ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 1ης Ιουλίου 1999
σχετικά με την κρατική ενίσχυση την οποία η Ισπανία σχεδιάζει να εφαρμόσει υπέρ της Brilén SA
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(1999) 2131]
(Το κείμενο στην ισπανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(1999/672/ΕΚ)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα(1) και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. Διαδικασία
(1) Με επιστολή της 2ας Δεκεμβρίου 1997, η Ισπανία κοινοποίησε στην Επιτροπή πρόταση χορήγησης ενίσχυσης στην Brilén SA, επιχείρηση η οποία βρίσκεται στο Barbastro της αυτόνομης περιφέρειας της Αραγώνας (στο εξής "Brilén"). Με επιστολή της 22ας Δεκεμβρίου 1997, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες. Οι ισπανικές αρχές απάντησαν με επιστολή της 12ης Φεβρουαρίου 1998.
(2) Με επιστολή της 4ης Μαΐου 1998, η Επιτροπή ενημέρωσε την Ισπανία για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση. Με επιστολή της 10ης Ιουνίου 1998, η Ισπανία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της.
(3) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδασία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ενίσχυση.
(4) Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις εκ μέρους των ενδιαφερομένων, τις οποίες διαβίβασε στην Ισπανία παρέχοντάς της τη δυνατότητα να τις σχολιάσει και έλαβε τα σχόλιά της με επιστολές της 2ας Οκτωβρίου 1998 και της 20ής Μαΐου 1999.
(5) Στις 27 Οκτωβρίου 1998, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη μεταξύ της Επιτροπής, των ισπανικών αρχών και εκπροσώπων της επιχείρησης. Με επιστολή της 29ης Οκτωβρίου 1998, η Επιτροπή κάλεσε τις ισπανικές αρχές να υποβάλουν εκ νέου παρατηρήσεις. Οι ισπανικές αρχές απάντησαν με επιστολή της 19ης Ιανουαρίου 1999. Με επιστολή της 4ης Φεβρουαρίου 1999, η Επιτροπή ζήτησε διευκρινίσεις επί ορισμένων σημείων. Η ισπανική κυβέρνηση απάντησε με επιστολή της 9ης Απριλίου 1999.
II. Περιγραφή της ενίσχυσης
Δικαιούχος
(6) Η Brilén ανήκει στον όμιλο Samca, επιχείρηση που έχει την έδρα της στην Αραγώνα και δραστηριοποιείται κυρίως στους τομείς της εκμετάλλευσης ορυχείων, της γεωργίας, των χημικών προϊόντων, της υφαντουργίας, των κατασκευών και σε άλλους τομείς. Ο όμιλος απασχολεί συνολικά 4000 εργαζομένους, διαθέτει δε βιομηχανικές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη την Ισπανία και σε άλλες χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Αργεντινή. Το εργατικό δυναμικό της Brilén ανέρχεται σε 266 εργαζομένους και το 1996 ο κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 6059 εκατομμύρια ESP.
(7) Η Brilén κατασκευάζει και επεξεργάζεται πολυεστέρα και, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της στον τομέα της υφαντουργίας, παράγει δύο σειρές προϊόντων: συνεχείς υφαντουργικές ίνες πολυεστέρα και ασυνεχείς ΡΕΤ ίνες. Οι πρώτες ύλες για την κατασκευή των προϊόντων αυτών παρέχεται από τη μονάδα πολυμερισμού της επιχείρησης (32000 τόνοι ετησίως). Η ανώτατη δυνατή συνολική παραγωγή των δύο τελικών προϊόντων εξαρτάται από την ικανότητα εξώθησης υφαντουργικών ινών της εταιρείας, που ανέρχεται σε 19370 τόνους ετησίως.
(8) Το 1994 η παραγωγή ανήλθε σε 7554 τόνους συνεχών ινών και σε 6546 τόνους ασυνεχών ΡΕΤ ινών, με αποτέλεσμα το ποσοστό χρησιμοποίησης της ικανότητας εξώθησης να διαμορφώνεται σε 73 %.
(9) [...](3)
(10) Λόγω της απαρχαιωμένης τεχνολογίας παραγωγής της και της άσχημης κατάστασης της αγοράς ασυνεχών ινών, κατά την περίοδο 1992-1996 εφαρμόστηκε ένα επιχειρηματικό πρόγραμμα για να προσαρμοστεί η παραγωγή στις νέες απαιτήσεις της αγοράς. Ως εκ τούτου, η γραμμή παραγωγής ασυνεχών ΡΕT ινών διαλύθηκε και η επιχείρηση επικέντρωσε τις δραστηριότητές της στην παραγωγή συνεχών ινών. Η συνολική παραγωγή συνεχών ινών πριν από την επένδυση (1997) ανερχόταν σε 9987 τόνους, δηλαδή στο 52 % της συνολικής ικανότητας εξώθησης.
(11) Η γραμμή παραγωγής νήματος συνεχών ινών από πολυεστέρα παράγει πολύινα νήματα σε μασούρια, νηματοποιημένες-τανυσμένες ίνες (SDY) που παράγονται σε μπομπίνες, τανυσμένες από μηχάνημα περιέλιξης ίνες (DWY) που παράγονται σε μπομπίνες, ίνες με εκ των προτέρων προσανατολισμένα μόρια (ΡΟΥ) που παράγονται σε μπομπίνες και διασμένες και κολλαρισμένες ίνες που παράγονται σε ρόλους. Η αγορά των ενδιάμεσων προϊόντων που παράγει η Brilén είναι ο τομέας της κλωστοϋφαντουργίας, συμπεριλαμβανομένων των τομέων ένδυσης, πλεκτών ειδών και διακόσμησης.
