РЕШЕНИЕ НА ЕВРОПЕЙСКАТА ЦЕНТРАЛНА БАНКА
от 16 септември 2010 година
относно проверките за истинност и годност и за връщането в обращение на евробанкноти
(ЕЦБ/2010/14)
(2010/597/ЕС)
УПРАВИТЕЛНИЯТ СЪВЕТ НА ЕВРОПЕЙСКАТА ЦЕНТРАЛНА БАНКА,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 128, параграф 1 от него,
като взе предвид Устава на Европейската система на централните банки и на Европейската централна банка (наричан по-долу „Уставът на ЕСЦБ“), и по-специално член 16 от него,
като има предвид, че:
(1)
Член 128, параграф 1 от Договора и член 16 от Устава на ЕСЦБ предоставят на Европейската централна банка (ЕЦБ) изключителното право да разрешава емитирането на евробанкноти в рамките на Съюза. Това право включва правомощието да предприема мерки за защита на сигурността на евробанкнотите като платежно средство.
(2)
За защитата на сигурността на евробанкнотите и извършването на надлежно откриване на фалшиви банкноти, евробанкнотите в обращение трябва да бъдат поддържани в добро състояние с цел осигуряване на тяхната лесна и надеждна проверка за истинност, поради което евробанкнотите трябва да бъдат проверявани за годност. Освен това евробанкноти, които пораждат съмнение, че са фалшиви, трябва да бъдат бързо откривани и предавани на компетентните органи.
(3)
Член 6 от Регламент (ЕО) № 1338/2001 на Съвета от 28 юни 2001 г. за определяне на необходимите мерки за защита на еврото срещу фалшифициране (1) възлага поначало задължението на кредитните и на другите съответни институции да изтеглят от обращение всички евробанкноти, които са получили и за които знаят или имат достатъчно основания да вярват, че са фалшиви.
(4)
За установяване на еднакви стандарти относно връщането в обращение на евробанкноти ЕЦБ публикува през 2005 г. рамка за обработка на банкноти за последваща употреба, която въведе общи правила и процедури относно проверките за истинност и годност на евробанкноти (2) и оперативни стандарти за банкнотообработващите машини. Впоследствие ЕЦБ прие общи процедури за тестване на банкнотообработващи машини от НЦБ.
(5)
Измененията на Регламент (ЕО) № 1338/2001 (3) доведоха до разширяване на обхвата на неговите адресати и до настоящото им задължение да осигурят извършването на проверка на истинността на евробанкнотите, които получават и възнамеряват да върнат в обращение, и откриването на фалшиви банкноти. В тази връзка Регламент (ЕО) № 1338/2001 предвижда, че по отношение на евробанкнотите тази проверка се извършва в съответствие с определените от ЕЦБ процедури. Поради това е важно тези процедури да бъдат уредени в правен акт.
(6)
Без да се засяга компетентността на държавите-членки да установяват санкции за институциите по член 6, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 1338/2001, които не са изпълнили задълженията си по него, Евросистемата трябва да може да предприема подходящи административни мерки, за да осигури спазването на определените от ЕЦБ процедури и че установените съгласно настоящото решение правила и процедури не се заобикалят и следващия от това риск фалшиви и негодни банкноти да не бъдат открити или да бъдат пуснати обратно в обращение,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Обхват
Настоящото решение установява общи правила и процедури относно проверките за истинност и годност и връщането в обращение на евробанкноти съгласно член 6, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 1338/2001.
Член 2
Определения
За целите на настоящото решение:
1.
„НЦБ“ е националната централна банка на държава-членка, чиято валута е евро.
2.
„Лица, работещи с пари в брой“ са институциите и стопанските субекти, посочени в член 6, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 1338/2001.
3.
„Връщане в обращение“ е действието по пряко или непряко връщане в обращение от лицата, работещи с пари в брой, на евробанкноти, които те са получили или от обществеността под формата на плащане или внасяне по банкова сметка, или от друго лице, работещо с пари в брой.
4.
„Банкнотообработваща машина“ е машина за самообслужване или управлявана от служители машина съгласно определеното в приложение I.
5.
„Тип банкнотообработваща машина“ е банкнотообработваща машина, която може да бъде отграничена от други банкнотообработващи машини, съгласно приложение I.
6.
„Общи процедури за тестване“ са определени от ЕЦБ процедури за тестване, които се прилагат от НЦБ за тестване на типове банкнотообработващи машини.
7.
„Обучени служители“ са служители на лица, работещи с пари в брой, които имат: а) познания за различните публични защитни елементи на евробанкнотите, описани и публикувани от Евросистемата, и умения да ги проверяват; б) познания за изброените в приложение IIIб критерии за сортиране и умения да извършват в съответствие с тях проверка на евробанкноти.
