РЕШЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 9 юли 2013 година
относно приемането на еврото от Латвия на 1 януари 2014 г.
(2013/387/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 140, параграф 2 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като взе предвид доклада на Европейската комисия (1),
като взе предвид доклада на Европейската централна банка (2),
като взе предвид становището на Европейския парламент,
като взе предвид обсъжданията в Европейския съвет,
като взе предвид препоръката на членовете на Съвета, представляващи държавите членки, чиято парична единица е еврото,
като има предвид, че:
(1)
Третият етап на икономическия и паричен съюз (ИПС) започна на 1 януари 1999 г. На своето заседание в Брюксел на 3 май 1998 г. Съветът в състав държавни и правителствени ръководители реши, че Белгия, Германия, Испания, Франция, Ирландия, Италия, Люксембург, Нидерландия, Австрия, Португалия и Финландия са изпълнили необходимите условия за приемане на еврото на 1 януари 1999 г. (3)
(2)
С Решение 2000/427/ЕО (4) Съветът реши, че Гърция е изпълнила необходимите условия за приемане на еврото на 1 януари 2001 г. С Решение 2006/495/ЕО (5) Съветът реши, че Словения е изпълнила необходимите условия за приемане на еврото на 1 януари 2007 г. С Решение 2007/503/ЕО (6) и Решение 2007/504/ЕО (7) Съветът реши, че Кипър и Малта са изпълнили необходимите условия за приемане на еврото на 1 януари 2008 г. С Решение 2008/608/ЕО (8) Съветът реши, че Словакия е изпълнила необходимите условия за приемане на еврото. С Решение 2010/416/ЕС (9) Съветът реши, че Естония е изпълнила необходимите условия за приемане на еврото.
(3)
Съгласно параграф 1 от Протокола за някои разпоредби, отнасящи се до Обединеното кралство Великобритания и Северна Ирландия, приложен към Договора за създаване на Европейската общност (наричан по-долу „Договорът за ЕО“), Обединеното кралство уведоми Съвета, че не възнамерява да премине към третия етап на ИПС от 1 януари 1999 г. Това уведомление не е променяно. В съответствие с параграф 1 от Протокола за някои разпоредби относно Дания, приложен към Договора за ЕО, и в съответствие с решението, взето от държавните и правителствените ръководители в Единбург през декември 1992 г., Дания е уведомила Съвета, че няма да участва на третия етап на ИПС. Дания не е поискала започване на процедурата по член 140, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС).
(4)
По силата на Решение 98/317/ЕО на Швеция e предоставена дерогация по член 139, параграф 1 от ДФЕС. Съгласно член 4 от Акта за присъединяване от 2003 г. (10) на Чешката република, Латвия, Литва, Унгария и Полша са предоставени дерогации по член 139, параграф 1 от ДФЕС. Съгласно член 5 от Акта за присъединяване от 2005 г. (11) на България и Румъния са предоставени дерогации по член 139, параграф 1 от ДФЕС. Съгласно член 5 от Акта за присъединяване на Хърватия (12) на Хърватия е предоставена дерогация по член 139, параграф 1 от ДФЕС.
(5)
Европейската централна банка (ЕЦБ) беше учредена на 1 юли 1998 г. Европейската парична система беше заменена с валутен механизъм, чието създаване е договорено с резолюция на Европейския съвет от 16 юни 1997 г. за установяването на валутен механизъм на третия етап на икономическия и паричен съюз (13). Процедурите за валутния механизъм на третия етап на икономическия и паричен съюз (ВМ II) бяха определени в Споразумението от 16 март 2006 г. между Европейската централна банка и националните централни банки на държавите членки извън еврозоната за определяне на процедурите за работа на механизма на обменните курсове в третия етап на Икономическия и паричен съюз (14).
