32004D0904
L 381/52
ОФИЦИАЛЕН ВЕСТНИК НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ
РЕШЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 2 декември 2004 година
за създаване на Европейския бежански фонд за периода 2005-2010 г.
(2004/904/ЕО)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за създаване на Европейската общност, и по-специално член 63, параграф 2, буква б) от него,
като взе предвид предложението на Комисията,
като взе предвид становището на Европейския парламент (1),
като взе предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (2),
след консултации с Комитета на регионите,
като има предвид, че:
(1)
Общата политика в областта на убежището, включително общата европейска система за предоставяне на убежище, е съставна част на целта на Европейския съюз за постепенно създаване на пространство на свобода, сигурност и правосъдие, отворена за тези, които, принудени от обстоятелствата, търсят по законен път закрила в Европейския съюз.
(2)
Прилагането на такава политика трябва да се основава на солидарност между държавите-членки и изисква наличието на механизми, предназначени да съдействат за постигане на баланс в усилията, които държавите-членки правят за приемането, както и за поемането на отговорността за приемането на бежанци и разселени лица. За тази цел с Решение 2000/596/ЕО (3) беше създаден Европейски бежански фонд за периода 2000-2004 г.
(3)
Необходимо е създаването на Европейски бежански фонд (наречен по долу „Фондът“) за периода 2005-2010 г. с цел гарантиране на стабилно сътрудничество между държавите-членки в светлината на наскоро приетото законодателство на Общността в областта на убежището и като се взима предвид опитът, извлечен от прилагането на първата фаза на фонда в годините между 2000 и 2004.
(4)
Необходимо е да бъдат подкрепени усилията, направени от държавите-членки за предоставяне на бежанците и на разселени лица на подходящи условия на прием и прилагането на справедливи и ефективни процедури за предоставяне на убежище, с цел защита на правата на лицата, които се нуждаят от международна закрила.
(5)
Интегрирането на бежанците в обществото на страната, в която са се установили, е една от целите на Женевската конвенция от 28 юли 1951 г. относно статута на бежанците, изменена с Протокола от Ню Йорк от 31 януари 1967 г. Тези лица трябва да бъдат в състояние да споделят ценностите, записани в Хартата на основните права на Европейския съюз. За целта е необходима подкрепа за дейността на държавите-членки, предназначена да насърчава тяхното социално, икономическо и културно интегриране, доколкото то допринася за икономическо и социално сближаване, поддържането и укрепването на което е една от основните цели на Общността, упомената в член 2 и член 3, параграф 1, буква к) от Договора.
(6)
В интерес както на държавите-членки, така и на заинтересованите лица е на бежанците и разселените лица, на които е разрешено да останат на територията на държавите-членки, да бъде дадена възможност да си осигурят средства за съществуване, като работят съгласно разпоредбите на съответните правни инструменти на Общността.
(7)
Тъй като мерките, подкрепяни от структурните фондове и другите мерки на Общността в областта на образованието и професионалното обучение, сами по себе си не са достатъчни, за да поощряват такова интегриране, се налага да се подкрепят специални мерки, позволяващи на бежанците и разселените лица напълно да се възползват от програмите, които са организирани.
(8)
За да се създадат и подобрят условията, позволяващи на бежанците и разселените лица, които имат желание, да вземат информирано решение за напускане на територията на държавите-членки и завръщане в страната им на произход, е нужна конкретна помощ.
(9)
Необходимо е действията, обединяващи органи на две или повече държави-членки, и действията от интерес за Общността в тази област да се ползват от финансова подкрепа и да се насърчава обменът на опит между държавите-членки с цел идентифициране и насърчаване на най-ефективните практики.
(10)
Следва да се сформира финансов резерв, предопределен за прилагането на спешни мерки, с цел осигуряването на временна закрила в случай на масов приток на бежанци, в съответствие с Директива 2001/55/ЕО на Съвета от 20 юли 2001 г. относно минималните стандарти за предоставяне на временна закрила в случай на масово навлизане на разселени лица и за мерките за поддържане на баланс между държавите-членки в полагането на усилия за прием на такива лица и понасянето на последиците от този прием (4).
(11)
С цел ефективното и пропорционално реализиране на финансовата подкрепа и с цел вземане предвид на натрупания опит във връзка с реализацията на фонда между 2000 и 2004 г. следва отговорностите на Комисията и на държавите-членки при реализацията и управлението на фонда да бъдат разграничени. За целта държавите-членки следва да определят съответните национални органи, чиито задължения следва да бъдат уточнени.
(12)
Подкрепата за фонда би била по-ефективна и по-целенасочена, ако съфинансирането на действията, отговарящи на изискванията за приемане, се базира на две многогодишни програми и на годишна работна програма, изготвени от всяка от държавите-членки в зависимост от тяхното положение и установени нужди.
(13)
Справедливостта изисква ресурсите да бъдат разпределяни пропорционално на бремето, което носи всяка държава-членка, поради усилията, които прави за приемане на бежанци и разселени лица, включително бежанци, ползващи се от международна закрила в рамките на национални програми.
(14)
Уместно е да се набележат необходимите мерки за това изпълнението на настоящото решение да става в съответствие с Решение 1999/468/ЕО на Съвета от 28 юни 1999 г. за определяне на условията и реда за упражняване на изпълнителните правомощия, предоставени на Комисията (5).
(15)
Едно от средствата за гарантиране на ефективността на мерките за подпомагане от страна на фонда е ефективният мониторинг. Необходимо е да се определят условията, при които ще се провежда този мониторинг.
(16)
Без да се засягат правомощията на Комисията в областта на финансовия контрол, е необходимо да се установи сътрудничество в тази област между държавите-членки и Комисията.
(17)
Държавите-членки следва да предоставят достатъчни гаранции по отношение на условията, реда и качеството на изпълнение. Необходимо е да се определят отговорността на държавите-членки в областта на преследването и коригирането на нарушенията и престъпването на правилата, както и отговорността на Комисията, когато държавите-членки не изпълняват своите задължения.
(18)
Ефективността и въздействието на действията, подпомогнати от фонда, зависят също от оценката на тези действия. Следва честно да се определят отговорностите на държавите-членки и на Комисията в тази връзка, както и условията и редът, гарантиращи надеждност на оценката.
(19)
Действието следва, от една страна, да бъде оценено с оглед на междинния преглед и оценката на неговото въздействие, а от друга страна, се налага оценъчният процес да стане част от договореностите по мониторинга на действието.
(20)
Предвид това, че целта на настоящото решение, а именно насърчаване на баланса на усилията, положени от държавите-членки за прием на бежанци и разселени лица, не може да се постигне в достатъчна степен от държавите-членки, като по-успешно може да се осъществи от Общността, тя може да вземе мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, определени в член 5 от Договора. Съгласно принципа за пропорционалност, както е установен в посочения член, това решение се ограничава само до строго необходимото за постигането на тази цел.
(21)
В съответствие с член 3 от Протокола за позицията на Обединеното кралство и Ирландия, приложен към Договора за Европейския съюз и към Договора за създаването на Европейската общност, Обединеното кралство е нотифицирало своето желание за участие и прилагане на настоящото решение.
(22)
В съответствие с член 3 от Протокола за позицията на Обединеното кралство и Ирландия, приложен към Договора за Европейския съюз и към Договора за създаването на Европейската общност, Ирландия е нотифицирала своето желание за участие и прилагане на настоящото решение.
(23)
В съответствие с членове 1 и 2 от Протокола за позицията на Дания, приложен към Договора за Европейския съюз и към Договора за създаването на Европейската общност, Дания не участва в приемането на това решение и поради това не е обвързана с него и не е предмет на неговото прилагане,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
ГЛАВА I
ЦЕЛИ И ЗАДАЧИ
Член 1
Създаване и цел
1. С настоящото решение се създава Европейски бежански фонд (наричан по-долу „Фондът“, обхващащ периода от 1 януари 2005 г. до 31 декември 2010 г.
2. Фондът е предназначен за подпомагане и насърчаване усилията, полагани от страна на държавите-членки за прием на бежанци и разселени лица, чрез съфинансиране на действията, предвидени с настоящото решение и с отчитане на законодателството на Общността в тези области.
Член 2
Финансови разпоредби
1. Референтната финансова сума за реализиране на фонда възлиза на 114 милиона EUR за периода 1 януари 2005 г. - 31 декември 2006 г.
2. Годишно отпусканите средствата от фонда се определят от бюджетния орган в рамките на финансовите прогнози.
Член 3
Целеви групи, разпределени по действия
По смисъла на настоящото решение целевите групи се състоят от следните категории:
1.
гражданите на трети страни или лицата без гражданство, ползващи се от статута, определен от Женевската конвенция от 28 юли 1951 г. относно статута на бежанците и протокола към нея от 1967 г., които са приели да пребивават в това си качество в една от държавите-членки;
2.
гражданите на трети страни или лицата без гражданство, ползващи се от определена форма на субсидиарна закрила по смисъла на Директива 2004/83/ЕО на Съвета от 29 април 2004 г. относно минималните стандарти за признаването и правното положение на гражданите на трети страни или лицата без гражданство, като бежанци или като лица, които по други причини се нуждаят от международна закрила, както и относно съдържанието на предоставената закрила (6);
3.
гражданите на трети страни или лицата без гражданство, поискали да се ползват от една от формите на закрила, посочени в параграфи 1 и 2;
4.
гражданите на трети страни или лицата без гражданство, ползващи се от режим на временна закрила по смисъла на Директива 2001/55/ЕО.
Член 4
Действия
1. Фондът поддържа действията, реализирани в държавите-членки, отнасящи се за един или няколко от следните елементи:
а)
условия за прием и процедури по предоставяне на убежище;
б)
интегриране на лицата, посочени в член 3, чието пребиваване в съответната страна има траен и устойчив характер;
в)
доброволно завръщане на лицата, посочени в член 3, когато тези лица не са получили ново гражданство и не са напуснали територията на тази държава-членка.
2. Действията, посочени в параграф 1, по-специално допринасят за изпълнението на разпоредбите от съответното законодателство на Общността, било то съществуващо или бъдещо, свързано с общия европейски режим на убежище.
3. Действията вземат предвид специфичното положение на лица в неравностойно положение, като малолетни, малолетни без настойник, лица с увреждания, възрастни хора, бременни жени, самотни родители с малолетни деца и лица, обект на изтезания, изнасилване и други тежки форми на психически, физически или сексуален тормоз.
Член 5
Допустими национални действия, свързани с условията за прием и процедурите за предоставяне на убежище
От подпомагане на фонда могат да се ползват действията, свързани с условията за прием и процедурите за предоставяне на убежище, и по-конкретно тези, свързани със:
а)
инфраструктурата или службите по настаняването;
б)
предоставянето на материална помощ, медицински и психологически грижи;
в)
социалното подпомагане, информацията или съдействието за административните процедури;
г)
правната и лингвистичната помощ;
д)
образованието, езиковото обучение и други инициативи, съвместими със статута на лицето;
е)
предлагането на помощни услуги, като превод и обучение, с цел допринасяне за подобряване на условията за прием, както и за ефективност и по-добро качество на процедурите по предоставяне на убежище;
ж)
информиране на местните общности, които се налага да общуват с тези, приети от страната домакин.
Член 6
Допустими национални действия, свързани с интеграцията
От подпомагането от фонда могат да се ползват действията, отнасящи се за социалната интеграция в държавите-членки на лицата, посочени в член 4, параграф 1, буква б), както и членовете на техните семейства, и по-специално:
а)
действия, свързани с консултации и подпомагане в области като жилищното настаняване, средства за съществуване, интегриране на пазара на труда, здравни, психологически и социални грижи;
б)
действия, чрез които бенефициерите получават възможност за адаптация в обществото на държавата-членка в социално-културен план и възможност да споделят ценностите, записани в Хартата на основните права в Европейския съюз;
в)
действия, целящи насърчаване на трайно и устойчиво участие на бенефициерите в гражданския и културния живот;
г)
действия, насочени към образование, професионално обучение и признаване на квалификация и дипломи;
д)
действия, насърчаващи автономността и целящи да предоставят възможност на тези лица за самоиздръжка;
е)
действия, целящи насърчаването на значим контакт и конструктивен диалог между тези лица и приемащото ги общество, включително действия, целящи насърчаването на участието на ключови партньори, като гражданите по принцип, местните власти, сдруженията на бежанци, сдруженията на доброволна основа, социалните партньори гражданското общество в най-широк смисъл;
ж)
мерки, предназначени за придобиването на умения от тези лица, включително езиково обучение;
з)
действия, целящи насърчаване на равни права на достъп и равни права на третиране при взаимоотношенията между тези лица и държавните институции.