8.
„Фалшиви евробанкноти“ са фалшиви банкноти съгласно определението в член 2, буква а) от Регламент (ЕО) № 1338/2001.
9.
„Автоматична касова машина“ е машина за самообслужване, която чрез използване на банкова карта или други средства разпространява сред обществеността евробанкноти в брой, като задължава съответната банкова сметка, например терминално устройство АТМ за разпространение на пари в брой. Терминалите за касово самообслужване (Self-checkout terminals (SCoTs) с функция за теглене на пари в брой, чрез които обществеността може да заплаща стоки или услуги чрез банкова карта, пари в брой или други платежни инструменти, също се считат за автоматични касови машини.
10.
„Компетентни национални органи“ са органите съгласно определението в член 2, буква б) от Регламент (ЕО) № 1338/2001.
11.
„Негодни евробанкноти“ са евробанкноти, които са преценени като неподходящи за връщане в обращение в резултат на проверка за годност по член 6.
12.
„Кредитна институция“ е кредитна институция съгласно определението в член 4, параграф 1, буква а) от Директива 2006/48/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 14 юни 2006 г. относно предприемането и осъществяването на дейност от кредитните институции (4).
Член 3
Общи принципи
1. Задължението на лицата, работещи с пари в брой, да извършват проверки за истинност и годност на евробанкнотите се изпълнява в съответствие с установените в настоящото решение процедури.
2. Ако две или повече лица, работещи с пари в брой, участват във връщането в обращение на едни и същи евробанкноти, работещото с пари в брой лице, което отговаря за проверките за истинност и годност, се определя в съответствие с националните разпоредби или, ако няма такива, с договорни споразумения между съответните лица, работещи с пари в брой.
3. Проверките за истинност и годност се извършват или от успешно тестван от НЦБ тип банкнотообработваща машина, или ръчно от обучен служител.
4. Евробанкнотите могат да бъдат връщани в обращение единствено чрез машини за самообслужване или автоматични касови машини, ако са проверени за истинност и годност от успешно тестван от НЦБ тип банкнотообработваща машина и са класифицирани като истински и годни. Това изискване обаче не се прилага за евробанкноти, които са предоставени пряко на лица, работещи с пари в брой, от НЦБ или от друго лице, работещо с пари в брой, което вече е извършило проверка на евробанкнотите за истинност и годност по такъв начин.
5. Използваните от служители машини за целите на проверката за истинност и годност и машините за самообслужване могат да бъдат въвеждани в експлоатация само ако са успешно тествани от НЦБ и са включени в списък на уебсайта на ЕЦБ, както е посочено в член 9, параграф 2. Машините се използват с техните успешно тествани стандартни заводски настройки, включително модернизации, освен ако между НЦБ и лицето, работещо с пари в брой, не са договорени по-стриктни настройки.
6. Евробанкнотите, които са проверени за истинност и годност и са класифицирани като истински и годни от обучени служители, а не от успешно тестван от НЦБ тип банкнотообработваща машина, могат да бъдат връщани в обращение само на гише.
7. Настоящото решение не се прилага за проверките за истинност и годност на евробанкноти, които се извършват от НЦБ.
Член 4
Класификация и третиране на евробанкнотите чрез банкнотообработващи машини
1. Евробанкнотите, които са проверени от машина за самообслужване, се класифицират и третират в съответствие с приложение IIа.
2. Евробанкнотите, които са проверени от управлявана от служители машина, се класифицират и третират в съответствие с приложение IIб.
Член 5
Откриване на фалшиви евробанкноти
Банкноти, които не са идентифицирани като истински евробанкноти в резултат на извършената класификация съгласно приложение IIа или IIб или вследствие на ръчната проверка за истинност от обучен служител, се предават веднага от лицата, работещи с пари в брой, но не по-късно от 20 работни дни, на компетентните национални органи в съответствие с националните разпоредби.
Член 6
Откриване на негодни евробанкноти
1. Проверката за годност се извършва в съответствие с установените в приложения IIIа и IIIб минимални стандарти.
2. НЦБ може, след като уведоми ЕЦБ, да установи по-високи стандарти за една или повече купюри на евробанкноти, ако това е оправдано например от влошаването на качеството на евробанкнотите в обращение в нейната държава-членка.
3. Негодните евробанкноти се предават на НЦБ при спазване на националните разпоредби.
