32002R0743
L 115/1
ОФИЦИАЛЕН ВЕСТНИК НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ
РЕГЛАМЕНТ (ЕО) № 743/2002 НА СЪВЕТА
от 25 април 2002 година
за създаване на обща рамка на Общността за дейности за улесняване на прилагането на съдебното сътрудничество по граждански дела
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за създаване на Европейската общност, и по-специално член 61, буква в) и член 67, параграф 1 от него,
като взе предвид предложението на Комисията (1),
като взе предвид становището на Европейския парламент (2),
като взе предвид становището на Икономическия и социален комитет (3),
като има предвид, че:
(1)
Европейският съюз си е определил за цел поддържане и развиване на пространство на свобода, сигурност и правосъдие, в която свободното движение на хора е гарантирано. За тази цел Общността следва да приеме освен всичко останало и мерки в областта на съдебното сътрудничество по граждански дела, които са необходими за правилното функциониране на вътрешния пазар.
(2)
На 3 декември 1998 г. Съветът прие План за действие на Съвета и Комисията относно най-добро прилагане на разпоредбите от Договора от Амстердам в областта на свободата, сигурността и правосъдието (оттук нататък наричан „План за действие от Виена“ (4),
(3)
Срещата на Европейския съвет в Тампере на 15 и 16 октомври 1999 г. прие заключенията със заглавие „Към съюз на свобода, сигурност и правосъдие: крайъгълни камъни от Тампере“.
(4)
На 30 ноември 2000 г. Съветът прие Съвместна програма на Комисията и Съвета с мерки за прилагане на принципа на взаимното признаване на решения по граждански и търговски дела (5),
(5)
Съвместно действие 96/636/ПВР (6) създаде програма за насърчаване и обмен на специалисти, практикуващи право за периода от 1996 до 2000 г. (Гроций).
(6)
С Регламент (ЕО) № 290/2001 (7) програмата за насърчаване и обмен на правни специалисти в областта на гражданското право (Гроций - гражданско) беше разширена за временен период само от 1 година в очакване на заключението от анализа как дейностите и подкрепата на Общността следва да бъдат фокусирани в бъдеще.
(7)
Решение № 1496/98/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (8) създаде програма за действие за подобряване на познанията на Общностното право сред правните професии (Проект Робер Шуман) за период от три години.
(8)
Гъвкава и ефективна обща рамка на Общността за дейности в областта на гражданското право е необходима, за да могат да се постигнат амбициозните цели, които са поставени от Договора, Виенския план за действие и Заключенията от Тампере.
(9)
Общата рамка на Общността за дейности следва да предвиди инициативи, предприети от Комисията в съответствие с принципите на стабилност, на дейности в подкрепа на организациите, които насърчават и улесняват съдебното сътрудничество по гражданските дела, и за дейности в подкрепа на специфични проекти.
(10)
Редица дейности се изискват за бъдещото развитие на съдебното сътрудничество по гражданските дела и следователно следва да се предприемат в рамка на програма за дейности на Общността. Планирането и прилагането на тези дейности ще се ползват от тяхното групиране заедно с общата рамка за дейности на Общността.
(11)
Действията на Комисията може да включват специфични дейности, като изследвания, проучвания, семинари, конференции, експертни срещи, публикации, ръководства, база данни и/или интернет страници, както и мерки за разпространение на резултатите на проектите, съвместно финансирани по общата рамка за дейности на Общността.
(12)
Обща рамка за дейности на Общността за подобряване на взаимното разбирателство за правните и съдебни системи на държавите-членки ще допринесат за намаляване на бариерите пред съдебното сътрудничество по граждански дела, което ще подобри функционирането на вътрешния пазар.
(13)
Необходими са мерки за гарантиране на добро използване на инструментите на Общността в областта на съдебното сътрудничество по граждански дела. Те ще са по-ефективни, ако са координирани в рамките на обща рамка за дейности на Общността.
(14)
Тъй като целите на предлаганото действие не могат да се постигнат достатъчно от държавите-членки, следователно е необходимо европейско измерение за тяхното постигане и очакваните икономии по обхват и кумулативните предвидени ефекти на дейностите може да бъдат по-добре постигнати от Общността. Общността може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, определен в член 5 от Договора. В съответствие с принципа на пропорционалност, определен от посочения член, настоящият регламент не надхвърля това, което е необходимо, за постигане на тези цели.
(15)
Участието в тази обща рамка за дейности на Общността на страните кандидатки за присъединяване към Европейския съюз ще предвиди полезна подготовка за присъединяване, и по-специално по отношение на възможността на тези страни да прилагат достиженията на правото на Общността.
