ДИРЕКТИВА 2011/91/ЕС НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 13 декември 2011 година
относно означенията или маркировките, идентифициращи партидата, към която принадлежи дадена храна
(кодифициран текст)
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 114 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
Директива 89/396/ЕИО на Съвета от 14 юни 1989 г. относно означенията или маркировките, идентифициращи партидата, към която принадлежи даден хранителен продукт (3) е била неколкократно и съществено изменяна (4). С оглед постигане на яснота и рационалност, посочената директива следва да бъде кодифицирана.
(2)
Вътрешният пазар представлява зона без вътрешни граници, в която се осигурява свободното движение на стоки, хора, услуги и капитали.
(3)
Търговията с храни заема много важно място на вътрешния пазар.
(4)
Означението на партидата, към която принадлежи даденa хранa, отговаря на необходимостта от по-добра информация за идентичността на продуктите. Следователно това е полезен източник на информация, когато храните са предмет на спор или представляват риск за здравето на потребителите.
(5)
Директива 2000/13/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 20 март 2000 г. за сближаване на законодателствата на държавите-членки относно етикетирането, представянето и рекламата на храните (5) не съдържа разпоредби за означение с цел идентифициране на партидите.
(6)
На международно ниво съществува общо задължение да се посочва производствената или опаковъчната партида на предварително опакованите храни. Задължение на Съюза е да допринася за развитието на международната търговия.
(7)
Следователно е препоръчително да се предвидят правила от общо и хоризонтално естество, за да се управлява обща система за означение на партидите.
(8)
Ефективността на тази система зависи от приложението ѝ на различните етапи от предлагането на пазара. Независимо от всичко е желателно да се изключат някои продукти и операции, и по-специално онези, които се реализират при стартирането на мрежата за дистрибуция на селскостопански продукти.
(9)
Необходимо е да бъде взет под внимание фактът, че незабавната консумация след покупката на някои храни, като сладолед на индивидуални порции, прави ненужно означението на партидата направо върху отделната опаковка. За тези продукти обаче означението на партидата следва задължително да фигурира върху комбинираната опаковка.
(10)
Концепцията за партида предполага, че няколко търговски единици на дадена храна имат почти идентични производствени, фабрични или опаковъчни характеристики. Ето защо тази концепция не следва да се прилага за насипни продукти или за продукти, които поради индивидуалната си специфика или разнородното си естество не могат да се приемат като формиращи хомогенна група.
(11)
Поради разнообразието от използвани методи за идентификация определянето на партидата и нанасянето на съответното означение или маркировка следва да зависят от търговеца.
(12)
За да се изпълнят изискванията за предоставяне на информация, за които то е предназначено, означението следва да е ясно различимо и разпознаваемо като такова.
(13)
Срокът на минимална трайност или срокът на годност могат, в съответствие с Директива 2000/13/ЕО, да послужат за идентифициране на партидата, при положение че тя е означена точно.
(14)
Настоящата директива не следва да засяга задълженията на държавите-членки относно сроковете за транспониране в националното право на директивите, които са посочени в приложение I, част Б,
ПРИЕХА НАСТОЯЩАТА ДИРЕКТИВА:
Член 1
1. Настоящата директива се отнася до означението, позволяващо идентифициране на партидата, към която принадлежи дадена храна.
2. За целите на настоящата директива „партида“ означава група търговски единици от дадена храна, създадени, произведени или опаковани при практически едни и същи условия.
Член 2
1. Дадена храна може да се предлага на пазара, само ако е придружена с означение, както е посочено в член 1, параграф 1.
2. Параграф 1 не се прилага:
а)
за селскостопански продукти, които след изнасяне от стопанството са:
i)
продадени или доставени в бази за временно складиране, подготовка или опаковка;
ii)
транспортирани до организациите на производителите; или
iii)
взети за незабавно включване в оперативна подготовка или система за преработка;
б)
когато в момент на продажба на крайния потребител храните не са предварително опаковани, опаковат се по желание на купувача или се опаковат предварително за незабавна продажба;
в)
за опаковки или контейнери, чиято най-голяма страна е с площ не по-малка от 10 cm2;
г)
към индивидуалните порции сладолед. Означението, позволяващо идентифициране на партидата, се поставя върху комбинираната опаковка.