Член 7
Изключения
1. НЦБ може да предостави на отдалечените клонове на кредитни институции с малък брой касови операции разрешение за извършване от обучени служители на ръчна проверка за годност на евробанкноти, които подлежат на връщане в обращение чрез машини за самообслужване или автоматични касови машини, при условие че проверката за истинност се извършва от успешно тестван от НЦБ тип банкнотообработваща машина. При подаване на искане за такова разрешение кредитните институции предоставят на НЦБ на тяхната държава-членка доказателства за отдалечеността на съответния клон и за малкия брой на неговите парични операции. Всяка НЦБ следва да се увери, че обемът на евробанкнотите, които се проверяват ръчно по този начин, не превишава 5 % от общия обем на евробанкнотите, които се разпределят годишно чрез машини за самообслужване или автоматични касови машини. НЦБ вземат решение дали прагът от 5 % следва да се прилага за всяка отделна кредитна институция или на национално равнище за всички кредитни институции.
2. Когато настъпи извънредно събитие, вследствие на което е нарушено в значителна степен снабдяването с евробанкноти в някоя държава-членка, обучените служители на работещите с пари в брой лица могат временно и при условие че съответната НЦБ се е съгласила с извънредния характер на събитието, да извършват ръчни проверки за истинност и годност на евробанкноти за връщане в обращение чрез машини за самообслужване или автоматични касови машини.
Член 8
Задължения на Евросистемата
1. Определената от Евросистемата информация относно евробанкнотите и техните машинночетими защитни елементи се предоставя от Евросистемата на производителите преди и след емисията на нови серии банкноти, за да им се даде възможност да произвеждат банкнотообработващи машини, които са в състояние да преминат общите процедури за тестване и да се адаптират към нови изисквания.
2. Информацията, която Евросистемата определя относно евробанкнотите и техните публични защитни елементи, се предоставя от Евросистемата на лицата, работещи с пари в брой, преди емисията на нови серии евробанкноти, за да се даде възможност на техните служители да получат необходимото обучение.
3. Евросистемата подкрепя обучението от лица, работещи с пари в брой, на техните служители за осигуряване на компетентността на обучените служители да извършват проверки на евробанкнотите за истинност и годност.
4. Ако е уместно, Евросистемата уведомява лицата, работещи с пари в брой, за опасности, свързани с фалшиви банкноти, и може да ги задължи да предприемат действия, включително временна забрана за връщането в обращение на съответната(ите) купюра(и) на банкноти.
5. Когато е уместно, Евросистемата уведомява производителите на банкнотообработващи машини за опасности, свързани с фалшиви банкноти.
Член 9
Общи процедури на Евросистемата за тестване на банкнотообработващи машини
1. Типовете банкнотообработващи машини се тестват от НЦБ съгласно общите процедури за тестване.
2. Всички успешно тествани типове банкнотообработващи машини се включват в списък на уебсайта на ЕЦБ през времето на сроковете на валидност на резултатите от тестовете, както е посочено в параграф 3. Типът банкнотообработваща машина, който през времето на този срок стане неспособен да открива всички известни на Евросистемата фалшиви евробанкноти, се изважда от списъка съгласно определена от ЕЦБ процедура.
3. Когато даден тип банкнотообработваща машина е успешно тестван, резултатите от теста са валидни в цялата еврозона за срок от една година, считано от края на месеца на публикуването им на уебсайта на ЕЦБ, при условие че типът машина запази способността си да открива всички известни на Евросистемата фалшиви евробанкноти през времето на този срок.
4. Евросистемата не носи отговорност, ако успешно тестван тип банкнотообработваща машина не може да класифицира и третира евробанкнотите в съответствие с приложение IIа или IIб.
Член 10
Дейности по наблюдение и коригиращи мерки на Евросистемата
1. При условията на изискванията на националното право НЦБ имат правомощия: i) да извършват проверки на място, включително такива без предварително уведомяване, в помещенията на лицата, работещи с пари в брой, за наблюдение на техните банкнотообработващи машини, в частност на способността на машините да извършват проверки за истинност и годност и да проследяват обратно до сметката на титуляря евробанкноти, които пораждат съмнение, че са фалшиви, и евробанкноти, които не са несъмнено идентифицирани като истински; и ii) да проверяват процедурите, уреждащи дейността/операциите и контрола на банкнотообработващите машини, третирането на проверените евробанкноти и ръчните проверки за истинност и годност.
2. При условията на националното право НЦБ са оправомощени да вземат представителни извадки на обработени евробанкноти за проверка в собствените им помещения.
3. Когато при проверката на място НЦБ открие нарушение на разпоредбите на настоящото решение, тя задължава лицето, работещо с пари в брой, да приеме коригиращи мерки в рамките на определен срок. До отстраняване на нарушението наложилата мерките НЦБ може, от името на ЕЦБ, да забрани на лицето, работещо с пари в брой, да връща в обращение съответната(ите) купюра(и) на банкноти. Ако нарушението се дължи на неизправност на типа банкнотообработваща машина, това би могло да доведе до нейното премахване от посочения в член 9, параграф 2 списък.