Член 7
Допустими национални действия, свързани с доброволното завръщане
От подпомагането от фонда могат да се ползват действията, отнасящи се до доброволното завръщане, и по-специално:
а)
предоставяне на информация и консултантски услуги, свързани с действия или програми за доброволно завръщане;
б)
предоставяне на информация относно положението в страните или регионите на произход или за бившето обичайно местопребиваване на лицата;
в)
действия в общообразователната сфера и сферата на професионално обучение и подпомагане на реинтеграцията;
г)
действия на общностите по произход, с местопребиваване в Европейския съюз, които целят улесняването на доброволното завръщане на лицата, посочени в настоящото решение;
д)
действия, улесняващи организацията и изпълнението на националните програми за доброволно завръщане.
Член 8
Действия на Общността
1. Освен действията, посочени в членове 5, 6 и 7, Фондът може да финансира също така, по инициатива на Комисията и в рамките на 7 % от наличните средства, транснационални действия или действия от интерес за Общността, свързани с политиката за предоставяне на убежище и мерките, прилагани по отношение на бежанците и разселените лица, както е посочено в параграф 2.
2. Допустимите действия на Общността се отнасят принципно до следните области:
а)
насърчаване на сътрудничеството в Общността за прилагане на законодателството на Общността и на добрите практики;
б)
подкрепа за реализирането на мрежи и пилотни проекти за транснационално сътрудничество, основаващи се на транснационални партньорства между организации, които се намират най-малко в две държави-членки, създадени за стимулиране на иновациите, за улесняване на обмяната на опит и на добрите практики, както и за подобряване на качеството на политиката по предоставяне на убежище;
в)
подкрепа на транснационални операции по повишаване на осведомеността и ангажиране на общественото мнение по въпросите на европейската политика за убежището, както и за положението и обстоятелствата, свързани с лицата, посочени в член 3;
г)
подкрепа за разпространението и обмена, включително чрез използването на информационни технологии и комуникация, на информация за добрите практики и всички аспекти на фонда.
3. Годишната работна програма, определяща приоритетите за действията на Общността, се приема по процедурата, посочена в член 11, параграф 2.
Член 9
Спешни мерки
1. В случай на задействането на механизмите за временна закрила по смисъла на Директива 2001/55/ЕО Фондът финансира също така, извън действията, посочени в член 4, и в допълнение към последните, спешни мерки в полза на държавите-членки.
2. Допустимите спешни мерки включват следните видове действия:
а)
приемане и настаняване;
б)
предоставяне на средства за съществуване, включително храна и дрехи;
в)
медицинска, психологическа или друга помощ;
г)
разходи за персонал и администриране, направени в резултат от приемането на съответните лица и прилагането на спешните мерки;
д)
разходи за логистична помощ и транспорт.
ГЛАВА II
РАЗПОРЕДБИ ОТНОСНО ИЗПЪЛНЕНИЕТО И УПРАВЛЕНИЕТО
Член 10
Изпълнение
Комисията отговаря за изпълнението на настоящото решение и приема необходимите за целта правила.
Член 11
Комитет
1. Комисията се подпомага от комитет.
2. Когато се прави позоваване на настоящия параграф, се прилагат членове 4 и 7 от Решение 1999/468/ЕО.
Периодът, предвиден в член 4, параграф 3 от Решение 1999/468/ЕО, се определя на три месеца.
3. Когато се прави позоваване на настоящия параграф, се прилагат членове 3 и 7 от Решение 1999/468/ЕО.
4. Комитетът приема свой процедурен правилник.
Член 12
Отговорности съответно на Комисията и на държавите-членки
1. Комисията:
а)
приема съгласно процедурата, посочена в член 11, параграф 2, насоките относно приоритетите на многогодишните програми, предвидени в член 15, и съобщава на държавите-членки индикативния размер на отпусканите финансови средства от фонда;
б)
в рамките на своята отговорност по изпълнение на общия бюджет на Европейския съюз проверява за наличието, съответствието и доброто функциониране в държавите-членки на управление и контрол, така че средствата на Общността да се използват правомерно и ефективно. Тези мерки включват по-специално предварителен преглед, по документи и на място, на процедурите по прилагането, на системите за контрол, на системите за счетоводно отчитане и тръжните процедури, както и на процедурите по отпускането на субсидии, които се прилагат от отговорните органи. Комисията извършва необходимото преразглеждане на тези елементи при всяка основна промяна, свързана с тези процедури или системи;
в)
осигурява изпълнението на действията на Общността, посочени в член 8.
2. Държавите-членки:
а)
отговарят за прилагането на националните действия, подпомагани от фонда;
б)
приемат необходимите мерки за ефективното функциониране на фонда на национално равнище и приобщават всички страни, заинтересовани от политиката за предоставяне на убежище, съгласно националната практика;
в)
назначават отговорен орган, който следва да управлява националните действия, ползващи се от подкрепата на фонда, съгласно приложимото законодателство на Общността и принципите за добро финансово управление;
г)
отговарят на първа инстанция за финансовия контрол на действията и проверяват дали системите за управление и контрол са приложени, така че да гарантират ефективното и правомерно използване на средствата на Общността. Те предоставят на Комисията описание на тези системи;
д)
потвърждават, че представените декларации за разходи пред Комисията са точни и следят те да са на базата на счетоводни системи, основаващи се на доказателствен материал, който може да бъде проверен;
е)
сътрудничат на Комисията при събиране на статистическите данни, необходими за прилагане на член 17.
3. Комисията в сътрудничество с държавите-членки:
а)
отговаря за разпространение на резултатите от действията, предприети в рамките на етап 2000-2004 г. на фонда, и тези, приложени в рамките на етап 2005-2010 г.;
б)
следят действията, подпомагани от фонда, да са обект на задоволителна информация, публичност и мониторинг;
в)
гарантират общото съгласуване и допълване между действията и останалите политики, инструменти и действия на Общността в тази връзка.
Член 13
Отговорни органи
1. Всяка държава-членка определя отговорния орган, с който единствено Комисията следва да контактува. Този орган е работен орган на държавата-членка или е национален орган на държавната администрация. Отговорният орган може да делегира част или всички свои задължения по прилагането на друг орган от държавната администрация или на неправителствена организация, която се урежда от законодателството на държавата-членка и е с общественополезна мисия. В случаите, когато държавата-членка определи отговорен орган, различен от нея, тя определя условията и реда, по които се уреждат отношенията ѝ с този орган и отношенията му с Комисията.
2. Органът, определен за отговорен орган, или всеки друг упълномощен орган следва да отговаря на следните минимални изисквания:
а)
да е юридическо лице, освен в случаите, когато отговорният орган е работен орган на държавата-членка;
б)
да има съизмерим финансов и управленски ресурс на обема на средствата на Общността, които отговорният орган ще управлява, и да дава възможност за надлежно изпълнение на поетите задължения съобразно правилата, регулиращи управлението на средства на Общността.
3. Отговорните органи следва да осигуряват следните задачи:
a)
да консултират съответните партньори при изготвянето на многогодишната програма;
б)
да организират и публикуват покани за участие в тръжни процедури и предложения;
в)
да организират процедури за подбор и предоставяне на средства, съфинансирани от фонда, спазвайки принципите за прозрачност и равнопоставеност и предприемайки необходимите мерки за избягване на евентуален конфликт на интереси;
г)
да гарантират съгласуваността и допълването на средствата, съфинансирани от фонда, и тези, предвидени в рамките на различните финансови инструменти на национално равнище и на равнище Общност в тази сфера;
д)
да осигурят административното, договорното и финансовото управление на действията;
е)
да изпълняват дейности по информацията, консултацията и разпространението на резултатите;
ж)
да осигурят мониторинга и оценката;
з)
да осигурят сътрудничеството и връзката с Общността и с отговорните органи на останалите държави-членки.
4. Държавата-членка осигурява съответните ресурси за отговорния орган или за органа, на който са делегирани правомощия, така че той да е в състояние да даде в достатъчна степен своя принос за изпълнението на задачите си за периода на прилагане на действията, финансирани от фонда. Дейностите по прилагането могат да бъдат финансирани по реда на техническата и административната помощ, определен в член 18.
5. Комисията приема в съответствие с процедурата, предвидена в член 11, параграф 2, правилата относно системите за управление и контрол на държавите-членки, включително правилата за административно и финансово управление на национални действия, съфинансирани от фонда.
Член 14
Критерии за подбор
Отговорният орган пристъпва към подбор на проектите на базата на следните критерии:
а)
положението и изискванията на държавите-членки;
б)
съотношението между стойност и ефективност на разходите, с отчитането на броя на заинтересованите от проекта лица;
в)
опит, експертни възможности, надеждност и финансов принос на организацията, която е подала заявление за участие, и всяка друга партньорска организация;
г)
характер на допълване между проектите и други действия, финансирани от общия бюджет на Европейския съюз или в рамките на националните програми.
ГЛАВА III
ИЗГОТВЯНЕ НА ПРОГРАМИ
Член 15
Многогодишни програми
1. Действията на държавите-членки се прилагат на база два многогодишни програмни периода, всеки от тях с тригодишна продължителност (2005-2007 г. и 2008-2010 г.).
2. За всеки програмен период, на база на насоките за приоритетите на многогодишните програми и индикативния размер на отпусканите финансови средства, съобщен от Комисията и посочен в член 12, параграф 1, буква а), всяка държава-членка предлага проект за многогодишна програма, който съдържа по-специално следните елементи:
а)
описание на приетите от държавите-членки разпоредби в областта на приемането, процедурите за предоставяне на убежище, интегрирането и доброволното завръщане на лицата, посочени в член 3;
б)
анализ на изискванията на съответната държава-членка в областта на приемането, процедурите за предоставяне на убежище, интегрирането и доброволното завръщане и посочване на оперативните цели, които позволяват да бъде отговорено на тези нужди в рамките на периода, обхванат от програмата;
в)
представяне на съответната стратегия, подходяща за постигане на тези цели и приоритетното им изпълнение, предвид резултатите от консултациите с партньорите, посочени в член 13, параграф 3, буква а), както и кратко описание на предвижданите действия за изпълнение на приоритетите;
г)
указание, касаещо съвместимостта на тази стратегия с други регионални, национални и общностни инструменти;
д)
план за финансиране с показателен характер, който установява за всяка цел и за всяка година какво е планираното финансово участие на фонда, както и общия размер на средствата, идващи от държавно и частно съфинансиране.
3. Държавите-членки предоставят на Комисията своите проекти за многогодишни програми в срок четири месеца след предоставяне от страна на Комисията на насоките и показателния размер на отпусканите финансови средства за съответния период.
4. Комисията одобрява съгласно процедурата, предвидена в член 11, параграф 3, проектите за многогодишни програми в срок три месеца считано от тяхното получаване, като отчита насоките, приети съгласно член 12, параграф 1, буква а).
Член 16
Годишни програми
1. Многогодишните програми, приети от Комисията, се изпълняват чрез годишните работни програми.
2. Всяка година, най-късно до 1 юли, Комисията предоставя на държавите-членки размера на средствата, които ще им бъдат отпуснати за следващата година от общите отпуснати средства в рамките на годишната бюджетна процедура, като прилага начините за изчисление, както е предвидено в член 17.
