РЕШЕНИЕ (ЕС) 2015/120 НА КОМИСИЯТА
от 29 октомври 2014 година
относно схема за държавни помощи SA.27317 (C 25/09) (ex N 673/08), която Италия възнамерява да приведе в действие в полза на оборудването за цифрово прожектиране
(нотифицирано под номер C(2014) 7888)
(само текстът на италиански език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него,
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани заинтересованите страни да представят мненията си (1) в съответствие с посочените по-горе разпоредби и като взе предвид техните мнения,
като има предвид, че:
I. ПРОЦЕДУРА
(1)
На 30 декември 2008 г. Италия уведоми Комисията за намерението си да въведе данъчни стимули за инвестициите и разпространението в киноиндустрията и цифровото кино. На 2 април 2009 г. и 23 юни 2009 г. италианските органи изпратиха допълнителна информация.
(2)
С писмо от 22 юли 2009 г. Комисията информира Италия за решението си да одобри данъчните стимули, които Италия възнамерява да въведе за инвестициите и разпространението в киноиндустрията. В същото време Комисията информира Италия за решението си да открие процедурата съгласно член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз във връзка с данъчния кредит, предложен за инвестициите в оборудване за цифрово прожектиране.
(3)
Решението на Комисията за откриване на процедурата беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (2). Комисията прикани заинтересованите страни да представят мненията си.
(4)
На 21 октомври 2009 г. в Рим се проведе семинар по темата, организиран съвместно от италианското Министерство на културните паметници и дейности и Европейската комисия.
(5)
Комисията получи мнения по въпроса от заинтересовани страни, които препрати на Италия за коментар. Италианските органи представиха коментарите си с писмо, заведено от Комисията на 19 януари 2010 г. Впоследствие беше осъществена допълнителна размяна на информация с писма от италианските органи, заведени от Комисията на 7 септември 2010, 12 април 2011 г., 1 юни 2011 г., 1 декември 2011 г., 10 май 2012 г., 14 септември 2012 г., 23 април 2013 г., 6 декември 2013 г., 18 април 2014 г., 11 юни 2014 г. и 1 август 2014 г.
II. ОПИСАНИЕ НА МЯРКАТА
1. Мярката - предмет на уведомлението
(6)
Данъчният кредит в полза на експлоатиращите киносалони дружества, които се снабдят с оборудване за цифрово прожектиране, е част от поредица данъчни мерки за киноиндустрията, въведени от италианските органи. Съвкупността от тези мерки има за цел да стимулира пазарната динамика в полза на филмите от културно естество „с италиански произход“ в благоприятен за конкуренцията контекст, както и да популяризира такива филми в Италия и Европа.
(7)
Със схемата за данъчен кредит за цифрово кино се предлага данъчен кредит, равен на 30 % от разходите, направени за внедряването на оборудване за цифрово прожектиране. Максималният годишен размер на данъчния кредит достига 50 000 EUR на екран.
(8)
Допустими са разходите за:
а)
закупуване на оборудване за цифрово прожектиране и възпроизвеждане;
б)
закупуване на оборудване и апаратура за приемане на сателитен и/или наземен цифров сигнал;
в)
закупуване на изплащане, т.е. вземане под наем, на посоченото по-горе оборудване, системи и апаратура. В съответните договори трябва да се съдържа задължението активът да бъде закупен след изтичане на срока на договора за наем или клауза, предвиждаща възможността за закупуване от наемащото предприятие преди този срок;
г)
разходи за обучение на персонала;
д)
разходи, свързани със и необходими за преструктурирането и приспособяването на прожекционните кабини, оборудването, сервизните и спомагателните помещения, които преди това са служели за прожектирането на 35-милиметрова филмова лента.
Посочените в последните две подточки разходи не могат да представляват повече от 20 % от общите разходи, направени по подточки а), б) и в).
(9)
Съгласно първоначалното уведомление от страна на италианските органи помощта няма да бъде обвързана с условия за киносалоните с един до четири екрана, нито за мултиплексите с 5 до 10 екрана в общините с по-малко от 50 000 жители. За другите мултиплекси, които имат до 24 екрана, помощта се обуславя от задължението да се показват филми от културен интерес през 50 % от дните за прожекции и да се преустроят поне 50 % от екраните в такива за цифрови прожекции.
(10)
Данъчният кредит ще се прилага за експлоатиращите киносалони дружества - предмет на данъчно облагане в Италия.
(11)
Правното основание за схемата са следните актове:
а)
Закон № 244 от 24 декември 2007 г. относно разпоредбите за съставяне на годишния и многогодишния държавен бюджет;
б)
Декрет № 91 от 8 август 2013 г., преобразуван с изменения в Закон № 112 от 7 октомври 2013 г.;
в)
нови разпоредби, приложими за данъчните кредити, отпуснати на експлоатиращите киносалони дружества за внедряването и закупуването на оборудване и апаратура, предназначени за цифрово прожектиране.
2. Повдигнати от Комисията въпроси
(12)
В решението за откриване на процедурата Комисията заключава, че мярката, за която е подадено уведомление, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. Предлагайки данъчни стимули, италианската държава се отказва от определени постъпления в хазната и следователно схемата води до използването на държавни средства. Схемата предвижда икономическа изгода за някои предприятия, по-конкретно експлоатиращите киносалони дружества. Като се има предвид международната търговия с филми, това избирателно предимство би могло да повлияе на вътрешната търговия в Съюза. Комисията имаше съмнения относно съвместимостта на помощта.
(13)
На първо място, Комисията имаше съмнения относно необходимостта от предложения данъчен кредит в полза на цифровото кино, като оспори предложения максимален размер на данъчния кредит (50 000 EUR на екран), тъй като той се равнява (при ставка от 30 %) на максимално допустим разход за монтажа от [50 000 EUR × 100/30 =] 166 667 EUR на екран. Този максимален размер е по-голям от прогнозираните разходи за оборудване за цифрово прожектиране, представени от италианските органи (100 000 EUR). Комисията постави под въпрос максималния размер на данъчния кредит и изрази съмнение относно точността на прогнозираните разходи за преоборудване. Освен това Комисията изрази съмнение относно необходимостта от монтирането на оборудване за прожектиране тип 2К (3), отговарящо на спецификациите на DCI (4), за прожектирането на италиански или европейски филми от културно естество.
(14)
На второ място, Комисията имаше съмнения относно пропорционалността на предложената мярка за помощ, като отбеляза, че вероятно по-големите киносалони могат по-лесно да си позволят оборудване за цифрово прожектиране и без държавни субсидии. Освен това Комисията установи, че за експлоатиращите киносалони дружества съществуват търговски схеми за преход към цифрово прожектиране, като т.нар. „virtual print fee“ (такса за виртуалните копия - VPF) (5), поради което изниква въпросът дали държавна субсидия от предложения порядък за всеки екран няма да доведе до изчезването на търговските алтернативи.
(15)
На трето място, Комисията имаше съмнения относно адекватността на предложения като мярка за помощ данъчен кредит, като отбеляза, че предвидения за мярката финансов пакет (16,8 милиона евро) отговаря на разходи за монтаж от 56 милиона евро, значително по-ниски от прогнозираните разходи за преоборудване (равняващи се на 395,7 милиона евро на база 100 000 EUR на екран). Освен адекватността на наличните финансови средства, Комисията подложи на съмнение и факта, че предложената мярка е достатъчна за постигане на заложената цел да се увеличи разпространението на италиански и европейски филм от културно естество. Съмнения имаше и относно това дали италианските органи могат да заставят експлоатиращите киносалони дружества с цифрово оборудване да въведат алтернативни търговски схеми, така че да се предложи на италианските зрители по-широка гама от филми от културен интерес. Тъй като използването на данъчен кредит означава, че бенефициерът трябва е достатъчно платежоспособен и понеже мярката предвижда експлоатиращите киносалони дружества да финансират 70 % от инвестицията, Комисията се съмняваше, че киносалоните, които се нуждаят в по-голяма степен от помощите, ще извлекат полза от данъчния кредит. Освен това Комисията изрази съмненията си относно факта, че предвидената еднократна помощ (в уведомлението ставаше дума за пилотна мярка с продължителност 2 години) би представлявала дълготрайно решение на проблема с по-краткия жизнен цикъл и по-големите експлоатационни разходи на оборудването за цифрово прожектиране.
(16)
На четвърто място Комисията постави под въпрос икономическите, социалните и културните последици от помощта. Макар и да признава, че в името на общия интерес дадена държава би могла да прибегне до държавни помощи за инвестиране в цифровизaцията на киносалоните, Комисията поиска да ѝ бъдат предоставени гаранции по отношение на технологичната неутралност на мярката, и по-специално поиска потвърждение, че експлоатиращите киносалони дружества няма да бъдат принудени да инвестират предимно в един цифров стандарт вместо в друг. Освен това Комисията поиска от италианските органи да гарантират, че ще могат да се прожектират филми, разпространявани в цифров формат, който е базиран на по-нисък клас публичен стандарт от цифровия стандарт на оборудването, за което се предоставя субсидията. В допълнение Комисията отбеляза, че от помощите за монтирането на оборудване за цифрово прожектиране биха могли косвено да се възползват големите филмопроизводители от САЩ (в случая на оборудване, отговарящо на спецификациите на DCI). Увеличаването на търсенето в резултат на предложената помощ би могло да увеличи цените на прожекционното оборудване, чието предлагане е ограничено. В резултат от помощта Италия би могла да достигне по-бързо критичната маса от цифровизирани кинозали, което от своя страна би могло да ускори преминаването към цифрово филморазпространение, а следователно и затварянето на кината, които не са в състояние да монтират навреме оборудване за цифрово прожектиране. Като цяло Комисията имаше съмнения дали евентуалното нарушаване на конкуренцията ще бъде компенсирано от ползите от помощта в социален и културен план.
3. Изменения, внесени в предложената мярка след откриване на процедурата
(17)
След като Комисията откри официалната процедура по разследване, италианската мярка за данъчен кредит в полза на цифровото кино беше приложена съгласно схема, приета въз основа на временната общностна рамка и в границите на праговете de minimis (6). След като получат одобрението на Комисията, италианските органи възнамеряват да приложат изцяло мярката над праговете de minimis.
(18)
Според оценките на италианските органи бюджетът за мярката ще възлиза на близо 7,5 милиона евро за периода 2014-2015 г.
(19)
Периодът - предмет на настоящото решение, е с продължителност до 31 декември 2022 г. Италианските органи предвиждат, че данъчният кредит ще бъде използван най-интензивно през 2014 г. и 2015 г.
(20)
Проектотекстовете на разпоредбите за изпълнение, с които италианските органи възнамеряват да въведат помощта в нейната цялост (над праговете de minimis) се различават от първоначалното уведомление по няколко важни точки.
(21)
На първо място, в изменените разпоредби за изпълнение условието средно големите и големите киносалони да включат в програмата си определен брой италиански и европейски филми от културно естество, за да получат помощта, е премахнато. През последните години италианските органи срещнаха затруднения при контрола на спазването на това условие от средно големите и големите киносалони. Освен това те твърдят, че премахването на това задължение е необходимо, за да се възстановят еднаквите условия на конкуренция между киносалоните с по-големи размери, които се нуждаят от помощта, и големите вериги, които доминират италианския филмов пазар (вж. точка 37).
(22)
На второ място и във връзка с изложеното по-горе, в изменените разпоредби за изпълнение се предвижда праг от 60 екрана. Експлоатиращите киносалони дружества, които притежават или управляват по-голям брой екрани не могат да се ползват от данъчния кредит. Италианските органи считат, че това е добра алтернатива на задължението за програмата на киносалоните, което беше предложено първоначално, за да се гарантира, че мярката ще постигне заложените цели и за да се изключат онези участници на пазара, които поради пазарната си мощ биха могли да преминат към новата технология без помощи.
(23)
На трето място, новите разпоредби за изпълнение изискват бенефициерът да направи декларация, чрез която да се избегне свръхкомпенсирането или преориентирането на помощта в случаите, когато данъчният кредит е комбиниран с търговски схеми (такси за виртуалните копия).
(24)
На четвърто място, изменените разпоредби разрешават натрупване на помощи до достигане на максимален интензитет на помощта от 75 % от общите разходи. За киносалоните с един или два екрана общият максимален интензитет на помощта е 90 %.
(25)
Освен тези изменения от 2012 г. насам бенефициерите могат да отстъпват данъчния кредит за цифрово оборудване на доставчиците на оборудване, на банките, на финансовите посредници и на застрахователните компании (вж. точка 56).
III. МНЕНИЯ НА ЗАИНТЕРЕСОВАНИТЕ СТРАНИ
(26)
В резултат от обществената консултация относно мярката за помощ, която се проведе през 2009 г., Комисията получи мненията на близо 20 заинтересовани страни. Мнения представиха:
-
италианските и европейските организации в сектора, които представляват филморазпространителите и киносалоните, както и френската Commission Supérieure Technique de l'Image et du Son (Висша техническа комисия по образа и звука) и Европейският форум за цифрово кино;
-
френските органи, както и фондовете за насърчаване на киноизкуството в Германия и Обединеното кралство и мрежата от европейски регионални фондове за аудио-визия (Cineregio); някои от получените мнения се позоваваха на публикациите по въпроса на директорите на европейските агенции за киното (EFAD) (7);
-
известен брой дружества, специалисти от киноиндустрията и граждани на Франция, Италия, Обединеното кралство и Швейцария.
Освен това през октомври 2009 г. беше организиран семинар по темата в Рим.
(27)
Що се отнася до необходимостта от помощта, във всички получени мнения се подчертава, че държавните помощи са необходими за прехода към цифрово кино, което е считано за неизбежно. Както френските органи, така и националният орган на Обединеното кралство за киноиндустрията (UK Film Council) обясниха, че общите ползи от цифровото кино са придружени от несиметрично разпределение на разходите (направени от експлоатиращото киносалони дружество) и на преките финансови ползи (за филморазпространителя), свързани с прехода към цифрово кино. Тази несиметричност затруднява навременното приключване на прехода към цифрово кино без външна помощ. В този контекст представилите мнения трети страни подчертаха, че съществува очевиден риск много малки, независими и/или намиращи се в отдалечени райони кина в Европа да напуснат пазара, ако цените на системите за цифрово прожектиране не станат по-достъпни и по-евтини. В изявлението си от септември 2009 г. EFAD твърди, че 30 % от европейските кинозали рискуват да затворят врати. Както френските органи, така и немският съвет за киното подчертаха, че не само прожектирането, но и разпространението на филмите би пострадало от липсата на помощи. При дълъг преходен период с успоредно разпространяване на аналогови и цифрови копия на филмите разходите биха могли да се окажат прекалено високи, най-вече за филморазпространителите на филми от по-малък калибър. И накрая, липсата на помощ би имала значително отрицателно въздействие върху разпространението на европейски филми, културното различие и достъпа на европейските граждани до култура.
(28)
Във всички получени мнения се подчертава освен това, че т.нар. стандарти на DCI са широко признати като общи стандарти за цифровото кино. Популяризирането на даден стандарт в световен мащаб се приема по-скоро като положителна стъпка, отколкото като недостатък за кинозалите, тъй като позволява да се установи равенство помежду им.
(29)
Що се отнася до разходите за монтаж на оборудването за цифрово прожектиране, сумата от 100 000 EUR на екран като цяло не беше сметната за прекомерна. Напротив, в множество мнения беше подчертано, че разходите могат да са много по-високи, например когато прожекционната кабина се нуждае от значителен ремонт, какъвто може да бъде случаят в малките кинозали. Все пак в някои от отговорите се признава, че има тенденция на спад в цените на оборудването за цифрово кино.