(16)
Някои принципи следва да се определят относно санкциите, които се налагат, където се забелязват нередности или където задълженията по грантовите споразумения между Комисията и бенефициерите не са спазвани.
(17)
Необходимите за прилагането на настоящия регламент мерки следва да се приемат в съответствие с Решение 1999/468/ЕО на Съвета от 28 юни 1999 г. за установяване на процедурите за упражняване на изпълнителните правомощия, предоставени на Комисията (9).
(18)
Годишната работна програма се приема по процедурата на управителния комитет, за да гарантира мярка на институционален баланс, като отчита по-специално факта, че следва да се вземат специфични действия от Комисията в съответствие с член 3, параграф 1.
(19)
Обединеното кралство и Ирландия в съответствие с член 3 от Протокола за позицията на Обединеното кралство и Ирландия, приложен към Договора за Европейския съюз и Договора за създаване на Европейската общност, отразява тяхното желание да участват в приемането и прилагането на настоящия регламент.
(20)
Дания в съответствие с членове 1 и 2 от Протокола за позицията на Дания, приложен към Договора за Европейския съюз и Договора за създаване на Европейската общност, не участва в приемането на настоящия регламент, който следователно не обвързва Дания и не се прилага от нея,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ГЛАВА I
ЦЕЛИ И ДЕЙНОСТИ
Член 1
Предмет
1. Настоящият регламент създава за период от 1 януари 2002 г. до 31 декември 2006 г. обща рамка за дейности на Общността за улесняване прилагането на съдебното сътрудничество по граждански дела (оттук нататък наричана „обща рамка“).
2. Настоящият регламент не се прилага по отношение на Дания.
Член 2
Цели
Общата рамка за дейности има следните цели:
1.
да насърчи съдебното сътрудничество по граждански дела, което цели по-специално:
а)
да гарантира правната сигурност и да подобри достъпа до правосъдие;
б)
да насърчи взаимното признаване на съдебни решения и присъди;
в)
да насърчи необходимото сближаване на законодателството;
или
г)
да елиминира пречките, които са създадени от несъответствията в гражданското право и гражданските процедури;
2.
да подобри взаимното познание на правните и съдебните системи по граждански проблеми;
3.
да осигури стабилно въвеждане и приложение на инструментите на Общността в областта на съдебното сътрудничество по граждански дела; и
4.
да подобри информацията за публичен достъп до правосъдие, съдебно сътрудничество и правните системи на държавите-членки по граждански дела.
Член 3
Видове дейности
Дейности с финансова подкрепа или провеждани под настоящата обща рамка за дейности, следва да отговарят поне на една от целите в член 2 и да се състоят от:
1.
специфични действия, които са предприети от Комисията; или
2.
действия, които гарантират финансова подкрепа за специфични проекти от интерес на Общността при условията, определени в член 5; или
3.
действия, които гарантират финансова подкрепа за дейностите на неправителствени организации при условията, определени в член 6.
Член 4
Участие на трети страни
Тази обща рамка за дейности е отворена за участие на:
1.
страните кандидатки от Централна и Източна Европа (ЦИЕ) в съответствие с условията, които са установени в Европейските споразумения, в допълнителните протоколи към тях и в решенията на съответните съвети за асоцииране;
2.
Кипър, Малта и Турция, въз основа на двустранни споразумения, които трябва да бъдат сключени с тези страни; и
3.
други страни, когато споразуменията и процедурите позволяват това.
Член 5
Специфични проекти
1. Специфичните проекти по член 3, параграф 2 се състоят от една или повече от следните дейности:
а)
обучение;
б)
програми за обмен и стажове;
в)
изследвания и проучвания;
г)
срещи и семинари;
д)
разпространение на информация;
2. Проектите може да се изпращат от институции и обществени или частни организации, включително професионални организации, изследователски институти и правни и съдебни обучения/последващи обучения на практикуващи юристи и лица, свързани със съдебната система.
„Практикуващи юристи“ означава inter alia, съдии, прокурори, адвокати, защитници, академичен и научен персонал, служители в министерствата, съдебни служители, съдебни изпълнители, съдебни преводачи и други професионалисти, свързани със съдебната система в областта на гражданското право.
3. За да имат основание за съвместно финансиране, проектите следва да включват поне три страни участнички в тази обща рамка за дейности.
Проектите също може да асоциират практикуващи от Дания, от страните кандидатки, където това би допринесло за тяхната подготовка за присъединяване, или от други трети страни, които не участват в тази рамка, за дейности, където това служи на целите на проектите.
