от полските власти, за да установи дали това решение е приложено правилно.
(402)
Тези условия, които Полша изрично се е ангажирала да спазва, са обобщени по-долу.
(403)
Активите (без пасивите) ще бъдат приватизирани чрез открита, прозрачна, недискриминационна и безусловна тръжна процедура. Корабостроителница Gdynia, заедно с всички останали активи и пасиви, ще бъде ликвидирана.
(404)
Активите трябва да бъдат продадени на пазарни цени (на участника в търга, предложил най-висока цена). С цел реализиране на максимални продажби, елементите на активите трябва да се предложат за продажба поотделно или в голям брой малки обособени групи. Тези групи не трябва да са съставени от организирани части от дадено дружество или дейност. Това определение на групите обаче не трябва да е пречка за потенциалните купувачи да представят обща оферта за няколко компонента/групи.
(405)
Тръжната процедура трябва да е недискриминационна, т.е. да се осигури продажба, открита за потенциални купувачи от всички профили, без каквато и да било дискриминация по отношение на целта на тяхната инвестиция.
(406)
При тръжната процедура не трябва да се поставят никакви условия (като запазване на заетостта или дейността, или поемане на съществуващи договори). (Единственият критерий за избор на печеливша оферта трябва да бъде максимизиране на прихода в полза на кредиторите на корабостроителницата).
(407)
Кредиторите на корабостроителницата, публични и частни, включително клиентите на корабостроителницата, трябва да имат същия ранг и права по отношение на приходите от продажбата на активите, каквито биха имали при процедура на несъстоятелност.
(408)
Никаква нова държавна помощ няма да бъде отпускана във връзка с продажбата, било под формата на отписване, финансирано от държавата изплащане на публичноправни задължения или обезщетяване на частни кредитори, инжектиране на капитали, заеми, гаранции или други мерки. Трябва да се предявят претенции за възстановяване чрез ликвидационната маса на всякакви нови публичноправни задължения, натрупани през периода, необходим за приключване на процедурата по продажбата.
(409)
Продажбата ще се извърши от независим администратор, с права и задължения, аналогични на тези на ликвидатор. Трябва да бъде създадена структура, позволяваща на кредиторите ефективно да наблюдават продажбата и да се уверят, че тя се провежда при пазарни условия, и че техният ранг и права по отношение на приходите се спазват. Освен това, Полша и Комисията съвместно ще назначат наблюдаващ попечител с конкретната задача да помага на Комисията да се увери, че процесът на продажба и възстановяването на помощта се реализират в пълно съответствие с посочените по-горе изисквания. За тази цел наблюдаващият попечител ще представя на Комисията редовни подробни доклади относно различните етапи на процедурата.
(410)
Полша е посочила, че е необходимо да предприеме законодателни действия, за да приложи настоящото решение. Поради това Комисията приема, че съществуват основания за по-дълъг от нормалния срок за прилагане, също и с оглед на броя на съответните отделни представляващи помощ мерки, засегнати от това решение, и разнообразието по отношение на тяхната форма и продължителност. Следователно, Комисията призовава Полша да приложи настоящото решение в срок от седем месеца от получаването му,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавната помощ, описана в съображения 209-232 на настоящото решение и отпусната от Полша в нарушение на член 88, параграф 3 от Договора за ЕО в полза на корабостроителница Gdynia, е несъвместима с общия пазар.
Освен това, всякакви гаранции за авансови плащания, отпуснати от Полша, в нарушение на член 88, параграф 3 от Договора за ЕО, в полза на корабостроителница Gdynia от 1 юли 2007 г. до датата на настоящото решение, са несъвместими с общия пазар.
Член 2
По отношение на заемите, получени от различни публични органи и споменати в съображения 209-232 на настоящото решение, Полша ще си възстанови помощта в размер, равен на разликата между лихвения процент, действително заплатен от корабостроителница Gdynia, и лихвения процент, при който получателят е можел да получи заема на пазара, за периода между момента на получаване на тези заеми и момента на изплащането им. Освен това, ако някой заем все още не е върнат към датата на настоящото решение, той незабавно ще бъде върнат.
Член 3
По отношение на гаранциите, получени от Министерството на финансите и описани в съображения 209-232 на настоящото решение, Полша ще си възстанови помощ, равна на разликата между лихвения процент, действително заплатен от корабостроителница Gdynia за заема, гарантиран чрез държавна гаранция, и лихвения процент, при който получателят е можел да получи заема на пазара, за периода от момента на отпускане на помощта до момента на изтичане на гаранцията, която разлика е равна на гарантираната сума, умножена по рисковия фактор (вероятността за неизпълнение), минус заплатената премия върху гарантираната сума, или е равна на разликата между заплатената от получателя премия върху гарантираната сума и премията върху гарантираната сума, при която получателят е можел да получи гаранцията на пазара. В допълнение, ако някоя от тези гаранции е в сила към момента на вземане на това решение, тя незабавно ще бъде прекратена.
Член 4
По отношение на гаранциите за авансови плащания, предоставени от Корпорацията-застраховател на експортни кредити и описани в съображения 209-232 на настоящото решение, Полша ще си възстанови помощ, равна на разликата между премията върху гарантираната сума, заплатена от получателя, и премията върху гарантираната сума, при която получателят е можел да получи гаранцията на пазара, за периода от момента на отпускане на помощта до момента на изтичане на гаранцията. В допълнение, ако някоя от тези гаранции е в сила към момента на вземане на това решение, тя незабавно ще бъде прекратена.
Член 5
Членове 3 и 4 се прилагат също mutatis mutandis по отношение на всякакви гаранции за авансови плащания, предоставени от Полша в нарушение на член 88, параграф 3 от Договора за ЕО в полза на корабостроителница Gdynia от 1 юли 2007 г. до датата на настоящото решение.
Член 6
По отношение на несъбраните задължения vis-à-vis различни публични органи, описани в съображения 209-232 на настоящото решение, Полша ще си възстанови помощ, равна на разликата между лихвения процент, действително заплатен от корабостроителница Gdynia, и лихвения процент, при който получателят е можел да получи отлагане на падежа на задълженията си от кредитор в условия на пазарна икономика, за периода от момента на отпускане на помощта до момента на изплащане на публичноправното задължение. В допълнение, всички неизплатени публичноправни задължения ще бъдат незабавно изплатени.
Член 7
По отношение на отписването на задължения vis-à-vis публични органи, описано в съображения 209-232 на настоящото решение, Полша ще си възстанови помощ, равна на отписаните суми.
Член 8
По отношение на публичноправни задължения, преструктурирани в съответствие с акта от 30 октомври 2002 г. относно държавна помощ за предприятия от особено значение за пазара на труда, съгласно измененията му, описани в съображения 209-232 на настоящото решение, Полша ще си възстанови помощ, равна на размера на публичноправните задължения, прехвърлени на оператора, минус действителната стойност на активите на получателя, прехвърлени на оператора.
Член 9
По отношение на инжектиране на капитали от различни публични органи, описани в съображения 209-232 на настоящото решение, Полша ще си възстанови помощ, равна на пълния размер на инжектирания капитал.
Член 10
По отношение на директните грантове, описани в Таблица 4, съображения 209-232 на настоящото решение, Полша ще си възстанови помощ, равна на пълния размер на грантовете.
Член 11
1. Полша ще си възстанови помощта, дефинирана в предходните членове, от получателя. Възстановяването ще се извърши в съответствие с насоките, изложени в съображения 384-401 на настоящото решение.
2. За сумите, които следва да бъдат възстановени, ще се дължи лихва от датата, на която са били предоставени на корабостроителница Gdynia, до действителното им възстановяване.
3. Лихвата ще се изчислява с натрупване, в съответствие с глава V от Регламент (ЕО) № 794/2004 на Комисията (86) и Регламент (ЕО) № 271/2008 на Комисията (87) за изменение на Регламент (ЕО) № 794/2004.
4. Полша ще анулира всички неизвършени плащания по помощта, посочена в Член 1, считано от датата на приемане на настоящото решение.
Член 12
1. Възстановяването на помощта, посочена в Член 1, ще се извърши незабавно и ефективно.
2. Полша ще осигури прилагането на настоящото решение в срок от седем месеца от датата на уведомяване за него.
Член 13
1. В срок от два месеца от уведомяването за настоящото решение, Полша ще предостави на Комисията следната информация:
а)
Общата сума (основна сума и лихви) за възстановяване от получателя;
б)
Подробно описание на вече предприетите и планираните мерки за изпълнение на настоящото решение;
в)
Документи, доказващи, че на получателя е разпоредено да изплати помощта;
г)
Документи, доказващи, че всички гаранции за авансови плащания са прекратени.
2. Полша ще информира редовно Комисията за напредъка по националните мерки, предприети за изпълнение на настоящото решение, до окончателното възстановяване на помощта, посочена в член 1. При искане от страна на Комисията, Полша ще предоставя незабавно информация за вече предприетите и планираните мерки за изпълнение на настоящото решение. Тя ще предоставя подробна информация за сумите на възстановената помощ и изплатените лихви от получателя.
Адресат на настоящото решение е Република Полша.
Съставено в Брюксел на 6 ноември 2008 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 6ης Νοεμβρίου 2008
σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 17/05 (πρώην N 194/05 και PL 34/04) που χορήγησε η Πολωνία στη Stocznia Gdynia
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2008) 6771]
(Το κείμενο στην πολωνική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2010/47/ΕΚ)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους (1), σύμφωνα με τις διατάξεις των προαναφερθέντων άρθρων, και έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΑ
(1)
Σύμφωνα με τις διατάξεις του σημείου 3 του παραρτήματος IV της συνθήκης προσχώρησης σχετικά με τη διαδικασία μεταβατικών μέτρων, στις 29 Απριλίου 2004 η Πολωνία κοινοποίησε μέτρα αναδιάρθρωσης υπέρ της Stocznia Gdynia SA («Ναυπηγεία Γδύνιας», στη συνέχεια «Gdynia Shipyard»). Η υπόθεση πρωτοκολλήθηκε με τα στοιχεία PL 34/2004.
(2)
Με επιστολή της 19ης Μαΐου 2004, η Επιτροπή ζήτησε από τις πολωνικές αρχές να υποβάλουν ορισμένα έγγραφα που έλειπαν, τα οποία κοινοποιήθηκαν στις 16 Ιουνίου 2004. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικά στοιχεία με επιστολές τής 30ής Ιουλίου 2004, της 8ης Οκτωβρίου 2004, της 23ης Νοεμβρίου 2004 και της 4ης Μαρτίου 2005, στις οποίες η Πολωνία απάντησε αντίστοιχα με επιστολές στις 3 Σεπτεμβρίου 2004, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2004, στις 10 Νοεμβρίου 2004 που πρωτοκολλήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2004, στις 17 Φεβρουαρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2005, στις 30 Μαρτίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε την 1η Απριλίου 2005 και στις 18 Απριλίου 2005 η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 20 Απριλίου 2005. Με επιστολή της 22ας Απριλίου 2005 η οποία πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, η Πολωνία δέχθηκε να χειριστεί η Επιτροπή την υπόθεση PL 34/2004 της 29ης Απριλίου 2004 ως κοινοποίηση βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά τα μέτρα που διαπιστώθηκε ότι συνιστούσαν νέα ενίσχυση. Στην υπόθεση δόθηκε ο νέος αριθμός N 194/05.
(3)
Την 1η Ιουνίου 2005, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2), και κάλεσε τις πολωνικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν παρατηρήσεις.
(4)
Αφού έλαβε παράταση της προθεσμίας για να υποβάλει παρατηρήσεις (επιστολή τής 9ης Αυγούστου 2005), η Πολωνία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της με επιστολή τής 2ας Σεπτεμβρίου 2005 η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2005. Στην απάντησή της η Πολωνία υπέβαλε στην Επιτροπή το επικαιροποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Gdynia Shipyard, της 4ης Μαρτίου 2004 (στη συνέχεια «σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004»).
(5)
Η Πολωνία υπέβαλε συμπληρωματικές παρατηρήσεις με επιστολή τής 3ης Νοεμβρίου 2005, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2005.
(6)
Η Gdynia Shipyard υπέβαλε παρατηρήσεις με επιστολή τής 10ης Οκτωβρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2005. Παρατηρήσεις υπέβαλαν επίσης οι Ray Car Carriers (με επιστολή τής 7ης Οκτωβρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2005), το Γραφείο της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Δανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (με επιστολή τής 7ης Οκτωβρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2005), η Ένωση Ναυπηγικών Βιομηχανιών της Δανίας Danish Maritime (με επιστολή τής 7ης Οκτωβρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν), το Συνδικάτο Αλληλεγγύη (με επιστολή τής 7ης Οκτωβρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2005) και η Ένωση Ναυπηγικών Επιχειρήσεων της Πολωνίας (με επιστολή τής 10ης Οκτωβρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2005).
(7)
Η Επιτροπή διαβίβασε τις παρατηρήσεις αυτές στην Πολωνία με επιστολές τής 26ης Οκτωβρίου 2005 και τής 12ης Δεκεμβρίου 2005 (3). Η Πολωνία απάντησε στις παρατηρήσεις της Gdynia Shipyard με επιστολή τής 16ης Ιανουαρίου 2006, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2006. Η Πολωνία δεν διατύπωσε παρατηρήσεις για τις παρεμβάσεις των άλλων τρίτων μερών.
(8)
Η Επιτροπή ζήτησε τις υπηρεσίες εξωτερικού συμβούλου για την αξιολόγηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2004. Ο σύμβουλος υπέβαλε την έκθεσή του στην Επιτροπή το Δεκέμβριο του 2005.
(9)
Με επιστολή της 13ης Ιανουαρίου 2006, η Επιτροπή ζήτησε από την Πολωνία να την ενημερώσει σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις της στρατηγικής της για την αναδιάρθρωση της Gdynia Shipyard. Η Πολωνία απάντησε με επιστολή τής 20ής Φεβρουαρίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2006 και έγινε συνεδρίαση εκπροσώπων της Επιτροπής, των πολωνικών αρχών και της Gdynia Shipyard στις 22 Φεβρουαρίου 2006. Η Πολωνία δήλωσε ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 ήταν πλέον ανεπίκαιρο και ότι είχε υιοθετήσει νέα στρατηγική για την αναδιάρθρωση του Gdynia Shipyard Group η οποία περιλάμβανε την απόσχιση από τον όμιλο Gdańsk Shipyard και τη (μερική) ιδιωτικοποίηση της Gdynia Shipyard. Η Πολωνία δήλωσε επίσης ότι θα υπέβαλε τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης στην Επιτροπή μέχρι τις 30 Ιουνίου 2006 και ότι η ιδιωτικοποίηση της Gdynia Shipyard επρόκειτο να αρχίσει σύντομα.
(10)
Σε συνέχεια αυτής της συνεδρίασης, η Επιτροπή έστειλε επιστολή στην Πολωνία στις 8 Μαρτίου 2006, στην οποία οι πολωνικές αρχές απάντησαν με επιστολή τής 13ης Μαρτίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, η οποία κοινοποιούσε χρονοδιάγραμμα ιδιωτικοποίησης. Η Πολωνία υπέβαλε πρόσθετες πληροφορίες για τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης με επιστολή τής 29ης Μαρτίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 30 Μαρτίου 2006. Η Επιτροπή ζήτησε πρόσθετα στοιχεία με επιστολή τής 30ής Μαρτίου 2006, στην οποία η Πολωνία απάντησε με επιστολή τής 19ης Απριλίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 20 Απριλίου 2006.
(11)
Με επιστολή της 6ης Απριλίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 10 Απριλίου 2006, η Πολωνία υπέβαλε προσχέδιο του εγγράφου «A strategy for the shipbuilding sector (maritime construction shipyards) in Poland 2006-2010» (Μια στρατηγική για τον κλάδο της ναυπηγικής (ναυπήγηση πλοίων) στην Πολωνία 2006-2010). Η Επιτροπή διατύπωσε παρατηρήσεις με επιστολή τής 12ης Απριλίου 2006. Το έγγραφο εγκρίθηκε τελικά από το υπουργικό συμβούλιο της Πολωνίας στις 31 Αυγούστου 2006 και εστάλη στην Επιτροπή με επιστολή τής 1ης Σεπτεμβρίου 2006, η οποία πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν.
(12)
Με ηλεκτρονική επιστολή τής 15ης Μαΐου 2006 η Gdynia Shipyard υπέβαλε στην Επιτροπή το «ενημερωτικό μνημόνιο για την Gdynia Shipyard» του Μαΐου 2006, το οποίο ήταν διαθέσιμο για δυνητικούς επενδυτές από τις 10 Μαΐου 2006.
(13)
Με επιστολή της 26ης Μαΐου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 30 Μαΐου 2006, η Πολωνία υπέβαλε συμπληρωματικά στοιχεία για τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης, τα οποία περιελάμβαναν και τον κατάλογο επιχειρήσεων τις οποίες η Πολωνία κάλεσε, μέσω του συμβούλου ιδιωτικοποίησης, να συμμετάσχουν στη νέα αύξηση μετοχικού κεφαλαίου η οποία εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση της Gdynia Shipyard στις 19 Απριλίου 2006. Με επιστολή της 13ης Ιουλίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 17 Ιουλίου 2006, η Πολωνία υπέβαλε συμπληρωματικά στοιχεία για την τρέχουσα διαδικασία ιδιωτικοποίησης, ενημερώνοντας την Επιτροπή ότι δύο εταιρείες είχαν υποβάλει προκαταρκτικές προσφορές συμμετοχής στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και κοινοποίησε συγκριτική ανάλυση αυτών των προσφορών από το σύμβουλο ιδιωτικοποίησης.
(14)
Η Gdynia Shipyard υπέβαλε αρχικές τροποποιήσεις του σχεδίου αναδιάρθρωσης στην Επιτροπή στις 9 Ιουνίου 2006. Αντιπρόσωποι της Επιτροπής επισκέφθηκαν τα ναυπηγεία στις 13 Ιουνίου 2006 και διατύπωσαν πρώτες παρατηρήσεις για το τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Ο εξωτερικός σύμβουλος της Επιτροπής διατύπωσε τις παρατηρήσεις του σε έκθεση του Ιουλίου 2006. Τέλος, η Επιτροπή διατύπωσε παρατηρήσεις για τις ελλείψεις των τροποποιήσεων του σχεδίου αναδιάρθρωσης με επιστολή τής 17ης Ιουλίου 2006.
(15)
Πραγματοποιήθηκαν αρκετές συνεδριάσεις με θέμα το σχέδιο ιδιωτικοποίησης και την προετοιμασία του τροποποιημένου σχεδίου αναδιάρθρωσης στις οποίες έλαβαν μέρος αντιπρόσωποι της Επιτροπής και των πολωνικών αρχών: στις Βρυξέλλες, στις 31 Ιανουαρίου, στις 22 Φεβρουαρίου και στις 10 Μαΐου 2006 και στις εγκαταστάσεις της Gdynia Shipyard στις 13 Ιουνίου 2006.
(16)
Η Πολωνία απάντησε στην επιστολή της Επιτροπής τής 17ης Ιουλίου 2006 με επιστολή τής 31ης Αυγούστου 2006 που πρωτοκολλήθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2006.
(17)
Η Πολωνία κοινοποίησε τροποποιήσεις του «Σχεδίου Αναδιάρθρωσης της Gdynia Shipyard SA» στις 3 Σεπτεμβρίου 2006 (στη συνέχεια «σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006» και τη νέα κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε στην Gdynia Shipyard μετά την απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας.
(18)
Η Πολωνία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες για τη διαδικασία αναδιάρθρωσης του ομίλου Gdynia Shipyard, με επιστολή τής 12ης Σεπτεμβρίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2006, αναφέροντας ιδίως το διαχωρισμό του κεφαλαίου της Gdańsk Shipyard και του ομίλου Gdynia Shipyard.
(19)
Συμπληρωματικά στοιχεία για τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης της Gdynia Shipyard υποβλήθηκαν με επιστολή τής 26ης Σεπτεμβρίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2006.
(20)
Η Πολωνία κοινοποίησε τη χορήγηση πρόσθετης νέας ενίσχυσης στην Gdynia Shipyard με επιστολή τής 21ης Νοεμβρίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2006.
(21)
Στις 7 Δεκεμβρίου 2006 πραγματοποιήθηκε συνάντηση της Επιτρόπου Kroes με τον πολωνό υπουργό Οικονομίας Piotr Woźniak. Ο υπουργός δήλωσε ότι η Πολωνία δεσμευόταν να κινήσει εκ νέου τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης της Gdynia Shipyard με ανοικτό και διαφανή διαγωνισμό που θα ολοκληρωνόταν μέχρι τον Ιούνιο του 2007. Η Πολωνία επιβεβαίωσε τη δήλωση αυτή με επιστολή τής 27ης Δεκεμβρίου 2006, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2007 και αναφερόταν στην απόφαση του υπουργικού συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 2006 να εγκρίνει έγγραφο με τίτλο «Η κατάσταση της ναυπηγικής βιομηχανίας». Η Πολωνία ζήτησε συνομιλίες με την Επιτροπή για αντισταθμιστικά μέτρα.
(22)
Αντιπρόσωποι της Επιτροπής επισκέφθηκαν μαζί με τον εξωτερικό σύμβουλο τα ναυπηγεία στις 19 Δεκεμβρίου 2006 για να διαπιστώσουν την κατάσταση και να συλλέξουν τα απαραίτητα δεδομένα για την αξιολόγηση των αντισταθμιστικών μέτρων. Ο εξωτερικός σύμβουλος της Επιτροπής υπέβαλε έκθεση για την παραγωγική ικανότητα των ναυπηγείων στις 16 Ιανουαρίου 2007.
(23)
Η Επιτροπή απάντησε στις 29 Ιανουαρίου 2007, στην επιστολή τής 27ης Δεκεμβρίου 2006, με επιστολή με την οποία καλούσε την Πολωνία να υποβάλει πρόταση αντισταθμιστικών μέτρων μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου 2007.
(24)
Με επιστολή της 28ης Φεβρουαρίου 2007 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, η Πολωνία έδωσε εξηγήσεις σχετικά με την ιδιωτικοποίηση της Gdynia Shipyard και υπέβαλε πρόταση αντισταθμιστικών μέτρων.
(25)
Βάσει των ανωτέρω, πραγματοποιήθηκε στις Μαρτίου 2007 συνεδρίαση τεχνικού περιεχομένου μεταξύ της Επιτροπής, των πολωνικών αρχών και της εταιρείας, όπου εξετάστηκαν κυρίως τα αντισταθμιστικά μέτρα αλλά και η τρέχουσα διαδικασία ιδιωτικοποίησης. Η Επιτροπή και οι πολωνικές αρχές συμφώνησαν να διεξάγει η Επιτροπή με την Gdynia Shipyard απευθείας συνομιλίες τεχνικού περιεχομένου με στόχο να συγκεντρώσει όλα τα δεδομένα που είναι απαραίτητα για την εκτίμηση των προταθέντων από την Πολωνία αντισταθμιστικών μέτρων. Η Gdynia Shipyard διαβίβασε ορισμένα προκαταρκτικά στοιχεία για την παραγωγική ικανότητα των ναυπηγείων, με ηλεκτρονική επιστολή τής 12ης Μαρτίου 2007 που πρωτοκολλήθηκε στις 27 Απριλίου 2007.
(26)
Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικά στοιχεία για τα αντισταθμιστικά μέτρα με επιστολές της στις 29 Μαρτίου 2007, 27 Απριλίου 2007 και 25 Μαΐου 2007, στις οποίες η Gdynia Shipyard απάντησε με επιστολές στις 20 Απριλίου 2007 που πρωτοκολλήθηκε στις 23 Απριλίου 2007, στις 9 Μαΐου 2007 που πρωτοκολλήθηκε στις 10 Μαΐου και στις 20 Μαΐου 2007 που πρωτοκολλήθηκε στις 31 Μαΐου 2007 αντίστοιχα. Η Gdynia Shipyard υπέβαλε πρόσθετα στοιχεία σε συνεδρίαση με αντιπροσώπους της Επιτροπής στις 6 Ιουνίου 2007 και στη συνέχεια με επιστολή τής 18ης Ιουνίου 2007 η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 21 Ιουνίου 2007. Η Επιτροπή υπέβαλε συμπληρωματικές ερωτήσεις με ηλεκτρονική επιστολή τής 20ής Ιουνίου 2007 στην οποία η Gdynia Shipyard απάντησε με επιστολή τής 25ης Ιουνίου 2007 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν.
(27)
Με επιστολή της 31ης Ιουλίου 2007 η Επιτροπή ενημέρωσε την Πολωνία ότι από την προκαταρκτική ανάλυση των αντισταθμιστικών μέτρων που πρότεινε η Πολωνία για την Gdynia Shipyard κρίθηκε ότι τα μέτρα ήταν αποδεκτά υπό ορισμένους όρους. Η Πολωνία απάντησε με επιστολή τής 24ης Αυγούστου 2007 που πρωτοκολλήθηκε στις 27 Αυγούστου 2007, στην οποία σχολίαζε τους όρους εφαρμογής των αντισταθμιστικών μέτρων για την Gdynia Shipyard. Η Επιτροπή έκλεισε το ζήτημα των αντισταθμιστικών μέτρων με επιστολή τής 3ης Οκτωβρίου 2007.
(28)
Σε τηλεφωνική συνομιλία τής 24ης Μαΐου 2007, οι πολωνικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι η Πολωνία είχε την πρόθεση να κινήσει εκ νέου τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης της Gdynia Shipyard με διαδικασία δημόσιου διαγωνισμού. Η Επιτροπή ζήτησε αναλυτική ενημέρωση για τις τελευταίες εξελίξεις της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης με επιστολή τής 29ης Μαΐου 2007 και επανέλαβε το αίτημά της με επιστολή τής 6ης Ιουνίου 2007. Η Πολωνία απάντησε με επιστολή τής 22ας Ιουνίου 2007 που πρωτοκολλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2007 και, μετά από αίτηση πρόσθετων πληροφοριών τής 28ης Ιουνίου 2007, ολοκληρώθηκε η υποβολή στοιχείων με επιστολή τής 11ης Ιουλίου 2007 η οποία πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν. Με αυτή την επιστολή η Πολωνία υπέβαλε στην Επιτροπή το ενημερωτικό μνημόνιο για την Gdynia Shipyard τής 4ης Ιουλίου 2007 (στη συνέχεια «ενημερωτικό μνημόνιο»). Με επιστολή της 31ης Ιουλίου 2007, η Επιτροπή δήλωσε ότι δεν ήταν πλέον δυνατή περαιτέρω καθυστέρηση της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης.
(29)
Η Επιτροπή διαβίβασε τις παρατηρήσεις της για το ενημερωτικό μνημόνιο με επιστολή τής 30ής Ιουλίου 2007. Η Πολωνία απάντησε με επιστολή τής 21ης Αυγούστου 2007 που πρωτοκολλήθηκε στις 27 Αυγούστου 2007. Με επιστολή της 29ης Αυγούστου 2007 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, η Πολωνία υπέβαλε σχέδιο εγγράφου «Συμπληρωματικές διευκρινήσεις σχετικά με το ενημερωτικό μνημόνιο για την Gdynia Shipyard» της 29ης Αυγούστου 2007 για να προσαρτηθεί στο ενημερωτικό μνημόνιο της 4ης Ιουλίου 2007 (στη συνέχεια «παράρτημα του ενημερωτικού μνημονίου»). Η Επιτροπή υπέβαλε τις παρατηρήσεις της για το παράρτημα του ενημερωτικού μνημονίου με επιστολή τής 4ης Σεπτεμβρίου 2007, στην οποία η Πολωνία απάντησε με επιστολή τής 7ης Σεπτεμβρίου 2007 η οποία περιείχε και τροποποιημένη έκδοση του παραρτήματος του ενημερωτικού μνημονίου. Η Επιτροπή υπέβαλε τις τελικές παρατηρήσεις της με επιστολή τής 14ης Σεπτεμβρίου 2007.
(30)
Η Πολωνία υπέβαλε στοιχεία για τις τελευταίες εξελίξεις της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης με επιστολές της 7ης Σεπτεμβρίου 2007 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, της 23ης Οκτωβρίου 2007 που πρωτοκολλήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2007 και της 25η Οκτωβρίου 2007 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν.
(31)
Απαντώντας σε επιστολή της Επιτροπής τής 30ής Νοεμβρίου 2007, η Πολωνία κοινοποίησε συμπληρωματικά στοιχεία για τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης με επιστολές της 13ης, της 19ης και της 21ης Δεκεμβρίου 2007, οι οποίες πρωτοκολλήθηκαν στις 14, 20 και 21 Δεκεμβρίου 2007 αντίστοιχα. Με την τελευταία επιστολή η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι είχε λάβει τρεις δεσμευτικές προσφορές για την αγορά της Gdynia Shipyard. Οι προσφορές αυτές υποβλήθηκαν στην Επιτροπή με επιστολή τής 8ης Φεβρουαρίου 2008 η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 2008.
(32)
Στις 10 Ιανουαρίου 2008 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες συνεδρίαση αντιπροσώπων της Επιτροπής και των πολωνικών αρχών, τα συμπεράσματα της οποίας επανέλαβε η Επιτροπή σε επιστολές της 17ης και 30ής Ιανουαρίου 2008.
(33)
Με επιστολή της 30ής Ιανουαρίου 2008, η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι το Υπουργείο Οικονομίας κάλεσε για διαπραγματεύσεις δύο φορείς που υπέβαλαν προσφορά. Με επιστολή της 14ης Φεβρουαρίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2008, η Πολωνία ανακοίνωσε ότι η διαδικασία ιδιωτικοποίησης της Gdynia Shipyard θα είχε ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι του 2008. Η Επιτροπή απάντησε με επιστολή τής 28ης Φεβρουαρίου 2008.
(34)
Με επιστολή της 29ης Φεβρουαρίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε στις 3 Μαρτίου 2008, η Πολωνία υπέβαλε νέο προσχέδιο αναδιάρθρωσης που κατάρτισε η Amber Sp. z o.o η οποία υπέβαλε προσφορά. Η εταιρεία αυτή έλαβε προσωρινή αποκλειστική δυνατότητα διαπραγμάτευσης στις 20 Μαρτίου 2008 και υπέβαλε επικαιροποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης με ηλεκτρονική επιστολή τής 9ης Απριλίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε στις 24 Απριλίου 2008. Η εταιρεία έδωσε συμπληρωματικά στοιχεία στο έγγραφο «Βασικές κατευθύνσεις αναδιάρθρωσης» που υποβλήθηκε σε συνεδρίαση της 10ης Απριλίου 2008 και πρωτοκολλήθηκε στις 18 Απριλίου 2008. Ο δεύτερος προσφέρων έδωσε στοιχεία αργότερα με επιστολή στις 7 Απριλίου 2008, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 18 Απριλίου 2008, μετά από υπενθύμιση της 18ης Μαρτίου 2008.
(35)
Η Πολωνία ενημέρωνε για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων με την Amber Sp. z o.o., τη μόνη εταιρεία που υπέβαλε προσφορά, με επιστολές της 28ης Μαρτίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, της 7ης Απριλίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε στις 18 Απριλίου 2008, της 23ης Απριλίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν και της 25ης Απριλίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν. Στις 10 Απριλίου 2008, πραγματοποιήθηκε στη Βαρσοβία συνάντηση αντιπροσώπων της Επιτροπής, της Gdynia Shipyard, της Amber Sp. z o.o. και των πολωνικών αρχών. Οι πολωνικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή τα πρακτικά αυτής της συνεδρίασης με επιστολή τής 7ης Μαΐου 2008 που πρωτοκολλήθηκε στις 13 Μαΐου 2008.
(36)
Η Επιτροπή υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την πρόοδο της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης με επιστολές της 21ης και της 30ής Απριλίου 2008.
(37)
Με επιστολή της 12ης Μαΐου 2008 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι η Amber Sp. z o.o. είχε αποσυρθεί από τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης. Τέλος, με επιστολή τής 26ης Μαΐου 2008 που πρωτοκολλήθηκε στις 27 Μαΐου 2008, οι πολωνικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι, στις 15 Μαΐου 2008, το Υπουργείο Οικονομίας αποφάσισε να περατώσει τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης στο πλαίσιο της δημόσιας πρόσκλησης για την έναρξη διαπραγματεύσεων με τους προσφέροντες οι προσφορές των οποίων είχαν γίνει αποδεκτές στο πλαίσιο της διαδικασίας που κινήθηκε το 2007.
(38)
Οι πολωνικές αρχές ενημέρωσαν επίσης την Επιτροπή ότι ελάμβαναν μέτρα για να θέσουν εκ νέου σε κίνηση τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης με στόχο την υπογραφή συμφωνιών ιδιωτικοποίησης το Νοέμβριο του 2008. Από τις 3 Ιουνίου 2008, η Πολωνία υπέβαλλε ημερήσιες εκθέσεις στην Επιτροπή για τις ενέργειες των ενδιαφερόμενων για τη νέα διαδικασία ιδιωτικοποίησης. Με επιστολή της 6ης Ιουνίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, η Πολωνία υπέβαλε στην Επιτροπή το «ενημερωτικό μνημόνιο για την Gdynia Shipyard» της 2ας Ιουνίου 2008 (στη συνέχεια «ενημερωτικό μνημόνιο του 2008»).
(39)
Με αίτηση των πολωνικών αρχών, πραγματοποιήθηκε στις 10 Ιουνίου 2008 συνάντηση αντιπροσώπων της Επιτροπής, των πολωνικών αρχών και της ISD Polska, η οποία συστήθηκε στην Επιτροπή ως δυνητικός αγοραστής της Gdynia Shipyard. Άλλη μία συνάντηση εκπροσώπων της Επιτροπής και των πολωνικών αρχών πραγματοποιήθηκε στις 13 Ιουνίου 2008.
(40)
Με επιστολή της 26ης Ιουνίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, η Πολωνία υπέβαλε προσχέδιο αναδιάρθρωσης για την Gdynia Shipyard και την Gdańsk Shipyard που εκπονήθηκε από την ISD Polska (ιδιοκτήτη της Gdańsk Shipyard) και προσχέδιο αναδιάρθρωσης της Gdynia Shipyard που εκπονήθηκε από την Polish Shipbuilding Company (στη συνέχεια “PSC”).
(41)
Με επιστολή της 4ης Ιουλίου 2008, η Επιτροπή ζήτησε διευκρινήσεις για ορισμένα στοιχεία του προσχεδίου αναδιάρθρωσης που συνέταξε η ISD Polska. Η Πολωνία απάντησε με επιστολές της 7ης και 8ης Ιουλίου 2008 οι οποίες πρωτοκολλήθηκαν αυθημερόν. Στις 8 Ιουλίου 2008 συναντήθηκαν εκπρόσωποι των πολωνικών αρχών, της ISD Polska και της Επιτροπής.
(42)
Με επιστολή της 14ης Ιουλίου 2008, η Πολωνία δεσμεύθηκε να υποβάλει στην Επιτροπή πλήρες σχέδιο αναδιάρθρωσης έως τις 12 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.
(43)
Στις 16 Ιουλίου 2008 η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινά την εκτίμηση και τα συμπεράσματα ενός σχεδίου απόφασης για την ολοκλήρωση της επίσημης έρευνας, η οποία ανέφερε ότι η χορηγηθείσα ενίσχυση στην Gdynia Shipyard ήταν ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά και έπρεπε να ανακτηθεί. Δεδομένης, όμως, της επιστολής των πολωνικών αρχών της 14ης Ιουλίου 2008, η Επιτροπή αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση της απόφασης, ώστε να εκτιμήσει αν το νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης που θα υπέβαλαν οι πολωνικές αρχές έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2008 θα επέφερε σημαντικές βελτιώσεις της κατάστασης που θα επέτρεπαν να θεωρηθεί η ενίσχυση συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά.
(44)
Έκτοτε, οι πολωνικές αρχές ενημερώνουν την Επιτροπή σε εβδομαδιαία βάση για τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης (με επιστολές της 28ης Ιουλίου, της 4ης Αυγούστου, της 12ης Αυγούστου, της 21ης Αυγούστου, της 25ης Αυγούστου, της 1ης Σεπτεμβρίου, της 8ης Σεπτεμβρίου, της 16ης Σεπτεμβρίου και της 23ης Σεπτεμβρίου οι οποίες πρωτοκολλήθηκαν αυθημερόν).
(45)
Με επιστολή της 18ης Ιουλίου που πρωτοκολλήθηκε στις 21 Ιουλίου, η Πολωνία ζήτησε να διενεργηθούν τρεις γύροι διαβουλεύσεων με την Επιτροπή για το προσχέδιο αναδιάρθρωσης, με στόχο την επεξεργασία μιας τελικής έκδοσης που θα ενσωμάτωνε τις παρατηρήσεις της Επιτροπής. Η Επιτροπή συμφώνησε με το χρονοδιάγραμμα με επιστολή τής 31ης Ιουλίου.
(46)
Όμως, η πρώτη άτυπη συνεδρίαση εκπροσώπων των πολωνικών αρχών και της Επιτροπής δεν πραγματοποιήθηκε πριν από την 21η Αυγούστου 2008. Μια άλλη συνεδρίαση με τις πολωνικές αρχές, παρουσία της SD Polska, πραγματοποιήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2008. Η Πολωνία υπέβαλε το προσχέδιο αναδιάρθρωσης που συνέταξε η ISD Polska ανεπίσημα στις 28 Αυγούστου 2008 και τροποποιημένη έκδοση αυτού του προσχεδίου στις 8 Σεπτεμβρίου 2008.
(47)
Με επιστολή της 12ης Σεπτεμβρίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, η Πολωνία υπέβαλε το τελικό προσχέδιο αναδιάρθρωσης της ISD για την Gdynia Shipyard και την Gdańsk Shipyard.
(48)
Με επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2008, η Πολωνία υπέβαλε σχέδιο συμφωνίας ιδιωτικοποίησης μεταξύ της ISD Polska και του πολωνικού Υπουργείου Οικονομίας.
(49)
Στις 30 Σεπτεμβρίου 2008 διοργανώθηκε συνεδρίαση των πολωνικών αρχών και της Επιτροπής με τη συμμετοχή και εκπροσώπων της ISD Polska.
(50)
Με επιστολή της 27ης Οκτωβρίου 2008, η Επιτροπή ενημέρωσε τις πολωνικές αρχές για τους γενικούς όρους εφαρμογής αυτής της απόφασης. Με επιστολή της 3ης Νοεμβρίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2008, η Πολωνία δεσμεύθηκε να συμμορφωθεί πλήρως με αυτούς τους όρους. Η Επιτροπή αποδέχθηκε αυτή τη δέσμευση με επιστολή τής 6ης Νοεμβρίου 2008.
(51)
Με επιστολή της 14ης Ιουνίου 2007, η Επιτροπή ζήτησε από τις πολωνικές αρχές να υποβάλουν συγκεντρωτική κατάσταση όλων των κρατικών ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στα ναυπηγεία από την προσχώρηση της Πολωνίας στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004. Η Πολωνία απάντησε με επιστολή τής 11ης Ιουλίου 2007 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν. Η Επιτροπή ζήτησε πρόσθετες διευκρινήσεις με επιστολή τής 13ης Νοεμβρίου 2007 στην οποία η Πολωνία απάντησε με επιστολή τής 9ης Ιανουαρίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν. Η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή για τη χορήγηση συμπληρωματικής ενίσχυσης στην Gdynia Shipyard με επιστολές της 6ης Δεκεμβρίου 2007 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν, της 12ης Φεβρουαρίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2008 και της 6ης Ιουνίου 2008 που πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν.
II. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
1. Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ
(52)
Ο δικαιούχος της ενίσχυσης είναι η Gdynia Shipyard. Η έδρα της εταιρείας βρίσκεται στην περιφέρεια Gdańsk-Gdynia-Sopot στη Βόρεια Πολωνία.
(53)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, οι επιχειρήσεις της περιοχής είναι επιλέξιμες για ενίσχυση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία βάσει του στόχου της σύγκλισης (4) και από το Ταμείο Συνοχής (5). Συγκεκριμένα, οι εταιρείες που είναι εγκατεστημένες στην περιοχή είναι εν δυνάμει επιλέξιμες για ενίσχυση από το περιφερειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα βάσει των αξόνων προτεραιότητας για τη στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων, της καινοτομίας και μέτρων μεταφοράς τεχνολογίας που στοχεύουν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης μακροπρόθεσμα και για την ανάπτυξη κοινωνικής και εκπαιδευτικής υποδομής για τους σκοπούς της επαγγελματικής και της διά βίου κατάρτισης. Οι επιχειρήσεις της περιοχής είναι επίσης επιλέξιμες για τα επιχειρησιακά προγράμματα «Καινοτόμος οικονομία» και «Ανθρώπινοι πόροι»· το δεύτερο είναι ειδικά σχεδιασμένο για να στηρίξει την προσαρμογή των επιχειρήσεων και της αγοράς εργασίας στις οικονομικές αλλαγές, περιλαμβανομένων των διαδικασιών αναδιάρθρωσης.
(54)
Η Gdynia Shipyard δραστηριοποιείται στους τομείς της ναυπήγησης πλοίων, της κατασκευής κυτών πλοίων, της κατασκευής μεταλλικών γεφυρών, της παροχής υπηρεσιών ναυπηγικής και άλλων υπηρεσιών.
(55)
Οι μεγαλύτεροι μέτοχοι της Gdynia Shipyard (6) είναι το Δημόσιο το οποίο κατέχει το 32 % των μετοχών που αντιστοιχεί σε δικαιώματα ψήφου 35 %, η Ray Car Carriers Ltd (με 16 % και 22 %), η Korporacja Polskie Stocznie SA (10 % και 6 %), η Industrial Development Agency (Agencja Rozwoju Przemysli SA) (9 % και 13 %) και η Stoczniowy Fundusz Inwestycyjny SA (7 % και 5 %). Κανενός από τους υπολοίπους μετόχους η συμμετοχή δεν υπερβαίνει το 4 %.
(56)
Η Gdynia Shipyard είναι η μητρική εταιρεία του Gdynia Shipyard Group που έχει δώδεκα θυγατρικές. Μέχρι πρόσφατα η Stocznia Gdańsk SA ήταν μία από τις θυγατρικές αλλά, με συμφωνία του Οκτωβρίου 2007, η Gdynia Shipyard πώλησε τις υπόλοιπες μετοχές της στην Gdańsk shipyard στο νέο μέτοχο πλειοψηφίας Stocznia Gdańsk SA Εντούτοις, από το 1998 μέχρι το φθινόπωρο του 2006, η Gdynia Shipyard κατείχε την πλειοψηφία των μετοχών της Stocznia Gdańsk SA (προηγουμένως ονομαζόταν Stocznia Gdańsk - Grupa Stoczni Gdynia) και, ως εκ τούτου, η αναδιάρθρωση των δύο ναυπηγείων πραγματοποιήθηκε παράλληλα.
(57)
Η Gdynia Shipyard κατασκευάζει κυρίως πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων χωρητικότητας από 1 100 έως 5 000 TEU και οχηματαγωγά Ro/Ro χωρητικότητας από 2 100 έως 6 000 οχημάτων. Κατασκευάζει επίσης πλοία πολλαπλών χρήσεων, πλοία μεταφοράς προϊόντων και χημικών, πλοία μεταφοράς προϊόντων χύδην και δεξαμενόπλοια υγροποιημένου αερίου.
