Απόφαση της Επιτροπής
της 3ης Απριλίου 2002
σχετικά με κρατική ενίσχυση που χορήγησε η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας υπέρ της ΙLKA MAFA Kältemaschinenbau GmbH
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2002) 1190]
(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2002/823/ΕΚ)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2,
τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού ζήτησε από τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις(1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1) Με επιστολή της 27ης Μαρτίου 1998 η Γερμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή μία ενίσχυση αναδιάρθρωσης για την ιδιωτικοποίηση και την πώληση της ΙLKA MAFA Kältemaschinenbau GmbH (στο εξής: ILKA MAFA) στην εταιρεία Carrier AG. Ωστόσο, στις 31 Δεκεμβρίου 1998 η Carrier αποσύρθηκε από τη σύμβαση ιδιωτικοποίησης.
(2) Στις 30 Δεκεμβρίου 1999 η Γερμανία κοινοποίησε εκ νέου την ενίσχυση αναδιάρθρωσης για την ιδιωτικοποίηση της ΙLKA MAFA με αγοραστή την εταιρεία GEA AG. Με επιστολή της 3ης Απριλίου 2000 η Γερμανία υπέβαλε στην Επιτροπή πρόσθετες πληροφορίες.
(3) Με επιστολή της 1ης Αυγούστου 2000 η Επιτροπή ανακοίνωσε στη Γερμανία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά την ενίσχυση υπέρ της ΙLKA MAFA.
(4) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους όσον αφορά την εξεταζόμενη ενίσχυση.
(5) Κανένας ενδιαφερόμενος δεν υπέβαλε παρατηρήσεις στην Επιτροπή.
(6) Η ΙLKA MAFA είναι η εταιρεία που διαδέχτηκε(3) την πρώην Ιlka Mafa Kältetechnik GmbH (στο εξής: παλαιά Ιlka). Η παλαιά Ιlka ανήκει σε όμιλο οκτώ πρώην ανατολικογερμανικών επιχειρήσεων, οι οποίες ιδιωτικοποιήθηκαν για πρώτη φορά το 1994 με την επωνυμία ΕFBE Verwaltungs GmbH & Co. Management KG, σήμερα Lintra Beteiligungsholding GmbH. Δεδομένου ότι το αρχικό σχέδιο ιδιωτικοποίησης θεωρήθηκε ότι απέτυχε το Δεκέμβριο του 1996, ο αρμόδιος ομοσπονδιακός οργανισμός, η Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben (BvS), αποφάσισε τον Ιανουάριο 1997, να συνεχίσει την αναδιάρθρωση των δυνητικά βιώσιμων θυγατρικών της Lintra προκειμένου να προετοιμάσει τις εν λόγω επιχειρήσεις για μία ενδεχόμενη μεταπώλησή τους. Δεδομένου ότι η παλαιά Ιlka είχε λάβει ενισχύσεις, οι οποίες επρόκειτο να εξεταστούν σε συνδυασμό με άλλες κοινοποιηθείσες ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, η υπόθεση καταχωρήθηκε ως μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση. Η ενίσχυση που καταβλήθηκε στην παλαιά Ιlka μέσω της Lintra Beteiligungsholding GmbH αποτέλεσε αντικείμενο της απόφασης 2001/673/ΕΚ της Επιτροπής σχετικά με ενισχύσεις υπέρ της ΕFBE Verwaltungs GmbH & Co Mangement KG/ Lintra Beteiligungsholding GmbH(4).
II. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(7) Η ΙLKA MAFA δημιουργήθηκε στο τέλος του 1997 από την παλαιά Ιlka για την προετοιμασία της δεύτερης ιδιωτικοποίησης, αφού κατέστη σαφής η αποτυχία του σχεδίου ιδιωτικοποίησης υπό την Lintra Beteiligungsholding GmbH. Από τις 11 Δεκεμβρίου 1997 η παλαιά Ιlka μετονομάστηκε σε Dipa-Industrie- und Vermögensverwaltungsgesellschaft (Dipa). Την 1η Ιανουαρίου 2000 κινήθηκε η διαδικασία αφερεγγυότητας για την Dipa.
(8) Το 1997 η εταιρεία συνήψε σύμβαση ιδιωτικοποίησης με την επιχείρηση Carrier, η οποία όμως αποσύρθηκε από την ΙLKA MAFA στις 31 Δεκεμβρίου 1998. Στο πλαίσιο της αναζήτησης άλλου επενδυτή, η BvS άρχισε επαφές με δέκα γερμανικές και ξένες επιχειρήσεις στον τομέα της κατασκευής ψυκτικών εγκαταστάσεων και μηχανών. Η μόνη εταιρεία που έδειξε ενδιαφέρον να αναλάβει την ΙLKA MAFA ήταν η GEA AG.
(9) Στις 27 Σεπτεμβρίου 1999 συνήφθη η σύμβαση ιδιωτικοποίησης μεταξύ της BvS, της Dipa και της GEA AG όσον αφορά την ανάληψη της ΙLKA MAFA. Η τιμή αγοράς της εταιρείας, που καταβλήθηκε στην Dipa, ήταν 500000 γερμανικά μάρκα.