3. Всяка година, най-късно до 1 ноември, държавите-членки представят на Комисията предложение за годишната програма за следващата година, изготвена съгласно приетата многогодишна програма, която съдържа по-специално:
а)
условията и реда на подбор на действия за финансиране в рамките на годишната програма, ако се различават от установените условия в многогодишната програма;
б)
описанието на задачите, които трябва да бъдат реализирани от отговорните за изпълнението на годишната програма органи;
в)
планираното разпределение на финансовия принос от фонда за отделните действия на програмата, както и искания размер на средствата за техническа и административна помощ съгласно член 18 за прилагане на годишната програма.
4. Комисията разглежда предложението на държавата-членка, като взема предвид окончателния размер на отпусканите от фонда в рамките на бюджетната процедура целеви суми, и взема решение за съфинансирането от фонда не по-късно от 1 март на съответната година. Решението посочва размера на отпуснатите средства за държавата-членка, както и периода, в който е допустимо да се извършат разходите.
5. Ако изпълнението на годишната програма е предмет на значителни изменения, налагащи прехвърлянето на средства от едно действие към друго в рамките на над 10 % от общата отпусната сума за една държава-членка за съответната година, последната предлага за одобрение от Комисията преразгледаната годишна програма най-късно до датата, на която депозира отчета за състоянието на изпълнение, посочено в член 23, параграф 3.
Член 17
Годишно разпределение на средствата за действията, посочени в членове 5, 6 и 7, изпълнявани в държавите-членки
1. Всяка държава-членка получава от годишните отпускани средства на фонда фиксирана сума от 300 000 EUR. Тази сума възлиза на 500 000 EUR годишно за 2005, 2006 и 2007 г. съгласно финансовите прогнози за държавите, присъединили се към Европейския съюз на 1 май 2004 г.
2. Останалата част от наличния годишен ресурс се разпределя между държавите-членки:
а)
30 % от обема, пропорционално на броя на лицата, влизащи в категориите, посочени в член 3, параграфи 1 и 2, за предходните три години;
б)
70 % от обема, пропорционално на броя на лицата, влизащи в категориите, посочени в член 3, параграфи 3 и 4, за предходните три години;
3. Референтните стойности са последните статистики, установени от Статистическата служба на Европейските общности, съгласно законодателството на Общността по отношение на събирането и анализа на статистически данни в областта на убежището.
Член 18
Техническа и административна помощ
Част от отпусканите годишно финансови средства за определена държава-членка могат да се отделят за покриване на разходи за техническата и административната помощ, необходими за подготовката, мониторинга и оценката на действията.
Размерът на отпусканите в рамките на годината средства за техническата и административната помощ не бива да надхвърля 7 % от общия годишен размер на средствата за съфинансиране на определена държава-членка, плюс 30 000 EUR.
Член 19
Специални разпоредби и ред по отношение на спешните мерки
1. Държавите-членки представят на Комисията становище за необходимостта и плана за прилагане на спешните мерки, посочени в член 9, с описание на планираните действия и органите, отговарящи за тяхното изпълнение.
2. Финансовата помощ от Фонда за спешни мерки, така както са предвидени в член 9, се ограничава до продължителност от шест месеца и не може да надхвърля 80 % от стойността на всяка от мерките.
3. Наличните средства се разпределят между държавите-членки в зависимост от броя на лицата, ползващи се във всяка една държава-членка от временната закрила, посочена в член 9, параграф 1.
4. Прилагат се член 20, параграфи 1 и 2 и членове 21 и 23 - 26.
ГЛАВА IV
ФИНАСОВО УПРАВЛЕНИЕ И КОНТРОЛ
Член 20
Структура на финансиране
1. Финансовото участие на Фонда е под формата на безвъзмездни субсидии.
2. Действията, които се ползват от подпомагане от Фонда, са съфинансирани от държавни или частни източници, те са с идеална цел и не могат да бъдат финансирани по реда на други източници, които се поемат от общия бюджет на Европейския съюз.
3. Целевите суми отпускани от фонда, следва да допълват направените публични или други допустими разходи на държавите-членки, свързани с действията и мерките, обхванати с настоящото решение.
4. Приносът на Общността за подпомогнатите мерки не може да надхвърля:
а)
50 % от общата стойност на специалното действие, за изпълняваните от държавите-членки действия, посочени в членове 5, 6 и 7. Този процент може да нарасне на 60 % за изключително иновационни действия, като действията, провеждани от транснационалните партньори, или действията, включващи активното участие на лицата, посочени в член 3, или на организациите, създадени от тези целеви групи, и възлиза на 75 % за държавите-членки, обхванати от кохезионния фонд;
б)
в рамките на организирани тръжни процедури в рамките на действията на Общността, посочени в член 8, този принос е 80 % от общата стойност за определено специално действие.
5. По принцип финансовата помощ от Общността, отпускана за проекти в рамките на фонда, се предоставя за максимален период три години, при условие че се прави периодичен преглед на напредъка на работата.
Член 21
Допустимост
1. Разходите следва да съответстват на извършваните плащания от крайните бенефициери на субсидиите и да бъдат доказани с изплатени фактури или счетоводни документи с равностойно значение.
2. За да бъде допустимо подпомагането от Фонда, разходът следва да е действително направен най-рано на първи януари на годината, към която се отнася решението за съфинансиране на Комисията, посочено в член 16, параграф 4.
3. Комисията определя съгласно процедурата, предвидена в член 11, параграф 3, правилата относно допустимостта на разходите за действията, изпълнявани от държавите-членки по реда на членове 5, 6 и 7 и съфинансирани от фонда.
Член 22
Бюджетни задължения
Бюджетните задължения на Общността се определят ежегодно на базата на решение за съфинансиране, прието от Комисията, посочено в член 16, параграф 4.
Член 23
Плащания
1. Приносът на фонда се превежда от Комисията на отговорния орган съгласно поетите бюджетни задължения.
2. Предварително финансиране, съставляващо 50 % от отпусканата сума съгласно годишното решение на Комисията за съфинансиране от фонда, се превежда на държавата-членка в срок шестдесет дни след приемането на упоменатото решение за съфинансиране.
3. Второ предварително плащане по финансиране се осъществява в срок не повече от три месеца от датата на одобряване от Комисията на доклада за напредъка в изпълнението на годишната работна програма, както и декларирането на разходите, при което равнището на разходите следва да е минимум 70 % от размера на първото направено предварително финансиране. Размерът на второто предварително финансиране, изплатено от Комисията, не следва да надхвърля 50 % от общата сума, отпусната с решението за съфинансиране, или при всички случаи не по-голям от разликата между размера на средствата на Общността, действително отредени от държавата-членка за изпълнение на подбраното действие в рамките на годишната програма, и размера на първото направено предварително финансиране.
4. Изплащането по баланса или искането за възстановяване на сумите, платени по реда на предварителните финансирания, надхвърлящи окончателно одобрените разходи в рамките на фонда, се извършва в срок не повече от три месеца след приемане от Комисията на окончателния доклад за изпълнение и деклариране на окончателните разходи по годишната програма, посочени в член 24, параграф 3 и член 28, параграф 2.
Член 24
Деклариране на разходите
1. За всички разходи, които декларира пред Комисията, отговорният орган дава гаранции, че националните програми за изпълнение се управляват в съответствие с прилаганата нормативна база на Общността и че средствата са използвани в съответствие с принципа за добро финансово управление.
2. Декларациите на разходи се сертифицират от лице или служба, които са функционално независими от службата разпоредител на средствата на отговорния орган.
3. В срок девет месеца от датата, определена с решението за съфинансиране на направените разходи, отговорният орган предава на Комисията окончателната декларация на разходите. Ако тази декларация не бъде предадена на Комисията в срок, тя автоматично пристъпва към приключване на годишната програма и освобождаване на свързаните с нея целеви суми.
Член 25
Финансов контрол и корекции, осъществявани от държавите-членки
1. Без да се засяга отговорността на Комисията за изпълнението на общия бюджет на Европейския съюз, държавите-членки поемат първоинстанционно отговорността за финансовия контрол на действията. За целта те вземат по-конкретно следните мерки:
а)
организират, на основата на подходяща извадка, проверка на действията, отнасяща се за минимум 10 % от общите допустими разходи по всяка годишна програма за изпълнение и върху представителна извадка на одобрените действия. Държавите-членки гарантират правилното разграничаване на тези проверки от процедурите за прилагане или изплащане, свързани с действията;
б)
предотвратяват, откриват и коригират нередности, нотифицират Комисията, която държат в течение за развоя на административното и съдебното преследване;
в)
сътрудничат на Комисията, за да гарантират, че средствата на Общността са използвани в съответствие с принципа за добро финансово управление.
2. Държавите-членки пристъпват към изискващите се финансови корекции, свързани с установената нередност и с отчитане на нейния изолиран или систематичен характер. Финансовите корекции, към които пристъпва държавата-членка, се състоят от временното цялостно или частично спиране на участието на Общността и са предмет, в случай на невъзстановяване на средствата към датата на падеж, определена от държавата-членка, на изплащането на лихви за просрочване при лихвения процент, предвиден в член 26, параграф 4.
3. Комисията определя, в съответствие с предвидената в член 11, параграф 3 процедура, правилата и процедурите за финансовите корекции, извършвани от държавите-членки в рамките на изпълнени действия в държавите-членки по реда на членове 5, 6 и 7 и съфинансирани от фонда.
Член 26
Финансов одит и корекции, осъществявани от Комисията
1. Без да се засягат правомощията на Сметната палата, както и проверките от страна на държавите-членки в съответствие с националните законови, подзаконови и административни актове, служители или длъжностни лица на Комисията могат да извършват проверки на място, по избирателния способ, на действия, финансирани от фонда, и на системите за управление и контрол, като връчат предизвестие от минимум три работни дни за предстоящата проверка. Комисията известява за това съответната държава-членка и следва да получи цялата необходима помощ за изпълнението ѝ. Служители или длъжностни лица от съответната държава-членка могат да вземат участие в тази проверка.
Комисията може да поиска от съответната държава-членка да извърши инспекция на място с цел да провери правомерността на една или няколко сделки. Служители или длъжностни лица на Комисията могат да вземат участие в тези инспекции.
2. Ако след като е направила необходимите проверки, Комисията заключи, че определена държава-членка не изпълнява задълженията, които произтичат за нея по силата на член 25, тя преустановява превеждането на предварителното финансиране или на окончателното изплащане, свързани със съфинансиране от фонда за съответните годишни програми, в следните случаи:
а)
когато държавата-членка не изпълнява действията, които са договорени в решението за съфинансиране; или
б)
в случаите, когато част или цялото съфинансиране на едно или няколко действия от фонда не е обосновано; или
в)
в случаите, когато са налице сериозни недостатъци в системите за управление и контрол, които биха довели до нередности със системен характер.
В тези случаи Комисията, като посочва своите мотиви за това, изисква от държавата-членка да представи своите съображения и, когато е уместно, да направи евентуалните корекции в определения за целта срок.
3. След изтичането на определения от Комисията период, при липса на споразумение и ако държавата-членка не е извършила корекциите и предвид евентуалните ѝ съображения, Комисията може да реши в срок от три месеца:
a)
да ограничи изплащането на сумите по предварителните финансирания или окончателното плащане; или
б)
да пристъпи към изискваните финансови корекции, като прекрати отчасти или изцяло участието на фонда в съответните действия.
При липса на решение за действие в съответствие с буква а) или б) временното спиране на плащанията незабавно се прекратява.
4. Всяка неправомерно получена или подлежаща на възстановяване сума следва да се преведе на Комисията. В случай на неизплащане към определения от Комисията краен срок размерът на дължимата сума нараства с лихвата за просрочване с лихвения процент, приложим от Централната европейска банка, валиден за основните ѝ сделки по рефинансиране в еуро, умножен с три и половина пункта. Референтният лихвен процент, по отношение на който се прилага увеличението, е действащият лихвен процент в първия ден на месеца на крайния срок за плащане, публикуван в Официален вестник на Европейския съюз, серии С.
