*****
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 18ης Σεπτεμβρίου 1981
περί ενισχύσεως την οποία σχεδιάζει να χορηγήσει η κυβέρνηση των Κάτω Χωρών σε επιχείρηση του χημικού τομέα (οξείδιο του μαγνησίου)
(Το κείμενο στην ολλανδική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(81/797/ΕΟΚ)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος, και ιδίως το άρθρο 93 παράγραφος 2 εδάφιο πρώτο,
αφού, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω άρθρου, κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας:
Ι
Ότι ο νόμος των Κάτω Χωρών της 29ης Ιουνίου 1978 περί ενθαρρύνσεως και προσανοτολισμού των επενδύσεων (Wet Investeringsrekening - WIR) (1) θέσπισε, με το άρθρο 6, « συμπληρωματική πριμοδότηση μεγάλων προγραμμάτων». Ότι αυτή η επιδότηση χορηγείται για την πραγματοποίηση προγραμμάτων επενδύσεως αξίας άνω των 30 εκατομμυρίων φιορινιών και ότι, διαμορφούμενη ανάλογα με τον αριθμό των δημιουργούμενων θέσεων απασχολήσεως, μπορεί να ανέλθει στο 4 % της αξίας της σχετικής επενδύσεως.
Ότι, κατά την εξέταση του σχεδίου του εν λόγω νόμου, στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 93 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ, η Επιτροπή τόνισε ότι η «συμπληρωματική πριμοδότηση μεγάλων προγραμμάτων» συνιστά καθεστώς γενικών ενισχύσεων γιατί δεν αποσκοπεί σε συγκεκριμένο τομέα ή περιφέρεια. Ότι, δεδομένου ότι το καθεστώς αυτό εφαρμόζεται σε όλες τις επενδύσεις χωρίς να γίνεται διάκριση μεταξύ επιχειρήσεων, περιφερειών ή τομέων, δεν υπάγεται στις παρεκκλίσεις τις οποίες προβλέπει το άρθρο 92 πράγραφος 3 περιπτώσεις α ή γ της συνθήκης ΕΟΚ. Ότι, ελλείψει τέτοιων εξειδικεύσεων, η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να εκτιμήσει τις επιπτώσεις του υπό μελέτη καθεστώτος επί των ενδοκοινοτικών συναλλαγών και επί του ανταγωνισμού καί, κατά συνέπεια, το κατά πόσο συμβιβάζεται το καθεστώς αυτό με την κοινή αγορά.
Ότι, όταν πρόκειται περί αυτού του τύπου καθεστώτος γενικών ενισχύσεων, η Επιτροπή συνήθως εγκρίνει τις ενισχύσεις αυτές αν πληρούται μία από τις δύο ακόλουθες προϋποθέσεις: το ενδιαφερόμενο Κράτος μέλος ενημερώνει την Επιτροπή είτε για κάποιο περιφερειακό πρόγραμμα, είτε -οταν αυτό δεν είναι δυνατόν - για σημαντικές εξατομικευμένες περιπτώσεις.
Ότι, με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή ζήτησε να της γνωστοποιηθούν εκ των προτέρων και εγκαίρως -σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 93 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ- οι περιπτώσεις εξατομικευμένης χορηγήσεως της «συμπληρωματικής πριμοδοτήσεως μεγάλων προγραμμάτων».
Ότι, κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με τις αρχές των Κάτω Χωρών, η Επιτροπή επισήμανε ότι θα προέβαινε σε εκτίμηση μιας από τις περιπτώσεις αυτές, με γνώμονα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και με βάση τις αρχές που θεσπίζονται από τα άρθρα 92 και επ. ή που διαμορφώθηκαν κατά την εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Ότι η κυβέρνηση των Κάτω Χωρών δεν θα έπρεπε να συμπεράνει ότι η Επιτροπή εξέφρασε οποιαδήποτε ευνοϊκή
γνώμη όσον αφορά το καθεστώς «συμπληρωματικής πριμοδοτήσεως μεγάλων προγραμμάτων» επειδή ζήτησε αυτήν την προηγούμενη συστηματική γνωστοποίηση.