(30)
В много от получените мнения се твърди, че дори и разходите за преоборудване да са по-големи от наличната държавна помощ (какъвто вероятно е случаят с италианския данъчен кредит), то фактът, че държавната помощ допълва други източници на доход, като например таксите за виртуални копия и собствения капитал на експлоатиращите кинозали дружества, би останал непроменен.
(31)
Що се отнася до пропорционалността на помощта, някои заинтересовани страни се отнасят критично към данъчния кредит, тъй като смятат, че по всяка вероятност от него ще се възползват най-вече по-големите киносалони. Други подкрепиха възможността да се отпусне помощ за големите киносалони, евентуално обусловена от критерии за програмата им. При все това в някои от мненията се повтаря изявлението на EFAD, като се подчертава, че е важно да няма различия в третирането, дължащи се например (в конкретния случай на италианския данъчен кредит) на различното равнище на платежоспособност на кината, и по-общо дължащи се на ограничаването на достъпа въз основа на програмите, размера и географското местоположение на кинозалите. Международната федерация на сдруженията на филморазпространителите (FIAD) подчерта, че на сегашния кино пазар и в общия икономически контекст дори и най-големите експлоатиращи кинозали дружества биха не биха могли да се считат за рентабилни.
(32)
Мненията леко се разминават по темата за наличността на оперативни търговски схеми за прехода и тяхната приложимост за най-малките кинозали. Някои заявяват, че няма стандартни оперативни схеми за прехода към цифрово кино. Други твърдят, че множество кина нямат достъп до споразумения за VPF, предлагани от посредници („внедрители“) (вж. също бележка 5) поради естеството и обема на тяхната програма (размерът на таксите за виртуални копия зависи от броя на филмите, които са в програмата за излъчване през първата седмица след излизането им и/или от броя на екраните, с които разполага даден киносалон). „Europa Distribution“ твърди, че оперативните търговски схеми се отнасят само за най-рентабилните кинозали и големите търговски разпространители. Според изложеното в документа за обсъждане на EFAD чрез схемата за такси за виртуалните копия може да се обнови оборудването само на 10 000 европейски екрана от общо 30 000. В едно от мненията се твърди, че търговската схема за такси за виртуалните копия е подходяща и за по-малките кина. Френските органи подчертават, че във всички случаи наличните търговските схеми за преход не покриват всички разходи за цифровото преоборудване на кината (като модернизирането на прожекционните кабини) и освен това винаги предвиждат известно финансово участие от страна на експлоатиращите киносалони дружества. Дори и в тези случаи публичната помощ би могла да има съществена допълваща роля.
(33)
Що се отнася до адекватността на помощта, заинтересованите страни изтъкнаха, че като цяло държавните помощи биха помогнали на малките киносалони да устоят на силната конкуренция на големите мултиплекси и биха създали условия на равнопоставеност. Според прогнозите монтажът на цифрово кинооборудване би предоставил по-широк избор на публиката. В мненията се подчертават предимствата на цифровото кино, като например качеството на прожекциите, гъвкавостта при съставянето на програмата и по-ниските разходи за филморазпространение. Френските органи твърдят, че адекватността на помощта в полза на цифровото кино не би трябвало да се оценява спрямо повишеното разнообразие на кинопрограмите, а по-скоро спрямо възможността да се избегне затварянето на кинозали. Според тях точно посредством цифровизaцията на различните видове кина ще се гарантира разнообразието в предлагането на филми. Европейският форум за цифрово кино твърди, че ако данъчният кредит може да се компенсира с ДДС, дори и по-малко рентабилните кина биха могли да се възползват от италианската мярка.
(34)
В някои от мненията се посочва, че данъчният кредит е от краткосрочно естество в сравнение с дългосрочните предизвикателства, свързани с прехода към цифрово кино. При все това в други мнения се подчертава, че стандартите са достатъчно консолидирани, за да се гарантира тяхната валидност за поне десет години, или че жизненият цикъл на цифровото кинооборудване все още не може да бъде определен. Немският федерален съвет за киното подчертава, че помощта за преминаването към цифровото кино би била по-необременяваща в сравнение с разходите, свързани с преустройването на кината и възстановяването на културното разнообразие след изчезването на операторите, които не са в състояние да финансират сами прехода. Германия подчерта освен това, че конкретният национален и регионален контекст на всяка държава членка налага създаването на специална и адекватна по форма мярка за помощ. В изявлението си EFAD подкрепя това мнения и подчертава, че няма универсално решение. Италианската асоциация на кинособствениците (ANEC) предвижда, че до края на жизнения цикъл на цифровото киноборудване контекстът ще се е променил достатъчно, за да бъде подмяната му по-малко проблематична. Европейският форум за цифрово кино твърди освен това, че евентуалните допълнителни разходи за ползване могат да се компенсират с нови източници на доход за въпросните кинозали.
(35)
Що се отнася до икономическите, социалните и културните последици от помощта, като цяло в мненията се подчертава необходимостта от един единствен стандарт за цифрово кино и широкото възприемане на стандартите на DCI. В изявлението си EFAD твърди, че помощта за цифровото кино не би трябвало да налага едно технологично решение, а да е изготвена след внимателна оценка на технологичната ситуация в сектора. В своите коментари „Europa Distribution“ подчертава, че неспазването на стандартите в сектора би могло да доведе до затварянето на множество кинозали. ANEC уточнява, че във всички случаи мярката предоставя на кината свободата да инвестират в стандарта, който предпочитат. В множество мнения се подчертава още, че оборудването по стандарта на DCI може да се използва и за прожектирането на програми в други цифрови стандарти (по-ниски), докато обратното (прожектирането на цифрови копия по стандарта на DCI с прожектори от вида 1,3K например) не е възможно. В представените мнения не се посочва, че има риск от увеличаване на цените, напротив, с времето цените би трябвало да спаднат. В същата връзка в мнението на френските органи и в документа за обсъждане на EFAD се подчертава, че мерките за помощ би трябвало да са така проектирани, че да се избегне рискът от нарушаване на конкуренцията на пазара на цифрово оборудване. Поради това мерките за помощ би трябвало да се основават на оценка на разходите за цифрово оборудване и помощта да бъде ограничена съобразно тези изчисления. Съмненията на Комисията относно възможността държавните помощи да ускорят преминаването към цифрово кино и следователно да доведат до затварянето на кина (вж. точка 16) не се потвърдиха от изказаните мнения, в които, напротив, държавните помощи се посочват като трайно решение на предизвикателствата на цифровото кино. Италианската федерация на киносалоните за авторски филми подчертава, че кинозалите имат ограничен географски обхват, поради което мярката не би довела да сериозни нарушения на конкуренцията.
IV. МНЕНИЯ НА ИТАЛИЯ
1. Необходимост от помощта
(36)
Италианските органи предоставиха на Комисията информация за характеристиките на италианския кинопазар (последната актуализация е от октомври 2013 г.). Изчислено е, че в Италия има общо 3 936 екрана, разположени в 1 872 кина, които могат да се разделят на четири категории:
а)
големи киновериги (8) с повече от 60 екрана: съществуват само две подобни вериги- „UCI“ и „The Space“, с 787 екрана в 76 обекта;
б)
малки киновериги: съществуват 15 подобни вериги, всяка от които е съставена от най-много 60 екрана. Общо кината от тази категория разполагат с 513 екрана в 104 обекта;
в)
малки търговски кина: 1 287 екрана, разпределени в 351 кина.
г)
малки кина: категория, съставена почти изцяло от кина с една кинозала (90 %), заедно със сезонните кина и/или църковните кина. Става въпрос за 1 340 обекта, за които е изчислено че имат 1 500 екрана.
(37)
Делът на големите киновериги (посочени в подточка а) е 40 % от националния пазар, докато пазарният дял на посочените в подточка г) кина е едва 5-10 %.
(38)
Схемата за данъчен кредит е предназначена за кината от подточки б), в) и г). По-специално, като се има предвид господстващото положение на пазара на двете големи киновериги, италианските органи смятат, че държавната помощ е необходима за извършването на прехода към цифрово кино за посочените малки и средни експлоатиращи киносалони дружества.
(39)
Според предоставените от Министерството на културните паметници и дейности и туризма данни в периода 2010-2013 г. са подадени молби за данъчен кредит в полза на цифровото кино за 1 603 екрана (данни от април 2014 г.). Успехът на приведената в действие съгласно Регламента за помощ de minimis мярка е незабавен - още при въвеждането ѝ през 2010 г. от нея са се възползвали 671 екрана.
(40)
При все това привеждането в действие на мярката съгласно Регламента за помощ de minimis се оказа недостатъчно, за да се обърне тенденцията. По-конкретно, средно големите киносалони с няколко зали са успели да цифровизират само част от екраните си.
(41)
Италианските органи посочват, че цифровизaцията на кината в Италия все още се бави. През октомври 2013 г. процентът на цифровизaция е бил около 62 % (9), а според изчисленията на италианските органи през юни 2014 г. най-малко 700 екрана все още не са били цифровизирани.
(42)
Следователно значителен брой кинозали, най-вече тези с малък и среден размер, са изложени на риск. Тяхното затваряне не само ще доведе до загубата на работни места за собствениците им, но ще повлияе на филморазпространението и ще ограничи избора за публиката.
(43)
По-конкретно, италианските органи подчертават ролята на кината с една зала и на средно големите кина в Италия. Повсеместното наличие на кина с една зала е от жизненоважно значение за равнопоставеността на достъпа на всички граждани до киното, включително тези, които живеят в малки селища, на село и в планината. Втората категория кина - тези със средни размери - представляват гръбнака на качественото филморазпространение и филмопрожектиране в Италия. Тяхната повсеместна наличност е важна, тъй като предоставят алтернатива на двете големи киновериги, които доминират пазара.
(44)
Италианските органи предвиждат, че традиционните филми на кинолента ще изчезнат окончателно от пазара до няколко седмици или месеца. Тъй като крайният срок наближава, италианските органи подчертават необходимостта мярката да се приведе в действие над праговете de minimis.
(45)
Що се отнася до предложения максимален данъчен кредит (50 000 EUR на екран) и прогнозираните разходи за оборудване за цифрово прожектиране, италианските органи намалиха своите изчисления за средните разходи за цифрово преоборудване на екран на 50 000-60 000 EUR (цифрите са предоставени през април и юни 2014 г.). С други думи, максималният данъчен кредит отговаря на разходи за преоборудване, които са значително по-високи от прогнозираните средни разходи. При все това италианските органи подчертават, че финансовите стимули са изчислени въз основа на процент от действително направените разходи. При средна инвестиция от 50 000 EUR предложеният финансов стимул (от 30 %) ще се равнява на 15 000 EUR. Обикновено на практика никога не се прилага максималният данъчен кредит. При все това максималният размер на данъчния кредит гарантира, че в случай на нетипично високи разходи за преоборудване размерът на помощта остава ограничен и в абсолютна стойност.
(46)
Що се отнася до необходимостта от помощта, важно е също да се отбележи, че според последните данни, подадени от италианските органи, цените за цифрово преоборудване все още са от порядъка на десетки хиляди евро на екран. За много кина, и по-специално за тези с по-малки размери, не е възможно да наберат тези средства от частни източници, особено в настоящия икономически контекст в Италия и в Европа.
2. Пропорционалност на помощта
(47)
Като цяло италианските органи подчертават, че данъчният кредит е в допълнение към търговските схеми за преход и не изключва използването на т.нар. модели „virtual print fee“ (такса за виртуалните копия).
(48)
В изменените разпоредби за изпълнение се съдържат редица разпоредби, които гарантират пропорционалността на мярката за помощ, като вземат предвид например наличните пазарни механизми за преободурване за цифрово кино (т.е. моделите „virtual print fee“).
(49)
На първо място, единствено експлоатиращите киносалони дружества с най-много 60 екрана могат да се ползват от данъчното облекчение. По този начин се изключват двете големи италиански киновериги („UCI“ и „The Space“), за чието преоборудване е бил успешно приложен класическият модел „virtual print fee“, както посочват италианските органи. Освен това, като се има предвид тяхното господстващо положение на пазара (вж. точка 37), тези експлоатиращи киносалони дружества не би трябвало да зависят от държавните помощи за преоборудването за цифрово кино.
(50)
Според предоставената от италианските органи информация двете големи киновериги са единствените, които са се възполозвали от класическия модел „virtual print fee“. При все това и по-малките оператори в сектора са имали достъп до търговски механизми за улесняване на преминаването към цифровото кино. В Италия има развит алтернативен модел „virtual print fee“, подходящ за кината с малки размери, въз основа на договор между асоциациите на филморазпространителите и на кинособствениците. В таблицата са отразени основните разлики и прилики между класическия модел „virtual print fee“ и алтернативния модел, използван в Италия.
Съпоставка между класическия и алтернативния модел VPF в Италия
Класически модел VPF в Италия
Алтернативен модел VPF в Италия
Посредник („внедрител“), който има договори тип „virtual print fee“ с филморазпространителите, подписва договор с експлоатиращо киносалони дружество.
Основава се на договор между асоциацията на филморазпространителите и асоциацията на кинособствениците. Не участват трети страни.
Кинособственикът не е собственик на цифровото оборудване и не го заплаща предварително.
Кинособственикът е собственик на цифровото оборудване още от самото начало и поема всички разходи по първоначалното закупуване.
Както филморазпространителите, така и кинособственикът допринасят за постепенното погасяване на разходите, съответно чрез такси за виртуалните копия и месечни вноски. Разпределението на разходите е обикновено следното: 75 % за сметка на филморазпространителите и 25 % за сметка на кинособственика.
Филморазпространителите заплащат такса за виртуалните копия за цифровото прожектиране на филмите. Тези такси могат да покрият до 75 % от разходите за цифрово преоборудване. Във всички случаи от кинособственика се изисква да поеме разход в размер на 5 500 EUR.
(51)
На второ място, като се има предвид гореизложеното, италианските органи измениха разпоредбите за изпълнение, за да се предотврати свръхкомпенсирането или преориентирането на помощта в случаите, когато данъчният кредит е комбиниран с търговски схеми (такси за виртуалните копия). Бенефициерът е длъжен да представи декларация, за да удостовери, че поисканото данъчно облекчение е единствено за покриване на действителните разходи (вж. точка 23). Италианските органи заявяват, че проверките, които Министерството на културните паметници и дейности и туризма извършва за всеки отделен случай, ще гарантират, че помощта покрива само частта от инвестицията, която експлоатиращото киносалони дружество трябва действително да направи.
(52)
На трето място, за да се гарантира пропорционалността на мярката за помощ, са предвидени различни размери на максималния интензитет при натрупването на помощ, така че да се разграничат най-малките кина (с един или два екрана) от останалите кина (вж. точка 24).
3. Адекватност на помощта
(53)
В решението за откриване на процедурата Комисията изрази съмнение относно адекватността на предвидения за мярката финансов пакет спрямо предвидените разходи за преоборудване. Актуализираните изчисления относно финансовия пакет за мярката и разходите, предоставени от италианските органи (вж. точки 18 и 45) позволяват да се направи осъвременена оценка на ситуацията, за която се отнася мярката за помощ. Въз основа на данъчен кредит със средна стойност 15 000 EUR и като се има предвид определения за мярката финансов пакет (вж. точка 18), в периода 2014 и 2015 г., в който се предвижда най-широко ползване на мярката, от нея могат да се възползват 500 екрана. Този брой съответства на значителна част от броя на екраните, които все още не са цифровизирани (вж. точка 40).
(54)
Въпреки че от схемата за помощи е премахнато задължението за съблюдаване на културния аспект при съставянето на програмата на кината, италианските органи твърдят, че културните цели на схемата не са променени. Пълната цифровизaция на италианския кинопазар ще доведе до по-добро разпространение на различни видове филми и ще създаде по-голям потенциал за разпространението на нишови творби. Културата ще бъде ощетена, ако не се цифровизират всички различни видове кина, които съществуват в Италия.
