РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 330/2010 НА КОМИСИЯТА
от 20 април 2010 година
за прилагането на член 101, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз относно категориите вертикални споразумения и съгласувани практики
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент № 19/65/ЕИО на Съвета от 2 март 1965 г. за прилагането на член 85, параграф 3 от Договора по отношение на определени категории споразумения и съгласувани практики (1), и по-специално член 1 от него,
след като публикува проект на настоящия регламент,
след като се консултира с Консултативния комитет по ограничителни практики и господстващо положение,
като има предвид, че:
(1)
С Регламент № 19/65/ЕИО на Комисията се дава право да прилага член 101, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз (2) по силата на регламент към определени категории вертикални споразумения и съответните съгласувани практики, попадащи под действието на член 101, параграф 1 от Договора.
(2)
Регламент (ЕО) № 2790/1999 на Комисията от 22 декември 1999 г. за прилагането на член 81, параграф 3 от Договора относно категориите вертикални споразумения и съгласувани практики (3) определя категория вертикални споразумения, за които Комисията смята, че по принцип отговарят на условията, посочени в член 101, параграф 3 от Договора. Предвид общия положителен опит от прилагането на този регламент, чието действие изтича на 31 май 2010 г., и като се вземе предвид допълнителният придобит опит след приемането му, е целесъобразно да се приеме нов регламент за групово освобождаване.
(3)
Тази категория, за която може да се смята, че по принцип отговаря на условията по член 101, параграф 3, включва вертикални споразумения за покупко-продажба на стоки или услуги, когато тези споразумения са сключени между неконкурентни предприятия, между определени конкуренти или от определени асоциации на търговци на дребно. Тя включва също така и вертикални споразумения, съдържащи спомагателни разпоредби за определянето или използването на правата на интелектуална собственост. Терминът „вертикални споразумения“ следва да включва съответните съгласувани практики.
(4)
За целите на прилагането чрез регламент на разпоредбите на член 101, параграф 3 от Договора, не е необходимо да се определят тези вертикални споразумения, които могат да попаднат в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора. При индивидуалната оценка на споразуменията съгласно член 101, параграф 1 от Договора следва да се вземат предвид няколко фактора, и по-специално пазарната структура по отношение на търсенето и предлагането.
(5)
Предимствата на груповото освобождаване, въведено с настоящия регламент, следва да се ограничат до вертикалните споразумения, за които може да се допусне с достатъчна степен на сигурност, че отговарят на условията по член 101, параграф 3 от Договора.
(6)
Определени видове вертикални споразумения могат да доведат до увеличаване на икономическата ефективност в рамките на дадена производствена верига или на дистрибуторска мрежа чрез улесняването на по-добрата координация между участващите предприятия. По-специално те могат да доведат до намаляване на разходите на страните по трансакциите и дистрибуцията и до оптимизиране на техните продажби и инвестиции.
(7)
Възможността такива повишаващи ефективността въздействия да надделеят над всякакви антиконкурентни последици, дължащи се на ограниченията, които се съдържат във вертикалните споразумения, зависи от степента на пазарната сила на страните по споразумението и следователно от степента, до която тези предприятия са изправени пред конкуренция с други доставчици на стоки или услуги, считани от техните клиенти за равностойни или взаимозаменяеми поради характеристиките на продуктите, техните цени и предназначението им.
(8)
Може да се приеме, че когато пазарният дял, държан от всяко предприятие, което е страна по споразумението, на съответния пазар не надвишава 30 %, вертикалните споразумения, които не съдържат определени видове тежки ограничения на конкуренцията, като цяло водят до подобрение в производството или дистрибуцията и осигуряват на потребителите справедлив дял от произтичащите преимущества.
(9)
Над прага от 30 % пазарен дял, не може да се предположи, че вертикалните споразумения, попадащи в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора, обикновено пораждат обективни преимущества от такъв характер и размер, че да компенсират пречките, които поставят пред конкуренцията. Същевременно не се предполага, че тези вертикални споразумения влизат в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора или че не отговарят на условията на член 101, параграф 3 от Договора.
(10)
С настоящия регламент не следва да бъдат освободени вертикалните споразумения, съдържащи ограничения, които е възможно да ограничат конкуренцията и да навредят на потребителите или които не са необходими за постигането на резултатите за увеличаване на ефективността. По-специално вертикални споразумения, съдържащи определени видове тежки ограничения на конкуренцията, каквито са минималните цени и фиксираните цени за препродажба, както и определени видове териториална защита, следва да бъдат изключени от ползите от груповото освобождаване, установено с настоящия регламент, независимо от пазарния дял на съответните предприятия.
(11)
С цел да се осигури достъп до съответния пазар или да се предотврати съглашателство, следва да се въведат определени условия за груповото освобождаване. За тази цел освобождаването на задължения за въздържане от конкуренция следва да бъде ограничено до задължения, които не надвишават определена продължителност. По същите причини всяко пряко или косвено задължение, принуждаващо членовете на селективна дистрибуторска система да не продават търговските марки на определени конкурентни доставчици, следва да бъде изключено от ползите по настоящия регламент.
(12)
Ограниченията относно пазарния дял, неосвобождаването на определени вертикални споразумения и условията, предвидени в настоящия регламент, обикновено гарантират, че споразуменията, за които се прилага груповото освобождаване, не позволяват на участващите предприятия да отстранят конкуренцията по отношение на съществена част от въпросните продукти.
(13)
Съгласно член 29, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 1/2003 на Съвета от 16 декември 2002 г. относно изпълнението на правилата за конкуренция, предвидени в членове 81 и 82 от Договора (4), Комисията може да оттегли възможността настоящият регламент да се прилага, ако констатира в конкретен случай, че споразумение, за което се прилага освобождаването, предвидено в настоящия регламент, има въпреки това последици, несъвместими с член 101, параграф 3 от Договора.
(14)
Компетентният орган на държава-членка може да оттегли възможността настоящият регламент да се прилага в съответствие с член 29, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1/2003 по отношение на територията ѝ или на част от нея, ако в конкретен случай споразумение, за което се прилага освобождаването, предвидено в настоящия регламент, има въпреки това последици, несъвместими с член 101, параграф 3 от Договора, на територията на тази държава-членка или на част от нея, ако тази територия притежава всички характеристики на отделен географски пазар.
(15)
При определянето дали да се оттегли възможността настоящият регламент да се прилага в съответствие с член 29 от Регламент (ЕО) № 1/2003, от съществено значение са антиконкурентните ефекти, които могат да произтекат от съществуването на паралелни мрежи от вертикални споразумения, имащи подобни ефекти, които значително ограничават достъпа до съответния пазар и конкуренцията в него. Такива кумулативни резултати могат да произтекат например в случая на селективна дистрибуция или задължения за въздържане от конкуренция.