Ότι η κυβέρνηση των Κάτω Χωρών ικανοποίησε το αίτημα της Επιτροπής, καθιερώνοντας την εν λόγω διαδικασία προηγούμενης γνωστοποιήσεως με το άρθρο 6 παράγραφος 7 και το άρθρο 7 παράγραφος 3 του κεφαλαίου V του προαναφερθέντος ολλανδικού νόμου της 29ης Ιουνίου 1978.
ΙΙ
Ότι, με επιστολή της στις 17 Απριλίου 1980, η κυβέρνηση των Κάτω Χωρών ενημέρωσε, σύμφωνα με την ανωτέρω διαδικασία, την Επιτροπή ότι σκοπεύει να χορηγήσει «συμπληρωματική πριμοδότηση μεγάλων προγραμμάτων» για την πραγματοποίηση στο Veendam, στην επαρχία Groningen, μιας εκμεταλλεύσεως ορυκτού άλατος που θα παράγει 850 000 τόνους άλμης ανά έτος, με στόχο την οικονομικά ολοκληρωμένη παραγωγή οξειδίου του μαγνησίου. Ότι αυτή η παραγωγή πραγματοποείται, με ισότιμη συμμετοχή, από δύο θυγατρικές εταιρείες, ενός ολλανδικού πετροχημικού ομίλου και μιας δημόσιας εταιρείας που δρά σε περιφερειακό επίπεδο.
Ότι το συνολικό κόστος της επενδύσεως έχει εκτιμηθεί σε 85 εκατομμύρια φιορίνια και θα οδηγήσει στη δημιουργία 18 νέων θέσεων εργασίας· ότι το πρόγραμμα θα τύχει επιδοτήσεως 0,285 εκατομμυρίων φιορινιών κατ' εφαρμογή περιφερειακών ενισχύσεων (καθεστώς IPR).
Ότι ένα σημαντικό μέρος του οξειδίου του μαγνησίου, από αλάτι που εξορύσσεται στο Veendam, προορίζεται, στο σύνολό του, για εξαγωγή στα άλλα Κράτη μέλη.
ΙΙΙ
Ότι η ολλανδική κυβέρνηση απάντησε στις 8 Ιανουαρίου 1981 κατόπιν οχλήσεως της Επιτροπής και ότι, κατ' αυτόν τον τρόπο, δεν σεβάσθηκε την προθεσμία που ορίσθηκε από την Επιτροπή μέχρι τις 30 Ιουνίου 1980 για την παρουσίαση ενδεχόμενων παρατηρήσεων. Ότι η προθεσμία αυτή παρατάθηκε μέχρι τις 15 Αυγούστου 1980, κατόπιν αιτήσεως της ολλανδικής κυβερνήσεως.
IV
Ότι η ενίσχυση την οποία σκοπεύει να χορηγήσει η κυβέρνηση των Κάτω Χωρών είναι δυνατόν, κατά συνέπεια, να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των Κρατών μελών και να νοθεύσει ή να απειλήσει να νοθεύσει τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ, ευνοώντας την εν λόγω επιχείρηση ή την παραγωγή της.
Ότι η προβλεπόμενη από την ολλανδική κυβέρνηση ενίσχυση αποσκοπεί στο να θέσει σε λειτουργία την εκμετάλλευση ορυκτού άλατος που θα παράγει 850 000 τόνους άλμης ανά έτος, η οποία προορίζεται, στο σύνολό της, για την παραγωγή οξειδίου του μαγνησίου. Ότι αυτή η παραγωγή πραγματοποιείται, αντίστοιχα, από δύο θυγατρικές εταιρείες, με ισότιμη συμμετοχή, των δύο προαναφερόμενων επιχειρήσεων. Ότι ένα σημαντικό μέρος της οικονομικά ολοκληρωμένης παραγωγής οξειδίου του μαγνησίου από αλάτι προορίζεται για τις αγορές των άλλων Κρατών μελών.