(10) Η ΙLKA MAFA είναι εγκατεστημένη στο Döllnitz, Halle (Σαξονία-Άνχαλτ). Η επιχείρηση ασχολείται με την κατασκευή, τη διανομή, τη συναρμολόγηση, την ενσωμάτωση και τη συντήρηση ψυκτών για φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή ψύξης με βάση την αμμωνία. Οι ψύκτες χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία τροφίμων, στη χημική βιομηχανία, στη βιομηχανική παραγωγή, για τον κλιματισμό κτιρίων και στις αθλητικές εγκαταστάσεις.
(11) Ο επενδυτής του δεύτερου σχεδίου αναδιάρθρωσης είναι η GEA AG, θυγατρική διαχείρισης του γερμανικού ομίλου GEA, στον οποίο ανήκουν περίπου 150 ενεργές επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Ο όμιλος απασχολεί συνολικά περίπου 14000 εργαζομένους και το 1999/2000 πέτυχε κύκλο εργασιών ύψους 2,3 δισεκατ. ευρώ.
(12) Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει κυρίως τη μείωση του κόστους με τη χρησιμοποίηση των συνεργειών που συνεπάγεται η συμμετοχή σε ένα μεγάλο όμιλο, για παράδειγμα μέσω της κοινής προμήθειας υλικών. Η διανομή των προϊόντων θα γίνεται μέσω του παγκόσμιου δικτύου διανομής του ομίλου. Στο πλαίσιο της εξοικονόμησης δαπανών τη διαχείριση θα αναλάβει η αδελφή επιχείρηση Grasso RT στο Βερολίνο.
(13) Στο μέλλον η επιχείρηση θα εστιαστεί στον πυρήνα των δραστηριοτήτων της που είναι η κατασκευή και συναρμολόγηση ψυκτών. Η εταιρεία θα παράγει κυρίως ψυκτικά μηχανήματα διαφόρων κατηγοριών μεγέθους και απόδοσης, προσαρμοσμένα ειδικά στις ανάγκες των πελατών. Προβλέπονται επίσης επενδύσεις αντικατάστασης και συγχρονισμού, ενώ συγχρόνως θα ενισχυθούν οι δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης.
(14) Ο επενδυτής θα απασχολήσει κατά μέσο όρο 45 εργαζόμενους με ωράριο πλήρους εργασίας για χρονικό διάστημα τριών ετών από το Νοέμβριο 1999. Η λειτουργία της επιχείρησης θα συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2004.
(15) Όπως αναφέρθηκε στην παράγραφο 7, η ΙLKA MAFA δημιουργήθηκε το Δεκέμβριο 1997 με σκοπό την προετοιμασία της ιδιωτικοποίησης και ανάληψης της εταιρείας από την Carrier. Η αναδιάρθρωση προβλεπόταν να διαρκέσει από την 1η Δεκεμβρίου 1997 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001. Όπως ήδη αναφέρθηκε, η Carrier αποσύρθηκε από την εταιρεία στο τέλος του 1998. Η αναδιάρθρωση με το σημερινό επενδυτή, την εταιρεία GEA AG, άρχισε την 1η Οκτωβρίου 1999 και έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2001. Ως περίοδος αναδιάρθρωσης για την παλαιά Ιlka είχε δηλωθεί στην κοινοποίηση το συνολικό χρονικό διάστημα από το τέλος του 1997, δεδομένου ότι η αναδιάρθρωση άρχισε πριν την αποχώρηση της Carrier και συνεχίστηκε και το 1998/99 πριν την πώληση στην GEA AG.
(16) Σύμφωνα με τις προβλέψεις του σχεδίου αναδιάρθρωσης, το 2002 η επιχείρηση θα πραγματοποιήσει κύκλο εργασιών ύψους 16,2 εκατ. γερμανικών μάρκων και ετήσιο πλεόνασμα ύψους 14000 γερμανικών μάρκων. Για το 2003 προβλέπεται κύκλος εργασιών ύψους 17,4 εκατ. γερμανικών μάρκων και ετήσιο πλεόνασμα 670000 γερμανικά μάρκα ενώ για το 2004 κύκλος εργασιών ύψους 18,2 εκατ. γερμανικών μάρκων και ετήσιο πλεόνασμα ύψους 1,1 εκατ. γερμανικών μάρκων.
(17) Η αναδιάρθρωση, την οποία εξέτασε η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας, θα χρηματοδοτηθεί ως εξής:
ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ
(18) Εκτός από τα χρηματοδοτικά μέτρα που περιλαμβάνονται στον πίνακα, η Γερμανία ανακοίνωσε συνεισφορά ύψους 2,760 εκατ. γερμανικών μάρκων στις μισθολογικές δαπάνες. Η εν λόγω συνεισφορά χρηματοδοτήθηκε από το προσωπικό της ΙLKA MAFA με παραίτηση από το 12,5 % του ετήσιου μισθού του κατά τη διάρκεια της αναδιάρθρωσης.