(58)
Στο τμήμα της αγοράς των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων χωρητικότητας μέχρι 3 000 TEU, οι βασικοί ανταγωνιστές είναι οι European shipyards Aker Ostsee και Volkswerft Stralsund στη Γερμανία και τα κορεατικά και κινεζικά ναυπηγεία. Τα ναυπηγεία της Γδύνιας κατασκευάζουν τα μεγαλύτερα σε DWT (χωρητικότητα νεκρού φορτίου) οχηματαγωγά στον κόσμο, με μερίδιο 11 % (7) επί των παγκόσμιων παραγγελιών για τα προϊόντα αυτά. Κανένα άλλο ναυπηγείο στην ΕΕ δεν κατασκευάζει οχηματαγωγά αυτού του μεγέθους. Ο μόνος ευρωπαίος ανταγωνιστής είναι τα ναυπηγεία Uljanik shipyard της Κροατίας. Άλλοι ανταγωνιστές των ναυπηγείων της Γδύνιας είναι τα κορεατικά και ιαπωνικά ναυπηγεία
(59)
Από το 2002 έως το 2006, η Gdynia Shipyard κατασκεύασε 48 πλοία. Το 2004, τα ναυπηγεία της Γδύνιας κατείχαν την 13η θέση παγκοσμίως σε όρους παραγγελιών (με μονάδα μέτρησης την αντισταθμισμένη ολική χωρητικότητα - CGT). Το 2005 κατείχαν την 21η θέση, αλλά εξακολουθούσαν να είναι τα μεγαλύτερα ναυπηγεία της Ευρώπης.
(60)
Σήμερα (Απρίλιος 2008) (8), το βιβλίο παραγγελιών της περιλαμβάνει 16 συμβάσεις (για 12 οχηματαγωγά και 4 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων) συνολικής χωρητικότητας 581 000 CGT για παράδοση το 2008 και το 2009.
(61)
Οι κύριες εγκαταστάσεις παραγωγής της Gdynia Shipyard περιλαμβάνουν δύο μόνιμες δεξαμενές, την SD I και την SD II.
(62)
Τον Αύγουστο του 2007, η Gdynia Shipyard απασχολούσε εργατικό δυναμικό 4 611 ατόμων το 68 % των οποίων συμμετείχε άμεσα στη διαδικασία παραγωγής (9). Ο αριθμός αυτός είναι κατά 26 % μειωμένος σε σχέση με το Δεκέμβριο του 2004, όταν στα ναυπηγεία απασχολούνταν 6 249 άτομα (10).
(63)
Ο όμιλος Gdynia Shipyard Group αντιμετώπισε δυσκολίες για πρώτη φορά το 2002. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 ανέφερε ότι η δυσχερής οικονομική κατάσταση οφειλόταν σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως ο ανταγωνισμός από τα ασιατικά ναυπηγεία, η ανατίμηση του ζλότυ έναντι του δολαρίου, η αύξηση των τιμών του χάλυβα και τα προβλήματα εξεύρεσης χρηματοδότησης μετά την πτώχευση της Stocznia Szczecin Porta Holding SA και την κατάρρευση μιας γερανογέφυρας στα ναυπηγεία της Γδύνιας λόγω σφοδρής θύελλας το 1999. Στην προσπάθειά του να λάβει παραγγελίες, ιδίως μετά την εξαγορά της Gdańsk Shipyard το 1998 που αύξησε την παραγωγική του ικανότητα, ο Gdynia Shipyard Group έλαβε μερικές διαχειριστικές αποφάσεις που αποδείχθηκαν προβληματικές. Τα ναυπηγεία ανέλαβαν σχεδιαστικούς, τεχνολογικούς, χρηματοοικονομικούς και εμπορικούς κινδύνους (κατασκευή νέων προϊόντων, ναυπήγηση πρωτότυπων και ζημιογόνων πλοίων που κατασκευάζονταν για πρώτη φορά στα ναυπηγεία, όπως μικρά πλοία μεταφοράς φορτίου χύδην, πλοία μεταφοράς χημικών, οχηματαγωγά Ro/Ro, δεξαμενόπλοια φυσικού αερίου, πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων - φορτίου χύδην και πλοία μεταφοράς γενικού φορτίου). Ακόμη, δεν υπήρξε ικανοποιητική μείωση του κόστους παραγωγής της Gdynia Shipyard.
(64)
Οι δυσκολίες αυτές διήρκεσαν σε όλη τη διαδικασία αναδιάρθρωσης. Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006, αυτό οφειλόταν στην ανατίμηση του ζλότυ έναντι του δολαρίου και την πρωτοφανή αύξηση των τιμών του χάλυβα οι οποίες δεν μεταφέρθηκαν στις συμβάσεις που συνήψαν τα ναυπηγεία. Ένας άλλος λόγος ήταν η έλλειψη οικονομικών πόρων για εκτενή αναδιάρθρωση.
(65)
Οι οικονομικές δυσκολίες του ομίλου προκάλεσαν καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση του δημόσιου και εμπορικού χρέους και μισθολογικών οφειλών, ελλείψεις υλικών, καθυστερήσεις παραγωγής, αύξηση του κόστους (εργατικό κόστος, πρόστιμα) και μεγάλες καθυστερήσεις στην εκτέλεση των συμβάσεων.
(66)
Η οικονομική κατάσταση της Gdynia Shipyard επιδεινωνόταν συνεχώς.
Πίνακας 1
Λειτουργία της Gdynia Shipyard
(εκατ. PLN)
2002
2003
2004
2005
2006
2007
Κύκλος εργασιών
1 724
891
1 327
1 599
1 259
1 040
Αποτέλεσμα
- 477
- 190
-77
- 114
- 292
- 311
Ίδιο κεφάλαιο
- 288
- 285
- 576
- 928
Πηγή: Σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 και ενημερωτικό μνημόνιο.
(67)
Η εταιρεία εκτιμά ότι θα σημειώσει και περαιτέρω σημαντικές απώλειες το 2008 και το 2009 στο βιβλίο παραγγελιών της (11).
2. ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 88 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΚ
(68)
Στην απόφασή της για την έναρξη επίσημης έρευνας, η Επιτροπή ανέφερε ότι ορισμένα από τα μέτρα που της είχαν κοινοποιηθεί βάσει του παραρτήματος IV, σημείο 3 της συνθήκης προσχώρησης συνιστούσαν νέα ενίσχυση, διότι ελήφθησαν μετά την προσχώρηση της Πολωνίας στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 ή δεν είχαν ακόμη ληφθεί κατά την έκδοση της απόφασης. Η Επιτροπή ανέφερε τα μέτρα αυτά στο παράρτημα Ι, μέρος Β της απόφασης.
(69)
Η Επιτροπή έκρινε επίσης ότι ορισμένα μέτρα υπέρ της Gdynia Shipyard που αναφέρονται στο παράρτημα Ι μέρος Α της απόφασης είχαν ληφθεί πριν από την 1η Μαΐου 2004 και δεν έπρεπε να εφαρμοστούν μετά την προσχώρηση, σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτήματος IV σημείο 3 της συνθήκης προσχώρησης και, κατά συνέπεια, δεν επρόκειτο να εξεταστούν βάσει της διαδικασίας που ορίζεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ. Ως εκ τούτου, τα μέτρα αυτά δεν καλύπτονται από την παρούσα απόφαση. Εντούτοις, έπρεπε να περιληφθούν στην εκτίμηση αν τα μέτρα που ελήφθησαν μετά την προσχώρηση ήταν συμβιβάσιμα με την κοινή αγορά.
(70)
Ουσιαστικά, η Επιτροπή υποστήριξε ότι δεν είχε ληφθεί νομικά δεσμευτική απόφαση για τα μέτρα που αναφέρονται στο παράρτημα Ι, μέρος Β της απόφασης πριν από την προσχώρηση, αν και αναγνώρισε ότι είχαν ληφθεί ορισμένα προκαταρκτικά μέτρα για την έκδοση μιας νομικά δεσμευτικής απόφασης.
(71)
Όσον αφορά την αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους σύμφωνα με τη διαδικασία του κεφαλαίου 5α που βασίζεται στο νόμο της 30ής Οκτωβρίου 2002 για τις κρατικές ενισχύσεις (επιχειρήσεις με ειδική σημασία για την αγορά εργασίας), όπως τροποποιήθηκε (12), η Επιτροπή έκρινε ότι ήταν νομικά δεσμευτική η απόφαση αναδιάρθρωσης που εξέδωσε ο πρόεδρος του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης, κυβερνητικού φορέα υπεύθυνου για τη διαχείριση της διαδικασίας του κεφαλαίου 5α. Στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, δεν είχε εκδοθεί παρόμοια απόφαση αναδιάρθρωσης πριν την προσχώρηση (13). Αυτό συμβαίνει διότι η απόφαση του πρόεδρου του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης της 19 Απριλίου 2004 για την έγκριση του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2004 δεν ικανοποιούσε τις διαδικαστικές και ουσιαστικές απαιτήσεις για να χαρακτηρισθεί απόφαση αναδιάρθρωσης.
(72)
Η Επιτροπή δέχτηκε την εξήγηση της Πολωνίας ότι οι δεδουλευμένοι τόκοι αυτών των οφειλών προς το δημόσιο θα διαγράφονταν αυτομάτως μαζί με το αρχικό κεφάλαιο λαμβανομένου υπόψη του συμπληρωματικού τους χαρακτήρα, χωρίς να είναι απαραίτητη η έκδοση χωριστής απόφασης.
(73)
Η Επιτροπή δεν εντόπισε κανένα στοιχείο νομικά δεσμευτικών αποφάσεων για μια σειρά μέτρων που περιλαμβάνουν τις εγγυήσεις παραγωγής, την εισφορά κεφαλαίου, την έκδοση ομολογιών και τη μετατροπή χρεών σε ίδια κεφάλαια, τα οποία απαριθμούνται ως μέτρα 28 έως 34 του παραρτήματος Ι μέρος Β της απόφασης. Η Επιτροπή απάντησε ιδίως στο βασικό επιχείρημα της Πολωνίας ότι τα μέτρα αυτά είχαν περιληφθεί στο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Gdynia Shipyard του 2004 που είχε εγκριθεί από τον εποπτικό οργανισμό των ναυπηγείων και ότι, ψηφίζοντας υπέρ του σχεδίου, το Δημόσιο υποχρέωσε τις αρμόδιες αρχές να εφαρμόσουν τα μέτρα.
(74)
Η Επιτροπή έκρινε ιδίως ότι, εφόσον οι μέτοχοι δεν είχαν λάβει τα απαραίτητα μέτρα για το σκοπό αυτό, ο εποπτικός οργανισμός δεν είχε εξουσία να εκδώσει αποφάσεις με οικονομικές επιπτώσεις για τους μετόχους. Η Επιτροπή έκρινε ακόμη ότι, έστω και αν υποτεθεί ότι ο εποπτικός οργανισμός μπορούσε να λάβει παρόμοιες αποφάσεις εξ ονόματος και για λογαριασμό των μετόχων, δεν ήταν σαφές αν η απόφαση αυτή θα δέσμευε το Δημόσιο να χορηγήσει κρατική ενίσχυση, εφόσον δεν είναι φυσιολογικά δυνατό να εξομοιώνονται μέτρα που λαμβάνει το κράτος ενεργώντας ως φορέας της αγοράς με μέτρα που λαμβάνει το κράτος για την εξυπηρέτηση διαφόρων στόχων δημοσίου συμφέροντος.
(75)
Όσον αφορά το μέτρο 32 του παραρτήματος Ι, μέρος Β της απόφασης (εισφορά κεφαλαίου 40 εκατ. PLN), η Επιτροπή αμφισβητούσε ότι η απόφαση με την οποία δεσμευόταν το Δημόσιο να πραγματοποιήσει την εισφορά κεφαλαίου πριν την προσχώρηση της Πολωνίας ήταν νομικά έγκυρη, δεδομένου ότι δεν είχε ικανοποιηθεί η απαίτηση να δηλώνεται στο αρμόδιο δικαστήριο εντός έξι μηνών κάθε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.
(76)
Αφού έκρινε ότι ορισμένα μέτρα προς όφελος της Gdynia Shipyard συνιστούσαν νέα ενίσχυση, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αν ικανοποιούνταν έστω και ένας από τους όρους για να εγκριθεί η ενίσχυση ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΜΕΡΩΝ
α) Παρατηρήσεις της Gdynia Shipyard
(77)
Ο δικαιούχος της ενίσχυσης παρουσίασε δύο τύπους επιχειρημάτων: αυτά που αφορούν την αρμοδιότητα της Επιτροπής σε σχέση με τα μέτρα που αναφέρονται στο παράρτημα Ι, μέρος Β της απόφασης και αυτά που αφορούν τις αμφιβολίες της Επιτροπής ως προς τη συμβατότητα αυτής της ενίσχυσης με την κοινή αγορά, εφόσον θεωρήθηκε ότι συνιστά νέα ενίσχυση.
(78)
Όσον αφορά την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους βάσει του κεφαλαίου 5α, ο δικαιούχος ισχυρίστηκε ότι το γεγονός της χορήγησης της ενίσχυσης συνιστούσε απόφαση αναδιάρθρωσης του προέδρου του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης. Ο αποδέκτης της ενίσχυσης υποστήριξε, ωστόσο, όπως και οι πολωνικές αρχές κατά το αρχικό στάδιο της έρευνας της Επιτροπής, ότι η σχετική απόφαση εκδόθηκε από τον πρόεδρο του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης πριν την προσχώρηση, στις 19 Απριλίου 2004.
(79)
Ο δικαιούχος υποστήριξε ότι η χορήγηση της ενίσχυσης ήταν αντικείμενο συμφωνίας όλων των δημόσιων πιστωτών βάσει του κεφαλαίου 5α πριν την προσχώρηση (14).
(80)
Σε αντίθεση με τα όσα ανέφεραν οι πολωνικές αρχές κατά το πρώτο στάδιο της έρευνας της Επιτροπής, ο δικαιούχος της ενίσχυσης ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρχαν τόκοι υπερημερίας μετά την 30ή Ιουνίου 2003 επί των οφειλών δημοσίου δικαίου που αναδιαρθρώθηκαν βάσει του κεφαλαίου 5α.
(81)
Ο δικαιούχος της ενίσχυσης υποστήριξε ότι η ακριβής έκθεση του κράτους σε σχέση με το μέτρο 32 (εισφορά κεφαλαίου) ήταν γνωστή πριν την προσχώρηση και κατά συνέπεια η ενίσχυση έπρεπε να θεωρηθεί ότι χορηγήθηκε πριν την προσχώρηση.
(82)
Ο δικαιούχος διατύπωσε παρατηρήσεις και για άλλα στοιχεία της απόφασης. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι οι εγγυήσεις παραγωγής που παρείχε στα ναυπηγεία η Export Credit Insurance Corporation δεν συνιστούσαν κρατική ενίσχυση. Ο δικαιούχος υποστήριξε ότι το πρόγραμμα εγγυήσεων της Export Credit Insurance Corporation είναι σύστημα αυτοχρηματοδότησης με το οποίο, μακροπρόθεσμα, οι εισπραττόμενες προμήθειες υπερβαίνουν τους καλυπτόμενους κινδύνους και τα πράγματι καταβαλλόμενα ποσά. Ο δικαιούχος περιέγραψε τους όρους με τους οποίους η Export Credit Insurance Corporation παρέχει αυτές τις εγγυήσεις (απαιτούμενες προμήθειες και εξασφαλίσεις).
(83)
Όσον αφορά την απαίτηση η ενίσχυση να περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο, ο δικαιούχος ισχυρίστηκε ότι το ποσό της ενίσχυσης είχε περιοριστεί στο ελάχιστο και ότι θα ήταν δικαιολογημένη η χορήγηση μεγαλύτερης ενίσχυσης, εάν ήταν διαθέσιμη. Υποστήριξε επίσης ότι, ακόμη και αν η Επιτροπή όριζε τις δαπάνες αναδιάρθρωσης με τη στενή έννοια του όρου (χωρίς να περιλαμβάνει τα λειτουργικά έξοδα της επιχείρησης), το σκέλος της χρηματοδότησης αυτών των δαπανών χωρίς κρατική ενίσχυση θα εξακολουθούσε να είναι της τάξης του 30 %, που ικανοποιεί τις κατευθυντήριες γραμμές αναδιάρθρωσης του 1999 (15).
(84)
Ο δικαιούχος της ενίσχυσης υποστήριξε επίσης ότι η κρατική ενίσχυση στην Gdynia Shipyard δεν στρεβλώνει τον ανταγωνισμό στην Ευρώπη, ισχυριζόμενος ότι η πραγματική ανταγωνιστική απειλή για τα ευρωπαϊκά ναυπηγεία προέρχεται από την Άπω Ανατολή. Ο δικαιούχος παραδέχθηκε ότι πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων κατασκευάζονται και σε άλλα ευρωπαϊκά ναυπηγεία, ιδίως στη Γερμανία, αλλά ισχυρίστηκε ότι τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που ναυπηγούνται στη Γερμανία διαφέρουν ως προς το σχεδιασμό και τις τεχνικές προδιαγραφές. Ο δικαιούχος ισχυρίστηκε ότι κανένα άλλο ναυπηγείο της ΕΕ δεν κατασκευάζει οχηματαγωγά πλοία και ότι τα ναυπηγεία της Γδύνιας δεν ήταν ανταγωνιστικά σε αυτό το τμήμα της αγοράς με κανένα άλλο ναυπηγείο της ΕΕ.
(85)
Τέλος, ο δικαιούχος ανέφερε ότι η διαδικασία αναδιάρθρωσης θα ολοκληρωνόταν οριστικά μέχρι τα τέλη του 2007.
β) Παρατηρήσεις άλλων ενδιαφερομένων μερών
(86)
Η Δανία και η Danish Maritime υποστήριξαν τις προσπάθειες της Επιτροπής να εξασφαλίσει ότι οι χορηγούμενες κρατικές ενισχύσεις είναι σύμφωνες με τις ισχύουσες διατάξεις. Επισήμαναν ότι, λόγω της κατάστασης του ανταγωνισμού στο ναυπηγικό κλάδο παγκοσμίως, ναυπηγεία της Δανίας είχαν κλείσει ή κινδύνευαν με πτώχευση χωρίς καμία κρατική ενίσχυση. Επιβεβαίωσαν επίσης ότι τα ναυπηγεία της Δανίας ασκούσανε δραστηριότητες παρόμοιες με αυτές των πολωνικών ναυπηγείων και κατά συνέπεια πλήττονταν από κάθε αθέμιτο ανταγωνισμό. Η Δανία ζήτησε επίσης επίμονα από την Επιτροπή να απαιτήσει από την Gdynia Shipyard να μειώσει την παραγωγική της ικανότητα, έτσι ώστε να μην χρησιμοποιείται η κρατική ενίσχυση για την αύξηση της υπερβάλλουσας παραγωγικής ικανότητας σε παγκόσμιο επίπεδο.
(87)
Η Ray Car Carriers, ως ο μεγαλύτερος πελάτης της Gdynia Shipyard και μέτοχος μειοψηφίας στην εταιρεία, επισήμανε τη σημασία της Gdynia Shipyard για τις δικές της δραστηριότητες δεδομένων των συμβάσεών της με τα ναυπηγεία. Η Ray Car Carriers ήταν πεπεισμένη ότι, με το υψηλά ειδικευμένο προσωπικό και τη διαχείρισή τους, τα ναυπηγεία θα ήταν μεταξύ των καλύτερων στην Ευρώπη, εάν αναδιαρθρώνονταν και ελάμβαναν κρατική ενίσχυση γι’ αυτό το σκοπό.
(88)
Το συνδικάτο Solidarność (Αλληλεγγύη) υπογράμμισε την κατάσταση παρακμής του ναυπηγείου, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνταν ταχεία αναδιάρθρωση. Το συνδικάτο περιέγραψε ορισμένα από τα μέτρα αναδιάρθρωσης που είχαν ήδη εφαρμοστεί στο ναυπηγείο και εξέφρασε την πεποίθηση ότι, με την τεχνολογία και το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό του, θα κατατασσόταν στα κερδοφόρα ευρωπαϊκά ναυπηγεία. Για το λόγο αυτό ήταν απαραίτητη η χορήγηση κρατικής ενίσχυσης για την εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης.
(89)
Η πολωνική ένωση ναυπηγών Forum Okrętowe εξήγησε τους λόγους για την προβληματική κατάσταση των ναυπηγείων και δήλωσε ότι στηρίζει τη διαδικασία αναδιάρθρωσης και τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης γι’ αυτό το σκοπό.
γ) Παρατηρήσεις των πολωνικών αρχών
(90)
Όπως και ο δικαιούχος της ενίσχυσης, η Πολωνία διατύπωσε παρατηρήσεις και σε θέματα αρμοδιότητας και σε θέματα συμβατότητας.
(91)
Όσον αφορά την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους βάσει του κεφαλαίου 5α, η Πολωνία δεν διατύπωσε συμπληρωματικά επιχειρήματα. Απαντώντας, ωστόσο, στις παρατηρήσεις του δικαιούχου, η Πολωνία εξέφρασε τη διαφωνία της με τον τρόπο που ο δικαιούχος ερμηνεύει την πολωνική νομοθεσία.
(92)
Όσον αφορά τα μέτρα 28 έως 34 του παραρτήματος Ι, μέρος Β της απόφασης, η Πολωνία δεν αντικρούει τα συμπεράσματα της Επιτροπής αναφορικά με την απόφαση για την έναρξη επίσημης έρευνας. Όμως, η Πολωνία διατύπωσε ένα νέο επιχείρημα, ότι οι δηλώσεις εκπροσώπων κρατικών αρχών στην ένωση των ναυπηγικών βιομηχανιών όσον αφορά τα σχέδια επέκτασης αυτών των μέτρων θα έπρεπε να θεωρηθούν επίσημες δεσμεύσεις. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν πριν την προσχώρηση.
(93)
Όσον αφορά το μέτρο 32 (εισφορά κεφαλαίου), η Πολωνία ισχυρίστηκε ότι, στο βαθμό που το Δημόσιο ενεργούσε στις συνεδριάσεις των μετόχων ως ιδιοκτήτης της Gdynia Shipyard, η λειτουργία αυτή δεν έπρεπε να αποσυνδεθεί από τις ενέργειές του ως αρχής που χορηγούσε την κρατική ενίσχυση.
(94)
Ταυτόχρονα, η Πολωνία αναγνωρίζει ότι, ενώ τα μέτρα που αφορούν τις εισφορές κεφαλαίου ανήκουν στη σφαίρα της ιδιοκτησίας (dominium) και υπόκεινται στο αστικό δίκαιο, κατά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου εταιρειών, ο Υπουργός Οικονομίας είναι υποχρεωμένος να τηρεί πρόσθετους κανόνες δημοσίου δικαίου που δεν εφαρμόζονται στους συνήθεις φορείς της αγοράς (imperium).
(95)
Στη συνέχεια, η Πολωνία εξήγησε ότι η προθεσμία των έξι μηνών (προθεσμία δήλωσης εγγραφών για αγορά μετοχών στο δικαστήριο) ήταν απλώς μια τυπική απαίτηση που δεν είχε καμία επίπτωση επί του προκειμένου, όταν τέθηκε σε ισχύ η υποχρέωση εισφοράς των μετόχων στο εταιρικό κεφάλαιο. Η Πολωνία υποστήριξε ότι η υποχρέωση αυτή τέθηκε σε ισχύ το 2004 πριν από την προσχώρηση και ότι για την τήρησή της ήταν απαραίτητη μόνο η έκδοση νέου ψηφίσματος για την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 4 Μαρτίου 2005. Η εισφορά του Δημοσίου πραγματοποιήθηκε στη συνέχεια, στις 23 Ιουνίου 2005.
(96)
Όσον αφορά τη συμβατότητα της νέας ενίσχυσης με την κοινή αγορά, η Πολωνία ανέφερε ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 αποτελούσε μια ασφαλή οικονομική βάση για τη διαδικασία αναδιάρθρωσης των ναυπηγείων. Η Πολωνία αναγνώρισε ότι η διαδικασία αναδιάρθρωσης έγινε με περιορισμένους δημοσιονομικούς πόρους. Οι πολωνικές αρχές παρουσίασαν στη συνέχεια σύντομη περιγραφή των μέτρων αναδιάρθρωσης που περιέχονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004, για να αποδείξουν ότι η αναδιάρθρωση δεν είχε καθαρά οικονομικό χαρακτήρα. Υπερασπίστηκαν τα προταθέντα στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 αντισταθμιστικά μέτρα που εφαρμόστηκαν εντός του ομίλου Gdynia Shipyard. Όσον αφορά την απαίτηση να περιορίζεται η ενίσχυση στο ελάχιστο απαραίτητο, οι πολωνικές αρχές υποστήριξαν ότι η ενίσχυση δεν χρησιμοποιήθηκε για άλλους σκοπούς πέρα από την αναδιάρθρωση και ότι η ένταση της ενίσχυσης ως ποσοστό του συνολικού κόστους αναδιάρθρωσης, περιλαμβανομένου του λειτουργικού κόστους, ήταν 31 %. Η Πολωνία υποστήριξε ότι η επαναδιαπραγμάτευση των τιμών των συμβάσεων μαζί με τα αθροιστικά κέρδη και τις θετικές ταμειακές ροές που θα δημιουργηθούν από το ναυπηγείο στο μέλλον πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελούν την «ίδια συνεισφορά».
(97)
Οι πολωνικές αρχές περιέγραψαν λεπτομερώς τη λειτουργία του συστήματος εγγυήσεων της Export Credit Insurance Corporation και υποστήριξαν ότι οι εγγυήσεις αυτές δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση.
4. ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
(98)
Στη συνέχεια παρουσιάζονται συνοπτικά η έρευνα της Επιτροπής και τα γεγονότα που συνέβησαν κατά τη διάρκειά της.
(99)
Απαντώντας στην απόφαση της Επιτροπής να διενεργήσει επίσημη έρευνα, το φθινόπωρο του 2005 οι πολωνικές αρχές υπέβαλαν παρατηρήσεις δύο ειδών: πρώτον, αμφισβήτησαν την αρμοδιότητα της Επιτροπής να ασχοληθεί με τα μέτρα τα οποία στην απόφασή της χαρακτήρισε ως νέα ενίσχυση και, δεύτερον, ισχυρίστηκαν ότι, ακόμη και αν τα μέτρα αυτά συνιστούσαν νέα ενίσχυση, ήταν συμβατά με την κοινή αγορά ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Παρόμοια ήταν και η αντίδραση της Gdynia Shipyard στην απόφαση της Επιτροπής. Και οι δύο αντιδράσεις περιγράφονται ανωτέρω.
(100)
Για να στηρίξουν το επιχείρημα της συμβατότητας της ενίσχυσης, οι πολωνικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Gdynia Shipyard του 2004 το οποίο ήταν ακριβώς το ίδιο με το σχέδιο αναδιάρθρωσης για το οποίο η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία έρευνας λόγω αμφιβολιών ως προς την αξιοπιστία και καταλληλότητά του. Παρόλα αυτά, η Επιτροπή εξέτασε διεξοδικά το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 με τη βοήθεια εξωτερικού συμβούλου. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 δεν πληρούσε κανένα από τους όρους έγκρισης ενισχύσεων αναδιάρθρωσης, οι οποίοι προβλέπονται από τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές. Στη συνεδρίαση της 22ας Φεβρουαρίου 2006, η Επιτροπή εξήγησε τις βασικές αδυναμίες του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2004: χαμηλές επενδύσεις, χαμηλή προγραμματισμένη παραγωγικότητα, υψηλό κόστος παραγωγής, ιδίως γενικά έξοδα και ανεπαρκής ενίσχυση της ίδιας κεφαλαιακής βάσης της επιχείρησης. Η ενίσχυση που χορηγήθηκε στο ναυπηγείο έπρεπε να θεωρηθεί λειτουργική ενίσχυση για τη στήριξη της αναδιάρθρωσης χρέους και της συνέχισης της λειτουργίας του.
(101)
Το Δεκέμβριο του 2005, η Επιτροπή πληροφορήθηκε από δημόσιες πηγές (16) ότι η Korporacja Polskie Stocznia (στη συνέχεια “KPS”), κεφαλαιουχικός όμιλος ιδιοκτησίας του δημοσίου, είχε δημιουργηθεί με στόχο την ενοποίηση των τριών μεγάλων πολωνικών ναυπηγείων της Γδύνιας, του Γκντανσκ και του Στετίνου σε ένα ενιαίο σχήμα (στη συνέχεια αναφέρεται ως «σχέδιο ενοποίησης»). Ο βασικός ρόλος της KPS ήταν η χρηματοδότηση της παραγωγής των ναυπηγείων. Η Πολωνία δεν ενημέρωσε την Επιτροπή για το σχέδιο ενοποίησης σε κανένα στάδιο της διαδικασίας, ούτε πριν ούτε μετά την απόφαση για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας.
(102)
Την ίδια περίοδο, η Επιτροπή πληροφορήθηκε από τις εφημερίδες την ύπαρξη συνομιλιών για τη πώληση των ναυπηγείων της Γδύνιας και του Γκντανσκ σε στρατηγικούς επενδυτές και για το διαχωρισμό των δύο εταιρειών, οι οποίες μέχρι εκείνη την περίοδο λειτουργούσαν ως μέρη του ίδιου ομίλου. Η Επιτροπή ζήτησε από την πολωνική κυβέρνηση, με επιστολή τής 13ης Ιανουαρίου 2006, να ξεκαθαρίσει την πραγματική στρατηγική της για την Gdynia Shipyard.
(103)
Οι πολωνικές αρχές εξήγησαν με επιστολή τής 20ής Φεβρουαρίου 2006 ότι υπήρξε πράγματι στο παρελθόν ένα σχέδιο ενοποίησης, αλλά είχε απορριφθεί και σύντομα επρόκειτο να εγκριθεί νέα στρατηγική για την αναδιάρθρωση της ναυπηγικής βιομηχανίας της Πολωνίας.
(104)
Στη συνεδρίαση της 22ας Φεβρουαρίου 2006 και με επιστολή τής 13ης Μαρτίου 2006, η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 ήταν ανεπίκαιρο και έπρεπε να τροποποιηθεί. Οι πολωνικές αρχές δεσμεύθηκαν να υποβάλουν το αναθεωρημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης μέχρι τον Ιούνιο του 2006 και παρουσίασαν τα βασικά στοιχεία της νέας στρατηγικής για την αναδιάρθρωση του ναυπηγικού κλάδου της Πολωνίας. Πρώτον, θα γινόταν το συντομότερο δυνατό διαχωρισμός ανάμεσα στην Gdańsk Shipyard και την Gdynia Shipyard Group. Δεύτερον, η κυβέρνηση θα επέτρεπε εισφορά ιδιωτικών κεφαλαίων στα ναυπηγεία του Γκντανσκ και της Γδύνιας με μακροπρόθεσμο στόχο την πλήρη ιδιωτικοποίηση των ναυπηγείων.
(105)
Η γενική συνέλευση της Gdynia Shipyard της 19ης Απριλίου 2006 αποφάσισε την αύξηση κεφαλαίου κατά 300 εκατ. PLN. Δόθηκε εντολή στο διοικητικό συμβούλιο να αναζητήσει επενδυτές ενδιαφερόμενους να συμμετάσχουν. Έτσι, το ενημερωτικό μνημόνιο του Μαΐου 2006 τέθηκε από τις 10 Μαΐου 2006 στη διάθεση των δυνητικών επενδυτών και ο σύμβουλος ιδιωτικοποίησης της Gdynia Shipyard επικοινώνησε απευθείας με 80 επενδυτές. Η Gdynia Shipyard έλαβε δύο αρχικές προσφορές συμμετοχής στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου: από την ουκρανική χαλυβουργία Donbas και τον σημαντικότερο πελάτη των ναυπηγείων, την Ray Car Carriers. Αυτές οι δύο εταιρείες υπέβαλαν τελικά δεσμευτικές προσφορές στις 28 Αυγούστου 2006, οι οποίες θα ίσχυαν, ωστόσο, υπό τον όρο της κάλυψης και διαγραφής του χρέους από τον πωλητή - δηλαδή το κράτος. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που ανακοίνωσαν οι πολωνικές αρχές (επιστολή της 26ης Σεπτεμβρίου 2006), οι διαπραγματεύσεις με τους δύο προσφέροντες επρόκειτο να ολοκληρωθούν έως τα τέλη Οκτωβρίου 2006 και οι εισφορές στο εταιρικό κεφάλαιο θα ολοκληρώνονταν έως τις 15 Δεκεμβρίου 2006.
(106)
Η Επιτροπή έλαβε το πρώτο προσχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 στις 9 Ιουνίου 2006. Αφού επισκέφθηκε το ναυπηγείο και έλαβε τη γνώμη εξωτερικού συμβούλου, η Επιτροπή διατύπωσε σοβαρές ανησυχίες για το σχέδιο κατά την επιτόπου επίσκεψη στις 23 Ιουνίου 2006 και εγγράφως στις 17 Ιουλίου, επισημαίνοντας ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν ήταν επαρκές για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των ναυπηγείων, ότι δεν υπήρχε πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης, ότι δεν υπήρχε πραγματική προοπτική χρηματοδότησης της αναδιάρθρωσης από πόρους χωρίς κρατική ενίσχυση και, τέλος, ότι δεν είχαν προταθεί αντισταθμιστικά μέτρα. Αναφερόμενη στη συνεχή εξάρτηση από εγγυήσεις ενός δημόσιου οργανισμού, της Export Credit Insurance Corporation, για τη χρηματοδότηση της ναυπήγησης πλοίων, η Επιτροπή προειδοποίησε τη διοίκηση των ναυπηγείων και τις πολωνικές αρχές ότι οι εγγυήσεις αυτές συνιστούσαν κρατική ενίσχυση.
(107)
Παρά τις προειδοποιήσεις, το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 που υπέβαλαν τελικά οι πολωνικές αρχές το Σεπτέμβριο του 2006, με καθυστέρηση δύο μηνών, δεν διέφερε ουσιαστικά από το πρώτο προσχέδιο. Οι βασικές επικρίσεις της Επιτροπής για το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 περιγράφονται στη συνέχεια.
(108)
Στη συνεδρίαση της 7ης Δεκεμβρίου 2006 και με επιστολή τής 29ης Ιανουαρίου 2007, η Επιτροπή ανέφερε στις πολωνικές αρχές ότι από μια προκαταρκτική εξέταση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 δεν πληρούσε κανένα από τους όρους έγκρισης ενισχύσεων αναδιάρθρωσης με βάση τις ισχύουσες κατευθυντήριες γραμμές.
(109)
Οι πολωνικές αρχές ανακοίνωσαν σε εκείνη τη συνεδρίαση ότι είχαν την πρόθεση να κινήσουν εκ νέου τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης των ναυπηγείων της Γδύνιας με ανοικτό και διαφανή διαγωνισμό, με στόχο να προσελκύσουν έναν ιδιώτη επενδυτή που θα αποκτούσε τον πλήρη έλεγχο των ναυπηγείων. Η Πολωνία ανέφερε ότι η διαδικασία ιδιωτικοποίησης επρόκειτο να ολοκληρωθεί μέχρι τον Ιούνιο του 2007. Κατά την προετοιμασία των εγγράφων ιδιωτικοποίησης, η Πολωνία ζήτησε από την Επιτροπή να εκδώσει δήλωση σχετικά με τα απαραίτητα αντισταθμιστικά μέτρα για την Gdynia Shipyard, έτσι ώστε οι δυνητικοί επενδυτές να έχουν τη σωστή πληροφόρηση.
(110)
Τους μήνες που ακολούθησαν, η Gdynia Shipyard συνέχισε τις διαπραγματεύσεις με τους δύο επενδυτές, την Donbas και την Ray Car Carriers, που υπέβαλαν τις προσφορές τον Αύγουστο του 2006. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση επεξεργαζόταν διάφορα έγγραφα ιδιωτικοποίησης με στόχο να κινήσει εκ νέου τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης, σε περίπτωση που θα αποτύγχαναν αυτές οι διαπραγματεύσεις. Το Μάιο του 2007, η πολωνική κυβέρνηση ανακοίνωσε την αποτυχία των διαπραγματεύσεων και ότι θα κινούσε νέα διαδικασία ιδιωτικοποίησης. Με επιστολή της 22ας Ιουνίου 2007, η Πολωνία υπέβαλε νέο χρονοδιάγραμμα για τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης, ορίζοντας ως προθεσμία ολοκλήρωσής της το Δεκέμβριο του 2007, δηλαδή μισό έτος μετά την αρχική προθεσμία που είχε αρχικά υπογράψει η Πολωνία τον Ιανουάριο του 2007. Με επιστολή της 31ης Ιουλίου 2007, η Επιτροπή ανέφερε ότι δεν ήταν δυνατό να καθυστερήσει άλλο η διαδικασία ιδιωτικοποίησης. Η Επιτροπή προειδοποίησε επίσης την Πολωνία ότι δεν είχαν ικανοποιηθεί ακόμη οι όροι αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των ναυπηγείων και χρηματοδότησης της αναδιάρθρωσης τουλάχιστον εν μέρει από πόρους που δεν θα περιείχαν κρατική ενίσχυση.
(111)
Την ίδια περίοδο, μετά την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ της Επιτρόπου Kroes και του Υπουργού Woźniak το Δεκέμβριο του 2006, η Επιτροπή άρχισε εντατικές συνομιλίες με τις πολωνικές αρχές και την Gdynia Shipyard με στόχο τον καθορισμό των αναγκαίων αντισταθμιστικών μέτρων. Με επιστολή της 28ης Φεβρουαρίου 2007, η Πολωνία δεσμεύτηκε να κλείσει τη δεξαμενή SD I των ναυπηγείων της Γδύνιας μετά την εξυπηρέτηση των εκκρεμών παραγγελιών και την ολοκλήρωση των απαραίτητων επενδύσεων στη μόνιμη δεξαμενή SD ΙΙ, δηλαδή τον Ιανουάριο του 2010.
(112)
Για να ελέγξει αν η πρόταση αυτή αποτελούσε πραγματικό αντισταθμιστικό μέτρο, η Επιτροπή ζήτησε από την Gdynia Shipyard να την ενημερώσει για διάφορα ζητήματα. Τελικά η Επιτροπή ενημέρωσε την Πολωνία με επιστολή τής 31ης Ιουλίου 2007 ότι επρόκειτο να θεωρήσει, προσωρινά, ότι το κλείσιμο της μόνιμης δεξαμενής SD I ήταν επαρκές αντισταθμιστικό μέτρο, υπό τον όρο ότι το κλείσιμο θα σήμαινε διάλυση της εγκατάστασης με τρόπο που θα απέκλειε οριστικά τη δυνατότητα συναρμολόγησης και καθέλκυσης πλοίων και ότι το κλείσιμο θα πραγματοποιούνταν μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 2009, ή νωρίτερα εάν καθελκύονταν νωρίτερα το πλοίο 8185/04 που ήταν η τελευταία παραγγελία στο βιβλίο παραγγελιών των ναυπηγείων της 8ης Μαρτίου 2007. Ακόμη, το 2009, η δεξαμενή SD I θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μόνο για τη συναρμολόγηση των δύο πλοίων που προγραμματίστηκε να συναρμολογηθούν σε αυτή τη δεξαμενή το 2009 και τα οποία δεν θα μπορούσαν να μεταφερθούν στη δεξαμενή SD II (οχηματαγωγά πλοία LPG 8185/03 και 8185/04). Τα στοιχεία στα οποία βασίστηκε η Επιτροπή για το συμπέρασμά της περιγράφονται στη συνέχεια.
(113)
Η νέα διαδικασία ιδιωτικοποίησης βάσει του νόμου για τις ιδιωτικοποιήσεις της 30ής Αυγούστου 1996 ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2007. Στις 5 Ιουλίου 2008, η Γενική Συνέλευση της Gdynia Shipyard εξέδωσε ψήφισμα για την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 115 εκατ. PLN. Η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με αγορά μετοχών από το Δημόσιο θα γινόταν αν η ιδιωτικοποίηση ολοκληρωνόταν με επιτυχία. Συντάχθηκε ενημερωτικό μνημόνιο με ημερομηνία 4 Ιουνίου 2007. Τέθηκε στη διάθεση των δυνητικών επενδυτών στις 10 Ιουλίου 2007, δηλαδή την ημερομηνία που δημοσιεύτηκε στο διεθνή και τον πολωνικό Τύπο η πρόσκληση υποβολής προσφορών. Όπως περιγράφεται στη διαδικασία ανωτέρω, η Επιτροπή κοινοποίησε τις παρατηρήσεις της για το ενημερωτικό μνημόνιο τις οποίες οι πολωνικές αρχές έλαβαν δεόντως υπόψη.
(114)
Διαπιστώνοντας και άλλες καθυστερήσεις στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης, η Επιτροπή ζήτησε από την Πολωνία, με επιστολή τής 3ης Οκτωβρίου 2007, να ολοκληρώσει άμεσα την ιδιωτικοποίηση. Με επιστολή της 23ης Οκτωβρίου 2007, η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι η ιδιωτικοποίηση δεν θα ολοκληρωνόταν όπως είχε προγραμματιστεί μέχρι το τέλος του 2007. Αντίθετα, η Πολωνία δεσμεύθηκε να αρχίσει διαπραγματεύσεις με επιλεγμένους επενδυτές από τον Ιανουάριο του 2008. Η Επιτροπή επανέλαβε τις ανησυχίες της όσον αφορά τις καθυστερήσεις, με επιστολή τής 30ής Νοεμβρίου 2008, και ανέφερε ότι ανέμενε ο νέος ιδιοκτήτης της Gdynia Shipyard να υποβάλει προσχέδιο ενός νέου σχεδίου αναδιάρθρωσης μέχρι τέλος Φεβρουαρίου του 2008. Η Επιτροπή επανέλαβε στη συνέχεια πολλές φορές το ίδιο αίτημα. Η Επιτροπή ζητούσε επίμονα να τηρηθεί αυστηρά το χρονοδιάγραμμα ιδιωτικοποίησης και δήλωσε ότι δεν υπήρχε κανένας λόγος για να ξεκινήσει η Πολωνία νέα διαδικασία ιδιωτικοποίησης.
(115)
Η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι έντεκα εταιρείες είχαν ζητήσει το ενημερωτικό μνημόνιο για την Gdynia Shipyard και ότι τέσσερις εταιρείες είχαν υποβάλει αρχικές προσφορές μέχρι την προθεσμία της 1ης Οκτωβρίου 2007. Πραγματοποιήθηκε ενδελεχής εξέταση («due diligence») των τεσσάρων εταιρειών. Τελικά, υποβλήθηκαν τρεις δεσμευτικές προσφορές εντός της προθεσμίας της 20ής Δεκεμβρίου 2007. Στα τέλη Ιανουαρίου 2008, η Πολωνία αποφάσισε να αρχίσει διαπραγματεύσεις με δύο από τους εν λόγω επενδυτές. Στα μέσα Φεβρουαρίου του 2008, η Πολωνία ανακοίνωσε ότι η διαδικασία ιδιωτικοποίησης της Gdynia Shipyard θα ολοκληρωνόταν μέχρι το καλοκαίρι του 2008, δηλαδή ένα έτος μετά την ημερομηνία που είχε υποσχεθεί αρχικά η Πολωνία τον Ιανουάριο του 2007.
(116)
Από τις 20 Μαρτίου 2008, ένας από τους επενδυτές αυτούς, η Amber Sp. z o.o. (στη συνέχεια «Amber»), θυγατρική της Złomrex, πολωνικής εταιρείας εμπορίας χάλυβα, απέκτησε αποκλειστικά δικαιώματα διαπραγμάτευσης, η διάρκεια των οποίων παρατάθηκε αρκετές φορές και τελικά έληξε στις 12 Μαΐου 2008.
(117)
Η Πολωνία υπέβαλε στην Επιτροπή, στις 29 Φεβρουαρίου 2008 (17), προσχέδιο αναδιάρθρωσης της Gdynia Shipyard που συνέταξε η Amber. Η Amber υπέβαλε επικαιροποιημένες δημοσιονομικές προβλέψεις με ηλεκτρονική επιστολή τής 9ης Απριλίου 2008. Η Επιτροπή διατύπωσε προφορικές παρατηρήσεις για το σχέδιο αυτό σε συνεδρίαση με εκπροσώπους των πολωνικών αρχών, της Amber και της Gdynia Shipyard, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Βαρσοβία στις 10 Απριλίου 2008, και γραπτές παρατηρήσεις με επιστολή τής 1ης Απριλίου 2008.