Член 6
Дейности на неправителствените организации
Финансова подкрепа за дейности по член 3, параграф 3 може да се предостави за подкрепа на дейности, включени в годишните програми на дейности на неправителствените организации, които отговарят на следните критерии:
1.
те трябва да са организации с нестопанска цел.
2.
те трябва да са създадени в съответствие с правото на една от държавите-членки;
3.
те трябва да преследват дейности с европейски обхват и включват като общо правило поне половината от държавите-членки;
4.
целта на техните дейности трябва да включва една или повече от целите по член 2.
ГЛАВА II
ФИНАНСИРАНЕ, ИЗПЪЛНЕНИЕ И ПРОЦЕДУРИ
Член 7
Финансиране
1. Съвместното финансиране на дейности съгласно настоящата обща рамка е извънредно от всяко друго финансиране от друга програма, която е финансирана от общия бюджет на Европейския съюз.
2. Действията, които са посочени в член 3, параграф 1, от една страна, и в член 3, параграфи 2 и 3, от друга, получават равни дялове от годишната сума.
3. Размерът на финансова помощ от общия бюджет на Европейския съюз не може по принцип да надвишава 60 % от разходите за действия съгласно член 3, параграф 2 или 3. Въпреки това обаче при извънредни обстоятелства финансовата помощ може да достигне до 80 %.
Член 8
Изпълнение
1. Комисията публикува всяка година, ако е възможно преди 30 юни, годишна работна програма, която:
а)
определя приоритетите по отношение на целите и видовете дейности за следващата година;
б)
дава описание на дейностите по член 3, параграф 1, които Комисията възнамерява да предприеме; и
в)
включва описание на изборните и оценяващите критерии и процедурите за изпращане и одобрение на предложенията за действия по член 3, параграфи 2 и 3.
2. Комисията приема годишна работна програма в съответствие с процедурата по член 13, параграф 2.
3. При оценка на избраните предложения Комисията обръща особено внимание на следните критерии:
а)
възможност за принос към целите, посочени в член 2;
б)
ориентация за разрешаване на проблеми;
в)
европейски обхват;
г)
планираните мерки да осигуряват разпространение на резултатите;
д)
съответствие с други минали, настоящи и бъдещи дейности; и
е)
размер на действието, и по-специално по отношение на икономии на мащаба и икономии на средства.
4. Комисията разглежда всеки от проектите на действия, които са изпратени до нея, съгласно член 3, параграфи 2 и 3. Решения, които са свързани с тези действия, се приемат в съответствие с процедурата по член 12, параграф 2.
Член 9
Финансови решения
1. Финансовите решения на Комисията по член 3, параграфи 2 и 3 се следват от грантови споразумения между Комисията и бенефициерите.
2. Финансовите решения и грантовите споразумения, които произтичат от това, са предмет на финансов контрол от Комисията и на ревизии от страна на Сметната палата.
Член 10
Наблюдение
1. Комисията гарантира редовно наблюдение и надзор на изпълнението на финансираните от Общността дейности. Наблюдението и надзорът се извършва въз основа на доклади, като се използват процедурите, които са договорени между Комисията и бенефициерите. Те може да включват проверки на място чрез извадки.
2. Бенефициерите предават доклади до Комисията за всяко действие в рамките на три месеца от завършването. Комисията определя формата на този доклад, включително вида информация, която следва да бъде включена в него.
3. Бенефициерите на финансова помощ държат на разположение на Комисията всички документи, доказателства за разходите от 5 години от последното плащане, свързано с действието.
Член 11
Разпространение на информация
1. Комисията гарантира годишно публикуване на списък с бенефициери и с дейностите, които са финансирани по тази обща рамка, включително посочване на сумата на помощта.
2. Когато проекти, които са финансирани съгласно член 3, параграф 2, не осигуряват разпространение на резултатите и когато това допринася за една от целите по член 2, Комисията може да предприеме мерки.
3. В началото на всяка година Комисията осигурява за Комитета съгласно член 12 информация относно дейностите, които са предприети по член 3, параграф 1 през предходната година.
Член 12
Комитет
1. Комисията се подпомага от Комитет („Комитет по член 12“).
2. Когато се прави позоваване на настоящия параграф, се прилагат членове 3 и 7 от Решение 1999/468/ЕО.
3. Комитетът приема свой процедурен правилник.
Член 13
Управителен комитет
1. Комисията се подпомага от Комитет („Комитет по член 13“).