(16)
За да се засили наблюдението на паралелни системи от вертикални споразумения, които имат сходни антиконкурентни ефекти и които обхващат повече от 50 % от даден пазар, Комисията може да обяви чрез регламент настоящия регламент за неприложим към вертикални споразумения, съдържащи специфични ограничения, отнасящи се до съответния пазар, като възстанови пълното прилагане на член 101 към такива споразумения,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Дефиниции
1. За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
а)
„вертикално споразумение“ означава споразумение или съгласувана практика, сключени между две или повече предприятия, всяко от които функционира за целите на споразумението или съгласуваната практика на различно ниво в производствената верига и дистрибуторската мрежа, и се отнася до условията, при които страните могат да закупуват, продават или препродават определени стоки и услуги;
б)
„вертикално ограничение“ означава ограничение на конкуренцията при вертикално споразумение, попадащо в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора;
в)
„конкурентно предприятие“ означава действителен или потенциален конкурент; „действителен конкурент“ означава предприятие, което извършва дейност на същия съответен пазар; „потенциален конкурент“ означава предприятие, което при отсъствие на вертикално споразумение и в случай на малко, но постоянно увеличение на относителните цени, е вероятно да предприеме в рамките на кратко време необходимите допълнителни инвестиции или други необходими разходи, за да навлезе на съответния пазар, и това е съвсем реална, а не просто теоретична възможност;
г)
„задължение за въздържане от конкуренция“ означава всяко пряко или косвено задължение, налагащо на купувача да не произвежда, купува, продава или препродава стоки или услуги, които се конкурират с договорните стоки или услуги, или всяко пряко или косвено задължение на купувача да купува от доставчика или от друго предприятие, посочено от доставчика, повече от 80 % от общите покупки на купувача на договорните стоки или услуги и техните заместители на съответния пазар, изчислени въз основа на стойността на неговите покупки през предходната календарна година или на обема на тези покупки в случаите, в които това е стандартна практика в сектора;
д)
„селективна дистрибуторска система“ означава дистрибуторска система, в която доставчикът предприема продажба на договорните стоки или услуги, било пряко или косвено, само на дистрибутори, избрани въз основа на определени критерии, и в която тези дистрибутори не могат да продават такива стоки или услуги на неоторизирани дистрибутори на територията, на която доставчикът е решил да прилага тази система;
е)
„права на интелектуална собственост“ включва права на индустриална собственост, ноу-хау, авторско право и сродните му права;
ж)
„ноу-хау“ означава пакет от непатентована практическа информация, произтичаща от опита и проверена от доставчика, която е секретна, съществена и определена: в този контекст „секретна“ означава, че ноу-хауто не е широко известно или леснодостъпно; „значима“ означава, че ноу-хауто е от значение за купувача и му е полезно за използването, продажбата или препродажбата на договорните стоки или услуги; „определена“ означава, че ноу-хауто е описано достатъчно изчерпателно, за да може да се провери отговаря ли информацията на изискването да бъде секретна и съществена;
з)
„купувач“ включва предприятие, което при споразумение, попадащо в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора, продава стоки или услуги от името на друго предприятие;
и)
„клиент на купувача“ означава предприятие, което не е страна по споразумението, и което купува договорните стоки или услуги от купувач, който е страна по споразумението.
2. За целите на настоящия регламент термините „предприятие“, „доставчик“ и „купувач“ включват съответните им свързани предприятия.
„Свързани предприятия“ означава:
а)
предприятия, в които страна по споразумението пряко или косвено:
i)
има правомощия да упражнява повече от половината от правата на глас, или
ii)
притежава правомощия да назначи повече от половината от членовете на надзорния съвет, управителния съвет или другите органи, които законно представляват предприятието, или
iii)
притежава правото да управлява дейността на предприятието;
б)
предприятия, които пряко или косвено притежават изброените в буква а) права или правомощия в предприятие, страна по споразумението;
в)
предприятия, в които предприятие по буква б) притежава пряко или косвено изброените в буква а) права или правомощия;
г)
предприятия, в които страна по споразумението заедно с едно или повече от предприятията, изброени в букви а), б) или в), или в което две или повече от тези предприятия съвместно притежават изброените в буква а) права или правомощия;
д)
предприятия, в които правата или правомощията, изброени в буква а), се притежават съвместно от:
i)
страни по споразумението или съответно свързани с тях предприятия, посочени в букви а)-г), или
ii)
една или повече страни по споразумението или едно или повече свързани с тях предприятия, посочени в букви а)-г), и една или повече трети страни.
Член 2
Освобождаване
1. В съответствие с член 101, параграф 3 от Договора и съгласно разпоредбите на настоящия регламент се постановява, че член 101, параграф 1 от Договора няма да се прилага към вертикалните споразумения.
Това освобождаване се прилага доколкото такива споразумения съдържат вертикални ограничения.
2. Освобождаването, предвидено в параграф 1, се прилага към вертикални споразумения, сключени между сдружение на предприятия и неговите членове или между такова сдружение и неговите доставчици само ако всички негови членове са търговци на дребно на стоки и ако никой индивидуален член на сдружението, заедно със свързаните му предприятия, няма годишен оборот, надвишаващ 50 млн. EUR. Вертикални споразумения, сключени от такива сдружения, са обхванати от настоящия регламент, без да се засяга прилагането на член 101 от Договора към хоризонтални споразумения, сключени между членовете на сдружението, или към решения, приети от сдружението.
3. Освобождаването, предвидено в параграф 1, се прилага към вертикални споразумения, съдържащи разпоредби, които се отнасят до определянето на правата на интелектуална собственост на купувача или до ползването на правата на интелектуална собственост от купувача, при условие че тези разпоредби не съставляват основния предмет на такива споразумения и са пряко свързани с използването, продажбата или препродажбата на стоки или услуги от страна на купувача или на неговите клиенти. Освобождаването се прилага, при условие че във връзка с договорните стоки или услуги тези разпоредби не съдържат ограничения за конкуренцията, имащи същия предмет както вертикалните ограничения, които не се ползват от правото на освобождаване по настоящия регламент.
4. Освобождаването, предвидено в параграф 1, не се прилага към вертикални споразумения, сключени между конкурентни предприятия. Въпреки това, то се прилага, когато конкурентни предприятия сключват нереципрочни вертикални споразумения, и:
а)
доставчикът е производител и дистрибутор на стоки, а купувачът е дистрибутор и не е конкурентно предприятие на равнище производство; или
б)
доставчикът предоставя услуги на няколко равнища на търговията, а купувачът предоставя стоките или услугите си на равнище търговия на дребно и не е конкурентно предприятие на равнището на търговията, на което той закупува договорните услуги.