(118)
Σε συνεδρίαση με τις πολωνικές αρχές στις 12 Μαΐου 2008, η Amber δήλωσε ότι αποσύρθηκε από τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης της Gdynia Shipyard. Η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή γι’ αυτή την εξέλιξη αυθημερόν. Δικαιολογώντας αυτή την απόφασή της στο Υπουργείο Οικονομίας, η Amber ανέφερε ως βασική αιτία της υπαναχώρησής της το γεγονός ότι, μετά από ενδελεχή εξέταση της κατάστασης του ναυπηγείου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επιχείρηση δεν θα μπορούσε να καταστεί επικερδής ακόμη και μετά την εφαρμογή των μέτρων αναδιάρθρωσης που περιλάμβαναν και σημαντικές επενδύσεις.
(119)
Στις 15 Μαΐου 2008, οι πολωνικές αρχές αποφάσισαν να περατώσουν τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης με τη μορφή δημόσιας πρόσκλησης σε διαπραγματεύσεις με τους προσφέροντες οι προσφορές των οποίων είχαν γίνει δεκτές κατά τη διαδικασία που άρχισε το 2007.
(120)
Στις 26 Μαΐου 2008, η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή για την επανέναρξη της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης. Με επόμενες ημερήσιες αναφορές, οι πολωνικές αρχές ενημέρωναν την Επιτροπή για τα μέτρα που είχαν λάβει για την εξεύρεση αγοραστή της Gdynia Shipyard. Η Πολωνία έστειλε διάφορες επιστολές στην Επιτροπή στις οποίες διάφοροι δυνητικοί επενδυτές δήλωναν ότι επιθυμούσαν να ενημερώνονται για την εξέλιξη της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης και να λάβουν το ενημερωτικό μνημόνιο, όταν αυτό θα ήταν διαθέσιμο.
(121)
Στη συνεδρίαση της 10ης Ιουνίου 2008, δηλώθηκε ότι οι πολωνικές αρχές διενεργούσαν εντατικές συνομιλίες με την ISD Polska, ιδιοκτήτρια της Gdańsk Shipyard, για την πιθανή αγορά της Gdynia Shipyard και τη συγχώνευση των δύο ναυπηγείων. Η Πολωνία πρότεινε νέα αντισταθμιστικά μέτρα και ανέφερε ότι ο νέος επενδυτής είχε ζητήσει πρόσθετη κρατική ενίσχυση ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή του στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης. Η Πολωνία ενημέρωσε επίσης την Επιτροπή ότι η ISD Polska προετοίμαζε ένα κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης των δύο ναυπηγείων που θα υποβαλλόταν στην Επιτροπή έως τις 26 Ιουνίου 2008 σύμφωνα με την εντολή παροχής πληροφοριών που εξέδωσε η Επιτροπή αναφορικά με την κρατική ενίσχυση C 18/05 (18).
(122)
Μετά από αίτηση των πολωνικών αρχών, η Επιτροπή ενημέρωσε την Πολωνία και την ISD Polska στη συνεδρίαση της 10ης Ιουνίου 2008 και στη συνεδρίαση της 13ης Ιουνίου 2008 ότι θα έπρεπε να τηρηθούν ορισμένοι βασικοί όροι για να αγοράσει η ISD Polska την Gdynia Shipyard με πρόθεση την κοινή λειτουργία της με τα ναυπηγεία του Γκντανσκ. Αυτοί οι γενικοί όροι ήταν ότι η ISD Polska έπρεπε να υποβάλει κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης και για τα δύο ναυπηγεία μέχρι τις 26 Ιουνίου 2008, να συμβάλει σημαντικά στο κόστος αναδιάρθρωσης και να λάβει ουσιαστικά αντισταθμιστικά μέτρα σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες γραμμές. Η Επιτροπή δήλωσε ότι η προταθείσα συνεισφορά της ISD Polska στο κόστος αναδιάρθρωσης ήταν ανεπαρκής, αφού έλαβε υπόψη το ποσό της κρατικής ενίσχυσης που είχε λάβει η εταιρεία στο παρελθόν και τη συμπληρωματική ενίσχυση την οποία είχε ζητήσει η ISD Polska σε σχέση με την ιδιωτικοποίηση.
(123)
Με επιστολή της 6ης Ιουνίου 2008, η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι η κυβέρνηση είχε εκδώσει απόφαση στις 3 Ιουνίου 2008 να συνεισφέρει κεφάλαιο 515 εκατ. PLN στη Gdynia Shipyard, εν μέρει για την κάλυψη προβλεπόμενων ζημιών από τις τρέχουσες συμβάσεις ναυπήγησης.
(124)
Στις 26 Ιουνίου 2008 η Επιτροπή έλαβε προσχέδιο αναδιάρθρωσης με ημερομηνία Ιουνίου 2008 που συνέταξε η ISD Polska με τίτλο «Σχέδιο αναδιάρθρωσης της New Gdańsk-Gdynia Shipyard» που περιέχει κοινή στρατηγική αναδιάρθρωσης των ναυπηγείων του Γκντανσκ και της Γδύνιας (στη συνέχεια «κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης (της ISD)»). Η Επιτροπή έλαβε επίσης προσχέδιο αναδιάρθρωσης με ημερομηνία Ιουνίου 2008, που συνέταξε η Polish Shipbuilding Company με τίτλο «Σχέδιο αναδιάρθρωσης της Gdynia Shipyard για τη περίοδο 2008-2012» (στο εξής «σχέδιο αναδιάρθρωσης της PSC»). Στη συνέχεια παρατίθεται συνοπτική περιγραφή των δύο σχεδίων.
(125)
Με επιστολή της 14ης Ιουλίου 2008, η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι η ιδιωτικοποίηση της Gdynia Shipyard συνεχιζόταν και ζήτησε πρόσθετο χρόνο για τους δυνητικούς επενδυτές και για την ολοκλήρωση του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Η Πολωνία δεσμεύθηκε να υποβάλει οριστικό σχέδιο αναδιάρθρωσης για τα ναυπηγεία Γδύνιας μέχρι τις 12 Σεπτεμβρίου 2008 το αργότερο.
(126)
Η Επιτροπή συμφώνησε να περιμένει μέχρι τη λήψη της απόφασης για την υποβολή οριστικού σχεδίου αναδιάρθρωσης.
(127)
Στις 12 Σεπτεμβρίου 2008, η Πολωνία υπέβαλε το τελικό σχέδιο αναδιάρθρωσης που συνέταξε η ISD Polska με τίτλο Σχέδιο αναδιάρθρωσης της New Gdańsk-Gdynia Shipyard (στη συνέχεια «κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης της 12ης Σεπτεμβρίου»), το οποίο αποτελεί ουσιαστικά επικαιροποιημένη έκδοση του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης της 26ης Ιουνίου 2008.
5. ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΟΥ 2006
(128)
Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006, οι τροποποιήσεις του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2004 ήταν απαραίτητες διότι άλλαξε το μακροοικονομικό πλαίσιο: ανατιμήθηκε το ζλότυ έναντι του δολαρίου από 4,1 PLN σε 3,0 PLN ανά USD και αυξήθηκαν οι τιμές του χάλυβα από 300 σε 700 δολάρια ο τόνος, γεγονός που επηρέασε αρνητικά την οικονομική κατάσταση του ναυπηγείου, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή κρατική βοήθεια, με αποτέλεσμα να μην είναι πλέον δυνατή η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2004.
(129)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 που συνέταξε η εταιρεία με τη στήριξη της Ernst & Young καλύπτει την περίοδο από το 2006 έως το 2012. Τα περισσότερα, όμως, μέτρα πρέπει να εφαρμοστούν μέχρι το τέλος του 2009. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 κάλυπτε την περίοδο από το 2003 έως το 2008.
(130)
Οι στόχοι του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2006 ήταν να περιοριστεί ουσιαστικά το λειτουργικό κόστους, να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του ναυπηγείου και να διασφαλιστεί η κερδοφορία της ναυπηγικής δραστηριότητας. Γι’ αυτό το σκοπό, η εταιρεία επιδίωκε πρώτα την αναδιαπραγμάτευση των υφισταμένων συμβάσεων για να εξαλειφθούν οι αναμενόμενες ζημίες για τα πλοία που προγραμματίστηκε να ολοκληρωθούν το 2006 και το 2007. Ακόμη, η εφαρμογή ενός προγράμματος μείωσης του κόστους θα αποσκοπούσε στη μείωση του κόστους παραγωγής.
a) Στρατηγική πωλήσεων
(131)
Σύμφωνα με τη στρατηγική πωλήσεων, το κύριο βάρος έπρεπε να δοθεί σε τυποποιημένα πλοία, όπως τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και τα οχηματαγωγά πλοία. Η εταιρεία σχεδίαζε επίσης να διατηρήσει την παραγωγική της ικανότητα για ειδικά τμήματα της αγοράς, εάν υπήρχαν προσφορές που θα εξασφάλιζαν κερδοφορία.
β) Βιομηχανική και επιχειρησιακή αναδιάρθρωση
(132)
Τα βασικά μέτρα είναι:
-
αύξηση της αποτελεσματικότητας με επενδύσεις 61 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο 2007-2009. Οι επενδύσεις αποσκοπούν στην εξάλειψη των προβλημάτων στη διαδικασία παραγωγής (ιδίως προκατασκευασμένου χάλυβα) και την αύξηση της αποτελεσματικότητας. Σχεδιάζονται επίσης επενδύσεις IT ύψους 6,6 εκατ. ευρώ·
-
αναδιάρθρωση της απασχόλησης, δηλαδή κατάργηση των αυξανόμενων συμβάσεων απασχόλησης ορισμένου χρόνου και μέτρα για την επίτευξη των στόχων για τα επίπεδα απασχόλησης. Εισαγωγή ενός συστήματος κινήτρων. Η εταιρεία σχεδιάζει επίσης να αυξήσει τους μισθούς των εργαζομένων που απασχολούνται άμεσα στην παραγωγή κατά 10 % το 2006 και κατά 4 % ετησίως από το 2008 έως το 2010. Τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η εταιρεία είναι τα υψηλά ποσοστά συστηματικής απουσίας από την εργασία και η έλλειψη ειδικευμένων εργατών·
-
το σχέδιο επισήμανε τη σημασία προστασίας των ναυπηγείων έναντι του συναλλαγματικού κινδύνου. Για το σκοπό αυτό, το 70 % των εσόδων των ναυπηγείων θα είναι καλυμμένο από το συναλλαγματικό κίνδυνο από το 2007 έως το 2012 μέσω πράξεων σε ξένο συνάλλαγμα·
-
θα υπάρξουν και νέες αποσχίσεις θυγατρικών εταιρειών (όπως οι Zakładowa Służba Ratownicza, Wydział Technicznej Obsługi Urządzeń Dźwignicowych κ.λπ.) και πωλήσεις στοιχείων ενεργητικού·
-
βελτίωση της διαδικασίας σχεδιασμού (τυποποίηση σχεδιασμού), με δυνατότητα απόσχισης του Γραφείου σχεδιασμού που θα αποφασισθεί το 2007·
-
άλλα μέτρα, όπως η αναδιαπραγμάτευση συμβάσεων, η εισαγωγή ρητρών αναπροσαρμογής συμβάσεων για κάλυψη συναλλαγματικού κινδύνου, πρόγραμμα παροχής κινήτρων σε εργαζομένους, διαδικασία ευαισθητοποίησης και πωλήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού.
γ) Μέτρα οικονομικής αναδιάρθρωσης
(133)
Πρέπει να γίνει οικονομική αναδιάρθρωση των ναυπηγείων. Στα τέλη του 2005 τα ίδια κεφάλαια ανέρχονταν σε 285,4 εκατ. PLN. Προγραμματίστηκε η βελτίωση της κατάστασης ιδίων κεφαλαίων των ναυπηγείων το 2006-07 με εισφορά κεφαλαίου συνολικού ύψους 1 015 εκατ. PLN: αύξηση κεφαλαίου 500 εκατ. PLN το 2006 θα χρηματοδοτούνταν από ιδιώτες επενδυτές και αύξηση κεφαλαίου 515 εκατ. PLN το 2007 από ιδιώτη ή δημόσιο επενδυτή.
δ) Στόχοι στο τέλος της αναδιάρθρωσης - αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας
(134)
Στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης το 2009, η παραγωγή των ναυπηγείων εκτιμάται ότι θα ανέρχεται σε 298 610 CGT, έναντι 279 258 CGT το 2006. Ο αριθμός των ναυπηγούμενων πλοίων θα μειωθεί από 13 το 2006 (8 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και 5 οχηματαγωγά) σε 11 (5 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και 6 οχηματαγωγά). Η παραγωγή εκτιμάται ότι θα αυξηθεί περαιτέρω σε 324 110 CGT το 2012 (12 πλοία).
(135)
Η μέση απασχόληση θα μειωθεί από 5.208 εργαζόμενους το Μάιο του 2006 σε επίπεδο στόχου 4 530 στα τέλη του 2007.
(136)
Η παραγωγικότητα (δείκτης κατανάλωσης εργασίας) εκτιμάται ότι θα βελτιωθεί από 44,8 ανθρωποώρες/CGT το 2007 σε 37,0 ανθρωποώρες/CGT το 2012. Κατά τον σύμβουλο της Επιτροπής, η παραγωγικότητα στα αποδοτικότερα συγκρίσιμα ναυπηγεία στην Ευρώπη είναι χαμηλότερη από 20 εργατοώρες /CGT.
(137)
Ο κύκλος εργασιών εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 1 599 εκατ. PLN το 2005 σε 1869 εκατ. PLN το 2012. Τα κέρδη εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από 7,35 εκατ. PLN το 2005 και 233,5 εκατ. PLN το 2006 σε 67,68 εκατ. PLN το 2012 ενώ το πρώτο έτος κερδοφορίας θα είναι το 2009.
ε) Ανάλυση ευαισθησίας
(138)
Το σχέδιο περιέχει ανάλυση ευαισθησίας για τα ακόλουθα θέματα:
-
ανατίμηση του PLN έναντι του USD κατά 0,05 PLN και 0,1 ετησίως, σε αντίθεση με σταθερή τιμή συναλλάγματος PLN/USD 3,00 της βασικής υπόθεσης·
-
διατήρηση της κατασκευής πλοίων στο επίπεδο των 10 πλοίων την περίοδο 2009-10, ενώ η βασική υπόθεση είναι η κατασκευή 11 πλοίων το 2009-10 και 12 πλοίων το 2011-12·
-
ταχύτερη αύξηση των συντελεστών εκκαθάρισης (αμοιβή της εργασίας και ποσοστά μεταβλητής και αμετάβλητης συνεργασίας) το 2008-2012 σε σχέση με το βασικό σενάριο·
-
μείωση των τιμών των πλοίων κατά 5 % και 10 % την περίοδο 2009-2012·
-
αύξηση των τιμών των υλικών σε συνδυασμό με αύξηση των τιμών των πλοίων από το 2007 και μετά.
στ) Αντισταθμιστικά μέτρα
(139)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 πρότεινε ως αντισταθμιστικό μέτρο τον περιορισμό της παραγωγής σε 340 000 CGT ετησίως, βάσει της υπόθεσης ότι η τεχνική παραγωγική ικανότητα του ναυπηγείου ήταν 540 000 CGT. Όπως εξηγείται αναλυτικά στη συνέχεια, το Φεβρουάριο του 2007, η Πολωνία πρότεινε το οριστικό κλείσιμο της μόνιμης δεξαμενής SD I. Η εταιρεία υπέβαλε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η τρέχουσα τεχνική παραγωγική ικανότητα είναι χαμηλότερη από 540 000 CGT. Η Επιτροπή ενέκρινε αρχικά την προταθείσα μείωση της παραγωγικής ικανότητας σε αντικατάσταση των αντισταθμιστικών μέτρων που περιείχε το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006.
6. ΚΟΙΝΌ ΣΧΈΔΙΟ ΑΝΑΔΙΆΡΘΡΩΣΗΣ ΠΟΥ ΣΥΝΈΤΑΞΕ Η ISD
(140)
Η SD Polska, ως μέτοχος πλειοψηφίας της Gdańsk Shipyard, έλαβε μέρος στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης μετά την απόσυρση της Amber από τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης που άρχισε το 2007. Όπως προαναφέρθηκε, η ISD Polska επανεξέτασε το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλε στην Επιτροπή στις 26 Ιουνίου 2008, υποβάλλοντας επικαιροποιημένη έκδοση του σχεδίου στις 12 Σεπτεμβρίου 2008. Η ακόλουθη περιγραφή εξηγεί, κατά περίπτωση, τις τροποποιήσεις που περιέχει το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου.
(141)
Η λογική που διέπει την κοινή επιχειρηματική στρατηγική της ISD Polska είναι ότι πρέπει να αξιοποιηθούν οι συνέργειες ανάμεσα στα δύο ναυπηγεία και να ενωθούν τα καλύτερα παραγωγικά στοιχεία και των δύο εγκαταστάσεων (19). Οι κύριες εγκαταστάσεις αποθήκευσης υλικών θα βρίσκονται στα ναυπηγεία της Γδύνιας, όπου θα γίνεται και η προκατασκευή ελασμάτων και κατατομών. Τα ελάσματα και οι κατατομές θα μεταφέρονται δια θαλάσσης στα ναυπηγεία του Γκντανσκ, όπου θα παράγονται τμήματα και μορφοδοκοί. Η συναρμολόγηση θα πραγματοποιείται στις δεξαμενές των ναυπηγείων της Γδύνιας και η εγκατάσταση εξοπλισμού θα πραγματοποιείται σε προβλήτες και των δύο ναυπηγείων.
(142)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης αναφέρεται στην αποτυχία του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2006 να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα του ναυπηγείου και ως αιτίες προσδιορίζει τις τρέχουσες οικονομικές δυσκολίες και των δύο ναυπηγείων. Αυτές περιλαμβάνουν ιδίως την αποτυχία ιδιωτικοποίησης του ναυπηγείου και τη σχετιζόμενη αποτυχία αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας σε επίπεδα που θα επέτρεπαν την αναδιάρθρωση και στο γεγονός ότι το ναυπηγείο δεν έλαβε επαρκή ποσά κρατικής ενίσχυσης. Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης εντοπίζει επίσης μακροοικονομικούς παράγοντες, όπως η ανατίμηση του πολωνικού ζλότυ έναντι του δολαρίου ΗΠΑ, η αύξηση των τιμών χάλυβα και εσωτερικούς παράγοντες, όπως η αποχώρηση ειδικευμένων εργατών από το ναυπηγείο, η χαμηλή παραγωγικότητα και η σύναψη συμβάσεων χωρίς τις απαραίτητες ρήτρες κάλυψης από τις μεταβολές των τιμών συναλλάγματος και το κόστος των υλικών, με αποτέλεσμα να υπάρχει ζημία στο ναυπηγείο.
(143)
Στόχος του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης είναι η αποκατάσταση της βιωσιμότητας των δύο αναδιαρθρωμένων εταιρειών, των ναυπηγείων Γδύνιας και Γκντανσκ. Αν και η παρούσα απόφαση αφορά μόνο την Gdynia Shipyard, η ακόλουθη περιγραφή και εκτίμηση του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης πρέπει ασφαλώς να λαμβάνει υπόψη και την ύπαρξη της Gdańsk Shipyard, τις προηγούμενες προσπάθειες αναδιάρθρωσής της και την κρατική ενίσχυση που έχει λάβει και την οποία θα λάβει στο μέλλον.
α) Στρατηγική πωλήσεων
(144)
Σύμφωνα με το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης, τα συγχωνευμένα ναυπηγεία θα ασκούν δύο δραστηριότητες: ναυπηγικές και μη ναυπηγικές δραστηριότητες.
(145)
Όσον αφορά τη ναυπηγική δραστηριότητα, βραχυπρόθεσμα η ISD Polska θα εστιαστεί στις αγορές των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (μικρού έως μεσαίου μεγέθους, 500 - 3000 TEU), πλοίων μεταφοράς γενικών εμπορευμάτων («κλασσικά» πλοία για τη μεταφορά ξηρού φορτίου, πλοία πολλαπλών χρήσεων και πλοία μεταφοράς βαρέος φορτίου) και οχηματαγωγών πλοίων (μεγάλα πλοία μεταφοράς μόνο οχημάτων, χωρητικότητας 6 600 πλοίων) και θα αναπτύξει επίσης δραστηριότητες στην αγορά πλοίων ανοικτής θαλάσσης (off-shore vessels) (π.χ. ρυμουλκά πλοία χειρισμού αγκυρών, πλοία εφοδιασμού, πλοία με πλήρωμα) τα οποία εκτιμάται ότι θα αποκτήσουν δεσπόζουσα θέση μεσοπρόθεσμα.
(146)
Η ανάλυση αγοράς βασίζεται σε σύγκριση με την παραγωγή άλλων ευρωπαϊκών ναυπηγείων και την εμπειρία συγχωνευμένων ναυπηγείων. Το σχέδιο αναγνωρίζει ότι πρέπει να αναπτυχθεί η απαραίτητη τεχνογνωσία για την κατασκευή πλοίων ανοικτής θαλάσσης και ότι η παραγωγή τα πρώτα έτη θα υλοποιείται με υπεργολαβία. Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου περιγράφει την προηγούμενη εμπειρία της Gdańsk Shipyard στην κατασκευή κυτών πλοίων ανοικτής θαλάσσης και αναφέρει ότι υπάρχουν παραγγελίες για πλοία αυτού του τύπου στο βιβλίο παραγγελιών του. Το σχέδιο έδειξε επίσης ότι η Gdańsk Shipyard είχε πρόσφατα υπογράψει επιστολή προθέσεων πενταετούς συνεργασίας με γνωστό κατασκευαστή πλοίων ανοικτής θαλάσσης στον οποίο η Gdańsk Shipyard θα ανέθετε με υπεργολαβία την κατασκευή όλο και πιο σύνθετων κυτών πλοίων. Το σχέδιο προέβλεπε σταδιακή αποδέσμευση από αυτόν τον υπεργολάβο προς την κατασκευή πλήρως εξοπλισμένων πλοίων ανοικτής θαλάσσης και αναγνώρισε την ανάγκη σταδιακής απόκτησης της ικανότητας ναυπήγησης πλήρως εξοπλισμένων πλοίων και δημιουργίας ενός δικτύου προμηθευτών.
(147)
Το προβλεπόμενο χαρτοφυλάκιο παραγωγής λαμβάνει ως υπόθεση ότι η ναυπήγηση πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων αρχικά θα διατηρηθεί, αλλά θα περιορίζεται σταδιακά μέχρι το 2011 και στη συνέχεια θα διακοπεί. Το σχέδιο προβλέπει χαρτοφυλάκιο προϊόντων που θα περιλαμβάνει πλοία ανοικτής θαλάσσης και μεγάλα οχηματαγωγά χωρητικότητας C6600. Με βάση το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης, μετά τον Ιούνιο, τα συγχωνευμένα ναυπηγεία θα συνάπτουν συμβάσεις για 13 πλοία το 2008 (3 πλοία εμπορευματοκιβωτίων, 5 πλοία ανοικτής θαλάσσης και 5 οχηματαγωγά), 16 πλοία το 2009 (2 πλοία εμπορευματοκιβωτίων, 8 πλοία ανοικτής θαλάσσης και 6 οχηματαγωγά), 15 πλοία το 2010 και 2011 (1 πλοίο εμπορευματοκιβωτίων, 7 πλοία ανοικτής θαλάσσης και 7 οχηματαγωγά), 17 πλοία το 2012 (10 πλοία ανοικτής θαλάσσης και 7 οχηματαγωγά) και 18 πλοία το 2013 και 2014 (14 πλοία ανοικτής θαλάσσης και 4 οχηματαγωγά). Το σχέδιο παραγωγής τροποποιήθηκε στο κοινό σχέδιο του Σεπτεμβρίου: από το 2009 έως το 2011 θα ναυπηγούνται ετησίως 12 - 13 πλοία (5 - 7 οχηματαγωγά και 6 πλοία ανοικτής θαλάσσης· δεν υπάρχει παραγγελία για την κατασκευή πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων μετά το 2008).
(148)
Όσον αφορά τις μη ναυπηγικές δραστηριότητες, η ISD Polska προτίθεται να ξεκινήσει την παραγωγή αιολικών κινητήρων και μεταλλικών κατασκευών στα συγχωνευμένα ναυπηγεία. Το σχέδιο προβλέπει ότι η παραγωγή των αιολικών κινητήρων θα αρχίσει το 2011 (75 μονάδες), που θα αυξηθούν σε 350 το 2014 (προγραμματισμένο μήκος 80 μέτρων).
(149)
Το σχέδιο του Ιουλίου προέβλεπε αύξηση της παραγωγής μεταλλικών κατασκευών (π.χ. αρτέμονες, κατασκευές αποθήκευσης, μεταλλικοί σκελετοί για και μέρη πλοίων) από 2 174 τόνους το 2008 σε 13 500 τόνους το 2011 (20).
(150)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου αναφέρει αναλυτικά στοιχεία της τεχνογνωσίας της ISD Polska (ή άλλων εταιρειών του ομίλου Donbas) στον τομέα των μεταλλικών κατασκευών. Προγραμματίζεται η μεταφορά ενός μέρους της παραγωγής από την Huta Częstochowa στα ενοποιημένα ναυπηγεία. Το σχέδιο συνοψίζει τα αποτελέσματα μιας μελέτης αγοράς από ανεξάρτητο σύμβουλο (Roland Berger) για την προετοιμασία της ανάπτυξης του τμήματος της αγοράς των μεταλλικών κατασκευών στην Gdańsk Shipyard, αφού η ISD Polska αγόρασε την εταιρεία χαρτοφυλακίου της στις αρχές του 2007. Σύμφωνα με το σχέδιο, η μελέτη αυτή προβλέπει ανάπτυξη του τμήματος της αγοράς των μεταλλικών κατασκευών στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Πολωνία (π.χ. ανάπτυξη υποδομής με τη βοήθεια των Διαρθρωτικών Ταμείων). Η μελέτη αυτή δεν έχει υποβληθεί στην Επιτροπή.
(151)
Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου περιέχει προβλέψεις για τον όγκο της παραγωγής μεταλλικών κατασκευών, όπως παρουσιάζονται στον κατωτέρω πίνακα 1α.
Πίνακας 1α
Σχεδιαζόμενη παραγωγή μεταλλικών κατασκευών σε τόνους (κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου 2008)
Προϊόντα
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Αρτέμονες
274
2 000
2 000
2 000
2 000
2 000
2 000
Ανελκυστήρες
0
1 100
1 500
1 500
1 500
1 500
1 500
Κατασκευές αποθήκευσης
1 500
6 000
16 000
22 400
36 000
36 000
36 000
Μεταλλικές κατασκευές
0
1 100
3 000
4 000
4 000
4 000
4 000
Μέρη πλοίων
0
1 000
1 450
5 000
13 000
13 000
13 000
Σύνολο
1 774
11 200
23 950
34 900
56 500
56 500
56 500
β) Βιομηχανική και επιχειρησιακή αναδιάρθρωση
(152)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης αναφέρει ότι το παραγωγικό δυναμικό και των δύο ναυπηγείων έχει υποβαθμιστεί σημαντικά και είναι στο ίδιο επίπεδο με αυτό των ευρωπαϊκών ναυπηγείων στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Οι προγραμματισμένες επενδύσεις ανέρχονται σε 111 εκατ. ευρώ για ναυπηγικές δραστηριότητες και σε 193 εκατ. PLN για μη ναυπηγικές δραστηριότητες (175 εκατ. PLN για ανεμογεννήτριες και 18 εκατ. PLN για μεταλλικές κατασκευές).
(153)
Οι επενδύσεις σε ναυπηγικές δραστηριότητες θα συμπληρωθούν σε δύο επικαλυπτόμενα στάδια από το 2009 έως το 2011. Οι σημαντικότερες επενδύσεις (21) αφορούν την κοπή ελασμάτων, την παραγωγή επίπεδων οθονών και ένα νέο κατάστημα αγωγών. Οι επενδύσεις αυτές, σε συνδυασμό με οργανωτικές αλλαγές, εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας από 45 ανθρωποώρες/CGT σήμερα στο στόχο των 20 ανθρωποωρών/CGT (22).
(154)
Οι βασικές οργανωτικές ανάγκες αφορούν: πωλήσεις (συμβάσεις), αγορές υλικών και υπηρεσιών, ικανότητα σχεδιασμού, παραγωγή, ανθρώπινους πόρους και τεχνολογίες της πληροφόρησης.
(155)
Το κοινό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης προβλέπει τη δημιουργία ενός κέντρου σχεδιασμού που θα είναι υπεύθυνο για τον επαρκή σχεδιασμό της παραγωγής σε όλα τα επίπεδα οργάνωσης των συγχωνευμένων ναυπηγείων. Στόχος της δημιουργίας αυτού του κέντρου είναι η εξάλειψη όλων των ελλείψεων σχεδιασμού, χρονοδιαγράμματος, κατάρτισης προϋπολογισμού και ελέγχου της διαδικασίας παραγωγής.
(156)
Όσον αφορά την ανάθεση συμβάσεων, η ISD Polska προτίθεται να εισαγάγει ρήτρες αναπροσαρμογής για την προστασία των ναυπηγείων από τις αυξήσεις των τιμών των πρώτων υλών και των μισθών μετακυλώντας τον κίνδυνο στον πλοιοκτήτη. Η εταιρεία θα θεσπίσει επίσης μια νέα πρότυπη σύμβαση. Αποσπάσματα από ορισμένες υφιστάμενες συμβάσεις ναυπήγησης επισυνάφθηκαν στο κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου ως αποδεικτικό στοιχείο ότι η εταιρεία ήταν σε θέση να διαπραγματευτεί ρήτρες αναπροσαρμογής για την κάλυψη από τις διακυμάνσεις των τιμών του χάλυβα.
(157)
Για να προστατευθεί από το συναλλαγματικό κίνδυνο, η εταιρεία προτίθεται να δημιουργήσει την απαραίτητη υποδομή μετά τον προσδιορισμό των εξόδων και εσόδων που οφείλονται στο συναλλαγματικό κίνδυνο και τον καθορισμό των επιτρεπόμενων επιπέδων έκθεσης σε αυτό τον κίνδυνο. Το σύστημα διαχείρισης κινδύνου που προβλέπει το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης βασίζεται σε τέσσερα κύρια στοιχεία: στην εκτίμηση αυτού του κινδύνου κατά τον καθορισμό της στρατηγικής του ναυπηγείου (καθορισμός επιπέδου ανοχής κινδύνου και έλεγχος κινδύνου), προσαρμογή της οργανωτικής δομής, χρησιμοποίηση τεχνολογιών της πληροφόρησης και προσαρμογή των διαφόρων μεθόδων ελαχιστοποίησης κινδύνου (φυσική προστασία, ρήτρες αναπροσαρμογής στις συμβάσεις και αγορές χρηματοοικονομικών προϊόντων, όπως δικαιώματα προαίρεσης συναλλάγματος και προθεσμιακές πράξεις). Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου περιγράφει αναλυτικότερα την προτεινόμενη πολιτική κάλυψης συναλλαγματικού κινδύνου. Προσδιορίζει τρία μέσα διασφάλισης που πρέπει να εφαρμόζει η εταιρεία· υπολογίζει την έκθεση των παραγγελιών στο συναλλαγματικό κίνδυνο μέχρι το 2012 και εκτιμά το κόστος αυτών των μέσων κάλυψης σε αυτή τη βάση. Σύμφωνα με το σχέδιο, η ISD Polska επικοινώνησε με ορισμένες τράπεζες οι οποίες της ζήτησαν να υποβάλει μια επαρκή στρατηγική κάλυψης κινδύνων, ώστε να καταρτίσουν ορισμένες προσφορές προστασίας. Με βάση το σχέδιο, αυτή η στρατηγική επρόκειτο να καθοριστεί τους πρώτους έξι μήνες της αναδιάρθρωσης.
(158)
Στον τομέα της παραγωγής, ο στόχος είναι να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της ανεπαρκούς εφοδιαστικής στα ναυπηγεία του Γκντανσκ και της συμφόρησης στα ναυπηγεία της Γδύνιας. Το σχέδιο προτείνει διαχωρισμό της εργασίας ανάμεσα στις δύο εγκαταστάσεις και ένα νέο διάγραμμα ροής υλικού.
(159)
Όσον αφορά τις αγορές και τη διαχείριση υλικών, ο βασικός στόχος είναι οι περικοπές δαπανών. Τα μέτρα αναδιάρθρωσης περιλαμβάνουν, παραδείγματος χάρη, την αγορά υλικών βάσει τουλάχιστον τριών προσφορών, τη συνεργασία για αγορές με την Huta Częstochowa, τη διαχείριση αποθεμάτων, κ.λπ.
(160)
Η εταιρεία σχεδιάζει να προσλάβει και να εκπαιδεύσει ειδικευμένους εργάτες και να επεκτείνει τη χρήση και τον εκσυγχρονισμό των υφισταμένων τεχνολογιών της πληροφόρησης.
(161)
Στον τομέα της απασχόλησης, στόχος είναι η αντιμετώπιση των υψηλών ποσοστών εναλλαγής προσωπικού και των συστηματικών απουσιών. Η ISD Polska προτίθεται να συνεργαστεί με ένα τοπικό γραφείο εργασίας. Σε εσωτερικό επίπεδο, το σχέδιο προβλέπει την εισαγωγή συστήματος αμοιβής βάσει κινήτρων (διαχείριση υπερωριών, αξιολόγηση απασχολουμένων, έλεγχος συστηματικών απουσιών από την εργασία και πληρωμή βάσει της εκτελούμενης εργασίας, έγκαιρη εκτέλεση και ποιότητα εργασίας) και ανάπτυξη εταιρικής ταυτότητας. Το σχέδιο επικαλείται την ανάγκη μείωσης του αριθμού των εργαζομένων από 8 137 (2 651 στη Gdańsk Shipyard, 4 238 στη Gdynia Shipyard και 1 248 σε θυγατρικές της Gdynia Shipyard) σε 5 000 έως 5 395 εργαζόμενους. Βάσει του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου, οι απολύσεις θα γίνουν σταδιακά από το 2009 έως το 2012. Το επικαιροποιημένο σχέδιο περιέχει υπολογισμό του κόστους και των επιπτώσεων της αναδιάρθρωσης της απασχόλησης.
(162)
Τέλος, όσον αφορά τις δραστηριότητες σχεδιασμού, το σχέδιο προβλέπει τον εξορθολογισμό της εργασίας του γραφείου σχεδιασμού και τη στενότερη σύνδεσή του με τη διαδικασία παραγωγής.
(163)
Το σχέδιο περιγράφει συνοπτικά τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα αυτών των μέτρων οργανωτικής αναδιάρθρωσης και τα προσδιορίζει ποσοτικά με βάση την υπόθεση ότι η παραγωγικότητα θα βελτιωθεί περίπου κατά 12 εργατοώρες/CGT (23).
γ) Οικονομική αναδιάρθρωση
(164)
Όσον αφορά την οικονομική αναδιάρθρωση, το σχέδιο προβλέπει ότι η κρατική ενίσχυση η οποία κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή κατά τη διενέργεια της επίσημης έρευνας (βλέπε μέρος 9 στη συνέχεια) θα εφαρμοστεί. Προβλέπει επίσης: εισφορά κεφαλαίου από το κράτος 385 εκατ. PLN για την κάλυψη των υποχρεώσεων δημοσίου δικαίου· καταβολή σε δόσεις ορισμένων οφειλών στο δημόσιο (κυρίως ποσών που οφείλονται στην ZUS για κοινωνική ασφάλιση) και την αποπληρωμή τους μέχρι το 2018 (υποχρεώσεις δημοσίου δικαίου ονομαστικής αξίας 418,8 εκατ. PLN) (24)· εισφορά κεφαλαίου από το κράτος ύψους 250 εκατ. PLN για την κάλυψη αναμενόμενων ζημιών για το 2008 και, μέσω του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης, πρόσθετου ποσού 200 εκατ. PLN για τη χρηματοδότηση κεφαλαίου κίνησης· τέλος, προβλέπει την εξαγορά από το κράτος πιθανού παθητικού 308 εκατ. PLN που συνδέεται με την τρέχουσα διαφορά σχετικά με την καταβολή καθυστερούμενων φόρων στην Gdańsk Shipyard.
(165)
Το σχέδιο προβλέπει ότι δαπάνες αναδιάρθρωσης ύψους 712 εκατ. PLN θα χρηματοδοτηθούν από τις μελλοντικές ταμειακές ροές της επιχείρησης.
δ) Κόστος αναδιάρθρωσης και ίδια συνεισφορά
(166)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης προσδιορίζει ποσοτικά τα έξοδα αναδιάρθρωσης της Gdynia Shipyard μέχρι σήμερα σε 936 702 419 PLN, συμπεριλαμβανομένων επενδυτικών δαπανών ύψους 98 εκατ. PLN και δαπανών αναδιάρθρωσης χρέους 365 εκατ. PLN (25). Σύμφωνα με το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης, η αναδιάρθρωση των ναυπηγείων του Γκντανσκ κόστισε 311 533 500 PLN, περιλαμβανομένων επενδυτικών εξόδων 23 εκατ. PLN και εξόδων αναδιάρθρωσης χρέους 48 εκατ. PLN (26). Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου δεν τροποποιεί τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν στο παρελθόν, αλλά τροποποιεί την πρόβλεψη του κόστους αναδιάρθρωσης για τα ενοποιημένα ναυπηγεία. Προσδιορίζονται οι ακόλουθες δαπάνες: επενδυτικές δαπάνες 552 εκατ. PLN, εξόφληση καθυστερούμενων οφειλών στο δημόσιο ύψους 892 εκατ. PLN (27), εξόφληση καθυστερούμενων εμπορικών οφειλών 889 εκατ. PLN, κάλυψη αναμενόμενης ζημίας για το 2008 ύψους 250 εκατ. PLN (28), εξόφληση πιθανών υποχρεώσεων ύψους 308 εκατ. PLN που συνδέονται με τρέχουσες διαφορές σχετικά με καθυστερούμενες φορολογικές οφειλές της Gdynia Shipyard, κόστος κατεδάφισης παραγωγικών εγκαταστάσεων εκτός λειτουργίας (νεωλκείων) 42,8 εκατ. PLN και κόστος αναδιάρθρωσης της εργασίας ύψους 69 εκατ. PLN. Συνολικά το προβλεπόμενο κόστος ανέρχεται σε 3 δισ. PLN.
(167)
Στη συνεδρίαση της 30ής Σεπτεμβρίου, οι πολωνικές αρχές πρότειναν να μην ληφθεί υπόψη η de facto λειτουργική ενίσχυση που χορηγήθηκε στα ναυπηγεία στο παρελθόν κατά την εκτίμηση της ίδιας συνεισφοράς για την κάλυψη του κόστους αναδιάρθρωσης. Οι πολωνικές αρχές πρότειναν να λάβει υπόψη η Επιτροπή στην εκτίμησή της το κόστος αναδιάρθρωσης τη στιγμή που ο επενδυτής απέκτησε τον έλεγχο των ναυπηγείων. Η ISD Polska έγινε μέτοχος πλειοψηφίας στην Gdańsk Shipyard στις 28 Νοεμβρίου 2008 και οι πολωνικές αρχές ισχυρίζονται ότι οι δαπάνες αναδιάρθρωσης που πραγματοποιήθηκαν στο ναυπηγείο από τότε ανέρχονται σε 62,5 εκατ. PLN. Εφόσον η ISD Polska δεν διαθέτει ακόμη συμμετοχή στην Gdynia Shipyard, δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη καμία δαπάνη αναδιάρθρωσης που πραγματοποιήθηκε γι’ αυτό το ναυπηγείο στο παρελθόν. Ως εκ τούτου, το κόστος αναδιάρθρωσης, όπως πρότεινε η Πολωνία στη συνεδρίαση της 30ής Σεπτεμβρίου θα ανερχόταν σε 3,065 δισ. PLN.
(168)
Η ISD Polska υποστηρίζει ότι η ίδια συνεισφορά του ναυπηγείου και των μετόχων του στο κόστος αναδιάρθρωσης είναι αυτό που αναφέρεται στον ακόλουθο πίνακα 1β και αντανακλά τις προτάσεις που περιέχονται στο κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου.
Πίνακας 1β
Ίδια συνεισφορά στο κόστος αναδιάρθρωσης σύμφωνα με το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης
(PLN)
Εικαζόμενη προηγούμενη ίδια συνεισφορά
1.
Πωλήσεις στοιχείων ενεργητικού από την Gdynia Shipyard
3 783 515
2.
Μετατροπή χρεών σε ίδια κεφάλαια από απασχολούμενους και ιδιώτες πιστωτές
70 740 000
3.
Πώληση κινητών αξιών από την Gdynia Shipyard την περίοδο από 1η Μαΐου 2004 έως 24 Ιουνίου 2008
72 797 423
4.
Χρηματοδοτική μίσθωση παραγωγικού δυναμικού - Γδύνια
8 335 000
5.
Επενδυτικές δαπάνες 2004-2007 - Γδύνια
98 044 000
6.
Αγορά μετοχών από την ISD
35 875 059
7.
Επενδυτικές δαπάνες 2004-07 - Γκντανσκ
22 238 900
8.
Χρηματοδοτική μίσθωση παραγωγικού δυναμικού - Γκντανσκ
14 700 000
9.
Αναδιάρθρωση δανείου από την Bank Nord/LB
20 000 000
10.
Δάνειο από την ISD
2 000 000
Εικαζόμενη μελλοντική ίδια συνεισφορά
11.
Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου από την ISD
305 000 000
12.
Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου από την ISD
100 000 000
13.
Πώληση στοιχείων ενεργητικού
240 000 000
14.
Δάνειο κεφαλαίου κίνησης
280 000 000
15.
Επενδυτικό δάνειο για μη ναυπηγικές παραγωγικές δραστηριότητες
185 000 000
16.
Δάνειο κεφαλαίου κίνησης για μη ναυπηγικές δραστηριότητες
45 000 000
17.
Αγορά μετοχών από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης (29)
69 560 400
(169)
Σύμφωνα με τις εξηγήσεις για το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης που έδωσαν οι πολωνικές αρχές στις 7 Ιουλίου 2008 και το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου, οι πηγές εξωτερικής χρηματοδότησης που απαριθμούνται στα σημεία 14-16 δεν έχουν ακόμη γνωστοποιηθεί.
(170)
Η ISD Polska αναμένει να λάβει δάνειο κεφαλαίου κίνησης ύψους 280 εκατ. PLN το 2012 και θεωρεί αυτή την υπόθεση ρεαλιστική με βάση την εικαζόμενη ευνοϊκή αναλογία χρέους/EBIDTA το 2012.