5. Комисията определя, в съответствие с процедурата, посочена в член 11, параграф 3, правилата и процедурите, свързани с финансови корекции, извършвани от нея в рамките на действията, изпълнявани в държавите-членки съгласно членове 5, 6 и 7 и съфинансирани от фонда.
ГЛАВА V
МОНИТОРИНГ, ОЦЕНКА И ОТЧЕТИ
Член 27
Мониторинг и оценка
1. Комисията осъществява редовен мониторинг на фонда в сътрудничество с държавите-членки.
2. Фондът е предмет на редовна оценка, извършвана от Комисията съвместно с държавите-членки и свързана със съответствието, ефективността и въздействието на изпълняваните действия във връзка с целите, посочени в член 1. Тази оценка се отнася също така и за допълващия характер между действията, изпълнявани в рамките на фонда, и тези, които са резултат от другите съответни политики, инструменти и действия на Общността.
Член 28
Отчет
1. Отговорният орган на всяка държава-членка взема необходимите мерки за гарантиране на мониторинг и оценка на действията.
За целта споразуменията и договорите, които той сключва с организациите, отговарящи за изпълнението на действия, включват клаузи, свързани със задължение за редовен подробен отчет за напредъка в изпълнението на тези действия и подробен окончателен отчет за изпълнението, в което се посочва и степента на постигане на обявените цели.
2. В рамките на девет месеца след крайната дата, към която са допустими разходите, установена в решението за съфинансиране, отнасящо се за годишната програма, отговорният орган изпраща на Комисията окончателен отчет на изпълнението на действията, както и декларация за окончателните разходи съгласно член 24, параграф 3.
3. Държавите-членки предоставят на Комисията:
а)
не по-късно от 31 декември 2006 г. доклад за оценка на изпълнението на съфинансираните от фонда действия;
б)
не по-късно от 30 юни 2009 г. и 30 юни 2012 г. доклад за оценка на резултатите и въздействието от действията, съфинансирани от фонда.
4. Комисията представя на Европейския парламент, на Съвета, на Икономическия и социален комитет и на Комитета на регионите:
a)
най-късно до 30 април 2007 г. междинен отчет за получените резултати, за количествените и качествените аспекти на изпълнението на фонда, както и, когато е приложимо, на всяко предложение за корекции;
б)
най-късно до 31 декември 2009 г. доклад за междинна оценка, както и предложение за удължаване срока на действие на фонда;
в)
най-късно до 31 декември 2012 г. доклад за оценка ex post.
ГЛАВА VI
ПРЕХОДНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 29
Многогодишна програма 2005-2007 г.
Чрез дерогация от член 15 при осъществяването на многогодишната програма за периода 2005-2007 г. се прилага следният график:
а)
не по-късно от 31 януари 2005 г. Комисията предоставя на държавите-членки насоките за програмите и указание за размера на отпусканите финансови средства за всяка от тях;
б)
не по-късно от 1 май 2005 г. държавите-членки определят националния отговорен орган, посочен в член 13, и представят на Комисията предложение за многогодишна програма за периода 2005-2007 г., посочено в член 15;
в)
в срок два месеца от получаването на предложението за многогодишна програма Комисията одобрява в съответствие с процедурата, предвидена в член 11, параграф 3, многогодишните програми.
Член 30
Годишна програма 2005 г.
Чрез дерогация от член 16 при осъществяването на програмата за финансовоотчетната 2005 г. се прилага следният график:
а)
до 31 януари 2005 г. Комисията предоставя на държавите-членки оценка на средствата, които им се разпределят;
б)
най-късно до 1 юни 2005 г. държавите-членки представят на Комисията предложението за годишна програма, посочено в член 16; това предложение следва да е придружено с изложение на системите за управление и контрол, които ще се използват, така че да се осигури ефективното и правомерно използване на средствата на Общността;
в)
Комисията приема решенията за съфинансиране в рамките на двата месеца след получаване на предложението на годишната програма, след проверка на елементите, предвидени в член 12, параграф 1, буква б).
Действително заплатените разходи в периода между 1 януари 2005 г. и датата на приемане на решенията за съфинансиране са допустими за подпомагане от страна на Фонда.
ГЛАВА VII
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 31
Преразглеждане
По предложение на Комисията Съветът преразглежда настоящото решение най-късно до 31 декември 2010 г.
Член 32
Адресати
Адресати на настоящото решение, в съответствие с Договора за създаване на Европейската общност, са държавите-членки.
Съставено в Брюксел на 2 декември 2004 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 2ας Δεκεμβρίου 2004
για τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες για την περίοδο 2005-2010
(2004/904/ΕΚ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 63 παράγραφος 2 στοιχείο β),
την πρόταση της Επιτροπής,
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),
τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),
Αφού ζητήθηκε η γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Μία κοινή πολιτική στον τομέα του ασύλου, που συμπεριλαμβάνει ένα κοινό ευρωπαϊκό καθεστώς ασύλου, αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο του στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος συνίσταται στην προοδευτική εγκαθίδρυση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ανοιχτού σε εκείνους που ωθούμενοι από τις περιστάσεις αναζητούν νόμιμα προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
(2)
Η εφαρμογή της πολιτικής αυτής θα πρέπει να βασίζεται στην αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών και προϋποθέτει την ύπαρξη μηχανισμών που προορίζονται να εξασφαλίσουν ισορροπία μεταξύ των κρατών μελών στις προσπάθειες που καταβάλλονται για την υποδοχή των προσφύγων και των εκτοπισθέντων και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτής. Προς το σκοπό αυτό ιδρύθηκε, με την απόφαση 2000/596/ΕΚ (3), το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες, για την περίοδο 2000 έως 2004.
(3)
Είναι αναγκαίο να θεσπισθεί ένα Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες, εφεξής «Ταμείο», για την περίοδο 2005 έως 2010, προκειμένου να εξασφαλίζει τη συνεχή αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, υπό το πρίσμα της εξέλιξης της προσφάτως θεσπισθείσας κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα του ασύλου, λαμβάνοντας υπόψη την πείρα που έχει αποκτηθεί από την εφαρμογή της πρώτης φάσης του Ταμείου για την περίοδο 2000 έως 2004.
(4)
Είναι απαραίτητο να υποστηρίζονται οι προσπάθειες που καταβάλλονται από τα κράτη μέλη, για την παροχή στους πρόσφυγες και στους εκτοπισθέντες, κατάλληλων όρων υποδοχής, και για την εφαρμογή αμερόληπτων και αποτελεσματικών διαδικασιών ασύλου, με σκοπό να προστατεύονται τα δικαιώματα των ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας.
(5)
Η ένταξη των προσφύγων στην κοινωνία της χώρας στην οποία έχουν εγκατασταθεί αποτελεί έναν από τους στόχους της σύμβασης της Γενεύης, της 28ης Ιουλίου 1951, περί του καθεστώτος των προσφύγων, όπως συμπληρώθηκε από το πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967. Τα άτομα αυτά πρέπει να είναι σε θέση να συμμερίζονται τις αξίες που προβλέπονται στο Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα πρέπει, προς το σκοπό αυτό, να υποστηρίζεται η δράση των κρατών μελών για την προώθηση της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής ένταξής τους, στο βαθμό που αυτή συμβάλλει κυρίως στην οικονομική και κοινωνική συνοχή της οποίας η διατήρηση και η ενίσχυση συμπεριλαμβάνονται μεταξύ των θεμελιωδών στόχων της Κοινότητας που αναφέρονται στο άρθρο 2 και στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο ια) της συνθήκης.
(6)
Είναι προς όφελος τόσο των κρατών μελών όσο και των ενδιαφερόμενων ατόμων να παρέχεται η δυνατότητα στους πρόσφυγες και στους εκτοπισθέντες, οι οποίοι γίνονται δεκτοί να διαμείνουν στο έδαφος των κρατών μελών, να έχουν τη δυνατότητα να καλύπτουν τις βιοτικές ανάγκες τους με τους καρπούς της εργασίας τους σύμφωνα με τις διατάξεις των σχετικών κοινοτικών μέσων.
(7)
Τα μέτρα που τυγχάνουν της συνδρομής των διαρθρωτικών ταμείων καθώς και τα άλλα κοινοτικά μέτρα στον τομέα της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης δεν είναι επαρκή από μόνα τους για να προωθήσουν αυτή την ένταξη· είναι, ως εκ τούτου, ενδεδειγμένο να υποστηρίζονται ειδικά μέτρα για να παρέχεται η δυνατότητα στους πρόσφυγες και εκτοπισθέντες να επωφελούνται πλήρως από τα εφαρμοζόμενα προγράμματα.
(8)
Απαιτείται συγκεκριμένη βοήθεια για τη δημιουργία ή τη βελτίωση των όρων που επιτρέπουν στους πρόσφυγες και στους εκτοπισθέντες οι οποίοι το επιθυμούν, να αποφασίζουν, έχοντας πλήρη συνείδηση της πραγματικότητας, να εγκαταλείψουν το έδαφος των κρατών μελών και να επιστρέφουν στη χώρα τους.
(9)
Ενέργειες που αφορούν οργανισμούς δύο ή περισσότερων κρατών μελών και ενέργειες που παρουσιάζουν κοινοτικό ενδιαφέρον στον τομέα αυτό θα πρέπει να είναι επιλέξιμες για υποστήριξη από το Ταμείο και οι ανταλλαγές μεταξύ των κρατών μελών θα πρέπει να ενθαρρύνονται για να προσδιορίζονται και να προωθούνται οι πλέον αποτελεσματικές πρακτικές.
(10)
Θα πρέπει να συσταθεί ένα χρηματοοικονομικό αποθεματικό με σκοπό να τίθενται σε εφαρμογή επείγοντα μέτρα για να χορηγείται προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής προσφύγων σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (4).
(11)
Με σκοπό να υλοποιηθεί χρηματοοικονομική αλληλεγγύη κατά τρόπο αποτελεσματικό και αναλογικό και λαμβάνοντας υπόψη την πείρα που αποκτήθηκε από τη λειτουργία του Ταμείου, κατά το διάστημα 2000 έως 2004, θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται οι ευθύνες της Επιτροπής και των κρατών μελών για την εφαρμογή και τη διαχείριση του Ταμείου. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν τις κατάλληλες εθνικές αρχές για τον σκοπό αυτό, τα καθήκοντα των οποίων θα πρέπει να καθορισθούν.
(12)
Η υποστήριξη που παρέχεται από το Ταμείο θα είναι πιο αποτελεσματική και καλύτερα εστιασμένη, εάν η συγχρηματοδότηση των επιλέξιμων ενεργειών βασίζεται σε δύο πολυετή προγράμματα και σε ένα ετήσιο πρόγραμμα εργασίας που εκπονούνται από κάθε κράτος μέλος ανάλογα με την κατάστασή του και τις ανάγκες που διαπιστώνονται.
(13)
Είναι δίκαιο να κατανέμονται οι πόροι ανάλογα με το βάρος που αναλαμβάνει κάθε κράτος μέλος ως απόρροια των προσπαθειών που καταβάλλει για την υποδοχή των προσφύγων και των εκτοπισθέντων, συμπεριλαμβανομένων των προσφύγων που χαίρουν διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων.
(14)
Τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης θα πρέπει να θεσπισθούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (5).
(15)
Μία από τις εγγυήσεις αποτελεσματικότητας των ενεργειών που υποστηρίζονται από το Ταμείο συνίσταται στην αποτελεσματική παρακολούθηση. Θα πρέπει να καθορισθούν οι όροι που διέπουν την εν λόγω παρακολούθηση.
(16)
Υπό την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής στον τομέα του δημοσιονομικού ελέγχου, θα πρέπει να καθιερωθεί συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και Επιτροπής σε αυτόν τον τομέα.
(17)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις όσον αφορά τους διακανονισμούς για την εφαρμογή και την ποιότητα της εκτέλεσης. Είναι αναγκαίο να καθορισθεί η αρμοδιότητα των κρατών μελών σε θέματα ποινικής δίωξης και διόρθωσης των παρατυπιών και των παραβάσεων καθώς και η αρμοδιότητα της Επιτροπής σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης των κρατών μελών προς τις υποχρεώσεις τους.