(12) Η εταιρεία εξάγει το 30 % περίπου της παραγωγής της σε άλλες χώρες της ΕΕ και το 5 % περίπου στον υπόλοιπο κόσμο, ποσοστά τα οποία δεν αναμένεται να παρουσιάσουν σημαντική μεταβολή μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.
(13) Οι ισπανικές αρχές υπογράμμισαν ότι η εταιρεία αποτελεί μείζονος σημασίας κινητήρια δύναμη για την περιφερειακή οικονομία χάρη, αφενός, στην επιχειρηματική της δραστηριότητα και, αφετέρου, στις θέσεις εργασίας που δημιουργεί έμμεσα.
Το πρόγραμμα
(14) Οι ισπανικές αρχές ανέφεραν ότι το επενδυτικό πρόγραμμα επρόκειτο να πραγματοποιηθεί μεταξύ των ετών 1997 και 1998 και αφορούσε αποκλειστικά τον τεχνολογικό εξορθολογισμό και την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων παραγωγής ινών πολυεστέρα. Η ικανότητα πολυμερισμού προβλεπόταν να διατηρηθεί στους 32000 τόνους, ενώ η ικανότητα εξώθησης συνεχών ινών προβλεπόταν ότι θα αυξηθεί από 9500 τόνους ετησίως σε 11500 τόνους ετησίως, με αντίστοιχη μείωση της παραγωγής ΡΕΤ/τυλιπών από 22500 τόνους σε 20500 τόνους. Η ονομαστική ικανότητα παραγωγής υφαντουργικών ινών θα παρέμενε αμετάβλητη στους 19370 τόνους ετησίως. Κατ' αυτόν τον τρόπο, μετά την ολοκλήρωση του σχεδίου, το ποσοστό χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας προβλέπεται να ανέλθει σε 59 %.
(15) Σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, η επένδυση δεν θα προκαλέσει καμία αλλαγή στην συνολική παραγωγική ικανότητα για τα εν λόγω προϊόντα. Θα υπάρξει όμως μετατόπιση του κέντρου βάρους της παραγωγής, εννοώντας τις συνεχείς υφαντουργικές ίνες πολυεστέρα, για τις οποίες υπάρχουν καλύτερες προοπτικές στην αγορά, εις βάρος των ασυνεχών ινών, για τις οποίες δεν υπάρχουν ικανοποιητικές προοπτικές στην αγορά λόγω της εξέλιξης των απαιτήσεων της αγοράς σε ό,τι αφορά την ποιότητα και το κόστος.
(16) Η επένδυση πρόκειται να καλύψει τέσσερις τομείς της παραγωγής και αφορά κυρίως την αγορά νέων μηχανημάτων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται μια γραμμή κλώσης για την παραγωγή βαμμένων-νηματοποιημένων ινών, μια μηχανή περιέλιξης με τάνυση συνεχών συνθετικών ινών, μηχανές τάνυσης και στρίψης συνεχών ινών και γραμμές τάνυσης-διασίματος. Θα περιλαμβάνει επίσης κατασκευαστικές εργασίες και άλλες βοηθητικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων ηλεκτρικής ενέργειας, ατμού, πεπιεσμένου αέρα, κλιματισμού, εσωτερικής μεταφοράς, εξοπλισμού ελέγχου και συστημάτων ασφαλείας. Η εταιρεία προτίθεται να επιλέξει μια νέα τεχνολογία που θα επιτρέπει σε μεγάλο βαθμό την ανάμειξη των ινών. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα επιτευχθεί βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της εταιρείας και μείωση της προκαλούμενης ρύπανσης κατά τα ακόλουθα στάδια των διαδικασιών υφαντοποίησης. Τούτο θα επιτρέψει στην εταιρεία να αναπτύξει το στρατηγικό της στόχο για την αύξηση του μεριδίου αγοράς της στις ίνες πολυεστέρα υπό τις διάφορες μορφές τους (μπομπίνες, μασούρια και ρόλοι) διεισδύοντας στις αγορές όπου επικρατούν μεσαίες-υψηλές τιμές. Το πρόγραμμα θα συμβάλει στην αντιστροφή του φαινομένου εγκατάλειψης και απομάκρυνσης των επενδύσεων από τον εν λόγω τομέα στην Ισπανία, το οποίο απορρέει από την πολιτική που ακολουθούν κατά την τελευταία δεκαετία οι σημαντικότεροι ευρωπαίοι παραγωγοί, προς όφελος των εγκαταστάσεών τους στις χώρες προέλευσής τους. Το πρόγραμμα θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία 25 νέων θέσεων εργασίας.