Ότι το άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ θεωρεί, κατ' αρχήν, ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά τις ενισχύσεις οι οποίες εμπίπτουν στα κριτήρια τα οποία καθορίζει. Ότι οι παρεκκλίσεις τις οποίες προβλέπει το άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ προσδιορίζουν τους στόχους των ενισχύσεων, οι οποίες χορηγούνται προς το συμφέρον της Κοινότητος και όχι μόνον του λαμβάνοντος την ενίσχυση. Ότι οι παρεκκλίσεις αυτές πρέπει να ερμηνεύονται στενά κατά την εξέταση διαφόρων προγραμμάτων περιφερειακής ή κατά τομέα ενισχύσεως ή εξατομικευμένων περιπτώσεων εφαρμογής καθεστώτος γενικών ενισχύσεων καί, ειδικότερα, ότι δεν τυγχάνουν εφαρμογής στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδείξει ότι, αν δεν χορηγηθεί ενίσχυση, η δύναμη των μηχανισμών της αγοράς αφ' εαυτής δεν μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων κατά τρόπο ώστε να υιοθετήσουν συμπεριφορά που να συμβάλει στην υλοποίηση κάποιου από τους στόχους που αναφέρονται στις παρεκκλίσεις.
Ότι, αν κατ' εξαίρεση, χορηγηθεί ενίσχυση χωρίς να πληρούνται οι ανωτέρω προϋποθέσεις θα επηρεασθούν οι μεταξύ των Κρατών μελών συναλλαγές και θα νοθευθεί ο ανταγωνισμός, χωρίς αυτό να δικαιολογείται από το κοινοτικό συμφέρον, ενώ συγχρόνως θα παρέχονται αντικανονικά πλεονεκτήματα σε ορισμένα Κράτη μέλη.
Ότι αν εφαρμόζει τις ανωτέρω αρχές κατά την εξέταση των εξατομικευμένων περιπτώσεων οι οποίες υπάγονται στο καθεστώς των γενικών ενισχύσεων, η Επιτροπή πρέπει να έχει πεισθεί ότι υπάρχει αντιστάθμισμα που να δικαιολογεί τη χορήγηση ενισχύσεως στην εν λόγω επιχείρηση, υπό την έννοια ότι η ενίσχυση είναι απαραίτητη για την υλοποίηση ενός από τους στόχους οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ. Ότι όταν τούτο δεν αποδεικνύεται καί, ακόμη ειδικότερα, όταν η σχεδιαζόμενη επένδυση πραγματοποιείται και χωρίς τη χορήγηση ενισχύσεως, είναι σαφές ότι η ενίσχυση δεν συμβάλλει στην πραγματοποίηση των στόχων των παρεκκλίσεων, αλλά ότι σκοπό έχει την αύξηση της οικονομικής ισχύος της ενδιαφερόμενης επιχειρήσεως.
Ότι η Επιτροπή έχει καθήκον να εφαρμόσει τις ανωτέρω αρχές με σταθερότητα και δικαιοσύνη, με τρόπο που να εξακριβώνει σε κάθε περίπτωση εφαρμογής ενός καθεστώτος γενικών ενισχύσεων την ύπαρξη αυτού του αντισταθμίσματος. Ότι η μη εφαρμογή αυτού του κριτηρίου στο παρελθόν, ακόμη και εάν πρόκειται για πολύ πρόσφατη περίπτωση, δεν μπορεί να αποτελέσει επαρκή δικαιολογία για να μη ληφθεί υπόψη αυτό το κριτήριο, πιο συγκεκριμένα στην περίπτωση όπου η ύπαρξη αυτού του αντισταθμίσματος δεν αφορά την επιχείρηση που λαμβάνει την ενίσχυση.