(6)
В член 140, параграф 2 от ДФЕС се предвиждат процедурите за отмяна на дерогацията за съответните държави членки. Най-малко веднъж на всеки две години или по искане на държава членка с дерогация Комисията и ЕЦБ докладват на Съвета в съответствие с процедурата, предвидена в член 140, параграф 1 от ДФЕС. На 5 март 2013 г. Латвия представи официално искане за оценка на конвергенцията.
(7)
При необходимост националните законодателства на държавите членки, включително устройствените закони или уставите на националните централни банки, се адаптират с цел да се гарантира съвместимост с членове 130 и 131 от ДФЕС и с Устава на Европейската система на централните банки и на Европейската централна банка („Уставът на ЕСЦБ и ЕЦБ“). В докладите на Комисията и ЕЦБ се дава подробна оценка на съвместимостта на законодателството на Латвия с членове 130 и 131 от ДФЕС и с Устава на ЕСЦБ и ЕЦБ.
(8)
Съгласно член 1 от Протокол № 13 относно критериите за конвергенция, посочени в член 140 от ДФЕС, изпълнението на критерия за ценова стабилност по член 140, параграф 1, първо тире от ДФЕС означава, че в съответната държава членка е налице устойчивост на цените и средният темп на инфлацията за период от една година преди осъществяването на прегледа на резултатите не превишава с повече от 1,5 процентни пункта темпа на инфлация, която съществува в онези най-много три държави членки с най-добри резултати в областта на ценовата стабилност. За целите на критерия за ценова стабилност инфлацията се измерва с помощта на хармонизираните индекси на потребителските цени (ХИПЦ), определени в Регламент (ЕО) № 2494/95 на Съвета от 23 октомври 1995 г. относно хармонизираните индекси на потребителските цени (15). За да се оцени изпълнението на критерия за ценова стабилност, инфлацията в определена държава членка се измерва чрез процентното изменение в средноаритметичната стойност на дванадесет месечни индекса спрямо средноаритметичната стойност на дванадесет месечни индекса от предходния период. В докладите на Комисията и ЕЦБ референтната стойност бе изчислена като непретеглена средноаритметична стойност на темповете на инфлация на трите държави членки с най-добри резултати по отношение на ценовата стабилност плюс 1,5 процентни пункта. За едногодишния период до края на април 2013 г. изчислената референтна стойност за инфлацията е 2,7 %, като трите държави членки с най-добри резултати по отношение на ценовата стабилност са Швеция, Латвия и Ирландия с темп на инфлация съответно 0,8 %, 1,3 % и 1,6 %.
Оправдано е от списъка на държавите членки с най-добри резултати да бъдат изключени страните, чиито темпове на инфлация не се смятат за подходяща референтна стойност за другите държави членки. В миналото такива случаи бяха установени в докладите за конвергенцията от 2004 и 2010 г. Сега е целесъобразно от списъка на държавите-членки с най-добри резултати да бъде изключена Гърция, тъй като темпът на инфлация и профилът ѝ се отклоняват твърде много от средния за еврозоната, което се дължи главно на необходимостта от значителни икономически реформи и извънредното положение в гръцката икономика; включването ѝ би се отразило по неподходящ начин на референтната стойност и следователно на справедливостта на критерия (16).
(9)
Съгласно член 2 от Протокол № 13 изпълнението на критерия за състоянието на бюджета на сектор „Държавно управление“ съгласно член 140, параграф 1, второ тире от ДФЕС означава, че към момента на прегледа на резултатите по отношение на засегнатата държава членка няма действащо решение на Съвета в съответствие с член 126, параграф 6 от ДФЕС за наличието на прекомерен бюджетен дефицит.