(55)
Италианските органи подчертаха, че мярката за данъчен кредит предполага компенсиране не само по отношение на преките данъци, дължими на Агенцията за приходите (корпоративни данъци), но и по отношение на непреките данъци (напр. ДДС), както и във връзка с данъка при източника и със социалноосигурителните вноски (внасяни от работодателите за сметка на техните служители). Компенсацията посредством всички тези данъци се взема предвид при изчислението на размера на данъчния кредит и увеличава достъпността на схемата, тъй като възможността за ползването му не зависи от размера на печалбата на засегнатото дружество.
(56)
Освен това с член 51 от Декрет № 83 от 2012 г. е въведена възможността данъчният кредит да се преотстъпва на доставчиците на цифрово оборудване, на банките, на финансовите посредници и на застрахователните компании (вж. точка 25). Това увеличава достъпността на мярката за помощ за по-малките кина, по-специално тези със семейно управление и без служители.
(57)
Още при въвеждането на мярката за помощ в действие съгласно Регламента за помощ de minimis от данъчния кредит са се възползвали всички видове кинозали, включително най-малките на пазара, както се вижда на диаграмата по-долу, която илюстрира бенефициерите от схемата (за периода 2010-2013 г.)
Бенефициери по вид кина (2010-2013 г., въз основа на броя екрани) (последно актуализирани данни през април 2014, предоставени от Министерството на културните паметници и дейности и туризма)
(58)
От предоставените данни ясно личи увеличаването на броя и на дела на малките кина, които са се възползвали от данъчния кредит през 2012 г. и най-вече през 2013 г. Като цяло, според предоставените от Италия данни, между 2010 г. и края на 2013 г. от данъчния кредит за цифровизaция са се възползвали 325 кина, т.е. 24,3 %, от общо 1 340-те по-малки италиански кина.
4. Икономически, социални и културни последици
(59)
Италианските органи подчертаха колко е важно от гледна точка на закрилата на културата да се обезпечи цялостното преминаване към цифрово кино. Монтажът на цифрово оборудване има редица големи предимства (напр. по-голяма гъвкавост) за целия сектор на киноиндустрията (и, в крайна сметка, за публиката). При все това разходите за преоборудване са високи, не са равномерно разпределени и в голямата си част са за сметка на кината. По-специално, малките пазарни оператори не са в състояние да осъществят прехода към цифровото кино без държавна помощ. Търговските схеми, предназначени за този преход (такси за виртуалните копия), не са достатъчни за компенсиране на неравномерността на разходите и не всички кина имат достъп до тях в еднаква степен.
(60)
Италианските органи потвърдиха, че според тях условията на схемата не подкопават принципа за технологична неутралност.
V. ОЦЕНКА НА МЯРКАТА ЗА ПОМОЩ
1. Наличие на помощ
(61)
Съгласно член 107, параграф 1 от ДФЕС: „Освен когато е предвидено друго в Договорите, всяка помощ, предоставена от държава членка или чрез ресурси на държава членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите членки, е несъвместима с вътрешния пазар.“
(62)
Съгласно решението за откриване на процедурата и обобщението в точка 12 мярката, за която е подадено уведомление, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. Източникът на финансиране представлява в действителност данъчни стимули, следователно италианската държава се отказва от някои данъчни приходи. По силата на схемата някои дружества в киноиндустрията ще се възползват от това финансово предимство, следователно мярката представлява избирателно предимство за тези дружества. Бенефициерите се конкурират с други дружества, които не е задължително да се ползват от схемата. Следователно схемата нарушава или заплашва да наруши конкуренцията. Като се има предвид международната филмова търговия, схемата може да се отрази на вътресъюзната търговия.
2. Съвместимост на помощта
(63)
Италианските органи оправдават мярката като помощ за поощряване на културата и постоянно подчертават значението, което завършването на прехода към цифрово кино в страната, колкото е възможно по-скоро, има за културата. Мярката за помощ има за цел да се гарантира, че всички видове кина могат да се цифровизират, въпреки високите цени за преоборудване.
(64)
Когато беше прието решението за откриване на процедурата по отношение на мярката, Комисията не беше дефинирала конкретно своята политика в областта на помощите за цифровото прожектиране. Оттогава насам Комисията прие ново Съобщение относно държавната помощ за филми и други аудиовизуални произведения (10), с което актуализира критериите, използвани за оценяване на съвместимостта на държавните помощи в полза на кинопроизведенията и другите аудиовизуални произведения по смисъла на член 107, параграф 3, буква г) от ДФЕС.
(65)
В новото Съобщение относно киното се признава, че помощите за кинопроизводството могат да бъдат оценени като помощи за насърчаване на културата по смисъла на член 107, параграф 3, буква г) от ДФЕС. Следователно съвместимостта на помощта може да бъде оценена въз основа на посочената разпоредба. В Съобщението относно киното се постановява, че помощите за модернизация на кината, включително тяхното цифровизиране, могат да бъдат оправдани на тази основа, когато са необходими, пропорционални и адекватни.
а) Необходимост от мярката
(66)
Съгласно твърденията на италианските органи, потвърдени от мненията на заинтересованите страни, преминаването към цифрово кино е предизвикателство за киноиндустрията, което засяга европейските кина като цяло, и по-специално най-малките кина. Затварянето на кина, и по-специално на независими кина с малки и средно големи размери в селища с малък брой жители би довело до намаляване на разнообразието и разпространението на филми на регионално ниво. С други думи, един дълъг и нееднороден преход би имал отрицателни последици за прожектирането и разпространението на филмите и, в крайна сметка, за европейската публика.
(67)
Въпреки привеждането в действие на данъчната мярка съгласно Регламента за помощ de minimis, преходът към цифровото кино в Италия все още се бави.
(68)
Същевременно, като се има предвид, че пазарът е достигнал повратна точка по отношение на преоборудването - през 2013 г. над 60 % от италианските екрани вече са били цифровизирани, положението се е влошило за кинозалите, които зависят от държавните помощи за осъществяване на прехода, тъй като наличността на филми на 35-милиметрова лента не е гарантирана в краткосрочен план.
(69)
Мярката не е предназначена единствено за най-малките кина, но и за относително по-големите кина и търговски киновериги. При все това най-големите киновериги (с повече от 60 екрана) са изключени от обхвата на мярката. Италианските органи твърдят, че предоставянето на данъчни облекчения на всички кина с по-малки размери възстановява равнопоставеността на условията в сектора, доминиран от две много големи киновериги.
(70)
Данъчният кредит има за цел да подпомогне кината, които особено в настоящия икономически контекст не могат да наберат достатъчно частни средства за скъпото цифрово преоборудване.
(71)
Като се има предвид казаното по-горе, Комисията счита, че мярката за помощ може да се приеме за необходима за запазването и възстановяването в Италия на разнообразна киносреда в контекста на цифровизaцията. Повсеместното наличие на различни видове кина - от кината за авторски филми с една зала до мултиплексите с търговска програма - е от жизненоважно значение за насърчаването и запазването на разнообразното предлагане на филми за италианското население. Според мненията, получени от заинтересованите страни, преходът към цифрово кино представлява критичен момент за киноиндустрията като цяло, като се има предвид че само най-големите вериги киносалони са в състояние да си осигурят лесен достъп до търговски схеми за този преход. Предоставените от италианските органи данни за пазара показват, че прилагането на мярката de minimis не е достатъчно, за да се завърши преходът, особено за кината с повече от един екран. Вярно е, че някои кина са могли да се ползват от схеми за VPF, но е вярно също и че търговските модели за преход не покриват всички разходи за цифровото преоборудване на кината (вж. точка 32). В тези случаи държавната помощ също може да се счита за необходима, дотолкова доколкото е предвидена като допълнение и се гарантира, че мярката остава пропорционална независимо от вида кино.
б) Пропорционалност на мярката
(72)
Италианските органи изключиха експлоатиращите киносалони дружества с над 60 екрана от обхвата на данъчния кредит. Структурата на италианския кинопазар показва ясно, че са налице разлики между дружествата, имащи до 60 екрана, и тези с по-вече екрани (вж. точки 36 и 37). Въведеният праг изглежда пропорционален на целите на схемата.
(73)
Освен това данъчният кредит се отнася само до част (30 %) от разходите за преоборудване и е ограничен до 50 000 EUR годишно. Като изчисляват размера на помощта въз основа на процент от действителните разходи за цифровизaция, италианските органи гарантират, че помощта остава пропорционална, въпреки че разходите могат да се различават в отделните случаи. В действителност, както много от представилите мнения подчертаха (точка 29), разходите за цифровизaция могат да са значително по-високи от средните в някои случаи, например когато се налага значително преструктуриране на прожекционната кабина. В такива нетипични случаи таванът от 50 000 EUR гарантира, че абсолютният размер на помощта ще остане пропорционален.
(74)
Докато с решението за откриване на процедура се повдигнаха въпроси относно възможността някои търговски схеми за прехода към цифрово кино да изчезнат, в точка 50 е показано, че в Италия са се развили две различни търговски схеми, които могат да се комбинират с данъчния кредит в полза на цифровото кино. В изменените разпоредби за изпълнение италианските органи са въвели специални разпоредби, така че да се гарантира. че комбинацията от публично и частно финансиране за цифрово преоборудване на кината не води до свръхкомпенсиране или преориентиране на помощта (например към филморазпространителите или към посредниците („внедрители“) при модела „virtual print fee“). По този начин италианските органи насърчават максимално синергията между наличните търговски схеми и държавните помощи в полза на пълното цифровизиране.
(75)
Данъчният кредит може да се комбинира и с други мерки за помощ. С цел да се гарантира пропорционалността на помощта италианските органи въведоха различни размери на максималния интензитет при натрупването на помощ, равняващи се на 90 % за малките кина (с един или два екрана) и 75 % за другите видове кина.
(76)
По-общо, искането за помощ трябва да бъде придружено от заверен документ, в който се посочват действителните разходи, направени за всеки екран, като са предвидени проверки на Министерството на културните паметници и дейности и туризма за всеки отделен случай. В разпоредбите за изпълнение се предвижда още, че данъчният кредит може да бъде събран (заедно с лихвите и глобите) в случай на неспазване на задълженията.
в) Адекватност на мярката
(77)
С предоставените от италианските органи обяснения, както и с въвеждането на възможността данъчният кредит да се прехвърля, се гарантира, че мярката ще се отрази на ползвателите на схемата. До схемата би трябвало да могат да имат достъп и по-малко рентабилните кина.
(78)
Мярката не се предлага повече като пилотна, а ще бъде в сила до края на 2022 г.
(79)
Предоставените от италианските органи данни (точки 57 и 58) доказват, че мярката е достъпна за всички видове кина, и по-специално за тези с по-малки размери. Макар че не може да се изключи влиянието и на други фактори, трябва да се отбележи, че увеличаването на броя на кината с 1, 2, 4 или 4 екрана, които са се възползвали от данъчния кредит (по силата на Регламента за помощ de minimis) през 2012 г. и 2013 г., съвпада с въвеждането през 2012 г. на възможността данъчният кредит да бъде прехвърлян (точка 25).
(80)
По-общо, мярката изглежда целесъобразна за запазването на съществуващото многообразие от кина на италианския пазар, който е съставен от киносалони с един екран, малки търговски кина и различни видове мултиплекси. Подобно многообразие е предпоставка за разнообразно предлагане на филми.
г) Нарушаване на конкуренцията и засягане на търговията
(81)
Няма сериозно нарушаване на конкуренцията, нито се засяга по особен начин търговията. Трансграничното измерение на киното е ограничено до международните оператори в киноиндустрията и до международния характер на търговията с филми. Отделните кина имат ограничен териториален обхват, тъй като зрителите не се придвижват на дълги разстояния, за да отидат на кино.
(82)
Мярката се отнася за помощи за инвестиции и предоставя еднократна подкрепа за кината, които трябва еднократно да се преоборудват. Данъчният кредит гарантира, че всички кина могат да завършат прехода към цифровото кино, но не нарушава излишно конкуренцията по отношение на ежедневното функциониране.
(83)
Предвижда се освен това, че завършването на прехода към цифрово кино в Европа ще бъде от полза за европейската киноиндустрия като цяло. В тази връзка се оттеглят изложените в решението за откриване на процедура съмнения относно стандартите за цифрово кино. Мненията на третите заинтересовани страни показаха, че има консенсус в сектора по отношение на господстващите стандарти за цифрово кино.
VI. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(84)
С оглед на гореизложеното Комисията е на мнение, че с мярката за помощ се преследва ясно определена културна цел. Бяха разсеяни изразените в решението за откриване на процедура съмнения относно необходимостта, пропорционалността, адекватността и въздействието. Степента на нарушаване на конкуренцията и отражението на мярката върху търговията са ограничени и не са в ущърб на общия интерес. Следователно данъчният кредит за оборудване за цифрово прожектиране се счита за съвместим с вътрешния пазар въз основа на член 107, параграф 3, буква г) от Договора за функционирането на Европейския съюз,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавната помощ, която Италия възнамерява да приведе в действие в полза на оборудването за цифрово прожектиране на основание Закон № 244 от 24 декември 2007 г., Декрет № 91 от 8 август 2013 г., преобразуван в Закон № 112 от 7 октомври 2013 г. и въз основа на новите разпоредби за изпълнение относно данъчните кредити, отпускани за експлоатиращите киносалони дружества за внедряването и закупуването на оборудване и апаратура за цифрово прожектиране, е съвместима с вътрешния пазар по смисъла на член 107, параграф 3, буква г) от Договора за функционирането на Европейския съюз.
Следователно привеждането в действие на мярката се разрешава.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Италианската република.
Съставено в Брюксел на 29 октомври 2014 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/120 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 29ης Οκτωβρίου 2014
σχετικά με το καθεστώς ενισχύσεων SA.27317 (C 25/09) (πρώην N 673/08) που προτίθεται να χορηγήσει η Ιταλία για εξοπλισμό ψηφιακής προβολής
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 7888]
(Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις (1), και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 30 Δεκεμβρίου 2008 η Ιταλία κοινοποίησε στην Επιτροπή την πρόθεσή της να θεσπίσει μέτρα παροχής φορολογικών κινήτρων για την υλοποίηση κινηματογραφικών επενδύσεων, τη διανομή κινηματογραφικών ταινιών και τον ψηφιακό κινηματογράφο. Οι ιταλικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικές πληροφορίες στις 2 Απριλίου 2009 και στις 23 Ιουνίου 2009.
(2)
Με επιστολή της 22ας Ιουλίου 2009, η Επιτροπή ενημέρωσε την Ιταλία σχετικά με την απόφασή της να εγκρίνει τα μέτρα της Ιταλίας για την παροχή φορολογικών κινήτρων για κινηματογραφικές επενδύσεις και για τη διανομή κινηματογραφικών ταινιών. Παράλληλα, η Επιτροπή κοινοποίησε στην Ιταλία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με την προτεινόμενη έκπτωση φόρου για επενδύσεις σε εξοπλισμό ψηφιακής προβολής.
(3)
Η απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.
(4)
Στις 21 Οκτωβρίου 2009 πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη σχετικό σεμινάριο με τη μορφή εργαστηρίων, υπό τη συνδιοργάνωση του ιταλικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
(5)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις εκ μέρους των ενδιαφερόμενων μερών. Στη συνέχεια τις διαβίβασε στην Ιταλία, στην οποία δόθηκε η δυνατότητα να απαντήσει· οι παρατηρήσεις των ιταλικών αρχών παρελήφθησαν στις 19 Ιανουαρίου 2010. Ακολούθησε περαιτέρω ανταλλαγή πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των συμπληρωματικών επιστολών των ιταλικών αρχών που παρελήφθησαν στις 7 Σεπτεμβρίου 2010, στις 12 Απριλίου 2011, την 1η Ιουνίου 2011, την 1η Δεκεμβρίου 2011, στις 10 Μαΐου 2012, στις 14 Σεπτεμβρίου 2012, στις 23 Απριλίου 2013, στις 6 Δεκεμβρίου 2013, στις 18 Απριλίου 2014, στις 11 Ιουνίου 2014 και την 1η Αυγούστου 2014.