2. Когато се прави позоваване на настоящия параграф, се прилагат членове 4 и 7 от Решение 1999/468/ЕО.
Периодът по член 4, параграф 3 от Решение 1999/468/ЕО е три месеца.
3. Комитетът приема свой процедурен правилник.
Член 14
Санкции
1. Санкциите се уреждат в грантовите споразумения в съответствие с настоящия регламент.
2. Комисията може да прекрати грантово споразумение, сключено съгласно общата рамка, ако тя открие нередности или задълженията по грантовото споразумение не се изпълняват.
Ако се открият нередности или задълженията по грантовото споразумение не са изпълнени, Комисията може да прекрати плащане по баланса на финансовата помощ. Комисията изисква от бенефициерите да обяснят или поправят ситуацията в разумен период, който се определя от Комисията.
Ако отговорът не е задоволителен или ситуацията не поправена, Комисията може да прекрати грантовото споразумение и да търси връщане на вече разпределени суми, както и плащане на наказателна лихва.
3. Ако някои от задълженията по споразумението не са изпълнени, Комисията може да намали баланса на финансовата помощ и да търси връщане на вече разпределени суми, както и плащане на наказателна лихва.
Член 15
Доклад и оценяване
1. Комисията докладва на Европейския парламент и на Съвета не по-късно от 30 юни 2004 г. относно изпълнението на тази обща рамка, включително резултатите за контрола, докладите и мониторинга на дейностите.
2. Комисията предоставя на Европейския парламент и на Съвета доклада за оценка на общата рамка, за да е представен навреме за възможно обновяване на общата рамка, най-късно до 31 декември 2005 г. Този доклад ще включва оценка на използването на средствата, която се основава на показателите за изпълнението, а именно дали целите са постигнати.
Член 16
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила в деня на публикуването му в Официален вестник на Европейските общности.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко в държавите-членки в съответствие с Договора за създаване на Европейската общност.
Съставено в Люксембург на 25 април 2002 година.
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 743/2002 του Συμβουλίου
της 25ης Απριλίου 2002
για τη θέσπιση γενικού κοινοτικού πλαισίου δραστηριοτήτων προς διευκόλυνση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 61 στοιχείο γ) και το άρθρο 67 παράγραφος 1,
την πρόταση της Επιτροπής(1),
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου(2),
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1) Η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε ως στόχο τη διατήρηση και ανάπτυξη της Ένωσης ως χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Για το σκοπό αυτό, η Κοινότητα θα πρέπει να θεσπίσει, μεταξύ άλλων, τα μέτρα στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις, αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
(2) Στις 3 Δεκεμβρίου 1998, το Συμβούλιο ενέκρινε πρόγραμμα δράσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής όσον αφορά την άριστη δυνατή εφαρμογή των διατάξεων της συνθήκης του Άμστερνταμ για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης ("πρόγραμμα δράσης της Βιέννης")(4).
(3) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνήλθε στο Τάμπερε στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999 ενέκρινε ορισμένα συμπεράσματα με τίτλο "Προς μια Ένωση ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης: τα ορόσημα του Τάμπερε".
(4) Στις 30 Νοεμβρίου 2000, το Συμβούλιο θέσπισε κοινό πρόγραμμα μέτρων για την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων επί αστικών και εμπορικών υποθέσεων(5), το οποίο εκπονήθηκε από κοινού από το Συμβούλιο και την Επιτροπή.
(5) Η κοινή δράση 96/636/ΔΕΥ(6) θέσπισε, για την περίοδο 1996-2000, πρόγραμμα ενθάρρυνσης και ανταλλαγών απευθυνόμενο στα συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα (Grotius).
(6) Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 290/2001(7), ανανεώθηκε το πρόγραμμα ενθάρρυνσης και ανταλλαγών που απευθύνεται στους ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα στον τομέα του αστικού δικαίου (Grotius-αστικές υποθέσεις) για μια μεταβατική περίοδο ενός μόνον έτους, εν αναμονή των συμπερασμάτων από μια διεξοδική ανάλυση σχετικά με το μέλλον των ενεργειών και των χρηματοδοτήσεων της Κοινότητας.
(7) Με την απόφαση αριθ. 1496/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(8), θεσπίστηκε τριετές πρόγραμμα δράσης σχετικά με τη βελτίωση της ευαισθητοποίησης των ασκούντων νομικά επαγγέλματα στο κοινοτικό δίκαιο (δράση Robert Schuman).