(19) Η δημόσια συμμετοχή ανήλθε, όπως διαπίστωσε η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας, σε 28,198 εκατ. γερμανικά μάρκα, ποσό που αντιστοιχεί στο 77 % του συνολικού κόστους. Η συνεισφορά του επενδυτή ανήλθε σε 8,381 εκατ. γερμανικά μάρκα, ήτοι 23 % του συνολικού κόστους. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αμφιβάλλει εάν η συνεισφορά του επενδυτή μπορεί να θεωρηθεί ως σημαντική κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών της Κοινότητας για τις κρατικές ενισχύσεις σχετικά με τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων(5) (στο εξής "κατευθυντήριες γραμμές").
(20) Επιπλέον, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι από τα 9,8 εκατ. γερμανικά μάρκα, με τα οποία, σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, ο επενδυτής θα πραγματοποιούσε επενδύσεις και μέτρα αναδιάρθρωσης, ποσό 1,1 εκατ. γερμανικών μάρκων έπρεπε να χρησιμοποιηθεί για την οργάνωση γραφείων διανομής στη Σκανδιναβία και στην Ιαπωνία και για την οργάνωση του δικτύου διανομής στη Νότια Αμερική. Δεδομένου ότι τις λειτουργίες διανομής της ΙLKA MAFA αναλαμβάνει η μητρική εταιρεία, η Επιτροπή αμφιβάλλει εάν το μέρος της ενίσχυσης που συνδέεται με τις εν λόγω επενδύσεις χορηγείται πράγματι στην ΙLKA MAFA, εάν οι εν λόγω επενδύσεις είναι οπωσδήποτε απαραίτητες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης και εάν η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό.
(21) Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι από την τελική απόφαση στην υπόθεση C 41/99 όσον αφορά τη Lintra Beteiligungsholding GmbH ενδέχεται να προκύψουν ορισμένες πρόσθετες απαιτήσεις από την παλαιά Ιlka, οι οποίες θα χρειαστεί να προστεθούν στο κόστος του παρόντος σχεδίου αναδιάρθρωσης. Το ακριβές ποσό των εν λόγω απαιτήσεων δεν ήταν δυνατό να καθοριστεί την εποχή που κινήθηκε η διαδικασία, αλλά θα προκύψει από την τελική απόφαση στην υπόθεση C 41/99 Lintra Beteiligungsholding GmbH. Οι πρόσθετες αυτές απαιτήσεις θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την αξιολόγηση της αναλογικότητας της ενίσχυσης.
III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
(22) Όσον αφορά τις επιφυλάξεις της Επιτροπής λόγω της ανεπαρκούς συνεισφοράς του επενδυτή, η Γερμανία υποστηρίζει ότι για τον υπολογισμό της εν λόγω συνεισφοράς πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η αναδιάρθρωση με τον παρόντα επενδυτή άρχισε την 1η Οκτωβρίου 1999, η συνολική όμως αναδιάρθρωση είχε αρχίσει ήδη το Δεκέμβριο του 1997. Κατά συνέπεια, η συνολική χρηματοδότηση ήταν αρχικά υψηλότερη από τη συνεισφορά του νέου επενδυτή.
(23) Σε περίπτωση που για το κόστος αναδιάρθρωσης υπολογιστεί μόνο το χρονικό διάστημα από την 1η Οκτωβρίου 1999 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001, η συνεισφορά του επενδυτή και της ΙLKA MAFA αντιστοιχεί στο 52 % και κατά συνέπεια είναι σημαντική σε σχέση με το κόστος αναδιάρθρωσης.
(24) Όσον αφορά τις αμφιβολίες της Επιτροπής σχετικά με την αναγκαιότητα του ποσού του 1,1 εκατ. γερμανικών μάρκων για τη δημιουργία των γραφείων διανομής, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι ένα από τα πιο αδύνατα σημεία των περισσότερων εταιρειών στα νέα ομόσπονδα κράτη ήταν και συνεχίζει να είναι η ανεπαρκής διάρθρωση διανομής. Ειδικά σε τομείς όπως η τεχνική ψύχους και κλιματισμού η ύπαρξη καλά οργανωμένου και λειτουργικού δικτύου διανομής σε όλο τον κόσμο αποτελεί μία από τις βασικές προϋποθέσεις για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία της επιχείρησης.
(25) Μέσω της στενής συνεργασίας της με τις άλλες επιχειρήσεις της GEA Kältetechnik Division η ΙLKA MAFA, όπως τονίζει η Γερμανία, αποκτά πρόσβαση σε ένα καλά οργανωμένο δίκτυο διανομής και τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει το εν λόγω δίκτυο διανομής υπό ευνοϊκούς όρους από άποψη κόστους. Το προβλεπόμενο ποσό του 1,1 εκατ. γερμανικών μάρκων αποτελεί μικρό μόνο μέρος των συνολικών επενδύσεων της GEA Kältetechnik Division στις νέες διαρθρώσεις διανομής. Επιπλέον, η ΙLKA MAFA θα συμβάλει μόνο στη δημιουργία των νέων μέσων διανομής που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εμπορία των δικών της προϊόντων.