ΙΙ. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ
1. Το κοινοποιηθέν μέτρο
(6)
Η παροχή έκπτωσης φόρου σε φορείς εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών για την εγκατάσταση εξοπλισμού ψηφιακής προβολής εντασσόταν σε δέσμη φορολογικών μέτρων που θεσπίστηκαν από τις ιταλικές αρχές για τον τομέα του κινηματογράφου. Τα εν λόγω φορολογικά μέτρα αποσκοπούσαν στην τόνωση της δυναμικής της αγοράς προκειμένου να στηριχθεί η παραγωγή ιταλικών πολιτιστικών ταινιών σε ένα περιβάλλον που ευνοεί τον ανταγωνισμό και να προωθηθούν οι ταινίες αυτές στην Ιταλία και στην Ευρώπη.
(7)
Το καθεστώς έκπτωσης φόρου στον τομέα του ψηφιακού κινηματογράφου παρέχει έκπτωση φόρου της τάξης του 30 % για τις δαπάνες εγκατάστασης εξοπλισμού ψηφιακής προβολής. Η ετήσια έκπτωση φόρου ορίζεται κατ' ανώτατο όριο στο ποσό των 50 000 ευρώ ανά αίθουσα προβολής.
(8)
Επιλέξιμες εν προκειμένω μπορούν να θεωρηθούν οι ακόλουθες δαπάνες:
α)
η αγορά εξοπλισμού ψηφιακής προβολής και αναπαραγωγής·
β)
η αγορά εξοπλισμού και μηχανημάτων για τη λήψη ψηφιακών σημάτων μέσω συστημάτων επίγειας και/ή δορυφορικής μετάδοσης·
γ)
η αγορά μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης ή η ενοικίαση του εξοπλισμού, των συστημάτων και των μηχανημάτων που αναφέρονται στα ανωτέρω στοιχεία· οι σχετικές συμβάσεις πρέπει να περιλαμβάνουν είτε υποχρέωση αγοράς των περιουσιακών στοιχείων κατά τη λήξη της μίσθωσης είτε διάταξη που να προβλέπει την πρόωρη άσκηση του δικαιώματος αυτού από τη χρήστρια εταιρεία·
δ)
δαπάνες για δραστηριότητες κατάρτισης του προσωπικού·
ε)
συναφείς και παρεπόμενες δαπάνες για την ανακαίνιση και την κατάλληλη προσαρμογή των θαλαμών προβολής, του εξοπλισμού και των αναλωσίμων καθώς και των βοηθητικών χώρων που χρησιμοποιούνταν κατά το παρελθόν για την προβολή ταινιών 35 mm.
Οι δαπάνες που αναφέρονται στα δύο τελευταία στοιχεία δεν μπορούν να ανέρχονται σε ποσοστό άνω του 20 % των συνολικών δαπανών των στοιχείων α), β) και γ).
(9)
Σύμφωνα με την αρχική κοινοποίηση των ιταλικών αρχών, η ενίσχυση αυτή θα είναι άνευ όρων για τους κινηματογράφους με μία έως τέσσερις αίθουσες προβολής και για τα συγκροτήματα κινηματογραφικών αιθουσών με πέντε έως δέκα αίθουσες προβολής σε πόλεις με πληθυσμό έως 50 000 κατοίκους. Τα υπόλοιπα συγκροτήματα που διαθέτουν έως 24 αίθουσες θα πρέπει να προβάλλουν πολιτιστικές ταινίες κατά 50 % και να μετατρέψουν τουλάχιστον το 50 % των αιθουσών προβολής στο ψηφιακό σύστημα για να μπορέσουν να λάβουν την ενίσχυση.
(10)
Η έκπτωση φόρου ισχύει για τις κινηματογραφικές επιχειρήσεις που υπόκεινται σε φορολογία στην Ιταλία.
(11)
Οι νομικές βάσεις για το συγκεκριμένο φορολογικό καθεστώς είναι οι εξής:
α)
νόμος αριθ. 244, της 24ης Δεκεμβρίου 2007, περί του καθορισμού διατάξεων για την κατάρτιση του ετήσιου και του πολυετούς κρατικού προϋπολογισμού (legge 24.12.2007 n.244)·
β)
νομοθετικό διάταγμα αριθ. 91, της 8ης Αυγούστου 2013, το οποίο μετατράπηκε, μέσω τροπολογιών, στον νόμο αριθ. 112, της 7ης Οκτωβρίου 2013 (decreto legge 8.8.2013, n.91, convertito, con modificazioni, dalla legge 7 ottobre 2013, n.112)·
γ)
νέες εκτελεστικές διατάξεις σχετικά με τις εκπτώσεις φόρου που εκχωρούνται στους κινηματογράφους για την αγορά και εγκατάσταση εξοπλισμού και μηχανημάτων ψηφιακής προβολής (Nuove disposizioni applicative dei crediti d'imposta concessi alle imprese di esercizio cinematografico per l'introduzione e acquisizione di impianti e apparecchiature destinate alla proiezione digitale).
2. Οι επιφυλάξεις που διατύπωσε η Επιτροπή
(12)
Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή έκρινε ότι το μέτρο συνιστούσε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Δεδομένου ότι, με την παροχή φορολογικών κινήτρων, το ιταλικό κράτος παραιτούνταν από ορισμένα έσοδα, το συγκεκριμένο καθεστώς συνιστούσε κρατική ενίσχυση. Πράγματι, το εν λόγω καθεστώς παρείχε οικονομικό πλεονέκτημα σε ορισμένες επιχειρήσεις, εν προκειμένω σε φορείς εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών. Λαμβανομένου υπόψη του διεθνούς εμπορίου στον τομέα των κινηματογραφικών ταινιών, το εν λόγω επιλεκτικό πλεονέκτημα μπορεί να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές στο εσωτερικό της Ένωσης. Η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με το κατά πόσον η ενίσχυση μπορούσε να θεωρηθεί συμβιβάσιμη.
(13)
Πρώτον, η Επιτροπή διατύπωσε επιφυλάξεις ως προς την αναγκαιότητα της προτεινόμενης έκπτωσης φόρου στον τομέα του ψηφιακού κινηματογράφου. Ειδικότερα, αμφισβήτησε το προτεινόμενο ανώτατο όριο της έκπτωσης φόρου (50 000 ευρώ ανά αίθουσα προβολής), διότι ένας φορολογικός συντελεστής της τάξης του 30 % αντιστοιχεί σε ανώτατο επιλέξιμο κόστος εγκατάστασης ύψους 166 667 ευρώ ανά αίθουσα προβολής (50 000 × 100/30 ευρώ). Το κόστος αυτό ήταν υψηλότερο από το εκτιμώμενο κόστος εξοπλισμού ψηφιακής προβολής που δήλωσαν οι ιταλικές αρχές και το οποίο ανερχόταν στο ποσό των 100 000 ευρώ. Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το εάν η μέγιστη έκπτωση φόρου έπρεπε να είναι τόσο υψηλή και εάν το κόστος μετατροπής που δηλώθηκε αντιστοιχούσε στο πραγματικό απαιτούμενο κόστος. Επιπλέον, η Επιτροπή διατύπωσε επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσον η εγκατάσταση εξοπλισμού προβολής τύπου 2K (3) συμβατού με τις προδιαγραφές DCI (4) ήταν απαραίτητη για την κυκλοφορία ιταλικών ή ευρωπαϊκών πολιτιστικών ταινιών.
(14)
Δεύτερον, η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με την αναλογικότητα του προτεινόμενου μέτρου ενίσχυσης. Η Επιτροπή επισήμανε ότι οι μεγαλύτεροι κινηματογράφοι είχαν πιθανότατα την οικονομική δυνατότητα να αποκτήσουν εξοπλισμό ψηφιακής προβολής χωρίς τη χορήγηση δημόσιας στήριξης. Επιπλέον, η Επιτροπή επεσήμανε τη δυνατότητα των φορέων εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών να υιοθετήσουν εμπορικά μοντέλα μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία, όπως τα μοντέλα «Virtual Print Fee» («VPF») (τέλος εικονικής κόπιας) (5). Ως εκ τούτου, έθεσε το ερώτημα σχετικά με το κατά πόσον η δημόσια στήριξη της προτεινόμενης κλίμακας ανά αίθουσα προβολής θα μπορούσε να «παραγκωνίσει» ενδεχομένως εναλλακτικές επιλογές εμπορικών μοντέλων.
(15)
Τρίτον, η Επιτροπή διατύπωσε επιφυλάξεις σχετικά με το κατά πόσον η προτεινόμενη έκπτωση φόρου συνιστά κατάλληλο μέτρο ενίσχυσης. Επισήμανε ότι ο εκτιμώμενος προϋπολογισμός για το εν λόγω μέτρο (16,8 εκατ. ευρώ) αντιστοιχούσε σε κόστος εγκατάστασης ύψους 56 εκατ. ευρώ, ποσό που ήταν πολύ μικρότερο από το εκτιμώμενο κόστος μετατροπής (395,7 εκατ. ευρώ, λαμβανομένου υπόψη του ποσού των 100 000 ευρώ ανά αίθουσα προβολής). Πέραν της καταλληλότητας της διαθέσιμης χρηματοδότησης, η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες και ως προς το εάν το προτεινόμενο μέτρο ήταν επαρκώς στοχοθετημένο για την επίτευξη του στόχου της αύξησης της κυκλοφορίας πολιτιστικών ιταλικών και ευρωπαϊκών κινηματογραφικών ταινιών. Διατύπωσε επιφυλάξεις σχετικά με το κατά πόσον οι ιταλικές αρχές θα ήταν σε θέση να διασφαλίσουν ότι οι φορείς εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών που θα αποκτήσουν εξοπλισμό ψηφιακής προβολής θα καθιερώσουν εναλλακτικά εμπορικά μοντέλα, ώστε να προσφέρουν στο ιταλικό κοινό ευρύτερη επιλογή πολιτιστικών ταινιών. Δεδομένου ότι για τη χρήση της έκπτωσης φόρου ο δικαιούχος πρέπει να έχει αρκετές φορολογικές υποχρεώσεις και ότι το εν λόγω μέτρο συνεπάγεται επένδυση της τάξης του 70 % εκ μέρους του φορέα εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσον θα μπορούσαν να ωφεληθούν από την ενίσχυση οι κινηματογράφοι που την έχουν περισσότερο ανάγκη. Η Επιτροπή διατύπωσε επιπλέον την επιφύλαξη ότι η εφάπαξ ενίσχυση που προβλέπεται (στην κοινοποίηση εξαγγέλθηκε η εφαρμογή πιλοτικού μέτρου διάρκειας δύο ετών) δεν θα αποτελεί βιώσιμη λύση για την προβλεπόμενη συντομότερη διάρκεια ζωής και τις αυξημένες λειτουργικές δαπάνες που συνδέονται με την εγκατάσταση εξοπλισμού ψηφιακής προβολής.
(16)
Τέταρτον, η Επιτροπή έθεσε προβληματισμούς σχετικά με τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές επιπτώσεις της ενίσχυσης. Παρότι αναγνώρισε το γεγονός ότι η χρήση κρατικής ενίσχυσης για την υλοποίηση επενδύσεων όσον αφορά τη μετάβαση των κινηματογράφων στην ψηφιακή τεχνολογία θα μπορούσε να είναι προς το κοινό συμφέρον ενός κράτους μέλους, ζήτησε να διασφαλιστεί η τεχνολογική ουδετερότητα του μέτρου. Ειδικότερα, ζήτησε να ληφθούν διαβεβαιώσεις ότι οι φορείς εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών δεν θα παρακινηθούν να επενδύσουν σε ένα συγκεκριμένο ψηφιακό πρότυπο αντί σε ένα άλλο. Επιπροσθέτως, ζήτησε από τις ιταλικές αρχές να διασφαλίσουν εξίσου τη δυνατότητα προβολής ταινιών που κυκλοφορούν σε ανοιχτό ψηφιακό μορφότυπο με προδιαγραφές χαμηλότερες από εκείνες του ψηφιακού προτύπου του εξοπλισμού που τυγχάνει ενίσχυσης. Επιπλέον, επισήμανε ότι η χορήγηση ενίσχυσης για την εγκατάσταση εξοπλισμού ψηφιακής προβολής θα μπορούσε να αποφέρει έμμεσα οφέλη για τις μεγάλες εταιρείες παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών των ΗΠΑ (στην περίπτωση εξοπλισμού που πληροί τις προδιαγραφές DCI). Η αυξημένη ζήτηση που θα προκύψει λόγω του προτεινόμενου μέτρου ενίσχυσης ενδέχεται να έχει ως συνέπεια την άνοδο της τιμής της περιορισμένης προσφοράς εξοπλισμού προβολής. Λόγω της χορηγούμενης ενίσχυσης, θα μπορούσε να εξασφαλιστεί ταχύτερα η κρίσιμη μάζα ψηφιακών κινηματογραφικών αιθουσών στην Ιταλία, στοιχείο που ενδέχεται να επισπεύσει, με τη σειρά του, τη μεταστροφή προς την ψηφιακή διανομή και, εν συνεχεία, το κλείσιμο των κινηματογράφων που δεν θα έχουν κατορθώσει μέχρι τότε να προβούν σε εγκατάσταση ψηφιακού εξοπλισμού. Λαμβανομένων υπόψη όλων των προαναφερθέντων, η Επιτροπή διατύπωσε επιφυλάξεις όσον αφορά τη δυνατότητα αντιστάθμισης των δυνητικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού από τα κοινωνικά και πολιτιστικά πλεονεκτήματα της ενίσχυσης.
3. Τροποποιήσεις του προτεινόμενου μέτρου μετά την κίνηση της διαδικασίας
(17)
Μετά την κίνηση της διαδικασίας έρευνας από την Επιτροπή, το ιταλικό μέτρο έκπτωσης φόρου για τον ψηφιακό κινηματογράφο τέθηκε σε εφαρμογή εντός των ορίων de minimis (6). Με την επιφύλαξη της έγκρισης από την Επιτροπή, οι ιταλικές αρχές επιδιώκουν την πλήρη εφαρμογή του μέτρου πέραν των ορίων de minimis.
(18)
Οι ιταλικές αρχές εκτιμούν ότι ο προϋπολογισμός για το συγκεκριμένο μέτρο θα ανέλθει περίπου στα 7,5 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2014-2015.
(19)
Το χρονικό διάστημα που καλύπτεται από την παρούσα απόφαση διαρκεί έως την 31η Δεκεμβρίου 2022. Οι ιταλικές αρχές προβλέπουν ότι η έκπτωση φόρου θα εφαρμοστεί εντατικότερα κατά τα έτη 2014 και 2015.
(20)
Τα σχέδια εκτελεστικών κανονισμών που επιδιώκουν να θέσουν σε εφαρμογή οι ιταλικές αρχές (πέραν των ορίων de minimis) παρουσιάζουν σε πολλά σημαντικά σημεία διαφοροποιήσεις από την αρχική κοινοποίηση.