(18)
Η αποτελεσματικότητα και οι συνέπειες των ενεργειών που στηρίζει το Ταμείο εξαρτώνται επίσης από την αξιολόγησή τους. Οι αρμοδιότητες των κρατών μελών και της Επιτροπής στο θέμα αυτό καθώς και οι διακανονισμοί που εγγυώνται την αξιοπιστία της αξιολόγησης, θα πρέπει να διευκρινισθούν σαφώς.
(19)
Οι ενέργειες θα πρέπει, αφενός, να αξιολογούνται με σκοπό την ενδιάμεση επανεξέταση και εκτίμηση των συνεπειών τους και, αφετέρου, να ενταχθεί η διαδικασία αξιολόγησης στους διακανονισμούς για την παρακολούθηση των ενεργειών.
(20)
Δεδομένου ότι ο στόχος της παρούσας απόφασης, ήτοι η προώθηση της ισορροπίας μεταξύ των κρατών μελών στις προσπάθειες που καταβάλλονται για την υποδοχή των προσφύγων και των εκτοπισθέντων, δεν δύναται να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύναται, συνεπώς, να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού.
(21)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, το οποίο είναι προσαρτημένο στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Ηνωμένο Βασίλειο κοινοποίησε την επιθυμία του να συμμετάσχει στη θέσπιση και την εφαρμογή της παρούσας απόφασης.
(22)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, το οποίο είναι προσαρτημένο στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Ιρλανδία κοινοποίησε την επιθυμία της να συμμετάσχει στη θέσπιση και την εφαρμογή της παρούσας απόφασης.
(23)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας, που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στη έκδοση της παρούσας απόφασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι
ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ
Άρθρο 1
Ίδρυση και στόχοι
1. Ιδρύεται, για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2005 έως 31 Δεκεμβρίου 2010, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων, εφεξής καλούμενο «Ταμείο».
2. Σκοπός του Ταμείου είναι να υποστηρίζει και να ενθαρρύνει τις προσπάθειες των κρατών μελών για την υποδοχή των προσφύγων και των εκτοπισθέντων και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτής, με τη συγχρηματοδότηση των ενεργειών που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία που ισχύει στους συγκεκριμένους τομείς.
Άρθρο 2
Δημοσιονομικές διατάξεις
1. Το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την εκτέλεση του Ταμείου από 1ης Ιανουαρίου 2005 έως 31 Δεκεμβρίου 2006 ανέρχεται σε 114 εκατομμύρια ευρώ.
2. Οι ετήσιες πιστώσεις του Ταμείου εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.
Άρθρο 3
Ομάδες-στόχοι των ενεργειών
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, οι ομάδες-στόχοι αποτελούνται από τις ακόλουθες κατηγορίες:
1.
υπήκοοι τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς στους οποίους έχει αναγνωρισθεί το καθεστώς που καθορίζεται από τη σύμβαση της Γενεύης, της 28ης Ιουλίου 1951, περί του καθεστώτος των προσφύγων και το πρωτόκολλό της του 1967 και οι οποίοι έχουν γίνει δεκτοί να διαμένουν ως πρόσφυγες σε ένα από τα κράτη μέλη,
2.
υπήκοοι τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς στους οποίους χορηγείται κάποιας μορφής επικουρική προστασία κατά την έννοια της οδηγίας 2004/83/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τη θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους και το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (6),
3.
υπήκοοι τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς, οι οποίοι έχουν ζητήσει να τους χορηγηθεί κάποια από τις μορφές προστασίας που αναφέρονται στα σημεία 1 και 2,
4.
υπήκοοι τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς, οι οποίοι απολαύουν καθεστώτος προσωρινής προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2001/55/ΕΚ.
Άρθρο 4
Ενέργειες
1. Το Ταμείο υποστηρίζει ενέργειες στα κράτη μέλη σχετικά με ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:
α)
τους όρους υποδοχής και τις διαδικασίες ασύλου·
β)
την ένταξη των αναφερομένων στο άρθρο 3 προσώπων, των οποίων η παραμονή στο κράτος μέλος έχει διαρκή και σταθερό χαρακτήρα·
γ)
την εκούσια επιστροφή των αναφερομένων στο άρθρο 3 προσώπων, υπό την προϋπόθεση ότι τα συγκεκριμένα πρόσωπα δεν έχουν αποκτήσει νέα υπηκοότητα και δεν έχουν εγκαταλείψει την επικράτεια του κράτους μέλους.
2. Οι ενέργειες που προβλέπονται στην παράγραφο 1 πρέπει να υποστηρίζουν ιδίως την εφαρμογή των διατάξεων της ισχύουσας και της μελλοντικής κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα του κοινού ευρωπαϊκού καθεστώτος για το άσυλο.
3. Οι ενέργειες λαμβάνουν υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση των ευάλωτων προσώπων, όπως οι ανήλικοι, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, τα πρόσωπα με ειδικές ανάγκες, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυοι, οι άγαμοι γονείς που έχουν ανήλικα τέκνα και πρόσωπα που υπήρξαν θύματα βασανιστηρίων, βιασμού ή άλλων σοβαρών μορφών ψυχολογικής, σωματικής ή σεξουαλικής βίας.
Άρθρο 5
Επιλέξιμες εθνικές ενέργειες όσον αφορά τους όρους υποδοχής και τις διαδικασίες ασύλου
Είναι επιλέξιμες από το Ταμείο ενέργειες όσον αφορά τους όρους υποδοχής και τις διαδικασίες ασύλου, και ιδίως:
α)
υποδομές ή υπηρεσίες στέγασης·
β)
παροχή υλικής ενίσχυσης, ιατρικής και ψυχολογικής περίθαλψης·
γ)
κοινωνική μέριμνα, ενημέρωση ή παροχή βοήθειας κατά τα διοικητικά διαβήματα·
δ)
παροχή νομικής και γλωσσικής βοήθειας·
ε)
εκπαίδευση, γλωσσική κατάρτιση και άλλες πρωτοβουλίες σύμφωνες με την κοινωνική θέση του ατόμου·
στ)
παροχή υπηρεσιών στήριξης, όπως η μετάφραση και η κατάρτιση για τη βελτίωση των όρων υποδοχής καθώς και της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των διαδικασιών ασύλου·
ζ)
πληροφόρηση των τοπικών κοινοτήτων, οι οποίες θα έχουν σχέση αλληλεπίδρασης με όσους γίνονται δεκτοί στη χώρα υποδοχής.
Άρθρο 6
Επιλέξιμες εθνικές ενέργειες που αφορούν την ένταξη
Είναι επιλέξιμες από το Ταμείο, ενέργειες που αφορούν την ένταξη στην κοινωνία των κρατών μελών των προσώπων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β), καθώς και των μελών της οικογενείας τους, και ιδίως:
α)
παροχή συμβουλών και βοήθειας σε τομείς, όπως η στέγαση, τα μέσα διαβίωσης, η ένταξη στην αγορά εργασίας, η ιατρική, ψυχολογική και κοινωνική περίθαλψη·
β)
ενέργειες που διευκολύνουν την προσαρμογή των δικαιούχων στην κοινωνία του κράτους μέλους, σε κοινωνικοπολιτιστικό επίπεδο, καθώς και τη συμμετοχή τους στις αξίες που κατοχυρώνονται στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
γ)
ενέργειες που προωθούν τη διαρκή και βιώσιμη συμμετοχή στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή·
δ)
μέτρα για την εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση, την αναγνώριση προσόντων και πτυχίων·
ε)
ενέργειες με σκοπό να προωθηθεί η χειραφέτηση και η αυτονομία των προσώπων αυτών·
στ)
ενέργειες που προωθούν την ουσιαστική επαφή και τον εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ των προσώπων αυτών και της κοινωνίας υποδοχής, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειών που προωθούν τη συμμετοχή βασικών εταίρων, όπως το ευρύ κοινό, οι τοπικές αρχές, οι ενώσεις προσφύγων, οι ομάδες εθελοντών, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και η ευρύτερη κοινωνία των πολιτών·
ζ)
μέτρα για την απόκτηση προσόντων από τα πρόσωπα αυτά, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης·
η)
ενέργειες που προωθούν την ισότητα, όσον αφορά την πρόσβαση των προσώπων αυτών στους δημόσιους φορείς και την έκβαση των σχετικών διαβημάτων τους.
Άρθρο 7
Επιλέξιμες εθνικές ενέργειες που αφορούν την εκούσια επιστροφή
Είναι επιλέξιμες από το Ταμείο, ενέργειες που αφορούν την εκούσια επιστροφή, και ιδίως:
α)
υπηρεσίες ενημέρωσης και παροχής συμβουλών σχετικά με πρωτοβουλίες ή προγράμματα εκούσιας επιστροφής·
β)
ενημέρωση σχετικά με την κατάσταση στις χώρες ή περιφέρειες καταγωγής ή προηγούμενης συνήθους διαμονής·
γ)
γενική ή επαγγελματική κατάρτιση και παροχή βοήθειας για την επανένταξη·
δ)
ενέργειες κοινοτήτων ατόμων προερχομένων από τη χώρα καταγωγής και κατοικούντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες διευκολύνουν την εκούσια επιστροφή των προσώπων που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση·
ε)
ενέργειες που διευκολύνουν την οργάνωση και την εφαρμογή εθνικών προγραμμάτων εκούσιας επιστροφής.
Άρθρο 8
Κοινοτικές ενέργειες
1. Επιπροσθέτως των προβλεπόμενων στα άρθρα 5, 6 και 7 σχεδίων, και κατόπιν πρωτοβουλίας της Επιτροπής, οι διαθέσιμοι πόροι του Ταμείου μπορούν να χρησιμοποιούνται έως 7 % κατ’ ανώτατο όριο για να χρηματοδοτούν διεθνικές ή κοινοτικού ενδιαφέροντος ενέργειες στον τομέα της πολιτικής ασύλου και των μέτρων που εφαρμόζονται στους πρόσφυγες και στους εκτοπισθέντες, κατά τα αναφερόμενα στην παράγραφο 2.
2. Οι επιλέξιμες κοινοτικές ενέργειες αφορούν κυρίως τους ακόλουθους τομείς:
α)
την προώθηση της κοινοτικής συνεργασίας κατά την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου και των βέλτιστων πρακτικών·
β)
την υποστήριξη της δημιουργίας διεθνικών δικτύων συνεργασίας και πιλοτικών σχεδίων βασισμένων σε διεθνικές εταιρικές σχέσεις μεταξύ φορέων που βρίσκονται σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη, που έχουν σκοπό να προωθούν την καινοτομία, να διευκολύνουν την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών και να βελτιώνουν την ποιότητα της πολιτικής ασύλου·
γ)
την υποστήριξη διακρατικών δράσεων ευαισθητοποίησης του κοινού όσον αφορά την ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου και την κατάσταση και τις περιστάσεις των προσώπων που αναφέρονται στο άρθρο 3·
δ)
την υποστήριξη της διάδοσης και ανταλλαγής πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένης της χρησιμοποίησης των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, για τις βέλτιστες πρακτικές και άλλες πτυχές του Ταμείου.
3. Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας που ορίζει τις προτεραιότητες των κοινοτικών ενεργειών θεσπίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 11 παράγραφος 2.
Άρθρο 9
Επείγοντα μέτρα
1. Σε περίπτωση εφαρμογής μηχανισμών προσωρινής προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2001/55/ΕΚ, το Ταμείο χρηματοδοτεί επίσης, εκτός από τις ενέργειες που αναφέρονται στο άρθρο 4 και χωριστά προς αυτές, μέτρα προς όφελος των κρατών μελών.