(26) Όσον αφορά τις ενδεχόμενες πρόσθετες απαιτήσεις έναντι της παλαιάς Ιlka στην παρούσα διαδικασία, η Γερμανία παραπέμπει στις παρατηρήσεις της στο πλαίσιο της διαδικασίας C 41/99 όσον αφορά τη Lintra Beteiligungsholding GmbH. Στην περίπτωση εκείνη επρόκειτο για την απαίτηση της Lintra έναντι της παλαιάς Ιlka ύψους 1787586 γερμανικών μάρκων, η οποία εξοφλήθηκε από το προϊόν εκκαθάρισης της Dipa.
IV. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(27) Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό δια της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία των ευρωπαϊκών δικαστηρίων, το κριτήριο του επηρεασμού των συναλλαγών πληρούται όταν η δικαιούχος επιχείρηση ασκεί οικονομική δραστηριότητα που αποτελεί αντικείμενο συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών.
(28) Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η κοινοποιηθείσα ενίσχυση χορηγήθηκε από κρατικούς πόρους σε μεμονωμένη επιχείρηση και ότι της προσπόρισε πλεονέκτημα, διότι μειώνει το κόστος που η εν λόγω εταιρεία θα ήταν κανονικά υποχρεωμένη να καταβάλει για την υλοποίηση του κοινοποιηθέντος σχεδίου αναδιάρθρωσης. Εξάλλου, η δικαιούχος της ενίσχυσης, η ΙLKA MAFA, είναι μία επιχείρηση που σχεδιάζει, παράγει και συναρμολογεί ψύκτες. Οι εν λόγω δραστηριότητες αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών και κατά συνέπεια, η εξεταζόμενη ενίσχυση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.
(29) Η κοινοποιηθείσα αναδιάρθρωση της επιχείρησης θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης που έχει υποβάλει ο επενδυτής. Η αναδιάρθρωση κοινοποιήθηκε αρχικά στην Επιτροπή στις 27 Μαρτίου 1998. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ενίσχυση αναδιάρθρωσης σε προβληματικές επιχειρήσεις αξιολογείται σύμφωνα με τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις σχετικά με τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, μία ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων χωρίς να θιγούν οι συναλλαγές σε βάρος του κοινοτικού συμφέροντος, εφόσον τηρούνται οι όροι των κατευθυντήριων γραμμών.
(30) Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι κατευθυντήριες γραμμές τέθηκαν σε ισχύ στις 9 Οκτωβρίου 1999. Σύμφωνα με το σημείο 7.5 του εν λόγω κειμένου, οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται εάν η ενίσχυση ή μέρος αυτής χορηγήθηκε μετά την έναρξη της ισχύος τους. Δεδομένου ότι μέρος των ενισχύσεων για την κοινοποιηθείσα αναδιάρθρωση χορηγήθηκε, σύμφωνα με την κοινοποίηση, μετά την εν λόγω ημερομηνία, ισχύουν οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999.
(31) Σύμφωνα με το σημείο 2.1 των κατευθυντήριων γραμμών, μεταξύ των τυπικών συμπτωμάτων μίας προβληματικής επιχείρησης είναι η μειούμενη αποδοτικότητα ή το αυξανόμενο μέγεθος των ζημιών, ο φθίνων κύκλος εργασιών, η μείωση των εσόδων και η χαμηλή καθαρή αξία του ενεργητικού. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τόσο η παλαιά Ιlka όσο και η ΙLKA MAFA παρουσιάζουν ζημία από το 1994. Κατά το χρόνο της αρχικής κοινοποίησης οι ζημίες ανέρχονταν σε 6,687 εκατ. γερμανικά μάρκα, ενώ κατά την κοινοποίηση του εξεταζόμενου σχεδίου αναδιάρθρωσης σε 1,8 εκατ. γερμανικά μάρκα. Κατά συνέπεια, η επιχείρηση πρέπει να θεωρηθεί προβληματική και η ενίσχυση αναδιάρθρωσης θα εξεταστεί βάσει των κατευθυντήριων γραμμών.
(32) Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, μια επιχείρηση που δημιουργήθηκε πρόσφατα δεν είναι επιλέξιμη για ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης, ακόμη και αν η αρχική της χρηματοοικονομική κατάσταση είναι επισφαλής. Αυτό ισχύει ιδίως όταν μία νέα επιχείρηση προκύπτει από εκκαθάριση προϋπάρχουσας επιχείρησης ή από ανάληψη μόνο του ενεργητικού της. Στην υποσημείωση 10 των κατευθυντήριων γραμμών αναφέρονται τα εξής: "Μόνες εξαιρέσεις στον κανόνα αυτό είναι οι περιπτώσεις που διαχειρίζεται η Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben στο πλαίσιο της αποστολής της για τις ιδιωτικοποιήσεις και άλλες ανάλογες περιπτώσεις στα νέα ομόσπονδα κράτη, και ιδίως για επιχειρήσεις από εκκαθαρίσεις ή εξαγορές μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999". Η ΙLKA MAFA ανήκε στην BvS και είναι εγκατεστημένη στα νέα ομόσπονδα κράτη· δημιουργήθηκε το 1997 με την προοπτική μίας μεταγενέστερης ιδιωτικοποίησης και ανέλαβε τις εγκαταστάσεις της παλαιάς Ιlka πριν τη λήξη της προθεσμίας στις 31 Δεκεμβρίου 1999. Για τους λόγους αυτούς, η ΙLKA MAFA μπορεί να λάβει ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης.