(10)
Съгласно член 3 от Протокол № 13 изпълнението на критерия за участие във валутния механизъм (ВМ) на Европейската парична система, посочен в член 140, параграф 1, трето тире от ДФЕС, означава, че държавата членка е спазвала нормалните граници на отклонение, предвидени във ВМ, без голямо напрежение най-малко през последните две години преди прегледа на резултатите. По-конкретно държавата членка не трябва да е извършвала девалвация на двустранния централен курс на своята валута към еврото по своя инициатива през същия период. От 1 януари 1999 г. с ВМ II се установява рамката за оценяване на изпълнението на критерия за валутния курс. При оценяването на изпълнението на този критерий в своите доклади Комисията и ЕЦБ са проучили двегодишния период до 16 май 2013 г.
(11)
Съгласно член 4 от Протокол № 13 изпълнението на критерия за конвергенция на лихвените проценти съгласно член 140, параграф 1, четвърто тире от ДФЕС означава, че за период от една година преди прегледа на резултатите дадена държава членка е имала среден номинален дългосрочен лихвен процент, който не надвишава с повече от два процентни пункта лихвения процент най-много на трите държави членки с най-добри резултати по отношение на ценовата стабилност. За целите на критерия за конвергенция на лихвените проценти са използвани сравними лихвени проценти за 10-годишни референтни държавни облигации. За да се оцени изпълнението на критерия за лихвените проценти, в докладите на Комисията и ЕЦБ е използвана референтна стойност, изчислена като проста средноаритметична стойност на номиналните дългосрочни лихвени проценти на трите най-добре представили се държави членки по отношение на ценовата стабилност плюс два процентни пункта. По този начин референтната стойност за едногодишния период до април 2013 г. е изчислена на 5,5 %.
(12)
Съгласно член 5 от Протокол № 13 използваните при сегашната оценка на изпълнението на критериите за конвергенция данни се осигуряват от Комисията. Комисията осигури данните, необходими за изготвянето на настоящото решение. Бюджетните данни бяха осигурени от Комисията въз основа на докладите на държавите членки до 1 април 2013 г. в съответствие с Регламент (ЕО) № 3605/93 на Съвета от 22 ноември 1993 г. (17) за прилагане на Протокола относно процедурата при прекомерен дефицит.
(13)
Въз основа на докладите на Комисията и ЕЦБ относно напредъка на Латвия при изпълнението на нейните задължения за постигането на икономически и паричен съюз бяха направени следните заключения:
а)
законодателството на Латвия, включително устройственият закон за националната централна банка, е съвместимо с членове 130 и 131 от ДФЕС и с Устава на ЕСЦБ и ЕЦБ;
б)
по отношение на изпълнението от страна на Латвия на критериите за конвергенция, посочени в четирите тирета на член 140, параграф 1 от ДФЕС:
-
средният темп на инфлация в Латвия през годината до края на април 2013 г. е бил 1,3 %, което е много под референтната стойност, и вероятно ще остане под тази стойност през следващите месеци,
-
бюджетният дефицит на Латвия е претърпял надеждно и устойчиво намаление до размер под 3 % от БВП до края на 2012 г. С Решение 2013/317/ЕС от 21 юни 2013 г. (18) по препоръка на Комисията Съветът отмени Решение 2009/591/ЕО (19) относно наличието на прекомерен дефицит в Латвия,
-
Латвия участва във ВМ II от 2 май 2005 г.; при включването на страната във ВМ II властите едностранно се задължиха да поддържат курса на лата в диапазон на колебание от ± 1 % спрямо централния курс. През двегодишния период, предхождащ настоящата оценка, курсът на лата не се е отклонявал от централния си курс с повече от ± 1 % и не е бил под напрежение,
-
през годината до април 2013 г. дългосрочният лихвен процент в Латвия е бил средно 3,8 на сто, което е под референтната стойност;
в)
предвид оценката на съвместимостта на законодателството и изпълнението на критериите за конвергенция и с оглед на допълнителните фактори Латвия изпълнява необходимите условия за приемане на еврото,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Латвия изпълнява необходимите условия за приемане на еврото. Дерогацията за Латвия по член 4 от Акта за присъединяване от 2003 г. се отменя от 1 януари 2014 г.
Член 2
Адресати на настоящото решение са държавите членки.
