ДИРЕКТИВА (ЕС) 2015/720 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 29 април 2015 година
за изменение на Директива 94/62/ЕО по отношение на намаляване на потреблението на тънки пластмасови торбички за пазаруване
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 114 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
Директива 94/62/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (4) бе приета с цел да се предотврати или намали въздействието на опаковките и отпадъците от опаковки върху околната среда. Въпреки че пластмасовите торбички за пазаруване представляват опаковки по смисъла на посочената директива, тя не съдържа специфични мерки относно потреблението на такива торбички.
(2)
Настоящите нива на потребление на пластмасови торбички водят до високи нива на замърсяване и неефективно използване на ресурсите и се очаква да нараснат, ако не се предприемат действия. Замърсяването с пластмасови торбички за пазаруване води до замърсяване на околната среда и влошава широко разпространения проблем с отпадъците във водните басейни, което заплашва водните екосистеми в световен мащаб.
(3)
Освен това, натрупването на пластмасови торбички за пазаруване в околната среда определено има отрицателни последици за някои икономически дейности.
(4)
Пластмасовите торбички за пазаруване с дебелина на стената под 50 микрона („тънки пластмасови торбички за пазаруване“), които представляват по-голямата част от общия брой пластмасови торбички за пазаруване, употребявани в Съюза, по-рядко се използват повторно от по-дебелите пластмасови торбички за пазаруване. Поради това тънките пластмасови торбички за пазаруване, се превръщат в отпадък по-бързо и по-често са предмет за замърсяване поради лекото си тегло.
(5)
Настоящите нива на рециклиране на тънките пластмасови торбички за пазаруване, са много ниски и поради редица практически и икономически трудности няма вероятност да се повишат значително в близкото бъдеще.
(6)
В йерархията на отпадъците превенцията се нарежда на първо място. Пластмасовите торбички за пазаруване имат няколко предназначения и тяхното потребление ще продължи и в бъдеще. За да се гарантира, че необходимите пластмасови торбички за пазаруване няма да попаднат в околната среда като отпадъци, следва да се въведат подходящи мерки и потребителите следва да бъдат информирани относно правилното третиране на отпадъци.
(7)
Нивата на потребление на пластмасови торбички за пазаруване варират значително в Съюза поради различия в потребителските навици и осведомеността по въпросите на околната среда, и на ефективността на политическите мерки, предприети от държавите членки. Някои държави членки са успели значително да намалят нивата на потребление на пластмасови торбички за пазаруване, като средното ниво на потребление в седемте държави членки с най-добри показатели възлиза на едва 20 % от средната стойност за Съюза.
(8)
Наличието и точността на данните относно настоящите нива на потребление на тънки пластмасови торбички за пазаруване са различни за отделните държави членки. Точните и сравними данни относно потреблението са от съществено значение за оценяването на ефективността на мерките за намаляване му и за осигуряването на еднакви условия за прилагане. Ето защо следва да се изготви обща методология за изчисляване на годишното потребление на тънки пластмасови торбички за пазаруване на човек с оглед наблюдение на напредъка при намаляването на потреблението на такива торбички.
(9)
Освен това е доказано, че информацията за потребителите играе решаваща роля за постигането на целите за намаляване на потреблението на пластмасови торбички за пазаруване. Поради това е необходимо да се положат усилия от страна на институциите за повишаване на осведомеността относно последиците за околната среда от пластмасовите торбички за пазаруване и с цел да се приключи с настоящото възприемане на пластмасата като безвреден и евтин материал.
(10)
За да насърчат устойчиви намаления на средното ниво на потребление на тънки пластмасови торбички за пазаруване, държавите членки следва да вземат мерки за значително намаляване на потреблението на тънки пластмасови торбички за пазаруване в съответствие с общите цели на политиката на Съюза в областта на отпадъците и йерархията на отпадъците, както е предвидено в Директива 2008/98/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (5). Такива мерки за намаляване следва да вземат предвид сегашните нива на потребление на пластмасови торбички за пазаруване в отделните държави членки, като по-високите нива изискват по-амбициозни усилия, както и да отчитат вече постигнатите намаления. За целите на наблюдението на напредъка в намаляването на потреблението на тънки пластмасови торбички за пазаруване е необходимо националните органи да предоставят данни за тяхното потребление в съответствие с член 12 от Директива 94/62/ЕО.