(21)
Πρώτον, η απαίτηση για την προβολή ορισμένου αριθμού ιταλικών και ευρωπαϊκών πολιτιστικών ταινιών από τους κινηματογράφους μεσαίου και μεγάλου μεγέθους, ως προϋπόθεση για τη χορήγηση της ενίσχυσης, έχει διαγραφεί από τους τροποποιημένους εκτελεστικούς κανονισμούς. Τα τελευταία έτη, οι ιταλικές αρχές αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά την παρακολούθηση της συμμόρφωσης προς την εν λόγω απαίτηση στην περίπτωση των κινηματογράφων μεσαίου και μεγάλου μεγέθους. Επιπλέον, αναφέρουν ότι η διαγραφή της απαίτησης αυτής είναι αναγκαία για την αποκατάσταση ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των μεγαλύτερων κινηματογράφων που χρειάζονται ενίσχυση και των μεγάλων κινηματογραφικών δικτύων που κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην ιταλική αγορά κινηματογράφου (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 37).
(22)
Δεύτερον, και σε συνάρτηση με το στοιχείο αυτό, στους τροποποιημένους εκτελεστικούς κανονισμούς θεσπίζεται όριο 60 αιθουσών προβολής. Οι φορείς εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών που είναι ιδιοκτήτες ή διαχειριστές μεγαλύτερου αριθμού αιθουσών προβολής αποκλείονται από τη χορήγηση της έκπτωσης φόρου. Οι ιταλικές αρχές θεωρούν ότι πρόκειται για εύλογη εναλλακτική λύση έναντι των απαιτήσεων προγραμματισμού που είχαν επιβληθεί αρχικά για να διασφαλιστούν η επίτευξη των στόχων του μέτρου και ο αποκλεισμός των παραγόντων της αγοράς, οι οποίοι, λόγω της ισχυρής θέσης τους στην αγορά, θα μπορούσαν κατά πάσα πιθανότητα να προχωρήσουν στη μετάβαση στον ψηφιακό κινηματογράφο χωρίς τη χορήγηση ενίσχυσης.
(23)
Τρίτον, οι τροποποιημένοι εκτελεστικοί κανονισμοί προϋποθέτουν την υποβολή δήλωσης εκ μέρους του δικαιούχου, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η αποφυγή υπεραντιστάθμισης ή αναπροσανατολισμού της ενίσχυσης, σε περίπτωση συνδυασμού της έκπτωσης φόρου με εμπορικά μοντέλα χρηματοδότησης (VPF).
(24)
Τέταρτον, οι τροποποιημένοι κανονισμοί παρέχουν τη δυνατότητα συνδυασμού ενισχύσεων με μέγιστη ένταση ενίσχυσης της τάξης του 75 % των συνολικών δαπανών. Για τους κινηματογράφους με μία ή δύο αίθουσες προβολής, η ανώτατη συνολική ένταση ενίσχυσης ανέρχεται στο 90 %.
(25)
Επιπλέον των προαναφερθεισών αλλαγών, από το 2012 και εξής έχει δοθεί στους δικαιούχους η δυνατότητα μεταβίβασης των πλεονεκτημάτων της εν λόγω έκπτωσης φόρου σε προμηθευτές ψηφιακού εξοπλισμού, τράπεζες, ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και ασφαλιστικούς οργανισμούς (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 56).
III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
(26)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από 20 περίπου ενδιαφερόμενα μέρη που υπέβαλαν απαντήσεις στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης που πραγματοποιήθηκε το 2009 σχετικά με το μέτρο ενίσχυσης. Απαντήσεις υπέβαλαν τα ακόλουθα ενδιαφερόμενα μέρη:
-
ευρωπαϊκές και ιταλικές επαγγελματικές ενώσεις εκπροσώπησης διανομέων και κινηματογραφικών αιθουσών, η γαλλική επιτροπή «Commission Supérieure Technique de l'Image et du Son» (ανώτατη τεχνική επιτροπή εικόνας και ήχου/CST) και το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ψηφιακού Κινηματογράφου (European Digital Cinema Forum/EDCF),
-
οι γαλλικές αρχές, κέντρα κινηματογράφου από τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και το ευρωπαϊκό δίκτυο περιφερειακών ταμείων για τον κινηματογράφο (Cine-Regio)· αρκετές παρατηρήσεις αφορούσαν επίσης τις δημοσιεύσεις της Ένωσης Ευρωπαϊκών Κέντρων Κινηματογράφου (EFAD) επί του θέματος (7),
-
διάφορες επιχειρήσεις, επαγγελματίες του τομέα του κινηματογράφου και ιδιώτες από την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Επιπλέον, τον Οκτώβριο του 2009 διοργανώθηκε στη Ρώμη σεμινάριο υπό μορφή εργαστηρίων σχετικά με το θέμα αυτό.
(27)
Όσον αφορά την αναγκαιότητα της ενίσχυσης, σε όλες τις παρατηρήσεις υπογραμμίστηκε η ανάγκη χορήγησης κρατικής ενίσχυσης για τη μετάβαση στον ψηφιακό κινηματογράφο, η οποία θεωρήθηκε αναπόφευκτη εξέλιξη. Τόσο οι γαλλικές αρχές όσο και το κέντρο κινηματογράφου του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Film Council) διευκρίνισαν ότι τα γενικά οφέλη του ψηφιακού κινηματογράφου συνοδεύονται από ασύμμετρη κατανομή των δαπανών που συνδέονται με τη μετάβαση στην ψηφιακή τεχνολογία (που πραγματοποιείται από τον φορέα εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών) και των άμεσων οικονομικών οφελών (για τον διανομέα). Αυτή η ασύμμετρη κατάσταση κατέστησε δυσχερή την ολοκλήρωση της έγκαιρης μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία χωρίς εξωτερική βοήθεια. Στο πλαίσιο αυτό, τα ενδιαφερόμενα μέρη επισήμαναν στις παρατηρήσεις τους τον σαφή κίνδυνο αποχώρησης πολλών μικρότερων, ανεξάρτητων και/ή απομακρυσμένων κινηματογραφικών αιθουσών της Ευρώπης από την αγορά εάν τα συστήματα ψηφιακής προβολής δεν καταστούν περισσότερο προσβάσιμα και οικονομικά προσιτά. Στη δήλωσή της τον Σεπτέμβριο του 2009, η EFAD ανέφερε ότι το 30 % των ευρωπαϊκών αιθουσών προβολής κινδύνευαν να κλείσουν. Τόσο οι γαλλικές αρχές όσο και το Ομοσπονδιακό Κέντρο Κινηματογράφου της Γερμανίας τόνισαν ότι η έλλειψη ενίσχυσης δεν θα είχε δυσμενείς επιπτώσεις μόνο στην προβολή των ταινιών, αλλά θα έπληττε και τη διανομή τους. Η λύση της μεταβατικής περιόδου μακράς διάρκειας, με την παράλληλη κυκλοφορία αναλογικών και ψηφιακών αντιγράφων κινηματογραφικών ταινιών θα απέβαινε υπερβολικά δαπανηρή, ιδίως για τους μικρότερους διανομείς ταινιών. Εντέλει, η απουσία ενίσχυσης θα είχε σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην κυκλοφορία ευρωπαϊκών ταινιών, στην πολιτισμική πολυμορφία και στην πρόσβαση των ευρωπαίων πολιτών στον πολιτισμό.
(28)
Σε όλες τις παρατηρήσεις τονίστηκε επίσης ότι οι λεγόμενες προδιαγραφές DCI είναι ευρέως αποδεκτές ως κοινό πρότυπο για τον ψηφιακό κινηματογράφο. Η προώθηση ενός παγκόσμιου προτύπου θεωρήθηκε θετικό στοιχείο και όχι μειονέκτημα για τους κινηματογράφους, διότι διαμορφώνει ισότιμους όρους ανταγωνισμού.
(29)
Όσον αφορά το κόστος εγκατάστασης εξοπλισμού ψηφιακής προβολής, το ποσό των 100 000 ευρώ ανά αίθουσα προβολής δεν κρίθηκε εν γένει ως υπερβολική εκτίμηση. Απεναντίας, αρκετά ενδιαφερόμενα μέρη ισχυρίστηκαν στις παρατηρήσεις τους ότι οι δαπάνες θα μπορούσαν να είναι πολύ υψηλότερες, σε περίπτωση που απαιτούνται, για παράδειγμα, σημαντικές εργασίες στον θάλαμο προβολής, κάτι που θα μπορούσε να ισχύει ιδίως για τους μικρούς κινηματογράφους. Εντούτοις, σε ορισμένες παρατηρήσεις επισημάνθηκε μια πτωτική τάση στην τιμολόγηση του εξοπλισμού ψηφιακού κινηματογράφου.
(30)
Σε αρκετές παρατηρήσεις προβλήθηκε το επιχείρημα ότι, ακόμη και αν το κόστος μετατροπής ήταν πολύ υψηλότερο από το ποσό της διαθέσιμης κρατικής στήριξης (όπως φαίνεται ότι συνέβαινε στην περίπτωση της έκπτωσης φόρου στην Ιταλία), η κρατική ενίσχυση θα έπρεπε να εκληφθεί ως συμπληρωματική προς άλλες πηγές εσόδων, όπως είναι, για παράδειγμα, τα τέλη εικονικής κόπιας και τα ίδια κεφάλαια των φορέων εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών.
(31)
Όσον αφορά την αναλογικότητα της ενίσχυσης, ορισμένα από τα ενδιαφερόμενα μέρη άσκησαν κριτική κατά της έκπτωσης φόρου, διότι θεώρησαν ότι οι κινηματογράφοι μεγαλύτερου μεγέθους έχουν περισσότερες πιθανότητες να ωφεληθούν από την ενίσχυση. Άλλα ενδιαφερόμενα μέρη υποστήριξαν ότι θα μπορούσε να διασφαλιστεί η καταλληλότητα της ενίσχυσης για μεγαλύτερους κινηματογράφους, ενδεχομένως βάσει υποχρεώσεων προγραμματισμού. Ωστόσο, ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη συμμερίστηκαν την άποψη που διατυπώνεται στη δήλωση της EFAD και τόνισαν ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι δεν θα προκύψει διαφορετική μεταχείριση, για παράδειγμα (στη συγκεκριμένη περίπτωση της έκπτωσης φόρου στην Ιταλία) λόγω του διαφορετικού επιπέδου φορολογικών υποχρεώσεων των ενδιαφερόμενων κινηματογράφων, αλλά και (γενικότερα) λόγω του ενδεχόμενου περιορισμού της πρόσβασης βάσει του προγραμματισμού, του μεγέθους και της γεωγραφικής θέσης των κινηματογραφικών αιθουσών. Η Διεθνής Ομοσπονδία Ενώσεων Διανομέων Κινηματογραφικών Ταινιών (International Federation of Film Distributors' Associations/FIAD) ισχυρίστηκε ότι ακόμη και μείζονες φορείς εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών μπορεί να μην θεωρούνται κερδοφόροι στην υφιστάμενη αγορά κινηματογράφου και εντός του ευρύτερου οικονομικού πλαισίου.
(32)
Αναφορικά με τη διαθεσιμότητα εμπορικών επιχειρηματικών μοντέλων για τη μετάβαση στην ψηφιακή τεχνολογία και τη δυνατότητα εφαρμογής τους σε μικρότερους κινηματογράφους, οι απόψεις διίσταντο σε κάποιον βαθμό. Ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη προέβαλαν το επιχείρημα ότι δεν υπάρχει τυποποιημένο επιχειρηματικό μοντέλο για τη μετάβαση στον ψηφιακό κινηματογράφο. Άλλα ενδιαφερόμενα μέρη υποστήριξαν ότι πολλοί κινηματογράφοι δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στις συμφωνίες VPF που προσφέρουν οι τρίτες εταιρείες ψηφιοποίησης (πρβλ. επίσης υποσημείωση 5), λόγω της φύσης και του όγκου του προγραμματισμού τους (το ύψος των τελών εικονικής κόπιας που προκύπτουν εξαρτάται από τον αριθμό των ταινιών που προγραμματίζεται να προβληθούν κατά την πρώτη εβδομάδα κυκλοφορίας τους και/ή από τον αριθμό των αιθουσών προβολής που διαθέτει ο κινηματογράφος). Το δίκτυο διανομής Europa Distribution υποστήριξε ότι τα εμπορικά επιχειρηματικά μοντέλα είναι κατάλληλα μόνο για τους πλέον κερδοφόρους κινηματογράφους και τους μεγάλους εμπορικούς διανομείς. Σύμφωνα με το ενημερωτικό έγγραφο της EFAD, από τον συνολικό αριθμό των 30 000 ευρωπαϊκών αιθουσών προβολής μόνο 10 000 περίπου αίθουσες προβολής θα μπορούσαν να αποκτήσουν εξοπλισμό μέσω του μοντέλου VPF. Στις παρατηρήσεις ενός ενδιαφερόμενου μέρους προβλήθηκε το επιχείρημα ότι τα εμπορικά μοντέλα VPF είναι εξίσου κατάλληλα για μικρότερους κινηματογράφους. Πάντως, οι γαλλικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι τα διαθέσιμα εμπορικά μοντέλα μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία δεν καλύπτουν το συνολικό κόστος της ψηφιακής μετατροπής των κινηματογραφικών αιθουσών (όπως η αναβάθμιση των θαλάμων προβολής) και ότι, επιπλέον, σε κάθε περίπτωση απαιτείται συνεισφορά εκ μέρους του φορέα εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών. Η κρατική ενίσχυση θα μπορούσε να διαδραματίσει και σε αυτές τις περιπτώσεις καίριο συμπληρωματικό ρόλο.
(33)
Όσον αφορά την καταλληλότητα της ενίσχυσης, τα ενδιαφερόμενα μέρη επισήμαναν ότι, εν γένει, η κρατική ενίσχυση θα μπορούσε να συνδράμει τους μικρότερους κινηματογράφους, ούτως ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τον έντονο ανταγωνισμό των μεγάλων συγκροτημάτων κινηματογραφικών αιθουσών, καθώς και να δημιουργήσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού. Η εγκατάσταση εξοπλισμού ψηφιακού κινηματογράφου αναμενόταν να έχει ως αποτέλεσμα ευρύτερο φάσμα επιλογών για το κινηματογραφικό κοινό. Τα ενδιαφερόμενα μέρη υπογράμμισαν επίσης στις παρατηρήσεις τους και άλλα πλεονεκτήματα που συνδέονται με τον ψηφιακό κινηματογράφο, όπως η ποιότητα της προβολής, η ευελιξία του προγραμματισμού και το χαμηλότερο κόστος διανομής. Οι γαλλικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι η καταλληλότητα της στήριξης στον τομέα του ψηφιακού κινηματογράφου δεν θα έπρεπε να εξεταστεί σε σχέση με την αύξηση της πολυμορφίας στο πλαίσιο του προγραμματισμού, αλλά σε σχέση με την αποτροπή της παύσης λειτουργίας κινηματογραφικών αιθουσών. Κατά την άποψή τους, η ψηφιοποίηση των διαφόρων τύπων κινηματογραφικών αιθουσών θα μπορούσε να διασφαλίσει την προσφορά ευρέος φάσματος διαφορετικών ειδών κινηματογραφικών ταινιών. Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ψηφιακού Κινηματογράφου (EDCF) προέβαλε το επιχείρημα ότι, εάν οι εκπτώσεις φόρου μπορούσαν να αντισταθμιστούν με τον ΦΠΑ, ακόμη και οι λιγότερο κερδοφόροι κινηματογράφοι θα ήταν σε θέση να ευνοηθούν από το ιταλικό μέτρο ενίσχυσης.