5. Настоящият регламент не се прилага към вертикални споразумения, чийто предмет попада в приложното поле на някой друг регламент за групово освобождаване, освен ако това не е предвидено в другия регламент.
Член 3
Праг на пазарния дял
1. Освобождаването, предвидено в член 2, се прилага, при условие че пазарният дял, притежаван от доставчика, не надвишава 30 % от съответния пазар, на който той продава договорните стоки или услуги, а пазарният дял, притежаван от купувача, не надвишава 30 % от съответния пазар, на който купува договорните стоки или услуги.
2. За целите на параграф 1, ако при споразумение с няколко страни предприятие купува договорните стоки или услуги от едно предприятие, което е страна по споразумението, и продава договорните стоки или услуги на друго предприятие, което е страна по споразумението, пазарният дял на първото предприятие трябва да спазва прага на пазарния дял, предвиден в посочения параграф, както като купувач, така и като доставчик, за да може да се приложи освобождаването, предвидено в член 2.
Член 4
Ограничения, които премахват ползите от груповото освобождаване (твърди ограничения)
Освобождаването, предвидено в член 2, не се прилага за вертикални споразумения, които имат за предмет, пряко или косвено, независимо или в комбинация с други фактори, които страните могат да контролират:
а)
ограничаването на възможността на купувача да определи своята продажна цена, без да се засяга възможността за доставчика да наложи максимална продажна цена или да препоръча продажна цена, при условие че цените не се свеждат до твърдо определена или минимална продажна цена в резултат на натиск, упражнен от една от страните, или на стимулиращи мерки, предложени от нея;
б)
ограничаването на територията, на която купувач, който е страна по споразумението, може да продава договорните стоки или услуги, или ограничаването на клиентите, на които този купувач може да продава договорните стоки или услуги, без да се засяга ограничаването на мястото му на установяване, с изключение на:
i)
ограничаването на активните продажби към изключителната територия или изключителните клиенти, запазени за доставчика или предоставени от доставчика на друг купувач, когато едно такова ограничаване не ограничава продажбите от страна на клиентите на купувача,
ii)
ограничаването на продажбите на крайните потребители от купувач, който извършва дейност на пазара като търговец на едро,
iii)
ограничаването на продажбите на неоторизирани дистрибутори от страна на членовете на селективна дистрибуторска система на територията, на която доставчикът е решил да прилага тази система, както и
iv)
ограничаването на възможността на купувача да продава компоненти, доставени с цел инкорпориране, на клиенти, които биха ги използвали за производство на същия вид стоки като тези, произведени от доставчика;
в)
ограничаването на активните продажби или на пасивните продажби за крайните потребители от страна на членовете на селективна дистрибуторска система, които действат на пазара като търговци на дребно, без да се засяга възможността да се забрани на член на системата да упражнява своята дейност от неразрешено място на установяване;
г)
ограничаването на насрещните доставки между дистрибутори в рамките на селективна дистрибуторска система, включително между дистрибутори, извършващи дейност на различно търговско равнище - търговия на едро или на дребно;
д)
ограничаването, договорено между доставчик на компоненти и купувач, който ги използва в производството си, на възможността за доставчика да продава тези компоненти като резервни части на крайни потребители или на лица, които извършват ремонт, или на други доставчици на услуги, които не са били посочени от купувача за ремонта или поддръжката на неговите стоки.
Член 5
Изключени ограничения
1. Освобождаването, предвидено в член 2, не се прилага към никое от следващите задължения, съдържащи се във вертикалните споразумения:
а)
всяко пряко или косвено задължение за въздържане от конкуренция, продължителността на което е неопределена или надхвърля пет години;
б)
всяко пряко или косвено задължение, налагащо на купувача след прекратяване на споразумението, да не произвежда, продава или препродава стоки или услуги;
в)
всяко пряко или косвено задължение, налагащо на членовете на селективна дистрибуторска система да не продават търговските марки на отделни конкурентни доставчици.
За целите на буква а) от първа алинея, задължение за въздържане от конкуренция, което може мълчаливо да бъде подновено след петгодишен период, се счита за сключено за неопределен срок.
2. Чрез дерогация от параграф 1, буква а) срокът от пет години не се прилага, когато договорните стоки или услуги се продават от купувача на производствени обекти или терени, собственост на доставчика, или наети от доставчика от трети страни, които не са свързани с купувача, при условие че продължителността на задължението за въздържане от конкуренция не надвишава периода, през който производствените обекти и терени се заемат от купувача.
3. Чрез дерогация от параграф 1, буква б) освобождаването, предвидено в член 2, се прилага към всяко пряко или косвено задължение, налагащо на купувача след прекратяване на споразумението, да не произвежда, продава или препродава стоки или услуги, когато са изпълнени следните условия:
а)
задължението се отнася до стоки или услуги, които се конкурират с договорните стоки или услуги;
б)
задължението е ограничено до производствени обекти и терени, на които купувачът е действал по време на договорния период;
в)
задължението е необходимо за защитата на ноу-хауто, прехвърлено от доставчика на купувача;
г)
продължителността на задължението е ограничена до срок от една година след прекратяване на споразумението.
Параграф 1, буква б) не засяга възможността за налагане на ограничение, което е неограничено във времето, върху използването и разкриването на ноу-хауто, което не е станало публично достояние.
Член 6
Неприлагане на настоящия регламент
Съгласно член 1а от Регламент № 19/65/ЕИО на Съвета Комисията може чрез регламент да обяви, че когато паралелни мрежи от сходни вертикални ограничения обхващат повече от 50 % от съответния пазар, настоящият регламент не се прилага по отношение на вертикални споразумения, които съдържат специфични ограничения, свързани с този пазар.
Член 7
Определяне на праг на пазарния дял
За определянето на праговете на пазарния дял, предвидени в член 3, се прилагат следните правила:
а)
пазарният дял на доставчика се изчислява въз основа на данните за реализираните продажби, а пазарният дял на купувача се изчислява въз основа на данните за реализираните покупки. Когато няма налични данни за реализираните покупки или продажби, за да се определи пазарният дял на съответното предприятие, могат да се използват разчети, основани на друга надеждна пазарна информация, включително обемът на реализираните покупки и продажби;
б)
пазарните дялове се изчисляват въз основа на данни за предходната календарна година;
в)
пазарният дял на доставчика включва всички стоки или услуги, предлагани на вертикално интегрирани дистрибутори с цел продажба;
г)
ако пазарният дял първоначално е не повече от 30 %, но впоследствие нарасне над това ниво, без да надвишава 35 %, освобождаването, предвидено в член 2, продължава да се прилага за период от две последователни календарни години след годината, в която прагът от 30 % на пазарния дял е бил надвишен за пръв път;
д)
ако пазарният дял първоначално е не повече от 30 %, но впоследствие нарасне над 35 %, освобождаването, предвидено в член 2, продължава да се прилага за една календарна година след годината, в която прагът от 35 % на пазарния дял е бил надвишен за пръв път;
е)
ползите от букви г) и д) не могат да бъдат комбинирани, така че да надвишават период от две календарни години;
ж)
пазарният дял, който се държи от предприятията, посочени в член 1, параграф 2, алинея 2, буква д), се разделя по равно за всяко предприятие, което притежава правата или правомощията, изброени в член 1, параграф 2, втора алинея, буква а).