(8) Για την υλοποίηση των φιλόδοξων στόχων που θέτει η συνθήκη, το πρόγραμμα δράσης της Βιέννης και τα συμπεράσματα του Τάμπερε, θα πρέπει να θεσπισθεί ένα ευέλικτο και αποτελεσματικό γενικό κοινοτικό πλαίσιο δραστηριοτήτων στον τομέα του αστικού δικαίου.
(9) Αυτό το γενικό κοινοτικό πλαίσιο δραστηριοτήτων πρέπει να προβλέπει πρωτοβουλίες που θα αναλαμβάνει η Επιτροπή, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, για τη στήριξη οργανώσεων που προωθούν και διευκολύνουν την δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, καθώς και ενέργειες για τη στήριξη συγκεκριμένων σχεδίων.
(10) Για την προώθηση της υλοποίησης της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις πρέπει να αναληφθούν ορισμένες ενέργειες στα πλαίσια κοινοτικού προγράμματος δραστηριοτήτων. Ο προγραμματισμός και η υλοποίηση αυτών των ενεργειών θα γίνουν καλύτερα, εάν αυτές ενταχθούν σε ένα γενικό κοινοτικό πλαίσιο δραστηριοτήτων.
(11) Οι αναλαμβανόμενες από την Επιτροπή ενέργειες θα μπορούσαν να συνίστανται σε συγκεκριμένες ενέργειες, όπως: μελέτες, έρευνες, σεμινάρια, διασκέψεις, συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, δημοσιεύσεις, εγχειρίδια, βάσεις δεδομένων ή/και ιστοσελίδες του διαδικτύου, καθώς και μέτρα για τη διάδοση των αποτελεσμάτων των σχεδίων που συγχρηματοδοτούνται δυνάμει του γενικού κοινοτικού πλαισίου δραστηριοτήτων.
(12) Ένα γενικό κοινοτικό πλαίσιο δραστηριοτήτων για τη βελτίωση της αμοιβαίας κατανόησης των νομικών και δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών θα συμβάλει στη μείωση των εμποδίων στη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, και κατά συνέπεια στην εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
(13) Είναι αναγκαία η λήψη μέτρων για την εξασφάλιση της ορθής χρησιμοποίησης των κοινοτικών πράξεων στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις. Τα μέτρα αυτά θα είναι αποτελεσματικότερα εάν είναι συντονισμένα σε ένα γενικό κοινοτικό πλαίσιο δραστηριοτήτων.
(14) Δεδομένου ότι οι στόχοι της προκειμένης δράσης είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορούν, συνεπώς, λόγω της ευρωπαϊκής διάστασης που είναι αναγκαία για την επίτευξή τους, των αναμενόμενων οικονομιών κλίμακας και των σωρευτικών αποτελεσμάτων που θα έχουν οι σχεδιαζόμενες ενέργειες, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των επιδιωκομένων στόχων.
(15) Η συμμετοχή σ' αυτό το γενικό κοινοτικό πλαίσιο δραστηριοτήτων των χωρών που είναι υποψήφιες για προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα αποτελέσει μια χρήσιμη προπαρασκευή για την προσχώρησή τους, ιδίως όσον αφορά την ικανότητα των χωρών αυτών να εφαρμόσουν το κοινοτικό κεκτημένο.
(16) Πρέπει να προβλεφθούν ορισμένες αρχές όσον αφορά τις επιβλητέες κυρώσεις όταν διαπιστώνεται ότι υπάρχουν παρατυπίες ή σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη σύμβαση επιδότησης μεταξύ της Επιτροπής και των δικαιούχων.
(17) Τα απαιτούμενα μέτρα για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θεσπίζονται σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/EΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(9).
(18) Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας θεσπίζεται με τη διαδικασία της διαχειριστικής επιτροπής ώστε να εξασφαλίζεται κάποια θεσμική ισορροπία, λαμβανομένου ιδίως υπόψη του γεγονότος ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες που προβλέπονται στο άρθρο 3 σημείο 1 ασκούνται από την Επιτροπή.
(19) Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, κοινοποίησαν την επιθυμία τους να συμμετάσχουν στην έκδοση και την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
(20) Η Δανία, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για την θέση της Δανίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού ο οποίος, κατά συνέπεια, δεν δεσμεύει τη Δανία και δεν εφαρμόζεται σ' αυτήν,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
1. Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται, για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2002 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2006, γενικό κοινοτικό πλαίσιο δραστηριοτήτων προκειμένου να διευκολυνθεί η υλοποίηση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις ("γενικό πλαίσιο").
2. Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται στη Δανία.
Άρθρο 2
Στόχοι
Το παρόν πλαίσιο δραστηριοτήτων επιδιώκει:
1. να προωθήσει τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, με σκοπό ιδίως:
α) την εμπέδωση της ασφάλειας του δικαίου και τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη·
β) την προώθηση της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων·
γ) την προώθηση της αναγκαίας προσέγγισης των νομοθεσιών· ή
δ) την εξάλειψη των εμποδίων που προκύπτουν από τις διαφορές στο αστικό δίκαιο και την πολιτική δικονομία,
2. να βελτιώσει την αμοιβαία γνώση των νομικών και δικαστικών συστημάτων μεταξύ των κρατών μελών, σε αστικές υποθέσεις,
3. να εξασφαλίσει την ορθή υλοποίηση και εφαρμογή των κοινοτικών πράξεων στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις, και
4. να βελτιώσει την ενημέρωση του κοινού σχετικά με την πρόσβαση στην δικαιοσύνη, τη δικαστική συνεργασία και τα νομικά συστήματα των κρατών μελών σε αστικές υποθέσεις.
Άρθρο 3
Είδη δραστηριοτήτων
Οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται ή πραγματοποιούνται βάσει του παρόντος πλαισίου πρέπει να ανταποκρίνονται τουλάχιστον σε έναν από τους στόχους του άρθρου 2 και να συνίστανται:
1. σε συγκεκριμένες ενέργειες που πραγματοποιεί η Επιτροπή· ή
2. σε ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη ειδικών σχεδίων κοινοτικού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 5· ή
3. σε ενέργειες οι οποίες παρέχουν χρηματοδοτική υποστήριξη στις δραστηριότητες μη κυβερνητικών οργανώσεων, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 6.
Άρθρο 4
Συμμετοχή τρίτων χωρών
Στο παρόν γενικό πλαίσιο μπορούν να συμμετέχουν:
1. οι υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ), σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στις ευρωπαϊκές συμφωνίες, τα πρόσθετα πρωτόκολλά τους και στις αποφάσεις των αντίστοιχων Συμβουλίων Σύνδεσης·
2. η Κύπρος, η Μάλτα και η Τουρκία βάσει διμερών συμφωνιών που θα συναφθούν με τις χώρες αυτές· και
3. άλλες χώρες, εφόσον το επιτρέπουν σχετικές συμφωνίες και διαδικασίες.
Άρθρο 5
Ειδικά σχέδια
1. Tα ειδικά σχέδια που αναφέρονται στο άρθρο 3 σημείο 2 συνίστανται σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες ενέργειες:
α) κατάρτιση·
β) ανταλλαγές και πρακτικές ασκήσεις·
γ) μελέτες και έρευνες·
δ) συναντήσεις και σεμινάρια·
ε) διάδοση πληροφοριών.
2. Τα σχέδια μπορούν να υποβάλλονται από δημόσια ή ιδιωτικά ιδρύματα και οργανισμούς, όπως επαγγελματικές οργανώσεις, ερευνητικά ινστιτούτα και ιδρύματα νομικών και δικαστικών σπουδών και επιμόρφωσης για τους ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα.
Η έννοια των ασκούντων συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τους δικαστές, τους εισαγγελείς, τους δικηγόρους, τους δικολάβους, το ακαδημαϊκό και επιστημονικό προσωπικό, τους υπαλλήλους υπουργείων, το βοηθητικό της δικαιοσύνης προσωπικό, τους δικαστικούς κλητήρες, τους διερμηνείς δικαστηρίων και τα λοιπά επαγγέλματα που έχουν σχέση με τη δικαιοσύνη επί αστικών υποθέσεων.
3. Για να είναι επιλέξιμα προς συγχρηματοδότηση, τα σχέδια πρέπει να αφορούν τουλάχιστον τρεις χώρες που συμμετέχουν στο παρόν γενικό πλαίσιο.
Στα σχέδια μπορούν επίσης να συμμετέχουν επαγγελματίες από την Δανία, από τα υποψήφια προς προσχώρηση κράτη, εφόσον αυτό θα συνέβαλε στην προετοιμασία της προσχώρησής τους, ή από άλλες χώρες που δεν συμμετέχουν στο παρόν γενικό πλαίσιο, εφόσον αυτό εξυπηρετεί τους στόχους των σχεδίων.