(33) Σύμφωνα με το σημείο 3.2.3 των κατευθυντήριων γραμμών οι ενισχύσεις αναδιάρθρωσης επιτρέπεται να χορηγηθούν μόνο μια φορά. Ωστόσο, σύμφωνα με την υποσημείωση 25 των κατευθυντήριων γραμμών, αυτό δεν ισχύει για τις ενισχύσεις υπέρ των επιχειρήσεων στην πρώην Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, που κοινοποιήθηκαν πριν τις 31 Δεκεμβρίου 2000. Δεδομένου ότι η ενίσχυση υπέρ της ΙLKA MAFA κοινοποιήθηκε πριν την προθεσμία που προβλέπεται στις κατευθυντήριες γραμμές, η επιχείρηση μπορεί να λάβει δεύτερη ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
(34) Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, η ενίσχυση πρέπει να βρίσκεται σε αναλογία με το κόστος και τα οφέλη της αναδιάρθρωσης. Στο σημείο 3.2.2 στοιχείο δ) των κατευθυντήριων γραμμών ορίζεται ότι η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό που απαιτείται για να καταστεί δυνατή η αναδιάρθρωση και πρέπει να σχετίζεται με τα προβλεπόμενα οφέλη από κοινοτική άποψη. Επίσης, οι αποδέκτες της ενίσχυσης θα πρέπει να συμβάλουν σημαντικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης χρησιμοποιώντας ίδιους πόρους. Η ενίσχυση δεν πρέπει να χρησιμεύσει στη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων οι οποίες δεν είναι απαραίτητες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης.
(35) Όταν κίνησε τη διαδικασία, η Επιτροπή αμφέβαλε εάν η συνεισφορά του επενδυτή ύψους 23 % θα μπορούσε να θεωρηθεί ως σημαντική κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών. Επιπλέον, η Επιτροπή αμφέβαλε εάν οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις στο δίκτυο διανομής ύψους 1,1 εκατ. γερμανικών μάρκων ήταν απαραίτητες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης.
(36) Με επιστολή της 20ής Ιουλίου 2001 η Γερμανία κοινοποίησε αλλαγές στο αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τις εξής τρεις αλλαγές: παράταση της περιόδου αναδιάρθρωσης, αύξηση της συνεισφοράς του επενδυτή και διαγραφή των επενδύσεων στο δίκτυο διανομής από το σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(37) Το παραταθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης της GEA AG καλύπτει τώρα την περίοδο 1999 έως 2003. Σύμφωνα με πληροφορίες της Γερμανίας, το βελτιωμένο αποτέλεσμα του ισολογισμού για το 1999 σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις πρέπει να αποδοθεί σε λογιστικά κέρδη, τα οποία κατά το επόμενο έτος θα καταγραφούν στα έξοδα. Το οικονομικό έτος 2000 περιλαμβάνει μόνο εννέα μήνες λόγω της απαιτούμενης προσαρμογής στις υπόλοιπες επιχειρήσεις του ομίλου GEA. Το προβλεπόμενο αποτέλεσμα χρήσης και κύκλου εργασιών δεν επιτεύχθηκε, δεδομένου ότι στην αρχή του έτους δεν υπήρχε ουσιαστικά καμία παραγγελία. Μολονότι το 2001 ο προβλεπόμενος κύκλος εργασιών επιτεύχθηκε, το αποτέλεσμα χρήσης ήταν χειρότερο από τις προγνώσεις. Για το γεγονός αυτό θεωρείται ότι ευθύνεται μία καθυστέρηση ενός έτους κατά την ανάπτυξη ημιαεροστεγών συμπιεστών. Ως εκ τούτου, δεν κατέστη δυνατό να μειωθούν τα έξοδα υλικών όπως είχε προγραμματιστεί. Υπολογίζεται ότι η χρηματοοικονομική κατάσταση της εταιρείας θα βελτιωθεί το 2002-2003 και ότι θα υπάρξουν θετικά αποτελέσματα χρήσης για πρώτη φορά το 2004 αντί για το 2002.