(17) Το 40 % της ενισχυόμενης επένδυσης θα αφορά δραστηριότητες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων για τις ενισχύσεις στον τομέα των συνθετικών ινών(4), (στο εξής το "πλαίσιο κανόνων"), του οποίου το πεδίο εφαρμογής και οι όροι τροποποιήθηκαν επανειλημμένως, πιο πρόσφατα δε το 1999(5), ειδικότερα δε αφορά δραστηριότητες τάνυσης, διασίματος και κολλαρίσματος (οι διαδικασίες αυτές δεν εντάσσονται στη διαδικασία εξώθησης/υφασματοποίησης ούτε εκτελούνται με τα εν λόγω μηχανήματα), ενώ το υπόλοιπο 60 % θα αφορά την κλώση, με αποτέλεσμα να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων.
(18) Όσον αφορά το εξωτερικό εμπόριο, μετά την επένδυση αναμένεται ότι η εταιρεία θα αυξήσει τις εξαγωγές της, ιδίως σε τρίτες χώρες.
(19) Οι ισπανικές αρχές ανέφεραν ότι το συνολικό επιλέξιμο επενδυτικό κόστος ανέρχεται σε 2012 εκατομμύρια ESP (12,09 εκατομμύρια ευρώ) και η προτεινόμενη ενίσχυση σε 201,2 εκατομμύρια ESP (1,21 εκατομμύρια ευρώ), η δε ένταση της ενίσχυσης σε 10 %. Η ενίσχυση προβλέπεται να χορηγηθεί βάσει του εγκεκριμένου περιφερειακού καθεστώτος παροχής οικονομικών κινήτρων(6). Νομική βάση είναι ο νόμος αριθ. 50/1985, της 27ης Δεκεμβρίου 1985, σχετικά με τα περιφερειακά κίνητρα για την άρση των οικονομικών ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών(7), το Βασιλικό Διάταγμα αριθ. 1535/1987 της 11ης Δεκεμβρίου 1987(8) (κανονισμοί εφαρμογής του νόμου αριθ. 50/1985) και τα Βασιλικά Διατάγματα αριθ. 491/1988 της 6ης Μαΐου 1988(9) και 2486/1996 της 5ης Δεκεμβρίου 1996(10) (προσδιορισμός επιλέξιμων περιοχών στην Αραγώνα). Η ενίσχυση θα χορηγηθεί υπό τον όρο ότι θα διατηρηθούν οι υπάρχουσες 266 θέσεις εργασίας και θα δημιουργηθούν 25 νέες θέσεις εργασίας.
III. Παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων
(20) Υποβλήθηκαν παρατηρήσεις από τη διεθνή επιτροπή ρεγιόν και συνθετικών ινών (CIRFS) και από την ίδια τη Brilén.
(21) Η CIRFS δήλωσε ότι είναι ο φορέας εκπροσώπησης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας συνθετικών ινών, της οποίας τα μέλη αντιπροσωπεύουν το 85 % της κοινοτικής παραγωγής. Υπεραμύνθηκε σθεναρά της πλήρους, αυστηρής και ενιαίας εφαρμογής του πλαισίου κανόνων. Υπογράμμισε ότι, στην προκειμένη περίπτωση, το σχετικό προϊόν, βάσει του εν λόγω πλαισίου κανόνων, είναι οι υφαντουργικές ίνες πολυεστέρα και ότι η προτεινόμενη ενίσχυση αποσκοπεί να συμβάλει στην υλοποίηση ενός επενδυτικού προγράμματος που θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της ικανότητας παραγωγής των εν λόγω ινών από τη Brilén. Επεσήμανε ότι, αν και η ικανότητα παραγωγής συνθετικών ινών από τη Brilén θα διατηρηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με μερικά χρόνια πριν, το πλαίσιο κανόνων επιτρέπει να ληφθεί υπόψη μόνον η ικανότητα παραγωγής του σχετικού προϊόντος. Δήλωσε ότι η μέση χρησιμοποίηση της ικανότητας παραγωγής του σχετικού προϊόντος στον ΕΟΧ ήταν μόλις 86 % το 1996/97, γεγονός που καθιστά σαφές ότι η παραγωγή των περισσότερων κατασκευαστών περιοριζόταν κυρίως από τη ζήτηση και όχι από παράγοντες σχετιζόμενους με την προσφορά. Λόγω της ισχυρής πίεσης από ασιάτες προμηθευτές, προβλέπει ότι ο όγκος των εισαγωγών από χώρες εκτός του ΕΟΧ θα παραμείνει σταθερός ή θα σημειώσει μικρή αύξηση και ότι η διαρθρωτική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον τομέα θα διατηρηθεί τουλάχιστον μέχρι το 2003.
(22) Με επιστολή της 7ης Ιουλίου 1998, η Brilén υπέβαλε τις ακόλουθες παρατηρήσεις σε απάντηση της απόφασης της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία.
(23) Η Brilén δεν συμφώνησε με τη δήλωση της Επιτροπής κατά την οποία "η εταιρεία εξάγει το 30 % περίπου της παραγωγής της, ποσοστό που δεν αναμένεται να παρουσιάσει σημαντική μεταβολή μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος". Στην πραγματικότητα το πρόγραμμα αποσκοπεί ακριβώς στο αντίθετο: αναμένεται ότι η εταιρεία θα αυξήσει τις εξαγωγές της, ιδιαίτερα σε τρίτες χώρες, όπως η Αργεντινή, ο Καναδάς, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αλγερία και το Ισραήλ.