(171)
Όσον αφορά τα δάνεια για μη ναυπηγική παραγωγική διαδικασία (παραγωγή ανεμογεννητριών, στοιχεία 15-16), η ISD Polska προτίθεται να δημιουργήσει μια θυγατρική ειδικού στόχου των ενοποιημένων ναυπηγείων για την παραγωγή ανεμογεννητριών και αναμένει η δραστηριότητα αυτή να προσελκύσει εξωτερικά κεφάλαια Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου περιείχε και πρόσθετες πληροφορίες για το επενδυτικό δάνειο για την κατασκευή αιολικών κινητήρων (στοιχείο 15). Περιέχει συνοπτική παρουσίαση του επενδυτικού σχεδίου παραγωγής ανεμογεννητριών που επρόκειτο να υποβληθεί σε διάφορες τράπεζες για εξέταση. Μαζί με το σχέδιο αναδιάρθρωσης υποβλήθηκαν και δύο επιστολές εκδήλωσης ενδιαφέροντος γι’ αυτό το επενδυτικό σχέδιο από την Kredyt Bank (KBC) και την Fortis Bank, της 4ης Αυγούστου και της 4ης Σεπτεμβρίου 2008 αντίστοιχα. Η Fortis Bank ισχυρίζεται ότι είναι γνωστό το ενδιαφέρον της για επενδυτικά σχέδια στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αναφέρει ότι το σχέδιο της ISD για την παραγωγή ανεμογεννητριών είναι πολύ ενδιαφέρον και ότι θα ήταν πρόθυμη να συζητήσει διεξοδικότερα ειδικά θέματα. Η Kredyt Bank επιβεβαιώνει ότι ενδιαφέρεται να χρηματοδοτήσει επενδυτικά σχέδια στον τομέα της ανανεώσιμης ενέργειας. Η Τράπεζα αναφέρει τις αναλύσεις που πρέπει να γίνουν πριν εξετάσει μια αίτηση δανειοδότησης: αξιολόγηση του επιχειρηματικού σχεδίου και του χρηματοοικονομικού μοντέλου βάσει πραγματικών υποθέσεων που να αντανακλούν τους κανόνες της αγοράς, αξιολόγηση της κερδοφορίας του επενδυτικού σχεδίου και της ευαισθησίας του σε παράγοντες όπως οι τιμές των υλικών και οι τιμές συναλλάγματος, αξιολόγηση των υφισταμένων συμβάσεων προμηθειών και το αποτέλεσμα των τρεχουσών διοικητικών διαδικασιών αναφορικά με το νομικό ιδιοκτησιακό καθεστώς της γης στην οποία θα υλοποιηθεί το έργο.
(172)
Με επιστολή της 8ης Ιουλίου 2008, η Πολωνία παρέθεσε κατάλογο των χρηματοοικονομικών και παραγωγικών στοιχείων ενεργητικού τα οποία η ISD Polska προτίθεται να πωλήσει για να αντλήσει κεφάλαια ύψους 189 εκατ. PLN. Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου διορθώνει τον αριθμό των 240 εκατ. PLN και η βασική διαφορά έγκειται στην αξιολόγηση της κύριας συνιστώσας αυτών των εκποιήσεων, την πώληση της γης που καταλαμβάνουν σήμερα τα τρία νεωλκεία στα ναυπηγεία του Γκντανσκ. Ενώ το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου ανέφερε τα εκτιμώμενα καθαρά έσοδα από την πώληση (τιμή πώλησης μείον το κόστος διευθέτησης του εδάφους για πώληση), το σχέδιο του Σεπτεμβρίου αναφέρει την ονομαστική αξία των εσόδων από την πώληση και περιλαμβάνει το κόστος διευθέτησης του εδάφους στην εκτίμηση του κόστους αναδιάρθρωσης. Μια ανεξάρτητη αποτίμηση της γης επισυνάφθηκε στο σχέδιο του Σεπτεμβρίου. Η αποτίμηση αυτή δεν αναφέρει την τρέχουσα αγοραία αξία της γης, αλλά εκτιμά την αξία της για έναν επενδυτή που θα την αγόραζε για αξιοποίηση (κατασκευή κτιρίων κατοικιών, κτιρίων γραφείων).
(173)
Η Πολωνία εξήγησε ότι τα νεωλκεία στα ναυπηγεία του Γκντανσκ και ο περιβάλλον χώρος ανήκει σήμερα στην ιδιοκτησία της εταιρείας Synergia 99. Η Gdynia Shipyard είναι ένας από τους μετόχους της Synergia και, βάσει μιας συμφωνίας μετόχων, δικαιούται να αγοράσει τα νεωλκεία και τον περιβάλλοντα χώρο σε περίπτωση εκκαθάρισης της Synergia. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε η Πολωνία, η διάθεση των στοιχείων ενεργητικού της Synergia στους μετόχους της εξαρτάται από την πρόοδο των τρεχουσών διοικητικών διαδικασιών για τον καθορισμό των ορίων του λιμένα του Γκντανσκ.
(174)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου εξηγεί ότι οι τρέχουσες διοικητικές διαδικασίες δεν αφορούν τον περιβάλλοντα χώρο των νεωλκείων και περιέχει επιβεβαίωση της Synergia 99, με ημερομηνία 28 Αυγούστου 2008, ότι θα υποβάλει αίτηση στις αρμόδιες αρχές να εξαιρεθεί από την περιοχή λιμένος η γη στην οποία βρίσκονται τα νεωλκεία.
(175)
Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου διασαφήνιζε επίσης τις ρυθμίσεις εκκαθάρισης της Synergia 99, όπως συμφώνησαν οι μέτοχοί της. Η λύση και εκκαθάριση θα πραγματοποιηθεί σε δύο στάδια: πρώτον, η Synergia 99 θα χωριστεί σε δύο εταιρείες, καθεμία από τις οποίες θα εξαγοράσει στοιχεία ενεργητικού της Synergia 99 και, δεύτερον, η Gdynia Shipyard θα καταστεί ο αποκλειστικός ιδιοκτήτης της εταιρείας η οποία θα έχει αγοράσει τη γη στην οποία βρίσκονται τα νεωλκεία. Σύμφωνα με το σχέδιο, το πρώτο στάδιο της διαδικασίας εκκαθάρισης έπρεπε να πραγματοποιηθεί σε συνεδρίαση των μετόχων της Synergia στις 15 Οκτωβρίου 2008. Η σχεδιαζόμενη διαίρεση εξαρτάται, ωστόσο, από μεταβολή των ορίων του λιμένα. Η συμφωνία μετόχων για τις ρυθμίσεις λύσης και εκκαθάρισης της Synergia 99 έχει χρονικό περιορισμό.
(176)
Σύμφωνα με τον ισολογισμό της Gdynia Shipyard, η συμμετοχή της στη Synergia 99 ανέρχεται σε 40 εκατ. PLN. Σύμφωνα με το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου (30), τον Αύγουστο του 2007 το διοικητικό συμβούλιο της Synergia 99 επιβεβαίωσε, ενόψει της σύναψης συμφωνίας μετόχων για τη διαίρεση των στοιχείων ενεργητικού της Synergia σε περίπτωση εκκαθάρισής της, ότι η ονομαστική αξία των στοιχείων ενεργητικού της Synergia 99 ήταν […] (31) εκατ. PLN, η ο ποία, σύμφωνα με το διοικητικό συμβούλιο, αντανακλούσε την αγοραία αξία τους. Έκθεση ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα που υπέβαλε το διοικητικό συμβούλιο στους μετόχους την εποχή εκείνη επιβεβαίωσε ότι η αγοραία αξία της γης στην οποία βρίσκονται τα νεωλκεία ήταν […] εκατ. PLN.
ε) Χρηματοοικονομικές προβλέψεις
(177)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου περιέχει τροποποιημένες χρηματοοικονομικές προβλέψεις. Αυτές βασίζονται σε ορισμένες υποθέσεις για τον πληθωρισμό (WIBOR 3m), τη συναλλαγματική ισοτιμία USD/PLN και το κόστος των υλικών, τα οποία με τη σειρά τους βασίζονται σε εκτιμήσεις εξωτερικών συμβούλων. Η συναλλαγματική ισοτιμία PLN/USD που καθορίστηκε τον Ιούνιο ήταν 2,254 για το 2008 και 2,32 για το 2009, ενώ το σχέδιο του Σεπτεμβρίου, βάσει έκθεσης εξωτερικού συμβούλου (32), υιοθέτησε ισοτιμία 2,32 PLN ανά USD για την περίοδο αναδιάρθρωσης στο σύνολό της. Οι τιμές του χάλυβα που ελήφθησαν υπόψη τον Ιούνιο για το 2008 ήταν 1 381 δολάρια ΗΠΑ ανά τόνο, μειώνονται σε USD 1 211/t για το 2011 και αυξάνονται πάλι σε USD 1 359/t για το 2014. Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου βασίζεται σε υψηλότερες τιμές χάλυβα (USD 1 539/t το 2009, USD 1 350/t το 2011 και USD 1 516/t το 2014). Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου προέβλεπε τις ακόλουθες τάσεις αύξησης των μισθών: 7,6 % το 2009, 7 % το 2010, 6 % το 2011 και περίπου 5 % μετά το 2012. Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου προβλέπει χαμηλότερο ποσοστό αύξησης: 5,8 % το 2009, 5 % το 2010, 4 % το 2011 και 2012 και 3 % ετησίως μετά το 2012 (33). Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου προβλέπει πληθωρισμό περίπου 2,2 %. Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου προβλέπει υψηλότερο πληθωρισμό, από 3,4 % το 2009 (34) που μειώνεται σταδιακά (σε 2,5-2,6 % μετά το 2012) (35).
(178)
Η βασική μεταβολή ως προς τις χρηματοοικονομικές προβλέψεις στο σχέδιο του Σεπτεμβρίου σε σχέση με το σχέδιο του Ιουνίου αφορά τα έσοδα από πωλήσεις πλοίων και από μη ναυπηγικές δραστηριότητες. Συγκεκριμένα, το σχέδιο του Σεπτεμβρίου προβλέπει σημαντικά υψηλότερες τιμές για τα οχηματαγωγά πλοία, ένα από τα δύο βασικά προϊόντα, μεταβολή η οποία επηρεάζει σοβαρά τις προβλέψεις αποτελεσμάτων χρήσης.
(179)
Η πρόβλεψη για τα ενοποιημένα αποτελέσματα χρήσης για ναυπηγικές και μη ναυπηγικές δραστηριότητες στο σχέδιο του Σεπτεμβρίου παρουσιάζει θετικά περιθώρια κέρδους από το 2009 και μετά: (4,1 % το 2009, 3,1 % το 2010, 7,4 % το 2011 και 6,4 % στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης το 2012). Τα περιθώρια κέρδους θα μειωθούν στο 4,3 % το 2014 (πτωτική στροφή της οικονομίας) και στη συνέχεια θα αυξάνονται σταδιακά στο 7,7 το 2017.
(180)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου περιείχε σύνοψη μιας ανάλυσης ευαισθησίας για τις επιπτώσεις ορισμένων αλλαγών των βασικών υποθέσεων για τα δεκαετή κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIDTA) και τα δεκαετή αθροιστικά κέρδη. Συγκεκριμένα, αναλύει τις επιπτώσεις μιας περαιτέρω ανατίμησης 5 groszy (εκατοστών) του PLN και περαιτέρω αύξησης 5 % των τιμών του χάλυβα και των μισθών. Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου περιέχει μια νέα λεπτομερέστερη ανάλυση ευαισθησίας που παρουσιάζει ιδίως την επίπτωση μιας ανατίμησης του PLN έναντι του δολαρίου κατά 5 %. Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου υποθέτει ότι η Πολωνία θα εισαχθεί στη ζώνη του ευρώ το 2013 και μετά δεν θα επηρεάζονται οι δραστηριότητες της επιχείρησης από διακυμάνσεις της συναλλαγματικής ισοτιμίας PLN/USD. Η νέα ανάλυση ευαισθησίας παρουσιάζει την επίπτωση μιας υποτίμησης του USD έναντι του ευρώ κατά 5 % την περίοδο 2013-2017 (δηλαδή μετά την εικαζόμενη προσχώρηση της Πολωνίας στο ευρώ).
(181)
Σύμφωνα με τις χρηματοοικονομικές προβλέψεις του σχεδίου του Ιουνίου, η μη προεξοφλημένη αποπληρωμή (ανεξάρτητα η μεταβαλλόμενη αξία του χρήματος στο χρόνο) δεν θα επιτευχθεί πριν το 11ο έτος της λειτουργίας, δηλαδή το 2019. Ο υπολογισμός αυτός έλαβε υπόψη μόνο τη χρηματοοικονομική έκθεση του επενδυτή (440 εκατ. PLN), το οποίο σημαίνει ότι οι αθροιστικές ταμειακές ροές της εξεταζόμενης περιόδου συγκρίνονται μόνο με εισφορές κεφαλαίου από τον επενδυτή, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ότι αναμένεται να πραγματοποιηθεί πρώτα σημαντική εισφορά κεφαλαίου από το κράτος. Το σχέδιο υποθέτει ότι το κόστος αναδιάρθρωσης ύψους περίπου 712 εκατ. PLN θα χρηματοδοτηθεί από τις μελλοντικές ταμειακές ροές της εταιρείας.
(182)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου περιέχει προεξοφλημένο υπολογισμό της περιόδου αποπληρωμής 10 ετών. Το σχέδιο υποθέτει επίσης ότι μεγάλο μέρος του κόστους αναδιάρθρωσης (712 εκατ. PLN) (36) θα καλυφθεί από μελλοντικές ταμειακές ροές.
7. ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΗΣ PSC
(183)
Η PSC συστάθηκε στην Πολωνία το 2007 με σκοπό την εξαγορά της Gdynia Shipyard. Ανήκει σε δύο εταιρείες, την Marine Co και την Maritim Shipyard, που ελέγχονται από τον πολωνό επιχειρηματία κ. Janusz Baran. Οι δύο εταιρείες λειτουργούν από τη δεκαετία του 1990 στην Γδύνια, το Γκντανσκ και το Στετίνο, κατασκευάζουν πλοία και λέμβους και εργάζονται με υπεργολαβία για μεγαλύτερα ναυπηγεία της Γερμανίας, της Νορβηγίας, των Κάτω Χωρών και της Γαλλίας, κατασκευάζοντας τμήματα πλοίων και παρέχοντας υπηρεσίες. Ο όμιλος απασχολεί συνολικά 1 500 άτομα.
α) Στρατηγική πωλήσεων
(184)
Όσον αφορά τη στρατηγική της αγοράς, το σχέδιο υποθέτει ότι η εταιρεία θα εστιαστεί στα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, τα οχηματαγωγά πλοία και τα δεξαμενόπλοια μεταφοράς αερίου και ότι θα κατασκευάζονται ετησίως μέχρι 10 πλοία ανεφοδιασμού. Εικάζεται επίσης ότι στο μέλλον η παραγωγή του ναυπηγείου θα είναι 12 πλοία ετησίως και θα αντιπροσωπεύει την παραγωγική ικανότητα του ναυπηγείου μετά το κλείσιμο της μικρής δεξαμενής. Το μέρος του σχεδίου για τη μελλοντική παραγωγή λαμβάνει ως υπόθεση αύξηση του αριθμού των ναυπηγούμενων πλοίων (από 6 το 2008 σε 12 το 2009, 17 το 2010 και 21 το 2012). Το χρηματοοικονομικό μοντέλο, βάσει του οποίου πραγματοποιήθηκαν εμφανώς οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις, λαμβάνει επίσης ως υπόθεση ότι η παραγωγή θα αυξηθεί σε 21 πλοία το 2012.
(185)
Επιπλέον, το σχέδιο προβλέπει διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων και τη δημιουργία ενός τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων στη σημερινή περιοχή του ναυπηγείου. Σύμφωνα με το σχέδιο, μετά τη μείωση της παραγωγικής ικανότητας, το ναυπηγείο θα διαθέτει μια περίσσεια παράκτια λωρίδα γης στην οποία θα μπορούσε να κατασκευαστεί τερματικός σταθμός εμπορευματοκιβωτίων χωρητικότητας 150 000 TEU ετησίως.
β) Βιομηχανική και επιχειρησιακή αναδιάρθρωση
(186)
Τα κυριότερα προτεινόμενα μέτρα αναδιάρθρωσης είναι η βιομηχανική αναδιάρθρωση με την εφαρμογή ενός επενδυτικού προγράμματος για την αύξηση της παραγωγικότητας, την περικοπή δαπανών και τη συντόμευση του κύκλου παραγωγής. Το εκτιμώμενο κόστος του επενδυτικού προγράμματος ναυπηγήσεων ανέρχεται σε 80 625 000 ευρώ. Έχει γίνει επίσης πρόβλεψη για επενδύσεις ύψους 50 εκατ. PLN (περίπου 15 εκατ. ευρώ) για την ανάπτυξη ενός τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων. Έτσι, η συνολική επένδυση θα ανέλθει σε 95,6 εκατ. ευρώ. Όμως, σε άλλο μέρος του σχεδίου αναδιάρθρωσης εκτιμάται ότι οι συνολικές επενδύσεις θα ανέλθουν σε 131 εκατ. ευρώ (443 εκατ. PLN). Η διαφορά ανάμεσα στους δύο αριθμούς δεν εξηγείται στο σχέδιο. Σύμφωνα με το σχέδιο η εφαρμογή αυτών των δύο μέτρων θα συμβάλει στη μείωση του κόστους ανά πλοίο κατά 25 % σε περίοδο πέντε ετών.
(187)
Το σχέδιο επίσης προβλέπει την εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος ΤΠ για τη διαχείριση όλων των χώρων δραστηριότητας του ναυπηγείου, δηλαδή τους χώρους σχεδιασμού, εφοδιασμού, αποθήκευσης, επεξεργασίας χάλυβα, επίβλεψης της παραγωγής και λογιστηρίων.
(188)
Το σχέδιο προβλέπει είτε τη διατήρηση του σημερινού αριθμού εργαζομένων ή τη μείωσή του κατά 650 άτομα. Δεν είναι σαφές ποιοι παράγοντες θα μπορούσαν να επηρεάσουν την επιλογή της μίας ή της άλλης εναλλακτικής λύσης. Το σχέδιο προβλέπει την εφαρμογή συστήματος πληρωμής βάσει κινήτρων.
(189)
Όσον αφορά το ένα από τα κυριότερα προβλήματα του ναυπηγείου, δηλαδή την έκθεση στο συναλλαγματικό κίνδυνο και την αύξηση των τιμών του χάλυβα, το σχέδιο προτείνει να περιληφθούν στις συμβάσεις ρήτρες αναπροσαρμογής και φυσικές διασφαλίσεις (πραγματοποίηση δαπανών στο νόμισμα των εσόδων).
(190)
Το σχέδιο υποθέτει επίσης ότι η χρηματοδότηση των πλοίων θα διασφαλίζεται με προκαταβολές εγγυημένες από την Export Credit Insurance Corporation σε πλεονεκτική τιμή σε σύγκριση με τη συνήθη πρακτική για υγιείς επιχειρήσεις και με ενδιάμεσα δάνεια εγγυημένα από το Δημόσιο.
γ) Οικονομική αναδιάρθρωση
(191)
Όσον αφορά την οικονομική αναδιάρθρωση, το σχέδιο υποθέτει ότι θα γίνει αναδιαπραγμάτευση των υφισταμένων συμβάσεων για τη μείωση των αναμενόμενων ζημιών. Σύμφωνα με το σχέδιο, εκτιμάται ότι η αναδιάρθρωση θα συμβάλει στην αύξηση των τιμών κατά 30 % (επίπεδο που ισχύει στην αγορά) και θα δημιουργήσει πρόσθετα έσοδα 100 εκατ. USD.
(192)
Η υλοποίηση του σχεδίου βασίζεται στις υποθέσεις ότι το κράτος θα χορηγήσει πρόσθετη ενίσχυση υπό μορφή εισφοράς κεφαλαίου 515 εκατ. PLN, ότι θα γίνει παραγραφή και αναδιάταξη οφειλής προς το δημόσιο συνολικού ποσού 497 εκατ. PLN και θα καλυφθούν όλα τα άλλα συσσωρευμένα και δυνητικά στοιχεία παθητικού του ναυπηγείου (όπως μελλοντικές ζημίες από υφιστάμενες συμβάσεις ή διαφορές). Τέλος, ο επενδυτής καλεί το κράτος να εξασφαλίσει ότι η Export Credit Insurance Corporation θα εγγυηθεί την παραγωγή κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης με ευνοϊκή προμήθεια σε σύγκριση με τη συνήθη πρακτική της έναντι υγιών επιχειρήσεων και ότι το Δημόσιο θα παρέχει εγγυήσεις για κεφάλαιο κίνησης ύψους 297 εκατ. PLN.
δ) Ίδια συνεισφορά
(193)
Όσον αφορά την ίδια συνεισφορά, το σχέδιο προβλέπει εισφορά κεφαλαίου από τον επενδυτή ύψους 500 εκατ. PLN για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων και την κάλυψη αναμενόμενων ζημιών από υφιστάμενες συμβάσεις. Προτείνει επίσης η ίδια συνεισφορά στη διαδικασία αναδιάρθρωσης να περιλαμβάνει έσοδα 50 εκατ. PLN από την προγραμματιζόμενη πώληση στοιχείων ενεργητικού και έσοδα από την πώληση που έγινε μετά την προσχώρηση (124,5 εκατ. PLN). Με αυτό τον υπολογισμό, η ίδια συνεισφορά ανέρχεται σε 675 εκατ. PLN. Όμως, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, ο επενδυτής δηλώνει ίδια συνεισφορά μόνο 475 εκατ. PLN.
ε) Χρηματοοικονομικές προβλέψεις
(194)
Οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις βασίζονται σε σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία 3,46 PLN ανά ευρώ και 2,2 PLN ανά USD και στην υπόθεση ότι ο αριθμός ναυπηγούμενων πλοίων θα αυξηθεί σε 21 το 2012 και ότι ο επενδυτής σχεδιάζει να επεκτείνει τη ναυπηγική δραστηριότητα στο ναυπηγείο. Εκτιμάται ότι οι πωλήσεις θα ανέλθουν σε 1,2 δισ. PLN το 2008 και εικάζεται ότι θα αυξάνονται σταθερά και θα ανέλθουν σε 2,6 δισ. PLN έως το 2012 (αύξηση 116 % το 2008).
8. ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
(195)
Σε συνεργασία με τον εξωτερικό σύμβουλό της και το ναυπηγείο, η Επιτροπή ακολούθησε την ακόλουθη μέθοδο αξιολόγησης της παραγωγικής ικανότητας που πρότεινε η Πολωνία ως αντισταθμιστικό μέτρο.
(196)
Για να είναι τα αντισταθμιστικά μέτρα αποτελεσματικά, η μείωση της παραγωγικής ικανότητας πρέπει να είναι επαρκής για να εξασφαλιστεί ότι η μελλοντική παραγωγική ικανότητα του ναυπηγείου μετά την αναδιάρθρωση θα είναι μικρότερη από την παρούσα.
(197)
Η Επιτροπή πρώτα εκτίμησε την τρέχουσα τεχνική ικανότητα του ναυπηγείου και ανέφερε ότι η συναρμολόγηση πλοίων στις δεξαμενές ήταν ένα από τα στοιχεία συμφόρησης στη διαδικασία παραγωγής του ναυπηγείου που δεν θα μπορούσε να επιλυθεί εύκολα με ανάθεση εργασιών με υπεργολαβίες. Σύμφωνα με τη μέθοδο που χρησιμοποίησε η Επιτροπή, την οποία δεν αμφισβήτησαν ούτε οι πολωνικές αρχές ούτε το ναυπηγείο, η παραγωγική ικανότητα υπολογίζεται με βάση τη διάρκεια συναρμολόγησης στη δεξαμενή και ένα συνήθη τύπο πλοίων (εφόσον ο χρόνος συναρμολόγησης πλοίων διαφορετικών CGT μπορεί να είναι ο ίδιος).
(198)
Η τρέχουσα παραγωγική ικανότητα λαμβάνει υπόψη το χρόνο που απαιτείται σήμερα για τη συναρμολόγηση ενός (ορισμένου τύπου) πλοίου στις δεξαμενές. Ο χρόνος αυτός θα πρέπει να αντανακλά όλες τις σημερινές ελλείψεις της διαδικασίας παραγωγής, δηλαδή τη χαμηλή παραγωγικότητα, τις συμφορήσεις, τα απαρχαιωμένα στοιχεία ενεργητικού, τις ανεπαρκείς ροές παραγωγής και προβλήματα που συνδέονται με το εργατικό δυναμικό. Οι οικονομικές δυσκολίες που πλήττουν την επιχείρηση λόγω της δυσχερούς οικονομικής κατάστασης είναι ο μοναδικός παράγοντας για τον οποίο θα μπορούσε να αναπροσαρμοστεί ο χρόνος συναρμολόγησης. Η μη τακτική πρόσβαση ή η έλλειψη πρόσβασης σε κεφάλαιο κίνησης μπορεί να διαταράξει σοβαρά τη διαδικασία παραγωγής. Εφόσον αυτός είναι ένας εξωτερικός παράγοντας που αφορά όλες τις επιχειρήσεις σε οικονομικά δυσχερή θέση και δεν οφείλεται σε ανεπάρκεια της ίδιας της εταιρείας, η Επιτροπή θεώρησε ότι η επίδοση του ναυπηγείου θα μπορούσε να προσαρμοστεί με την εξασφάλιση εύκολης πρόσβασης σε κεφάλαιο κίνησης.
(199)
Η εκτιμώμενη μελλοντική παραγωγική ικανότητα λαμβάνει υπόψη το χρόνο που είναι πιθανό να απαιτείται για τη συναρμολόγηση ενός (συγκεκριμένου τύπου) πλοίου στη δεξαμενή, με την υπόθεση ότι η παραγωγικότητα του ναυπηγείου είναι συγκρίσιμη με βάση ένα πρότυπο που έχουν ορίσει άλλα ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά ναυπηγεία. Εν ολίγοις, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα του απαραίτητου εκσυγχρονισμού των εγκαταστάσεων και η εισαγωγή βέλτιστων συνθηκών εργασίας (οργάνωση, προμήθειες, εργατικό δυναμικό).
(200)
Ο εκσυγχρονισμός είναι αναπόφευκτος για να αποκατασταθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των ναυπηγείων. Η συνδεόμενη αύξηση της παραγωγικότητας θα σηματοδοτήσει τη μείωση των εισροών και την επιτάχυνση της παραγωγής του ναυπηγείου. Όσο βελτιώνονται τα διάφορα στοιχεία παραγωγής, θα αυξάνεται και η παραγωγικότητα, που νοείται ως ικανότητα ναυπήγησης ενός συγκεκριμένου αριθμού πλοίων. Πρέπει, συνεπώς, να επισημανθεί ότι το κλείσιμο ορισμένων εγκαταστάσεων, όπως το προτεινόμενο κλείσιμο της μόνιμης δεξαμενής SD I στο ναυπηγείο της Γδύνιας, μπορεί να αντισταθμιστεί εξ ολοκλήρου από την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας της άλλης δεξαμενής. Για να είναι αποτελεσματικά τα αντισταθμιστικά μέτρα, η μείωση της παραγωγικής ικανότητας πρέπει να είναι τέτοια ώστε η παραγωγική ικανότητα του ναυπηγείου στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, δηλαδή μετά την πραγματοποίηση των επενδύσεων και την αύξηση της παραγωγικότητας, να είναι χαμηλότερη από την παρούσα. Μόνο με αυτό τον τρόπο μπορούν να συμβιβαστούν οι δύο στόχοι της εξασφάλισης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, η οποία απαιτεί αύξηση της παραγωγικότητας, και του περιορισμού στο ελάχιστο κάθε νόθευσης του ανταγωνισμού.
(201)
Για να εξασφαλιστεί η ορθότητα της μεθόδου υπολογισμού της σημερινής και της μελλοντικής παραγωγικής ικανότητας, πρέπει να χρησιμοποιείται το ίδιο μείγμα προϊόντων, δηλαδή ο ίδιος τύπος πλοίων. Διαφορετικά, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένα «μέσο πλοίο» (δηλ. με μέση χωρητικότητα CGT βάσει του δελτίου παραγγελιών του ναυπηγείου).
(202)
Η Gdynia Shipyard ανέφερε εξαρχής ότι η τεχνική της δυναμικότητα ανερχόταν σε 540 000 CGT. Μετά τη διασαφήνιση της προαναφερθείσας μεθοδολογίας και την αποδοχή της από την Επιτροπή και την Gdynia Shipyard, η εταιρεία ανέφερε ότι ο υπολογισμός της σημερινής παραγωγικής ικανότητας, εφόσον δεν υπόκειται σε χρηματοοικονομικούς περιορισμούς, βασίζεται στην τεχνική υπόθεση ότι η διάρκεια του κύκλου ναυπήγησης είναι τρεις μήνες, με δυνατότητα παράλληλης συναρμολόγησης μέχρι και τριών πλοίων σε διαφορετικά στάδια κατασκευής (μερική χρήση της μεθόδου ταυτόχρονης ναυπήγησης («semi-tandem») στη μεγάλη μόνιμη δεξαμενή SD II)· με αυτό τον τρόπο προκύπτει ικανότητα κατασκευής έως 14 πλοίων ετησίως. Ελήφθη ως υπόθεση ένα τυπικό χαρτοφυλάκιο προϊόντων για το ναυπηγείο, που επιβεβαιώθηκε από το υφιστάμενο βιβλίο παραγγελιών και από τη στρατηγική πωλήσεων στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006. Με μια μέση χωρητικότητα 27 000 CGT ανά πλοίο, η τρέχουσα παραγωγική ικανότητα χωρίς χρηματοοικονομικούς περιορισμούς υπολογίστηκε σε 378 000 CGT.
(203)
Για να εξετάσει την επίπτωση των υφισταμένων χρηματοοικονομικών περιορισμών στη διαδικασία παραγωγής (δηλαδή κατά πόσες εβδομάδες ή μήνες παρατείνεται ο κύκλος παραγωγής εξαιτίας των καθυστερήσεων στις προμήθειες που οφείλονται καθαρά στην έλλειψη κεφαλαίου κίνησης) και για να εκτιμήσει αν η σοβαρότητα αυτών των περιορισμών υπερεκτιμάται ή υποεκτιμάται, η Επιτροπή σύγκρινε αυτό τον αριθμό με τα καλύτερα αποτελέσματα των πρόσφατων ετών (κατασκευή 12 πλοίων συνολικού CGT 272 000 το 2002). Πρώτα, η Επιτροπή επισήμανε ότι η διαφορά ανάμεσα στο καλύτερο αποτέλεσμα του 2002 και την τρέχουσα τεχνική ικανότητα οφειλόταν εν μέρει στις διαφορετικές παραγγελίες. Την τρέχουσα περίοδο το ναυπηγείο ναυπηγούσε πλοία μεγαλύτερης χωρητικότητας σε CGT. Εάν το 2002 το ναυπηγείο κατασκεύαζε πλοία μέσης χωρητικότητας 27 000 CGT, η συνολική παραγωγή του θα ήταν 324 000 CGT. Η υπόλοιπη διαφορά μπορεί να αποδοθεί στην επίπτωση χρηματοοικονομικών περιορισμών στη διαδικασία παραγωγής και αντιστοιχεί σε περίπου δύο πλοία μέσου CGT, δηλαδή σε 14 %, το οποίο η Επιτροπή θεώρησε εύλογη υπόθεση.
(204)
Όσον αφορά τη μελλοντική παραγωγική ικανότητα, η εταιρεία εξήγησε ότι, εάν λειτουργούν και οι δύο δεξαμενές, η μεγάλη μόνιμη δεξαμενή SD II θα μπορούσε να χρησιμοποιείται για παράλληλη ναυπήγηση και για την ταυτόχρονη ναυπήγηση περισσότερων πλοίων («μέθοδος semi-tandem»), και έτσι θα ήταν δυνατή η παράλληλη κατασκευή μέχρι τεσσάρων κυτών σε διάφορα στάδια ολοκλήρωσης. Με τον τρόπο αυτό, το ναυπηγείο θα μπορούσε να ναυπηγεί 18 πλοία, με βάση την υπόθεση ότι η διάρκεια του κύκλου ναυπήγησης είναι 3 μήνες (37). Με μέση χωρητικότητα 27 000 CGT ανά πλοίο, η μελλοντική παραγωγική ικανότητα του ναυπηγείου και στις δύο μόνιμες δεξαμενές θα ήταν 486 000 CGT και μετά το κλείσιμο της μικρής δεξαμενής SD I θα ήταν 12 πλοία ή 324 000 CGT, λαμβάνοντας ως μέση χωρητικότητα τους 27 000 CGT ανά πλοίο.
(205)
Με βάση αυτά τα στοιχεία, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η παραγωγική ικανότητα μετά το κλείσιμο της μικρής δεξαμενής SD I θα μειωνόταν περίπου κατά 14 %. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το ναυπηγείο θα έμενε με μία εγκατάσταση καθέλκυσης, τη δεξαμενή SD II και ότι η εταιρεία είχε αποδείξει με διεξοδική και αξιόπιστη ανάλυση ότι κάθε μείωση της παραγωγικής ικανότητας της μόνιμης δεξαμενής SD II, εκτός από το κλείσιμο της δεξαμενής SD I, θα έθετε σε κίνδυνο την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ναυπηγείου, η Επιτροπή κατέληξε στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι το κλείσιμο της δεξαμενής SD I που προτείνει η Πολωνία θα ήταν ένα επαρκές αντισταθμιστικό μέτρο.
(206)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης της ISD Polska πρότεινε ένα εναλλακτικό σύνολο αντισταθμιστικών μέτρων με βάση την υιοθετηθείσα επιχειρηματική στρατηγική. Το σχέδιο προβλέπει τα ακόλουθα αντισταθμιστικά μέτρα στο πλαίσιο της έρευνας για την κρατική ενίσχυση στην Gdańsk Shipyard και την Gdynia Shipyard: το κλείσιμο τριών νεωλκείων στα ναυπηγεία Γκντανσκ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008, εφόσον είναι δυνατό να μεταφερθεί η τρέχουσα παραγωγή του ναυπηγείου Γκντανσκ στη μικρή δεξαμενή του ναυπηγείου της Γδύνιας με βάση τα τεχνικά, οργανωτικά και νομικά εμπόδια. Στη συνεδρίαση της 8ης Ιουλίου 2008, η ISD Polska ανέφερε ότι λόγω των εργασιών προσαρμογής της μικρής δεξαμενής των ναυπηγείων της Γδύνιας δεν θα ήταν δυνατό να το κλείσιμο των νεωλκείων πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2009. Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου προτείνει την αναβολή του κλεισίματος των δύο νεωλκείων μέχρι τον Ιούνιο του 2009 και του τρίτου νεωλκείου μέχρι τον Οκτώβριο του 2009 (38). Ακόμη, η παραγωγική ικανότητα του ναυπηγείου θα περιοριστεί σε 400 000 CGT ετησίως για δέκα έτη από την ημερομηνία προσχώρησης της Πολωνίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή μέχρι το 2014.
(207)
Στη συνεδρίαση της 30ής Σεπτεμβρίου, η ISD Polska ενημέρωσε την Επιτροπή ότι, ως πρόσθετο αντισταθμιστικό μέτρο, θα μπορούσε να μειώσει περαιτέρω την παραγωγή της σε 360 000 CGT ετησίως για περίοδο δέκα ετών από το κλείσιμο των νεωλκείων. Η ISD Polska ανέφερε επίσης ότι θα έκλεινε τα νεωλκεία νωρίτερα από την ημερομηνία που προβλέπεται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης της 12ης Σεπτεμβρίου, δηλαδή θα μπορούσε να κλείσει τα νεωλκεία Β3 και Β5 μέχρι τα τέλη Απριλίου του 2009 και το νεωλκείο Β1 μέχρι το τέλος Αυγούστου 2009.
(208)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της PSC προβλέπει την πώληση της μικρότερης δεξαμενής στις αρχές του 2009. Τα αναμενόμενα έσοδα ύψους 170 εκατ. PLN εκτιμάται ότι θα αυξήσουν το κεφάλαιο κίνησης του ναυπηγείου.
9. ΚΡΑΤΙΚΉ ΕΝΊΣΧΥΣΗ ΠΟΥ ΧΟΡΗΓΉΘΗΚΕ ΣΤΗΝ GDYNIA SHIPYARD (ΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΤΟΝ ΙΟΎΝΙΟ ΤΟΥ 2008)
(209)
Σύμφωνα με τις πολωνικές αρχές, η Gdynia Shipyard έλαβε την κρατική ενίσχυση που αναφέρεται στους πίνακες 1 έως 4 από την 1η Μαΐου 2004.
(210)
Ο πίνακας 1 παρουσιάζει τη χορηγηθείσα ενίσχυση από την 1η Μαΐου 2004, ημερομηνία προσχώρησης της Πολωνίας στην ΕΕ, μέχρι τις 30 Ιουνίου 2007. Η Πολωνία κοινοποίησε αυτά τα μέτρα με επιστολή τής 13ης Ιουλίου 2007. Ο κατάλογος περιλαμβάνει ορισμένα από τα μέτρα που αναφέρονται στο παράρτημα 1 μέρος Β της απόφασης για την κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας.
(211)
Η Πολωνία έδωσε πρόσθετες εξηγήσεις όσον αφορά την αναδιάρθρωση των στοιχείων παθητικού βάσει του κεφαλαίου 5α. Οι πολωνικές αρχές εξήγησαν ότι το ναυπηγείο μεταβίβασε στην Operator (39) στοιχεία ενεργητικού ισοδύναμα τουλάχιστον με το 45 % της αξίας των μεταβιβασθέντων στοιχείων παθητικού (40). Σύμφωνα με την Πολωνία, το στοιχείο της ενίσχυσης ισοδυναμεί με το 55 % της ονομαστικής αξίας του παθητικού που μεταβιβάστηκε στην Operator. Αυτή η ονομαστική αξία παρατίθεται στον πίνακα 1 κατωτέρω.
(212)
Τα δάνεια που λαμβάνονται με εγγύηση του Δημοσίου, τα οποία απαριθμούνται στο παράρτημα 1, χορηγήθηκαν με επιτόκιο ίσο με LIBOR 1M + 100 μονάδες βάσης, ενώ ο κίνδυνος αφερεγγυότητας κατά τη χορήγηση των εγγυήσεων εκτιμήθηκε από τις πολωνικές αρχές σε 60-70 %. Οι εγγυήσεις του Δημοσίου χορηγήθηκαν έναντι εξασφαλίσεων υπό μορφή υποσχετικής που εξέδωσε το ναυπηγείο και συμβολαιογραφικής πράξης στην οποία το ναυπηγείο δέχτηκε τη ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων του έως το 120 % της αξίας της εγγύησης. Το Δημόσιο εισέπραξε προμήθεια ίση με το 0,4 % του εγγυημένου ποσού.
(213)
Ο πίνακας 1 παρουσιάζει επίσης δάνεια που χορήγησε η Korporacja Polskie Stocznie (“KPS”) και χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση των αναγκών του ναυπηγείου σε κεφάλαια κίνησης. Με επιστολές της 11ης Ιουλίου 2007 και 9ης Ιανουαρίου 2008, η Πολωνία υποστήριξε ότι τα δάνεια αυτά δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση, διότι το επιτόκιο αντιστοιχούσε στην εκτίμηση κινδύνου του συγκεκριμένου επενδυτικού στοιχείου για το οποίο ζητήθηκαν τα δάνεια.
(214)
Για τα δάνεια που χορηγήθηκαν το 2005-2007, η KPS εφάρμοσε κυμαινόμενο επιτόκιο από 9,6 % έως 13,46 %, με μέσο σταθερό επιτόκιο 10,64 %. Εισέπραξε επίσης εφάπαξ προμήθεια από 0,1 % έως 0,4 %. Σύμφωνα με τις πολωνικές αρχές, η KPS ζήτησε εξασφαλίσεις σε μορφή αποδοχής αναγκαστικής είσπραξης στοιχείων, συμφωνίας για την εκχώρηση εισπρακτέων οφειλών, χωρίς όρους εντολής πληρωμής, λευκής υποσχετικής ή ενεχυρίασης στοιχείων ενεργητικού (41).
(215)
Η KPS ιδρύθηκε το 2004 ως θυγατρική πλήρως ελεγχόμενη από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης για να λειτουργεί ως ταμείο επιχειρηματικού κεφαλαίου για τον Οργανισμό. Η αρχική της αποστολή ήταν να αποτελέσει όχημα για την ενοποίηση των τριών μεγαλύτερων ναυπηγείων της Πολωνίας, ένα σχέδιο που εγκαταλείφθηκε το 2006. Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι πολωνικές αρχές το 2006 (42), η KPS επρόκειτο να χρηματοδοτηθεί με εισφορά κεφαλαίου από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης με εισφορά σε είδος (μετοχές σε τρίτες εταιρείες) που θα χορηγούσε ο οργανισμός και με ανανεωνόμενο τραπεζικό δάνειο με την εγγύηση του οργανισμού, το οποίο προοριζόταν ειδικά ως οικονομική ενίσχυση για τα ναυπηγεία. Σύμφωνα με το Διαδικτυακό τόπο της πολωνικής κυβέρνησης, η KPS θα στήριζε επίσης ναυπηγικές δραστηριότητες στην Πολωνία εκδίδοντας ομολογίες πλήρως εγγυημένες από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης. Πράγματι, το έγγραφο με τίτλο «Μια στρατηγική για το ναυπηγικό κλάδο (ναυπηγεία κατασκευής) στην Πολωνία 2006-2013» (43) επιβεβαιώνει ότι η KPS έπρεπε να παράγει κεφάλαια εκδίδοντας χρεόγραφα για ποσό περίπου 100 εκατ. USD, διασφαλισμένα με τα στοιχεία ενεργητικού που προορίζονταν για την αναδιάρθρωση της ναυπηγικής βιομηχανίας υπό μορφή μεταφοράς κεφαλαίων από το Δημόσιο Ταμείο στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης.
(216)
Ο πίνακας 2 παρουσιάζει τα μέτρα που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή μετά τη 13η Ιουλίου, με επιστολές της 6ης Δεκεμβρίου 2007 και 12ης Φεβρουαρίου 2008: δύο δάνεια από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης για τη χρηματοδότηση κεφαλαίου κίνησης (μισθοί και εμπορικό παθητικό). Ο πίνακας 2 παρουσιάζει επίσης δάνειο που χορήγησε η KPS συμπληρωματικά με την απόφασή της αριθ. 02/11/2007, για το οποίο η Επιτροπή ενημερώθηκε με επιστολή τής 9ης Ιανουαρίου 2008 (44)· εντούτοις, η Επιτροπή δεν διαθέτει λεπτομερή στοιχεία για το ποσό και τη διάρκεια αυτού του δανείου. Η KPS εφάρμοσε επιτόκιο 10,5 % και εφάπαξ προμήθεια 0,1 %.
(217)
Δεδομένης της δυσχερούς οικονομικής κατάστασης του ναυπηγείου, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο να χορηγήθηκε στη Gdynia Shipyard συμπληρωματική κρατική ενίσχυση παρόμοιου χαρακτήρα.
(218)
Ο πίνακας 3 απαριθμεί τις εκκρεμείς υποχρεώσεις δημοσίου δικαίου της Gdynia Shipyard μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2007. Τα στοιχεία αυτά κοινοποιήθηκαν από την Πολωνία την 9η Ιανουαρίου 2008. Στην επιστολή εκείνη η Πολωνία επιβεβαίωσε ότι η Gdynia Shipyard δεν κατάβαλλε τακτικά τις οφειλές της στο δημόσιο. Κατέβαλλε τις οφειλές της στο Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης (ZUS) ληξιπρόθεσμα, στο βαθμό που μπορούσε λόγω της οικονομικής της κατάστασης.
(219)
Σύμφωνα με το παράρτημα 1 της επιστολής των πολωνικών αρχών της 9ης Ιανουαρίου 2008, οι εκκρεμείς οφειλές στους αρμόδιους δημόσιους οργανισμούς την 1η Μαΐου 2004 ανέρχονταν σε 254 εκατ. PLN περίπου. Από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως την 30ή Σεπτεμβρίου 2007 δημιουργήθηκαν νέες οφειλές ύψους 362 εκατ. PLN. Κατά το διάστημα εκείνο, η Gdynia Shipyard αποπλήρωσε ποσό 194 εκατ. PLN (45). Την 30ή Σεπτεμβρίου 2007, οι εκκρεμείς οφειλές ανέρχονταν σε 423 εκατ. PLN περίπου.
(220)
Η Gdynia Shipyard σχεδίαζε να αποπληρώσει τουλάχιστον μέρος των εκκρεμών οφειλών από τα έσοδα της εισφοράς κεφαλαίου 515 εκατ. PLN από το Δημόσιο, προϋπόθεση για την καταβολή της οποίας ήταν η εισφορά κεφαλαίου από ιδιώτη επενδυτή που επελέγη με την προαναφερθείσα διαδικασία ιδιωτικοποίησης.