Член 3
Настоящото решение се публикува в Официален вестник на Европейския съюз.
Съставено в Брюксел на 9 юли 2013 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 9ης Ιουλίου 2013
σχετικά με την υιοθέτηση του ευρώ από τη Λετονία την 1η Ιανουαρίου 2014
(2013/387/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 140 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη την έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (2),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Έχοντας υπόψη τη συζήτηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση των μελών του Συμβουλίου που εκπροσωπούν τα κράτη μέλη που έχουν ως νόμισμα το ευρώ,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το τρίτο στάδιο της οικονομικής και νομισματικής ένωσης («ΟΝΕ») άρχισε την 1η Ιανουαρίου 1999. Το Συμβούλιο, το οποίο συνήλθε στις 3 Μαΐου 1998 στις Βρυξέλλες σε επίπεδο αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων, αποφάσισε ότι το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Πορτογαλία και η Φινλανδία πληρούσαν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 1999 (3).
(2)
Με την απόφαση 2000/427/ΕΚ (4), το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Ελλάδα πληρούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2001. Με την απόφαση 2006/495/ΕΚ (5), το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Σλοβενία πληρούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2007. Με τις αποφάσεις 2007/503/ΕΚ (6) και 2007/504/ΕΚ (7), το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Κύπρος και η Μάλτα πληρούσαν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2008. Με την απόφαση 2008/608/ΕΚ (8), το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Σλοβακία πληρούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ. Με την απόφαση 2010/416/ΕΕ (9), το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Εσθονία πληρούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ.
(3)
Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του πρωτοκόλλου για ορισμένες διατάξεις που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας («Συνθήκη ΕΚ»), το Ηνωμένο Βασίλειο γνωστοποίησε στο Συμβούλιο ότι δεν σκόπευε να μεταβεί στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ την 1η Ιανουαρίου 1999. Η γνωστοποίηση αυτή δεν έχει μεταβληθεί. Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του πρωτοκόλλου σχετικά με ορισμένες διατάξεις που αφορούν τη Δανία, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη ΕΚ, και με την απόφαση που ελήφθη τον Δεκέμβριο του 1992 στο Εδιμβούργο από τους αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων, η Δανία γνωστοποίησε στο Συμβούλιο ότι δεν θα συμμετάσχει στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ. Η Δανία δεν ζήτησε να κινηθεί η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 140 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ»).
(4)
Με την απόφαση 98/317/ΕΚ, η Σουηδία τυγχάνει παρέκκλισης, όπως ορίζεται στο άρθρο 139 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Σύμφωνα με το άρθρο 4 της πράξης προσχώρησης του 2003 (10), η Τσεχική Δημοκρατία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία και η Πολωνία τυγχάνουν παρεκκλίσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 139 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Σύμφωνα με το άρθρο 5 της πράξης προσχώρησης του 2005 (11), η Βουλγαρία και η Ρουμανία τυγχάνουν παρεκκλίσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 139 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Σύμφωνα με το άρθρο 5 της πράξης προσχώρησης της Κροατίας (12), η Κροατία τυγχάνει παρέκκλισης, όπως ορίζεται στο άρθρο 139 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(5)
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα («ΕΚΤ») ιδρύθηκε την 1η Ιουλίου 1998. Το ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα αντικαταστάθηκε από έναν μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών, η δημιουργία του οποίου συμφωνήθηκε με ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 1997, για τη θέσπιση ενός μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών στο τρίτο στάδιο της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (13). Οι διαδικασίες για τη δημιουργία του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών στο τρίτο στάδιο της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΜΣΙ ΙΙ) καθορίστηκαν στη συμφωνία της 16ης Μαρτίου 2006 μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και των εθνικών κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών εκτός ζώνης ευρώ για τη θέσπιση των λειτουργικών διαδικασιών του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών κατά το τρίτο στάδιο της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (14).