(24) Δεν συμφώνησε ότι το επενδυτικό της πρόγραμμα πρέπει να θεωρηθεί ότι αυξάνει την ικανότητα εξώθησής της. Υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει πραγματική αύξηση της ικανότητας εξώθησης, παρά μόνο αντικατάσταση προϊόντων και συγκεκριμένα μετάβαση από τις τυποποιημένες ασυνεχείς ίνες στις εξειδικευμένες συνεχείς υφαντουργικές ίνες. Μεταξύ των ετών 1980 και 1994, η ικανότητα εξώθησης της εταιρείας ήταν περίπου 19370 τόνοι ινών ετησίως. Η Brilén κατασκευάζει σήμερα περίπου 9987 τόνους (96 dtex) συνεχών ινών ετησίως, με αποτέλεσμα το ποσοστό χρησιμοποίησης της παραγωγικής της ικανότητας να ανέρχεται μόλις σε 52 %. Μετά το επενδυτικό πρόγραμμα στις ίνες πολυεστέρα, η εταιρεία θα παράγει 11500 τόνους ετησίως (100 dtex), με αποτέλεσμα την αύξηση του ποσοστού χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας σε 59 %.
(25) Δεν συμφώνησε με τη δήλωση ότι η ενίσχυση που ζήτησε η Brilén θα στρεβλώσει τον ανταγωνισμό στον ΕΟΧ. Η ενίσχυση που ζητήθηκε αντιπροσωπεύει μόνο το 10 % της σχεδιαζόμενης επένδυσης και μόλις το 1,6 % του κόστους των πωλήσεων και συνεπώς δεν μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην απόφαση πραγματοποίησης της επένδυσης ή στην ανταγωνιστικότητα της επιχείρησης. Επιπλέον, η επέκταση της παραγωγής συνεχών ινών πολυεστέρα από τη Brilén δεν στοχεύει στις μεγάλες αγορές προϊόντων, στις οποίες υπάρχει σαφώς πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και οι οποίες δεν αποτελούν ούτε μπορούν να αποτελέσουν στόχο μιας επιχείρησης του μεγέθους της Brilén.
(26) Διαφώνησε με το χαρακτηρισμό της Brilén ως μιας από τις μεγάλες επιχειρήσεις του τομέα και όχι ως μικρομεσαίας επιχείρησης (ΜΜΕ) για τους ακόλουθους λόγους:
Στην πραγματικότητα στο πλαίσιο της Brilén συνυπάρχουν τέσσερις βιομηχανικές μονάδες:
- μια μονάδα παραγωγής ασυνεχών ινών πολυεστέρα,
- ένα κλωστήριο ινών πολυεστέρα,
- μια μονάδα διασίματος και κολλαρίσματος,
- μια μονάδα παραγωγής προδιαμορφωμάτων φιαλών.
(27) Σε καθεμιά από τις ανωτέρω κατηγορίες προϊόντων, η Brilén θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ΜΜΕ βάσει του κύκλου εργασιών και του εργατικού δυναμικού της. Ειδικότερα, όσον αφορά την παραγωγή ινών, η εταιρεία απασχολεί άμεσα περίπου 180 εργαζομένους και πραγματοποιεί κύκλο εργασιών (το 1997) ύψους περίπου 4000 εκατομμυρίων ESP (24,04 εκατομμύρια EUR). Εξάλλου, ο όμιλος Samca, στον οποίο ανήκει η Brilén, δεν κατέχει άλλα συμφέροντα ή άλλες εταιρείες στον εν λόγω τομέα, γεγονός που σημαίνει ότι, εξαιρουμένων των χρηματοοικονομικών θεμάτων, η επιχείρηση είναι απομονωμένη βιομηχανικά.
(28) Η παραγωγή της Brilén αντιπροσωπεύει μόλις το 5,5 % της εκτιμώμενης συνολικής ζήτησης συνεχών ινών πολυεστέρα στη Δυτική Ευρώπη, η οποία ανήλθε το 1997 σε 174000 τόνους. Συνεπώς, η σχεδιαζόμενη αύξηση της ικανότητας παραγωγής συνεχών ινών πολυεστέρα αντιπροσωπεύει μόλις το 1 % της ζήτησης στη Δυτική Ευρώπη.
(29) Διαφώνησε με τον ισχυρισμό ότι δεν υφίσταται ανεπαρκής προσφορά για τους ακόλουθους λόγους:
Σύμφωνα με τους συμβούλους PCΙ, οι προβλέψεις σχετικά με την προσφορά είναι ότι "από το 1998 και εξής η αγορά συνεχών ινών πολυεστέρα θα παρουσιάσει έντονη και σταθερή ανάπτυξη μέχρι το 2005". Αναμένεται ότι η ζήτηση συνεχών ινών πολυεστέρα θα αυξηθεί με σταθερό ρυθμό, ενώ η παραγωγική ικανότητα θα διατηρηθεί αμετάβλητη.
Οι επιχειρήσεις του τομέα αναγνωρίζουν ότι ένα μεγάλο μέρος της παραγωγικής ικανότητας είναι απαρχαιωμένο.