2. Τα επιλέξιμα επείγοντα μέτρα καλύπτουν τα ακόλουθα είδη ενεργειών:
α)
την υποδοχή και τη στέγαση·
β)
την προμήθεια ειδών διαβίωσης, συμπεριλαμβανομένης της σίτισης και της ένδυσης·
γ)
την ιατρική, ψυχολογική ή άλλη περίθαλψη·
δ)
τα έξοδα του προσωπικού και της διοίκησης που συνεπάγεται η υποδοχή των οικείων προσώπων και η εφαρμογή των μέτρων·
ε)
τα έξοδα υλικοτεχνικής υποστήριξης και μεταφοράς.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
Άρθρο 10
Εφαρμογή
Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης και θεσπίζει κάθε απαραίτητο κανόνα εφαρμογής.
Άρθρο 11
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή.
2. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ.
Η προθεσμία που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ ορίζεται τρίμηνη.
3. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ.
4. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.
Άρθρο 12
Αντίστοιχες αρμοδιότητες της Επιτροπής και των κρατών μελών
1. Η Επιτροπή:
α)
θεσπίζει τις κατευθυντήριες γραμμές σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 11 παράγραφος 2, που αφορούν τις προτεραιότητες των πολυετών προγραμμάτων τα οποία προβλέπονται στο άρθρο 15 και κοινοποιεί στα κράτη μέλη τα ενδεικτικά κονδύλια του Ταμείου·
β)
διασφαλίζει, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς της για την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν εύρυθμα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου και ότι αυτά λειτουργούν ομαλά, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα κοινοτικά κονδύλια χρησιμοποιούνται με τρόπο αποτελεσματικό και ορθό. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την εκ των προτέρων εξέταση, βάσει δικαιολογητικών ή με επιτόπου ελέγχους, των εφαρμοζομένων διαδικασιών, των συστημάτων ελέγχου, των λογιστικών συστημάτων και των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων και χορήγησης επιδοτήσεων που ακολουθούνται από τις αρμόδιες αρχές. Η Επιτροπή επανεξετάζει τις διαδικασίες ή τα συστήματα επ’ ευκαιρία οποιασδήποτε ουσιαστικής μεταβολής·
γ)
εφαρμόζει τις κοινοτικές ενέργειες που αναφέρονται στο άρθρο 8.
2. Τα κράτη μέλη:
α)
είναι υπεύθυνα να εφαρμόζουν τις εθνικές ενέργειες που υποστηρίζονται από το Ταμείο·
β)
λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για την αποτελεσματική λειτουργία του Ταμείου σε εθνικό επίπεδο και εξασφαλίζοντας τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων όσον αφορά την πολιτική ασύλου μερών σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές·
γ)
διορίζουν την αρμόδια αρχή για να διαχειρίζεται τα εθνικά σχέδια που υποστηρίζονται από το Ταμείο σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία και την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης·
δ)
είναι αρμόδια σε πρώτο βαθμό για το δημοσιονομικό έλεγχο των ενεργειών και εξασφαλίζουν ότι τα συστήματα διαχείρισης και οι έλεγχοι εφαρμόζονται κατά τρόπο που να εγγυάται την ορθή και αποτελεσματική χρησιμοποίηση των κοινοτικών πόρων. Διαβιβάζουν στην Επιτροπή περιγραφή των συστημάτων αυτών·
ε)
πιστοποιούν ότι οι δηλώσεις δαπανών που υποβάλλονται στην Επιτροπή είναι ακριβείς και εξασφαλίζουν ότι προκύπτουν από λογιστικά συστήματα τα οποία βασίζονται σε επαληθεύσιμα δικαιολογητικά·
στ)
συνεργάζονται με την Επιτροπή για τη συλλογή των απαιτούμενων για την εφαρμογή του άρθρου 17 στατιστικών.
3. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη:
α)
είναι υπεύθυνη για τη διάδοση των αποτελεσμάτων των ενεργειών που ανελήφθησαν κατά τη φάση 2000-2004 του Ταμείου και εκείνων που θα εφαρμοσθούν κατά τη φάση 2005-2010·
β)
εξασφαλίζει την παροχή της κατάλληλης ενημέρωσης, δημοσιότητας και παρακολούθησης των ενεργειών που υποστηρίζονται από το Ταμείο·
γ)
εξασφαλίζει τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα των ενεργειών με άλλες σχετικές κοινοτικές πολιτικές, πράξεις και πρωτοβουλίες.
Άρθρο 13
Αρμόδιες αρχές
1. Κάθε κράτος μέλος διορίζει μια αρμόδια αρχή η οποία αποτελεί το μόνο συνομιλητή της Επιτροπής. H αρχή είναι λειτουργικό όργανο του κράτους μέλους, ή εθνικός δημόσιος οργανισμός. Η αρμόδια αρχή μπορεί να αναθέτει ορισμένα ή όλα τα εκτελεστικά της καθήκοντα σε άλλη δημόσια διοικητική υπηρεσία ή νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου που διέπεται από το δίκαιο του κράτους μέλους και αναλαμβάνει αποστολή δημόσιας υπηρεσίας. Σε περίπτωση που το κράτος μέλος ορίζει διαφορετική από το ίδιο αρμόδια αρχή, καθορίζει όλους τους διακανονισμούς που διέπουν τις σχέσεις του με αυτήν καθώς και τις σχέσεις της αρχής αυτής με την Επιτροπή.
2. Ο οργανισμός που διορίζεται ως αρμόδια αρχή ή κάθε εξουσιοδοτημένη αρχή πρέπει να πληροί τις ακόλουθες ελάχιστες προϋποθέσεις:
α)
να έχει νομική προσωπικότητα, εκτός εάν η αρμόδια αρχή αποτελεί λειτουργικό όργανο του κράτους μέλους·
β)
να έχει οικονομική δυνατότητα και ικανότητες διαχείρισης ανάλογες με το μέγεθος των κοινοτικών κεφαλαίων τα οποία οι αρμόδιες αρχές καλούνται να διαχειρισθούν και που θα τους επιτρέψουν να εκπληρώνουν δεόντως τα καθήκοντά τους σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν τη διαχείριση των κοινοτικών κεφαλαίων.
3. Τα καθήκοντα των αρμόδιων αρχών περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
α)
διαβούλευση με τους αρμόδιους εταίρους με σκοπό την κατάρτιση του πολυετούς προγραμματισμού·
β)
διοργάνωση και δημοσιότητα των προσκλήσεων υποβολής προσφορών και προτάσεων·
γ)
διοργάνωση των διαδικασιών επιλογής και ανάθεσης των συγχρηματοδοτήσεων από το Ταμείο, τηρουμένων των αρχών της διαφάνειας και της ισότητας μεταχείρισης, λαμβάνοντας όλα τα αναγκαία μέτρα για την αποφυγή κάθε σύγκρουσης συμφερόντων·
δ)
εξασφάλιση συνοχής και συμπληρωματικότητας μεταξύ των συγχρηματοδοτήσεων του Ταμείου και εκείνων που προβλέπονται στο πλαίσιο άλλων αντίστοιχων εθνικών και κοινοτικών χρηματοδοτικών μέσων·
ε)
διοικητική, συμβατική και οικονομική διαχείριση των ενεργειών·
στ)
δραστηριότητες ενημέρωσης και παροχής συμβουλών· διάδοση των αποτελεσμάτων·
ζ)
παρακολούθηση και αξιολόγηση·
η)
συνεργασία και επαφές με την Επιτροπή και τις αρμόδιες αρχές των άλλων κρατών μελών.
4. Τα κράτη μέλη παρέχουν στην αρμόδια αρχή ή σε κάθε εξουσιοδοτημένη αρχή τους κατάλληλους πόρους ώστε να συνεχίσουν να εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους σωστά καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου εφαρμογής των ενεργειών που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο. Οι δραστηριότητες εφαρμογής μπορούν να χρηματοδοτούνται δυνάμει των διακανονισμών περί τεχνικής και διοικητικής βοήθειας που αναφέρονται στο άρθρο 18.
5. Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 11, παράγραφος 2, τους κανόνες που αφορούν τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων διοικητικής και δημοσιονομικής διαχείρισης των εθνικών σχεδίων που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο.
Άρθρο 14
Κριτήρια επιλογής
Η αρμόδια αρχή προβαίνει σε επιλογή των σχεδίων με βάση τα ακόλουθα κριτήρια:
α)
την κατάσταση και τις ανάγκες στο κράτος μέλος·
β)
τη σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας των δαπανών, λαμβανομένου υπόψη του αριθμού των ατόμων που αφορά το σχέδιο·
γ)
την εμπειρία, την εμπειρογνωμοσύνη, την αξιοπιστία και την οικονομική συμμετοχή του αιτούντος τη χρηματοδότηση οργανισμού και κάθε οργανισμού εταίρου·
δ)
τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των σχεδίων και άλλων ενεργειών που χρηματοδοτούνται από τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή ως μέρος εθνικών προγραμμάτων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
Άρθρο 15
Πολυετή προγράμματα
1. Οι ενέργειες στα κράτη μέλη εφαρμόζονται βάσει δύο περιόδων πολυετούς προγραμματισμού, εκάστη των οποίων διαρκεί τρία έτη (2005-2007 και 2008-2010).
2. Για κάθε περίοδο προγραμματισμού, βάσει κατευθυντηρίων γραμμών που αφορούν τις προτεραιότητες των πολυετών προγραμμάτων και ενδεικτικών κονδυλίων που ανακοινώνονται από την Επιτροπή και προβλέπονται στο άρθρο 12 παράγραφος 1 στοιχείο α), κάθε κράτος μέλος προτείνει ένα σχέδιο πολυετούς προγράμματος, το οποίο περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
περιγραφή της τρέχουσας κατάστασης στο κράτος μέλος, από την άποψη διακανονισμών υποδοχής, και των διαδικασιών ασύλου, ένταξης και εκούσιας επιστροφής των προσώπων που αναφέρονται στο άρθρο 3·
β)
ανάλυση των απαιτήσεων στο συγκεκριμένο κράτος μέλος όσον αφορά την υποδοχή, τις διαδικασίες ασύλου, την ένταξη και την εκούσια επιστροφή και προσδιορισμό λειτουργικών στόχων για την πλήρωση αυτών των απαιτήσεων κατά τη διάρκεια της καλυπτόμενης από τον προγραμματισμό περιόδου·
γ)
παρουσίαση κατάλληλης στρατηγικής για την επίτευξη αυτών των στόχων και την προτεραιότητα που αποδίδεται στην υλοποίησή τους, λαμβανομένων υπόψη της διαβούλευσης με τους εταίρους που προβλέπεται στο άρθρο 13 παράγραφος 3 στοιχείο α), καθώς και της συνοπτικής περιγραφής των ενεργειών που προβλέπονται για την εφαρμογή των προτεραιοτήτων·
δ)
μνεία του κατά πόσον η στρατηγική αυτή συνάδει με άλλα περιφερειακά, εθνικά και κοινοτικά μέσα·
ε)
ενδεικτικό σχέδιο χρηματοδότησης, το οποίο ορίζει, για κάθε προτεραιότητα και κάθε έτος, την προτεινόμενη χρηματοδοτική συμμετοχή του Ταμείου καθώς και το συνολικό ποσό των δημοσίων ή ιδιωτικών συγχρηματοδοτήσεων.
3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή το σχέδιο πολυετούς προγράμματος το αργότερο εντός τεσσάρων μηνών από την ανακοίνωση εκ μέρους της Επιτροπής των κατευθυντηρίων γραμμών και των ενδεικτικών κονδυλίων για τη σχετική περίοδο.
4. Η Επιτροπή εγκρίνει, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 11 παράγραφος 3, τα σχέδια πολυετών προγραμμάτων εντός τριών μηνών από την παραλαβή τους, βάσει των συστάσεων των κατευθυντηρίων γραμμών, οι οποίες θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1 στοιχείο α).
Άρθρο 16
Ετήσια προγράμματα
1. Τα πολυετή προγράμματα που εγκρίνονται από την Επιτροπή εφαρμόζονται με ετήσια προγράμματα εργασίας.