4. Липсата на съдействие от страна на лице, работещо с пари в брой, във връзка с проверка на НЦБ се счита за нарушение.
Член 11
Задължения за отчитане
За да могат ЕЦБ и НЦБ да наблюдават изпълнението на настоящото решение от лицата, работещи с пари в брой, и да извършват надзор върху измененията на наличнопаричното обращение, НЦБ: i) се уведомяват писмено, включително по електронен път, от работещите с пари в брой лица преди тип банкнотообработваща машина да бъде въведена в експлоатация; и ii) получават от лицата, работещи с пари в брой, информацията, посочена в приложение IV.
Член 12
Разходи
1. Евросистемата не възстановява разходите, които лицата, работещи с пари в брой, са направили при изпълнението на настоящото решение.
2. Евросистемата не обезщетява лицата, работещи с пари в брой, за допълнителни разходи в резултат на емисия евробанкноти с променени или нови защитни елементи.
Член 13
Заключителни разпоредби
1. Настоящото решение влиза в сила в деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз. То се прилага от 1 януари 2011 г. Всяка НЦБ може да реши да предостави на работещите с пари в брой лица в техните държави-членки преходен период за отчитането на статистически данни съгласно приложение IV. Приложение IV се прилага най-късно от 1 януари 2012 г.
2. Работещите с пари в брой лица от държавите-членки, които приемат еврото на 1 януари 2011 г. или след тази дата, разполагат с едногодишен преходен период за прилагане на настоящото решение, считано от датата на приемане на еврото.
Съставено във Франкфурт на Майн на 16 септември 2010 година.
EUROOPAN KESKUSPANKIN PÄÄTÖS,
tehty 16 päivänä syyskuuta 2010,
eurosetelien aitouden ja kunnon tarkastamisesta sekä kiertoon palauttamisesta
(EKP/2010/14)
(2010/597/EU)
Euroopan keskuspankin neuvosto, joka
ottaa huomioon Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen ja erityisesti sen 128 artiklan 1 kohdan,
ottaa huomioon Euroopan keskuspankkijärjestelmän ja Euroopan keskuspankin perussäännön (jäljempänä ”EKPJ:n perussääntö”) ja erityisesti sen 16 artiklan,
sekä katsoo seuraavaa:
(1)
Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen 128 artiklan 1 kohdassa ja EKPJ:n perussäännön 16 artiklassa määrätään, että Euroopan keskuspankilla (EKP) on yksinoikeus antaa lupa eurosetelien liikkeeseen laskemiseen unionissa. Tähän sisältyy toimivalta toteuttaa toimenpiteitä, joilla voidaan suojata eurosetelien luotettavuutta maksuvälineenä.
(2)
Eurosetelien luotettavuuden suojaamiseksi ja väärennösten asianmukaiseksi havaitsemiseksi liikkeessä olevat eurosetelit on pidettävä hyvässä kunnossa, jotta voidaan varmistua siitä, että niiden aitous voidaan helposti ja luotettavasti tarkastaa; sen vuoksi eurosetelien kunto on tarkastettava. Lisäksi epäilyttävät eurosetelit on havaittava nopeasti ja toimitettava toimivaltaisille kansallisille viranomaisille.
(3)
Euron väärentämisen torjunnan edellyttämistä toimenpiteistä 28 päivänä kesäkuuta 2001 annetun neuvoston asetuksen (EY) N:o 1338/2001 (1) 6 artiklassa asetettiin alun perin luottolaitoksille ja muille asiaankuuluville laitoksille velvollisuus poistaa kierrosta kaikki saamansa eurosetelit, joiden ne tietävät tai riittävin perustein uskovat olevan vääriä.
(4)
Jotta luotaisiin yhdenmukaistetut standardit eurosetelien kiertoon palauttamiselle, EKP julkaisi vuonna 2005 eurosetelien palauttamista kiertoon koskevan toimintamallin (2), jossa määriteltiin eurosetelien aitouden ja kunnon tarkastamista koskevat yleiset säännöt ja menettelytavat, mukaan lukien setelinkäsittelylaitteita koskevat toimintamallit. Tämän jälkeen EKP hyväksyi yleisesti sovellettavat menettelyt kansallisten keskuspankkien toteuttamaa setelinkäsittelylaitteiden testausta varten.
(5)
Asetusta (EY) N:o 1338/2001 on muutettu (3) siten, että siinä laajennetaan niiden laitosten piiriä, joihin asetusta sovelletaan, ja velvoitetaan nämä laitokset varmistamaan, että niiden vastaanottamien ja kiertoon palautettaviksi tarkoitettujen eurosetelien aitous tarkastetaan ja väärät setelit havaitaan. Tältä osin asetuksessa (EY) N:o 1338/2001 säädetään, että eurosetelien osalta tämä tarkastus suoritetaan EKP:n määrittelemien menettelytapojen mukaisesti. Sen vuoksi on asianmukaista vahvistaa nämä menettelyt lainsäädännössä.