(221)
Τέλος, μετά την προσχώρηση της Πολωνίας στην ΕΕ, η Gdynia Shipyard έλαβε ενίσχυση την οποία η Πολωνία θεωρεί ότι «χορηγήθηκε για άλλους σκοπούς εκτός της αναδιάρθρωσης» (πίνακας 4 κατωτέρω). Αυτή η κρατική ενίσχυση χορηγήθηκε για Ε&Α και κατάρτιση και ανήλθε συνολικά σε 412 000 PLN.
(222)
Η Gdynia Shipyard έλαβε και άλλη ενίσχυση εκτός από αυτήν που αναφέρεται στους πίνακες 1-4 κατωτέρω.
(223)
Πρώτον, στην επιστολή τους της 11ης Ιουλίου 2007 (46), οι πολωνικές αρχές κοινοποίησαν ένα σύνολο μέτρων που περιγράφονται ως «μέτρα που θα ληφθούν […] από 1ης Ιουλίου 2007 μέχρι το τέλος της διαδικασίας αναδιάρθρωσης.»
(224)
Η Επιτροπή επισημαίνει πρωτίστως ότι όλα αυτά τα μέτρα περιλαμβάνουν πιθανή διαγραφή του δεδουλευμένου τόκου από την 1η Ιουλίου 2003 έως τις 15 Μαρτίου 2005 επί των υποχρεώσεων δημοσίου δικαίου που αναδιαρθρώθηκαν βάσει του κεφαλαίου 5α, συνολικού ποσού 6 905 304 PLN. Οι πολωνικές αρχές ανέφεραν ότι εκκρεμούσε ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων διαφορά μεταξύ τους και της Gdynia Shipyard για το αν οι τόκοι αυτοί έπρεπε να παραγραφούν ή όχι. Εφόσον οι τόκοι αυτοί είναι παράγωγο των βασικών οφειλών που αναδιαρθρώθηκαν βάσει του κεφαλαίου 5α και απαριθμούνται στον πίνακα 1 κατωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι το συνολικό ποσό της διαγραφής τόκων συνιστά επίσης κρατική ενίσχυση (47) και καλύπτεται από την παρούσα απόφαση.
(225)
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι αυτός ο πίνακας περιέχει διάφορα μέτρα που συνίστανται στην αναβολή ή διαγραφή οφειλών προς το δημόσιο. Δεν είναι σαφές κατά πόσο τα μέτρα αυτά επικαλύπτονται με τις οφειλές προς το δημόσιο που απαριθμούνται στο παράρτημα 1 της επιστολής της Πολωνίας της 9ης Ιανουαρίου 2008 (και παρουσιάζονται συνοπτικά στον πίνακα 3 κατωτέρω).
(226)
Το σημαντικότερο, η Gdynia Shipyard επωφελούνταν με εγγυήσεις παραγωγής από την Export Credit Insurance Corporation (στη συνέχεια αναφέρεται ως «εγγυήσεις προκαταβολών» ή ως «εγγυήσεις της Export Credit Insurance Corporation»). Σχεδόν ολόκληρος ο ναυπηγικός κλάδος χρηματοδοτούνταν χάρη σε αυτές τις εγγυήσεις μετά την 1η Μαΐου 2004. Συνολικά, από την 1η Μαΐου 2004 έως τις 12 Ιουνίου 2008, η Gdynia Shipyard έλαβε 108 εγγυήσεις συνολικής αξίας 3 095 529 638 PLN για πλοία που ναυπηγήθηκαν στη Γδύνια (όχι στις εγκαταστάσεις της Gdańsk Shipyard, η οποία ήταν προηγουμένως θυγατρική της Gdynia Shipyard). (48) Με την επιστολή τής 11ης Ιουλίου 2007 η Πολωνία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι η Export Credit Insurance Corporation θα συνέχιζε να παρέχει εγγυήσεις στη Gdynia Shipyard μέχρι τα τέλη του 2008.
(227)
Κοινό χαρακτηριστικό της ναυπηγικής βιομηχανίας είναι ότι τα ναυπηγεία δεν μπορούν συνήθως να αντλήσουν εσωτερικά επαρκές κεφάλαιο κίνησης για την κατασκευή πλοίων και βασίζονται σε εξωτερική χρηματοδότηση είτε με δανεισμό (τα αποκαλούμενα δάνεια παραγωγής) είτε με προκαταβολές από πλοιοκτήτες που προχρηματοδοτούν την κατασκευή. Οι πλοιοκτήτες συνήθως καταβάλλουν το 80 % της τιμής προκαταβολικά σε δόσεις, οι οποίες συμπίπτουν με ορισμένα καθοριστικά στάδια της κατασκευής των πλοίων, και το υπόλοιπο 20 % με την παράδοση. Η συμμετοχή των πλοιοκτητών στη χρηματοδότηση των ναυπηγικών βιομηχανιών είναι, συνεπώς, καθοριστική. Οι εγγυήσεις της Export Credit Insurance Corporation χορηγούνταν στην Gdynia Shipyard για να διασφαλιστούν οι προκαταβολές των πλοιοκτητών έναντι του κινδύνου να μην μπορέσει το ναυπηγείο να εκπληρώσει την υποχρέωσή του να παραδώσει το πλοίο.
(228)
Διάφορες επιστολές της Πολωνίας σχετικά με τη λειτουργία του συστήματος εγγυήσεων της Export Credit Insurance Corporation (49) αναφέρουν ότι οι εγγυήσεις αυτές χορηγούνταν στην Gdynia Shipyard με τον ακόλουθο τρόπο. Πρώτα υπογραφόταν σύμβαση με τον πλοιοκτήτη, προϋπόθεση της οποίας ήταν συνήθως να προσκομίσει το ναυπηγείο απόδειξη εντός μιας συγκεκριμένης περιόδου ότι η Export Credit Insurance Corporation θα εγγυούνταν την εκτέλεση της παραγωγής. Η Export Credit Insurance Corporation εξέδιδε ψήφισμα με το οποίο αναλάμβανε να διασφαλίσει τη χρηματοδότηση του πλοίου συνολικά εγγυώμενη τις προκαταβολές. Με κατοπινές ατομικές συμφωνίες, η Export Credit Insurance Corporation ενεργοποιούσε την εγγύηση για κάθε επιμέρους προκαταβολή (συνήθως ήταν τέσσερις). Η συνολική έκθεση της Export Credit Insurance Corporation στον κίνδυνο να μην μπορέσει το ναυπηγείο να τηρήσει την υποχρέωσή του να παραδώσει το πλοίο ανερχόταν συνήθως στο 80 % της τιμής αγοράς, δηλαδή στο συνολικό ποσό των προκαταβολών τις οποίες κατέβαλλε ο πλοιοκτήτης πριν την παράδοση του πλοίου. Αυτή η συνολική έκθεση ήταν γνωστή όταν η Export Credit Insurance Corporation εξέδιδε την απόφαση που διασφάλιζε τη χρηματοδότηση του πλοίου από τον πλοιοκτήτη. Η εγγύηση έληγε με την παράδοση του πλοίου.
(229)
Η Export Credit Insurance Corporation ασκεί διάφορες λειτουργίες (50) οι οποίες χωρίζονται κυρίως σε εμπορικές δραστηριότητες και σε δραστηριότητες που πραγματοποιούνται για λογαριασμό του Δημόσιου Ταμείου και είναι εγγυημένες από αυτό. Για τις τελευταίες αυτές δραστηριότητες τηρείται χωριστός τραπεζικός λογαριασμός στο όνομα «Interes Narodowy». Οι εγγυήσεις που παρέχονται στη Gdynia Shipyard είναι μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας που εγγυάται συμπληρωματικά το Δημόσιο Ταμείο.
(230)
Σύμφωνα με τα στοιχεία που κοινοποίησε η Πολωνία, η Export Credit Insurance Corporation χορηγούσε στη Gdynia Shipyard εγγυήσεις προκαταβολών έναντι προμήθειας ανάλογης με το ποσό της εγγύησης. Η προμήθεια είναι 2 % ετησίως για τις εγγυήσεις μέχρι 35 εκατ. PLN και 1 % ετησίως για εγγυήσεις άνω των 35 εκατ. PLN. Η Export Credit Insurance Corporation απαιτεί ως εξασφάλιση τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας το πλοίου, του υπό ναυπήγηση πλοίου και των κατασκευαστικών υλικών. Οι ίδιοι όροι πρέπει να ισχύσουν και για τις εγγυήσεις της Export Credit Insurance Corporation που χορηγούνται πριν από τη λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης, δηλαδή πριν το 2012.
(231)
Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, στις 3 Ιουνίου 2008, η Πολωνία αποφάσισε να χορηγήσει στη Gdynia Shipyard πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου 515 εκατ. PLN.
(232)
Με βάση τους πίνακες 1-4 και τις ανωτέρω πληροφορίες, η Gdynia Shipyard έλαβε ενίσχυση συνολικής ονομαστικής αξίας 5 018 862 443 PLN (περίπου 1 434 εκατ. ευρώ) από τον Μάιο του 2004.
Πίνακας 1
Κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε στην Gdynia Shipyard από την 1η Μαΐου 2004 έως την 30ή Ιουνίου 2007, σύμφωνα με τα στοιχεία που κοινοποίησαν οι πολωνικές αρχές (σε PLN)
Στοιχείο αριθ.
Χορηγούσα αρχή
Μέσο της ενίσχυσης
Νομική βάση
Αριθμός απόφασης ή συμφωνίας
Ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης
Έναρξη ισχύος
Διάρκεια της ενίσχυσης
Ονομαστική αξία της
ενίσχυσης
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1.
Δημόσιο Ταμείο
Εγγύηση - Πλοίο αριθ. 8276/1
Εγγυήσεις που εκδόθηκαν από το Δημόσιο Ταμείο και Πράξη ορισμένων νομικών προσώπων της 8ης Μαΐου 1997 (Επίσημη Εφημερίδα 2003/174, στοιχείο 1689, όπως τροποποιήθηκε)
Υπουργικό Διάταγμα Αριθ. 198/2004 της 24.08.2004
24.8.2004
3.9.2004
Έως 30.3.2006
75 000 000,00
2.
Δημόσιο Ταμείο
Εγγύηση - Πλοίο αριθ. 8276/2
Υπουργικό Διάταγμα Αριθ. 198/2004 της 24.8.2004
24.8.2004
3.9.2004
Έως 11.12.2006
75 000 000,00
3.
Δημόσιο Ταμείο
Εγγύηση - Πλοία αριθ. 8245/1-4
Υπουργικό Διάταγμα Αριθ. 213/2004 της 07.9.2004
7.9.2004
17.9.2004
Έως 27.2.2007
82 531 200,00
4.
Δημόσιο Ταμείο
Εγγύηση - Πλοία αριθ. 8148/11 και 8184/14-17
Υπουργικό Διάταγμα Αριθ. 222/2004 της 21.9.2004
21.9.2004
1.10.2004
Έως 15.1.2008
147 662 619,46
5.
Περιφερειάρχης Πομερανίας
Διαγραφή
Πράξη της 30.10.2002
Απόφαση Αριθ. UPP/11/3/2005 του Προέδρου του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης της 15.3.2005
4.1.2005
15.3.2005
Απλή διαγραφή
600 568,04 (51)
6.
Κρατικό Ταμείο Αποκατάστασης Ατόμων με Αναπηρίες
Διαγραφή
Απόφαση Αριθ. UPP/11/3/2005 του Προέδρου του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης της 15.3.2005
4.1.2005
15.3.2005
Απλή διαγραφή
5 331 071,54 (51)
7.
Περιφερειάρχης Πομερανίας
Διαγραφή
Απόφαση Αριθ. UPP/11/3/2005 του Προέδρου του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης της 15.3.2005
4.1.2005
15.3.2005
Απλή διαγραφή
2 414 962,11 (51)
8.
ZUS
Διαγραφή
Απόφαση Αριθ. UPP/11/3/2005 του Προέδρου του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης της 15.3.2005
4.1.2005
15.3.2005
Απλή διαγραφή
23 048 186,93 (51)
9.
Οργανισμός Βιομηχανικής Ανάπτυξης
Εισφορά κεφαλαίου
Άρθρο 56 του νόμου για τις ιδιωτικοποιήσεις (Επίσημη Εφημερίδα 2002/171, στοιχείο 1397, όπως τροποποιήθηκε)
Συμφωνία (Συμβολαιογραφική πράξη αριθ. 3255/2005)
23.6.2005
27.6.2005
Άπαξ εισφορά κεφαλαίου
40 000 000,00
10.
Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων
Ρύθμιση αποπληρωμής σε δόσεις
Πράξη της 30.10.2002
Αριθ. 200364/1/ZR -Συμφωνία αναδιάρθρωσης της 22.11.2004
22.11.2004
Μηνιαίες δόσεις που καταβλήθηκαν από 31.12.2004 έως 28.02.2006
Άπαξ συναλλαγή
419 543,25
11.
Δημόσιο Ταμείο
Εγγύηση κατασκευής πλοίων: 8184/21-25
Εγγυήσεις που εκδόθηκαν από το Δημόσιο Ταμείο και πράξη ορισμένων νομικών προσώπων της 8ης Μαΐου 1997 (Επίσημη Εφημερίδα 2003/174, στοιχείο 1689, όπως τροποποιήθηκε)
Υπουργική απόφαση Αριθ. 93/2005
12.04.2005
12.9.2007
Έως 31.12.2007
97 098 200,00
12.
KPS
δάνειο
Δραστηριότητα της KPS σύμφωνα με το καταστατικό
Σύμβαση δανείου Αριθ. 01/02/2005
10.02.2005
10.2.2005
8.3.2005
7 500 000,00
13.
KPS
δάνειο
Δραστηριότητα της KPS σύμφωνα με το καταστατικό
Σύμβαση δανείου Αριθ. 02/04/2005
12.04.2005
20.4.2005
5.5.2005
7 500 000,00
14.
KPS
δάνειο
Δραστηριότητα της KPS σύμφωνα με το καταστατικό
Σύμβαση δανείου Αριθ. 04/09/2005
21.09.2005
31.10.2005
4.1.2006
14 500 000,00
15.
KPS
δάνειο
Δραστηριότητα της KPS σύμφωνα με το καταστατικό
Σύμβαση δανείου Αριθ. 02/07/2006
24.07.2006
3.8.2006
29.11.2006
10 000 000,00
16.
KPS
δάνειο
Δραστηριότητα της KPS σύμφωνα με το καταστατικό
Σύμβαση δανείου Αριθ. 01/04/2006
21.04.2006
26.4.2006
30.7.2007
4 000 000,00
17.
KPS
δάνειο
Δραστηριότητα της KPS σύμφωνα με το καταστατικό
Σύμβαση δανείου Αριθ. 01/12/2006
05.12.2006
5.12.2006
7.2.2006
5 500 000,00
11.12.2006
2 300 000,00
18.
KPS
δάνειο
Δραστηριότητα της KPS σύμφωνα με το καταστατικό
Σύμβαση δανείου Αριθ. 01/03/2007
20.03.2007
20.3.2007
20.9.2007
6 200 000,00
29.3.2007
2 000 000,00
23.4.2007
5 800 000,00
19.
ZUS
Ρύθμιση αποπληρωμής σε δόσεις
Αίτηση του οφειλέτη
Δεν έχει ακόμη χορηγηθεί επίσημα αλλά εφαρμόζεται στην πράξη
Σε δόσεις μέχρι το τέλος του 2008
Σε δόσεις μέχρι το τέλος - 2008
34 272 360,17
Συνολο
648 678 711,50
Πίνακας 2
Συμπληρωματική κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε στη Gdynia Shipyard από την 1η Ιουνίου 2007 μέχρι τις 15 Ιουλίου 2008, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι πολωνικές αρχές (σε PLN)
Αριθ.
Χορηγούσα αρχή
Μέσο της ενίσχυσης
Νομική βάση
Αριθμός απόφασης ή συμφωνίας
Ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης
Έναρξη ισχύος
Διάρκεια της ενίσχυσης
Ονομαστική αξία της
ενίσχυσης
20.
Οργανισμός Βιομηχανικής Ανάπτυξης
Δάνειο
Άρθρο 56 του νόμου για τις ιδιωτικοποιήσεις (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως 2002/171, στοιχείο 1397, όπως τροποποιήθηκε)
Σύμβαση δανείου αριθ. OPP/11/07
4.12.2007
Σε δύο δόσεις:
5.12.2007
4.1.2008
Το αργότερο: 31.5.2008
40 000 000
21.
Οργανισμός Βιομηχανικής Ανάπτυξης
Δάνειο
5.2.2008
54 000 000
22.
KPS
Δάνειο
Δραστηριότητα της KPS σύμφωνα με το καταστατικό
Σύμβαση δανείου αριθ. 02.11.2007
?
Πίνακας 3
Εκκρεμείς οφειλές προς το δημόσιο στις 30 Σεπτεμβρίου 2007 σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι πολωνικές αρχές (σε PLN)
Χορηγούσα αρχή
Σχετικές οφειλές
Ανεξόφλητο ποσό στις
30 Σεπτεμβρίου 2007
23.
ZUS
Αναβολή προμηθειών, πληρωμή σε δόσεις
Μάιος 2004 - Σεπτέμβριος 2007
356 708 912
24.
Κρατικό ταμείο αποκατάστασης ατόμων με αναπηρίες
Αναβολή προμηθειών, πληρωμή σε δόσεις
Μάιος 2004 - Σεπτέμβριος 2007
12 192 821
25.
Πόλη του Γκντανσκ
Αναβολή φόρου ακίνητης περιουσίας, πληρωμή σε δόσεις
Μάιος 2004 - Σεπτέμβριος 2007
50 872 523
26.
Πόλη του Γκντανσκ
Αναβολή τέλους χρήσης γης, πληρωμή σε δόσεις
2005-2007
2 859 684
27.
Περιφερειάρχης Πομερανίας
Αναβολή περιβαλλοντικού τέλους, πληρωμή σε δόσεις
Μάιος 2004 - Σεπτέμβριος 2007
361 781
Συνολο
422 995 722
Πίνακας 4:
κρατική ενίσχυση στη Gdynia Shipyard για άλλους σκοπούς εκτός της αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι πολωνικές αρχές (σε PLN)
Αριθ.
Χορηγούσα αρχή
Μέσο της ενίσχυσης
Στόχος
Νομική βάση
Αριθμός απόφασης ή συμφωνίας
Ημέρα χορήγησης της ενίσχυσης
Έναρξη ισχύος
Διάρκεια της ενίσχυσης
Ονομαστική αξία της
ενίσχυσης
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
28.
Οργανισμός Βιομηχανικής Ανάπτυξης
Επιχορήγηση
Ε&Α
Έργο του INTERREG III Γ - Προϋπολογισμός 2005 της 22.12.2004, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αριθ. 278 της 29.12.2004, στοιχείο 2755
Παραστατικό πληρωμής αριθ. 05/ERR/2006
30.5.2006
30.5.2006
Εφάπαξ επιχορήγηση
1 322,19
29.
Υπουργείο παιδείας και Έρευνας
Επιχορήγηση
Διάταγμα του Προέδρου της κρατικής επιτροπής επιστημονικής έρευνας της 30.11.2001 (Εφημερίδα της κυβέρνησης, αριθ. 146, στοιχείο 1642, όπως τροποποιήθηκε)
Έργο της ΕΕ G3RD-CT-2002-00822-FASTPOD
26.6.2006
26.6.2006
Εφάπαξ επιχορήγηση
49 571,98
30.
Υπουργείο παιδείας και Έρευνας
Επιχορήγηση
Απόφαση Αριθ. 03797/C.ZR6-6/2005
12.12.2005
20.11.2006
Σχέδιο που θα υλοποιηθεί μέχρι τις 31.1.2009
279 825,51
31.
Υπουργείο Επιστημών και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης
Επιχορήγηση
Νόμος για τη χρηματοδότηση των επιστημών της 8.10.2004 (Εφημερίδα της κυβέρνησης, αριθ. 238, στοιχείο 2390, όπως τροποποιήθηκε)
Απόφαση αριθ. 03858/C.ZR8-6/2006
1.09.2006
20.11.2006
Σχέδιο που θα υλοποιηθεί μέχρι τις 31.3.2009
36 509,45
32.
Υπουργείο Επιστημών και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης
Επιχορήγηση
Ε&Α
Πράξη της κρατικής επιτροπής επιστημονικής έρευνας της 12.01.1991 (Εφημερίδα της κυβέρνησης, αριθ. 33 του 2001, δημοσίευση 389)
Απόφαση αριθ. 960/E-594/SPB/5.PR UE/DZ 29/2003-2005
31.1.2003
30.6.2005
30.6.2005
37 906,00
33.
Πολωνικός Οργανισμός Ανάπτυξης Επιχειρήσεων
Επιχορήγηση
Διάταγμα του Υπουργού Οικονομίας και Απασχόλησης της 16.09.2004 για τη χορήγηση από την Πολωνία (Οργανισμός Βιομηχανικής Ανάπτυξης) χρηματοδοτικής ενίσχυσης στο πλαίσιο του τομεακού επιχειρησιακού προγράμματος 2004-2006 (Εφημερίδα της κυβέρνησης 2007, στοιχείο 2115)
Συμφωνία αριθ. 30/2006/efs/gdy training χρηματοδοτούμενη από το ΕΚΤ της 20.01.2006
2.2.2006
25.5.2006
Εφάπαξ επιχορήγηση
4 253,02
34.
Πολωνικός Οργανισμός Ανάπτυξης Επιχειρήσεων
Επιχορήγηση
Διάταγμα του Υπουργού Οικονομίας και Απασχόλησης της 16.09.2004 για τη χορήγηση από την Πολωνία (Οργανισμός Βιομηχανικής Ανάπτυξης) χρηματοδοτικής ενίσχυσης στο πλαίσιο του τομεακού επιχειρησιακού προγράμματος 2004-2006 (Εφημερίδα της κυβέρνησης 2007, στοιχείο 2115)
Συμφωνία αριθ. WSAiB/039
1.2.2007
13.3.2007
Εφάπαξ επιχορήγηση
2 209,94
Συνολο
411 598,09
III. ΕΚΤΊΜΗΣΗ
1. ΑΡΜΟΔΙΌΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
(233)
Το παράρτημα IV, σημείο 3 της συνθήκης προσχώρησης περιγράφει τη διαδικασία μεταβατικών μέτρων. Συνιστά νομικό πλαίσιο για την εκτίμηση των συστημάτων ενίσχυσης και των μεμονωμένων μέτρων ενίσχυσης που τίθενται σε εφαρμογή σε ένα νέο κράτος μέλος πριν την ημερομηνία προσχώρησης στην ΕΕ και εξακολουθούν να εφαρμόζονται μετά την προσχώρηση.
(234)
Η Επιτροπή δεν μπορεί να εξετάσει τα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή πριν την προσχώρηση και δεν εφαρμόζονται μετά την προσχώρηση ούτε βάσει της διαδικασίας των μεταβατικών μέτρων ούτε βάσει της διαδικασίας του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.
(235)
Όμως, τα μέτρα που δεν τέθηκαν σε εφαρμογή πριν την προσχώρηση θα εκτιμηθούν από την Επιτροπή ως κοινοποιηθείσα ενίσχυση ή ως παράνομη ενίσχυση με βάση τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.
(236)
Το κριτήριο που χρησιμοποιείται για να καθοριστεί η χρονική στιγμή κατά την οποία ένα δεδομένο μέτρο τέθηκε σε εφαρμογή είναι η νομικά δεσμευτική πράξη με την οποία η αρμόδια εθνική αρχή δεσμεύθηκε να χορηγήσει την ενίσχυση (52). Το αν μια διοικητική πράξη είναι νομικά δεσμευτική είναι ζήτημα της εθνικής νομοθεσίας. Η Επιτροπή, ωστόσο, πρέπει να είναι σε θέση να εξετάσει, ιδίως σε οριακές υποθέσεις, αυτές τις διοικητικές πράξεις και, με βάση τη μορφή και το περιεχόμενό τους, να εκτιμήσει αν θα μπορούσαν να δημιουργήσουν εύλογες προσδοκίες των δικαιούχων εκτελεστές ενώπιον ενός πολωνικού δικαστηρίου. Αυτή η ικανότητα να εξετάζει εθνικές διοικητικές πράξεις είναι απολύτως απαραίτητη για την άσκηση της αποκλειστικής αρμοδιότητας της Επιτροπής να εγκρίνει εξαιρέσεις από τη γενική απαγόρευση κρατικών ενισχύσεων όσον αφορά μέτρα τα οποία έθεσε σε εφαρμογή η Πολωνία μετά την 1η Μαΐου 2004.
(237)
Ένα μέτρο που τέθηκε σε εφαρμογή πριν την προσχώρηση είναι εφαρμοστέο μετά την προσχώρηση, εάν βάσει αυτού μπορεί να χορηγηθεί πρόσθετη ενίσχυση ή να αυξηθεί το ποσό μιας ήδη χορηγηθείσας ενίσχυσης, αν δηλαδή η ακριβής οικονομική έκθεση του κράτους δεν ήταν γνωστή την ημερομηνία που τέθηκε σε εφαρμογή το μέτρο και εξακολουθούσε να είναι άγνωστη και μετά την ημερομηνία προσχώρησης.
(238)
Στην απόφασή της να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα, βάσει των πληροφοριών που κοινοποίησε η Πολωνία, ότι ορισμένα μέτρα τα οποία είχαν κοινοποιηθεί στις 29 Απριλίου 2004 συνιστούσαν πράγματι νέα ενίσχυση, είτε παράνομη είτε κοινοποιηθείσα, διότι η ενίσχυση χορηγήθηκε μετά την 1η Μαΐου 2004, ημερομηνία προσχώρησης της Πολωνίας στην ΕΕ. Οι παρατηρήσεις που υπέβαλαν η Πολωνία και τα τρίτα μέρη μετά την κίνηση της διαδικασίας έρευνας δεν έπεισαν την Επιτροπή να μεταβάλει το συμπέρασμά της. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι είναι αρμόδια να εκτιμήσει αν τα μέτρα που αναφέρονται στο παράρτημα Ι, μέρος Β της απόφασης να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας είναι συμβιβάσιμα με την κοινή αγορά. Η Επιτροπή επισημαίνει, ωστόσο, ότι ορισμένα από τα μέτρα αυτά έπαψαν να εφαρμόζονται (μέτρα 33 και 34 του παραρτήματος 1, μέρος Β της απόφασης για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας).
(239)
Στη συνέχεια η Επιτροπή εξηγεί γιατί δεν μπορεί να δεχθεί τα επιχειρήματα που προέβαλαν η Πολωνία και τα ενδιαφερόμενα μέρη.
α) Αναδιάρθρωση των οφειλών προς το δημόσιο βάσει του κεφαλαίου 5α
(240)
Η Επιτροπή συμφωνεί με το δικαιούχο της ενίσχυσης ότι το γεγονός που αποτέλεσε το έναυσμα για τη μερική διαγραφή των οφειλών προς το δημόσιο βάσει του κεφαλαίου 5α ήταν η έκδοση της απόφασης αναδιάρθρωσης από τον πρόεδρο του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης. Η Επιτροπή, ωστόσο, δεν μπορεί να δεχθεί το επιχείρημα ότι αυτή η απόφαση εκδόθηκε στις 19 Απριλίου 2004, δηλαδή πριν την προσχώρηση. Η Επιτροπή εξήγησε τους λόγους της απόφασής της να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας και ούτε η Πολωνία ούτε ο δικαιούχος της ενίσχυσης υπέβαλαν νέα επιχειρήματα. Η Επιτροπή επαναλαμβάνει ότι η απόφαση τη 19ης Απριλίου απλώς ενέκρινε το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 και δεν συνιστούσε αναδιάρθρωση των οφειλών προς το δημόσιο βάσει του κεφαλαίου 5α. Ο πρόεδρος του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης δεν μπορούσε να εκδώσει την απόφαση αναδιάρθρωσης πριν την προσχώρηση, διότι δεν είχε, όπως απαιτεί το κεφάλαιο 5α, την έγκριση όλων των δημόσιων πιστωτών οι οποίοι εμπλέκονται στη διαδικασία αναδιάρθρωσης και της εταιρείας Operator που διαχειρίζεται τη διαδικασία αναδιάρθρωσης (53). Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο πρόεδρος του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης αναγνώρισε το γεγονός αυτό όταν ανέφερε στην απόφασή του της 19ης Απριλίου 2004 ότι θα ήταν απαραίτητη και άλλη απόφαση για τη συμπλήρωση της αναδιάρθρωσης βάσει του κεφαλαίου 5α και όταν τελικά εξέδωσε τις αποφάσεις της αναδιάρθρωσης στις 4 Ιανουαρίου 2005, δηλαδή μετά την προσχώρηση.
(241)
Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχτεί το επιχείρημα του δικαιούχου της ενίσχυσης ότι η συμφωνία όλων των εμπλεκόμενων δημόσιων πιστωτών για την αναδιάρθρωση των απαιτήσεών τους έναντι της Gdynia Shipyard βάσει του κεφαλαίου 5α συνιστούσε την απαιτούμενη νομικά δεσμευτική πράξη σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση Fleuren Compost. Το βασικό επιχείρημα του δικαιούχου ήταν ότι το κεφάλαιο 5α δεν αποτελεί lex specialis σε σχέση με άλλους δύο νόμους οι οποίοι επιτρέπουν την αναδιάρθρωση των οφειλών προς το δημόσιο και ότι η λειτουργία του προέδρου του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης ήταν να διευθύνει και να διευκολύνει τη διαδικασία αναδιάρθρωσης και όχι να υποκαταστήσει τις αρμόδιες αρχές για τις ειδικές οφειλές. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι αυτή η ερμηνεία της πολωνικής νομοθεσίας είναι αντίθετη με όλα τα στοιχεία που έχουν υποβάλει οι πολωνικές αρχές μέχρι σήμερα και με το γράμμα και το πνεύμα του ίδιου του κεφαλαίου 5α. Πράγματι, όπως ισχυρίστηκε ο δικαιούχος, η πράξη της 30ής Οκτωβρίου 2002«δεν απαγορεύει τις αρμόδιες για την αναδιάρθρωση αρχές να εκδώσουν αποφάσεις διαγραφής, εάν μπορούν να το πράξουν βάσει γενικών διατάξεων». Εάν, όμως, το έπρατταν, οι υποχρεώσεις αυτές δεν θα υπάγονταν στο κεφάλαιο 5α με όλα τα πλεονεκτήματα που αυτό συνεπάγεται και τα οποία ο ίδιος ο δικαιούχος παρέθεσε ως εξής: δικαίωμα δανειοληψίας από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης, αναστολή κάθε διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης, απαλλαγή από τη διαδικασία πτώχευσης και μη εφαρμογή τόκων επί των οφειλόμενων ποσών.
(242)
Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί το επιχείρημα του δικαιούχου ότι δεν οφείλεται τόκος μετά τις 30 Ιουνίου 2006 για τις αναδιαρθρωθείσες υποχρεώσεις βάσει του κεφαλαίου 5α. Η Πολωνία απέρριψε αυτή την ερμηνεία του πολωνικού νόμου. Ακόμη, η Πολωνία κοινοποίησε ως νέα ενίσχυση την προγραμματισθείσα (μερική) διαγραφή δεδουλευμένων τόκων μετά την 30ή Ιουνίου 2006 και έτσι είναι προφανές ότι οι τόκοι αυτοί είναι όντως δεδουλευμένοι.
β) Μέτρα 28 έως 34 του παραρτήματος Ι, μέρος Β της απόφασης για την έναρξη της επίσημης έρευνας
(243)
Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί το επιχείρημα της Πολωνίας ότι αυτή η ενίσχυση χορηγήθηκε de facto βάσει του γεγονός ότι όλες οι αρμόδιες αρχές έκαναν προφορικές δηλώσεις σε συνεδρίαση της κυβερνητικής ομάδας εργασίας για την αναδιάρθρωση των πολωνικών ναυπηγείων. Οι δηλώσεις αυτές, εάν υπήρξαν, ήταν μόνο προφορικές και απαιτούνταν σαφώς νέα εκτελεστικά μέτρα για να δημιουργηθούν εύλογες προσδοκίες βάσει της πολωνικής νομοθεσίας.
γ) Εισφορά κεφαλαίου από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης
(244)
Το επιχείρημα του δικαιούχου ότι η ενίσχυση χορηγήθηκε πριν από την προσχώρηση διότι η ακριβής οικονομική έκθεση ήταν γνωστή πριν από εκείνη την ημερομηνία είναι αποτέλεσμα παρερμηνείας του παραρτήματος IV, σημείο 3 της συνθήκης προσχώρησης. Για να χαρακτηρισθεί ως προηγούμενη ενίσχυση, ένα μέτρο πρέπει να πληροί δύο απαιτήσεις: πρέπει να έχει χορηγηθεί πριν την προσχώρηση (το οποίο ισοδυναμεί με νομικά δεσμευτική απόφαση από την αρμόδια χορηγούσα αρχή) και πρέπει «να μην εφαρμόζεται μετά την προσχώρηση». Αυτοί είναι δύο χωριστοί και αθροιστικοί όροι. Το επιχείρημα του δικαιούχου ότι η οικονομική έκθεση του κράτους ήταν γνωστή πριν από την προσχώρηση αναφέρεται στη δεύτερη από αυτές τις απαιτήσεις και όχι στη χρονική στιγμή της χορήγησης της ενίσχυσης.
(245)
Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί το επιχείρημα της Πολωνίας ότι η απαίτηση δήλωσης των εγγραφών για ανάληψη νέων μετοχών εντός έξι μηνών ήταν καθαρά τυπική. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, στην πραγματικότητα, απαιτούνταν δύο χωριστές νέες αποφάσεις μετά τη λήξη της εξάμηνης περιόδου: ένα νέο ψήφισμα της γενικής συνέλευσης για την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και η ίδια η εγγραφή. Φαίνεται ότι, σύμφωνα με το πολωνικό εμπορικό δίκαιο, το δικαίωμα μιας εταιρείας σε εισφορά κεφαλαίου αρχίζει να ισχύει την ημερομηνία έκδοσης του ψηφίσματος για την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου (δηλαδή το πρώτο ψήφισμα της 17ης Φεβρουαρίου 2004). Η δήλωση των εγγραφών είναι σημαντική για τις εξωτερικές επαφές της εταιρείας και όχι για τις σχέσεις της με τους μετόχους της. Εντούτοις, η έλλειψη δήλωσης έχει και νομικές επιπτώσεις στη σχέση ανάμεσα στην εταιρεία και τους μετόχους της: εάν αυτή δεν γίνει εντός έξι μηνών, το ψήφισμα για την αύξηση του εταιρικού κεφαλαίου παύει να ισχύει και η εισφορά κεφαλαίου δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί. Σε αυτή την περίπτωση, απαιτείται η έκδοση νέου ψηφίσματος των μετόχων για την αύξηση του εταιρικού κεφαλαίου. Πράγματι, η Γενική Συνέλευση εξέδωσε τέτοιο ψήφισμα στις 4 Μαρτίου 2005. Το γεγονός ωστόσο ότι το ψήφισμα δεν εγκρίθηκε ομόφωνα (τρεις σημαντικοί μέτοχοι αρνήθηκαν) αποδεικνύει ότι το ψήφισμα αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ως καθαρά τυπική απαίτηση. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η εγγραφή στο κεφάλαιο πραγματοποιήθηκε τελικά από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης και όχι το Δημόσιο Ταμείο. Συνεπώς, το ψήφισμα της 17ης Φεβρουαρίου 2004 δεν μπορεί να θεωρηθεί τελική δεσμευτική απόφαση για τη χορήγηση ενίσχυσης υπό μορφή εισφοράς κεφαλαίου που αναφέρεται ως μέτρο 32 του παραρτήματος Ι, μέρος Β της απόφασης για την έναρξη επίσημης έρευνας.
(246)
Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ούτε η Πολωνία ούτε ο δικαιούχος αμφισβήτησαν το συμπέρασμά της ότι τα μέτρα 19-27 του παραρτήματος Ι, μέρος Β της απόφασης για την κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας συνιστούσαν νέα ενίσχυση και, κατά συνέπεια, υπάγονται στην αρμοδιότητα της Επιτροπής βάσει του άρθρου 88 της συνθήκης ΕΚ.
2. ΚΡΑΤΙΚΉ ΕΝΊΣΧΥΣΗ ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΈΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ 87 ΠΑΡΆΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΥΝΘΉΚΗΣ ΕΚ
2.1. ΎΠΑΡΞΗ ΚΡΑΤΙΚΉΣ ΕΝΊΣΧΥΣΗΣ
(247)
Το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ αναφέρει ότι είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά ενισχύσεις που χορηγούνται με οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό με την ευνοϊκή μεταχείριση ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής και επηρεάζουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.
(248)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η ενίσχυση που περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 χορηγήθηκε από το κράτος ή με κρατικούς πόρους και, εφόσον προοριζόταν για μία συγκεκριμένη επιχείρηση, ήταν επιλεκτική.
(249)
Η Gdynia Shipyard είναι ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά ναυπηγεία και είναι σημαντικός ανταγωνιστής ιδίως της Γερμανίας και της Δανίας στην αγορά των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με ναυπηγεία, όπως έχουν παραδεχθεί η Πολωνία και ο αποδέκτης της ενίσχυσης και επισήμαναν η Δανία και η Ένωση Ναυπηγικών Βιομηχανιών της Δανίας στις παρατηρήσεις τους επί της απόφασης της Επιτροπής να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας. Τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων αντιπροσώπευαν το 26 % των παραγγελιών των ευρωπαϊκών ναυπηγείων στα τέλη του 2006 (54).
(250)
Φαίνεται ότι τα ναυπηγεία της Γδύνιας είναι το μόνο ναυπηγείο εντός της ΕΕ που κατασκευάζει ένα συγκεκριμένο τύπο πλοίων Ro/Ro: μεγάλα οχηματαγωγά πλοία. Αυτή η ειδίκευση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα ναυπηγεία της Γδύνιας δεν ανταγωνίζονται, τουλάχιστον δυνητικά, άλλα ναυπηγεία της ΕΕ. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι υπάρχει σημαντικά μεγάλη δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της προσφοράς, τουλάχιστον στο τμήμα της αγοράς πλοίων μεταφοράς εμπορευμάτων (55), ακόμη κι αν, λαμβάνοντας υπόψη τη διάρθρωση της ζήτησης για διάφορες κατηγορίες πλοίων μεταφοράς εμπορευμάτων, τα πλοία αυτά δεν ανήκουν σε μία ενιαία αγορά.
(251)
Αυτό σημαίνει ότι άλλα ναυπηγεία στην ΕΕ μπορεί να μην αντιμετωπίσουν σημαντικά εμπόδια να κατασκευάσουν οχηματαγωγά πλοία, τουλάχιστον εμπόδια τεχνολογικής φύσης (εγκαταστάσεις παραγωγής, τεχνογνωσία κ.λπ.). Η συνεχής επιδότηση της Gdynia Shipyard, ωστόσο, η οποία της επέτρεψε να συνάπτει συμβάσεις χωρίς πλήρη αναγνώριση και αμοιβή για όλους τους κινδύνους, θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο για άλλα ναυπηγεία να εισέλθουν στην αγορά των οχηματαγωγών πλοίων.
(252)
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η Gdynia Shipyard δραστηριοποιείται και σε άλλα τμήματα της αγοράς πλοίων μεταφοράς εμπορευμάτων, προσφέροντας προϊόντα όπως πλοία πολλαπλών χρήσεων, δεξαμενόπλοια υγροποιημένου αερίου, πλοία μεταφοράς προϊόντων και χημικών και πλοία φορτίου χύδην. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι τα πλοία μεταφοράς προϊόντων και χημικών αποτελούσαν περίπου το 8 % των παραγγελιών των ευρωπαϊκών ναυπηγείων στα τέλη του 2006 (56). Τα ναυπηγεία της Γερμανίας και της Ρουμανίας δραστηριοποιούνται κατ’ εξοχήν σε αυτά τα τμήματα της αγοράς.
(253)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η χορηγηθείσα στην Gdynia Shipyard κρατική ενίσχυση επηρέασε το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών.
(254)
Τέλος, η Επιτροπή πρέπει να καθορίσει αν τα μέτρα που εφαρμόστηκαν υπέρ της Gdynia Shipyard της πρόσφεραν αδικαιολόγητο πλεονέκτημα και, κατά συνέπεια, νόθευσαν ή υπήρξε κίνδυνος να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι πολωνικές αρχές δεν αμφισβήτησαν το χαρακτηρισμό της κρατικής ενίσχυσης για τα μέτρα που καλύπτει η παρούσα απόφαση, με εξαίρεση τα δάνεια που χορήγησε η KPS και τις εγγυήσεις που έδωσε η Export Credit Insurance Corporation, τα οποία, κατά την άποψη των πολωνικών αρχών, είναι σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς.
(255)
Στη συνέχεια η Επιτροπή εξηγεί καταρχάς γιατί θεωρεί ότι η συνεχής μη είσπραξη δημοσίων απαιτήσεων δεν είναι σύμφωνη με την αρχή του πιστωτή στην οικονομία της αγοράς. Μετά η Επιτροπή εκτιμά τα αμφισβητούμενα από την Πολωνία μέτρα. Τέλος, η Επιτροπή εξετάζει τις συνθήκες χορήγησης της ενίσχυσης που καλύπτει η παρούσα απόφαση και την επίπτωσή της στον ανταγωνισμό.
α) Συνεχής μη είσπραξης δημοσίων απαιτήσεων
(256)
Η αρχή ότι η συνεχής μη είσπραξη δημοσίων απαιτήσεων μπορεί να συνιστά από μόνη της κρατική ενίσχυση θεσπίζεται στη νομολογία (57). Από τα στοιχεία που κοινοποίησαν οι πολωνικές αρχές (58) φαίνεται καθαρά ότι η Gdynia Shipyard έχει σημαντικές καθυστερούμενες οφειλές προς το δημόσιο ήδη από το 2004. Η εταιρεία αποπλήρωνε τις οφειλές της προς το δημόσιο περιστασιακά και οι εκκρεμείς οφειλές της συνεχώς αναβάλλονταν, κατά πάσα πιθανότητα χωρίς καμία επίσημη απόφαση από την πλευρά των αρμόδιων δημόσιων πιστωτών, ή βάσει χρονοδιαγραμμάτων πληρωμών. Η Πολωνία εξήγησε ότι ο δικαιούχος είχε την πρόθεση να αποπληρώσει τις εκκρεμείς οφειλές του προς το δημόσιο στις 30 Σεπτεμβρίου 2007 (συνολικού ύψους 443 εκατ. PLN) χρησιμοποιώντας την εισφορά κεφαλαίου από το Δημόσιο μετά την ιδιωτικοποίηση του ναυπηγείου. Επειδή αυτό ήταν αβέβαιο και θα συνέβαινε σε άγνωστη χρονική στιγμή, η πρόθεση της εταιρείας υποδηλώνει ότι στην πράξη η καταβολή των οφειλών προς το δημόσιο αναβάλλονταν για απεριόριστο ή απροσδιόριστο διάστημα και η αποπληρωμή ήταν μόνο περιστασιακή, εάν το επέτρεπαν οι ταμειακές ροές της εταιρείας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι κανένας πιστωτής σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς δεν θα δεχόταν μια τέτοια απεριόριστη αναβολή είσπραξης των απαιτήσεών του, η οποία θα συνδεόταν με το αβέβαιο γεγονός της ιδιωτικοποίησης και νέας κεφαλαιοποίησης της εταιρείας από το κράτος (αυτό συνιστά κρατική ενίσχυση αμφίβολης νομιμότητας και συμβατότητας με την ενιαία αγορά). Ακόμη, δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη ότι οι δημόσιοι πιστωτές έλαβαν οποιοδήποτε μέτρο αναγκαστικής είσπραξης δημοσίων απαιτήσεων από την Gdynia Shipyard, ιδίως με αναγκαστική ανάκτηση ή εφαρμόζοντας το πτωχευτικό δίκαιο. Η Επιτροπή συνεπώς καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η συνεχής μη είσπραξη οφειλών προς το δημόσιο αντιπροσωπεύει πλεονέκτημα το οποίο ο αποδέκτης δεν θα ήταν δυνατό να αποκτήσει από ένα πιστωτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς και, κατά συνέπεια, συνιστά κρατική ενίσχυση παρόμοια με (άτοκο) δάνειο.