(6)
Το άρθρο 140 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ καθορίζει τις διαδικασίες για την κατάργηση της παρέκκλισης των συγκεκριμένων κρατών μελών. Τουλάχιστον μία φορά κάθε δύο χρόνια, ή μετά από αίτημα κράτους μέλους με παρέκκλιση, η Επιτροπή και η ΕΚΤ υποβάλλουν έκθεση στο Συμβούλιο, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Στις 5 Μαρτίου 2013, η Λετονία υπέβαλε επίσημο αίτημα αξιολόγησης της σύγκλισης.
(7)
Η εθνική νομοθεσία των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των καταστατικών των εθνικών κεντρικών τραπεζών, πρέπει να προσαρμόζεται, ανάλογα με τις ανάγκες, προκειμένου να εξασφαλισθεί η συμβασιμότητα με τα άρθρα 130 και 131 της ΣΛΕΕ και με το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας («καταστατικό του ΕΣΚΤ και της ΕΚΤ»). Οι εκθέσεις της Επιτροπής και της ΕΚΤ παρέχουν λεπτομερή αξιολόγηση της συμβασιμότητας της νομοθεσίας της Λετονίας με τα άρθρα 130 και 131 της ΣΛΕΕ και με το καταστατικό του ΕΣΚΤ και της ΕΚΤ.
(8)
Σύμφωνα με το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 13 σχετικά με τα κριτήρια σύγκλισης, που καθορίζονται στο άρθρο 140 της ΣΛΕΕ, το κριτήριο της σταθερότητας των τιμών, που αναφέρεται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 πρώτη περίπτωση της ΣΛΕΕ, σημαίνει ότι ένα κράτος μέλος έχει διατηρήσιμες επιδόσεις τιμών και μέσο ποσοστό πληθωρισμού, καταγεγραμμένο επί ένα έτος πριν από τον έλεγχο, που δεν υπερβαίνει περισσότερο από 1,5 ποσοστιαία μονάδα εκείνο των τριών, το πολύ, κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας τιμών. Για τους σκοπούς του κριτηρίου της σταθερότητας των τιμών, ο πληθωρισμός μετράται βάσει των εναρμονισμένων δεικτών τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2494/95 του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 1995, για τη θέσπιση εναρμονισμένων δεικτών τιμών καταναλωτή (15). Για την αξιολόγηση του κριτηρίου της σταθερότητας των τιμών, ο πληθωρισμός ενός κράτους μέλους μετράται ως ποσοστό της μεταβολής του αριθμητικού μέσου 12 μηνιαίων δεικτών ως προς τον αριθμητικό μέσο των 12 μηνιαίων δεικτών της προηγούμενης περιόδου. Στις εκθέσεις της Επιτροπής και της ΕΚΤ, ελήφθη υπόψη τιμή αναφοράς η οποία υπολογίστηκε ως ο απλός αριθμητικός μέσος των ποσοστών πληθωρισμού των τριών κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας των τιμών συν 1,5 ποσοστιαίες μονάδες. Κατά την ετήσια περίοδο που έληξε τον Απρίλιο του 2013, η τιμή αναφοράς του πληθωρισμού υπολογίστηκε σε 2,7 τοις εκατό, και τα κράτη μέλη με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας των τιμών ήταν η Σουηδία, η Λετονία και η Ιρλανδία, με ποσοστά πληθωρισμού, αντιστοίχως, 0,8 τοις εκατό, 1,3 τοις εκατό και 1,6 τοις εκατό.