(11)
Мерките, които се предприемат от държавите членки, могат да включват използването на икономически инструменти като ценообразуване, данъци и налози, които са се оказали особено ефективни за намаляване на потреблението на пластмасови торбички за пазаруване, и ограничения за търговия, като забрани чрез дерогация от член 18 от Директива 94/62/ЕО, при условие че тези ограничения са пропорционални и недискриминационни.
(12)
Тези мерки могат да варират в зависимост от въздействието на тънките пластмасови торбички за пазаруване върху околната среда, след като бъдат оползотворени или обезвредени, от техните характеристики на рециклиране и компостиране, от издръжливостта им или от конкретно планираното предназначение на тези торбички, и като се отчитат възможните отрицателни последици от тяхната замяна.
(13)
Държавите членки могат да изберат да изключат от обхвата на директивата пластмасови торбички за пазаруване с дебелина на стената под 15 микрона („много тънки пластмасови торбички за пазаруване“), предоставяни като първични опаковки за насипна храна, когато това се изисква за целите на хигиената или когато тяхното използване помага за предотвратяване на разхищаването на храни.
(14)
Държавите членки могат да използват свободно приходите, генерирани посредством мерките, предприети по Директива 94/62/ЕО, за постигане на устойчиво намаление на потреблението на тънки пластмасови торбички за пазаруване.
(15)
Програмите за осведоменост на потребителите като цяло и образователните програми за децата могат да играят важна роля за намаляване на потреблението на пластмасови торбички за пазаруване.
(16)
Европейският стандарт EN 13432 „Изисквания, свързани с опаковките, оползотворявани чрез компостиране и биологично разграждане - Програма за изпитване и критерии за оценка за окончателно приемане на опаковките“ определя характеристиките, които даден материал трябва да притежава, за да бъде считан за „компостируем“, а именно той да може да бъде рециклиран чрез процес на органично оползотворяване, който включва компостиране и анаеробно разлагане. Комисията следва да поиска от Европейския комитет по стандартизация да разработи отделен стандарт за компостируеми в домашни условия опаковки.
(17)
Важно е да се осигури признаването в целия Съюз на етикетите или маркировките за биоразградими и компостируеми пластмасови торбички за пазаруване.
(18)
Някои пластмасови торбички за пазаруване са маркирани от производителите им като „биоразградими при окисляване“ или „разградими при окисляване“. При тези торбички, в конвенционалната пластмаса са включени добавки. Поради наличието на такива добавки, с времето пластмасата се разпада на малки частици, които остават в околната среда. Следователно може да е подвеждащо подобни торбички да се обозначават като „биоразградими“, тъй като те не могат да представляват решение на проблема със замърсяването, а напротив - могат да увеличат замърсяването. Комисията следва да разгледа въздействието от използването на разградимите при окисляване пластмасови торбички за пазаруване върху околната среда и да представи доклад на Европейския парламент и на Съвета, включващ, ако е уместно, набор от мерки за ограничаване на тяхното потребление или намаляване на евентуалните отрицателни последици от тях.
(19)
Мерките, които държавите членки трябва да предприемат за намаляване на потреблението на пластмасови торбички за пазаруване, следва да водят до трайно намаляване на потреблението на тънки пластмасови торбички за пазаруване и следва да не водят до общо нарастване на генерирането на опаковки.
(20)
Мерките, предвидени в настоящата директива, са в съответствие със Съобщението на Комисията относно Пътна карта за ефективно използване на ресурсите в Европа и следва да допринасят за дейности срещу замърсяването в морските води, предприети в съответствие с Директива 2008/56/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (6).
(21)
Директива 94/62/ЕО следва да бъде съответно изменена,
ПРИЕХА НАСТОЯЩАТА ДИРЕКТИВА:
Член 1
Директива 94/62/ЕО се изменя, както следва:
1)
В член 3 се вмъкват следните точки:
„1а.
„пластмаса“ означава полимер по смисъла на член 3, параграф 5 от Регламент (ЕО) № 1907/2006 на Европейския парламент и на Съвета (*), към който може да са добавени добавки или други вещества и който може да функционира като основен структурен компонент за торбички за пазаруване;
1б.