Μολονότι υφίσταται ενδεχομένως πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα συνολικά, είναι γεγονός ότι από το 1996 η Brilén αντιμετώπισε πλεονάζουσα ζήτηση για τα προϊόντα που κατασκευάζει και πωλεί. Ως εκ τούτου, αμφιβάλλει για την ορθότητα της χρησιμοποίησης ενός υπολογισμού βασισμένου στη συνολική προσφορά όλων των προϊόντων και στη συνολική ζήτηση για κάθε προϊόν κατά την εξέταση της σκοπιμότητας μιας επένδυσης από μια εταιρεία του μεγέθους της Brilén. Δήλωσε ότι η εξέταση της σκοπιμότητας της ενίσχυσης θα έπρεπε να επικεντρωθεί στην πραγματική κατάσταση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της Brilén, με επιμερισμό τους ανά προϊόν, αντί των συνολικών στοιχείων, λαμβανομένου υπόψη του μικρού μεγέθους της εταιρείας.
Οι στατιστικές του Intrastat δείχνουν ότι το εμπορικό ισοζύγιο της Ισπανίας το 1997 παρουσίασε έλλειμμα άνω των 12000 τόνων ετησίως, το οποίο αντιστοιχεί στον όγκο των εισαγωγών από τρίτες χώρες και ότι η συνολική εικόνα είναι παραπλήσια, αν εξεταστεί η κατάσταση σε επίπεδο ΕΕ.
IV. Παρατηρήσεις της Ισπανίας
(30) Με επιστολή της 10ης Ιουνίου 1998, οι ισπανικές αρχές επανέλαβαν ουσιαστικά τις απόψεις που εξέφρασε η Brilén στο πλαίσιο της διαδικασίας, προσθέτοντας ότι η σχεδιαζόμενη ενίσχυση, της οποίας η ένταση ανέρχεται σε 10 % (ακαθάριστο), δεν φθάνει ούτε το 50 % του ανώτατου ορίου περιφερειακών ενισχύσεων, που για την περιοχή οικονομικής προώθησης της Αραγώνας είναι 20 % ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης.
V. Αξιολόγηση της ενίσχυσης
(31) Η Επιτροπή πρέπει κατ' αρχάς να διαπιστώσει κατά πόσον το μέτρο που αποτελεί αντικείμενο της διαδικασίας αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, η εκτίμηση της Επιτροπής έχει ως ακολούθως:
(32) Το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ θεσπίζει την αρχή ότι οι ενισχύσεις που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές, εκτός εάν μπορούν να επιτραπούν για άλλους λόγους. Ομοίως, το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ προβλέπει ότι οι ενισχύσεις αυτές είναι ασυμβίβαστες με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, εκτός εάν μπορούν να επιτραπούν για άλλους λόγους.
(33) Η πρόταση χορήγησης ενίσχυσης στη Brilén εμπίπτει αναμφίβολα στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 61, παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ, καθότι θα επέτρεπε στην εταιρεία να πραγματοποιήσει την εν λόγω ενίσχυση χωρίς να πρέπει να επωμιστεί το πλήρες κόστος της. Το προϊόν της επένδυσης που αποσκοπεί να στηρίξει η ενίσχυση είναι οι συνεχείς ίνες πολυεστέρα που υπάγονται στους κωδικούς ΣΟ 5402 42 00, 5402 43 10 και 5402 43 90. Εφόσον οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται εντός του ΕΟΧ με αντικείμενο αυτά τα προϊόντα είναι σημαντικές (περίπου 48000 τόνοι το 1997), συνάγεται ότι η προτεινόμενη ενίσχυση δύναται να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις συναλλαγές κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ.
(34) Εφόσον αποδείχθηκε ότι η σχεδιαζόμενη ενίσχυση προς τη Brilén αποτελεί κρατική ενίσχυση, η Επιτροπή πρέπει να αποφανθεί κατά πόσον η εν λόγω ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά.
(35) Οι παρεκκλίσεις από την ανωτέρω αρχή που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση, λόγω της φύσης και των στόχων της ενίσχυσης.
(36) Όσον αφορά την παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο β), είναι σαφές ότι η ενίσχυση δεν προορίζεται για την προώθηση ενός σημαντικού σχεδίου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή για την άρση σοβαρής διαταραχής της ισπανικής οικονομίας. Εξάλλου, η ισπανική κυβέρνηση δεν επιχείρησε να δικαιολογήσει την ενίσχυση επ' αυτής της βάσης.
(37) Όσον αφορά την παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο δ), είναι σαφές ότι η ενίσχυση δεν προορίζεται για την προώθηση του πολιτισμού και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
(38) Όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ), σχετικά με τις ενισχύσεις για την προώθηση ή διευκόλυνση της ανάπτυξης ορισμένων περιοχών, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η περιφέρεια στην οποία βρίσκεται η Brilén είναι επιλέξιμη για περιφερειακή ενίσχυση δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Η παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ αφορά τις ενισχύσεις που προορίζονται για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.
(39) Η περιοχή Barbastro είναι επιλέξιμη για τη χορήγηση περιφερειακής ενίσχυσης δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Στην περιοχή αυτή το καθεστώς περιφερειακών ενισχύσεων που ενέκρινε η Επιτροπή(11), σε μια μεταγενέστερη τροποποίησή του(12) ορίζει την ένταση της ενίσχυσης στο 20 % της ενισχυόμενης επένδυσης. Η χορήγηση της ενίσχυσης σχετίζεται με την πραγματοποίηση επένδυσης σε νέα πάγια στοιχεία και τη διατήρηση των θέσεων εργασίας. Εξάλλου, σύμφωνα με το πλαίσιο κανόνων σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα(13), εξαίρεση από την αρχή του μη συμβιβάσιμου που καθορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 87 της συνθήκης, μπορεί να χορηγηθεί, για τις ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα, μόνον εφόσον είναι δυνατό να διασφαλιστεί ισορροπία μεταξύ των στρεβλώσεων ανταγωνισμού που προκύπτουν από την εν λόγω χορήγηση και των πλεονεκτημάτων που αυτή συνεπάγεται για την ανάπτυξη μιας λιγότερο ανεπτυγμένης περιοχής.