2. Η Επιτροπή διαβιβάζει στα κράτη μέλη, το αργότερο την 1η Ιουλίου κάθε έτους, εκτίμηση των ποσών που θα τους χορηγηθούν για το επόμενο έτος από τις συνολικές πιστώσεις που διατίθενται στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού, υπολογιζομένων βάσει του άρθρου 17.
3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή, το αργότερο την 1η Νοεμβρίου κάθε έτους, το σχέδιο του ετήσιου προγράμματος για το επόμενο έτος, το οποίο καταρτίζεται σύμφωνα με το εγκεκριμένο πολυετές πρόγραμμα και περιλαμβάνει:
α)
τους γενικούς κανόνες επιλογής των σχεδίων που θα χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο του ετήσιου προγράμματος, εφόσον αυτά διαφέρουν από τους κανόνες που περιλαμβάνονται στο πολυετές πρόγραμμα·
β)
περιγραφή των καθηκόντων που πρέπει να εκτελεσθούν από την αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του ετήσιου προγράμματος·
γ)
την προβλεπόμενη χρηματοδοτική κατανομή της συμβολής του Ταμείου μεταξύ των διαφόρων ενεργειών του προγράμματος, καθώς και ένδειξη του απαιτούμενου ποσού για να καλύψει την τεχνική και διοικητική βοήθεια που προβλέπεται στο άρθρο 18 για την εφαρμογή του ετησίου προγράμματος.
4. Η Επιτροπή εξετάζει την πρόταση του κράτους μέλους, λαμβάνοντας υπόψη το οριστικό ποσό των πιστώσεων που διατίθενται στο Ταμείο στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού και αποφασίζει τη συγχρηματοδότηση από το Ταμείο το αργότερο την 1η Μαρτίου του σχετικού έτους. Η απόφαση ορίζει το ποσό που χορηγείται στο κράτος μέλος καθώς και την περίοδο επιλεξιμότητας της δαπάνης.
5. Σε περίπτωση σημαντικών αλλαγών που επηρεάζουν την εφαρμογή του ετήσιου προγράμματος, πράγμα που συνεπάγεται μεταφορά κεφαλαίων μεταξύ των ενεργειών υπερβαίνουσα το 10 % του συνολικού ποσού το οποίο χορηγείται σε κράτος μέλος για το οικείο έτος, το κράτος μέλος υποβάλλει στην Επιτροπή, προς έγκριση, αναθεωρημένο ετήσιο πρόγραμμα, το αργότερο κατά την υποβολή της οριζόμενης στο άρθρο 23 παράγραφος 3 έκθεσης προόδου.
Άρθρο 17
Ετήσια κατανομή των πόρων που διατίθενται για ενέργειες στα κράτη μέλη προβλεπόμενες από τα άρθρα 5, 6 και 7
1. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει από τα ετήσια κονδύλια του Ταμείου το σταθερό ποσό των 300 000 ευρώ. Αυτό το ποσό ορίζεται σε 500 000 ευρώ ανά έτος για τα έτη 2005, 2006 και 2007 σύμφωνα με τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές προς όφελος των κρατών που προσεχώρησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004.
2. Το υπόλοιπο των διαθέσιμων ετήσιων πόρων κατανέμεται μεταξύ των κρατών μελών ως εξής:
α)
κατά ποσοστό 30 %, ανάλογα με τον αριθμό των προσώπων που έχουν γίνει δεκτά σε μία από τις κατηγορίες που αναφέρονται στο άρθρο 3 σημεία 1 και 2, κατά τη διάρκεια των τριών προηγούμενων ετών·
β)
κατά ποσοστό 70 %, ανάλογα με τον αριθμό των αναφερομένων, στο άρθρο 3 σημεία 3 και 4, προσώπων, τα οποία έχουν καταχωρισθεί κατά τη διάρκεια των τριών προηγουμένων ετών.
3. Τα στοιχεία αναφοράς είναι τα τελευταία στατιστικά στοιχεία που δόθηκαν από τη Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο για τη συλλογή και την ανάλυση δεδομένων στον τομέα του ασύλου.
Άρθρο 18
Τεχνική και διοικητική βοήθεια
Ένα μέρος της ετήσιας συγχρηματοδότησης που χορηγείται σε κράτος μέλος μπορεί να διατίθεται για την κάλυψη των δαπανών τεχνικής και διοικητικής βοήθειας που απαιτείται για την προετοιμασία, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των ενεργειών.
Το ετήσιο ποσό που χορηγείται για τεχνική και διοικητική βοήθεια δεν μπορεί να υπερβαίνει το 7 % της συνολικής ετήσιας συγχρηματοδότησης που χορηγείται σε κράτος μέλος, αυξημένης κατά 30 000 ευρώ.
Άρθρο 19
Ειδικές διατάξεις που αφορούν τα επείγοντα μέτρα
1. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή κατάσταση των αναγκών και σχέδιο εκτέλεσης των επειγόντων μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 9, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των σχεδιαζομένων μέτρων και των οργανισμών που είναι υπεύθυνοι για την εκτέλεσή τους.
2. Η οικονομική συνδρομή του Ταμείου για τα επείγοντα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 9 έχει περιορισμένη διάρκεια έξι μηνών και δεν υπερβαίνει το 80 % του κόστους κάθε μέτρου.
3. Οι διαθέσιμοι πόροι κατανέμονται μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τον αριθμό των προσώπων που δικαιούνται προσωρινής προστασίας σε κάθε κράτος μέλος, κατά τα αναφερόμενα στο άρθρο 9 παράγραφος 1.
4. Εφαρμόζονται το άρθρο 20 παράγραφοι 1 και 2, τα άρθρα 21 και 23 έως 26.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ
Άρθρο 20
Διάρθρωση της χρηματοδότησης
1. Η χρηματοδοτική συμμετοχή του Ταμείου λαμβάνει τη μορφή μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων.
2. Οι ενέργειες που υποστηρίζονται από το Ταμείο συγχρηματοδοτούνται από δημόσιες ή ιδιωτικές πηγές, είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και δεν είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από άλλες πηγές που καλύπτονται από το γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης.
3. Οι πιστώσεις του Ταμείου είναι συμπληρωματικές προς τις δημόσιες ή εξομοιούμενες δαπάνες που χορηγούν τα κράτη μέλη, για τα μέτρα που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση.
4. Η κοινοτική συμβολή στα υποστηριζόμενα σχέδια δεν υπερβαίνει:
α)
όταν πρόκειται για ενέργειες που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη δυνάμει των άρθρων 5, 6 και 7, το 50 % του συνολικού κόστους συγκεκριμένης ενέργειας. Το ποσοστό αυτό μπορεί να αυξηθεί σε 60 % για ενέργειες που παρουσιάζουν ιδιαίτερη καινοτομία, όπως ενέργειες που αποτελούν το αντικείμενο διεθνικών εταιρικών σχέσεων ή ενέργειες που αφορούν την ενεργό συμμετοχή των αναφερομένων στο άρθρο 3 προσώπων ή οργανώσεων που έχουν συσταθεί από αυτές τις ομάδες-στόχους και αυξάνεται σε 75 % στα κράτη μέλη που υπάγονται στο Ταμείο Συνοχής·
β)
το 80 % του συνολικού κόστους συγκεκριμένης ενέργειας, όταν πρόκειται για προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο κοινοτικών ενεργειών δυνάμει του άρθρου 8.
5. Κατά γενικό κανόνα, οι κοινοτικές χρηματοδοτικές ενισχύσεις για ενέργειες υποστηριζόμενες από το Ταμείο χορηγούνται για ανώτατη περίοδο τριών ετών, υπό την επιφύλαξη περιοδικών εκθέσεων προόδου.
Άρθρο 21
Επιλεξιμότητα
1. Οι δαπάνες πρέπει να αντιστοιχούν στις πληρωμές που εκτελούνται από τους τελικούς δικαιούχους. Δικαιολογούνται με εξοφλημένα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας.
2. Για να είναι επιλέξιμη για τη συνδρομή του Ταμείου, μια δαπάνη πρέπει να έχει όντως καταβληθεί το ενωρίτερο την 1η Ιανουαρίου του έτους στο οποίο αναφέρεται η απόφαση συγχρηματοδότησης της Επιτροπής, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 16 παράγραφος 4.
3. Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 11 παράγραφος 3, τους κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών στο πλαίσιο των ενεργειών οι οποίες εφαρμόζονται στα κράτη μέλη δυνάμει των άρθρων 5, 6 και 7 και συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο.
Άρθρο 22
Αναλήψεις υποχρεώσεων
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων του κοινοτικού προϋπολογισμού πραγματοποιούνται ετησίως βάσει της απόφασης συγχρηματοδότησης της Επιτροπής, που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 4.
Άρθρο 23
Πληρωμές
1. Η συμβολή του Ταμείου καταβάλλεται από την Επιτροπή στην αρμόδια αρχή σύμφωνα με τις αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού.
2. Εντός 60 ημερών από τη θέσπιση της απόφασης για τη συγχρηματοδότηση, καταβάλλεται στο κράτος μέλος η πρώτη προχρηματοδότηση η οποία αντιπροσωπεύει το 50 % του ποσού που διατίθεται στην ετήσια απόφαση της Επιτροπής για συγχρηματοδότηση από το Ταμείο.
3. Μια δεύτερη προχρηματοδότηση καταβάλλεται εντός προθεσμίας που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες μετά την έγκριση από την Επιτροπή έκθεσης προόδου σχετικά με την εκτέλεση του ετήσιου προγράμματος εργασίας καθώς και λογιστικής δήλωσης δαπάνης ύψους τουλάχιστον 70 % του ποσού της αρχικής καταβολής. Το ποσό της δεύτερης προχρηματοδότησης που καταβάλλεται από την Επιτροπή δεν υπερβαίνει το 50 % του συνολικού ποσού χρηματοδότησης που διατίθεται με την απόφαση συγχρηματοδότησης ή, εν πάση περιπτώσει, το υπόλοιπο μεταξύ του ποσού κοινοτικών πόρων που πραγματικά καταβλήθηκαν από το κράτος μέλος προς όφελος σχεδίων που επελέγησαν στο πλαίσιο του ετήσιου προγράμματος και του ποσού της πρώτης καταβληθείσας προχρηματοδότησης.
4. Η καταβολή του υπολοίπου λαμβάνει χώρα εντός τριμήνου αφότου η Επιτροπή εγκρίνει την τελική έκθεση εκτέλεσης του ετήσιου προγράμματος και την τελική δήλωση δαπανών οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 24 παράγραφος 3 και το άρθρο 28 παράγραφος 2. Εν ελλείψει, υποβάλλεται αίτηση για την επιστροφή των ποσών που αποδεσμεύονται στο πλαίσιο της πρώτης ή δεύτερης πληρωμής καθ’ υπέρβασην της οριστικής δαπάνης που εγκρίθηκε για το Ταμείο εντός της εν λόγω προθεσμίας.
Άρθρο 24
Δηλώσεις δαπανών
1. Για όλες τις δαπάνες που δηλώνει στην Επιτροπή, η αρμόδια αρχή διαβεβαιώνει ότι η διαχείριση των εθνικών προγραμμάτων εφαρμογής γίνεται σύμφωνα με τις ισχύουσες κοινοτικές ρυθμίσεις και ότι οι πόροι χρησιμοποιούνται σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
2. Οι δηλώσεις δαπανών επικυρώνονται από άτομο ή τμήμα λειτουργικά ανεξάρτητο από οποιονδήποτε διατάκτη της αρμόδιας αρχής.
3. Εντός εννέα μηνών από την καταληκτική ημερομηνία που ορίζεται στην απόφαση συγχρηματοδότησης για την εκτέλεση της δαπάνης, η αρμόδια αρχή διαβιβάζει στην Επιτροπή τελική δήλωση δαπανών. Εν ελλείψει, η Επιτροπή προβαίνει αυτομάτως στον τερματισμό του ετήσιου προγράμματος και την αποδέσμευση των σχετικών πιστώσεων.