(6)
Vaikka jäsenvaltioilla on toimivalta määrätä seuraamuksia niille asetuksen (EY) N:o 1338/2001 6 artiklan 1 kohdassa tarkoitetuille laitoksille, jotka eivät noudata kyseiseen säännökseen perustuvia velvoitteitaan, eurojärjestelmän on voitava ryhtyä asianmukaisiin hallinnollisiin toimenpiteisiin sen varmistamiseksi, että EKP:n määrittelemiä menettelyjä noudatetaan ja että tässä päätöksessä asetettuja sääntöjä ja menettelyjä ei kierretä, mistä seuraisi vaara siitä, että vääriä ja huonokuntoisia seteleitä ei havaita tai että ne palautetaan kiertoon,
ON PÄÄTTÄNYT SEURAAVAA:
1 artikla
Soveltamisala
Tässä päätöksessä määrätään yhteisistä säännöistä ja menettelyistä, jotka koskevat eurosetelien aitouden ja kunnon tarkastamista ja niiden palauttamista kiertoon asetuksen (EY) N:o 1338/2001 6 artiklan 1 kohdan mukaisesti.
2 artikla
Määritelmät
Tässä päätöksessä tarkoitetaan:
1.
”Kansallisella keskuspankilla” sellaisen jäsenvaltion kansallista keskuspankkia, jonka rahayksikkö on euro.
2.
”Rahaa käsittelevillä laitoksilla” asetuksen (EY) N:o 1338/2001 6 artiklan 1 kohdassa mainittuja laitoksia ja talouden toimijoita.
3.
”Kiertoon palauttamisella” sellaista rahaa käsittelevien laitosten toimintaa, jossa ne palauttavat kiertoon suoraan tai epäsuorasti joko yleisöltä maksuna tai talletuksena pankkitilille tai toiselta rahaa käsittelevältä laitokselta vastaanottamiaan euroseteleitä.
4.
”Setelinkäsittelylaitteella” asiakkaiden käyttämää tai henkilökunnan käyttämää laitetta, sellaisena kuin se on määritelty liitteessä I.
5.
”Setelinkäsittelylaitteen tyypillä” setelinkäsittelylaitetta, joka voidaan erottaa muista setelinkäsittelylaitteista, kuten liitteessä I on kuvattu.
6.
”Yleisillä testimenettelyillä” EKP:n täsmentämiä testimenettelyjä, joita kansallisten keskuspankkien on sovellettava testatakseen setelinkäsittelylaitetyyppejä.
7.
”Koulutetulla henkilökunnalla” rahaa käsittelevien laitosten työntekijöitä, a) jotka tuntevat eurosetelien erilaiset yleisessä tiedossa olevat turvatekijät, sellaisina kuin eurojärjestelmä on täsmentänyt ja julkaissut ne, ja pystyvät tarkastamaan ne ja b) jotka tuntevat liitteessä III b luetellut lajitteluperusteet ja pystyvät tarkastamaan eurosetelit niiden mukaisesti.
8.
”Väärillä euroseteleillä” asetuksen (EY) N:o 1338/2001 2 artiklan a kohdassa määriteltyjä vääriä seteleitä.
9.
”Käteisautomaatilla” itsepalveluun perustuvaa laitetta kuten käteistä jakavaa pankkiautomaattia, josta yleisö saa pankkikortin tai muun välineen avulla euroseteleitä niin, että pankkitiliä veloitetaan. Käteisautomaateiksi katsotaan myös itsepalveluun perustuvat maksupäätteet, joiden avulla yleisö voi maksaa tuotteita tai palveluja joko pankkikortin, käteisen rahan tai muun maksuvälineen avulla ja joissa on käteisnostotoiminto.
10.
”Toimivaltaisilla kansallisilla viranomaisilla” asetuksen (EY) N:o 1338/2001 2 artiklan b kohdassa määriteltyjä viranomaisia.
11.
”Huonokuntoisilla seteleillä” euroseteleitä, jotka on arvioitu kiertoon kelpaamattomiksi sen jälkeen, kun niiden kunto on tarkastettu 6 artiklassa tarkoitetulla tavalla.
12.
”Luottolaitoksella” luottolaitosta, sellaisena kuin se on määritelty luottolaitosten liiketoiminnan aloittamisesta ja harjoittamisesta 14 päivänä kesäkuuta 2006 annetun Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2006/48/EY (4) 4 artiklan 1 kohdan a alakohdassa.