(40) Στην προκειμένη περίπτωση, η επένδυση περιλαμβάνει την αγορά νέων μηχανημάτων και την κατασκευή κτιρίων και βοηθητικών εγκαταστάσεων. Προβλέπεται η εγκατάσταση νέας τεχνολογίας που θα βελτιώσει την παραγωγικότητα και την αποτελεσματικότητα και παράλληλα θα συμβάλει στη μείωση της ρύπανσης. Προϋπόθεση για τη χορήγηση της ενίσχυσης είναι η διατήρηση των υφιστάμενων 266 θέσεων εργασίας και η δημιουργία 25 νέων θέσεων εργασίας. Συνεπώς, η εν λόγω επένδυση δύναται να προωθήσει την ανάπτυξη της περιοχής Barbastro. Η ένταση (10 %) και οι άλλες πτυχές της πρότασης για τη χορήγηση ενίσχυσης υπό μορφή επιχορήγησης ύψους 201,2 εκατομμυρίων ESP (1,21 εκατομμύρια ευρώ) για την πραγματοποίηση επένδυσης ύψους 2.012 εκατομμυρίων ESP (12,09 εκατομμύρια ευρώ), βάσει του καθεστώτος παροχής κινήτρων για την περιφερειακή ανάπτυξη, είναι σύμφωνες με τους όρους βάσει των οποίων εγκρίθηκε το καθεστώς από την Επιτροπή.
(41) Ωστόσο, οι τομεακές συνέπειες της περιφερειακής ενίσχυσης στον τομέα των συνθετικών ινών πρέπει να εξετάζονται ακόμη και στην περίπτωση των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών της Κοινότητας. Από το 1997, οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες είναι δυνατή η χορήγηση ενισχύσεων σε εταιρείες παραγωγής συνθετικών ινών προβλέπονται στο πλαίσιο κανόνων.
(42) Καθότι η Brilén παράγει συνθετικές ίνες και η εν λόγω ενίσχυση αφορά την αναβάθμιση της μονάδας παραγωγής ινών πολυεστέρα, μπορεί να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά μόνον εάν είναι επίσης σύμφωνη με το πλαίσιο κανόνων.
(43) Το πλαίσιο κανόνων προβλέπει την κοινοποίηση κάθε πρότασης χορήγησης ενίσχυσης υπό οποιαδήποτε μορφή, ανεξαρτήτως εάν η Επιτροπή έχει εγκρίνει το σχετικό καθεστώς [εκτός εάν η ενίσχυση πληροί το κριτήριο de minimis(14)], προς παραγωγούς συνθετικών ινών για την άμεση στήριξη:
- της εξώθησης/υφασματοποίησης όλων των γενικών τύπων ινών και νημάτων που βασίζονται στον πολυεστέρα, στο πολυαμίδιο, στο ακρυλικό ή στο πολυπροπυλένιο, ανεξάρτητα από τις τελικές τους χρήσεις, ή
- του πολυμερισμού (συμπεριλαμβανομένης της πολυσυμπύκνωσης), εφόσον συνδυάζεται με την εξώθηση από πλευράς χρησιμοποιούμενων μηχανημάτων, ή
- κάθε βιομηχανικής μεθόδου που σχετίζεται με την ταυτόχρονη εγκατάσταση ικανότητας εξώθησης/υφασματοποίησης από τον μελλοντικό αποδέκτη της ενίσχυσης ή άλλη εταιρεία του ομίλου στον οποίο ανήκει και η οποία, στη συγκεκριμένη επιχειρηματική δραστηριότητα, συνδυάζεται συνήθως με ανάλογη παραγωγική ικανότητα από πλευράς χρησιμοποιούμενων μηχανημάτων.