(34)
Σε ορισμένες παρατηρήσεις έγινε μάλιστα αναφορά στον βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα της έκπτωσης φόρου, σε αντιδιαστολή με τις περισσότερο μακροπρόθεσμες προκλήσεις που εγείρονται στο πλαίσιο της μετάβασης στον ψηφιακό κινηματογράφο. Ωστόσο, προβλήθηκε επίσης το επιχείρημα ότι οι προδιαγραφές έχουν εδραιωθεί σε αρκετά μεγάλο βαθμό ώστε να διασφαλιστεί ότι θα εξακολουθήσουν να ισχύουν τουλάχιστον για μία δεκαετία ή ότι δεν είναι ακόμη δυνατό να προσδιοριστεί η διάρκεια ζωής του εξοπλισμού του ψηφιακού κινηματογράφου. Το Ομοσπονδιακό Κέντρο Κινηματογράφου της Γερμανίας επισήμανε ότι η χορήγηση ενίσχυσης για τη μετάβαση στον ψηφιακό κινηματογράφο αναμένεται να είναι λιγότερο δαπανηρή σε σύγκριση με το κόστος που θα συνεπαγόταν η αναγκαία ανασύσταση των κινηματογράφων και της πολιτισμικής πολυμορφίας μετά τον αφανισμό των παραγόντων που δεν θα ήταν σε θέση να χρηματοδοτήσουν οι ίδιοι τη μετάβαση στην ψηφιακή τεχνολογία. Η Γερμανία τόνισε επίσης ότι το ιδιαίτερο εθνικό και περιφερειακό πλαίσιο κάθε κράτους μέλους θα απαιτούσε την εφαρμογή ειδικά σχεδιασμένου μέτρου ενίσχυσης και τη χορήγηση κατάλληλα προσαρμοσμένης ενίσχυσης. Η θέση αυτή αποτυπώθηκε και στη δήλωση της EFAD, στην οποία υπογραμμίστηκε επίσης ότι δεν υπάρχει εν προκειμένω λύση ενιαίας αντιμετώπισης. Η ιταλική ένωση φορέων εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών (ANEC) εξέφρασε την άποψη ότι, έως το τέλος της διάρκειας ζωής του ψηφιακού εξοπλισμού, το σχετικό πλαίσιο θα έχει πιθανότατα μεταβληθεί σε ικανοποιητικό βαθμό ώστε η αντικατάσταση να μη συνιστά πλέον τόσο δύσκολη πρόκληση. Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ψηφιακού Κινηματογράφου (EDCF) επισήμανε, επιπλέον, ότι τυχόν πρόσθετες λειτουργικές δαπάνες θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν από νέες πηγές εσόδων για τους ενδιαφερόμενους κινηματογράφους.
(35)
Όσον αφορά τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές επιπτώσεις της ενίσχυσης, στις παρατηρήσεις τονίστηκε εν γένει η ανάγκη καθιέρωσης ενιαίου προτύπου για τον ψηφιακό κινηματογράφο, καθώς και η ευρεία αναγνώριση των προδιαγραφών DCI. Στη δήλωση EFAD προβλήθηκε το επιχείρημα ότι η χορήγηση στήριξης για τον ψηφιακό κινηματογράφο δεν πρέπει να επιβάλλει μια τεχνολογική λύση, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την τεχνολογική κατάσταση του τομέα. Το δίκτυο Europa Distribution στις παρατηρήσεις του έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου αναφέροντας ότι η μη τήρηση του προτύπου του κλάδου θα έχει ως συνέπεια το κλείσιμο πολλών κινηματογραφικών αιθουσών. Σε κάθε περίπτωση, η ANEC διαβεβαίωσε ότι, στο πλαίσιο του μέτρου ενίσχυσης, οι κινηματογράφοι έχουν τη δυνατότητα να επενδύσουν στο πρότυπο της επιλογής τους. Σε αρκετές παρατηρήσεις προβλήθηκε το επιχείρημα ότι ο εξοπλισμός που είναι συμβατός με τις προδιαγραφές DCI θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί για την προβολή εναλλακτικών προγραμμάτων διαφορετικών (χαμηλότερων) ψηφιακών προτύπων, ενώ το αντίστροφο (προβολή αντιγράφων κινηματογραφικών ταινιών συμβατών με τις προδιαγραφές DCI, π.χ. σε εξοπλισμό προβολής τύπου 1.3K) δεν είναι δυνατό. Τα ενδιαφερόμενα μέρη που υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους δεν εντόπισαν κίνδυνο αύξησης των τιμών. Απεναντίας, αναμένεται ότι οι τιμές θα μειωθούν με την πάροδο του χρόνου. Τόσο στις παρατηρήσεις των γαλλικών αρχών όσο και στο ενημερωτικό έγγραφο της EFAD τονίστηκε, ως προς το σημείο αυτό, ότι κάθε μέτρο ενίσχυσης θα πρέπει να σχεδιαστεί με σκοπό την αποφυγή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού στην αγορά ψηφιακού εξοπλισμού. Ως εκ τούτου, κάθε μέτρο ενίσχυσης πρέπει να βασίζεται σε εκτίμηση του κόστους του ψηφιακού εξοπλισμού και το ανώτατο όριο του ποσού της ενίσχυσης πρέπει να οριστεί σύμφωνα με τις εν λόγω εκτιμήσεις κόστους. Ο προβληματισμός της Επιτροπής σχετικά με το ενδεχόμενο η κρατική ενίσχυση να επισπεύσει τη μετατροπή και, συνακολούθως, το κλείσιμο κινηματογραφικών αιθουσών (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 16) δεν αντικατοπτρίστηκε στις παρατηρήσεις. Αντιθέτως, η χορήγηση κρατικής ενίσχυσης προκρίθηκε ως βιώσιμη λύση έναντι της πρόκλησης του ψηφιακού κινηματογράφου. Η ιταλική ομοσπονδία κινηματογραφικών αιθουσών προβολής καλλιτεχνικών ταινιών επέστησε την προσοχή στην περιορισμένη γεωγραφική εμβέλεια των κινηματογραφικών αιθουσών, στοιχείο που σημαίνει, κατά την άποψή της, ότι οι στρεβλωτικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό αναμένεται να είναι περιορισμένες.
IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ
1. Αναγκαιότητα της ενίσχυσης
(36)
Οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή στοιχεία σχετικά με τα χαρακτηριστικά της ιταλικής αγοράς κινηματογράφου (τελευταία ενημέρωση τον Οκτώβριο του 2013). Ο συνολικός αριθμός των ιταλικών αιθουσών προβολής εκτιμάται σε 3 936 αίθουσες, οι οποίες βρίσκονται σε 1 872 κινηματογραφικούς χώρους. Οι κινηματογραφικές αίθουσες μπορούν να διακριθούν σε τέσσερις κατηγορίες:
α)
Μεγάλα κινηματογραφικά δίκτυα (8) με περισσότερες από 60 αίθουσες προβολής. Υπάρχουν μόνο δύο δίκτυα αυτής της κατηγορίας, τα δίκτυα UCI και The Space, στα οποία υπάγονται 787 αίθουσες προβολής σε 76 κινηματογραφικούς χώρους.
β)
Μικρά κινηματογραφικά δίκτυα. Υπάρχουν 15 δίκτυα αυτής της κατηγορίας, καθένα από τα οποία περιλαμβάνει συνολικά έως 60 αίθουσες προβολής. Συνολικά, στους κινηματογράφους αυτής της κατηγορίας υπάγονται 513 αίθουσες προβολής σε 104 κινηματογραφικούς χώρους.
γ)
Μικροί εμπορικοί κινηματογράφοι. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται 1 287 αίθουσες προβολής, οι οποίες βρίσκονται σε 351 κινηματογραφικούς χώρους.
δ)
Μικρότεροι κινηματογραφικοί χώροι, οι οποίοι περιλαμβάνουν σχεδόν αποκλειστικά κινηματογράφους που διαθέτουν μία μόνο αίθουσα προβολής (το 90 % των κινηματογραφικών χώρων), καθώς και τους εποχιακούς κινηματογράφους και/ή τις εκκλησιαστικές κινηματογραφικές αίθουσες. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται 1 340 κινηματογραφικοί χώροι, οι οποίοι εκτιμάται ότι αντιστοιχούν σε 1 500 αίθουσες προβολής.
(37)
Παρότι τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά δίκτυα [της κατηγορίας α)] αντιπροσωπεύουν το 40 % του μεριδίου αγοράς σε εθνικό επίπεδο, οι κινηματογράφοι της κατηγορίας δ) αποτελούν μόνο το 5 %-10 % του μεριδίου αγοράς.
(38)
Το καθεστώς της έκπτωσης φόρου απευθύνεται στους κινηματογράφους των κατηγοριών β) έως δ). Δεδομένης, ειδικότερα, της ισχυρής παρουσίας των δύο μεγάλων κινηματογραφικών δικτύων στην αγορά, οι ιταλικές αρχές θεωρούν ότι η κρατική ενίσχυση είναι απαραίτητη ώστε οι εν λόγω φορείς εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών, που αποτελούν επιχειρήσεις μικρού ή μεσαίου μεγέθους, να ολοκληρώσουν τη μετάβαση στην ψηφιακή τεχνολογία.
(39)
Σύμφωνα με στοιχεία που διαβίβασε το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, υποβλήθηκαν αιτήσεις για συνολικά 1 603 κινηματογραφικές αίθουσες για τη χορήγηση έκπτωσης φόρου στον τομέα του ψηφιακού κινηματογράφου κατά την περίοδο 2010-2013 (στοιχεία Απριλίου 2014). Το συγκεκριμένο μέτρο, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή στο πλαίσιο των κανόνων για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis), αποδείχθηκε ιδιαίτερα δημοφιλές αμέσως μετά την έναρξη ισχύος του το 2010, οπότε και επωφελήθηκαν από το μέτρο 671 κινηματογραφικές αίθουσες προβολής.
(40)
Πλην όμως, αποδείχθηκε ότι η εφαρμογή του μέτρου ενίσχυσης δυνάμει των κανόνων de minimis ήταν ανεπαρκής για την αντιστροφή της κατάστασης. Ειδικότερα, τα συγκροτήματα κινηματογραφικών αιθουσών μεσαίου μεγέθους κατόρθωσαν, λόγω της εφαρμογής του μέτρου, να εξασφαλίσουν την ψηφιοποίηση ορισμένων μόνο από τις αίθουσες προβολής που διαθέτουν.
(41)
Οι ιταλικές αρχές επισημαίνουν ότι η ψηφιοποίηση των ιταλικών κινηματογραφικών αιθουσών εξακολουθεί να παρουσιάζει καθυστέρηση. Τον Οκτώβριο του 2013, ο ρυθμός ψηφιοποίησης ανερχόταν περίπου στο 62 % (9). Σύμφωνα με εκτιμήσεις που διαβίβασαν οι ιταλικές αρχές τον Ιούνιο του 2014, τουλάχιστον 700 κινηματογραφικές αίθουσες προβολής δεν είχαν μεταβεί στο στάδιο της ψηφιοποίησης.
(42)
Συνεπεία τούτου, σημαντικός αριθμός κινηματογραφικών αιθουσών, κυρίως μικρού και μεσαίου μεγέθους, βρίσκονται σε επισφαλή θέση. Ο πιθανός αφανισμός τους δεν συνεπάγεται μόνο απώλεια θέσεων εργασίας σε επίπεδο φορέων εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών, αλλά θα έχει με τη σειρά του επιπτώσεις στη διανομή ταινιών και θα περιορίσει τις επιλογές του κινηματογραφικού κοινού.
(43)
Οι ιταλικές αρχές επισημαίνουν ιδιαιτέρως τον ρόλο που διαδραματίζουν στην Ιταλία οι κινηματογράφοι που διαθέτουν μία μόνο αίθουσα προβολής, καθώς και οι κινηματογράφοι μεσαίου μεγέθους. Η συνεχιζόμενη παρουσία της πρώτης ομάδας είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης όλων των πολιτών στους κινηματογράφους, συμπεριλαμβανομένων των κινηματογράφων που βρίσκονται σε μικρές αγροτικές και ορεινές κωμοπόλεις. Η δεύτερη ομάδα των κινηματογραφικών αιθουσών μεσαίου μεγέθους αποτελεί τη ραχοκοκαλιά των δικτύων διανομής και προβολής ποιοτικών κινηματογραφικών ταινιών στην Ιταλία. Η συνεχιζόμενη παρουσία τους είναι ιδιαίτερης σημασίας, δεδομένου ότι παρέχουν μια εναλλακτική δυνατότητα έναντι των δύο μεγάλων κινηματογραφικών δικτύων που κυριαρχούν στην αγορά.
(44)
Οι ιταλικές αρχές προβλέπουν ότι οι παραδοσιακές ταινίες θα εξαφανιστούν τελείως από την αγορά εντός μερικών μόλις εβδομάδων ή μηνών. Δεδομένου ότι αυτή η κρίσιμη καμπή πλησιάζει επικίνδυνα, οι ιταλικές αρχές τονίζουν την ανάγκη εφαρμογής του μέτρου πέραν των ορίων de minimis.
(45)
Όσον αφορά την προτεινόμενη μέγιστη έκπτωση φόρου (50 000 ευρώ ανά αίθουσα προβολής) και το εκτιμώμενο κόστος του εξοπλισμού ψηφιακής προβολής, οι ιταλικές αρχές έχουν αναπροσαρμόσει τις εκτιμήσεις τους ως προς το μέσο κόστος της ψηφιακής μετατροπής ανά αίθουσα προβολής στο ποσό των 50 000-60 000 ευρώ (αριθμητικά στοιχεία που διαβιβάστηκαν τον Απρίλιο και τον Ιούνιο του 2014). Με άλλα λόγια, το ανώτατο όριο έκπτωσης φόρου αντιστοιχεί σε κόστος μετατροπής κατά πολύ υψηλότερο από το εκτιμώμενο μέσο κόστος μετατροπής. Ωστόσο, οι ιταλικές αρχές ισχυρίζονται ότι τα φορολογικά κίνητρα υπολογίζονται βάσει ποσοστού των πραγματικών δαπανών που προκύπτουν. Εάν ληφθεί ως βάση μια μέση επένδυση ύψους 50 000 ευρώ, η χορηγούμενη έκπτωση φόρου (της τάξης του 30 %) ισούται με το ποσό των 15 000 ευρώ. Στην πράξη, επομένως, δεν εφαρμόζεται κατά κανόνα η μέγιστη έκπτωση φόρου. Εντούτοις, ο καθορισμός ανώτατου ορίου διασφαλίζει ότι, σε περίπτωση που προκύψει ασυνήθιστα υψηλό κόστος μετατροπής, τα ποσά της ενίσχυσης εξακολουθούν να είναι περιορισμένα σε απόλυτες τιμές.
(46)
Όσον αφορά την αναγκαιότητα της ενίσχυσης, είναι επιπλέον σημαντικό να επισημανθεί ότι από τα τελευταία στοιχεία που υπέβαλαν οι ιταλικές αρχές προκύπτει ότι το κόστος ψηφιακής μετατροπής ανέρχεται σε αρκετές δεκάδες χιλιάδες ευρώ ανά αίθουσα προβολής. Για πολλούς κινηματογράφους, κυρίως για τις κινηματογραφικές αίθουσες μικρότερου μεγέθους, δεν είναι δυνατή η άντληση των εν λόγω κεφαλαίων από πηγές ιδιωτικής χρηματοδότησης, ιδίως στην παρούσα οικονομική συγκυρία στην Ιταλία και την Ευρώπη.
2. Αναλογικότητα της ενίσχυσης
(47)
Σε γενικές γραμμές, οι ιταλικές αρχές τονίζουν ότι η έκπτωση φόρου είναι συμπληρωματική των εμπορικών μοντέλων μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία και δεν βρίσκεται σε ανταγωνιστική σχέση με τα μοντέλα VPF.
(48)
Οι τροποποιημένοι εκτελεστικοί κανονισμοί περιλαμβάνουν διάφορες διατάξεις οι οποίες εξασφαλίζουν τη διατήρηση του αναλογικού χαρακτήρα του μέτρου ενίσχυσης. Στις εν λόγω διατάξεις λαμβάνονται υπόψη οι μηχανισμοί της αγοράς που είναι διαθέσιμοι για την ψηφιακή μετατροπή των κινηματογραφικών αιθουσών (δηλαδή τα μοντέλα VPF).