Член 3
Партидата се определя във всеки отделен случай от производителя, завода или опаковчика на въпросната храна, или от първия продавач, установен в рамките на Съюза.
Посоченото в член 1, параграф 1 означение се определя и нанася съгласно задължението на един или друг от тези оператори. То е предшествано от буквата „L“ освен в случаите, когато е ясно различимо от другите означения на етикета.
Член 4
Когато храните са предварително опаковани, посоченото в член 1, параграф 1 означение и, при необходимост, буквата „L“ се поставят на предварителната опаковка или на прикрепен към нея етикет.
Когато храните не са предварително опаковани, посоченото в член 1, параграф 1 означение и, при необходимост, буквата „L“ се поставят на опаковката или на контейнера или, ако това не е възможно - се отбелязват в съответните търговски документи.
Във всички случаи те се поставят така, че да са ясно видими, четливи и незаличими.
Член 5
Когато срокът на минимална трайност или срокът на годност са отбелязани на етикета, посоченото в член 1, параграф 1 означение не се поставя на храната, при условие че датата съдържа поне некодирано означение на деня и месеца в този ред.
Член 6
Настоящата директива се прилага, без да засяга означенията, предвидени с конкретни разпоредби на Съюза.
Комисията публикува и актуализира списък на въпросните разпоредби.
Член 7
Директива 89/396/ЕИО, изменена с директивите, посочени в приложение I, част A, се отменя, без да се засягат задълженията на държавите-членки относно сроковете за транспониране в националното право на директивите, които са посочени в приложение I, част Б.
Позоваванията на отменената директива се считат за позовавания на настоящата директива и се четат съгласно таблицата на съответствието в приложение II.
Член 8
Настоящата директива влиза в сила на двадесетия ден след публикуването ѝ в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 9
Адресати на настоящата директива са държавите-членки.
Съставено в Страсбург на 13 декември 2011 година.
EUROOPAN PARLAMENTIN JA NEUVOSTON DIREKTIIVI 2011/91/EU,
annettu 13 päivänä joulukuuta 2011,
elintarvike-erän tunnistamismerkinnöistä
(kodifikaatio)
(ETA:n kannalta merkityksellinen teksti)
EUROOPAN PARLAMENTTI JA EUROOPAN UNIONIN NEUVOSTO, jotka
ottavat huomioon Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen ja erityisesti sen 114 artiklan,
ottavat huomioon Euroopan komission ehdotuksen,
sen jälkeen kun esitys lainsäätämisjärjestyksessä hyväksyttäväksi säädökseksi on toimitettu kansallisille parlamenteille,
ottavat huomioon Euroopan talous- ja sosiaalikomitean lausunnon (1),
noudattavat tavallista lainsäätämisjärjestystä (2),
sekä katsovat seuraavaa:
(1)
Elintarvike-erän tunnistamismerkinnöistä 14 päivänä kesäkuuta 1989 annettua neuvoston direktiiviä 89/396/ETY (3) on muutettu useita kertoja ja huomattavilta osin (4). Sen vuoksi mainittu direktiivi olisi selkeyden ja järkeistämisen takia kodifioitava.
(2)
Sisämarkkinat käsittävät alueen, jolla ei ole sisäisiä rajoja ja jolla tavaroiden, henkilöiden, palvelujen ja pääoman vapaa liikkuvuus taataan.
(3)
Elintarvikekaupalla on erittäin tärkeä sija sisämarkkinoilla.