(44) Το πλαίσιο κανόνων ορίζει λεπτομερώς τα κριτήρια που εφαρμόζονται όταν η Επιτροπή εξετάζει προτάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι κατά την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της προτεινόμενης ενίσχυσης, το βασικό κριτήριο που λαμβάνεται υπόψη είναι οι επιπτώσεις της ενίσχυσης στις αγορές των σχετικών προϊόντων, δηλαδή των ινών/νημάτων, για την παραγωγή των οποίων προορίζεται η ενίσχυση. Σύμφωνα με το εν λόγω πλαίσιο κανόνων, η χορήγηση επενδυτικών ενισχύσεων επιτρέπεται μόνο:
α) στην περίπτωση των μεγάλων επιχειρήσεων, δηλαδή σε επιχειρήσεις που δεν είναι ΜΜΕ, μέχρι το 50 % του ανώτατου εφαρμοζόμενου ορίου ενίσχυσης:
- εφόσον η ενίσχυση οδηγεί σε σημαντική μείωση της σχετικής παραγωγικής ικανότητας, ή
- εφόσον η αγορά των σχετικών προϊόντων χαρακτηρίζεται από διαρθρωτική ανεπάρκεια στον τομέα της προσφοράς και η ενίσχυση δεν οδηγεί σε σημαντική αύξηση της σχετικής παραγωγικής ικανότητας·
β) στην περίπτωση των ΜΜΕ, μέχρι το 75 % του εφαρμοζόμενου ανώτατου ορίου ενίσχυσης, εφόσον η αγορά των σχετικών προϊόντων χαρακτηρίζεται από διαρθρωτική ανεπάρκεια στον τομέα της προσφοράς και η ενίσχυση δεν οδηγεί σε σημαντική αύξηση της σχετικής παραγωγικής ικανότητας·
γ) στην περίπτωση των ΜΜΕ, μέχρι το 100 % του εφαρμοζόμενου ανώτατου ορίου ενίσχυσης:
- εφόσον η ενίσχυση οδηγεί σε σημαντική μείωση της σχετικής παραγωγικής ικανότητας, ή
- εφόσον η αγορά των σχετικών προϊόντων χαρακτηρίζεται από διαρθρωτική ανεπάρκεια στον τομέα της προσφοράς και η ενίσχυση δεν οδηγεί σε σημαντική αύξηση της σχετικής παραγωγικής ικανότητας και τα σχετικά προϊόντα είναι καινοτόμα.
(45) Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς των ισπανικών αρχών και της ίδιας της επιχείρησης, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η Brilén πληροί τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστεί ΜΜΕ βάσει των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις. Ο ορισμός στη σύσταση της Επιτροπής(15) δεν επιτρέπει να καθοριστεί το μέγεθος μιας επιχείρησης ανάλογα με τους τομείς ή υποτομείς της δραστηριότητάς της. Σε κάθε περίπτωση, η Brilén δεν πληροί το κριτήριο της ανεξαρτησίας, καθότι είναι θυγατρική του ομίλου Samca. Συνεπώς, έχουν εφαρμογή τα κριτήρια σχετικά με τις επενδυτικές ενισχύσεις προς μεγάλες επιχειρήσεις.
(46) Σύμφωνα με την κοινοποίηση, το 40 % του επιλέξιμου κόστους αφορά δραστηριότητες που αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων, δηλαδή τις δραστηριότητες τάνυσης, διασίματος και κολλαρίσματος (οι οποίες δεν εντάσσονται στη διαδικασία εξώθησης/υφασματοποίησης ούτε εκτελούνται με τα ίδια μηχανήματα), ενώ το υπόλοιπο 60 % αφορά τον τομέα της εξώθησης και συνεπώς εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων. Δεδομένου ότι το πρόγραμμα προορίζεται για την πραγματοποίηση επένδυσης σε νέα πάγια στοιχεία, η δυνατότητα "μεταφοράς" της ενίσχυσης από δραστηριότητες εμπίπτουσες στο πλαίσιο κανόνων σε δραστηριότητες που δεν εμπίπτουν σε αυτό, είναι κατ' ανάγκη πολύ περιορισμένος. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί ότι, σύμφωνα με τις ίδιες αναλογίες, το 60 % της σχεδιαζόμενης ενίσχυσης θα χορηγηθεί για την άμεση στήριξη της εξώθησης ενός γενικού τύπου συνθετικών ινών που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων, δηλαδή των συνεχών ινών πολυεστέρα, ενώ το υπόλοιπο 40 % της ενίσχυσης εμπίπτει σε ένα καθεστώς που έχει εγκριθεί από την Επιτροπή, αλλά εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων.
(47) Όσον αφορά το 60 % της σχεδιαζόμενης ενίσχυσης που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων, η Επιτροπή απορρίπτει τον ισχυρισμό των ισπανικών αρχών ότι δεν θα υπάρξει "συνολική" αύξηση της ικανότητας εξώθησης, καθότι το στοιχείο που πρέπει να εξεταστεί είναι η ικανότητα εξώθησης των επί μέρους ινών και νημάτων που καλύπτει το πλαίσιο σε σχέση με τις διάφορες αγορές τους. Η ικανότητα εξώθησης ινών πολυεστέρα πριν από την έναρξη του προγράμματος ήταν 9500 τόνοι ετησίως και κατόπιν αυτού θα είναι 11500 τόνοι ετησίως. Συνεπώς, όπως αναγνωρίζει η ίδια η επιχείρηση, η επένδυση θα οδηγήσει σε αύξηση της ικανότητας εξώθησης των σχετικών ινών κατά 21 %.
(48) Μολονότι τα ποσοστά χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας στον εν λόγω τομέα στο πλαίσιο του ΕΟΧ έχουν βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, κατά μέσο όρο παραμένουν μάλλον μη ικανοποιητικά και προέκυψαν κατά μεγάλο μέρος από τον εξορθολογισμό. Το ποσοστό χρησιμοποίησης της ικανότητας παραγωγής συνεχών ινών πολυεστέρα στον ΕΟΧ ήταν περίπου 74 % το 1994, 78 % το 1995 και 82 % το 1996. Οι ισπανικές αρχές δεν αμφισβήτησαν τα στοιχεία αυτά. Μολονότι η χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας ανήλθε σε 89 % το 1997, το προβλεπόμενο ποσοστό χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας το 1998 θα ανέλθει στο 84 %. Σύμφωνα με το πλαίσιο κανόνων, για να υπάρχει διαρθρωτική ανεπάρκεια στον τομέα της προσφοράς, η ετήσια χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας στον τομέα των σχετικών ινών ή νημάτων κατά τα δύο προηγούμενα έτη θα έπρεπε να είναι τουλάχιστον 90 %. Συνεπώς, δεν διαπιστώνεται η ύπαρξη διαρθρωτικής ανεπάρκειας στον τομέα της προσφοράς στη σχετική αγορά, δηλαδή στην αγορά συνεχών ινών πολυεστέρα.