3 artikla
Yleiset periaatteet
1. Rahaa käsittelevien laitosten velvollisuus tarkastaa eurosetelien aitous ja kunto pannaan täytäntöön tässä päätöksessä määrättyjen menettelyjen mukaisesti.
2. Jos samojen eurosetelien kiertoon palauttamiseen osallistuu kaksi tai useampi rahaa käsittelevä laitos, se rahaa käsittelevä laitos, joka on vastuussa kyseisten eurosetelien aitouden ja kunnon tarkastamisesta, nimetään kansallisten säännösten mukaan tai jollei mainitunlaisia säännöksiä ole, asianomaisten rahaa käsittelevien laitosten välisillä keskinäisillä sopimuksilla.
3. Aitous ja kunto tarkastetaan joko setelinkäsittelylaitteella, jonka tyyppi on läpäissyt kansallisen keskuspankin testauksen, tai manuaalisesti koulutetun henkilökunnan toimesta.
4. Eurosetelit voidaan palauttaa kiertoon asiakkaiden käyttämien laitteiden tai käteisautomaattien välityksellä ainoastaan, jos niiden aitous ja kunto on tarkastettu sellaisella setelinkäsittelylaitteella, jonka tyyppi on läpäissyt kansallisen keskuspankin testauksen, ja jos ne on luokiteltu aidoiksi ja hyväkuntoisiksi. Tätä vaatimusta ei kuitenkaan sovelleta euroseteleihin, jotka kansallinen keskuspankki tai toinen rahaa käsittelevä laitos, joka on jo tarkastanut eurosetelien aitouden ja kunnon tällä tavoin, on suoraan toimittanut rahaa käsittelevälle laitokselle.
5. Rahaa käsittelevät laitokset voivat ottaa käyttöön setelien aitouden ja kunnon tarkastamiseen käytettäviä, henkilökunnan käyttämiä laitteita sekä asiakkaiden käyttämiä laitteita ainoastaan, jos ne ovat läpäisseet kansallisen keskuspankin testauksen ja ne sisältyvät EKP:n verkkosivuilla olevaan luetteloon siten kuin 9 artiklan 2 kohdassa määrätään. Laitteita käytetään testauksen läpäisseillä tehtaan standardiasetuksilla kaikki niiden päivitykset mukaan lukien, elleivät kansallinen keskuspankki ja rahaa käsittelevä laitos ole sopineet tiukemmista asetuksista.
6. Mikäli koulutettu henkilökunta on tarkastanut eurosetelien aitouden ja kunnon ja luokitellut ne aidoiksi ja hyväkuntoisiksi, mutta seteleitä ei ole tarkastettu sellaisella setelinkäsittelylaitteella, jonka tyyppi on läpäissyt kansallisen keskuspankin testauksen, setelit voidaan palauttaa kiertoon ainoastaan laitoksen kassalta.
7. Tätä päätöstä ei sovelleta kansallisten keskuspankkien suorittamaan eurosetelien aitouden ja kunnon tarkastamiseen.
4 artikla
Eurosetelien luokittelu ja käsittely setelinkäsittelylaitteilla
1. Asiakkaiden käyttämillä laitteilla tarkastettujen eurosetelien luokittelussa ja käsittelyssä sovelletaan liitettä IIa.
2. Henkilökunnan käyttämillä laitteilla tarkastettujen eurosetelien luokittelussa ja käsittelyssä sovelletaan liitettä IIb.
5 artikla
Väärien eurosetelien havaitseminen
Rahaa käsittelevien laitosten on luovutettava välittömästi, kansallisten säädösten mukaisesti ja joka tapauksessa viimeistään 20 työpäivän kuluessa toimivaltaisille kansallisille viranomaisille setelit, joita ei ole vahvistettu aidoiksi euroseteleiksi liitteen IIa tai IIb mukaan tehdyn luokittelun tai koulutetun henkilökunnan suorittaman manuaalisen aitouden tarkastuksen perusteella.
6 artikla
Huonokuntoisten eurosetelien havaitseminen
1. Setelien kunnon tarkastus suoritetaan liitteissä IIIa ja IIIb kuvattujen vähimmäisvaatimusten mukaisesti.
2. Kansallinen keskuspankki voi EKP:lle ilmoitettuaan määrätä yhtä tai useampaa eurosetelien nimellisarvoa koskevista tiukemmista vaatimuksista mikäli se on perusteltua esimerkiksi kierrossa olevien eurosetelien laadun heikkenemisen vuoksi kyseisessä jäsenvaltiossa.