Ότι, πράγματι, ούτε η κυβέρνηση των Κάτω Χωρών προέβαλε, ούτε η Επιτροπή αναγνώρισε κάποιο λόγο ο οποίος να πείθει ότι η εν λόγω ενίσχυση πληροί τις προϋποθέσεις οι οποίες απαιτούνται για την εφαρμογή μιας από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ.
Ότι, όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 3 περιπτώσεις α και γ του άρθρου 92 της συνθήκης ΕΟΚ, σχετικά με τις ενισχύσεις για την προώθηση ή τη διευκόλυνση της οικονομικής αναπτύξεως ορισμένων περιοχών, πρέπει να σημειωθεί ότι η περιοχή Groningen δεν είναι περιοχή στην οποία «το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό» η όπου επικρατεί «σοβαρή υποαπασχόληση», κατά την έννοια της παρεκκλίσεως που προβλέπεται στην περίπτωση α. Ότι, όσον αφορά την παρέκκλιση η οποία προβλέπεται στην περίπτωση γ, η ολλανδική κυβέρνηση έχει ήδη λάβει υπόψη τη συμβολή που οι εν λόγω επενδύσεις είναι δυνατόν να έχουν στην επίτευξη μιας καλύτερης κοινωνικοοικονομικής ισορροπίας της ζώνης αυτής, με το να ευεργετηθούν από μία άλλη ενίσχυση στα πλαίσια των ολλανδικών περιφερειακών ενισχύσεων (Investeringspremieregeling - IPR). Ότι η κυβέρνηση των Κάτω Χωρών, στις παρατηρήσεις που υπέβαλε στην Επιτροπή, υπογράμμισε και η ίδια ότι οι «συμπληρωματικές πριμοδοτήσεις μεγάλων προγραμμάτων» δεν χορηγούνται με βάση περιφερειακά κριτήρια.
Ότι, όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που εισάγει το άρθρο 92 παράγραφος 3 περίπτωση β της συνθήκης ΕΟΚ, οι επενδύσεις, σε κάθε περίπτωση, θα προκύψουν από την κανονική λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς. Ότι δεν υπάρχει, εξάλλου, τίποτε το οποίο να χαρακτηρίζει την εν λόγω επένδυση σαν σχέδιο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή σχέδιο δυνάμενο να άρει σοβαρή διαταραχή της οικονομίας Κράτους μέλους, ώστε να υπαχθεί στην παρέκκλιση του άρθρου 92 παράγραφος 3 περίπτωση β της συνθήκης ΕΟΚ ως προς το ασυμβίβαστο των ενισχύσεων που προβλέπεται από το άρθρο 92 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ.
Ότι, και αν ακόμα υποθέσουμε ότι θα ιδρυόταν η επιχείρηση και θα υπήρχε ανάγκη αυξήσεως της παραγωγικής δυναμικότητας οξειδίου του μαγνησίου για την κατασκευή πυρίμαχων πλίνθων για υψικάμινους, το αποτέλεσμα της ενέργειας αυτής φαίνεται πολύ έμμεσο για να έχει αισθητές επιπτώσεις στην αναδιάρθρωση της βιομηχανίας χάλυβα στην Κοινότητα.