β) Μέτρα που η Πολωνία θεωρεί σύμφωνα με το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή
(257)
Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχτεί το επιχείρημα της Πολωνίας ότι η ενίσχυση υπό μορφή δανείων κεφαλαίου κίνησης δεν περιείχε στοιχεία κρατικής ενίσχυσης. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι το επιτόκιο που εφάρμοζε η KPS ήταν περίπου 400 μονάδες βάσης υψηλότερο από το επιτόκιο αναφοράς. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η Gdynia Shipyard ήταν σε εξαιρετικά δυσχερή οικονομική κατάσταση επί αρκετά έτη και το παθητικό ήταν σημαντικά υψηλότερο από το ενεργητικό της. Η Gdynia Shipyard δεν ήταν σε θέση να αποκτήσει χρηματοδότηση για την παραγωγή της από καμία άλλη εξωτερική πηγή. Το κεφάλαιο κίνησής της χρηματοδοτούνταν με προκαταβολές πλήρως καλυπτόμενες από εγγυήσεις της Export Credit Insurance Corporation, με δάνεια που καλύπτονταν πλήρως από εγγυήσεις του Δημόσιου Ταμείου και με δάνεια της KPS. Το επιτόκιο, συνεπώς, που εφάρμοζε η KPS φαίνεται ότι δεν αντιπροσωπεύει σωστά τον υφιστάμενο κίνδυνο. Αν και η KPS απαιτούσε εξασφαλίσεις, η αξία τους παραμένει αμφίβολη· πρέπει να υπενθυμισθεί ότι η Export Credit Insurance Corporation και το Δημόσιο απαιτούσαν παρόμοιες εγγυήσεις και, αν ληφθεί υπόψη η αναλογία ενεργητικού προς παθητικό της Gdynia Shipyard, είναι πιθανό ότι η KPS δεν μπορούσε να λάβει εξασφαλίσεις πρώτης τάξεως για τα στοιχεία ενεργητικού του ναυπηγείου. Σε κάθε περίπτωση, η Πολωνία δεν κοινοποίησε λεπτομερή στοιχεία που θα επέτρεπαν στην Επιτροπή να προσδιορίσει την πραγματική αξία των απαιτούμενων εξασφαλίσεων.
(258)
Επιπλέον, δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα δάνεια που χορηγούσε η KPS και τα δάνεια που χορηγούσε ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ανάπτυξης, ιδιοκτήτης της KPS. Είναι δύσκολο να υποστηρίζει κανείς ταυτόχρονα, όπως κάνει η Πολωνία, ότι τα δάνεια που χορηγούσε ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ανάπτυξης συνιστούν κρατική ενίσχυση, ενώ τα δάνεια που χορηγούσε η θυγατρική του, η KPS, είναι σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς.
(259)
Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η KPS συστάθηκε ως ταμείο ελεγχόμενο από την κυβέρνηση για να εξυπηρετεί στόχους δημοσίου συμφέροντος, του οποίου η χρηματοδότηση χορηγούνταν εξ ολοκλήρου ή ήταν εγγυημένη από το κράτος μέσω του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης. Σύμφωνα με το έγγραφο «Μια στρατηγική για τη ναυπηγική βιομηχανία (ναυπηγεία κατασκευής πλοίων) στην Πολωνία 2006-2010», η KPS «ιδρύθηκε για να οργανώσει τη χρηματοδότηση ναυπηγείων μέχρι να αποκτήσουν τον έλεγχό τους ιδιώτες επενδυτές». Αυτή η στρατηγική, που αποσκοπεί στην επίτευξη όχι μόνο οικονομικών αλλά και κοινωνικών και μακροοικονομικών στόχων (59), παρέχει στην KPS διάφορες εξουσίες, παράλληλα με τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης, το Δημόσιο Ταμείο και άλλους αρμόδιους δημόσιους οργανισμούς. Οι χρηματοπιστωτικοί δεσμοί της KPS με τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης και το Δημόσιο Ταμείο είναι σαφείς και η KPS ενεργεί μάλλον ως όχημα μεταφοράς στοιχείων ενεργητικού από τον κρατικό προϋπολογισμό στα ναυπηγεία της Πολωνίας, περιλαμβανομένων των ναυπηγείων της Γδύνιας.
(260)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η KPS δεν ενεργούσε ως επενδυτής στην οικονομία της αγοράς όταν χορηγούσε δάνεια κεφαλαίου κίνησης στη Gdynia Shipyard. Τα δάνεια αυτά, που αναφέρονται στην παράγραφο 158, πίνακες 1 και 2, συνιστούν συνεπώς κρατική ενίσχυση.
(261)
Στις παρατηρήσεις της επί της απόφασης για την κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Πολωνία ισχυρίστηκε ότι οι εγγυήσεις που χορηγούσε η Export Credit Insurance Corporation στην Gdynia Shipyard δεν συνιστούσαν κρατική ενίσχυση. Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί αυτόν τον ισχυρισμό.
(262)
Πρώτον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι εγγυήσεις των προκαταβολών από την Export Credit Insurance Corporation είναι εγγυημένες από το Δημόσιο και οι συναφείς πράξεις εγγράφονται σε χωριστό τραπεζικό λογαριασμό της «Interes Narodowy». Εάν το υπόλοιπο αυτού του λογαριασμού είναι ανεπαρκές, η Export Credit Insurance Corporation μπορεί είτε να λάβει δάνεια από το Δημόσιο Ταμείο ή εγγυήσεις δανείων από το Δημόσιο Ταμείο.
(263)
Δεύτερον, η Επιτροπή υπενθυμίζει την απόφασή της στην υπόθεση N 105/2007, (60) της 18ης Ιουλίου 2000, με την οποία ενέκρινε ως απαλλαγμένο από κρατική ενίσχυση το σύστημα με το οποίο η Export Credit Insurance Corporation εφάρμοζε το πρόγραμμά της για ασφάλιση των εξαγωγών με την εγγύηση του Δημόσιου Ταμείου. Το σύστημα αυτό καλύπτει σήμερα τον τύπο των εγγυήσεων παραγωγής τις οποίες λαμβάνει η Gdynia Shipyard τα τελευταία έτη. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σύστημα αυτό εξαιρεί ρητά (61) τις προβληματικές εταιρείες κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης προβληματικών επιχειρήσεων. Το κύριο χαρακτηριστικό του συστήματος είναι ότι οι προμήθειες εγγυήσεων καθορίζονται βάσει εκτίμησης κινδύνου. Παραδείγματος χάρη, η προμήθεια για την παροχή εγγύησης σε μια εταιρεία που κατατάσσεται στην κατηγορία υψηλότατου κινδύνου είναι […] % ετησίως για εγγυήσεις διάρκειας μικρότερης των δύο ετών και […] % ετησίως για εγγυήσεις διάρκειας μεγαλύτερης των δύο ετών. Η βασική προμήθεια είναι […] % ετησίως. Συγκριτικά αναφέρουμε ότι η προμήθεια της Export Credit Insurance Corporation για την παροχή εγγυήσεων στην Gdynia Shipyard ήταν 2 % ετησίως για εγγυήσεις ποσού μέχρι 35 εκατ. PLN και 1 % ετησίως για μεγαλύτερα ποσά.
(264)
Είναι, λοιπόν, σαφές ότι η Gdynia Shipyard δεν είναι επιλέξιμη για εγγυήσεις βάσει του προαναφερόμενου συστήματος, το οποίο έχει εγκριθεί από την Επιτροπή ως απαλλαγμένο από στοιχεία ενίσχυσης. Κατά συνέπεια, οι εγγυήσεις που παρέχονται στην Gdynia Shipyard δεν είναι απαλλαγμένες από ενίσχυση.
(265)
Επιπλέον, είναι προφανές ότι η προμήθεια εγγύησης που κατέβαλλε η Gdynia Shipyard είναι σαφώς χαμηλότερη από τη βασική προμήθεια που εισπράττεται για την παροχή εγγυήσεων σε υγιείς επιχειρήσεις και πολλαπλάσια χαμηλότερη από την προμήθεια που χρεώνεται σε εταιρείες υψηλού κινδύνου που εξακολουθούν, ωστόσο, να είναι επιλέξιμες με το προαναφερόμενο σύστημα. Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η προμήθεια εγγύησης που εφαρμοζόταν στην Gdynia Shipyard δεν αντιστοιχεί σε προμήθεια της αγοράς και, κατά συνέπεια, αυτές οι εγγυήσεις συνιστούν κρατική ενίσχυση.
(266)
Τρίτον, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ για τις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή εγγυήσεων (62), για να θεωρηθεί ότι μια ατομική κρατική εγγύηση δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, ο δανειολήπτης δεν πρέπει να είναι σε δυσχερή οικονομική θέση. Αυτό σαφώς δεν ισχύει στην παρούσα περίπτωση. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, όταν ο δανειολήπτης είναι προβληματική εταιρεία, το στοιχείο ενίσχυσης της εγγύησης μπορεί να είναι ίσο με το ποσό που καλύπτει αυτή η εγγύηση.
(267)
Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Gdynia Shipyard βασιζόταν αποκλειστικά στις εγγυήσεις που της παρείχαν η Export Credit Insurance Corporation και το Δημόσιο και αδυνατούσε να λάβει οποιαδήποτε εγγύηση από την αγορά.
(268)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η Export Credit Insurance Corporation δεν ενεργούσε ως επενδυτής στην οικονομία της αγοράς όταν παρείχε εγγυήσεις στην Gdynia Shipyard.
γ) Νόθευση του ανταγωνισμού από την κρατική ενίσχυση στην Gdynia Shipyard
(269)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η πλήρης εξάρτηση από την κρατική ενίσχυση έδωσε στη Gdynia Shipyard τη δυνατότητα να εφαρμόσει πρακτική σε βάρος του ανταγωνισμού, όπως η τιμολόγηση σε επίπεδο χαμηλότερο από το κόστος παραγωγής, χωρίς να υποστεί τις συνέπειες που έχουν συνήθως αυτές οι πρακτικές, ιδίως τον αποκλεισμό από την αγορά.
(270)
Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ένα από τα κυριότερα μακροχρόνια προβλήματα της Gdynia Shipyard ήταν η σύναψη ζημιογόνων συμβάσεων λόγω της ανατίμησης του ζλότυ έναντι του δολαρίου, που είναι το κυρίαρχο νόμισμα στο ναυπηγικό κλάδο, και της αύξησης των παγκόσμιων τιμών του χάλυβα. Αυτοί οι εξωτερικοί παράγοντες είχαν ήδη εντοπιστεί στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2002 ως οι σοβαρότερες απειλές για τη συνέχιση της λειτουργίας του ναυπηγείου και, αργότερα, στην τροποποιημένη έκδοση του 2004, στο νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 και, τέλος, κατά τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης το 2008.
(271)
Παρά το γεγονός ότι η διοίκηση του ναυπηγείου γνώριζε την ύπαρξη αυτών των απειλών, η εταιρεία συνέχισε να συνάπτει συμβάσεις χωρίς να λαμβάνει κανένα μέτρο για τον περιορισμό του κινδύνου. Αυτή η επιχειρηματική πρακτική συνεχίστηκε και κατά την άνευ προηγουμένου ανάπτυξη του ναυπηγικού κλάδου από το 2004 έως το 2008, όταν οι τιμές ναυπήγησης αυξήθηκαν σε πρωτοφανή επίπεδα. Η πρακτική αυτή επέτρεψε στην εταιρεία να διατηρήσει τη δραστηριότητά της και την απασχόληση, αλλά με αντίτιμο τη μεγάλη ζημία από τις συνήθεις παραγωγικές δραστηριότητες ναυπήγησης. Σύμφωνα με την έκθεση Due diligence που συνέταξε η Amber το πρώτο εξάμηνο του 2008, το σημερινό βιβλίο παραγγελιών με προγραμματισμένες παραδόσεις για το 2008 και το 2009 είναι επίσης εκτεθειμένο στον κίνδυνο σημαντικής ζημίας λόγω των ζημιογόνων συμβάσεων που συνήφθησαν χωρίς τη λήψη κανενός μέτρου για τον περιορισμό του κινδύνου· αυτό έχει επιβεβαιωθεί και από την Πολωνία.
(272)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι όλη η ενίσχυση που χορηγήθηκε στην Gdynia Shipyard και περιγράφεται στο μέρος ΙΙ, σημείο 7 νόθευσε ή υπήρχε κίνδυνος να νοθεύσει τον ανταγωνισμό στο ναυπηγικό κλάδο.
(273)
Εν κατακλείδι, η Επιτροπή έχει την άποψη ότι όλα τα μέτρα υπέρ της Gdynia Shipyard συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.
2.2 Δυνατότητα της Πολωνίας και τρίτων μερών να υποβάλουν παρατηρήσεις
(274)
Με την απόφαση της 1ης Ιουνίου 2005, η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία έρευνας για ένα σύνολο μέτρων, περιλαμβανομένης της αναδιάρθρωσης χρέους (διαγραφής, αναβολής, αλλαγής του χρονοδιαγράμματος πληρωμών) με βάση διάφορους νομικούς λόγους και όσον αφορά ορισμένους δημόσιους πιστωτές, εισφορές κεφαλαίου, την παροχή εγγυήσεων από το Δημόσιο Ταμείο και μέτρα άντλησης κεφαλαίων (έκδοση ομολογιών και μετατροπή χρεών σε ίδια κεφάλαια).
(275)
Η Επιτροπή δήλωσε επίσης με σαφήνεια ότι δεν ήταν δυνατό να γίνει αποδεκτό το επιχείρημα της Πολωνίας ότι οι προκαταβολές από πλοιοκτήτες έπρεπε να θεωρηθούν ίδια συνεισφορά. Ως προς αυτό, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το αν οι εγγυήσεις προκαταβολής που παρείχε η Export Credit Insurance Corporation συνιστούσαν κρατική ενίσχυση και ανακοίνωσε ότι θα διερευνούσε το χαρακτήρα αυτών των προκαταβολών.
(276)
Τόσο η Πολωνία όσο και ο δικαιούχος της ενίσχυσης υπέβαλαν παρατηρήσεις. Αν και αμφισβήτησαν την αρμοδιότητα της Επιτροπής να κρίνει τη συμβατότητα ορισμένων εξεταζόμενων μέτρων, δεν αμφισβήτησαν το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι, στο βαθμό που τα μέτρα αυτά είχαν ληφθεί μετά την προσχώρηση της Πολωνίας στην ΕΕ, συνιστούσαν νέα ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Η μοναδική εξαίρεση ήταν ο χαρακτήρας των εγγυήσεων που παρείχε η Export Credit Insurance Corporation, οι οποίες υποτίθεται ότι δεν περιείχαν στοιχείο κρατικής ενίσχυσης. Στη συνέχεια η Πολωνία ισχυρίστηκε ότι τα δάνεια που χορηγούσε η KPS δεν συνιστούσαν κρατική ενίσχυση. Η Επιτροπή αντέκρουσε τα επιχειρήματα της Πολωνίας και του αποδέκτη της ενίσχυσης προηγουμένως.
(277)
Όσο διαρκούσε η έρευνα της Επιτροπής, υπήρξαν σημαντικές αλλαγές της στρατηγικής της πολωνικής κυβέρνησης που είναι και ο μέτοχος πλειοψηφίας της Gdynia Shipyard, όπως φαίνεται από την ανωτέρω περιγραφή των γεγονότων. Η στρατηγική ενοποίησης του ναυπηγικού κλάδου μετατράπηκε σε στρατηγική διαχωρισμού των ναυπηγείων της Γδύνιας και του Γκντανσκ και στην έκδοση απόφασης για μερική ιδιωτικοποίηση των ναυπηγείων της Γδύνιας, η οποία στη συνέχεια μετατράπηκε σε στρατηγική πλήρους ιδιωτικοποίησης. Η εξέλιξη αυτής της στρατηγικής είναι επίσης προβληματική, δεδομένης της προφανούς έλλειψης ενδιαφέροντος από πλευράς φορέων της αγοράς να αγοράσουν το ναυπηγείο.
(278)
Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η Επιτροπή διατηρούσε τακτικές επαφές με τις πολωνικές αρχές ως ιδιοκτήτες της Gdynia Shipyard και με την ίδια την Gdynia Shipyard. Η Επιτροπή ανέφερε συχνά τόσο στην Πολωνία όσο και στην εταιρεία ότι όλα τα μέτρα υπέρ του ναυπηγείου από κρατικούς πόρους συνιστούσαν κατά πάσα πιθανότητα κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, δεδομένης της δυσχερούς οικονομικής κατάστασης των ναυπηγείων και της παντελούς έλλειψης εξωτερικής πηγής χρηματοδότησης απαλλαγμένης από κρατική ενίσχυση. Η Επιτροπή προειδοποίησε επίσης ότι η εν λόγω κρατική ενίσχυση χορηγήθηκε κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ και ήταν ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά. Η Επιτροπή επισήμανε ακόμη, σε αρκετές περιπτώσεις, ότι οι εγγυήσεις της Export Credit Insurance Corporation στην Gdynia Shipyard συνιστούσαν κρατική ενίσχυση.
(279)
Κατά τη διάρκεια της έρευνάς της, η Επιτροπή συγκέντρωσε στοιχεία και για τις πράξεις της KPS και για τη φύση των δανείων κεφαλαίου κίνησης που χορηγούσε στο ναυπηγείο. Η Επιτροπή ανέφερε στην Πολωνία ότι κατά πάσα πιθανότητα όλα αυτά τα δάνεια συνιστούσαν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.
(280)
Τέλος, κατά τη διάρκεια της έρευνάς της, η Επιτροπή επισήμανε ότι η Gdynia Shipyard εξακολουθούσε να συσσωρεύει οφειλές προς το δημόσιο. Η Επιτροπή συνέλεξε στοιχεία για το θέμα αυτό και ενημέρωσε την Πολωνία (με την ιδιότητά της ως ιδιοκτήτη και πιστωτή των ναυπηγείων) ότι η μη αναγκαστική είσπραξη οφειλών προς το δημόσιο ή η αναδιάρθρωση του χρέους συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.
3. ΣΥΜΒΑΤΌΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΝΊΣΧΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΙΑΊΑ ΑΓΟΡΆ - ΕΞΑΊΡΕΣΗ ΒΆΣΕΙ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ 87 ΠΑΡΆΓΡΑΦΟΣ 3 ΤΗΣ ΣΥΝΘΉΚΗΣ ΕΚ
(281)
Ο βασικός στόχος των μέτρων είναι η ενίσχυση μιας προβληματικής επιχείρησης για να συνεχίσει τη λειτουργία της. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εξαίρεση που προβλέπει το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, που επιτρέπει τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα ήταν αντίθετος προς το κοινό συμφέρον, μπορεί να εφαρμοστεί, εάν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
(282)
Η διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων ρυθμίζεται σήμερα από τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης προβληματικών επιχειρήσεων (63) (στη συνέχεια «οι κατευθυντήριες γραμμές»), οι οποίες αντικατέστησαν το προηγούμενο κείμενο που εκδόθηκε το 1999 (64) (στο εξής «οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999»).
(283)
Οι μεταβατικές διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών ορίζουν ότι οι κοινοποιήσεις που καταχωρήθηκαν πριν από τις 10 Οκτωβρίου 2004 εξετάζονται με βάση τα κριτήρια που εφαρμόζονταν κατά την κοινοποίηση (αιτιολογική σκέψη 103). Στην παρούσα περίπτωση, η Επιτροπή ενημερώθηκε για ορισμένα από τα μέτρα στις 29 Απριλίου 2004 στο πλαίσιο του μηχανισμού μεταβατικών μέτρων βάσει του παραρτήματος 4 σημείο 3 της συνθήκης προσχώρησης, όταν ακόμη ίσχυσαν οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999. Εντούτοις, οι κατευθυντήριες γραμμές ορίζουν επίσης ότι εφαρμόζονται για την εκτίμηση κάθε ενίσχυσης διάσωσης ή αναδιάρθρωσης η οποία χορηγείται χωρίς την έγκριση της Επιτροπής (παράνομη ενίσχυση), εάν μέρος ή ολόκληρη η ενίσχυση χορηγήθηκε μετά την 1η Οκτωβρίου 2004 (αιτιολογική σκέψη 104, πρώτο εδάφιο). Επειδή όλα σχεδόν τα μέτρα που περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 χορηγήθηκαν παράνομα μετά από αυτή την ημερομηνία, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι εφαρμόζονται οι κατευθυντήριες γραμμές του 2004.
(284)
Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται σε επιχειρήσεις όλων των κλάδων, εκτός από τις εξαιρέσεις που απαριθμούνται στην παράγραφο 18 των κατευθυντήριων γραμμών. Το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων στη ναυπηγική βιομηχανία (65), το οποίο αποτελεί και το νομικό πλαίσιο για την εκτίμηση της κρατικής ενίσχυσης σε αυτό τον τομέα, αναφέρεται στο σημείο 12 των κατευθυντήριων γραμμών ως νομική βάση για την εκτίμηση της ενίσχυσης διάσωσης και αναδιάρθρωσης.
A. ΕΝΊΣΧΥΣΗ ΔΙΆΣΩΣΗΣ
(285)
Οι κατευθυντήριες γραμμές προβλέπουν τη χορήγηση ενίσχυσης διάσωσης ως προσωρινή βοήθεια σε προβληματικές εταιρείες για όσο διάστημα εφαρμόζεται ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης ή εκκαθάρισης, ή για την αντιμετώπιση ενός σοβαρού προβλήματος ρευστότητας.
(286)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε στη Gdynia Shipyard δεν πληροί ούτε τον όρο της προσωρινότητας, εφόσον όλα τα μέτρα ενίσχυσης αφορούσαν διαστήματα μεγαλύτερα του εξαμήνου, ούτε τον όρο της δυνατότητας ανάκλησης, διότι επετράπησαν μη ανακλητά μέτρα, όπως εισφορές κεφαλαίου και διαγραφές χρέους που ισοδυναμούν με επιχορηγήσεις.
(287)
Συνεπώς, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι τα μέτρα που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 δεν είναι συμβιβάσιμα με την κοινή αγορά ως ενίσχυση διάσωσης.
B. ΕΝΊΣΧΥΣΗ ΑΝΑΔΙΆΡΘΡΩΣΗΣ
(288)
Ο ορισμός στο σημείο 17 των κατευθυντήριων γραμμών αναφέρει ότι η αναδιάρθρωση βασίζεται σε ένα εφικτό, συγκροτημένο και διεξοδικό πρόγραμμα για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας μιας επιχείρησης μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Η αναδιάρθρωση συνήθως περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: την αναδιοργάνωση και εξορθολογισμό των δραστηριοτήτων της επιχείρησης σε αποτελεσματικότερη βάση, μέτρο που κατά κανόνα σημαίνει την εγκατάλειψη ζημιογόνων δραστηριοτήτων και την οικονομική αναδιάρθρωση. Εάν οι ενέργειες αναδιάρθρωσης λαμβάνουν κρατική ενίσχυση δεν είναι δυνατό να περιορίζονται σε χρηματοοικονομική ενίσχυση για την αποκατάσταση των ζημιών του παρελθόντος χωρίς να κατατείνουν στην άρση των αιτίων αυτών των ζημιών, δηλαδή χωρίς ουσιαστική αναδιάρθρωση. Επιπλέον, η αναδιάρθρωση πρέπει να χρηματοδοτείται τουλάχιστον εν μέρει από ίδιους πόρους της επιχείρησης ή από εξωτερικές πηγές χωρίς στοιχεία κρατικής ενίσχυσης και η κρατική ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας. Τέλος, πρέπει να λαμβάνονται αντισταθμιστικά μέτρα για να περιοριστεί η νόθευση του ανταγωνισμού λόγω της ενίσχυσης.
(289)
Λόγω του έντονα στρεβλωτικού χαρακτήρα της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση σε προβληματικές εταιρείες μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων χωρίς δυσμενείς επιπτώσεις στις συναλλαγές σε βαθμό αντίθετο προς το κοινοτικό συμφέρον μόνο εάν πληρούνται όλοι οι όροι που καθορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές.
(290)
Στη συνέχεια η Επιτροπή αναλύει εάν τηρήθηκαν αυτοί οι όροι.
α) Επιλεξιμότητα
(291)
Για να είναι μια επιχείρηση επιλέξιμη για ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης, πρέπει να χαρακτηρίζεται προβληματική κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η οικονομική κατάσταση της Gdynia Shipyard, τουλάχιστον από το 2002 χαρακτηριζόταν από συνεχή έλλειψη ρευστότητας και αφερεγγυότητα, αυξανόμενες ζημίες και αρνητική αξία ενεργητικού. Η Gdynia Shipyard είναι συνεπώς προβληματική εταιρεία κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών.
β) Αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας
(292)
Σύμφωνα με το σημείο 34 των κατευθυντήριων γραμμών, όρος για τη χορήγηση της ενίσχυσης πρέπει να είναι η εφαρμογή ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης, το οποίο πρέπει να επιτρέπει την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα. Αποκατάσταση βιωσιμότητας σημαίνει ότι ή εταιρεία, μετά την ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης, θα είναι σε θέση να καλύψει όλα της τα κόστη και να δημιουργεί επαρκή απόδοση του κεφαλαίου, έτσι ώστε να ανταγωνίζεται με τα δικά της μέσα. Η αναδιάρθρωση πρέπει να ολοκληρώνεται το συντομότερο δυνατό.
(293)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, κατά τη διάρκεια της έρευνάς της, εξέτασε δύο σχέδια αναδιάρθρωσης (του 2004 και του 2006) που εκπόνησαν οι διοικήσεις της εταιρείας και εγκρίθηκαν από το μέτοχο πλειοψηφίας της, το κράτος. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν έχουν διασκεδαστεί οι σοβαρές ανησυχίες της για το αν αυτά τα δύο σχέδια θα μπορούσαν να αποκαταστήσουν τη βιωσιμότητα του ναυπηγείου. Εφόσον το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 αντικατέστησε το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004, η Επιτροπή εξηγεί στη συνέχεια τους λόγους των σοβαρών ανησυχιών της όσον αφορά το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006. Η Επιτροπή, ωστόσο, επισημαίνει ότι το σχέδιο αυτό είναι από πολλές απόψεις παρόμοιο με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 και οι αμφιβολίες που εξέφρασε στην απόφασή της να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας για το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 ισχύουν στο ακέραιο και για το σχέδιο του 2006.
(294)
Η Επιτροπή υπενθυμίζει τον ισχυρισμό της Πολωνίας, μετά την απόφαση για την έναρξη της επίσημης έρευνας, ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2004 συνιστούσε υγιή οικονομική βάση για την αναδιάρθρωση του ναυπηγείου. Η πραγματικότητα απέδειξε ότι το σχέδιο του 2004 δεν ήταν επαρκές για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του ναυπηγείου και χρειάστηκε να τροποποιηθεί ήδη το 2006.
(295)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 εστιάστηκε κυρίως στην οικονομική αναδιάρθρωση και ότι οι βιομηχανικές πτυχές του δεν αντιμετωπίστηκαν με πειστικό τρόπο. Το σχέδιο δεν περιείχε τολμηρή και μακρόπνοη στρατηγική βιομηχανικής ανάπτυξης.
(296)
Αυτό αντανακλάται ιδίως στην προταθείσα επενδυτική στρατηγική, η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένα σύνολο μικρών σχεδίων εξωραϊσμού χωρίς την απαραίτητη σφαιρική προοπτική για τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων, πολλές από τις οποίες είναι της δεκαετίας του 1970. Το σχέδιο δεν αναλύει λεπτομερώς τη σημερινή κατάσταση των εγκαταστάσεων παραγωγής ούτε τις ελλείψεις τους και δεν εντοπίζει τα προβλήματα συμφόρησης του ναυπηγείου. Σύμφωνα με τον εξωτερικό σύμβουλο της Επιτροπής, τα ποσά που διατέθηκαν για επενδύσεις (240 εκατ. PLN ή 69 εκατ. ευρώ) είναι τελείως ανεπαρκή για να εξασφαλίσουν τον πραγματικό εκσυγχρονισμό.
(297)
Για να έχουν προοπτική οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις πρέπει επίσης να εξεταστούν οι προβλέψεις για την ετήσια απόσβεση των στοιχείων ενεργητικού της εταιρείας και οι τάσεις της αξίας των παγίων στοιχείων ενεργητικού, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2006. Η μείωση της αξίας την περίοδο 2007-09, δηλαδή κατά την περίοδο της επένδυσης, εκτιμάται σε 100 εκατ. PLN. Αυτό σημαίνει ότι τουλάχιστον το 40 % των προγραμματισμένων επενδύσεων των 240 εκατ. PLN είναι απαραίτητο μόνο για να διατηρηθούν τα στοιχεία ενεργητικού στο τρέχον τεχνικό επίπεδό τους, ενώ για τον πραγματικό εκσυγχρονισμό δεν θα διατεθεί ποσοστό άνω του 60 %. Η πρόβλεψη ισολογισμού παρουσιάζει σταθερή αύξηση των παγίων στοιχείων ενεργητικού από 246 εκατ. PLN το 2006 σε 361 εκατ. PLN το 2010. Όμως, αυτή η τάση θα αναστραφεί το 2010 και η αξία των πάγιων στοιχείων θα μειωθεί και πάλι στο επίπεδο των 248 εκατ. PLN το 2012 (το τελευταίο έτος που περιλαμβάνεται στην πρόβλεψη).
(298)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η επενδυτική στρατηγική δεν είναι επαρκώς μακρόπνοη για να διασφαλίσει τον πραγματικό εκσυγχρονισμό και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
(299)
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι ο στόχος της παραγωγικότητας για το 2012 των 37 ανθρωποωρών/CGT, αν και αποτελεί βελτίωση σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση, εξακολουθεί να είναι χαμηλός σε σύγκριση με τα αποδοτικά ευρωπαϊκά ναυπηγεία, με παραγωγικότητα περίπου 20 ανθρωποώρες/CGT.
(300)
Το σχέδιο αναφέρει ότι ένα από τα κυριότερα προβλήματα του ναυπηγείου είναι τα υψηλά ποσοστά συστηματικής απουσίας και η έλλειψη ειδικευμένων εργατών, οι οποίοι εγκαταλείπουν τη χώρα αναζητώντας καλύτερες αμοιβές σε άλλα ευρωπαϊκά ναυπηγεία. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η σχεδιαζόμενη αύξηση μισθών κατά 10 % το 2006 και κατά 4 % ετησίως από το 2008 και μετά δεν θα είναι αρκετή για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα.
(301)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η προγραμματισμένη βιομηχανική και οργανωτική αναδιάρθρωση δεν θα είναι επαρκής για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των ναυπηγείων.
(302)
Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η πρόβλεψη οικονομικών αποτελεσμάτων του ναυπηγείου δεν είναι σύμφωνη με την ανάλυση ευαισθησίας, βασίζεται στις υποθέσεις της υποτίμησης του αμερικανικού δολαρίου, της μείωσης των τιμών των πλοίων και της αύξησης των τιμών των υλικών και των μισθών. Η ανάλυση ευαισθησίας δείχνει ότι με ετήσια υποτίμηση του αμερικανικού δολαρίου κατά 0,10 PLN δεν θα ήταν δυνατή η αποκατάσταση της βιωσιμότητας με βάση το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006. Η Επιτροπή, συνεπώς, συμπεραίνει ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 δεν είναι επαρκώς τολμηρό (66).
(303)
Τέλος, η Επιτροπή επισήμανε ότι τα προβλεπόμενα στο σχέδιο μέτρα αναδιάρθρωσης δεν θα ήταν δυνατό να εφαρμοστούν χωρίς επενδυτή και ότι θα απαιτούνταν σημαντικά νέα κεφάλαια για να υλοποιηθεί μία κατά τα άλλα περιορισμένη αναδιάρθρωση, κυρίως επειδή απαιτείται μια γενναία οικονομική αναδιάρθρωση (κόστους 1,015 δισ. PLN) (67). Η Επιτροπή αμφέβαλε αν το σχέδιο βασιζόταν σε ρεαλιστικές υποθέσεις όσον αφορά την ικανότητα του ναυπηγείου να προσελκύσει νέο κεφάλαιο.
(304)
Οι αμφιβολίες αυτές επιβεβαιώθηκαν από τις σημερινές εξελίξεις της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης της Gdynia Shipyard. Όπως προαναφέρθηκε, το κράτος ως ιδιοκτήτης της Gdynia Shipyard προσπάθησε δύο φορές να βρει ιδιώτη επενδυτή διατεθειμένο να αγοράσει το ναυπηγείο. Δεν πέτυχε καμία από τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης (ούτε η μερική ιδιωτικοποίηση το 2006 ούτε η πώληση του συνόλου των μετοχών του δημοσίου το 2007). Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι προσπάθειες ιδιωτικοποίησης πραγματοποιήθηκαν σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία ο ναυπηγικός κλάδος ήταν σε πρωτοφανή ανάπτυξη και, κατά συνέπεια, υπήρχαν ιδανικές συνθήκες για την πώληση του ναυπηγείου. Η αρνητική έκβαση της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης θα μπορούσε να αποδοθεί μόνο στην έλλειψη εμπιστοσύνης των φορέων της αγοράς στην ικανότητα αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του ναυπηγείου. Αυτό επιβεβαιώνεται και μόνο από το γεγονός ότι, μετά τη διεξοδική εξέταση «Due diligence» της κατάστασης, (68) η Amber απέσυρε το ενδιαφέρον της για την αγορά της επιχείρησης.
(305)
Η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις επανειλημμένες προσπάθειες των πολωνικών αρχών να βρουν ιδιώτη επενδυτή για την Gdynia Shipyard μετά την υπαναχώρηση της Amber. Μέχρι να εκδοθεί η απόφαση, ωστόσο, κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν έπεισε την Επιτροπή ότι η επανέναρξη της προσπάθειας ιδιωτικοποίησης θα μπορούσε να έχει θετική έκβαση σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα και σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές. Όπως εξηγείται στη συνέχεια, το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης της ISD Polska και το σχέδιο αναδιάρθρωσης της PSC βασίζονται στην προσδοκία ότι η επιχείρηση θα λάβει σημαντικά ποσά πρόσθετης κρατικής ενίσχυσης και ότι θα είναι δυνατή η αποκατάσταση της βιωσιμότητας του ναυπηγείου, εάν η επιχείρηση απαλλαγεί από τις εκκρεμείς οφειλές της και τις προβλεπόμενες ζημίες από τις τρέχουσες συμβάσεις.
(306)
Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν αποδεικνύει ότι θα αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της Gdynia Shipyard μετά τη συγχώνευση με την Gdańsk Shipyard. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή δεν έχει πεισθεί ούτε για τις χρηματοοικονομικές προβλέψεις ούτε για την επάρκεια του σχεδίου. Θεωρεί ότι τα μέτρα αναδιάρθρωσης που προβλέπει το σχέδιο δεν είναι αρκετά τολμηρά. Αν και το αναθεωρημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης έχει επιφέρει κάποιες βελτιώσεις, η Επιτροπή πιστεύει ότι δεν θα αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα των ενοποιημένων ναυπηγείων. Στη συνέχεια, η Επιτροπή αξιολογεί το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου το οποίο αντικατέστησε το προσχέδιο του Ιουνίου και επισημαίνει τις διαφορές μόνο όταν αυτές έχουν σχέση με την αξιολόγησή της.
(307)
Η υπόθεση που περιείχε το σχέδιο του Ιουνίου, ότι η απόδοση των ιδίων κεφαλαίων δεν θα ήταν δυνατό να επιτευχθεί πριν από το 2020 και ότι η απόδοση των επενδύσεων θα επιτυγχανόταν μόλις το 2016, οδηγεί την Επιτροπή στο συμπέρασμα ότι το σχέδιο δεν είναι βιώσιμο. Επιπλέον, τα αποτελέσματα αυτά βασίζονται σε μη προεξοφλημένα ποσά· εάν τα ποσά ήταν προεξοφλημένα, η απόδοση των ιδίων κεφαλαίων και της επένδυσης θα επιτυγχάνονταν ακόμη πιο αργά. Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου είναι βελτιωμένο από την άποψη ότι περιέχει προβλέψεις με αναγωγή στην παρούσα αξία. Παρόλα αυτά, το σχέδιο θεωρεί ότι η προεξοφλημένη απόδοση των ιδίων κεφαλαίων θα επιτυγχανόταν το 2018, δηλαδή δέκα χρόνια μετά την είσοδο του νέου επενδυτή το 2009, διάστημα το οποίο εξακολουθεί να είναι υπερβολικά μεγάλο και αποδεικνύει την επικινδυνότητα του σχεδίου. Η Επιτροπή συνεπώς εμμένει στην άποψή της ότι το σχέδιο δεν αποδεικνύει τη βιωσιμότητα του έργου. Επιπλέον, η Επιτροπή αναφέρει ότι οι βελτιωμένες χρηματοοικονομικές προβλέψεις δεν βασίζονται στη λήψη τολμηρότερων μέτρων αναδιάρθρωσης (π.χ. βελτίωση της παραγωγικότητας ή μείωση του κόστους), αλλά σε μη επαρκώς θεμελιωμένη τροποποίηση των βασικών χρηματοοικονομικών υποθέσεων, όπως θα εξηγήσουμε στη συνέχεια.
(308)
Οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις υποθέτουν ότι ένα μεγάλο μέρος του κόστους αναδιάρθρωσης μπορεί να καλυφθεί από τις μελλοντικές ταμειακές ροές της εταιρείας. Η Επιτροπή θεωρεί την άποψη αυτή ανεδαφική για μια εταιρεία με τεράστια ζημία κατά το παρελθόν που χρειάζεται ουσιαστική αναδιάρθρωση. Σύμφωνα με το σχέδιο του Σεπτεμβρίου, οι ταμειακές ροές θα επηρεαστούν από το παθητικό του παρελθόντος, το οποίο αυξήθηκε από 592 εκατ. PLN σε 712 εκατ. PLN. Ακόμη, μεγάλο μέρος των οφειλών προς το δημόσιο (ύψους άνω των 400 εκατ. PLN) πρέπει να αποπληρωθεί από το 2012 έως το 2018, δηλαδή για μεγάλο διάστημα μετά τη λήξη της προβλεπόμενης μεταβατικής περιόδου (69). Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο επενδυτής έχει παραδεχτεί ότι το επίπεδο των αναμενόμενων αποτελεσμάτων είναι οριακά κερδοφόρο, αλλά ισχυρίζεται επίσης ότι υπάρχει ένας πρόσθετος λόγος για τον οποίο η ISD Polska ενδιαφέρεται γι’ αυτό το επενδυτικό σχέδιο. Ο επενδυτής ισχυρίζεται ότι τα ναυπηγεία θα συμβάλουν στη σημαντική αύξηση της ζήτησης για μια άλλη εταιρεία του ομίλου, τη χαλυβουργία Huta Częstochowa και, ως εκ τούτου, η επένδυση στην Gdynia Shipyard έχει νόημα για το σύνολο του ομίλου ISD Polska.
(309)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης βασίζεται σε υπόθεση ότι η κρατική ενίσχυση χορηγήθηκε στο πλαίσιο της ιδιωτικοποίησης για την ρύθμιση του ισολογισμού του ναυπηγείου και για την κάλυψη των αναμενόμενων ζημιών. Το σχέδιο βασίζεται επίσης στην υπόθεση ότι οι δραστηριότητες του ναυπηγείου θα εξακολουθήσουν να χρηματοδοτούνται με εγγυήσεις της Export Credit Insurance Corporation με ευνοϊκούς όρους σε σύγκριση με τη συνήθη πρακτική για τις υγιείς επιχειρήσεις. Οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις λαμβάνουν υπόψη αυτή την αναμενόμενη κρατική ενίσχυση. Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου δεν μείωσε την ανάγκη γι’ αυτή την πρόσθετη κρατική ενίσχυση. Αντίθετα, ο επενδυτής εντόπισε πρόσθετη πιθανή υποχρέωση 308 εκατ. ευρώ που συνδέεται με μια φορολογική διαφορά ανάμεσα στην Gdańsk Shipyard και το κράτος. Ο επενδυτής προσδοκά ότι το Δημόσιο θα εγγυηθεί την καταβολή αυτής της οφειλής, εάν επιβεβαιωθεί.
(310)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ούτε το σχέδιο του Ιουνίου ούτε το επικαιροποιημένο σχέδιο του Σεπτεμβρίου περιέχουν πλήρες επιχειρηματικό σχέδιο για την παραγωγή των μεταλλικών κατασκευών. Αυτό αποτελεί σοβαρή έλλειψη, εφόσον αυτή η δραστηριότητα θα μπορούσε να δημιουργήσει κύκλο εργασιών 300 εκατ. PLN στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, κέρδος από τη νέα σημαντική ικανότητα επεξεργασίας χάλυβα του ναυπηγείου (αύξηση από 4 % το 2009 σε 20 % το 2012) και θα αντιπροσωπεύει ποσοστό 10 % περίπου των πωλήσεων του νέου ναυπηγείου.
(311)
Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου αναφέρεται σε ανεξάρτητη μελέτη της αγοράς που φαίνεται πως αποδεικνύει συνολική αύξηση της ζήτησης μεταλλικών κατασκευών στην Πολωνία και την Ευρώπη κατά τα επόμενα έτη. Εντούτοις, η μελέτη δεν αναλύει πώς τα ενοποιημένα ναυπηγεία θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν αυτή την αύξηση. Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου, αν και περιέχει περισσότερα στοιχεία για τη δραστηριότητα παραγωγής μεταλλικών κατασκευών, δεν αναλύει αν η πρόβλεψη του όγκου παραγωγής για το νέο ναυπηγείο είναι ρεαλιστική. Αντίθετα, περιέχει περισσότερες ενδείξεις ότι οι προβλέψεις αυτές ενδέχεται να είναι ανέφικτες.
(312)
Η τρέχουσα παραγωγή μεταλλικών κατασκευών είναι 2 000 τόνοι, ενώ η παραγωγή-στόχος είναι 56 000 τόνοι. Σε σύγκριση με το σχέδιο του Ιουνίου, το σχέδιο του Σεπτεμβρίου προβλέπει διπλασιασμό της παραγωγής ήδη από το 2010 (24 000 τόνοι έναντι 12 000 τόνων που προβλέπει το σχέδιο του Ιουνίου) και τετραπλασιασμό της παραγωγής από το 2012 (56 000 τόνοι έναντι 13 000 τόνων). Η Huta Częstochowa, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς χάλυβα στην Πολωνία, παράγει 100 000 τόνους μεταλλικών κατασκευών.
(313)
Η ISD Polska παραθέτει τις υφιστάμενες συμβάσεις της Gdańsk Shipyard για την παραγωγή μεταλλικών κατασκευών, στις οποίες περιλαμβάνεται μία σύμβαση για αποθήκη καυσίμων χωρητικότητας περίπου 5 000 τόνων ετησίως το 2008 και το 2009. Βάσει αυτού του σχεδίου, η παραγωγή αυτού του συγκεκριμένου προϊόντος θα είναι 16 000 τόνοι μέχρι το 2010 και θα αυξηθεί σε 36 000 τόνους το 2012.
(314)
Δεν υποβλήθηκε καμία ανάλυση αγοράς ούτε εκθέσεις προβλέψεων που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τις προβλέψεις κερδοφορίας για τις μεταλλικές κατασκευές (9,5 % το 2010 και περίπου 8 % τα επόμενα έτη). Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, σύμφωνα με την Πολωνική Στατιστική Υπηρεσία, η κερδοφορία του κλάδου των μεταλλικών κατασκευών στην Πολωνία αυξήθηκε σε 6 % το 2006 και παρέμεινε στο ίδιο επίπεδο το 2007.