(38) Με επιστολή της 14ης Νοεμβρίου 2001, που απέστειλε μετά από αίτηση της Επιτροπής, η Γερμανία απέδωσε σε τεχνικούς λόγους τόσο τις καθυστερήσεις όσο και το γεγονός ότι δεν ελήφθησαν υπόψη στο αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης. Οι εν λόγω καθυστερήσεις δεν είχαν προβλεφθεί στο αρχικό σχέδιο, δεδομένου ότι όταν ο επενδυτής GEA ανέλαβε την ΙLKA MAFA δεν γνώριζε ακόμη πλήρως όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες του μίγματος προϊόντων της. Μετά την ανάληψη δημιουργήθηκε ομάδα εργασίας αποτελούμενη από εργαζόμενους της ΙLKA MAFA και του ομίλου GEA, προκειμένου να αναλύσει συγκεκριμένα προϊόντα. Η εν λόγω ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι συμπιεστές της ΙLKA MAFA ήταν παρωχημένης τεχνολογίας και θα έπρεπε να αντικατασταθούν από ένα ανταγωνιστικό προϊόν. Επιπλέον, τα έξοδα υλικών για το παλαιό προϊόν ήταν εξαιρετικά υψηλά.
(39) Δεδομένου ότι προέκυψε απρόβλεπτα η ανάγκη προσαρμογής και ανανέωσης των συμπιεστών, σύμφωνα με τη Γερμανία, αποφασίστηκε στο τέλος του 2001 να αντικατασταθούν οι δύο σχετικές εγκαταστάσεις παραγωγής. Λόγω τεχνικών προβλημάτων, η εν λόγω αντικατάσταση καθυστέρησε κατά ένα περίπου έτος, με αποτέλεσμα η περάτωσή της να προβλέπεται για το Σεπτέμβριο του 2002. Χωρίς τις εν λόγω καθυστερήσεις οι προγραμματισθείσες οικονομίες θα είχαν επιτευχθεί νωρίτερα, δεδομένου ότι τα έξοδα υλικών για τα νέα προϊόντα είναι σημαντικά χαμηλότερα. Με άλλα λόγια, η επιχείρηση έπρεπε να επωμιστεί τα υψηλότερα έξοδα παραγωγής κατά ένα έτος περισσότερο από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί, γεγονός το οποίο αντανακλάται στο χρηματοοικονομικό αποτέλεσμα της επιχείρησης.
(40) Όσον αφορά την αύξηση της συνεισφοράς του επενδυτή η Γερμανία αναφέρει ότι ο επενδυτής της ΙLKA MAFA προσφέρει πιστωτικό όριο 3,2 εκατ. γερμανικά μάρκα(6) για την κάλυψη δυνητικών απαιτήσεων ευθύνης και εγγύησης των πελατών. Δεδομένου ότι οι επενδύσεις σε συστήματα και δίκτυα Η/Υ θα είναι κατά 0,5 εκατ. γερμανικά μάρκα υψηλότερες από τις προβλεφθείσες, ο επενδυτής αυξάνει επιπλέον τη συνεισφορά του στις επενδύσεις κατά το εν λόγω ποσό. Κατ' αυτόν τον τρόπο, η συνολική συνεισφορά του επενδυτή ανέρχεται σε 3,7 εκατ. γερμανικά μάρκα.
(41) Η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι επενδύσεις στο δίκτυο διανομής ύψους 1,1 εκατ. γερμανικών μάρκων έχουν διαγραφεί από το επενδυτικό σχέδιο. Το εν λόγω ποσό θα χρησιμοποιηθεί αντ' αυτού ως εξής:
- οι εγκαταστάσεις δοκιμών για τους ψύκτες κόστισαν 0,7 εκατ. γερμανικά μάρκα ακριβότερα από ό,τι είχε προβλεφθεί,
- η ανακαίνιση και κατασκευή γραφείων κόστισαν κατά 150000 γερμανικά μάρκα ακριβότερα,
- ο εξοπλισμός παραγωγής κόστισε κατά 150000 γερμανικά μάρκα ακριβότερα,
- τα έξοδα αποθήκευσης και υλικοτεχνικής υποδομής ανήλθαν σε 100000 γερμανικά μάρκα.
(42) Και στο αναθεωρημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης η χρηματοδότηση για την περίοδο πριν την πώληση στον όμιλο GEA, συγκεκριμένα από την 1η Δεκεμβρίου 1997 μέχρι την 30ή Σεπτεμβρίου 1999, παραμένει αμετάβλητη. Το σύνολο των δαπανών για την εν λόγω περίοδο ύψους 12,8 εκατ. γερμανικών μάρκων θα καλυφθεί από το κράτος (BvS και ομόσπονδο κράτος Σαξονία-Άνχαλτ). Η ενίσχυση για την αναδιάρθρωση από τον όμιλο GEA από την 1η Οκτωβρίου 1999 παραμένει επίσης αμετάβλητη στο ποσό των 8,948 εκατ. γερμανικών μάρκων, που σημαίνει ότι η δημόσια χρηματοδότηση και η σχετική ενίσχυση ανέρχονται συνολικά σε 28,198 εκατ. γερμανικά μάρκα. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο ποσό του αρχικού σχεδίου. Κατά συνέπεια, το τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν συνεπάγεται καμία αύξηση της ενίσχυσης.