(4)
Elintarvikkeen valmistuserää osoittavan tiedon esittämisellä vastataan tarpeeseen saada parempaa tietoa tuotteen yksilöllisistä ominaisuuksista. Se on siten käyttökelpoinen tiedon lähde ratkaistaessa elintarvikkeisiin liittyviä erimielisyyksiä tai epäiltäessä elintarvikkeista aiheutuvan vaaraa kuluttajien terveydelle.
(5)
Myytäväksi tarkoitettujen elintarvikkeiden merkintöjä, esillepanoa ja mainontaa koskevan jäsenvaltioiden lainsäädännön lähentämisestä 20 päivänä maaliskuuta 2000 annettu Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivi 2000/13/EY (5) ei sisällä säännöksiä erän tunnistamiseksi tarvittavista merkinnöistä.
(6)
Kansainvälisellä tasolla yleisesti edellytetään pakattujen elintarvikkeiden varustamista valmistus- tai pakkauserätunnuksella. Unionin velvollisuus on osaltaan edistää kansainvälisen kaupan kehitystä.
(7)
On näin ollen tarpeen antaa yleiset, kaikkia elintarvikkeita koskevat säännökset erien tunnistamiseksi tarkoitetun yhteisen järjestelmän hallitsemiseksi.
(8)
Edellä tarkoitetusta järjestelmästä saatava hyöty on riippuvainen sen soveltamisesta markkinoinnin kaikissa eri vaiheissa. On kuitenkin suotavaa, että järjestelmää ei uloteta koskemaan kaikkia tuotteita eikä toimintoja, varsinkaan maataloustuotteiden jakelun alkuvaiheeseen liittyviä toimintoja.
(9)
On tarpeen ottaa huomioon se seikka, että tietyt elintarvikkeet, kuten jäätelöannokset, nautitaan välittömästi hankinnan jälkeen, mikä merkitsee sitä, että erätunnuksen merkitsemisellä annospakkaukseen ei ole mitään järkevää tarkoitusta. Sen sijaan olisi näiden valmisteiden osalta erätunnuksen merkitsemisen ryhmäpakkaukseen oltava pakollista.
(10)
Erällä tarkoitetaan joukkoa elintarvikkeen myyntiyksiköitä, jotka on tuotettu, valmistettu tai pakattu käytännöllisesti katsoen samaan aikaan ja samalla tavalla. Käsitettä erä ei olisi siten sovellettava massatavaraan tai tuotteisiin, joiden ei niiden yksilöllisten ominaisuuksien tai heterogeenisyyden vuoksi voida katsoa muodostavan homogeenista kokonaisuutta.
(11)
Ottaen huomioon käytettyjen tunnistamismenetelmien moninaisuus olisi kunkin taloudellisen toimijan tehtävä määrittää erä ja kiinnittää siihen vastaava tunnus tai merkki.
(12)
Vastatakseen merkinnän tekemiseen liittyviä, tiedon saantia koskevia vaatimuksia tunnuksen olisi oltava selvästi erottuva ja tunnistettavissa.
(13)
Erän tunnistamismerkintänä voidaan direktiivin 2000/13/EY mukaisesti käyttää vähimmäissäilyvyyden päiväystä tai päivämäärää, jota ennen tuote on käytettävä, jos merkinnät ovat täsmällisiä.
(14)
Tällä direktiivillä ei ole vaikutusta jäsenvaltioiden velvollisuuteen noudattaa liitteessä I olevassa B osassa olevia määräaikoja, joiden kuluessa niiden on saatettava siinä mainitut direktiivit osaksi kansallista lainsäädäntöä,
OVAT HYVÄKSYNEET TÄMÄN DIREKTIIVIN:
1 artikla
1. Tämä direktiivi koskee merkintää, jonka perusteella voidaan tunnistaa erä, johon elintarvike kuuluu.
2. Tässä direktiivissä ”erällä” tarkoitetaan joukkoa elintarvikkeen myyntiyksiköitä, jotka on tuotettu, valmistettu tai pakattu käytännöllisesti katsoen samoissa olosuhteissa.