(315)
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η δραστηριότητα παραγωγής μεταλλικών κατασκευών, η οποία θα αποτελέσει αναπόσπαστο και σημαντικό μέρος της λειτουργίας του νέου ναυπηγείου, δεν βασίζεται σε αξιόπιστη ανάλυση της ανταγωνιστικής θέσης του νέου ναυπηγείου. Η ανάλυση αγοράς δεν αποδεικνύει ότι η προβλεπόμενη παραγωγή του νέου ναυπηγείου θα μπορούσε να απορροφηθεί από τη ζήτηση της αγοράς. Δεν αποδεικνύεται ότι το σχέδιο βασίζεται σε ρεαλιστικές υποθέσεις για το τμήμα της αγοράς των μεταλλικών κατασκευών.
(316)
Όσον αφορά την αναδιάρθρωση των συμβάσεων, το σχέδιο εξετάζει δύο από τις σημαντικότερες εξωτερικές αιτίες των σημερινών δυσκολιών του ναυπηγείου (αυξανόμενο κόστος υλικών και ανατίμηση του ζλότυ) για τα προαναφερθέντα μέτρα. Το σχέδιο βασίζεται κυρίως την υπόθεση ότι θα είναι εφικτή η εισαγωγή ρητρών αναπροσαρμογής στις συμβάσεις ναυπήγησης πλοίων, μεταθέτοντας στον πλοιοκτήτη τουλάχιστον ένα μέρος του συναλλαγματικού κινδύνου και το κόστος των υλικών. Όμως, το σχέδιο δεν αποδεικνύει ότι αυτές οι ρήτρες αναπροσαρμογής έχουν γίνει ή θα γίνουν αποδεκτές από τους πλοιοκτήτες. Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου περιείχε ορισμένα συμπληρωματικά στοιχεία για το ζήτημα αυτό, ιδίως αποσπάσματα από υφιστάμενες συμβάσεις των δύο ναυπηγείων που περιέχουν ρήτρες αναπροσαρμογής αυτού του τύπου.
(317)
Η Επιτροπή εξέτασε τα στοιχεία αυτά και επισημαίνει ότι οι συμβάσεις που παρουσιάστηκαν αρχικά στο σχέδιο περιείχαν ρήτρες αναπροσαρμογής βάσει των οποίων κάθε αύξηση των τιμών χάλυβα θα επιβάρυνε τον αγοραστή, αλλά οι ρήτρες αυτές ακυρώθηκαν με μεταγενέστερη πρόσθετη πράξη και αντικαταστάθηκαν με ρύθμιση βάσει της οποίας το ναυπηγείο και ο πλοιοκτήτης θα αγόραζαν από κοινού τα υλικά και, με την ολοκλήρωση αυτής της αγοράς, θα συμφωνούσαν για αναπροσαρμογή της τιμής. Οι ρυθμίσεις γι’ αυτήν την αναπροσαρμογή της τιμής θα καθοριστούν σε μεταγενέστερη πρόσθετη πράξη. Όμως, αυτή η πρόσθετη πράξη δεν έχει υποβληθεί στην Επιτροπή.
(318)
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η σύναψη και επαναδιαπραγμάτευση αυτών των συμβάσεων πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο μεγάλης ζήτησης (το 2005 και μετά) κατά την οποία η ευελιξία εκ μέρους των πλοιοκτητών συνδεόταν με τους περιορισμούς από την πλευρά της προσφοράς. Αν και η Επιτροπή γνωρίζει ότι η πρακτική της αναπροσαρμογής των τιμών του χάλυβα έχει αναπτυχθεί πρόσφατα στο ναυπηγικό κλάδο, πρέπει να επισημανθεί ότι στο παρελθόν οι ρήτρες αυτές δεν ήταν αποδεκτές, ιδίως σε δύσκολες εποχές.
(319)
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο δεν αποδεικνύει ότι το ναυπηγείο θα μπορέσει να συνάψει συμβάσεις με ρήτρες αναπροσαρμογής. Η εμπειρία της Gdynia Shipyard σε αυτό τον τομέα, όπως περιγράφεται στο σχέδιο, δεν είναι πειστική κατά την άποψη της Επιτροπής.
(320)
Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου, σε σύγκριση με το προσχέδιο του Ιουνίου, περιέχει αναλυτικότερα στοιχεία για την σκοπούμενη στρατηγική διασφαλίσεων για τον περιορισμό του συναλλαγματικού κινδύνου. Εντούτοις, το σχέδιο δεν αποδεικνύει αν κάποιο από τα δύο ναυπηγεία έχει χρησιμοποιήσει αυτά τα μέσα (περιλαμβανομένης της δωρεάν φυσικής κάλυψης κινδύνου), τουλάχιστον τα τελευταία έτη (70). Αν και το σχέδιο του Σεπτεμβρίου προσδιορίζει ποσοτικά το κόστος και τα αποτελέσματα της προτεινόμενης πολιτικής για την κάλυψη κινδύνου, δεν αποδεικνύει ότι το νέο ναυπηγείο θα ήταν σε θέση να εξασφαλίσει παρόμοια κάλυψη στην αγορά. Από την άλλη πλευρά, είναι σαφές ότι οι τράπεζες ζητούν από τους επενδυτές να συντάξουν μια πλήρως τεκμηριωμένη στρατηγική κάλυψης κινδύνου πριν αποφασίσουν αν θα παράσχουν εγγυήσεις.
(321)
Όσον αφορά τη σημασία αυτού του παράγοντα για τις δραστηριότητες του ναυπηγείου, το σχέδιο δεν αντιμετωπίζει πειστικά αυτό το ζήτημα. Πράγματι, από την ανάλυση ευαισθησίας συνάγεται ότι, παρά την εισαγωγή αυτών των μέτρων για τον περιορισμό του κινδύνου, που εικάζεται ότι παραγοντοποιούνται στις οικονομικές προβλέψεις, οι προβλέψεις αυτές είναι ευαίσθητες σε ελάσσονες μεταβολές των τιμών συναλλάγματος, όπως θα αναλυθεί στη συνέχεια. Η Επιτροπή, συνεπώς, δεν έχει πειστεί ότι η σχεδιαζόμενη πολιτική κάλυψης κινδύνου είναι επαρκής για να εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ναυπηγείου.
(322)
Όσον αφορά την αναδιάρθρωση της απασχόλησης, το σχέδιο δεν περιέχει καμία ανάλυση των αναγκών εξορθολογισμού και απλώς αναφέρει ότι θα μειωθεί ο αριθμός των εργαζομένων. Το σχέδιο αναφέρει, αλλά και πάλι χωρίς αιτιολόγηση, ότι το κόστος αυτής της μείωσης προσωπικού θα ανέλθει σε 69 εκατ. PLN. Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου προσδιορίζει ποσοτικά το κόστος και τα αποτελέσματα της αναδιάρθρωσης της απασχόλησης, αλλά δεν εξηγεί ούτε αιτιολογεί σε ποια βάση υπολογίζονται αυτές οι δαπάνες και επιπτώσεις. Έτσι, η Επιτροπή δεν μπορεί να συμπεράνει ότι το σχέδιο προσδιορίζει λεπτομερώς τους λόγους και τα αποτελέσματα των απολύσεων ούτε ότι ο ποσοτικός προσδιορισμός του κόστους και οι επιπτώσεις βασίζονται σε αξιόπιστες υποθέσεις.
(323)
Όσον αφορά τις χρηματοοικονομικές προβλέψεις, η Επιτροπή επισημαίνει ιδίως τις ακόλουθες αδυναμίες της βασικής υπόθεσης που διέπει το χρηματοοικονομικό μοντέλο που επεξεργάστηκε η ISD Polska και θέτει υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία αυτών των προβλέψεων.
(324)
Πρώτον, το σχέδιο του Σεπτεμβρίου, σε σύγκριση με το προσχέδιο του Ιουνίου, υποθέτει πολύ υψηλότερες τιμές πώλησης των οχηματαγωγών πλοίων, που είναι ένα από τα δύο σημαντικότερα προϊόντα του νέου ναυπηγείου. Οι προβλέψεις του σχεδίου για τα πρώτα έτη βασίζονται στις υφιστάμενες συμβάσεις της Gdynia Shipyard. Δεν δικαιολογεί, ωστόσο, τις προβλέψεις για τα επόμενα έτη και δεν παρέχει καμία πρόβλεψη εξωτερικού φορέα γι’ αυτό το θέμα (71).
(325)
Δεύτερον, η υπόθεση ότι οι μισθοί θα αυξάνονται κατά 4 με 6 % ετησίως κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης φαίνεται ότι αποτελεί υποεκτίμηση λόγω της σοβαρής έλλειψης ειδικευμένου προσωπικού, της εναλλαγής εργαζομένων και των συστηματικών απουσιών, αλλά και του ανταγωνισμού που αντιμετωπίζουν και τα δύο ναυπηγεία και από ξένα και από πολωνικά ναυπηγεία. Το σχέδιο του Σεπτεμβρίου προβλέπει ακόμα χαμηλότερους ρυθμούς αύξησης των μισθών από το σχέδιο του Ιουνίου. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη ότι, από τον Ιανουάριο του 2007 έως τον Ιανουάριο του 2008, η μέση μισθολογική αύξηση στην Πολωνία ήταν 11,5 % (72) και αναμένονται και άλλες αυξήσεις. Διάφορες πηγές, όπως αυτές που αναφέρει το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου (Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας, ΟΟΣΑ, EC Economic Forecast Spring 2008, Goldman Sachs), προβλέπουν σημαντική αύξηση των μισθών στην Πολωνία μεσοπρόθεσμα και μεγαλύτερες ελλείψεις εργατικού δυναμικού. Σε κάθε περίπτωση, η ανάλυση ευαισθησίας θα έπρεπε να είχε λάβει υπόψη αυτό τον παράγοντα.
(326)
Τρίτον, σύμφωνα με βασική υπόθεση, το κόστος εγγυήσεων κεφαλαίου κίνησης είναι 1,5 % και η Export Credit Insurance Corporation θα εγγυάται εξ ολοκλήρου τις προκαταβολές και οι εγγυήσεις αυτές θα παρέχονται με ευνοϊκότερους όρους από αυτούς που η Export Credit Insurance Corporation εφαρμόζει για άλλες (υγιείς επιχειρήσεις). Για να αποκτήσουν τα ενοποιημένα ναυπηγεία ισοδύναμες εγγυήσεις στην αγορά, όπως ισχυρίζεται η Πολωνία στις επεξηγήσεις της 7ης Ιουλίου 2008, το κόστος του κεφαλαίου θα ήταν σημαντικά υψηλότερο από αυτό που λαμβάνει υπόψη η βασική υπόθεση (73), στοιχείο που θα είχε άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στις χρηματοοικονομικές προβλέψεις.
(327)
Με βάση αυτές τις υποθέσεις, το σχέδιο δεν παρέχει επαρκείς διαβεβαιώσεις ότι η βασική υπόθεση των χρηματοοικονομικών προβλέψεων είναι ρεαλιστική και εφικτή.
(328)
Επιπλέον, από την ανάλυση ευαισθησίας δεν συνάγεται ότι το σχέδιο είναι αρκετά τολμηρό για να αντισταθεί σε ορισμένους βασικούς παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με τη λειτουργία του ναυπηγείου. Η αναθεωρημένη έκδοση του σχεδίου του Σεπτεμβρίου δεν παρουσιάζει κάποια πειστική βελτίωση.
(329)
Από την ανάλυση ευαισθησίας συνάγεται ότι μια υποτίμηση του αμερικανικού δολαρίου έναντι του ζλότυ κατά 5 % θα μπορούσε να προκαλέσει μείωση 35 % του δεκαετούς αθροιστικού καθαρού κέρδους, ακόμη και αν η βασική υπόθεση λάμβανε υπόψη τα μέτρα αναδιάρθρωσης για να περιορίσει το συναλλαγματικό κίνδυνο.
(330)
Μια άλλη ανάλυση που επισυνάφθηκε στο σχέδιο του Σεπτεμβρίου δείχνει ότι μια ανατίμηση του ευρώ έναντι του αμερικανικού δολαρίου κατά 5 % από το 2013 έως το 2017 (δηλαδή μετά την προσχώρηση στης Πολωνίας στο ευρώ) θα προκαλούσε μείωση κατά 44 % του αθροιστικού καθαρού κέρδους δεκαετίας σε σύγκριση με τη βασική υπόθεση.
(331)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι σε περίπτωση ανατίμησης των δύο νομισμάτων (μια εφάπαξ ανατίμηση του ζλότυ το 2009 και μια εφάπαξ ανατίμηση του ευρώ το 2013) έναντι του αμερικανικού δολαρίου κατά 5 % σε σύγκριση με τη βασική υπόθεση, το αθροιστικό κέρδος δεκαετίας θα μειωνόταν κατά 80 % σε σύγκριση με τη βασική υπόθεση.
(332)
Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η ανάλυση ευαισθησίας αποδεικνύει την ευαισθησία των χρηματοοικονομικών προβλέψεων σε μικρότερες αλλαγές των υφιστάμενων υποθέσεων, ιδίως όσον αφορά την τιμή συναλλάγματος, η ο οποία σύμφωνα με το ίδιο το σχέδιο είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες στους οποίους οφείλεται η σημερινή δυσχερής οικονομική κατάσταση του ναυπηγείου. Η Επιτροπή δεν μπορεί να συμπεράνει σε αυτή τη βάση ότι το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης είναι αρκετά αξιόπιστο για να εξασφαλίσει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των ενοποιημένων ναυπηγείων.
(333)
Από πολλές απόψεις, το σχέδιο έχει σοβαρές ελλείψεις που οδηγούν την Επιτροπή στο συμπέρασμα ότι δεν αποδεικνύει την αποκατάσταση της βιωσιμότητας σε εύλογο χρονικό διάστημα. Οι σοβαρές ασυνέπειες του σχεδίου αναδιάρθρωσης δημιουργούν μεγάλες αμφιβολίες ως προς τη βιωσιμότητα και αξιοπιστία του. Οι υποθέσεις όσον αφορά τη στρατηγική της αγοράς και τη μελλοντική παραγωγή και παραγωγική ικανότητα του ναυπηγείου είναι αντιφατικές. Επιπλέον, δεν υπάρχει ανάλυση αγοράς που να αιτιολογεί την υιοθετηθείσα στρατηγική και να αποδεικνύει ότι το υποθετικό χαρτοφυλάκιο προϊόντων θα επέφερε κέρδη.
(334)
Όσον αφορά την οικονομική αναδιάρθρωση, οι υποθέσεις για το κόστος του κεφαλαίου, οι ρυθμίσεις για τη χρηματοδότηση της παραγωγής και η συναλλαγματική ισοτιμία καταδεικνύουν τις ακόλουθες σοβαρές αδυναμίες. Το σχέδιο υποθέτει ότι οι συναλλαγματικές ισοτιμίες θα παραμείνουν σταθερές για όλη την περίοδο αναδιάρθρωσης σε ένα περισσότερο αισιόδοξο επίπεδο από το σημερινό (3,46 PLN/ευρώ και 2,23 PLN/USD, έναντι σημερινών ισοτιμιών 3,32 PLN/ευρώ και 2,12 PLN/USD). Επιπλέον, η υπόθεση ότι η εταιρεία θα μπορούσε να αυξήσει τα έσοδα κατά 30 %, αποκτώντας πρόσθετο ποσό 100 εκατ. USD, μέσω της αναδιαπραγμάτευσης υφισταμένων συμβάσεων πρέπει να εξεταστεί με βάση το γεγονός ότι το ναυπηγείο έχει καταβάλει ήδη σημαντικές προσπάθειες να αναδιαπραγματευθεί υφιστάμενες συμβάσεις και ότι εξαιτίας αυτού πολλές από αυτές τις συμβάσεις έχουν ακυρωθεί. Το σχέδιο δεν τεκμηριώνει την υπόθεση ότι θα ήταν εφικτή η περαιτέρω αναδιαπραγμάτευση και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή το θεωρεί ανέφικτο.
(335)
Όσον αφορά την αναδιάρθρωση της απασχόλησης, και μόνο το γεγονός ότι ο επενδυτής προτείνει δύο εναλλακτικές δυνατότητες (διατήρηση της απασχόλησης στα σημερινά επίπεδα ή μείωση του αριθμού των εργαζομένων κατά 650) υποδηλώνει ότι δεν διαθέτει σαφή στρατηγική για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του ναυπηγείου. Αυτές οι εναλλακτικές υποθέσεις θέτουν επίσης υπό αμφισβήτηση και τις χρηματοοικονομικές προβλέψεις, διότι δεν εξηγείται πιο επίπεδο απασχόλησης ελήφθη ως βάση για τις προβλέψεις.
(336)
Το σχέδιο δεν εξηγεί λεπτομερώς πώς τα διάφορα μέτρα αναδιάρθρωσης, περιλαμβανομένων των επενδύσεων και των μέτρων περικοπής δαπανών, θα επηρεάσουν τις χρηματοοικονομικές προβλέψεις. Με άλλους όρους, δεν είναι σαφές πώς συνδέονται τα προτεινόμενα μέτρα αναδιάρθρωσης με τις χρηματοοικονομικές προβλέψεις, ιδίως όσον αφορά την παραγωγή και τα γενικά έξοδα. Παραδείγματος χάρη, το σχέδιο δεν δείχνει πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί η προβλεπόμενη μείωση κατά 25 % του κόστους ναυπήγησης πλοίων σε πέντε έτη. Η αξιοπιστία της πρόβλεψης υπονομεύεται και από τις αντιφάσεις ως προς το σχεδιαζόμενο επίπεδο των επενδύσεων. Η Επιτροπή, κατά συνέπεια, δεν έχει πεισθεί ότι το βασικό σενάριο για τις χρηματοοικονομικές προβλέψεις είναι αξιόπιστο και βασίζεται σε ρεαλιστικές υποθέσεις.
(337)
Δεν υπάρχει ανάλυση για τον έλεγχο της ευαισθησίας αυτών των προβλέψεων στους παράγοντες κινδύνου, όπως οι τάσεις της αγοράς και οι μεταβολές των τιμών, του κόστους των υλικών, των συναλλαγματικών ισοτιμιών, των μισθών κ.λπ. Επειδή δεν υπάρχει λεπτομερής περιγραφή και αιτιολόγηση των υποθέσεων στις οποίες βασίζονται οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις, χρηματοοικονομικό μοντέλο γι’ αυτές τις προβλέψεις και ανάλυση ευαισθησίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν έχει αποδειχθεί η αξιοπιστία αυτών των προβλέψεων και του σχεδίου.
(338)
Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο επενδυτής αξιοποιεί με επιτυχία την πρόβλεψη του σχεδίου αναδιάρθρωσης για τη χορήγηση πρόσθετης κρατικής ενίσχυσης.
(339)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν έχει αποδειχθεί η ικανότητα του σχεδίου αναδιάρθρωσης του Ιουνίου του 2008 που συνέταξε η PSC να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα του ναυπηγείου.
(340)
Ελλείψει ενός ρεαλιστικού και τολμηρού σχεδίου αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η ενίσχυση η οποία χορηγήθηκε στην Gdynia Shipyard και περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 είναι καθαρά λειτουργική ενίσχυση ασυμβίβαστη με την κοινοτική αγορά ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
γ) Ενίσχυση περιοριζόμενη στο αυστηρώς ελάχιστο
(341)
Σύμφωνα με την παράγραφο 43 των κατευθυντήριων γραμμών, η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται στο απολύτως ελάχιστο, δηλαδή στο κόστος που είναι απαραίτητο για την υλοποίηση της αναδιάρθρωσης. Ο αποδέκτης της ενίσχυσης πρέπει να συμβάλει σημαντικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης με δικούς του πόρους ή με εξωτερική χρηματοδότηση που εξασφαλίζει με τα επιτόκια της αγοράς. Αυτή η συνεισφορά αποτελεί ένδειξη της εμπιστοσύνης της αγοράς ότι είναι δυνατή η αποκατάσταση της βιωσιμότητας της εταιρείας και εξασφαλίζει ότι η κρατική ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο. Στην περίπτωση των μεγάλων επιχειρήσεων, όπως της Gdynia Shipyard, η συνεισφορά αυτή πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον στο 50 % του κόστους αναδιάρθρωσης. Η ίδια εισφορά πρέπει να είναι πραγματική, αποκλείοντας κάθε προσδοκία μελλοντικών κερδών, όπως οι ταμειακές ροές (αιτιολογική σκέψη 43 των κατευθυντήριων γραμμών).
(342)
Η Επιτροπή εκτίμησε αν το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 πληρούσε αυτό το κριτήριο και συμπέρανε ότι δεν το πληρούσε για δύο λόγους. Πρώτον, το σχέδιο βασιζόταν σε συνεχή κρατική χρηματοδότηση υπό μορφή εγγυήσεων, εισφορών κεφαλαίου και διαγραφής χρεών και δεν αποδείκνυε ότι αυτή η ένταση κρατικής ενίσχυσης ήταν απαραίτητη για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα του ναυπηγείου (συγκεκριμένα ότι δεν θα μπορούσαν να εφαρμοστούν εναλλακτικές στρατηγικές αναδιάρθρωσης που να απαιτούν χαμηλότερο επίπεδο παρέμβασης του κράτους). Δεύτερον, η ίδια συνεισφορά ήταν πολύ περιορισμένη και η συμμετοχή ενός επενδυτή που θα μπορούσε να εξασφαλίσει εξωτερική χρηματοδότηση με τους όρους της αγοράς ήταν απλά ένα ενδεχόμενο για το μέλλον. Η ίδια συνεισφορά θα μπορούσε να περιλαμβάνει μέτρα όπως η συμμετοχή σε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου από τη διοίκηση, η μετατροπή χρεών σε ίδια κεφάλαια από ιδιώτες πιστωτές και η πώληση στοιχείων ενεργητικού. Όλα αυτά τα μέτρα από κοινού εισέφεραν ποσό 127 εκατ. PLN στην αναδιάρθρωση της εταιρείας. Λαμβάνοντας υπόψη την ουσιαστική συμμετοχή του κράτους, ωστόσο, ακόμη και αν τα μέτρα αυτά χαρακτηρίζονταν ως ίδια συνεισφορά κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών, η συνεισφορά αυτή δεν θα ήταν σημαντική.
(343)
Η Επιτροπή εξέτασε επίσης την κατάσταση στο ναυπηγείο κατά τα τελευταία έτη, ανεξάρτητα από το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2006 το οποίο, σε τελική ανάλυση, δεν είχε εφαρμοστεί.
(344)
Πρώτον, η παραπάνω περιγραφή της κατάστασης της Gdynia Shipyard δείχνει ότι το ναυπηγείο δεν ήταν σε θέση να προσελκύσει ουσιαστικά καμία εξωτερική χρηματοδότηση για την αναδιάρθρωσή του. Ελάχιστα είναι τα δείγματα εξωτερικής συμμετοχής με τους όρους της αγοράς στις δραστηριότητες του ναυπηγείου.
(345)
Η εταιρεία μπόρεσε να διαπραγματευθεί την αναδιάρθρωση ορισμένων εμπορικών οφειλών της, ιδίως με τη συμφωνία αναδιάρθρωσης του Ιουλίου 2003 (74), η οποία αφορούσε οφειλές περίπου 424 εκατ. PLN και τη μετατροπή χρεών σε ίδια κεφάλαια από εμπορικούς πιστωτές ύψους 70 εκατ. PLN περίπου. Ταυτόχρονα, όμως, η Gdynia Shipyard αντιμετωπίζει πολλές διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης και διαφορές. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η αξία των συνολικών οφειλών προς το δημόσιο στις 30 Σεπτεμβρίου 2007 ήταν 423 εκατ. PLN. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η συμφωνία αναδιάρθρωσης του 2003 θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ίδια συνεισφορά μόνο αν οι πιστωτές δέχονταν μια μεγαλύτερη από τη συνήθη προθεσμία αποπληρωμής· σε αυτή την περίπτωση, θα ήταν δυνατή η διάθεση συμπληρωματικών πόρων για την αναδιάρθρωση της επιχείρησης και η παράταση της προθεσμίας αποπληρωμής θα αποτελούσε ένδειξη ότι η αγορά θεωρούσε εφικτή την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του ναυπηγείου. Το ίδιο ισχύει και για τη μετατροπή χρεών σε ίδια κεφάλαια. Όμως, και αν ακόμη θεωρηθεί ότι η συμφωνία αναδιάρθρωσης συνιστά ίδια συνεισφορά, η Επιτροπή πιστεύει ότι η συνεισφορά αυτή δεν θα ήταν σε καμία περίπτωση επαρκής με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές. Οι αναδιαρθρωμένες εμπορικές οφειλές ισοδυναμούν με το ποσό των οφειλών προς το δημόσιο οι οποίες δεν εισπράχθηκαν. Είναι σαφές ότι η εταιρεία θα έπρεπε να επιβαρυνθεί με δαπάνες αναδιάρθρωσης πέρα από τις δαπάνες αναδιάρθρωσης του χρέους.
(346)
Η Πολωνία και ο δικαιούχος της ενίσχυσης ισχυρίστηκαν μετά την έναρξη της επίσημης έρευνας ότι οι προκαταβολές των πλοιοκτητών θα μπορούσαν να θεωρηθούν ίδιες συνεισφορές. Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί αυτό το επιχείρημα. Οι κατευθυντήριες γραμμές αναφέρουν ότι η ίδια εισφορά δεν πρέπει να περιέχει κανένα στοιχείο ενίσχυσης αυτό δεν ισχύει στην προκειμένη περίπτωση όταν, παραδείγματος χάρη, ένα δάνειο στηρίζεται από κυβερνητικές εγγυήσεις οι οποίες εμπεριέχουν στοιχεία ενίσχυσης (υποσημείωση 1 του σημείου 44 των κατευθυντήριων γραμμών). Οι προκαταβολές καλύπτονταν πλήρως από εγγυήσεις της Export Credit Insurance Corporation τις οποίες, όπως εξηγήθηκε προηγουμένως, η Επιτροπή θεωρεί κρατική ενίσχυση. Οι προκαταβολές των πλοιοκτητών, συνεπώς, δεν μπορούν να θεωρηθούν εξωτερική χρηματοδότηση με τα επιτόκια της αγοράς. Ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατό να γίνει αποδεκτός ο αρχικός ισχυρισμός της Πολωνίας ότι η ένταση της ενίσχυσης ήταν 31 % βάσει της υπόθεσης ότι οι προκαταβολές που καλύπτονταν από εγγυήσεις της Export Credit Insurance Corporation συνιστούσαν ίδια συνεισφορά.
(347)
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η Ray Car Carriers έγινε μέτοχος της Gdynia Shipyard μέσω μετατροπής χρεών σε ίδια κεφάλαια και, κατά συνέπεια, δεν συνεισέφερε στο κόστος αναδιάρθρωσης.
(348)
Εξετάζοντας το αναμενόμενο κόστος αναδιάρθρωσης ύψους 3 δισ. PLN και συγκρίνοντάς το με τις αναμενόμενες πηγές χρηματοδότησης, η Επιτροπή διαπιστώνει κενό χρηματοδότησης στο σχέδιο, όπως δείχνει ο κατωτέρω πίνακας 5. Ασφαλώς, τα δάνεια κεφαλαίου κίνησης ύψους 280 εκατ. PLN (στοιχείο 14 του πίνακα 1β) και 45 εκατ. PLN (στοιχείο 16 του πίνακα 1β), καθώς και τα δάνεια κεφαλαίου κίνησης από το κράτος ύψους 250 - 350 εκατ. PLN δεν περιλαμβάνονται εδώ, διότι προορίζονται για τη χρηματοδότηση κεφαλαίου κίνησης, το οποίο δεν περιλαμβανόταν στις δαπάνες αναδιάρθρωσης. Το ίδιο ισχύει και για την εισφορά κεφαλαίου από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης (200 εκατ. PLN). Η εκκρεμής πληρωμή για τις μετοχές του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης στην Gdańsk Shipyard (στοιχείο 17 του πίνακα 1β) δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί πηγή χρηματοδότησης για την αναδιάρθρωση του νέου ναυπηγείου, διότι είναι πληρωμή προς τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης και όχι στο ναυπηγείο.
Πίνακας 5
Αναμενόμενες πηγές χρηματοδότησης για προβλεπόμενες δαπάνες αναδιάρθρωσης (PLN)
(PLN million)
Εισφορά κεφαλαίου από την ISD Polska
405
Επενδυτικό δάνειο
185
Πώληση στοιχείων ενεργητικού
240
Εισφορά κεφαλαίου από το κράτος
515
Εισφορά κεφαλαίου από το κράτος
385
Εισφορά κεφαλαίου από το κράτος
250
Διαγραφή φορολογικών οφειλών
308
Σύνολο
2 288
Συνολικές εκτιμώμενες δαπάνες αναδιάρθρωσης
3 000
Κενό χρηματοδότησης
712
(349)
Με βάση αυτό το κενό χρηματοδότησης, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν εξασφαλίζει τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης. Με άλλους όρους, το σχέδιο δεν αποδεικνύει ότι η σχεδιαζόμενη αναδιάρθρωση θα μπορούσε να υλοποιηθεί στην πράξη, ακόμη και αν χορηγούνταν στο ναυπηγείο ουσιαστική πρόσθετη κρατική ενίσχυση.
(350)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου προσδιορίζει ορισμένα στοιχεία εσόδων του παρελθόντος ως ίδιες εισφορές της Gdynia Shipyard και της Gdańsk Shipyard στην αναδιάρθρωσή τους (πίνακας 1β «Εικαζόμενες ίδιες συνεισφορές κατά το παρελθόν»). Αν και ορισμένα από τα έσοδα αυτά (π.χ. από πωλήσεις στοιχείων ενεργητικού) θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ίδιες εισφορές κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών (πραγματικές, γνήσιες και απαλλαγμένες από στοιχεία κρατικής ενίσχυσης), η Επιτροπή θεωρεί, δεδομένης της δυσχερούς οικονομικής κατάστασης των δύο ναυπηγείων, ότι αυτά τα πρόσθετα έσοδα χρησιμοποιήθηκαν για τη μείωση της ζημίας και δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για πραγματική αναδιάρθρωση. Ακόμη και αν το ναυπηγείο ήταν σε θέση να εφαρμόσει ορισμένα μέτρα αναδιάρθρωσης (όπως επενδύσεις ελάσσονος σημασίας) παραδείγματος χάρη με την εκποίηση ορισμένων στοιχείων ενεργητικού, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα έσοδα αυτά δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν απαλλαγμένα από κρατική ενίσχυση, διότι η αναδιάρθρωση και η λειτουργία των ναυπηγείων ήταν εφικτή μόνο με τη συνεχή συσσώρευση οφειλών προς το δημόσιο, τη δυνατότητα συνέχισης ζημιογόνων οικονομικών δραστηριοτήτων και με τη συνεχή στήριξη του κράτους.
(351)
Σε κάθε περίπτωση, λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής κατάστασης του ναυπηγείου, είναι σαφές ότι όλα τα έσοδα από τους ίδιους πόρους του ναυπηγείου ή από εξωτερικές πηγές χρησιμοποιούνταν για τη χρηματοδότηση της λειτουργίας του ναυπηγείου στο παρελθόν.
(352)
Επιπλέον, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί τα ακόλουθα στοιχεία της εικαζόμενης ίδιας συνεισφοράς.
(353)
Πρώτον, όπως προαναφέρθηκε, τα δάνεια κεφαλαίου κίνησης ύψους 280 εκατ. PLN (στοιχείο 14 του πίνακα 1β) δεν προορίζονταν για την κάλυψη καμίας αναμενόμενης δαπάνης αναδιάρθρωσης, αλλά προορίζονταν ειδικά για τη χρηματοδότηση κεφαλαίου κίνησης για να συνεχιστεί η παραγωγή. Ακόμη, τα δάνεια αυτά δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν πραγματικά και γνήσια, αλλά μάλλον δυνητικά και σε απόσταση χρόνου. Το ίδιο ισχύει και για το δάνειο κεφαλαίου κίνησης 45 εκατ. PLN για μη ναυπηγική παραγωγή (στοιχείο 16 του πίνακα 1β).
(354)
Δεύτερον, το επενδυτικό δάνειο των 185 εκατ. PLN για μη ναυπηγικές δραστηριότητες (στοιχείο 15 του πίνακα 1β) δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί στο παρόν στάδιο πραγματικό και γνήσιο. Η Πολωνία εξήγησε στις διασαφηνίσεις της 7ης Ιουλίου 2008 ότι η ISD Polska διαπραγματευόταν με διάφορες τράπεζες τη λήψη αυτού του δανείου. Η Επιτροπή εξέτασε δύο εκδηλώσεις ενδιαφέροντος που υποβλήθηκαν μαζί με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου.
(355)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή δεν μπορεί να συμπεράνει ότι το σχέδιο απέδειξε ότι το επενδυτικό δάνειο είναι πραγματικό και γνήσιο. Από το σχέδιο συνάγεται μόνο ότι η ISD Polska είχε συνομιλίες με δύο τράπεζες, μία από τις οποίες ενδιαφερόταν μάλλον να εξετάσει το επενδυτικό σχέδιο. Το γεγονός ότι η ISD Polska άρχισε να υλοποιεί αυτό το σχέδιο στις αρχές του 2007, όταν απέκτησε συμμετοχή στη Gdańsk Shipyard, και το ότι δεν μπόρεσε μέχρι σήμερα να εξασφαλίσει χρηματοδότηση γι’ αυτό το σκοπό αποτελεί σοβαρή ένδειξη.
(356)
Τρίτον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σχέδιο του Σεπτεμβρίου αναφέρει τις επιμέρους στοιχεία ενεργητικού για πώληση με στόχο τη δημιουργία ίδιας συνεισφοράς ύψους 240 εκατ. PLN (στοιχείο 13 του πίνακα 1β).
(357)
Επιπλέον, ούτε η ISD Polska ούτε η Gdynia Shipyard έχουν σήμερα δικαίωμα να διαθέσουν το βασικό στοιχείο αυτού του ενεργητικού (τη γη στην οποία βρίσκονται τα νεωλκεία στο ναυπηγείο του Γκντανσκ). Προς το παρόν υπάρχουν σαφή εμπόδια νομικής φύσης (η ανάγκη να αποκτήσει η Gdynia Shipyard δικαιώματα ιδιοκτησίας σε αυτή τη γη, το οποίο συνδέεται αναπόσπαστα με τη διάλυση της Synergia 99, της οποίας η Gdynia Shipyard είναι ένας απλός μέτοχος· διοικητικές διαδικασίες για την οριοθέτηση του λιμένα του Γκντανσκ) και πρακτικής φύσης (η γη θα μπορούσε να πουληθεί μόνο μετά τη διάλυση των τριών νεωλκείων και πιθανώς μόνο μετά την εξυγίανση του χώρου), τα οποία δεν επιτρέπουν στην Gdynia Shipyard και την ISD Polska να πωλήσουν αυτά τα στοιχεία ενεργητικού. Ακόμη, όπως εξήγησε ο επενδυτής, τα εκτιμώμενα υψηλά έσοδα από την πώληση της γης μπορούν να επιτευχθούν μόνο αν διασφαλιστεί η τροποποίηση των όρων της πολεοδομικής άδειας (75). Από το σχέδιο του Σεπτεμβρίου συνάγεται ότι η Synergia 99 ως σημερινός ιδιοκτήτης αυτού του γηπέδου δεν έχει λάβει ακόμη διοικητικά μέτρα για να τεθεί αυτή η έκταση εκτός των ορίων του λιμένα. Αν και το σχέδιο του Σεπτεμβρίου εξηγεί λεπτομερώς τα στοιχεία του επενδυτικού σχεδίου της Synergia 99, η πραγματική υλοποίησή του εξαρτάται από διάφορα γεγονότα που δεν υπόκεινται στον έλεγχο της Gdynia Shipyard ούτε της ISD Polska, ιδίως από την τροποποίηση των ορίων της έκτασης του λιμένα. Η Επιτροπή, συνεπώς, δεν μπορεί να θεωρήσει αυτή την υποτιθέμενη ίδια συνεισφορά πραγματική και γνήσια.
(358)
Η ISD κοινοποίησε μια ανεξάρτητη εκτίμηση της αξίας της γης στην οποία βρίσκονται τα τρία νεωλκεία ([…] εκατ. PLN).
(359)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας έχει αποτιμήσει τα στοιχεία ενεργητικού της Synergia 99 σε […] εκατ. PLN. Εφόσον το διοικητικό συμβούλιο εξέδωσε δήλωση με στόχο τη σύναψη συμφωνίας μετόχων σχετικά με τις ρυθμίσεις για το διαχωρισμό των στοιχείων ενεργητικού σε περίπτωση διάλυσης της Synergia 99, μπορεί να υποτεθεί ότι το διοικητικό συμβούλιο δεν υποεκτίμησε την αξία αυτών των στοιχείων ενεργητικού. Μια ανεξάρτητη πραγματογνωμοσύνη κατά παραγγελία του διοικητικού συμβουλίου την εποχή εκείνη εκτίμησε την αγοραία αξία της εν λόγω έκτασης σε […] εκατ. PLN.
(360)
Λόγω των μεγάλων διαφορών ανάμεσα στις δύο αξιολογήσεις, που βασίζονται σε διαφορετικές υποθέσεις για τη μελλοντική χρήση της γης, η Επιτροπή θεωρεί αισιόδοξη την υπόθεση ότι η γη θα αξιοποιηθεί για ακριβές χρήσεις και μάλλον ανεδαφική, εφόσον δεν υπάρχει καμία ειδική προσφορά για την αγορά της γης ή μια πιο απτή ένδειξη σχεδίων αναβάθμισης της περιοχής. Η Επιτροπή πιστεύει ότι θα πρέπει να εκτιμηθούν τα πιθανά έσοδα από την πώληση της γης για βιομηχανική ή αναπτυξιακή χρήση, εφόσον και οι δύο υποθέσεις είναι εφικτές.
(361)
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η εκτιμώμενη επενδυτική αξία της γης στην οποία βρίσκονται τα νεωλκεία ([…] εκατ. PLN) δεν αποτυπώνεται στην τιμή που κατέβαλε η ISD για τις μετοχές της Gdynia Shipyard. Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Σεπτεμβρίου, η καθαρή αξία των στοιχείων ενεργητικού της Gdynia Shipyard στα τέλη του 2007 ανερχόταν σε εκατ. PLN [[…] σημαντικά αρνητική αξία]. Από τότε, το Δημόσιο έχει συνεισφέρει κεφάλαια ύψους 515 εκατ. PLN και 385 εκατ. PLΝ· προγραμματίζεται και νέα κεφαλαιοποίηση 200 εκατ. PLN. Ακόμη και αν όλα τα άλλα στοιχεία του ισολογισμού παραμείνουν αμετάβλητα (76), η καθαρή αξία των στοιχείων ενεργητικού του ναυπηγείου μετά από αυτές τις εισφορές κεφαλαίου θα ανέρχεται σε [[…] θετική τιμή] εκατ. PLN, ενώ η ISD Polska θα καταβάλει μια συμβολική τιμή για τις μετοχές της Gdynia Shipyard. Εάν η αγοραία αξία της γης στην οποία βρίσκονται τα νεωλκεία αποτυπωνόταν σωστά στον ισολογισμό, η καθαρή αξία στοιχείων ενεργητικού θα ήταν υψηλότερη. Με άλλους όρους, η ISD Polska θα μπορούσε να αγοράσει τις μετοχές της Gdynia Shipyard σε τιμή χαμηλότερη από την αγοραία αξία τους, λαμβάνοντας με τον τρόπο αυτό κρατική ενίσχυση. Η Επιτροπή, θεωρεί, συνεπώς, ότι αυτά τα στοιχεία ενεργητικού εμπεριέχουν κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε κατά τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης και ότι πώλησή τους δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ίδια συνεισφορά απαλλαγμένη από κρατική ενίσχυση.
(362)
Όσον αφορά τα άλλα στοιχεία ενεργητικού που προορίζονται για πώληση σήμερα στον ισολογισμό της Gdynia Shipyard ή της Gdańsk Shipyard, η Επιτροπή αποδέχεται, βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεσή της, την πώληση ή τη μίσθωση ορισμένων στοιχείων ενεργητικού ως γνήσια, πραγματική ίδια συνεισφορά, εάν υποβληθεί και τεκμηριωθεί μια αξιολόγηση και η πώληση ή η μίσθωση βασίζεται σε υφιστάμενες συμφωνίες (πώληση μετοχών στην Euromedicus, πώληση μετοχών στην Polskie Linie Lotnicze, συμφωνίες μίσθωσης με την Eurocynk και την CRIST). Οι συμφωνίες αυτές αντιπροσωπεύουν ποσό περίπου […] εκατ. PLN.
(363)
Τέλος, κατά πάγια πρακτική (77), η Επιτροπή θεωρεί ότι οι μελλοντικές ταμειακές ροές δεν μπορούν να θεωρηθούν ίδια συνεισφορά κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών, διότι δεν αντιπροσωπεύουν πραγματική και γνήσια συνεισφορά της εταιρείας ή των μετόχων της στο κόστος αναδιάρθρωσης.
(364)
Έτσι, τα μόνα στοιχεία που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ίδιες συνεισφορές είναι οι εισφορές κεφαλαίου που θα πραγματοποιήσει η ISD Polska ύψους 405 εκατ. PLN και τα έσοδα από την πώληση και τη μίσθωση στοιχειών ενεργητικού (14 εκατ. PLN). Αυτή η ίδια συνεισφορά αντιστοιχεί στο 14 % (78) του αναμενόμενου κόστους αναδιάρθρωσης των 3 δισ. PLN. Εάν η Επιτροπή αποδεχθεί την πρόταση των πολωνικών αρχών που υποβλήθηκε στη συνεδρίαση της 20ής Σεπτεμβρίου 2008 να εκτιμήσει το επίπεδο της ίδιας συνεισφοράς συγκρίνοντάς την με το κόστος αναδιάρθρωσης που καταβλήθηκε στα ναυπηγεία όταν οι επενδυτές απέκτησαν τον έλεγχο των ναυπηγείων, το αποτέλεσμα θα ήταν το ίδιο (κόστος αναδιάρθρωσης 3,065 δισ. PLN με γνήσια και πραγματική ίδια συνεισφορά 419 εκατ. PLN, δηλαδή 14 %).
(365)
Αυτό πρέπει να εξεταστεί σε συνάρτηση με την αναμενόμενη χορήγηση πρόσθετης κρατικής ενίσχυσης, που αποτελεί και τη βασική υπόθεση του σχεδίου: πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου από το κράτος ύψους 1,6 δισ. PLN (χορηγήθηκε ποσό 1,14 δισ. PLN τον Ιούνιο του 2008 και εκκρεμεί η χορήγηση ποσού 418 εκατ. PLN) και αναδιάρθρωση του χρονοδιαγράμματος αποπληρωμής των αθροιστικών οφειλών προς το δημόσιο ονομαστικής αξίας 396,6 εκατ. PLN για το 2009-2017. Πρέπει να επισημανθεί ότι το σχέδιο λαμβάνει ως υπόθεση ότι οι εργασίες ναυπήγησης θα εξακολουθήσουν να εξαρτώνται από τη χρηματοδότηση υπό μορφή εγγυήσεων των προκαταβολών που παρέχει η Export Credit Insurance Corporation με πλεονεκτικούς όρους, στοιχείο το οποίο έχει ενσωματωθεί στο χρηματοοικονομικό μοντέλο των ενοποιημένων ναυπηγείων. Τα ενοποιημένα ναυπηγεία εκτιμούν ότι θα λάβουν νέες εγγυήσεις μέχρι το τέλος του 2008. Και κατά τα επόμενα έτη, τουλάχιστον μέχρι το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης το 2012, οι εγγυήσεις της Export Credit Insurance Corporation εκτιμάται ότι θα καλύπτουν σχεδόν εξ ολοκλήρου τη διαδικασία ναυπήγησης.