Член 8
Определяне на прага на оборота
1. С цел да се изчисли общият годишен оборот по смисъла на член 2, параграф 2, се събират оборотът, направен през предходната финансова година от съответната страна по вертикалното споразумение, и оборотът, направен от нейните свързани предприятия по отношение на всички стоки и услуги с изключение на данъците и другите финансови задължения. За тази цел не трябва да се отчитат сделките между страната по вертикалното споразумение и нейни свързани предприятия или между нейните свързани предприятия.
2. Освобождаването, предвидено в член 2, остава приложимо, когато за всеки период от две последователни финансови години прагът на общия годишен оборот е надвишен с не повече от 10 %.
Член 9
Преходен период
Забраната, предвидена в член 101, параграф 1 от Договора, не се прилага през периода от 1 юни 2010 г. до 31 май 2011 г. по отношение на вече влезлите в сила споразумения към 31 май 2010 г., които не отговарят на изискванията за предвиденото в настоящия регламент освобождаване, но които към 31 май 2010 г. са отговаряли на условията за предвиденото в Регламент (ЕО) № 2790/1999 освобождаване.
Член 10
Срок на валидност
Настоящият регламент влиза в сила на 1 юни 2010 година.
Той се прилага до 31 май 2022 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Брюксел на 20 април 2010 година.
KOMISSION ASETUS (EU) N:o 330/2010,
annettu 20 päivänä huhtikuuta 2010,
Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen 101 artiklan 3 kohdan soveltamisesta tiettyihin vertikaalisten sopimusten ja yhdenmukaistettujen menettelytapojen ryhmiin
(ETA:n kannalta merkityksellinen teksti)
EUROOPAN KOMISSIO, joka
ottaa huomioon Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen,
ottaa huomioon perustamissopimuksen 85 artiklan 3 kohdan soveltamisesta sopimusten ja yhdenmukaistettujen menettelytapojen ryhmiin 2 päivänä maaliskuuta 1965 annetun neuvoston asetuksen N:o 19/65/ETY (1) ja erityisesti sen 1 artiklan,
on julkaissut tämän asetuksen luonnoksen,
on kuullut kilpailunrajoituksia ja määräävää markkina-asemaa käsittelevää neuvoa-antavaa komiteaa,
sekä katsoo seuraavaa:
(1)
Asetuksen N:o 19/65/ETY nojalla komissiolla on toimivalta asetuksia antamalla soveltaa Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen (2) 101 artiklan 3 kohtaa tiettyihin perussopimuksen 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan kuuluviin vertikaalisten sopimusten ja vastaavien yhdenmukaistettujen menettelytapojen ryhmiin.
(2)
EY:n perustamissopimuksen 81 artiklan 3 kohdan soveltamisesta tiettyihin vertikaalisten sopimusten ja yhdenmukaistettujen menettelytapojen ryhmiin 22 päivänä joulukuuta 1999 annetussa komission asetuksessa (EY) N:o 2790/1999 (3) määritellään sellaisten vertikaalisten sopimusten ryhmä, joiden komissio katsoi yleensä täyttävän perussopimuksen 101 artiklan 3 kohdassa määrätyt edellytykset. Koska mainitun asetuksen soveltamisesta saatu kokemus on kaiken kaikkiaan myönteistä ja asetuksen voimassaolo päättyy 31 päivänä toukokuuta 2010 on aiheellista antaa asetuksen antamisen jälkeen kertyneen lisäkokemuksen perusteella uusi ryhmäpoikkeusasetus.
(3)
Niiden sopimusten ryhmä, joiden voidaan katsoa yleensä täyttävän perussopimuksen 101 artiklan 3 kohdassa määrätyt edellytykset, sisältää tavaroiden tai palvelujen ostoa tai myyntiä koskevat vertikaaliset sopimukset, kun kyseiset sopimukset on tehty sellaisten yritysten välillä, jotka eivät ole kilpailevia yrityksiä, tai tiettyjen kilpailijoiden välillä taikka kun sopimuksen tekijät ovat tiettyjä tavaroiden vähittäiskauppiaiden yhteenliittymiä. Ryhmä sisältää myös vertikaaliset sopimukset, joihin sisältyy liitännäismääräyksiä immateriaalioikeuksien luovuttamisesta tai käytöstä. Käsitteen ”vertikaaliset sopimukset” olisi katettava vastaavat yhdenmukaistetut menettelytavat.
(4)
Perussopimuksen 101 artiklan 3 kohdan soveltamiseksi asetuksia antamalla ei ole tarpeen määritellä niitä vertikaalisia sopimuksia, jotka voivat kuulua perussopimuksen 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan. Kun perussopimuksen 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan kuuluvia sopimuksia arvioidaan erikseen, on otettava huomioon useita tekijöitä, erityisesti markkinarakenne tarjonta- ja ostopuolella.
(5)
Tässä asetuksessa vahvistetusta ryhmäpoikkeuksesta johtuva etu olisi rajoitettava vertikaalisiin sopimuksiin, joiden voidaan riittävällä varmuudella olettaa täyttävän perussopimuksen 101 artiklan 3 kohdan edellytykset.
(6)
Tietynlaiset vertikaaliset sopimukset voivat parantaa tuotanto- tai jakeluketjun taloudellista tehokkuutta helpottamalla sopimuksen osapuolina olevien yritysten toiminnan parempaa yhteensovittamista. Ne voivat erityisesti johtaa osapuolten liiketoiminta- ja jakelukustannusten alenemiseen ja parhaan mahdollisen myynti- ja investointitason saavuttamiseen.
(7)
Todennäköisyys, että tällaiset tehostavat vaikutukset ylittävät vertikaalisiin sopimuksiin sisältyvistä rajoituksista aiheutuvat kilpailunvastaiset vaikutukset, riippuu sopimuspuolten markkinavoimasta ja sen vuoksi myös siitä, missä määrin kyseiset yritykset joutuvat kilpailemaan muiden sellaisten toimittajien kanssa, joiden tavaroita ja palveluita asiakkaat pitävät keskenään vaihdettavissa tai korvattavissa olevina kyseisen hyödykkeen ominaisuuksien, hintojen ja käyttötarkoituksen vuoksi.