(49) Καίτοι είναι γεγονός ότι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η κατανάλωση υφασματοποιημένων ινών πολυεστέρα στον ΕΟΧ αυξήθηκε από 458000 τόνους το 1995 σε 569000 τόνους το 1997 και ότι οι εισαγωγές από χώρες εκτός του ΕΟΧ αυξήθηκαν κατά την ίδια περίοδο από 68000 τόνους σε 104000 τόνους, φαίνεται ότι η τάση αυτή απορρέει κυρίως από την ισχυρή πίεση των προμηθευτών της Ασίας, όπου υπάρχει τεράστια και συνεχώς αυξανόμενη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, και όχι από παράγοντες σχετιζόμενους με τη ζήτηση εντός του ΕΟΧ.
(50) Εξάλλου, η ίδια η επιχείρηση ανέφερε ότι η ενίσχυση που ζητήθηκε αντιπροσωπεύει μόνον το 10 % του της σχεδιαζόμενης επένδυσης και μόλις το 1,6 % του όγκου των πωλήσεων, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην απόφαση πραγματοποίησης της επένδυσης.
(51) Όσον αφορά το υπόλοιπο 40 % της σχεδιαζόμενης ενίσχυσης, αφορά διαδικασίες, συγκεκριμένα την τάνυση, το διάσιμα και το κολλάρισμα, οι οποίες δεν εντάσσονται στη διαδικασία εξώθησης/υφασματοποίησης ούτε εκτελούνται με τα ίδια μηχανήματα. Συνεπώς, δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων. Εάν εφαρμοστεί η αρχή της αναλογίας, η ένταση της ενίσχυσης ύψους 10 % παραμένει αμετάβλητη. Η επένδυση που σχετίζεται με την λόγω ενίσχυση προορίζεται για την απόκτηση νέων πάγιων στοιχείων και, σε κάθε περίπτωση, φαίνεται ότι εξασφαλίζει τη δημιουργία 25 νέων θέσεων εργασίας, καθότι, κατά την επιχείρηση, το ύψος της χορηγηθείσας ενίσχυσης δεν θα επηρεάσει αισθητά την απόφαση πραγματοποίησης της επένδυσης στο σύνολο της. Συνεπώς, πληροί τους όρους του προαναφερθέντος καθεστώτος που ενέκρινε η Επιτροπή.
VI. Συμπεράσματα
(52) Η Brilén είναι μια μεγάλη επιχείρηση που κατασκευάζει συνθετικές ίνες, οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων για τις ενισχύσεις στον τομέα των συνθετικών ινών. Το 60 % της κοινοποιηθείσας ενίσχυσης χορηγείται για την άμεση στήριξη της εξώθησης ενός γενικού τύπου συνθετικών ινών και θα οδηγήσει σε αύξηση της ικανότητας παραγωγής της σχετικής ίνας κατά 21 %. Το ποσοστό χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας στον τομέα των συνεχών ινών πολυεστέρα στον ΕΟΧ τα τελευταία χρόνια παρέμεινε κατά μέσον όρο σε επίπεδα χαμηλότερα του 90 %. Συνεπώς, δεν υφίσταται διαρθρωτική ανεπάρκεια στον τομέα της προσφοράς στην σχετική αγορά, όπως ορίζεται στο πλαίσιο κανόνων.
(53) Συνεπώς, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το τμήμα της σχεδιαζόμενης ενίσχυσης προς τη Brilén που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων, ύψους 120720000 ESP (725541,81 ευρώ), δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβιβάσιμο με το εν λόγω πλαίσιο κανόνων και, ως εκ τούτου, είναι ασυμβίβαστο με την κοινή αγορά και τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.
(54) Από την άλλη πλευρά, η Επιτροπή δεν διατυπώνει αντιρρήσεις σχετικά με το τμήμα της ενίσχυσης ύψους 80480000 ESP (483694,54 ευρώ), που εμπίπτει σε ένα καθεστώς εγκεκριμένο από την Επιτροπή, αλλά εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής του πλαισίου κανόνων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η κρατική ενίσχυση που προτίθεται να θέσει σε εφαρμογή η Ισπανία υπέρ της Brilén SA, ύψους 725541,81 ευρώ δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.
Κατά συνέπεια, η ενίσχυση αυτή δεν μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή.
Άρθρο 2
Η κρατική ενίσχυση που προτίθεται να θέσει σε εφαρμογή η Ισπανία υπέρ της Brilén SA, ύψους 483694,54 ευρώ συμβιβάζεται με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης.
Κατά συνέπεια, η ενίσχυση αυτή μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή.
Άρθρο 3
Η Ισπανία ενημερώνει την Επιτροπή, εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, για τα μέτρα που έλαβε για την εφαρμογή της.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Ισπανίας.
Βρυξέλλες, 1 Ιουλίου 1999.