Άρθρο 6
Δραστηριότητες μη κυβερνητικών οργανώσεων
Η χρηματοδοτική υποστήριξη για τις ενέργειες που αναφέρονται στο άρθρο 3 σημείο 3 μπορεί να χορηγείται για την υποστήριξη των δραστηριοτήτων οι οποίες προβλέπονται στα ετήσια προγράμματα δραστηριοτήτων των μη κυβερνητικών οργανώσεων που πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια:
1. είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα·
2. έχουν συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο κράτους μέλους·
3. ασκούν δραστηριότητες με ευρωπαϊκή διάσταση και αφορούν, κατά κανόνα, τουλάχιστον το ήμισυ των κρατών μελών· και
4. μεταξύ των στόχων των δραστηριοτήτων τους είναι ένας ή περισσότεροι από τους στόχους που προβλέπονται στο άρθρο 2.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ, ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ
Άρθρο 7
Χρηματοδότηση
1. Η συγχρηματοδότηση δραστηριοτήτων βάσει του παρόντος γενικού πλαισίου αποκλείει κάθε άλλη χρηματοδότηση μέσω άλλου προγράμματος που χρηματοδοτείται από τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Το ετήσιο ποσό κατανέμεται δικαίως μεταξύ των ενεργειών που αναφέρονται στο άρθρο 3 σημείο 1 αφενός, και των ενεργειών που αναφέρονται στο άρθρο 3 σημεία 2 και 3 αφετέρου.
3. Το ποσοστό της χρηματοδοτικής παρέμβασης από τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορεί, καταρχήν, να υπερβαίνει το 60 % του κόστους των ενεργειών που αναφέρονται στο άρθρο 3 σημείο 2 ή στο άρθρο 3 σημείο 3. Ωστόσο, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η χρηματοδοτική παρέμβαση μπορεί να φθάνει το 80 %.
Άρθρο 8
Εφαρμογή του πλαισίου δραστηριοτήτων
1. Η Επιτροπή δημοσιεύει, ει δυνατόν πριν τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, στο οποίο:
α) καθορίζονται οι προτεραιότητες όσον αφορά τους στόχους και τα είδη των δραστηριοτήτων για το επόμενο έτος·
β) περιγράφονται οι ενέργειες που προβλέπονται στο άρθρο 3 σημείο 1 τις οποίες σκοπεύει να εκτελέσει η Επιτροπή· και
γ) περιγράφονται τα κριτήρια επιλογής και ανάθεσης, καθώς και οι διαδικασίες υποβολής και έγκρισης των προτάσεων ενεργειών που προβλέπονται στο άρθρο 3 σημεία 2 και 3.
2. Η Επιτροπή εγκρίνει το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας με τη διαδικασία του άρθρου 13 παράγραφος 2.
3. Για την αξιολόγηση και επιλογή των προτάσεων, η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαιτέρως υπόψη τα ακόλουθα κριτήρια:
α) ικανότητα συμβολής στην υλοποίηση των στόχων του άρθρου 2·
β) σχέδια που αποσκοπούν στην επίλυση προβλημάτων·
γ) ευρωπαϊκή διάσταση·
δ) μέτρα για την εξασφάλιση της διάδοσης των αποτελεσμάτων·
ε) συμπληρωματικότητα σε σχέση με άλλες προηγούμενες, διεξαγόμενες ή μελλοντικές δραστηριότητες· και
στ) μέγεθος της ενέργειας, ιδίως όσον αφορά τις οικονομίες κλίμακας και τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας.
4. Η Επιτροπή εξετάζει κάθε ένα από τα σχέδια ενεργειών που της υποβάλλονται και τα οποία αναφέρονται στο άρθρο 3 σημεία 2 και 3. Οι αποφάσεις σχετικά με τις ενέργειες αυτές εγκρίνονται με τη διαδικασία του άρθρου 12 παράγραφος 2.
Άρθρο 9
Αποφάσεις χρηματοδότησης
1. Μετά τη λήψη των αποφάσεων χρηματοδότησης από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 3 σημεία 2 και 3, ακολουθεί η σύναψη συμβάσεων επιδότησης μεταξύ της Επιτροπής και των δικαιούχων.
2. Οι αποφάσεις και συμβάσεις χρηματοδότησης υπόκεινται στο δημοσιονομικό έλεγχο της Επιτροπής και στους ελέγχους του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Άρθρο 10
Επιτήρηση
1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει τακτική παρακολούθηση και έλεγχο της υλοποίησης των ενεργειών που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα, βάσει εκθέσεων που εκπονούνται σύμφωνα με τις διαδικασίες που συμφωνούνται μεταξύ της Επιτροπής και του δικαιούχου. Είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται και επιτόπιοι δειγματοληπτικοί έλεγχοι.