(366)
Επιπλέον, η Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη τη συνολική περίοδο αναδιάρθρωσης από το 2002. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική κρατική ενίσχυση την οποία έλαβε το ναυπηγείο από εκείνη την περίοδο, η ίδια συνεισφορά ως ποσοστό του κόστους αναδιάρθρωσης είναι ακόμη χαμηλότερη. Για το λόγο αυτό είναι προφανές ότι η ίδια συνεισφορά δεν προσεγγίζει ούτε και από απόσταση το όριο του 50 % του κόστους αναδιάρθρωσης το οποίο απαιτείται από τις κατευθυντήριες γραμμές.
(367)
Αν και ο επενδυτής προτίθεται να εισφέρει κεφάλαιο 500 εκατ. PLN για τη μερική χρηματοδότηση του επενδυτικού προγράμματος, έχει ζητήσει επίσης πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου από το κράτος ύψους 515 εκατ. PLN συνολικά, την αναδιάρθρωση της οφειλής προς το δημόσιο ποσού 560 εκατ. PLN και την κάλυψη ενδεχόμενων μελλοντικών οφειλών του ναυπηγείου που εκτιμώνται σε 555 εκατ. PLN (μελλοντικές ζημίες, χρηματικές ποινές για ακύρωση συμβάσεων, επίλυση διαφορών). Επιπλέον, το σχέδιο απαριθμεί όλες τις άλλες οφειλές του ναυπηγείου, συνολικά 948 εκατ. PLN (εμπορικές οφειλές έναντι προμηθευτών, πλοιοκτητών κ.λπ.) και υποθέτει ότι αυτές θα καλυφθούν από το κράτος. Τέλος, ο επενδυτής ζητά πρόσθετες εγγυήσεις από την Export Credit Insurance Corporation με ευνοϊκή προμήθεια σε σύγκριση με τη συνήθη πρακτική της έναντι των υγιών εταιρειών, με στόχο τη χρηματοδότηση κεφαλαίου κίνησης και εγγυήσεις του Δημόσιου Ταμείου για ενδιάμεσα δάνεια ποσού 397 εκατ. PLN.
(368)
Με βάση τα περιορισμένα στοιχεία που περιέχει το σχέδιο, το κόστος αναδιάρθρωσης εκτιμάται ότι καλύπτει τουλάχιστον τις συσσωρευμένες οφειλές (συσσωρευμένες οφειλές και δάνεια συνολικού ύψους 1 508 εκατ. PLN), τις αναμενόμενες ζημίες από υφιστάμενες συμβάσεις ναυπήγησης και διαφορές (555 εκατ. PLN) και επενδυτικές ανάγκες για την περίοδο 2008-2018 (443 εκατ. PLN).
(369)
Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των εξόδων θα καλυφθεί με κρατική ενίσχυση. Η προταθείσα ίδια συνεισφορά είναι εισφορά κεφαλαίου του επενδυτή ύψους 500 εκατ. PLN. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι δεν υποβλήθηκε κανένα στοιχείο για την ικανότητα του επενδυτή να πραγματοποιήσει αυτή την εισφορά κεφαλαίου. Σύμφωνα με την αρχική προσφορά της PSC, τα εν λόγω κεφάλαια για τη χρηματοδότηση της εισφοράς εικάζεται ότι θα χορηγούνταν από έναν τρίτο, ένα χρηματοδότη επενδυτή. Επειδή δεν υπάρχει κανένα αποδεικτικό στοιχείο ότι ο χρηματοδότης επενδυτής είναι σε θέση να διαθέσει κεφάλαιο 500 εκατ. PLN, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματικό και γνήσιο. Επιπλέον, το σχέδιο υποθέτει ότι έσοδα από την πώληση στοιχείων ενεργητικού την περίοδο μετά την προσχώρηση και έσοδα από τη σχεδιαζόμενη πώληση στοιχείων ενεργητικού συνολικού ύψους 174,5 εκατ. PLN πρέπει επίσης να θεωρηθούν ίδια συνεισφορά, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές. Και στην περίπτωση αυτή δεν έχει αποδειχθεί ότι οι προηγούμενες συναλλαγές ήταν απαλλαγμένες από κρατική ενίσχυση και ότι οι υποθέσεις όσον αφορά τα προγραμματιζόμενα έσοδα είναι εφικτές. Αυτή η αντίφαση αναφορικά με την ίδια συνεισφορά που ισχυρίζεται ο επενδυτής εγείρει περισσότερες αμφιβολίες ως προς την αξιοπιστία των σχετικών υποθέσεων. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι το σχέδιο δεν αποδεικνύει ότι η προταθείσα ίδια συνεισφορά είναι σημαντική, γνήσια, πραγματική και απαλλαγμένη από κρατική ενίσχυση.
(370)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, ακόμη και αν θεωρηθεί ότι τα προταθέντα μέτρα (εισφορά κεφαλαίου 500 εκατ. PLN και παρελθούσες και μελλοντικές πωλήσεις στοιχείων ενεργητικού) συνιστούν ίδιες συνεισφορές, θα αντιστοιχούσαν στο 27 % του κόστους αναδιάρθρωσης, όπως αποδείχθηκε ανωτέρω. Ακόμη, η Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη ολόκληρη την περίοδο αναδιάρθρωσης από το 2002. Εάν ληφθεί υπόψη η σημαντική κρατική ενίσχυση την οποία έλαβε το ναυπηγείο κατά την περίοδο αυτή, η ίδια συνεισφορά ως ποσοστό του συνολικού κόστους αναδιάρθρωσης είναι ακόμη χαμηλότερη. Είναι συνεπώς προφανές ότι η ίδια συνεισφορά ούτε καν προσεγγίζει το απαιτούμενο από τις κατευθυντήριες γραμμές όριο του 50 % του κόστους αναδιάρθρωσης.
(371)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή πιστεύει ότι το ναυπηγείο δεν έχει λάβει στην πραγματικότητα καμία ίδια συνεισφορά κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών στο παρελθόν και, εάν υπήρξε ίδια συνεισφορά, αυτή ήταν ασήμαντη. Επιπλέον, το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλε η Polish Shipbuilding Company δεν εγγυάται επαρκές επίπεδο ίδιας συνεισφοράς. Εφόσον στόχος μιας ίδιας συνεισφοράς είναι να περιοριστεί στο ελάχιστο η κρατική ενίσχυση, εάν δεν υπάρχει ίδια συνεισφορά, η Επιτροπή οφείλει να συμπεράνει ότι δεν έχει ικανοποιηθεί η απαίτηση να περιοριστεί το ύψος της ενίσχυσης στο ελάχιστο απαραίτητο. Αντίθετα, το σχέδιο αναδιάρθρωσης της PSC βασίζεται στην υπόθεση ότι θα χορηγηθεί πρόσθετη κρατική ενίσχυση και συμπεραίνει ότι η υλοποίηση του σχεδίου εξαρτάται από αυτή την πρόσθετη κρατική ενίσχυση.
(372)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι στο παρελθόν το ναυπηγείο δεν έλαβε στην πραγματικότητα καμία ίδια συνεισφορά κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών· συνεισφορά πραγματική, γνήσια και απαλλαγμένη από κρατική ενίσχυση. Ούτε και το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης και το σχέδιο που υπέβαλε η PSC εγγυώνται επαρκές επίπεδο ίδιας συνεισφοράς. Εφόσον στόχος της ίδιας συνεισφοράς είναι να περιοριστεί το ύψος της κρατικής ενίσχυσης στο ελάχιστο, εάν δεν υπάρχει ίδια συνεισφορά, η Επιτροπή πρέπει να συμπεράνει ότι δεν έχει ικανοποιηθεί η απαίτηση να περιοριστεί η ενίσχυση στο ελάχιστο απαραίτητο. Όμως, και τα δύο σχέδια αναδιάρθρωσης βασίζονται στην υπόθεση ότι θα χορηγηθεί πρόσθετη κρατική ενίσχυση. Συνολικά, η χρηματοδότηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης με κρατική ενίσχυση είναι δυσανάλογα μεγάλη, με αποτέλεσμα να προκαλούνται αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
(373)
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, η ενίσχυση δεν πρέπει να παρέχει στην επιχείρηση πλεονάζοντα ρευστά διαθέσιμα που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για επιθετικές δραστηριότητες, ικανές να προξενήσουν στρεβλώσεις στην αγορά, οι οποίες δεν συνδέονται με τη διαδικασία αναδιάρθρωσης. Αν και το ναυπηγείο δεν έχει λάβει πλεονάζοντα ρευστά διαθέσιμα, χάρη στις κρατικές εγγυήσεις έχει ωφεληθεί από πρόσβαση σε κεφάλαιο κίνησης το οποίο δεν ήταν διαθέσιμο γι’ αυτήν στην αγορά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να είναι σε θέση η εταιρεία όχι μόνο να συνεχίζει τη λειτουργία της και να ικανοποιεί τις παραγγελίες της, αλλά και να συνάπτει συμβάσεις χωρίς να βαρύνεται με το κόστος περιορισμού των κινδύνων που συνδέονται με την αύξηση των τιμών των υλικών και τις διακυμάνσεις των τιμών συναλλάγματος. Με άλλους όρους, η εταιρεία χρησιμοποιούσε την κρατική ενίσχυση για δραστηριότητες οι οποίες προκαλούν στρεβλώσεις στην αγορά και δεν συνδέονται με τη διαδικασία αναδιάρθρωσης, δεχόμενη παραγγελίες σε τιμές κάτω από το κόστος παραγωγής. Αυτό ενισχύει τη γνώμη της Επιτροπής ότι η κρατική ενίσχυση δεν περιοριζόταν στο ελάχιστο απαραίτητο για την επιβίωση του ναυπηγείου.
(374)
Τέλος, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η κρατική ενίσχυση σε προβληματικές εταιρείες πρέπει να χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης. Η χορήγηση λειτουργικής ενίσχυσης μπορεί να επιτραπεί μόνο εάν είναι απαραίτητη για τη διάσωση της επιχείρησης κατά την περίοδο εφαρμογής μιας εκτεταμένης αναδιάρθρωσης. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, οι προσπάθειες πραγματικής αναδιάρθρωσης που θα είχαν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα ήταν περιορισμένες. Η κρατική ενίσχυση εξασφάλιζε κυρίως τη συνέχιση της λειτουργίας της επιχείρησης και με τον τρόπο αυτό δεν ήταν τίποτα περισσότερο από λειτουργική ενίσχυση. Έτσι, δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι η ενίσχυση περιορίστηκε στο ελάχιστα απαραίτητο για να καταστεί δυνατή η υλοποίηση της αναδιάρθρωσης.
(375)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι δεν έχει ικανοποιηθεί η απαίτηση να περιορίζεται η ενίσχυση στο ελάχιστο και να συνοδεύεται από μια πραγματική και σημαντική συνεισφορά χωρίς στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
δ) Αποτροπή αδικαιολόγητης στρέβλωσης του ανταγωνισμού
(376)
Η Επιτροπή υπενθυμίζει την αρχική συμφωνία με την Πολωνία για το κλείσιμο της δεξαμενής SD I. Όμως, με βάση τις εξελίξεις μετά τη σύναψη της συμφωνίας και τα ανωτέρω συμπεράσματα για τους δύο πρώτους όρους των κατευθυντήριων γραμμών, δεν είναι απαραίτητο να εκτιμηθεί αν τα προταθέντα από την Πολωνία αντισταθμιστικά μέτρα ήταν επαρκή.
ε) Συμπέρασμα
(377)
Εφόσον δεν έχουν ικανοποιηθεί τα κριτήρια που ορίζουν οι κατευθυντήριες γραμμές για να θεωρηθεί μια ενίσχυση συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι τα μέτρα που απαριθμούνται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 δεν είναι συμβιβάσιμα με τη κοινή αγορά ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
Γ. ΑΛΛΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ
(378)
Στην επιστολή τής 11ης Ιουλίου 2007, η Πολωνία ανέφερε ότι η Gdynia Shipyard είχε λάβε ενίσχυση «εκτός από την ενίσχυση αναδιάρθρωσης». Η ενίσχυση αυτή αναφέρεται στον πίνακα 4.
(379)
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, δεδομένου ότι απειλείται η ίδια της η ύπαρξη, μια προβληματική επιχείρηση δεν μπορεί να θεωρείται ως το ενδεδειγμένο μέσο για την προώθηση άλλων πολιτικών στόχων μέχρις ότου εξασφαλισθεί η βιωσιμότητά της (σημείο 20 των κατευθυντήριων γραμμών). Κάθε ενίσχυση που χορηγείται σε προβληματική επιχείρηση κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης πρέπει να κοινοποιείται ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης, εκτός εάν η ενίσχυση καλύπτεται από κανονισμούς περί απαλλαγής (σημείο 69 των κατευθυντήριων γραμμών).
(380)
Η Πολωνία δεν υπέβαλε κανένα αποδεικτικό στοιχείο ότι η αναφερόμενη στον ανωτέρω πίνακα 4 ενίσχυση καλύπτεται από τις διατάξεις περί απαλλαγής.
(381)
Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι τα μέτρα αυτά καλύπτονται επίσης από την παρούσα απόφαση και συνιστούν παράνομη και μη συμβιβάσιμη ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(382)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Πολωνία έχει χορηγήσει παράνομα την κρατική ενίσχυση που περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 213 προς όφελος της Gdynia Shipyard, κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Η ενίσχυση αυτή δεν είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά βάσει καμίας εξαίρεσης προβλεπόμενης από τη συνθήκη ΕΚ.
(383)
Για να αποκατασταθεί η προτέρα κατάσταση, η κρατική ενίσχυση πρέπει να ανακτηθεί.
V. ΕΦΑΡΜΟΓΗ
(384)
Το στοιχείο της ενίσχυσης των μέτρων προς όφελος της Gdynia Shipyard η οποία περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 της απόφασης πρέπει να ανακτηθεί. Γενικά, το στοιχείο της ενίσχυσης που πρέπει να ανακτηθεί, δηλαδή το πλεονέκτημα που απέκτησε ο δικαιούχος της ενίσχυσης, είναι ίσο με τη διαφορά ανάμεσα στους όρους που ο δικαιούχος θα μπορούσε να αποκτήσει στην αγορά και τους όρους με τους οποίους χορηγήθηκε το εν λόγω μέτρο.
(385)
Τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης που ανακοίνωσε η Επιτροπή χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση του ισοδυνάμου επιχορήγησης μιας ενίσχυσης, ιδίως όταν αυτή καταβάλλεται σε δόσεις, και για τον υπολογισμό των στοιχείων ενίσχυσης που προκύπτουν από την εφαρμογή καθεστώτων χορήγησης δανείων με επιδοτούμενο επιτόκιο (79). Στην περίπτωση των προβληματικών επιχειρήσεων, όπως η Gdynia Shipyard, η Επιτροπή θεωρεί ότι το επιτόκιο αναφοράς πρέπει να αυξάνεται κατά τουλάχιστον 400 μονάδες βάσης, ώστε να αντανακλά τον υψηλό κίνδυνο που ενέχει η πράξη, και κατά 200 μονάδες βάσης επιπλέον για να αποτυπώνει την έλλειψη ή την ανεπάρκεια εγγυήσεων εκ μέρους του δικαιούχου της ενίσχυσης. Όπως εξηγήθηκε ανωτέρω, η αξία των παρεχόμενων εγγυήσεων από το ναυπηγείο είναι αμφίβολη με βάση το δείκτη χρέους προς περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας. Όταν μια προβληματική εταιρεία αδυνατεί να εξασφαλίσει χρηματοδότηση από την αγορά, το στοιχείο της ενίσχυσης ενδέχεται να είναι ισοδύναμο με το 100 % της ονομαστικής αξίας των κεφαλαίων που λαμβάνει (80).
(386)
Κατά την άποψη της Επιτροπής, την περίοδο κατά την οποία η Gdynia Shipyard έλαβε την ενίσχυση που αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232, αντιμετώπιζε σοβαρές οικονομικές δυσκολίες (όπως περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 62 έως 66) και δεν ήταν σε θέση να λάβει καμία χρηματοδότηση στην αγορά. Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, η εταιρεία είχε αρνητικό εταιρικό κεφάλαιο, συνέχισε να είναι ζημιογόνα και δεν έλαβε ουσιαστικά καμία χρηματοδότηση από την αγορά. Υπό αυτές τις συνθήκες, ένας φορέας της οικονομίας της αγοράς θα ήταν απρόθυμος να χρηματοδοτήσει την εταιρεία λόγω του εγγενούς υψηλού κινδύνου. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι καμία τράπεζα δεν θα δεχόταν να χορηγήσει δάνειο στο ναυπηγείο, ακόμη και με υψηλό επιτόκιο, και καμία τράπεζα δεν θα δεχόταν να χορηγήσει εγγύηση, έστω και με υψηλή προμήθεια.
(387)
Εφόσον η Gdynia Shipyard δεν μπορούσε να λάβει δάνειο ή εγγύηση στην αγορά, κάθε δάνειο ή εγγύηση που της χορηγήθηκε κατά την εξεταζόμενη περίοδο αυτομάτως συνιστά ενίσχυση. Κατά συνέπεια, κάθε εκκρεμής εγγύηση πρέπει να τερματιστεί άμεσα και κάθε δάνειο πρέπει να επιστραφεί άμεσα.
(388)
Η επιστροφή όλων των δανείων που έχουν χορηγηθεί στο ναυπηγείο δεν είναι, ωστόσο, αρκετή για να αποκατασταθεί η αρχική κατάσταση, εφόσον μέχρι την ημερομηνία επιστροφής η επιχείρηση είχε στη διάθεσή της χρηματοδότηση την οποία δεν θα μπορούσε υπό φυσιολογικές συνθήκες να λάβει από την αγορά. Για να αποκατασταθεί η πρότερη κατάσταση, πρέπει επίσης να ανακτηθεί ποσό ισοδύναμο με την αξία αυτού του πλεονεκτήματος, το μέγεθος του οποίου μπορεί να υπολογιστεί μόνο κατά προσέγγιση βάσει του επιτοκίου που εφαρμόζεται σε δάνεια πολύ υψηλού κινδύνου. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή πρέπει να διατάξει την ανάκτηση της διαφοράς ανάμεσα στο επιτόκιο που πράγματι κατέβαλε η Gdynia Shipyard και σε ένα θεωρητικά επαρκές επιτόκιο για ένα δάνειο πολύ υψηλού κινδύνου, από τη χρονική στιγμή που χορηγήθηκε το δάνειο στην εταιρεία μέχρι την επιστροφή του από την εταιρεία. Αναφορικά με την ανάγκη καθορισμού του επιτοκίου για ένα δάνειο πολύ υψηλού κινδύνου, η ανακοίνωση της Επιτροπής για τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης αναφέρει ότι το επιτόκιο υψηλού κινδύνου μπορεί να είναι προσαυξημένο κατά περισσότερες από 400 μονάδες βάσης σε σχέση με το επιτόκιο αναφοράς «σε περίπτωση που καμία ιδιωτική τράπεζα δεν θα δεχόταν να χορηγήσει το σχετικό δάνειο», όπως συμβαίνει στην προκειμένη περίπτωση. Σε διάφορες αποφάσεις, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι ένα επιτόκιο υψηλότερο κατά 600 μονάδες βάσης από το επιτόκιο αναφοράς είναι το ελάχιστο που αντανακλά τις συνθήκες υψηλού κινδύνου (81). Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό είναι το ελάχιστο επιτόκιο για τα δάνεια στην προκειμένη κατάσταση.
(389)
Η Επιτροπή θα ακολουθήσει την ίδια μέθοδο για τις εγγυήσεις: πρέπει να διατάξει την ανάκτηση του ισοδύναμου της ενίσχυσης που περιείχε η εγγύηση από τη στιγμή εκταμίευσης του εγγυημένου δανείου μέχρι τον τερματισμό της εγγύησης.
(390)
Όπως εξηγείται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή εγγυήσεων (82), η Επιτροπής θεωρεί ότι το ισοδύναμο της ενίσχυσης είναι ίσο είτε με την επιδότηση επιτοκίου που λαμβάνεται με την εγγύηση (όταν η εγγύηση καλύπτει δάνειο που χορηγείται με επιτόκιο χαμηλότερο από το επιτόκιο της αγοράς) ή με το ποσό που προκύπτει από το συντελεστή κινδύνου επί του εγγυημένου ποσού, μείον την προμήθεια που καταβάλλεται για την εγγύηση.
(391)
Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατός ο υπολογισμός του στοιχείου της ενίσχυσης με τη χρησιμοποίηση αυτών των κανόνων, η Επιτροπή θα θεωρούσε σωστό να υπολογίσει τη διαφορά ανάμεσα στην προμήθεια εγγύησης που θα εφαρμοζόταν στην αγορά και στην προμήθεια που κατέβαλε ο αποδέκτης της ενίσχυσης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαφορά που προκύπτει με αυτό τον υπολογισμό αποτελεί το στοιχείο της ενίσχυσης που περιέχει η εγγύηση. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η προμήθεια που χρεώνεται για το σύστημα εγγυήσεων χωρίς στοιχείο κρατικής ενίσχυσης, βάσει του οποίου η Export Credit Insurance Corporation διαχειρίζεται το πρόγραμμα ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων με την εγγύηση του Δημοσίου, το οποίο ενέκρινε η Επιτροπή με απόφαση της 18ης Ιουλίου 2007, θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως προμήθεια αναφοράς για τον προαναφερόμενο υπολογισμό. Και σε αυτή την περίπτωση, η εν λόγω προμήθεια θα πρέπει να προσαυξάνεται τουλάχιστον κατά 400 μονάδες βάσης για να συνυπολογιστεί το γεγονός ότι το ναυπηγείο δεν ήταν επιλέξιμο για εγγυήσεις βάσει αυτού του συστήματος. Από αυτή την άποψη, οι εγγυήσεις που παρέχονταν στο ναυπηγείο ενείχαν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο.
(392)
Όπως εξηγείται ανωτέρω, δεδομένου ότι το ναυπηγείο δεν θα ήταν σε θέση να λάβει εγγυήσεις στην αγορά εξαιτίας της δυσχερούς οικονομικής κατάστασής του, για να τερματιστεί η προκαλούμενη από την ενίσχυση στρέβλωση του ανταγωνισμού, πρέπει να τερματιστούν άμεσα οι υφιστάμενες εγγυήσεις.
(393)
Όσον αφορά τις εγγυήσεις για τις προκαταβολές, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι προκαταβολές που είναι εγγυημένες από την Export Credit Insurance Corporation αποτελούν έναν τύπο σύμβασης πώλησης και όχι σύμβασης δανείου και ότι δεν εφαρμόζεται τόκος στις προκαταβολές. Έτσι, η Επιτροπή θεωρεί ότι, για να υπολογιστεί το στοιχείο της ενίσχυσης που έλαβε ο δικαιούχος, πρέπει να γίνει σύγκριση της προμήθειας που κατέβαλε το ναυπηγείο και στην προμήθεια που θα κατέβαλε σε συνθήκες αγοράς. Και σε αυτή την περίπτωση, το απαλλαγμένο από στοιχείο κρατικής ενίσχυσης σύστημα που χρησιμοποιεί η Export Credit Insurance Corporation μπορεί να χρησιμεύσει ως σημείο αναφοράς για τις προμήθειες που χρεώνονται στην αγορά και αυτές οι προμήθειες αναφοράς πρέπει να προσαυξάνονται για να αντανακλούν τον πρόσθετο κίνδυνο κατά τη χορήγηση ενίσχυσης σε μια προβληματική εταιρεία.
(394)
Όπως συμβαίνει και με τις άλλες εγγυήσεις που έλαβε το ναυπηγείο και για τους ίδιους λόγους, η Επιτροπή επισημαίνει ότι πρέπει να τερματιστεί άμεσα κάθε υφιστάμενη εγγύηση της Export Credit Insurance Corporation.
(395)
Η διαρκής μη είσπραξη οφειλών από τις δημόσιες αρχές συνιστά επίσης κρατική ενίσχυση και πρέπει να ληφθεί υπόψη (83). Εξομοιώνεται με ανανεωνόμενο δάνειο χορηγούμενο με προτιμησιακούς όρους και, συνεπώς, το στοιχείο της ενίσχυσης αντιστοιχεί στη διαφορά ανάμεσα στο επιτόκιο το οποίο θα εφαρμοζόταν από την αγορά (για μια επιχείρηση με ανάλογη πιστοληπτική ικανότητα σε παρόμοια δημοσιονομική και οικονομική κατάσταση και με παρόμοιες εξασφαλίσεις) και στο επιτόκιο που εφάρμοσε η χορηγούσα αρχή.
(396)
Δεδομένου ότι η επιχείρηση εξακολουθεί να βρίσκεται σε δυσχερή οικονομική κατάσταση, η Επιτροπή θεωρεί ότι ένας πιστωτής της οικονομίας της αγοράς θα προέβαινε άμεσα σε αναγκαστική είσπραξη των ληξιπρόθεσμων απαιτήσεών του. Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι οι πολωνικές αρχές δεν έλαβαν άμεσα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης συνιστούσε εγγύηση. Έτσι, ως ημερομηνία λήξης κάθε ανεξόφλητης οφειλής πρέπει να θεωρείται η ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης. Το στοιχείο της ενίσχυσης ισούται με τη διαφορά ανάμεσα στο επιτόκιο που θα ίσχυε στην αγορά (για μια εταιρεία παρόμοιας πιστοληπτικής ικανότητας σε παρόμοια δημοσιονομική και οικονομική κατάσταση και με παρόμοιες εξασφαλίσεις) και στο επιτόκιο που εφάρμοσε η χορηγούσα αρχή.
(397)
Δεδομένου ότι κάθε φορέας της οικονομίας της αγοράς θα απαιτούσε την άμεση αποπληρωμή των οφειλών από το ναυπηγείο, δεν πρέπει να επιστραφεί μόνο το στοιχείο της ενίσχυσης που προκύπτει από την εφαρμογή χαμηλότερου επιτοκίου αλλά, επιπλέον, πρέπει να αποπληρωθούν άμεσα οι συσσωρευμένες οφειλές.
(398)
Κάθε διαγραφή χρέους ισοδυναμεί με μη επιστρεπτέα επιχορήγηση και, κατά συνέπεια, το συνολικό ποσό του διαγραφέντος χρέους συνιστά ενίσχυση.
(399)
Σύμφωνα με την πράξη της 30ής Οκτωβρίου 2002, οι οφειλές προς το δημόσιο που αναδιαρθρώνονται βάσει του κεφαλαίου 5α μεταβιβάζονται στην Operator, εταιρεία αποκλειστικής ιδιοκτησίας του Οργανισμού Βιομηχανικής Ανάπτυξης, μαζί με στοιχεία ενεργητικού τα οποία θα έπρεπε να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 25 % των αναδιαρθρωμένων οφειλών. Η Operator πρέπει στη συνέχεια να πωλήσει αυτά τα στοιχεία ενεργητικού και να χρησιμοποιήσει τα έσοδα από τις πωλήσεις για την αποπληρωμή μέρους των οφειλών προς το δημόσιο. Το υπόλοιπο αυτών των οφειλών διαγράφεται στη συνέχεια από τις αρμόδιες αρχές. Η Επιτροπή θεωρεί, λοιπόν, ότι το στοιχείο κρατικής ενίσχυσης αυτής της πράξης είναι ίσο με την αξία των οφειλών προς το δημόσιο που διαβιβάζεται στην Operator, αφού αφαιρεθεί η πραγματική αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων ενεργητικού. Σύμφωνα με την πράξη της 30ής Οκτωβρίου 2002, αυτό σημαίνει ότι το στοιχείο της ενίσχυσης είναι ισοδύναμο με το 75 % των μεταβιβαζόμενων οφειλών κατ’ ανώτατο όριο. Εντούτοις, εάν η αξία των στοιχείων ενεργητικού είναι υψηλότερη ή χαμηλότερη από το 25 % που απαιτεί ο νόμος, το στοιχείο της ενίσχυσης πρέπει να υπολογιστεί κατ’ αναλογία.
(400)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι εισφορές κεφαλαίου από το κράτος ή από οργανισμούς ελεγχόμενος από το κράτος, όπως ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ανάπτυξης και η KPS, σε προβληματικές εταιρείες, όταν δεν υπάρχει προσδοκία κέρδους, θεωρούνται ως μη επιστρεπτέες επιχορηγήσεις (84). Για να αρθεί η στρέβλωση του ανταγωνισμού που προκαλείται από την εισφορά κεφαλαίου, το ναυπηγείο θα έπρεπε να επιστρέψει το συνολικό ποσό της εισφοράς κεφαλαίου.
(401)
Με επιστολή της 3ης Νοεμβρίου 2008, η Πολωνία δεσμεύθηκε να εφαρμόσει την παρούσα απόφαση μέσω της πώλησης στοιχείων ενεργητικού στην αγοραία τιμή τους με ανοικτό, διαφανή, χωρίς όρους και χωρίς διακρίσεις διαγωνισμό (σύμφωνα με τους ειδικούς όρους που καθορίστηκαν στην επιστολή της Επιτροπής της 27ης Οκτωβρίου 2008) και τη συνακόλουθη εκκαθάριση της Gdynia Shipyard. Όλες οι απαιτήσεις ανάκτησης που απορρέουν από την παρούσα απόφαση πρέπει να δηλωθούν άμεσα από την Πολωνία στο πλαίσιο της εκκαθάρισης της Gdynia Shipyard. Με επιστολή της 6ης Νοεμβρίου 2008, η Επιτροπή ενημέρωσε την Πολωνία ότι, εάν ικανοποιηθούν αυτοί οι όροι, η πώληση στοιχείων ενεργητικού δεν θα εμπεριέχει νέα ενίσχυση στους αγοραστές και τα στοιχεία ενεργητικού θα μπορούσαν να μεταβιβαστούν στους αγοραστές χωρίς καμία οφειλή από την επιστροφή της παράνομης και ασυμβίβαστης κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε στα ναυπηγεία στο παρελθόν, σύμφωνα με την απαίτηση να μην υπάρχει οικονομική συνέχεια ανάμεσα στους αποδέκτες της ενίσχυσης και τη δραστηριότητα του αγοραστή (85). Η Επιτροπή θα παρακολουθεί στενά αν πληρούνται οι όροι που καθορίστηκαν στην επιστολή τής 27ης Οκτωβρίου 2008 και έγιναν αποδεκτοί από τις πολωνικές αρχές, για να καθορίσει αν η παρούσα απόφαση εφαρμόστηκε σωστά.
(402)
Οι όροι αυτοί, με τους οποίους η Πολωνία δεσμεύτηκε ρητά να συμμορφωθεί, είναι συνοπτικά οι ακόλουθοι.
(403)
Τα στοιχεία ενεργητικού (χωρίς το παθητικό) θα πωληθούν με ανοικτό, διαφανή, χωρίς διακρίσεις και χωρίς όρους διαγωνισμό. Η Gdynia Shipyard θα εκκαθαριστεί μαζί με κάθε υπόλοιπο στοιχείο ενεργητικού και παθητικού.
(404)
Τα στοιχεία ενεργητικού πρέπει να πωληθούν στην αγοραία τιμή (στον υπερθεματιστή). Τα στοιχεία ενεργητικού πρέπει να διατεθούν προς πώληση μεμονωμένα ή σε μεγάλες ή μικρές δέσμες κατά τρόπο που θα εξασφαλίζει το υψηλότερο τίμημα. Οι δέσμες αυτές δεν πρέπει να περιέχουν οργανωμένα μέρη μιας εταιρείας ή επιχείρησης. Εντούτοις, ο ορισμός των δεσμών δεν πρέπει να εμποδίσει τους δυνητικούς αγοραστές να παρουσιάσουν κοινή προσφορά για διάφορα στοιχεία/δέσμες.
(405)
Ο διαγωνισμός πρέπει να είναι χωρίς διακρίσεις, δηλ. πρέπει να εξασφαλιστεί ότι η πώληση είναι ανοιχτή σε όλους τους τύπους δυνητικών αγοραστών, χωρίς καμία διάκριση όσον αφορά τον σκοπό της επένδυσής τους.
(406)
Απαγορεύεται η επιβολή όρων στο διαγωνισμό (όπως η διατήρηση της απασχόλησης ή της δραστηριότητας ή η εξαγορά υφισταμένων συμβάσεων). (Το αποκλειστικό κριτήριο για την επιλογή της καλύτερης προσφοράς πρέπει να είναι η μεγιστοποίηση των εσόδων προς όφελος των πιστωτών του ναυπηγείου.)
(407)
Οι πιστωτές του ναυπηγείου, δημόσιοι και ιδιωτικοί, περιλαμβανομένων των πελατών του ναυπηγείου, πρέπει να έχουν την ίδια σειρά και τα ίδια δικαιώματα όσον αφορά τα έσοδα από την πώληση στοιχείων ενεργητικού με αυτά που θα είχαν σε διαδικασία πτώχευσης.
(408)
Καμία νέα κρατική ενίσχυση δεν θα χορηγηθεί στο πλαίσιο της πώλησης, είτε υπό μορφή διαγραφής, αποπληρωμής οφειλών προς το δημόσιο με χρηματοδότηση του κράτους ή αποπληρωμής οφειλών σε ιδιώτες πιστωτές, εισφορών κεφαλαίου, δανείων, εγγυήσεων ή άλλων μέτρων. Κάθε νέα οφειλή προς το δημόσιο που θα συσσωρευθεί κατά την περίοδο η οποία είναι αναγκαία για την ολοκλήρωση της διαδικασίας πώλησης πρέπει να απαιτηθεί από το προϊόν της εκκαθάρισης.
(409)
Η πώληση θα διενεργηθεί από ανεξάρτητο διαχειριστή, ο οποίος θα έχει παρόμοια δικαιώματα και υποχρεώσεις με ένα σύνδικο πτώχευσης. Πρέπει να δημιουργηθεί μηχανισμός που θα επιτρέπει στους πιστωτές να εποπτεύσουν αποτελεσματικά την πώληση και να διασφαλίσουν την πραγματοποίησή της με τους όρους της αγοράς και την τήρηση της σειράς ικανοποίησης των απαιτήσεων και των δικαιωμάτων τους από τα έσοδα. Επιπλέον, η Πολωνία και η Επιτροπή θα διορίσουν από κοινού έναν επιβλέποντα εντολοδόχο με ειδική αποστολή να βοηθήσει την Επιτροπή να επαληθεύσει ότι η διαδικασία πώλησης και ανάκτησης της ενίσχυσης πραγματοποιείται με την πλήρη τήρηση των ανωτέρω απαιτήσεων. Για το σκοπό αυτό, ο επιβλέπων εντολοδόχος υποβάλλει τακτικές και αναλυτικές εκθέσεις στην Επιτροπή για τα διάφορα στάδια της διαδικασίας.
(410)
Η Πολωνία δήλωσε ότι θα πρέπει να εκδώσει νομοθετική πράξη εφαρμογής της παρούσας απόφασης. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι για το σκοπό αυτό απαιτείται μια μεγαλύτερη από τη συνήθη περίοδος εφαρμογής, αλλά και λόγω του μεγάλου αριθμού των μεμονωμένων μέτρων της ενίσχυσης που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας απόφασης και λόγω της πολυμορφίας και της διάρκειας εφαρμογής τους. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καλεί την Πολωνία να εφαρμόσει την παρούσα απόφαση εντός επτά μηνών από την παραλαβή της,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η κρατική ενίσχυση που περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 της παρούσας απόφασης και χορηγήθηκε από την Πολωνία στη Gdynia Shipyard κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά.
Επιπλέον, κάθε εγγύηση προκαταβολής που χορήγησε η Πολωνία στη Gdynia Shipyard κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ από την 1η Ιουλίου 2007 μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά.
Άρθρο 2
Όσον αφορά τα δάνεια που χορήγησαν διάφοροι δημόσιοι οργανισμοί, που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 της παρούσας απόφασης, η Πολωνία οφείλει να ανακτήσει ποσό ενίσχυσης ισοδύναμο με τη διαφορά ανάμεσα στο επιτόκιο που πράγματι κατέβαλε η Gdynia Shipyard και στο επιτόκιο του δανείου το οποίο θα ελάμβανε ο αποδέκτης της ενίσχυσης στην αγορά, για τη χρονική περίοδο από τη χορήγηση μέχρι τη αποπληρωμή αυτών των δανείων. Επιπλέον, εάν κατά την έκδοση της παρούσας απόφασης εξακολουθεί να υπάρχει δάνειο σε εκκρεμότητα, αυτό πρέπει να αποπληρωθεί άμεσα.
Άρθρο 3
Όσον αφορά τις εγγυήσεις που χορήγησε το Δημόσιο Ταμείο, οι οποίες περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 της παρούσας απόφασης, η Πολωνία οφείλει να ανακτήσει, για την περίοδο από τη χορήγηση της ενίσχυσης μέχρι τη λήξη της εγγύησης, ποσό ενίσχυσης ίσο με τη διαφορά ανάμεσα στο επιτόκιο που πράγματι κατέβαλε η Gdynia Shipyard για το δάνεια που είχε την εγγύηση του κράτους και στο επιτόκιο του δανείου το οποίο θα ελάμβανε ο αποδέκτης της ενίσχυσης στην αγορά, ίσο προς το εγγυημένο ποσό πολλαπλασιασμένο με το συντελεστή κινδύνου (πιθανότητα αφερεγγυότητας), μείον την καταβληθείσα προμήθεια εγγύησης ή ίσο με τη διαφορά ανάμεσα στην προμήθεια εγγύησης που κατέβαλε ο δικαιούχος της ενίσχυσης και την προμήθεια εγγύησης με την οποία ο δικαιούχος θα μπορούσε να λάβει την εγγύηση στην αγορά. Επιπλέον, εάν κάποια από αυτές τις εγγυήσεις είναι ανοικτή κατά τη στιγμή έκδοσης της παρούσας απόφασης, πρέπει να τερματιστεί άμεσα.
Άρθρο 4
Όσον αφορά τις χορηγηθείσες από την Export Credit Insurance Corporation εγγυήσεις προκαταβολών, που περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 της παρούσας απόφασης, η Πολωνία οφείλει να ανακτήσει, για την περίοδο από τη χορήγηση της ενίσχυσης μέχρι τη λήξη της εγγύησης, ποσό ενίσχυσης ίσο με τη διαφορά ανάμεσα στην προμήθεια εγγύησης που κατέβαλε ο δικαιούχος της ενίσχυσης και την προμήθεια εγγύησης με την οποία θα μπορούσε να λάβει την εγγύηση στην αγορά. Επιπλέον, εάν κάποια από τις εγγυήσεις αυτές είναι ανοικτή κατά την έκδοση της παρούσας απόφασης, πρέπει να τερματιστεί άμεσα.
Άρθρο 5
Τα άρθρα 3 και 4 εφαρμόζονται επίσης mutatis mutandis (κατ’ αναλογία) σε κάθε εγγύηση προκαταβολής που χορήγησε η Πολωνία στη Gdynia Shipyard κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, από την 1η Ιουλίου 2007 μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 6
Όσον αφορά τις μη εισπραχθείσες οφειλές προς διάφορους δημόσιους οργανισμούς, που περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 της παρούσας απόφασης, η Πολωνία οφείλει να ανακτήσει, για το διάστημα από τη χορήγηση της ενίσχυσης μέχρι την αποπληρωμή της οφειλής προς το δημόσιο, ποσό ενίσχυσης ίσο με τη διαφορά ανάμεσα στο επιτόκιο που πράγματι κατέβαλε η Gdynia Shipyard και στο επιτόκιο με το οποίο ο δικαιούχος της ενίσχυσης θα μπορούσε να λάβει αναβολή της λήξης των οφειλών του από ένα πιστωτή της οικονομίας της αγοράς. Επιπλέον, κάθε εκκρεμής οφειλή προς το δημόσιο πρέπει να αποπληρωθεί άμεσα.
Άρθρο 7
Όσον αφορά τις διαγραφές οφειλών προς δημόσιους οργανισμούς, όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 της παρούσας απόφασης, η Πολωνία οφείλει να ανακτήσει ενίσχυση ίση με το ποσό της διαγραφείσας οφειλής.
Άρθρο 8
Όσον αφορά τις αναδιαρθρωθείσες οφειλές προς το δημόσιο βάσει του τροποποιημένου Νόμου της 30ής Οκτωβρίου 2002 για τις κρατικές ενισχύσεις σε επιχειρήσεις που έχουν ειδική σημασία για την αγορά εργασίας, όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 της παρούσας απόφασης, η Πολωνία οφείλει να ανακτήσει ενίσχυση ίση προς το ποσό της οφειλής προς το δημόσιο η οποία μεταβιβάστηκε στην Operator, μείον την πραγματική αξία των στοιχείων ενεργητικού του δικαιούχου της ενίσχυσης τα οποία μεταβιβάστηκαν στην Operator.
Άρθρο 9
Όσον αφορά τις εισφορές κεφαλαίων από διάφορους δημόσιους οργανισμούς, όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 209 έως 232 της παρούσας απόφασης, η Πολωνία οφείλει να ανακτήσει ενίσχυση ίση με ολόκληρο το ποσό της εισφοράς κεφαλαίου.
Άρθρο 10
Όσον αφορά τις άμεσες επιχορηγήσεις που περιγράφονται στον πίνακα 4, παράγραφοι 209 έως 232 της παρούσας απόφασης, η Πολωνία οφείλει να ανακτήσει ενίσχυση ίση με το πλήρες ποσό των επιχορηγήσεων.
Άρθρο 11
1. Η Πολωνία οφείλει να ανακτήσει από το δικαιούχο την ενίσχυση που ορίζεται στα προηγούμενα άρθρα. Η ανάκτηση πρέπει να γίνει σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που ορίζονται στις αιτιολογικές σκέψεις 384 έως 401 της παρούσας απόφασης.
2. Τα προς ανάκτηση ποσά πρέπει να προσαυξηθούν με τους τόκους από την ημέρα που χορηγήθηκαν στην Gdynia Shipyard μέχρι την πραγματική ανάκτησή τους.
3. Το επιτόκιο υπολογίζεται σε σύνθετη βάση σύμφωνα με το κεφάλαιο V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής, της 21ης Απριλίου 2004 (86), και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 271/2008 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/204 (87).
4. Η Πολωνία ακυρώνει όλες τις εκκρεμείς πληρωμές της αναφερόμενης στο άρθρο 1 ενίσχυσης με εφαρμογή από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 12
1. Η ανάκτηση της αναφερόμενης στο άρθρο 1 ενίσχυσης είναι άμεση και πραγματική.
2. Η Πολωνία διασφαλίζει την εφαρμογή της παρούσας απόφασης εντός επτά μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της απόφασης.
Άρθρο 13
1. Εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, η Πολωνία υποβάλλει στην Επιτροπή τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
το συνολικό ποσό (κεφάλαιο και τόκους) που πρέπει να ανακτηθεί από το δικαιούχο της ενίσχυσης·
β)
λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που έχουν ήδη ληφθεί και προγραμματίζονται για τη συμμόρφωση με την παρούσα απόφαση·
γ)
έγγραφα που αποδεικνύουν ότι δόθηκε διαταγή στο δικαιούχο να επιστρέψει την ενίσχυση·
δ)
έγγραφα που αποδεικνύουν ότι έχουν τερματιστεί όλες οι εγγυήσεις των προκαταβολών.
2. Η Πολωνία ενημερώνει την Επιτροπή για την πρόοδο όσον αφορά τα εθνικά μέτρα που λαμβάνονται για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης μέχρι την ανάκτηση της αναφερόμενης στο άρθρο 1 ενίσχυσης. Υποβάλλει άμεσα, εάν το ζητήσει η Επιτροπή, στοιχεία για τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί και προγραμματίζονται για τη συμμόρφωση με την παρούσα απόφαση. Παρέχει επίσης λεπτομερή στοιχεία για τα ποσά της ενίσχυσης και τους τόκους που έχουν ήδη επιστραφεί από το δικαιούχο της ενίσχυσης.
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Πολωνία.
Βρυξέλλες, 6 Νοεμβρίου 2008.