(8)
Voidaan olettaa, että jos kunkin sopimuksen osapuolena olevan yrityksen markkinaosuus merkityksellisistä markkinoista on enintään 30 prosenttia, vertikaaliset sopimukset, jotka eivät sisällä tietynlaisia vakavia kilpailunrajoituksia, johtavat yleensä parannuksiin tuotannossa tai jakelussa ja kuluttajat voivat saada kohtuullisen osuuden saavutetusta hyödystä.
(9)
Kun markkinaosuudelle asetettu 30 prosentin kynnysarvo ylittyy, ei voida olettaa, että perussopimuksen 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan kuuluvat vertikaaliset sopimukset yleensä tuottaisivat objektiivisesti arvioituna sen laatuisia tai niin suuria etuja, että ne tasoittaisivat sopimuksista kilpailulle aiheutuvat haitat. Samalla ei myöskään oleteta, että tällaiset vertikaaliset sopimukset kuuluvat perussopimuksen 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan tai että ne eivät täytä 101 artiklan 3 kohdan edellytyksiä.
(10)
Tällä asetuksella ei pitäisi myöntää poikkeusta sellaisille vertikaalisille sopimuksille, joiden sisältämät rajoitukset todennäköisesti rajoittavat kilpailua ja aiheuttavat haittaa kuluttajille tai jotka eivät ole välttämättömiä tehostavien vaikutusten saavuttamiseksi. Erityisesti ne vertikaaliset sopimukset, joihin sisältyy tietynlaisia vakavia kilpailunrajoituksia, kuten vähimmäisjälleenmyyntihintoja ja kiinteitä jälleenmyyntihintoja sekä tietynlaisia alueellisia rajoituksia, olisi jätettävä tässä asetuksessa vahvistetun ryhmäpoikkeuksen ulkopuolelle kyseisten yritysten markkinaosuudesta riippumatta.
(11)
Merkityksellisille markkinoille pääsyn varmistamiseksi tai kilpailunvastaisen yhteistyön estämiseksi merkityksellisillä markkinoilla ryhmäpoikkeukselle olisi asetettava tiettyjä edellytyksiä. Tämän vuoksi kilpailukieltovelvoitteille myönnettävät poikkeukset olisi rajattava velvoitteisiin, joiden kesto ei ylitä määriteltyä aikaa. Samoista syistä mitkä tahansa suorat tai välilliset velvoitteet, jotka johtavat siihen, että valikoivan jakelujärjestelmän jäsenet eivät myy tiettyjen kilpailevien toimittajien tuotemerkkejä, olisi jätettävä tämän asetuksen soveltamisalan ulkopuolelle.
(12)
Markkinaosuuden rajoittaminen, tiettyjen vertikaalisten rajoitusten jättäminen poikkeuksen ulkopuolelle ja tämän asetuksen mukaiset edellytykset riittävät yleensä varmistamaan, että sopimukset, joihin ryhmäpoikkeusta sovelletaan, eivät anna sopimuspuolina oleville yrityksille tilaisuutta poistaa kilpailua kyseisten hyödykkeiden merkittävältä osalta.
(13)
Komissio voi peruuttaa tästä asetuksesta johtuvan edun perustamissopimuksen 81 ja 82 artiklassa vahvistettujen kilpailusääntöjen täytäntöönpanosta 16 päivänä joulukuuta 2002 annetun neuvoston asetuksen (EY) N:o 1/2003 (4) 29 artiklan 1 kohdan nojalla, jos se katsoo yksittäisessä tapauksessa, että sopimuksella, johon sovelletaan tässä asetuksessa säädettyä poikkeusta, on kuitenkin vaikutuksia, jotka ovat ristiriidassa perussopimuksen 101 artiklan 3 kohdan kanssa.
(14)
Jäsenvaltion kilpailuviranomainen voi peruuttaa tästä asetuksesta johtuvan edun asetuksen (EY) N:o 1/2003 29 artiklan 2 kohdan nojalla alueellaan tai sen osalla yksittäisessä tapauksessa, sopimuksella, johon sovelletaan tässä asetuksessa säädettyä poikkeusta, on kuitenkin vaikutuksia, jotka ovat ristiriidassa perussopimuksen 101 artiklan 3 kohdan kanssa kyseisen jäsenvaltion alueella tai osalla sen aluetta, ja kyseisellä alueella on kaikki erillisten maantieteellisten markkinoiden piirteet.
(15)
Erityinen merkitys määritettäessä olisiko tästä asetuksesta johtuva etu peruutettava asetuksen (EY) N:o 1/2003 29 artiklan nojalla, on niillä kilpailunvastaisilla vaikutuksilla, jotka johtuvat samankaltaisten vertikaalisten sopimusten rinnakkaisista verkostoista silloin kun niillä on samankaltaisia vaikutuksia, jotka rajoittavat olennaisesti pääsyä merkityksellisille markkinoille tai kilpailua niillä. Tällaisia kumulatiivisia vaikutuksia voi ilmetä esimerkiksi valikoivan jakelun tai kilpailukieltovelvoitteiden tapauksessa.