Είναι δικαιολογημένο να αποκλείονται από τα κράτη μέλη με τις καλύτερες επιδόσεις οι χώρες των οποίων τα ποσοστά πληθωρισμού δεν μπορούν να θεωρηθούν αξιόλογα σημεία αναφοράς για τα άλλα κράτη μέλη. Τέτοιες ακραίες τιμές είχαν επισημανθεί κατά το παρελθόν στις εκθέσεις σύγκλισης του 2004 και του 2010. Στην παρούσα συγκυρία, είναι δικαιολογημένο να αποκλεισθεί η Ελλάδα από τα κράτη μέλη με τις καλύτερες επιδόσεις, δεδομένου ότι το ποσοστό και τα χαρακτηριστικά του πληθωρισμού αποκλίνουν με μεγάλη διαφορά από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, αντικατοπτρίζοντας κυρίως τις σοβαρές ανάγκες προσαρμογής και την ιδιαίτερη κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, και αν συμπεριλαμβανόταν θα επηρέαζε αδικαιολόγητα την τιμή αναφοράς και, συνεπώς, την ορθότητα του κριτηρίου (16).
(9)
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 13, το κριτήριο της δημοσιονομικής κατάστασης, που αναφέρεται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 δεύτερη περίπτωση της ΣΛΕΕ, σημαίνει ότι τη στιγμή της εξέτασης δεν έχει ληφθεί απόφαση του Συμβουλίου για το κράτος μέλος, όπως αναφέρεται στο άρθρο 126 παράγραφος 6 της ΣΛΕΕ, όσον αφορά την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος.
(10)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 13, το κριτήριο της συμμετοχής στον μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών του ευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος, που αναφέρεται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 τρίτη περίπτωση της ΣΛΕΕ, σημαίνει ότι ένα κράτος μέλος έχει τηρήσει τα κανονικά περιθώρια διακύμανσης που προβλέπει ο μηχανισμός συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ) του ευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος χωρίς σοβαρές εντάσεις κατά τα δύο, τουλάχιστον, τελευταία έτη πριν από την εξέταση. Ειδικότερα, το κράτος μέλος δεν πρέπει να έχει υποτιμήσει την κεντρική διμερή ισοτιμία του νομίσματός του έναντι του ευρώ, με δική του πρωτοβουλία, μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα. Από την 1η Ιανουαρίου 1999, ο ΜΣΙ ΙΙ παρέχει το πλαίσιο για την αξιολόγηση της εκπλήρωσης του κριτηρίου της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Κατά την εξέταση της εκπλήρωσης του εν λόγω κριτηρίου στις εκθέσεις τους, η Επιτροπή και η ΕΚΤ εξέτασαν τη διετή περίοδο που έληξε στις 16 Μαΐου 2013.
(11)
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 13, το κριτήριο της σύγκλισης των επιτοκίων, που αναφέρεται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 τέταρτη περίπτωση της ΣΛΕΕ, σημαίνει ότι το υπό παρατήρηση κράτος μέλος, επί διάστημα ενός έτους πριν από την εξέταση, έχει μέσο ονομαστικό μακροπρόθεσμο επιτόκιο το οποίο δεν υπερβαίνει εκείνο των τριών, το πολύ, κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας των τιμών, περισσότερο από δύο ποσοστιαίες μονάδες. Για τους σκοπούς του κριτηρίου σύγκλισης των επιτοκίων, χρησιμοποιήθηκαν συγκρίσιμα επιτόκια δεκαετών κρατικών ομολόγων. Προκειμένου να εξετασθεί αν πληρούται το κριτήριο των επιτοκίων, στις εκθέσεις της Επιτροπής και της ΕΚΤ, ελήφθη υπόψη τιμή αναφοράς που υπολογίσθηκε με βάση τον απλό αριθμητικό μέσο όρο των ονομαστικών μακροπρόθεσμων επιτοκίων των τριών κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας των τιμών συν 2 ποσοστιαίες μονάδες. Στη βάση αυτή, η τιμή αναφοράς για την ετήσια περίοδο που έληξε τον Απρίλιο του 2013 ήταν 5,5 τοις εκατό.