2 artikla
1. Elintarviketta ei saa pitää kaupan, ellei siihen ole liitetty 1 artiklan 1 kohdassa tarkoitettua merkintää.
2. Mitä 1 kohdassa säädetään, ei koske:
a)
maataloustuotteita, jotka tilalta:
i)
myydään tai luovutetaan väliaikaisille varasto-, käsittely- tai pakkausasemille;
ii)
kuljetetaan tuottajain järjestöille; taikka
iii)
kerätään välittömästi valmistettavaksi tai käsiteltäväksi;
b)
elintarvikkeita, jotka myydään kuluttajalle pakkaamattomina tai pakataan ostajan pyynnöstä tai jotka pakataan välittömästi myytäviksi;
c)
pakkauksia tai astioita, joiden suurimman pinnan ala on pienempi kuin 10 neliösenttimetriä;
d)
jäätelöannoksia. Ryhmäpakkauksessa on oltava tunnus, jonka avulla erä voidaan tunnistaa.
3 artikla
Erän määrittää kussakin tapauksessa erikseen joko kyseisen elintarvikkeen tuottaja, valmistaja, pakkaaja tai unioniin sijoittautunut ensimmäinen myyjä.
Edellä 1 artiklan 1 kohdassa tarkoitetun merkinnän määrittäminen ja kiinnittäminen on jonkun edellä mainitun vastuulla. Merkinnän eteen on liitettävä kirjain ”L”, jollei tunnus muutoin erotu selvästi muista etikettiin sisältyvistä merkinnöistä.
4 artikla
Edellä 1 artiklan 1 kohdassa tarkoitettu merkintä ja tarvittaessa edellä mainittu kirjain ”L” on esitettävä valmiiksi pakatun elintarvikkeen valmispakkauksessa tai siihen kiinnitetyssä etiketissä.
Jos elintarviketta ei ole valmiiksi pakattu, 1 artiklan 1 kohdassa tarkoitettu merkintä ja tarvittaessa kirjain ”L” on merkittävä pakkaukseen tai astiaan taikka, jos niitä ei ole, asiaankuuluviin kaupallisiin asiakirjoihin.
Merkintä on aina tehtävä pysyvällä sekä helposti havaittavalla ja luettavissa olevalla tavalla.
5 artikla
Kun vähimmäissäilyvyyden päivämäärä tai päivämäärä, jota ennen tuote on käytettävä, ilmaistaan etiketissä, elintarvikkeeseen ei tarvitse liittää 1 artiklan 1 kohdassa tarkoitettua merkintää, jos päivämäärä merkitään selväkielisenä ilmoittaen ainakin päivä ja kuukausi nimenomaan tässä järjestyksessä.
6 artikla
Tätä direktiiviä sovelletaan rajoittamatta merkinnöistä annettujen unionin erityisten säännösten soveltamista.
Komissio julkaisee ja pitää ajan tasalla luetteloa kyseisistä säännöksistä.
7 artikla
Kumotaan direktiivi 89/396/ETY, sellaisena kuin se on muutettuna liitteessä I olevassa A osassa mainituilla direktiiveillä, sanotun kuitenkaan rajoittamatta jäsenvaltioiden velvollisuutta noudattaa liitteessä I olevassa B osassa olevia määräaikoja, joiden kuluessa niiden on saatettava siinä mainitut direktiivit osaksi kansallista lainsäädäntöä.
Viittauksia kumottuun direktiiviin pidetään viittauksina tähän direktiiviin liitteessä II olevan vastaavuustaulukon mukaisesti.
8 artikla
Tämä direktiivi tulee voimaan kahdentenakymmenentenä päivänä sen jälkeen, kun se on julkaistu Euroopan unionin virallisessa lehdessä.
9 artikla
Tämä direktiivi on osoitettu kaikille jäsenvaltioille.
Tehty Strasbourgissa 13 päivänä joulukuuta 2011.