(16)
Tehostaakseen sellaisten vertikaalisten sopimusten rinnakkaisten verkostojen valvontaa, joilla on samankaltaisia kilpailunvastaisia vaikutuksia ja jotka kattavat yli 50 prosenttia tietyistä markkinoista, komissio voi säätää asetuksella, ettei tätä asetusta sovelleta vertikaalisiin sopimuksiin, jotka sisältävät kyseisiin markkinoihin liittyviä erityisiä rajoituksia, ja palauttaa tällä tavoin kyseisenkaltaiset sopimukset kaikilta osin perussopimuksen 101 artiklan soveltamisalaan,
ON HYVÄKSYNYT TÄMÄN ASETUKSEN:
1 artikla
Määritelmät
1. Tässä asetuksessa tarkoitetaan:
a)
’vertikaalisella sopimuksella’ sopimusta tai yhdenmukaistettuja menettelytapoja, joita sovelletaan sopimuksen tai yhdenmukaistettujen menettelytapojen kannalta eri tuotanto- tai jakeluportailla toimivien kahden tai useamman yrityksen välillä ja jotka liittyvät edellytyksiin, joiden täyttyessä osapuolet voivat ostaa, myydä tai jälleenmyydä tiettyjä tavaroita tai palveluita;
b)
’vertikaalisella rajoituksella’ perussopimuksen 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan kuuluvaa kilpailunrajoitusta vertikaalisessa sopimuksessa;
c)
’kilpailevalla yrityksellä’ todellista tai mahdollista kilpailijaa; ’todellisella kilpailijalla’ samoilla merkityksellisillä markkinoilla toimivaa yritystä; ’mahdollisella kilpailijalla’ yritystä, jolla vertikaalisen sopimuksen puuttuessa on realistiset edellytykset eikä ainoastaan teoreettiset mahdollisuudet toteuttaa lyhyellä aikavälillä tarvittavat lisäinvestoinnit tai vastata muista välttämättömistä vaihtokustannuksista voidakseen tulla merkityksellisille markkinoille, jos suhteellisissa hinnoissa tapahtuu pieni mutta pysyvä muutos;
d)
’kilpailukieltovelvoitteella’ mitä tahansa suoraa tai välillistä velvoitetta, joka aiheuttaa sen, että ostaja ei voi valmistaa, ostaa, myydä eikä jälleenmyydä sopimuksessa tarkoitettujen tavaroiden tai palvelujen kanssa kilpailevia tavaroita tai palveluja, taikka mitä tahansa suoraa tai välillistä ostajalle asetettua velvoitetta, jonka mukaan tämän on ostettava toimittajalta tai toimittajan osoittamalta muulta yritykseltä yli 80 prosenttia sopimuksessa tarkoitettujen tavaroiden tai palvelujen tai merkityksellisillä markkinoilla niiden kanssa korvattavissa olevien hyödykkeiden ostojen kokonaismäärästä, joka lasketaan ostajan edellisen kalenterivuoden ostojen arvon perusteella tai määrän perusteella, jos tämä on tavanomainen käytäntö alalla;
e)
’valikoivalla jakelujärjestelmällä’ jakelujärjestelmää, jossa toimittaja sitoutuu myymään sopimuksessa tarkoitettuja tavaroita tai palveluja joko suoraan tai välillisesti vain tiettyjen perusteiden mukaisesti valituille jakelijoille ja jossa nämä jakelijat sitoutuvat olemaan myymättä kyseisiä tavaroita tai palveluja valtuuttamattomille jakelijoille alueella, jolla toimittaja on päättänyt soveltaa kyseistä järjestelmää;
f)
’immateriaalioikeuksilla’ teollisoikeuksia, taitotietoa, tekijänoikeuksia ja lähioikeuksia;
g)
’taitotiedolla’ sellaisten käytännön tietojen kokonaisuutta, joita ei ole patentoitu ja jotka ovat toimittajan kokemusten ja testien tulosta ja jotka ovat salaisia, olennaisia ja yksilöityjä; ’salaisella’ tarkoitetaan tässä yhteydessä sitä, että taitotieto ei ole yleisesti tunnettua eikä helposti saatavilla; ’olennaisella’ tarkoitetaan, että taitotieto on merkittävää ja hyödyllistä ostajalle sopimuksessa tarkoitettujen tavaroiden tai palveluiden käyttöä, myyntiä tai jälleenmyyntiä varten; ’yksilöidyllä’ tarkoitetaan, että taitotieto kuvaillaan riittävän kattavasti, jotta voidaan tarkistaa, että se täyttää salaisuutta ja olennaisuutta koskevat perusteet;
h)
’ostajalla’ myös sellaista yritystä, joka myy perussopimuksen 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan kuuluvan sopimuksen perusteella tavaroita tai palveluita toisen yrityksen puolesta;
i)
’ostajan asiakkaalla’ sopimuspuoliin kuulumatonta yritystä, joka ostaa sopimuksessa tarkoitetut tavarat tai palvelut sopimuspuoliin kuuluvalta ostajalta.
2. Tässä asetuksessa käsitteisiin ’yritys’, ’toimittaja’ ja ’ostaja’ sisältyvät niihin sidossuhteessa olevat yritykset.
’Sidossuhteessa olevilla yrityksillä’ tarkoitetaan:
a)
yrityksiä, joissa sopimuspuolella suoraan tai välillisesti on
i)
valtuudet käyttää yli puolta äänimäärästä, tai
ii)
valtuudet nimittää enemmän kuin puolet hallintoneuvoston, hallituksen tai yritystä lain mukaan edustavien elinten jäsenistä, tai
iii)
oikeus johtaa yrityksen liiketoimintaa;
b)
yrityksiä, joilla on suoraan tai välillisesti a alakohdassa luetellut oikeudet tai valtuudet suhteessa sopimuspuoleen;
c)
yrityksiä, joissa b alakohdassa tarkoitetulla yrityksellä on suoraan tai välillisesti a alakohdassa luetellut oikeudet tai valtuudet;
d)
yrityksiä, joissa sopimuspuolella on yhdessä yhden tai useamman a, b tai c alakohdassa tarkoitetun yrityksen kanssa taikka kahdella tai useammalla viimeksi mainituista yrityksistä yhdessä on a alakohdassa luetellut oikeudet tai valtuudet;
e)
yrityksiä, joissa a alakohdassa luetellut oikeudet tai valtuudet ovat yhteisesti
i)
sopimuspuolilla tai niihin sidossuhteessa olevilla, a-d alakohdassa tarkoitetuilla yrityksillä, tai
ii)
yhdellä tai useammalla sopimuspuolella taikka yhdellä tai useammalla niihin sidossuhteessa olevalla, a-d alakohdassa tarkoitetulla yrityksellä ja yhdellä tai useammalla kolmannella.
2 artikla
Poikkeus
1. Perussopimuksen 101 artiklan 3 kohdan ja tämän asetuksen säännösten nojalla perussopimuksen 101 artiklan 1 kohtaa ei sovelleta vertikaalisiin sopimuksiin.
Tätä poikkeusta sovelletaan siltä osin kuin kyseiset sopimukset sisältävät vertikaalisia rajoituksia.
2. Edellä 1 kohdassa säädettyä poikkeusta sovelletaan yritysten yhteenliittymän ja sen jäsenten tai tällaisen yhteenliittymän ja sen toimittajien välisiin vertikaalisiin sopimuksiin vain siinä tapauksessa, että kaikki sen jäsenet ovat tavaroiden vähittäiskauppiaita ja yhteenliittymän kunkin yksittäisen jäsenen, yhdessä siihen sidossuhteessa olevien yritysten kanssa, vuotuinen kokonaisliikevaihto on enintään 50 miljoonaa euroa. Tällaisten yhteenliittymien solmimat vertikaaliset sopimukset kuuluvat tämän asetuksen soveltamisalaan, sanotun kuitenkaan rajoittamatta perussopimuksen 101 artiklan soveltamista yhteenliittymän jäsenten tekemiin horisontaalisiin sopimuksiin tai yhteenliittymän tekemiin päätöksiin.