2. Οι δικαιούχοι υποβάλλουν έκθεση στην Επιτροπή για κάθε ενέργεια εντός τριών μηνών από την ολοκλήρωσή της. Η Επιτροπή καθορίζει τη μορφή της έκθεσης, καθώς και το είδος των πληροφοριών που πρέπει να περιλαμβάνονται σ' αυτήν.
3. Οι δικαιούχοι της χρηματοδοτικής υποστήριξης τηρούν στη διάθεση της Επιτροπής όλα τα δικαιολογητικά των δαπανών για διάστημα πέντε ετών από την τελευταία πληρωμή που έγινε στο πλαίσιο της συγκεκριμένης ενέργειας.
Άρθρο 11
Διάδοση πληροφοριών
1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την ετήσια δημοσίευση καταλόγου δικαιούχων και δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται βάσει του παρόντος γενικού πλαισίου, όπου αναφέρεται και το ποσό της χρηματοδότησης.
2. Όταν τα σχέδια που χρηματοδοτούνται δυνάμει του άρθρου 3 σημείο 2 δεν προβλέπουν διάδοση των αποτελεσμάτων, και εφόσον αυτή θα συνέβαλε στην επίτευξη ενός από τους στόχους του άρθρου 2, τα σχετικά μέτρα μπορούν να λαμβάνονται από την Επιτροπή.
3. Στις αρχές κάθε χρόνου, η Επιτροπή υποβάλλει στην επιτροπή που συνιστάται δυνάμει του άρθρου 12, πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν κατά το προηγούμενο έτος βάσει του άρθρου 3 σημείο 1.
Άρθρο 12
Επιτροπή
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή (καλούμενη "επιτροπή του άρθρου 12").
2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/EΚ.
3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισμό.
Άρθρο 13 (νέο)
Διαχειριστική Επιτροπή
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή (καλούμενη "επιτροπή του άρθρου 13").
2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ.
Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΟΚ ορίζεται σε τρεις μήνες.
3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισμό.
Άρθρο 14
Κυρώσεις
1. Οι κυρώσεις ρυθμίζονται από τη σύμβαση επιδότησης, τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος κανονισμού.
2. Η Επιτροπή μπορεί να λύσει τη συμφωνία επιδότησης που συνάπτεται στα πλαίσια δραστηριοτήτων, στην περίπτωση που διαπιστώσει παρατυπίες ή αθέτηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη σύμβαση επιδότησης.
Εάν διαπιστώνονται παρατυπίες ή εάν αθετούνται οι υποχρεώσεις της σύμβασης επιδότησης, η Επιτροπή μπορεί να αναστέλλει την καταβολή του υπολοίπου της χρηματοδοτικής υποστήριξης. Η Επιτροπή καλεί το δικαιούχο να παράσχει εξηγήσεις ή να θεραπεύσει την κατάσταση εντός ευλόγου προθεσμίας που ορίζει η Επιτροπή.
Εάν η απάντηση δεν είναι ικανοποιητική ή εάν η κατάσταση δεν θεραπευθεί, η Επιτροπή μπορεί να λύει τη σύμβαση επιδότησης και να ζητά την επιστροφή των ήδη καταβληθέντων ποσών, προσαυξημένων με τόκους υπερημερίας.
3. Σε περίπτωση μερικής αθέτησης των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη σύμβαση επιδότησης, η Επιτροπή μπορεί να μειώνει το υπόλοιπο της χρηματοδοτικής υποστήριξης και να ζητά την επιστροφή μέρους του ήδη καταβληθέντος ποσού, προσαυξημένου με τόκους υπερημερίας.
Άρθρο 15
Υποβολή εκθέσεων και αξιολόγηση
1. Το αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 2004, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος γενικού πλαισίου, στην οποία αναφέρονται μεταξύ άλλων τα αποτελέσματα του ελέγχου, οι εκθέσεις και η επιτήρηση των δραστηριοτήτων.
2. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση αξιολόγησης σχετικά με το παρόν γενικό πλαίσιο εγκαίρως, ενόψει ενδεχόμενης παράτασής του ή, το αργότερο, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2005. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει αξιολόγηση της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας, καθώς και εκτίμηση, με βάση τους δείκτες επιδόσεων, του βαθμού επίτευξης των στόχων.
Άρθρο 16
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη, σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.
Λουξεμβούργο, 25 Απριλίου 2002.