Άρθρο 25
Λογιστικοί έλεγχοι και δημοσιονομικές διορθώσεις που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη
1. Υπό την επιφύλαξη της αρμοδιότητας της Επιτροπής για την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κράτη μέλη φέρουν την ευθύνη σε πρώτο βαθμό για το δημοσιονομικό έλεγχο των ενεργειών. Για το σκοπό αυτό, λαμβάνουν ιδίως τα ακόλουθα μέτρα:
α)
διοργανώνουν, βάσει κατάλληλου δείγματος, ελέγχους ενεργειών οι οποίες καλύπτουν το 10 % τουλάχιστον των συνολικών επιλέξιμων δαπανών για κάθε ετήσιο πρόγραμμα εφαρμογής και αντιπροσωπευτικό δείγμα εγκεκριμένων ενεργειών. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για τον κατάλληλο διαχωρισμό μεταξύ αυτών των ελέγχων και των διαδικασιών εφαρμογής ή πληρωμής που αφορούν τις ενέργειες·
β)
προλαμβάνουν, εντοπίζουν και διορθώνουν τις παρατυπίες, τις κοινοποιούν στην Επιτροπή σύμφωνα με τους κανόνες και την τηρούν ενήμερη όσον αφορά την εξέλιξη των διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών·
γ)
συνεργάζονται με την Επιτροπή για να εξασφαλισθεί ότι η χρησιμοποίηση των κοινοτικών κονδυλίων είναι σύμφωνη με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
2. Τα κράτη μέλη προβαίνουν στις απαραίτητες δημοσιονομικές διορθώσεις όταν διαπιστώνεται παρατυπία, λαμβάνοντας υπόψη το μεμονωμένο ή συστηματικό χαρακτήρα της. Οι διορθώσεις συνίστανται σε ολική ή μερική κατάργηση της συμμετοχής της Κοινότητας και οδηγούν, σε περίπτωση μη επιστροφής του ποσού κατά τη λήξη της προθεσμίας που ορίζεται από το οικείο κράτος μέλος, στην καταβολή τόκων υπερημερίας, με το προβλεπόμενο στο άρθρο 26 παράγραφος 4 επιτόκιο.
3. Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 11 παράγραφος 3, τους κανόνες και τις διαδικασίες όσον αφορά τις δημοσιονομικές διορθώσεις που διενεργούνται από τα κράτη μέλη σε συνάρτηση με τις ενέργειες οι οποίες εφαρμόζονται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τα άρθρα 5, 6, και 7 και συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο.
Άρθρο 26
Λογιστικοί έλεγχοι και δημοσιονομικές διορθώσεις που πραγματοποιούνται από την Επιτροπή
1. Υπό την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου ή των ελέγχων που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, οι υπάλληλοι ή το λοιπό προσωπικό της Επιτροπής μπορούν να πραγματοποιούν επιτόπου ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων δειγματοληπτικών ελέγχων, των ενεργειών που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο και των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, με προειδοποίηση τουλάχιστον τριών εργάσιμων ημερών. Η Επιτροπή ενημερώνει σχετικά το οικείο κράτος μέλος ώστε να της παράσχει κάθε αναγκαία βοήθεια. Υπάλληλοι ή μέλη του λοιπού προσωπικού του ενδιαφερομένου κράτους μέλους μπορούν να συμμετέχουν στους ελέγχους αυτούς.
Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να διενεργήσει επιτόπου έλεγχο για να εξακριβώσει την κανονικότητα μιας ή περισσοτέρων πράξεων. Υπάλληλοι ή μέλη του λοιπού προσωπικού της Επιτροπής μπορούν να συμμετέχουν στους ελέγχους αυτούς.
2. Εάν, μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων επαληθεύσεων, η Επιτροπή συμπεράνει ότι κράτος μέλος δεν τηρεί τις υποχρεώσεις του δυνάμει του άρθρου 25, αναστέλλει την ενδιάμεση πληρωμή ή την τελική πληρωμή στο πλαίσιο της συγχρηματοδότησης του Ταμείου για τα οικεία ετήσια προγράμματα στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
εάν ένα κράτος μέλος δεν έχει εφαρμόσει τις ενέργειες που συμφωνήθηκαν στην απόφαση συγχρηματοδότησης, ή
β)
εάν το σύνολο ή μέρος μιας ενέργειας δεν δικαιολογεί ούτε μέρος ούτε το σύνολο της συγχρηματοδότησης του Ταμείου, ή
γ)
εάν υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου ικανές να οδηγήσουν σε παρατυπίες συστηματικού χαρακτήρα.
Στις περιπτώσεις αυτές η Επιτροπή, αφού εκθέσει τους λόγους, ζητεί από το κράτος μέλος να υποβάλει τις παρατηρήσεις του και, αν απαιτείται, να επιφέρει τις ενδεχόμενες διορθώσεις εντός τακτής προθεσμίας.
3. Μετά την εκπνοή της προθεσμίας που τάσσεται από την Επιτροπή, εάν δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία και εάν το κράτος μέλος δεν έχει επιφέρει διορθώσεις, η Επιτροπή μπορεί, λαμβάνοντας υπόψη τις τυχόν παρατηρήσεις του, να αποφασίσει εντός τριών μηνών:
α)
να μειώσει την ενδιάμεση πληρωμή ή την τελική πληρωμή, ή
β)
να επιφέρει τις απαιτούμενες δημοσιονομικές διορθώσεις, καταργώντας εν όλω ή εν μέρει, τη συμμετοχή του Ταμείου στις συγκεκριμένες ενέργειες.
Εάν δεν ληφθεί απόφαση δυνάμει των στοιχείων α) ή β), παύει αμέσως η αναστολή των πληρωμών.
4. Κάθε ποσό αχρεωστήτως καταβληθέν ή ανακτήσιμο επιστρέφεται στην Επιτροπή. Εάν το οφειλόμενο ποσό δεν επιστραφεί εντός της προθεσμίας που ορίζεται από την Επιτροπή, τότε αποφέρει τόκους με το επιτόκιο που εφαρμόζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τις κύριες πράξεις αναχρηματοδότησης σε ευρώ, προσαυξημένο κατά 3,5 μονάδες. Το επιτόκιο αναφοράς στο οποίο εφαρμόζεται η προσαύξηση είναι το επιτόκιο που ισχύει την πρώτη ημέρα του μήνα της καταληκτικής ημερομηνίας πληρωμής, όπως αυτό δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σειρά C.
5. Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 11 παράγραφος 3, τους κανόνες και τις διαδικασίες όσον αφορά τις δημοσιονομικές διορθώσεις που διενεργούνται από την Επιτροπή στο πλαίσιο των ενεργειών οι οποίες εφαρμόζονται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τα άρθρα 5, 6 και 7 και συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΕΙΣ
Άρθρο 27
Παρακολούθηση και αξιολόγηση
1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την τακτική παρακολούθησης του Ταμείου, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.
2. Το Ταμείο υπάγεται σε τακτική αξιολόγηση, εκ μέρους της Επιτροπής, σε σύμπραξη με τα κράτη μέλη, προκειμένου να εκτιμούνται η καταλληλότητα, η αποτελεσματικότητα και ο αντίκτυπος των ενεργειών σε σχέση με τους στόχους του άρθρου 1. Η Επιτροπή αξιολογεί επίσης τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των ενεργειών που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του Ταμείου και εκείνων που επιδιώκονται βάσει άλλων σχετικών κοινοτικών πολιτικών, πράξεων και πρωτοβουλιών.
Άρθρο 28
Εκθέσεις
1. Σε κάθε κράτος μέλος, η αρμόδια αρχή λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίζει την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του σχεδίου.
Προς τούτο, οι συμφωνίες και οι συμβάσεις που η αρμόδια αρχή συνάπτει με τις οργανώσεις οι οποίες είναι υπεύθυνες για την εκτέλεση των ενεργειών περιλαμβάνουν ρήτρες σχετικές με την υποχρέωση υποβολής τακτικών αναλυτικών εκθέσεων προόδου για την υλοποίηση των ενεργειών αυτών και αναλυτική τελική έκθεση για την υλοποίηση, ως προς το βαθμό στον οποίο επετεύχθησαν οι οριζόμενοι στόχοι.
2. Εντός εννέα μηνών από την καταληκτική ημερομηνία επιλεξιμότητας των δαπανών που ορίζεται στην απόφαση συγχρηματοδότησης για κάθε ετήσιο πρόγραμμα, η αρμόδια αρχή υποβάλλει στην Επιτροπή τελική έκθεση για την υλοποίηση καθώς και τελική δήλωση δαπανών, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 24 παράγραφος 3.
3. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή:
α)
το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2006, έκθεση αξιολόγησης για την εφαρμογή των ενεργειών που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο·
β)
το αργότερο στις 30 Ιουνίου 2009 και στις 30 Ιουνίου 2012, έκθεση αξιολόγησης των αποτελεσμάτων και του αντίκτυπου των ενεργειών που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο.
4. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών:
α)
το αργότερο στις 30 Απριλίου 2007, ενδιάμεση έκθεση για τα επιτευχθέντα αποτελέσματα και για τα ποιοτικά και ποσοτικά ζητήματα της λειτουργίας του Ταμείου, συνοδευόμενη, ενδεχομένως, από προτάσεις τροποποίησης·
β)
το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2009, ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης συνοδευόμενη από πρόταση σχετικά με τη μελλοντική πορεία του Ταμείου·
γ)
το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2012, έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 29
Πολυετές πρόγραμμα 2005-2007
Κατά παρέκκλιση του άρθρου 15, εφαρμόζεται το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του πολυετούς προγράμματος για την περίοδο 2005-2007:
α)
το αργότερο στις 31 Ιανουαρίου 2005, η Επιτροπή κοινοποιεί στα κράτη μέλη τις κατευθυντήριες γραμμές προγραμματισμού και τα ενδεικτικά κονδύλια που τους διατίθενται·
β)
το αργότερο την 1η Μαΐου 2005, τα κράτη μέλη διορίζουν την εθνική αρμόδια αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 13 και υποβάλλουν την πρόταση πολυετούς προγράμματος για την περίοδο 2005-2007 που αναφέρεται στο άρθρο 15·
γ)
η Επιτροπή εγκρίνει, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 11 παράγραφος 3, τα πολυετή προγράμματα εντός δύο μηνών το πολύ από την παραλαβή της πρότασης πολυετούς προγράμματος.
Άρθρο 30
Ετήσιο πρόγραμμα 2005
Κατά παρέκκλιση του άρθρου 16, εφαρμόζεται το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής κατά το οικονομικό έτος 2005:
α)
το αργότερο στις 31 Ιανουαρίου 2005, η Επιτροπή ανακοινώνει στα κράτη μέλη την εκτίμηση των ποσών που τους διατίθενται·
β)
το αργότερο την 1η Ιουνίου 2005, τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή την πρόταση ετήσιου προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 16· η πρόταση συνοδεύεται από λεπτομέρειες για τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου τα οποία τίθενται σε εφαρμογή προκειμένου να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική και ορθή χρησιμοποίηση των κοινοτικών πόρων·
γ)
η Επιτροπή θεσπίζει τις αποφάσεις συγχρηματοδότησης εντός δύο μηνών το πολύ από την παραλαβή του σχεδίου ετήσιου προγράμματος, κατόπιν επαληθεύσεως των στοιχείων που προβλέπονται στο άρθρο 12 παράγραφος 1 στοιχείο β).
Οι δαπάνες που έχουν πραγματικά καταβληθεί μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2005 και της ημερομηνίας θέσπισης των αποφάσεων συγχρηματοδότησης, μπορούν να επιλέγονται προκειμένου να υποστηριχθούν από το Ταμείο.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VII
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 31
Επανεξέταση
Το Συμβούλιο επανεξετάζει την παρούσα απόφαση βάσει πρότασης της Επιτροπής έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010.
Άρθρο 32
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.
Βρυξέλλες, 2 Δεκεμβρίου 2004.