3. Edellä 1 kohdassa säädettyä poikkeusta sovelletaan vertikaalisiin sopimuksiin, jotka sisältävät määräyksiä, jotka liittyvät immateriaalioikeuksien luovutukseen ostajalle tai siihen, kuinka ostaja voi niitä käyttää, edellyttäen, että nämä määräykset eivät muodosta tällaisten sopimusten päätarkoitusta ja liittyvät suoraan ostajan tai sen asiakkaiden suorittamaan tavaroiden tai palveluiden käyttöön, myyntiin tai jälleenmyyntiin. Poikkeusta sovelletaan sillä ehdolla, että määräykset eivät sisällä sellaisia kilpailunrajoituksia suhteessa sopimuksessa tarkoitettuihin tavaroihin tai palveluihin, joilla on sama tarkoitus kuin vertikaalisilla rajoituksilla, joille ei myönnetä poikkeusta tämän asetuksen nojalla.
4. Edellä 1 kohdassa säädettyä poikkeusta ei sovelleta kilpailevien yritysten välisiin vertikaalisiin sopimuksiin. Poikkeusta sovelletaan kuitenkin, jos kilpailevat yritykset tekevät muun kuin vastavuoroisen vertikaalisen sopimuksen ja:
a)
toimittaja on tavaroiden valmistaja ja jakelija, kun taas ostaja on jakelija eikä tuotantotasolla toimiva kilpaileva yritys; tai
b)
toimittaja on palveluiden tarjoaja usealla eri kaupan portaalla, kun taas ostaja tarjoaa tavaroitaan tai palveluitaan vähittäiskaupassa eikä ole kilpaileva yritys samalla kaupan portaalla, jolla se ostaa sopimuksessa tarkoitetut palvelut.
5. Tätä asetusta ei sovelleta vertikaalisiin sopimuksiin, joiden kohde kuuluu toisen ryhmäpoikkeusasetuksen soveltamisalaan, jollei tällaisessa asetuksessa ole toisin säädetty.
3 artikla
Markkinaosuudelle asetettu kynnysarvo
1. Edellä 2 artiklassa säädettyä poikkeusta sovelletaan edellyttäen, että toimittajan markkinaosuus on enintään 30 prosenttia sellaisilla merkityksellisillä markkinoilla, joilla se myy sopimuksessa tarkoitettuja tavaroita tai palveluita, ja ostajan markkinaosuus on enintään 30 prosenttia sellaisilla merkityksellisillä markkinoilla, joilla se ostaa sopimuksessa tarkoitettuja tavaroita tai palveluita.
2. Kun yritys monenvälisen sopimuksen tapauksessa ostaa sopimuksessa tarkoitettuja tavaroita tai palveluita joltakin sopimuksen osapuolena olevalta yritykseltä ja myy sopimuksessa tarkoitetut tavarat tai palvelut toiselle sopimuksen osapuolena olevalle yritykselle, 1 kohtaa sovellettaessa ensimmäisen yrityksen markkinaosuuden on noudatettava mainitussa kohdassa markkinaosuudelle asetettua kynnysarvoa sekä ostajana että toimittajana 2 artiklassa säädetyn poikkeuksen soveltamiseksi.
4 artikla
Ryhmäpoikkeusedun poistavat rajoitukset - vakavimmat kilpailunrajoitukset
Edellä 2 artiklassa säädettyä poikkeusta ei sovelleta vertikaalisiin sopimuksiin, joiden tarkoituksena on suoraan tai välillisesti, yksinään tai yhdistettyinä osapuolten määräysvallassa oleviin muihin tekijöihin:
a)
rajoittaa ostajan mahdollisuutta määrittää myyntihintansa, tämän kuitenkaan rajoittamatta toimittajan mahdollisuutta asettaa enimmäismyyntihinta tai suositella myyntihintaa, edellyttäen, että nämä eivät johda kiinteään tai vähimmäismyyntihintaan jonkin osapuolen käyttämän painostuksen tai tarjoamien kannustimien vuoksi;
b)
rajoittaa alueita tai asiakkaita, joille sopimuspuolena oleva ostaja voi myydä sopimuksessa tarkoitettuja tavaroita tai palveluita, vaikuttamatta sen sijoittautumispaikkaa koskevaan rajoitukseen, lukuun ottamatta:
i)
rajoitusta, joka koskee aktiivista myyntiä toimittajalle varatulle tai toimittajan toiselle ostajalle antamalle yksinoikeudelliselle alueelle tai yksinoikeudelliselle asiakasryhmälle, jos tämä ei rajoita ostajan asiakkaiden harjoittamaa myyntiä,
ii)
rajoitusta, joka koskee tukkukaupan portaalla toimivan ostajan harjoittamaa myyntiä loppukäyttäjille,
iii)
rajoitusta, joka koskee valikoivan jakelujärjestelmän jäsenten harjoittamaa myyntiä valtuuttamattomille jakelijoille alueella, jolla toimittaja on päättänyt soveltaa kyseistä järjestelmää, ja
iv)
rajoitusta, joka koskee ostajan mahdollisuutta myydä komponentteja, jotka on toimitettu sille hyödykkeisiin sisällytettäviksi, asiakkaille, jotka käyttäisivät ne samanlaisten tavaroiden valmistamiseen kuin toimittajan valmistamat tavarat;
c)
rajoittaa vähittäiskaupan portaalla toimivien valikoivan jakelujärjestelmän jäsenten aktiivista tai passiivista myyntiä loppukäyttäjille, tämän kuitenkaan rajoittamatta mahdollisuutta kieltää järjestelmän jäsentä toimimasta valtuuttamattomassa sijoittautumispaikassa;
d)
rajoittaa ristikkäisiä toimituksia valikoivaan jakelujärjestelmään kuuluvien jakelijoiden välillä, mukaan lukien kaupan eri portailla toimivien jakelijoiden välillä;
e)
rajoittaa komponenttien toimittajan ja kyseiset komponentit hyödykkeisiinsä sisällyttävän ostajan sopimalla tavalla toimittajan mahdollisuutta myydä kyseisiä komponentteja varaosina loppukäyttäjille tai korjaamoille tai muille palveluntarjoajille, joita ostaja ei ole valtuuttanut korjaamaan tai huoltamaan tavaroitaan.
5 artikla
Ryhmäpoikkeuksen soveltamisalan ulkopuolelle jätetyt rajoitukset
1. Edellä 2 artiklassa säädettyä poikkeusta ei sovelleta vertikaalisiin sopimuksiin sisältyviin seuraaviin velvoitteisiin:
a)
suorat tai välilliset kilpailukieltovelvoitteet, jotka ovat voimassa määräämättömän ajan tai yli viisi vuotta;
b)
suorat tai välilliset velvoitteet, jotka aiheuttavat sen, että ostaja ei voi valmistaa, ostaa, myydä tai jälleenmyydä tavaroita tai palveluja sopimussuhteen päätyttyä;
c)
suorat tai välilliset velvoitteet, jotka aiheuttavat sen, että valikoivan jakelujärjestelmän jäsenet eivät myy tiettyjen kilpailevien toimittajien tuotemerkkejä.