(12)
Σύμφωνα με το άρθρο 5 του πρωτοκόλλου αριθ. 13, τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται στην αξιολόγηση εκπλήρωσης των κριτηρίων σύγκλισης παρέχονται από την Επιτροπή. Η Επιτροπή παρείχε τα στοιχεία για την εκπόνηση της παρούσας απόφασης. Τα δημοσιονομικά δεδομένα παρασχέθηκαν από την Επιτροπή μετά την υποβολή εκθέσεων από τα κράτη μέλη μέχρι την 1η Απριλίου 2013, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3605/93 του Συμβουλίου, της 22ας Νοεμβρίου 1993 (17), για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου σχετικά με τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος.
(13)
Βάσει των εκθέσεων τις οποίες υπέβαλαν η Επιτροπή και η ΕΚΤ σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε όσον αφορά την εκπλήρωση από τη Λετονία των υποχρεώσεών της όσον αφορά την επίτευξη της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, διατυπώνονται τα ακόλουθα συμπεράσματα:
α)
Η εθνική νομοθεσία της Λετονίας, συμπεριλαμβανομένου του καταστατικού της εθνικής κεντρικής τράπεζας, συμβιβάζεται με τα άρθρα 130 και 131 της ΣΛΕΕ και με το καταστατικό του ΕΣΚΤ και της ΕΚΤ.
β)
Όσον αφορά την εκπλήρωση από τη Λετονία των κριτηρίων σύγκλισης που προβλέπονται στις τέσσερις περιπτώσεις του άρθρου 140 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ:
-
το μέσο ποσοστό πληθωρισμού στη Λετονία κατά το έτος που έληξε τον Απρίλιο του 2013 ανήλθε σε 1,3 τοις εκατό, δηλαδή σε επίπεδο σαφώς χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς, και φαίνεται ότι θα διατηρηθεί κάτω από την εν λόγω τιμή αναφοράς και κατά τους επόμενους μήνες,
-
το δημοσιονομικό έλλειμμα της Λετονίας έχει μειωθεί κατά αξιόπιστο και διατηρήσιμο τρόπο κάτω από το όριο του τρία τοις εκατό του ΑΕΠ έως τα τέλη του 2012. Με την απόφαση 2013/317/ΕΕ της 21ης Ιουνίου 2013 (18) το Συμβούλιο, αποφασίζοντας έπειτα από σύσταση της Επιτροπής, κατήργησε την απόφαση 2009/591/ΕΚ (19) για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Λετονία,
-
η Λετονία συμμετέχει στον ΜΣΙ ΙΙ από τις 2 Μαΐου 2005· με την είσοδο στον ΜΣΙ ΙΙ, οι αρχές ανέλαβαν μονομερώς τη δέσμευση να διατηρήσουν τη συναλλαγματική ισοτιμία του λατς εντός ενός περιθωρίου διακύμανσης ± 1 % γύρω από την κεντρική ισοτιμία. Κατά τη διάρκεια της διετίας που προηγήθηκε της παρούσας αξιολόγησης, η συναλλαγματική ισοτιμία του λατς δεν σημείωσε απόκλιση από την κεντρική ισοτιμία περισσότερο από ± 1 % και δεν αποτέλεσε αντικείμενο εντάσεων,
-
κατά την ετήσια περίοδο που έληξε τον Απρίλιο του 2013, το μακροπρόθεσμο επιτόκιο της Λετονίας κινήθηκε, κατά μέσο όρο, στο 3,8 τοις εκατό, δηλαδή σε επίπεδο χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς.
γ)
Με βάση την αξιολόγηση όσον αφορά τη συμβατότητα της νομοθεσίας και την εκπλήρωση των κριτηρίων σύγκλισης, καθώς και των πρόσθετων παραγόντων, η Λετονία πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Λετονία πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ. Η παρέκκλιση υπέρ της Λετονίας, που αναφέρεται στο άρθρο 4 της πράξης προσχώρησης του 2003, καταργείται με ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2014.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 9 Ιουλίου 2013.