(49)
Καταρχάς, αίτηση για τη χορήγηση φορολογικών πλεονεκτημάτων μπορούν να υποβάλλουν μόνο φορείς εκμετάλλευσης κινηματογράφων που διαθέτουν έως 60 αίθουσες προβολής. Αυτό σημαίνει ότι τα δύο μεγάλα ιταλικά κινηματογραφικά δίκτυα (UCI και The Space) αποκλείονται από το μέτρο ενίσχυσης. Οι ιταλικές αρχές επισημαίνουν ότι το παραδοσιακό μοντέλο VPF εφαρμόζεται επιτυχώς στο πλαίσιο της μετατροπής των εν λόγω παραγόντων που κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην αγορά. Επιπλέον, δεδομένης της ισχύος τους στην αγορά (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 37), δεν πρέπει να εξαρτώνται από τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης για την ψηφιακή μετατροπή.
(50)
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι ιταλικές αρχές, τα δύο μεγάλα κινηματογραφικά δίκτυα είναι οι μοναδικές επιχειρήσεις που έκαναν χρήση του παραδοσιακού μοντέλου VPF. Ωστόσο, πρόσβαση σε εμπορικούς μηχανισμούς για τη διευκόλυνση της μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία έχουν και μικρότεροι φορείς εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών. Στην Ιταλία αναπτύχθηκε ένα εναλλακτικό μοντέλο VPF, το οποίο προσαρμόστηκε κατάλληλα στις ανάγκες των κινηματογραφικών αιθουσών μεσαίου έως μικρού μεγέθους βάσει συμφωνίας μεταξύ των ενώσεων των διανομέων και των φορέων εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών. Στον πίνακα κατωτέρω συνοψίζονται οι κυριότερες διαφορές και ομοιότητες μεταξύ των παραδοσιακών και των εναλλακτικών μοντέλων VPF όπως εφαρμόζονται στην Ιταλία.
Σύγκριση μεταξύ του παραδοσιακού και του εναλλακτικού μοντέλου VPF στην Ιταλία
Το παραδοσιακό μοντέλο VPF στην Ιταλία
Το εναλλακτικό μοντέλο VPF στην Ιταλία
Μια εταιρεία ψηφιοποίησης (η οποία έχει συνάψει με τη σειρά της συμβάσεις VPF με διανομείς) υπογράφει συμφωνία με φορέα εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών.
Βάσει συμφωνίας μεταξύ της ένωσης διανομέων και της ένωσης φορέων εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών. Δεν προβλέπεται η συμμετοχή τρίτων.
Ο φορέας εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών δεν έχει στην κυριότητά του τον ψηφιακό εξοπλισμό και δεν προκαταβάλλει την πληρωμή για την απόκτησή του.
Ο φορέας εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών έχει εξαρχής στην κυριότητά του τον ψηφιακό εξοπλισμό και καλύπτει προκαταβολικά ολόκληρο το κόστος της αγοράς.
Τόσο οι διανομείς όσο και ο φορέας εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών συνεισφέρουν στη σταδιακή απόσβεση του κόστους μέσω της καταβολής τελών VPF και μηνιαίων πληρωμών αντιστοίχως. Η κατανομή του κόστους ορίζεται κατά κανόνα στο 75 % για τους διανομείς και στο 25 % για τους φορείς εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών.
Οι διανομείς κινηματογραφικών ταινιών καταβάλλουν τέλη εικονικής κόπιας για τις ψηφιακές προβολές των ταινιών. Τα τέλη αυτά μπορεί να καλύπτουν έως και το 75 % του κόστους της ψηφιακής μετατροπής. Ο φορέας εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών αναμένεται σε κάθε περίπτωση να καλύψει ποσό της τάξης των 5 500 ευρώ του κόστους.
(51)
Δεύτερον, λαμβανομένων υπόψη των προαναφερθέντων, οι ιταλικές αρχές τροποποίησαν τους εκτελεστικούς κανονισμούς, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν προκύπτει υπεραντιστάθμιση ή αναπροσανατολισμός της ενίσχυσης σε περίπτωση συνδυασμού της ενίσχυσης με οποιοδήποτε εμπορικό (VPF) μοντέλο χρηματοδότησης. Ο δικαιούχος υποχρεούται να υποβάλει δήλωση σύμφωνα με την οποία η έκπτωση φόρου ζητείται για την κάλυψη αποκλειστικά και μόνο των πραγματικών δαπανών του (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 23). Οι ιταλικές αρχές ανέφεραν ότι η διενέργεια ελέγχων, βάσει κατά περίπτωση εξέτασης, από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού θα διασφαλίζει ότι η ενίσχυση καλύπτει μόνο το μέρος της επένδυσης που πρέπει πράγματι να υλοποιηθεί από τον φορέα εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών.
(52)
Τρίτον, θεσπίστηκαν ανώτατα όρια της συνολικής έντασης ενίσχυσης με σκοπό τη διατήρηση του αναλογικού χαρακτήρα του μέτρου ενίσχυσης. Στο πλαίσιο των εν λόγω ορίων γίνεται διάκριση μεταξύ των μικρότερων κινηματογραφικών χώρων (με μία ή δύο αίθουσες προβολής) και άλλων κινηματογραφικών αιθουσών (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 24).
3. Καταλληλότητα της ενίσχυσης
(53)
Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με το κατά πόσον ο εκτιμώμενος προϋπολογισμός του μέτρου ήταν κατάλληλος ώστε να καλύψει το εκτιμώμενο κόστος της μετατροπής. Τα στοιχεία του επικαιροποιημένου προϋπολογισμού και των εκτιμήσεων κόστους που διαβίβασαν οι ιταλικές αρχές (πρβλ. αιτιολογικές σκέψεις 18 και 45) παρέχουν επικαιροποιημένη εκτίμηση της κατάστασης, για την αντιμετώπιση της οποίας τίθεται σε εφαρμογή το μέτρο ενίσχυσης. Βάσει της μέσης έκπτωσης φόρου των 15 000 ευρώ και λαμβανομένου υπόψη του εκτιμώμενου προϋπολογισμού του καθεστώτος (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 18), από το μέτρο θα μπορούσαν να ευνοηθούν 500 αίθουσες προβολής την περίοδο 2014-2015, κατά την οποία αναμένεται να γίνει εντατικότερη χρήση του μέτρου. Αυτό σημαίνει ότι θα εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό ποσοστό αιθουσών προβολής που θα πρέπει να ψηφιοποιηθούν (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 40).
(54)
Παρότι η απαίτηση ένταξης πολιτιστικών ταινιών στο πρόγραμμα προβολών αφαιρέθηκε από το καθεστώς ενισχύσεων, οι ιταλικές αρχές ισχυρίζονται ότι το καθεστώς εξακολουθεί να έχει ισχυρό πολιτιστικό στόχο. Η επίτευξη της πλήρους ψηφιοποίησης της ιταλικής κινηματογραφικής αγοράς θα έχει ως αποτέλεσμα την καλύτερη κυκλοφορία διαφορετικών ειδών ταινιών και θα αυξήσει τις δυνατότητες κυκλοφορίας «εξειδικευμένων» έργων. Εάν δεν έχουν όλοι οι διαφορετικοί τύποι κινηματογραφικών αιθουσών στην Ιταλία τη δυνατότητα μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία, θα υπάρξουν δυσμενείς επιπτώσεις για τον πολιτισμό.
(55)
Οι ιταλικές αρχές υποστηρίζουν ότι το μέτρο έκπτωσης φόρου δεν συνεπάγεται αντιστάθμιση μόνο των άμεσων φόρων που καταβάλλονται στην ιταλική υπηρεσία εσόδων (φόρος εταιρειών), αλλά και των έμμεσων φόρων (όπως ο ΦΠΑ), καθώς και των παρακρατήσεων φόρου και των υποχρεώσεων κοινωνικής ασφάλισης (που καταβάλλονται από τους εργοδότες για λογαριασμό των εργαζομένων τους οποίους απασχολούν). Όλοι αυτοί οι φόροι λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό των πλεονεκτημάτων της έκπτωσης φόρου. Με τον τρόπο αυτόν αυξάνεται η δυνατότητα πρόσβασης στο καθεστώς, διότι η χρήση του δεν εξαρτάται από το επίπεδο των κερδών που παρουσιάζει η ενδιαφερόμενη επιχείρηση.
(56)
Επιπλέον, με το άρθρο 51 του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 83 του 2012 θεσπίστηκε η δυνατότητα μεταβίβασης των εκπτώσεων φόρου σε προμηθευτές ψηφιακού εξοπλισμού, τράπεζες, ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και ασφαλιστικούς οργανισμούς (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 25). Με τον τρόπο αυτόν αυξάνεται η δυνατότητα πρόσβασης των μικρότερων κινηματογράφων στο μέτρο ενίσχυσης, ιδίως εάν πρόκειται για οικογενειακές επιχειρήσεις που δεν απασχολούν υπαλλήλους.
(57)
Ήδη κατά την εφαρμογή του μέτρου δυνάμει των κανόνων de minimis, οι εκπτώσεις φόρου αποδείχθηκαν επωφελείς για όλους τους τύπους κινηματογραφικών αιθουσών, συμπεριλαμβανομένων των μικρότερων κινηματογράφων της αγοράς. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύεται στο κυκλικό διάγραμμα που ακολουθεί, στο οποίο παρέχεται γενική επισκόπηση των δικαιούχων του καθεστώτος (2010-2013).
Δικαιούχοι ανά τύπο κινηματογράφου (2010-2013, βάσει του αριθμού αιθουσών προβολής) (στοιχεία που επικαιροποιήθηκαν τελευταία τον Απρίλιο του 2014 και διαβιβάστηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού)
(58)
Τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν καταδεικνύουν, επιπλέον, έντονη αύξηση του αριθμού και του μεριδίου των μικρών κινηματογράφων που ευνοήθηκαν από την έκπτωση φόρου το 2012 και, ιδίως, το 2013. Συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρελήφθησαν από τις ιταλικές αρχές, 325 κινηματογράφοι, δηλαδή το 24,3 % των 1 340 μικρότερων κινηματογραφικών χώρων στην Ιταλία ήταν σε θέση να κάνουν χρήση της έκπτωσης φόρου προκειμένου να προχωρήσουν στη μετάβαση στην ψηφιακή τεχνολογία στο διάστημα από το 2010 έως το τέλος του 2013.
4. Οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές επιπτώσεις
(59)
Οι ιταλικές αρχές τονίζουν την πολιτιστική σημασία της διασφάλισης ολοκληρωμένης μετάβασης στον ψηφιακό κινηματογράφο. Η εγκατάσταση ψηφιακού εξοπλισμού επιφέρει σειρά σημαντικών πλεονεκτημάτων (όπως η ενισχυμένη ευελιξία) για ολόκληρο τον τομέα του κινηματογράφου (και εντέλει για το κινηματογραφικό κοινό). Πλην όμως, το κόστος της μετατροπής είναι υψηλό και κατανέμεται με άνισο τρόπο, δεδομένου ότι βαρύνει περισσότερο τις κινηματογραφικές αίθουσες. Οι μικρότεροι παράγοντες της αγοράς, ειδικότερα, δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν τη μετάβαση στην ψηφιακή τεχνολογία χωρίς τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης. Τα μοντέλα μετάβασης της αγοράς (VPF) που έχουν αναπτυχθεί δεν επαρκούν για την αντιστάθμιση αυτής της ανισορροπίας και δεν δύνανται όλες οι κινηματογραφικές αίθουσες να έχουν πρόσβαση σε αυτά στον ίδιο βαθμό.
(60)
Οι ιταλικές αρχές διαβεβαιώνουν ότι, κατά την άποψή τους, οι μηχανισμοί του συγκεκριμένου καθεστώτος δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας.
V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
1. Ύπαρξη ενίσχυσης
(61)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές».
(62)
Όπως διευκρινίζεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας και αναφέρεται συνοπτικά στην αιτιολογική σκέψη 12, το μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Δεδομένου ότι η πηγή χρηματοδότησης συνίσταται σε φορολογικά κίνητρα, το ιταλικό κράτος παραιτείται από ορισμένα φορολογικά έσοδα. Δυνάμει του συγκεκριμένου καθεστώτος, ορισμένες εταιρείες παραγωγής ταινιών θα ευνοηθούν από το εν λόγω οικονομικό πλεονέκτημα, και το μέτρο παρέχει, συνεπώς, επιλεκτικό πλεονέκτημα σε ορισμένες επιχειρήσεις. Οι δικαιούχοι είναι ανταγωνιστές άλλων επιχειρήσεων που δεν ευνοούνται απαραιτήτως από το καθεστώς. Κατά συνέπεια, το καθεστώς νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό. Λαμβανομένων υπόψη των διεθνών εμπορικών συναλλαγών στον τομέα των κινηματογραφικών ταινιών, το μέτρο μπορεί να επηρεάσει τις συναλλαγές στο εσωτερικό της Ένωσης.
2. Το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης
(63)
Οι ιταλικές αρχές αιτιολογούν το μέτρο ως ενίσχυση για την προώθηση του πολιτισμού. Έχουν δε τονίσει επανειλημμένως την πολιτιστική σημασία της ολοκλήρωσης της εδραίωσης του ψηφιακού κινηματογράφου στην Ιταλία το συντομότερο δυνατόν. Σκοπός του μέτρου ενίσχυσης είναι να διασφαλιστεί ότι όλοι οι τύποι κινηματογράφων είναι σε θέση να προχωρήσουν στη μετάβαση στην ψηφιακή τεχνολογία, παρά το υψηλό κόστος της μετατροπής.
(64)
Κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή δεν είχε καθορίσει την πολιτική της όσον αφορά την παροχή στήριξης στο πλαίσιο της ψηφιακής προβολής. Έκτοτε, η Επιτροπή έχει εκδώσει νέα ανακοίνωση για τις κρατικές ενισχύσεις για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα (10), με την οποία επικαιροποιήθηκαν οι κανόνες που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου των κρατικών ενισχύσεων για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της ΣΛΕΕ.
(65)
Στη νέα ανακοίνωση για τον κινηματογράφο αναγνωρίζεται ρητώς ότι η ενίσχυση για τις κινηματογραφικές αίθουσες μπορεί να αξιολογηθεί ως ενίσχυση για την προώθηση του πολιτισμού κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της ΣΛΕΕ. Κατά συνέπεια, το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης που εξετάζεται εν προκειμένω μπορεί να αξιολογηθεί σύμφωνα με τη συγκεκριμένη διάταξη. Η ανακοίνωση για τον κινηματογράφο ορίζει ότι οι ενισχύσεις για τον εκσυγχρονισμό των κινηματογραφικών αιθουσών, περιλαμβανομένης της ψηφιοποίησής τους, μπορούν να δικαιολογηθούν σε αυτή τη βάση εφόσον μπορούν να αποδειχθούν η αναγκαιότητα, η αναλογικότητα και η καταλληλότητα των εν λόγω ενισχύσεων.