Edellä a alakohdassa tarkoitetun kilpailukieltovelvoitteen, joka voidaan uusia viiden vuoden jälkeen hiljaisella sopimuksella, katsotaan olevan voimassa määräämättömän ajan.
2. Poiketen siitä, mitä 1 kohdan a alakohdassa säädetään viiden vuoden aikarajaa ei kuitenkaan sovelleta, jos ostaja myy sopimuksessa tarkoitetut tavarat tai palvelut toimittajan omistamista tiloista ja omistamalta maa-alueelta tai toimittajan sellaiselta kolmannelta, joka ei ole ostajaan sidoksissa, vuokraamista tiloista ja vuokraamalta maa-alueelta käsin ja jos kilpailukieltovelvoite ei jatku sen ajanjakson jälkeen, jonka ajan tilat ja maa-alue ovat ostajan käytössä.
3. Poiketen siitä, mitä 1 kohdan b alakohdassa säädetään suorat tai välilliset velvoitteet, jotka aiheuttavat sen, että ostaja ei voi valmistaa, ostaa, myydä tai jälleenmyydä tavaroita tai palveluja sopimussuhteen päätyttyä, paitsi, jos:
a)
velvoite koskee tavaroita tai palveluja, jotka kilpailevat sopimuksessa tarkoitettujen tavaroiden tai palvelujen kanssa;
b)
velvoite on rajattu tiloihin ja maa-alaan, joissa/jolla ostaja on toiminut sopimuksen voimassaoloaikana;
c)
velvoite on välttämätön toimittajan ostajalle luovuttaman taitotiedon suojaamiseksi;
d)
velvoitteen kesto on rajattu yhteen vuoteen sopimussuhteen päättymisestä.
Edellä 1 kohdan b alakohta ei kuitenkaan rajoita mahdollisuutta asettaa määräämättömän ajan voimassa olevia rajoituksia, jotka koskevat muun kuin yleisesti tunnetun taitotiedon käyttämistä ja paljastamista.
6 artikla
Tämän asetuksen soveltamatta jättäminen
Asetuksen N:o 19/65/ETY 1 a artiklan nojalla komissio voi säätää asetuksella, että jos samankaltaisten vertikaalisten rajoitusten rinnakkaiset verkostot kattavat yli 50 prosenttia merkityksellisistä markkinoista, tätä asetusta ei sovelleta vertikaalisiin sopimuksiin, jotka sisältävät kyseisiin markkinoihin liittyviä erityisrajoituksia.
7 artikla
Markkinaosuudelle asetetun kynnysarvon soveltaminen
Edellä 3 artiklassa säädettyjä markkinaosuudelle asetettuja kynnysarvoja sovellettaessa noudatetaan seuraavia sääntöjä:
a)
Toimittajan markkinaosuus lasketaan markkinoilla toteutuneen myynnin arvon perusteella ja ostajan markkinaosuus lasketaan markkinoilla toteutuneiden ostojen arvon perusteella. Jos markkinoilla toteutuneen myynnin tai toteutuneiden ostojen arvoa koskevia tietoja ei ole käytettävissä, voidaan kyseisen yrityksen markkinaosuus laskea muihin luotettaviin markkinatietoihin, mukaan lukien markkinoilla toteutuneet myynti- ja ostomäärät, perustuvien arvioiden pohjalta.
b)
Markkinaosuudet lasketaan edellistä kalenterivuotta koskevien tietojen perusteella.
c)
Toimittajan markkinaosuus sisältää myös vertikaalisesti integroituneille jakelijoille myyntiä varten toimitetut tavarat tai palvelut.
d)
Jos markkinaosuus on alun perin enintään 30 prosenttia mutta myöhemmin nousee tämän tason yläpuolelle ylittämättä kuitenkaan 35:tä prosenttia, 2 artiklassa säädetyn poikkeuksen soveltaminen jatkuu kaksi peräkkäistä kalenterivuotta sen vuoden jälkeen, jolloin 30 prosentin markkinoiden kynnysarvo ensimmäisen kerran ylittyi.
e)
Jos markkinaosuus on alun perin enintään 30 prosenttia mutta myöhemmin nousee yli 35 prosentin, 2 artiklassa säädetyn poikkeuksen soveltaminen jatkuu kalenterivuoden ajan sen vuoden jälkeen, jolloin 35 prosentin taso ensimmäisen kerran ylittyi.
f)
Edellä d ja e alakohdassa tarkoitettua etua ei saa yhdistää siten, että kahden kalenterivuoden pituinen jakso ylittyy.
g)
Edellä 1 artiklan 2 kohdan toisen alakohdan e alakohdassa tarkoitettujen yritysten markkinaosuus jaetaan tasan niiden yritysten kesken, joilla on 1 artiklan 2 kohdan toisen alakohdan a alakohdassa luetellut oikeudet tai valtuudet.
8 artikla
Liikevaihdolle asetetun kynnysarvon soveltaminen
1. Edellä 2 artiklan 2 kohdassa tarkoitetun vuotuisen kokonaisliikevaihdon laskemiseksi lasketaan yhteen vertikaalisen sopimuksen osapuolen edellisen tilikauden liikevaihto sekä tähän sidossuhteessa olevien yritysten liikevaihto kaikkien tavaroiden ja palvelujen osalta, ilman veroja tai veronluonteisia maksuja. Tällöin ei oteta huomioon liiketoimia, jotka on tehty vertikaalisen sopimuksen osapuolen ja siihen sidossuhteessa olevien yritysten välillä tai kyseiseen sopimuspuoleen sidossuhteessa olevien yritysten kesken.
2. Edellä 2 artiklassa säädetyn poikkeuksen soveltaminen jatkuu, jos kahden peräkkäisen tilikauden vuotuinen kokonaisliikevaihdolle asetettu kynnysarvo ylittyy enintään 10 prosentilla.
9 artikla
Siirtymäkausi
Perussopimuksen 101 artiklan 1 kohdassa määrättyä kieltoa ei sovelleta 1 päivän kesäkuuta 2010 ja 31 päivän toukokuuta 2011 välisenä aikana 31 päivänä toukokuuta 2010 jo voimassa olleisiin sopimuksiin, jotka eivät täytä tämän asetuksen mukaisia poikkeuksen edellytyksiä mutta jotka täyttivät asetuksen (EY) N:o 2790/1999 mukaiset edellytykset 31 päivänä toukokuuta 2010.
10 artikla
Voimassaoloaika
Tämä asetus tulee voimaan 1 päivänä kesäkuuta 2010.
Sen voimassaolo päättyy 31 päivänä toukokuuta 2022.
Tämä asetus on kaikilta osiltaan velvoittava, ja sitä sovelletaan sellaisenaan kaikissa jäsenvaltioissa.
Tehty Brysselissä 20 päivänä huhtikuuta 2010.