(43) Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 40, η συνεισφορά του επενδυτή σύμφωνα με το νέο σχέδιο αυξάνεται κατά 3,7 εκατ. γερμανικά μάρκα. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει μία υψηλότερη άμεση συνεισφορά στις επενδύσεις ύψους 500000 γερμανικών μάρκων και πιστωτικό όριο ύψους 3,2 εκατ. γερμανικών μάρκων για την κάλυψη δυνητικών απαιτήσεων ευθύνης και εγγύησης εκ μέρους των πελατών. Η χρηματοδότηση του τροποποιημένου σχεδίου διαμορφώνεται ως εξής:
ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ
(44) Όσον αφορά τη συνεισφορά του προσωπικού στην αναδιάρθρωση ύψους 2,760 εκατ. γερμανικών μάρκων, η Επιτροπή παρατηρεί ότι το εν λόγω ποσό έχει συμπεριληφθεί στα έξοδα αναδιάρθρωσης, διότι αποτελεί πραγματική συνεισφορά στα εν λόγω έξοδα. Ωστόσο, το ποσό αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί ως συνεισφορά του επενδυτή, διότι δεν θα χρηματοδοτηθεί ούτε με πόρους του επενδυτή, ούτε με πόρους της εταιρείας ΙLKA MAFA(7).
(45) Όσον αφορά τις αμφιβολίες της σχετικά με τη συνεισφορά του επενδυτή στην αναδιάρθρωση, η Επιτροπή παρατηρεί ότι στο τροποποιημένο σχέδιο η εν λόγω συνεισφορά αυξήθηκε κατά 3,7 εκατ. γερμανικά μάρκα και ότι πλέον ανέρχεται στο 28 %. Σύμφωνα με τη μέχρι στιγμής πρακτική της(8) στις υποθέσεις ενισχύσεων αναδιάρθρωσης στα νέα ομόσπονδα κράτη, η Επιτροπή μπορεί να θεωρήσει τη συνεισφορά αυτή ως σημαντική κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών.
(46) Όσον αφορά τις επιφυλάξεις της σε σχέση με τις επενδύσεις στο δίκτυο διανομής, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι εν λόγω επενδύσεις αντικαταστάθηκαν από άμεσες επενδύσεις στις εγκαταστάσεις παραγωγής της ΙLKA MAFA. Κατά συνέπεια, οι αμφιβολίες της για το κατά πόσον η ΙLKA MAFA αποτελεί τον πραγματικό ή/και μοναδικό αποδέκτη της ενίσχυσης για τις εν λόγω επενδύσεις, καθίστανται πλέον άνευ αντικειμένου.
(47) Ωστόσο, η περίοδος αναδιάρθρωσης παρατάθηκε κατά δύο έτη. Η Γερμανία ανέφερε ως λόγο για την εν λόγω παράταση την απρόβλεπτη ανάγκη αντικατάστασης πρόσθετων εγκαταστάσεων παραγωγής και τις τεχνικές δυσκολίες που προέκυψαν.
(48) Ένα ουσιαστικό στοιχείο του σχεδίου αναδιάρθρωσης που υπέβαλε η Γερμανία το 1999 ήταν η αντικατάσταση και εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων παραγωγής καθώς και η ανάπτυξη νέων προϊόντων. Στο πλαίσιο της έναρξης της διαδικασίας, η Επιτροπή δεν εξέφρασε καμία αμφιβολία όσον αφορά την καταλληλότητα του σχεδίου αναδιάρθρωσης να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης.
(49) Η απόφαση για την αντικατάσταση μίας ακόμη εγκατάστασης παραγωγής μετά τη διεξοδικότερη εξέταση του μίγματος προϊόντων της ΙLKA MAFA συμβιβάζεται με το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης και δεν σχετίζεται με ουσιαστικές αλλαγές ούτε με την εισαγωγή νέων στρατηγικών ή μέτρων που δεν είχαν ήδη προβλεφθεί στο αρχικό σχέδιο. Σε περίπτωση που η πρόσθετη εγκατάσταση παραγωγής είχε αντικατασταθεί χωρίς καθυστερήσεις βάσει σχεδίου, το χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη θετικού αποτελέσματος χρήσης θα είχε επιτευχθεί, σύμφωνα με τις υποβληθείσες πληροφορίες. Οι καθυστερήσεις λόγω των τεχνικών δυσκολιών που προέκυψαν κατά τις εργασίες έχουν ανάλογες επιπτώσεις στο αποτέλεσμα χρήσης και μεταθέτουν την προθεσμία για την επίτευξη του ορίου αποδοτικότητας. Ωστόσο, το σχέδιο αναδιάρθρωσης υλοποιήθηκε όπως προβλεπόταν. Παρά την παράταση της περιόδου αναδιάρθρωσης λόγω των τεχνικών δυσκολιών κατά την εφαρμογή του σχεδίου, η Επιτροπή συνεχίζει να θεωρεί το εν λόγω σχέδιο κατάλληλο να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα της επιχείρησης.