Ότι εξάλλου, κατά τη γνωμάτευσή της σχετικά με το καθεστώς WIR , η Επιτροπή υπενθύμισε ότι οι Κάτω Χώρες αποτελούν τμήμα των κεντρικών περιοχών της Κοινότητος, εκείνων δηλαδή οι οποίες δεν αντιμετωπίζουν τα σοβαρότερα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα στον κοινοτικό χώρο, ενώ συγχρόνως συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων όπου υφίσταται πραγματικός κίνδυνος υπερβολικής σωρεύσεως ενισχύσεων και όπου, περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, κάθε ενίσχυση είναι δυνατόν να επηρεάσει τις μεταξύ των Κρατών μελών συναλλαγές. Ότι, εξάλλου, από τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με την κοινωνικοοικονομική κατάσταση στις Κάτω Χώρες, δεν προκύπτει ότι υπάρχει σοβαρή διαταραχή της οικονομίας τους κατά την έννοια της συνθήκης. Ότι η « συμπληρωματική πριμοδότηση μεγάλων προγραμμάτων», εφ' οσον χορηγείται σε μεμονωμένες περιπτώσεις, δεν έχει σαν σκοπό την αντιμετώπιση τέτοιας καταστάσεως. Ότι τυχόν υιοθέτηση άλλης θέσεως θα είχε σαν συνέπεια, σε εποχή οικονομικής υφέσεως και ανεργίας για όλη την Κοινότητα, να προσελκύσουν οι Κάτω Χώρες επενδύσεις οι οποίες θα ήταν δυνατόν να γίνουν σε άλλα Κράτη μέλη, η οικονομική κατάσταση των οποίων είναι λιγότερο ευνοϊκή. Ότι οι πρόσφατες οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις στην Κοινότητα επιβάλλουν την εμμονή στη θέση αυτή τόσο επί του θέματος της συγκεκριμένης πριμοδοτήσεως αυτής καθ' εαυτής όσο και της χρησιμοποιήσεώς της σε άλλες περιπτώσεις.
Ότι, τέλος, όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 3 περίπτωση γ του άρθρου 92 της συνθήκης ΕΟΚ σχετικά με τις «ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων», η εξέταση της εξελίξεως του τομέα της παραγωγής οξειδίου του μαγνησίου από ορυκτό άλας, ιδιαίτερα υπό το φώς των ανωτέρω παρατηρήσεων, και όσον αφορά την προοπτική της ζητήσεως του εν λόγω προϊόντος, αποδεικνύει ότι ο μηχανισμός της αγοράς και μόνο, χωρίς κρατική παρέμβαση, είναι σε θέση να εξασφαλίσει την ομαλή ανάπτυξη της εν λόγω δραστηριότητας. Ότι επειδή ένα σημαντικό μέρος της παραγωγής οξειδίου του μαγνησίου από ορυκτό άλας προορίζεται να εξαχθεί σε άλλα Κράτη μέλη, και αυτό υπό συνθήκες που θα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν περιθώρια για αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας, δεν είναι δυνατόν να υποστηριχθεί η άποψη ότι η ενίσχυση αυτή δεν θα επηρεάσει τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που να αντιβαίνει στο κοινό συμφέρον.
Ότι, λαμβανομένων συνεπώς υπόψη των ανωτέρω, το σχέδιο ενισχύσεως των Κάτω Χωρών δεν πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις ώστε να υπαχθεί σε μία από τις παρεκκλίσεις που εισάγονται από το άρθρο 92 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Το Βασίλειο των Κάτω Χωρών δεν δύναται να θέσει σε εφαρμογή το σχέδιο, το οποίο γνωστοποίησε στην Επιτροπή με επιστολή του Υπουργού Εξωτερικών στις 17 Απριλίου 1980, για χορήγηση « συμπληρωματικής πριμοδοτήσεως μεγάλων προγραμμάτων» στις επενδύσεις που πραγματοποιούνται στο Veendam από επιχείρηση των Κάτω Χωρών στον τομέα των πετροχημικών.
Άρθρο 2
Το Βασίλειο των Κάτω Χωρών ενημερώνει την Επιτροπή, εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινο ποίηση της παρούσας αποφάσεως, για τα μέτρα τα οποία θα έχει λάβει προκειμένου να συμμορφωθεί με την απόφαση αυτή.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο των Κάτω Χωρών.
Έγινε στις Βρυξέλλες, στις 18 Σεπτεμβρίου 1981.