3. Huonokuntoiset eurosetelit luovutetaan kansalliselle keskuspankille kansallisten säädösten mukaisesti.
7 artikla
Poikkeukset
1. Kansalliset keskuspankit voivat antaa sellaisten luottolaitosten syrjäisille sivukonttoreille, joilla on vain vähän käteistoimintoja, luvan siihen, että koulutettu henkilökunta tarkastaa manuaalisesti asiakkaiden käyttämien laitteiden tai käteisautomaattien välityksellä kiertoon palautettavien eurosetelien kunnon, jos setelien aitous tarkastetaan sellaisella setelinkäsittelylaitteella, jonka tyyppi on läpäissyt kansallisen keskuspankin testauksen. Hakiessaan tällaista lupaa luottolaitosten on toimitettava jäsenvaltionsa kansalliselle keskuspankille todisteet kyseisen sivukonttorin syrjäisestä sijainnista ja sen käteistoimintojen vähäisyydestä. Jokainen kansallinen keskuspankki varmistaa sen, että tällä tavalla manuaalisesti tarkastettujen eurosetelien määrä ei ylitä viittä prosenttia kaikkien niiden eurosetelien määrästä, jotka jaetaan vuosittain asiakkaiden käyttämien laitteiden tai käteisautomaattien välityksellä. Kansalliset keskuspankit päättävät, sovelletaanko viiden prosentin rajaa kuhunkin luottolaitokseen erikseen vai kaikkiin luottolaitoksiin kansallisella tasolla.
2. Mikäli poikkeuksellisen tapahtuman vuoksi eurosetelien toimituksessa jäsenvaltiossa esiintyy merkittäviä häiriöitä, rahaa käsittelevien laitosten koulutettu henkilökunta voi väliaikaisesti ja asianomaisen kansallisen keskuspankin todettua, että tapahtuma on poikkeuksellinen, tarkastaa manuaalisesti sellaisten eurosetelien aitouden ja kunnon, jotka palautetaan kiertoon asiakkaiden käyttämien laitteiden tai käteisautomaattien välityksellä.
8 artikla
Eurojärjestelmän sitoumukset
1. Eurojärjestelmä toimittaa täsmentämänsä euroseteleitä ja niiden koneellisesti luettavissa olevia turvatekijöitä koskevat tiedot valmistajille etukäteen ennen uuden setelisarjan liikkeeseenlaskua sekä myöhemmin, jotta setelinkäsittelylaitteet voidaan valmistaa yhteisiä testausmenetelmiä koskevien vaatimusten mukaisesti ja sopeuttaa uusia vaatimuksia vastaaviksi.
2. Eurojärjestelmä antaa eurojärjestelmän täsmentämiä euroseteleitä ja niiden yleisessä tiedossa olevia turvatekijöitä koskevia tietoja rahaa käsitteleville laitoksille etukäteen ennen uuden eurosetelisarjan liikkeeseenlaskua sekä myöhemmin, jotta henkilökunnalle voidaan antaa tarpeellinen koulutus.
3. Eurojärjestelmä tukee rahaa käsittelevien laitosten henkilökunnalleen järjestämää koulutusta sen varmistamiseksi, että koulutettu henkilökunta on pätevä tarkastamaan eurosetelien aitouden ja kunnon.
4. Eurojärjestelmä ilmoittaa rahaa käsitteleville laitoksille väärennösten uhasta silloin, kun se on asianmukaista, ja eurojärjestelmä voi edellyttää, että rahaa käsittelevät laitokset ryhtyvät toimenpiteisiin, mukaan lukien nimellisarvoltaan kyseisen suuruisten setelien kiertoon palauttamista koskeva väliaikainen kielto.
5. Eurojärjestelmä ilmoittaa setelinkäsittelylaitteiden valmistajille väärennösten uhasta asianmukaisella tavalla.
9 artikla
Setelinkäsittelylaitteita koskevat eurojärjestelmän yhteiset testausmenetelmät
1. Kansalliset keskuspankit testaavat setelinkäsittelylaitteiden tyypit yhteisiä testausmenetelmiä noudattaen.
2. Testauksen läpäisseet setelinkäsittelylaitteiden tyypit sisällytetään 3 kohdassa tarkoitetulla tavalla EKP:n verkkosivuilla olevaan luetteloon niin kauan kuin testitulokset ovat voimassa. Jos tietyntyyppinen setelinkäsittelylaite menettää tänä aikana kykynsä havaita kaikki eurojärjestelmän tiedossa olevat väärät eurosetelit, tyyppi poistetaan luettelosta EKP:n täsmentämän menettelyn mukaisesti.