(50) Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, το σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να αποκαθιστά τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η προαναφερθείσα καθυστέρηση μεταθέτει κατά δύο έτη τη χρονική στιγμή κατά την οποία η επιχείρηση θα επιτύχει το όριο αποδοτικότητας. Δεδομένου ότι η διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης με τον παρόντα επενδυτή ήταν αρχικά μόνο δύο έτη (1999 έως 2001), η προθεσμία για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας, παρά τη διετή καθυστέρηση, παραμένει στα όρια ενός εύλογου χρονικού διαστήματος κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών.
(51) Σύμφωνα με την αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης ("one time last time") που ορίζεται στο σημείο 3.2.3 των κατευθυντήριων γραμμών, οι ενισχύσεις αναδιάρθρωσης δεν πρέπει να χορηγούνται πάνω από μία φορά. Η χορήγηση νέας ενίσχυσης αναδιάρθρωσης επιτρέπεται μόνο εφόσον οι συνθήκες που επικρατούν είναι εξαιρετικές, απρόβλεπτες και δεν μπορούν να καταλογιστούν στην επιχείρηση. Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση η παράταση της αρχικής περιόδου αναδιάρθρωσης δεν συνεπάγεται αύξηση της ενίσχυσης. Αντίθετα, η συνεισφορά του επενδυτή αυξήθηκε σημαντικά κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών.
(52) Προκειμένου να παρακολουθήσει την εφαρμογή του αναθεωρημένου σχεδίου αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή κάλεσε τη Γερμανία να υποβάλει ετήσιες εκθέσεις όσον αφορά την πρόοδο της αναδιάρθρωσης από το 2001 μέχρι το 2004. Η έκθεση πρέπει να υποβάλλεται μέχρι το τέλος του Μαρτίου του επόμενου έτους και να περιέχει όλες τις σχετικές πληροφορίες που θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να ελέγχει την εφαρμογή του εγκεκριμένου σχεδίου αναδιάρθρωσης, την πληρωμή των ενισχύσεων στην επιχείρηση και τη χρηματοοικονομική κατάστασή της. Κάθε αλλαγή του σχεδίου αναδιάρθρωσης πρέπει να εξεταστεί σύμφωνα με το σημείο 3.2.4 των κατευθυντήριων γραμμών.
(53) Κατά την έναρξη της διαδικασίας η Επιτροπή επιφυλάχθηκε να λάβει θέση όσον αφορά τις πρόσθετες απαιτήσεις έναντι της παλαιάς Ιlka που θα προέκυπταν ενδεχομένως από τη διαδικασία C 41/99 όσον αφορά τη Lintra Beteiligungsholding GmbH.
(54) Στις 28 Μαρτίου 2001 η Επιτροπή έλαβε την τελική απόφαση 2001/673/ΕΚ στην υπόθεση C 41/99(9). Με επιστολή της 17ης Σεπτεμβρίου 2001 η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι έχει ανακτήσει τις ενισχύσεις που σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση καταβλήθηκαν παρανόμως στην ΙLKA MAFA Kältetechnik GmbH. Το ποσό των ενισχύσεων ύψους 1787586 γερμανικών μάρκων διαμορφώθηκε συνολικά μαζί με τους τόκους σε 2235114 γερμανικά μάρκα. Η Επιτροπή έλαβε μία απόδειξη πληρωμής με ημερομηνία 6 Σεπτεμβρίου 2001. Η παράνομη ενίσχυση επιστράφηκε από την εταιρεία Dipa Industrie und Vermögensverwaltung GmbH σε εκκαθάριση(10).
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(55) Η Γερμανία χορήγησε παρανόμως την ενίσχυση ύψους 14,417 εκατ. ευρώ στην εταιρεία ΙLKA MAFA Kältemaschinenbau GmbH κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Ωστόσο, δεδομένου ότι η ενίσχυση ακολουθεί τις κατευθυντήριες γραμμές της Κοινότητας για τις κρατικές ενισχύσεις σχετικά με τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων του 1999, συμβιβάζεται με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η ενίσχυση που η Γερμανία χορήγησε στην εταιρεία ΙLKA MAFA Kältemaschinenbau GmbH ύψους 14417000 ευρώ (28198000 γερμανικά μάρκα) συμβιβάζεται με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.
Άρθρο 2
Η Γερμανία υποβάλλει στην Επιτροπή ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο της αναδιάρθρωσης κατά την περίοδο 2001-2004. Η ετήσια έκθεση υποβάλλεται μέχρι το τέλος του Μαρτίου του επόμενου έτους και πρέπει να περιέχει όλες τις σχετικές πληροφορίες που θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να ελέγχει την εφαρμογή του εγκεκριμένου σχεδίου αναδιάρθρωσης, το χρόνο πληρωμής της ενίσχυσης στην επιχείρηση και τη χρηματοοικονομική κατάστασή της.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.
Βρυξέλλες, 3 Απριλίου 2002.