α) Αναγκαιότητα του μέτρου
(66)
Όπως καταδείχθηκε από τις ιταλικές αρχές και επιβεβαιώθηκε από τις παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων μερών, η μετάβαση στον ψηφιακό κινηματογράφο εγείρει για τον κινηματογραφικό τομέα μια πρόκληση που έχει αντίκτυπο στους ευρωπαϊκούς κινηματογράφους γενικότερα, και στους μικρότερους κινηματογράφους ειδικότερα. Ο αφανισμός κινηματογραφικών αιθουσών, ιδίως ανεξάρτητων κινηματογραφικών χώρων μικρού και μεσαίου μεγέθους σε μικρότερες πόλεις, θα μείωνε την πολυμορφία και την περιφερειακή εμβέλεια της προσφοράς κινηματογραφικών ταινιών. Με άλλα λόγια, η μακροχρόνια και άνιση μετάβαση στην ψηφιακή τεχνολογία έχει αρνητικές επιπτώσεις στην προβολή και τη διανομή ταινιών και, εντέλει, στο ευρωπαϊκό κινηματογραφικό κοινό.
(67)
Παρά την εφαρμογή του φορολογικού μέτρου δυνάμει των κανόνων de minimis, η Ιταλία εξακολουθεί να παρουσιάζει καθυστέρηση όσον αφορά τη μετάβαση στον ψηφιακό κινηματογράφο.
(68)
Ταυτόχρονα, δεδομένου ότι η αγορά έχει περάσει το «σημείο καμπής» της μετατροπής, με την ψηφιοποίηση ποσοστού άνω του 60 % των αιθουσών προβολής στην Ιταλία έως το τέλος του 2013, η κατάσταση επιδεινώθηκε για τις κινηματογραφικές αίθουσες που εξαρτώνται από τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων για την υλοποίηση της μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία. Πράγματι, δεν εξασφαλίζεται η διαθεσιμότητα ταινιών 35 mm σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.
(69)
Το μέτρο δεν απευθύνεται μόνο στις μικρότερες κινηματογραφικές αίθουσες, αλλά και στους μεγαλύτερους εμπορικούς κινηματογράφους και στα κινηματογραφικά δίκτυα. Ωστόσο, τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά δίκτυα (που διαθέτουν περισσότερες από 60 αίθουσες προβολής) αποκλείονται από τη χορήγηση ενίσχυσης. Οι ιταλικές αρχές ισχυρίζονται ότι τα φορολογικά πλεονεκτήματα που παρέχονται σε όλες τις κινηματογραφικές αίθουσες μικρότερου μεγέθους επαναφέρουν ισότιμους όρους ανταγωνισμού στον κλάδο, στον οποίο δεσπόζουν δύο πολύ μεγάλα κινηματογραφικά δίκτυα.
(70)
Η έκπτωση φόρου αποσκοπεί να συνδράμει τους κινηματογράφους που δεν είναι σε θέση, ιδίως στην τρέχουσα οικονομική συγκυρία, να αντλήσουν επαρκή χρηματοδοτικά κεφάλαια από τον ιδιωτικό τομέα για την υλοποίηση μιας δαπανηρής μετατροπής των κινηματογραφικών αιθουσών.
(71)
Λαμβανομένων υπόψη των προαναφερθέντων, η Επιτροπή εκτιμά ότι το μέτρο ενίσχυσης μπορεί να θεωρηθεί αναγκαίο για τη διατήρηση και την αποκατάσταση της πολυμορφίας του κινηματογραφικού τοπίου της Ιταλίας στην εποχή της ψηφιοποίησης. Η συνεχιζόμενη παρουσία διαφορετικών τύπων κινηματογραφικών αιθουσών, από τις αίθουσες προβολής καλλιτεχνικών ταινιών έως τα συγκροτήματα κινηματογραφικών αιθουσών που προβάλλουν εμπορικές ταινίες, είναι κρίσιμης σημασίας για τη διασφάλιση της συνεχιζόμενης προσφοράς ευρέος φάσματος διαφορετικών ειδών κινηματογραφικών ταινιών στο ιταλικό κοινό. Όπως αναγνωρίζεται στις παρατηρήσεις που παρελήφθησαν από ενδιαφερόμενα μέρη, η μετάβαση στον ψηφιακό κινηματογράφο εγείρει προκλήσεις για τον τομέα του κινηματογράφου συνολικά, ενώ μόνο τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά δίκτυα διαθέτουν ευχερή πρόσβαση σε εμπορικά μοντέλα μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία. Από τα στοιχεία της αγοράς που διαβίβασαν οι ιταλικές αρχές προκύπτει ότι η de minimis εφαρμογή του μέτρου δεν είναι επαρκής για την ολοκλήρωση της εν λόγω μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία, ιδίως για τους κινηματογράφους που διαθέτουν περισσότερες από μία αίθουσες προβολής. Ακόμη και αν αληθεύει το γεγονός ότι ορισμένοι κινηματογράφοι μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε συμφωνίες VPF, είναι εξίσου αληθές ότι τα εμπορικά μοντέλα μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία δεν καλύπτουν το συνολικό κόστος της ψηφιακής μετατροπής των κινηματογραφικών αιθουσών (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 32). Η δημόσια ενίσχυση μπορεί να θεωρηθεί αναγκαία και σε αυτές τις περιπτώσεις, στο μέτρο που προορίζεται για συμπληρωματική χρήση, και εφόσον διασφαλίζεται ότι το μέτρο διατηρεί τον αναλογικό χαρακτήρα του, ανεξαρτήτως του τύπου της κινηματογραφικής αίθουσας για την οποία προορίζεται.
β) Αναλογικότητα του μέτρου
(72)
Οι ιταλικές αρχές απέκλεισαν από τη χορήγηση έκπτωσης φόρου τους φορείς εκμετάλλευσης κινηματογράφων που διαθέτουν περισσότερες από 60 αίθουσες προβολής. Η δομή της ιταλικής αγοράς κινηματογράφου αποκαλύπτει την παρουσία σαφούς χάσματος μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης κινηματογράφων που διαθέτουν περισσότερες από 60 αίθουσες προβολής και των κινηματογράφων μεγαλύτερου μεγέθους (πρβλ. αιτιολογικές σκέψεις 36 και 37). Ως εκ τούτου, το ανώτατο όριο που καθορίστηκε φαίνεται να είναι αναλογικό εάν ληφθεί υπόψη ο στόχος του καθεστώτος ενίσχυσης.
(73)
Επιπλέον, η έκπτωση φόρου καλύπτει μόνον εν μέρει (30 %) το κόστος μετάβασης στην ψηφιακή τεχνολογία και ορίζεται στο ανώτατο όριο των 50 000 ευρώ ετησίως. Με τον υπολογισμό του ποσού της ενίσχυσης ως ποσοστού του πραγματικού κόστους ψηφιοποίησης, οι ιταλικές αρχές διασφάλισαν τη διατήρηση του αναλογικού χαρακτήρα της ενίσχυσης, ακόμη και όταν το κόστος μπορεί να διαφοροποιείται κατά περίπτωση. Όπως επισημαίνεται σε αρκετές παρατηρήσεις (αιτιολογική σκέψη 29), το κόστος ψηφιοποίησης μπορεί να υπερβαίνει σε μεγάλο βαθμό τον μέσο όρο σε ορισμένες περιπτώσεις, για παράδειγμα όταν απαιτείται η εκτέλεση σημαντικών εργασιών στον θάλαμο προβολής. Ακόμη και σε αυτές τις εξαιρετικές περιπτώσεις, το ανώτατο όριο των 50 000 ευρώ διασφαλίζει, μολαταύτα, τον αναλογικό χαρακτήρα των απόλυτων ποσών της ενίσχυσης.
(74)
Ενώ στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας τίθενται ερωτήματα σχετικά με τον «παραγκωνισμό» εμπορικών μοντέλων ψηφιακής μετατροπής των κινηματογραφικών αιθουσών, στην αιτιολογική σκέψη 50 καταδεικνύεται ότι έχουν αναπτυχθεί στην Ιταλία δύο διαφορετικά εμπορικά μοντέλα μετατροπής, τα οποία μπορούν να συνδυαστούν με την προτεινόμενη έκπτωση φόρου για τον ψηφιακό κινηματογράφο. Οι ιταλικές αρχές έχουν συμπεριλάβει στους τροποποιημένους εκτελεστικούς κανονισμούς ειδικές διατάξεις, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι ο συνδυασμός ιδιωτικής και δημόσιας χρηματοδότησης για την ψηφιακή μετατροπή των κινηματογραφικών αιθουσών δεν συνεπάγεται υπεραντιστάθμιση ή αναπροσανατολισμό της ενίσχυσης (π.χ. προς τους διανομείς ή τις εταιρείες ψηφιοποίησης στο πλαίσιο του μοντέλου VPF). Με τον τρόπο αυτόν, οι ιταλικές αρχές προάγουν τη βέλτιστη συνέργεια μεταξύ των διαθέσιμων μοντέλων της αγοράς και των κρατικών ενισχύσεων, με σκοπό την προώθηση ολοκληρωμένης ψηφιακής ανάπτυξης.
(75)
Η έκπτωση φόρου μπορεί επίσης να συνδυαστεί με άλλα μέτρα ενίσχυσης. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αναλογικότητα της ενίσχυσης, οι ιταλικές αρχές όρισαν ανώτατη συνολική ένταση ενίσχυσης της τάξης του 90 % για μικρούς κινηματογραφικούς χώρους (κινηματογράφοι με μία και δύο αίθουσες προβολής) και της τάξης του 75 % για άλλους τύπους κινηματογραφικών αιθουσών.
(76)
Γενικότερα, η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από πιστοποιημένο έγγραφο στο οποίο προσδιορίζονται οι πραγματικές δαπάνες για κάθε αίθουσα προβολής, ενώ επίσης πρέπει να διενεργηθούν έλεγχοι από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού βάσει κατά περίπτωση εξέτασης. Στους εκτελεστικούς κανονισμούς επισημαίνεται, επιπλέον, ότι η έκπτωση φόρου θα ανακτάται (συμπεριλαμβανομένων των τόκων υπερημερίας και των προστίμων) εάν δεν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
γ) Καταλληλότητα του μέτρου
(77)
Οι διευκρινίσεις που παρείχαν οι ιταλικές αρχές, καθώς και η θέσπιση του δικαιώματος μεταβίβασης των εκπτώσεων φόρου, διασφαλίζουν ότι το μέτρο θα έχει αντίκτυπο στους δικαιούχους στους οποίους απευθύνεται το καθεστώς ενίσχυσης. Αναμένεται ότι ακόμη και οι λιγότερο κερδοφόροι κινηματογράφοι θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στο καθεστώς.
(78)
Το μέτρο αυτό δεν προτείνεται πλέον ως πιλοτικό μέτρο, αλλά πρόκειται να τεθεί σε ισχύ έως το τέλος του 2022.
(79)
Τα στοιχεία που διαβίβασαν οι ιταλικές αρχές (αιτιολογικές σκέψεις 57 και 58) καταδεικνύουν ότι δυνατότητα πρόσβασης στο μέτρο θα έχουν όλοι οι τύποι κινηματογράφων για τους οποίους προορίζεται, ιδίως οι μικρότεροι κινηματογράφοι. Μολονότι είναι πιθανόν να παρεμβαίνουν και άλλοι παράγοντες, είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι η έντονη αύξηση του αριθμού των κινηματογράφων με μία έως τέσσερις αίθουσες προβολής που ευνοήθηκαν από τις εκπτώσεις φόρου (δυνάμει των κανόνων de minimis) κατά τα έτη 2012 και 2013 συμπίπτει με τη θέσπιση του δικαιώματος μεταβίβασης των εκπτώσεων φόρου το 2012 (αιτιολογική σκέψη 25).
(80)
Γενικότερα, φαίνεται ότι το συγκεκριμένο μέτρο είναι κατάλληλο για τους σκοπούς της διαφύλαξης της πολυμορφίας των κινηματογράφων που λειτουργούν στην ιταλική αγορά και περιλαμβάνουν από κινηματογράφους που διαθέτουν μία μόνο αίθουσα προβολής έως μικρούς εμπορικούς κινηματογράφους και διάφορους τύπους συγκροτημάτων κινηματογραφικών αιθουσών. Αυτή η πολυμορφία των αιθουσών προβολής συνιστά αναγκαία προϋπόθεση για τη διασφάλιση της προσφοράς ευρέος φάσματος διαφορετικών ειδών κινηματογραφικών ταινιών στις εν λόγω αίθουσες προβολής.
δ) Στρέβλωση του ανταγωνισμού και επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές
(81)
Οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και οι επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές είναι περιορισμένες. Οι διασυνοριακές επιπτώσεις των κινηματογραφικών αιθουσών περιορίζονται στην παρουσία διεθνών φορέων εκμετάλλευσης κινηματογραφικών αιθουσών και στη διεθνή διάσταση του εμπορίου κινηματογραφικών ταινιών εν γένει. Ωστόσο, οι μεμονωμένοι κινηματογραφικοί χώροι χαρακτηρίζονται από εγγενώς περιορισμένη γεωγραφική εμβέλεια, δεδομένου ότι το κινηματογραφικό κοινό δεν είναι διατεθειμένο να διανύσει μακρινές αποστάσεις για να μεταβεί σε κάποιον κινηματογράφο.
(82)
Το συγκεκριμένο μέτρο αφορά τη χορήγηση επενδυτικής ενίσχυσης και παρέχει εφάπαξ πλεονεκτήματα σε κινηματογραφικές αίθουσες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά την εφάπαξ μετάβασή τους στην ψηφιακή τεχνολογία. Η έκπτωση φόρου εξασφαλίζει σε όλες τις κινηματογραφικές αίθουσες τη δυνατότητα ολοκλήρωσης της μεταστροφής στην ψηφιακή τεχνολογία, αλλά δεν στρεβλώνει αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό όσον αφορά την καθημερινή λειτουργία τους.
(83)
Η ολοκλήρωση της μετάβασης στον ψηφιακό κινηματογράφο σε ολόκληρη την Ευρώπη αναμένεται, επιπλέον, να αποφέρει οφέλη στον ευρωπαϊκό κινηματογραφικό κλάδο συνολικά. Εν προκειμένω, οι επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας σχετικά με τις προδιαγραφές του ψηφιακού κινηματογράφου είναι πλέον άνευ αντικειμένου. Από τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν τρίτα μέρη προκύπτει ότι στον κλάδο έχει επιτευχθεί συναίνεση υπέρ της εφαρμογής των πλέον διαδεδομένων προδιαγραφών στον τομέα του ψηφιακού κινηματογράφου.
VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(84)
Βάσει των προαναφερθέντων, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η ενίσχυση αποσκοπεί στην επίτευξη σαφώς καθορισμένου πολιτιστικού στόχου. Τα θέματα για τα οποία διατυπώθηκαν επιφυλάξεις στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας όσον αφορά την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα, την καταλληλότητα και τις επιπτώσεις του μέτρου έχουν αντιμετωπιστεί. Οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και οι επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές τις οποίες θα επισύρει το μέτρο περιορίζονται σε τέτοιον βαθμό ώστε να μην αντίκεινται στο κοινό συμφέρον. Ως εκ τούτου, η έκπτωση φόρου για τον εξοπλισμό ψηφιακής προβολής μπορεί να χαρακτηριστεί συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Το μέτρο κρατικής ενίσχυσης το οποίο η Ιταλία προτίθεται να θέσει σε εφαρμογή για τον εξοπλισμό ψηφιακής προβολής, βάσει του νόμου αριθ. 244 της 24ης Δεκεμβρίου 2007, του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 91 της 8ης Αυγούστου 2013 και του σχεδίου εκτελεστικών διατάξεων σχετικά με την έκπτωση φόρου που χορηγείται στις κινηματογραφικές αίθουσες για την εγκατάσταση και αγορά εξοπλισμού και μηχανημάτων ψηφιακής προβολής, είναι συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατά συνέπεια, εγκρίνεται η εφαρμογή του εν λόγω μέτρου ενίσχυσης.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 29 Οκτωβρίου 2014.