3. Kun setelinkäsittelylaitteen tyyppi on läpäissyt testauksen, testitulokset ovat voimassa koko euroalueella vuoden ajan sen kuukauden päättymisestä lukien, jona testitulos on julkaistu EKP:n verkkosivuilla edellyttäen, että setelinkäsittelylaitteen tyyppi säilyttää kyvyn havaita kaikki eurojärjestelmän tiedossa olevat väärät eurosetelit kyseisen ajanjakson ajan.
4. Eurojärjestelmä ei ole vastuussa siitä, että testauksen läpäissyt tietyntyyppinen setelinkäsittelylaite ei pysty luokittelemaan ja käsittelemään euroseteleitä liitteissä IIa ja IIb kuvatulla tavalla.
10 artikla
Eurojärjestelmän valvontatoimenpiteet ja korjaustoimenpiteet
1. Jollei kansallisen oikeuden vaatimuksista muuta johdu, kansallisilla keskuspankeilla on oikeus i) tehdä tarkastuksia paikan päällä, myös ilmoittamatta, rahaa käsittelevien laitosten tiloissa valvoakseen niiden setelinkäsittelylaitteita ja erityisesti laitteiden kykyä tarkastaa aitous ja kunto ja yhdistää mahdollisesti väärät eurosetelit ja sellaiset eurosetelit, jotka eivät ole selvästi oikeita, tilinhaltijaan ja ii) tarkastaa setelinkäsittelylaitteiden käyttöä ja valvontaa, tarkastettujen eurosetelien käsittelyä sekä manuaalista aitous- ja kuntotarkastusta ohjaavat prosessit.
2. Jollei kansallisen oikeuden vaatimuksista muuta johdu, kansallisilla keskuspankeilla on oikeus ottaa näytteitä käsitellyistä euroseteleistä tarkastaakseen ne omissa tiloissaan.
3. Jos kansallinen keskuspankki havaitsee paikalla tehtävän tarkastuksen kuluessa, että tämän päätöksen määräyksiä ei ole noudatettu, sen tulee vaatia, että rahaa käsittelevä laitos ottaa käyttöön korjaavat toimenpiteet määrätyn ajan kuluessa. Vaatimuksen esittänyt kansallinen keskuspankki voi EKP:n puolesta kieltää rahaa käsittelevää laitosta palauttamasta kiertoon tietyn arvoisia euroseteleitä, kunnes päätöksen määräysten noudattamatta jättäminen on korjattu. Jos päätöksen määräysten noudattamatta jättäminen johtuu siitä, että tietyntyyppinen setelinkäsittelylaite ei toimi asianmukaisesti, mainittu laite voidaan tämän johdosta poistaa 9 artiklan 2 kohdassa tarkoitetusta luettelosta.
4. Määräysten noudattamatta jättämiseksi katsotaan se, että rahaa käsittelevä laitos ei tee tarkastuksen yhteydessä yhteistyötä kansallisen keskuspankin kanssa.
11 artikla
Raportointivelvoitteet
Jotta EKP ja kansalliset keskuspankit voivat valvoa sitä, noudattavatko rahaa käsittelevät laitokset tätä päätöstä ja valvoa rahan kierron kehitystä, rahaa käsittelevien laitosten on i) ilmoitettava kansallisille keskuspankeille kirjallisesti, elektroniset välineet mukaan lukien, ennen kuin tietyntyyppinen setelinkäsittelylaite otetaan käyttöön ja ii) toimitettava kansallisille keskuspankeille liitteessä IV täsmennetyt tiedot.
12 artikla
Kustannukset
1. Eurojärjestelmä ei korvaa rahaa käsitteleville laitoksille niille tämän päätöksen noudattamisesta aiheutuvia kustannuksia.
2. Eurojärjestelmä ei korvaa lisäkustannuksia, joita rahaa käsitteleville laitoksille aiheutuu liikkeeseen laskettavien eurosetelien muutetuista tai uusista turvatekijöistä.
13 artikla
Loppumääräykset
1. Tämä päätös tulee voimaan seuraavana päivänä sen jälkeen kun se on julkaistu Euroopan unionin virallisessa lehdessä. Sitä sovelletaan 1 päivästä tammikuuta 2011. Kukin kansallinen keskuspankki voi päättää antaa omissa jäsenvaltioissaan rahaa käsitteleville laitoksille siirtymäajan liitteessä IV tarkoitettujen tilastotietojen raportoinnin osalta. Liitettä IV sovelletaan viimeistään 1 päivästä tammikuuta 2012.
2. Rahaa käsittelevillä laitoksilla on niissä jäsenvaltioissa, jotka ottavat euron käyttöön 1 päivänä tammikuuta 2011 tai sen jälkeen, euron käyttöönottopäivästä lukien vuoden siirtymäaika tämän päätöksen soveltamiseen.
Tehty Frankfurt am Mainissa 16 päivänä syyskuuta 2010.