„пластмасови торбички за пазаруване“ означава торбички за пазаруване, със или без дръжка, произведени от пластмаса, които се предлагат на потребителите на мястото на продажба на стоките или продуктите;
1в.
„тънки пластмасови торбички за пазаруване“ означава пластмасови торбички за пазаруване с дебелина на стената под 50 микрона;
1г.
„много тънки пластмасови торбички за пазаруване“ означава пластмасови торбички за пазаруване с дебелина на стената под 15 микрона, чието използване се налага за целите на хигиената или които се предлагат като първични опаковки за насипна храна, когато това помага за предотвратяване на разхищаването на храни;
1д.
„разградими при окисляване пластмасови торбички за пазаруване“ означава пластмасови торбички за пазаруване, произведени от пластмасови материали, които съдържат добавки, действащи като катализатор за разпадането на пластмасовия материал на микрофрагменти.
(*) Регламент (ЕО) № 1907/2006 на Европейския парламент и на Съвета от 18 декември 2006 г. относно регистрацията, оценката, разрешаването и ограничаването на химикали (REACH), за създаване на Европейска агенция по химикали, за изменение на Директива 1999/45/ЕО и за отмяна на Регламент (ЕИО) № 793/93 на Съвета и Регламент (ЕО) № 1488/94 на Комисията, както и на Директива 76/769/ЕИО на Съвета и директиви 91/155/ЕИО, 93/67/ЕИО, 93/105/ЕО и 2000/21/ЕО на Комисията (ОВ L 396, 30.12.2006 г., стр. 1).“" 						
2)
В член 4 се вмъкват следните параграфи:
„1а. Държавите членки предприемат необходимите мерки за постигане на трайно намаление в потреблението на тънки пластмасови торбички за пазаруване на своята територия.
Тези мерки могат да включват прилагането на национални целеви показатели за намаляване на потреблението, запазването или въвеждането на икономически инструменти, както и ограничения за търговия чрез дерогация от член 18, при условие че тези ограничения са пропорционални и недискриминационни.
Тези мерки могат да варират в зависимост от въздействието на тънките пластмасови торбички за пазаруване върху околната среда, след като бъдат оползотворени или обезвредени, от техните характеристики на компостиране, от издръжливостта им или от конкретно планираното им предназначение.
Мерките, предприети от държавите членки, включват един от следните елементи, или и двата заедно:
а)
приемане на мерки, които да гарантират, че нивото на годишното потребление не превишава съответно 90 тънки пластмасови торбички за пазаруване на човек до 31 декември 2019 г. и 40 тънки пластмасови торбички за пазаруване на човек до 31 декември 2025 г., или равностойни цели, изразени в тегло. Много тънките пластмасови торбички за пазаруване могат да бъдат изключени от националните цели в областта на потреблението;
б)
приемане на инструменти, с които да се гарантира, че до 31 декември 2018 г. тънките пластмасови торбички за пазаруване ще престанат да се предлагат безплатно на мястото на продажба на стоките или продуктите, освен ако не се прилагат инструменти с равностойна ефективност. Много тънките пластмасови торбички за пазаруване могат да бъдат изключени от тези мерки.
От 27 май 2018 г. държавите членки докладват относно годишното потребление на тънки пластмасови торбички за пазаруване, когато предоставят на Комисията данни относно опаковките и отпадъците от опаковки в съответствие с член 12.
До 27 май 2016 г. Комисията приема акт за изпълнение, с който се определя методологията за изчисляване на годишното потребление на тънки пластмасови торбички за пазаруване на човек и се адаптират форматите за докладване, приети съгласно член 12, параграф 3. Този акт за изпълнение се приема в съответствие с процедурата по регулиране, посочена в член 21, параграф 2.
1б. Без да се засяга член 15, държавите членки могат да предприемат мерки, като например икономически инструменти и национални целеви показатели за намаляване на потреблението, по отношение на всеки вид пластмасови торбички за пазаруване, независимо от дебелината на техните стени.
1в. Поне през първата година след 27 ноември 2016 г. Комисията и държавите членки активно насърчават кампании за информиране и повишаване на осведомеността, насочени към широката общественост, относно отрицателните последици за околната среда от прекомерното потребление на тънки пластмасови торбички за пазаруване.“
3)
Вмъква се следният член:
„Член 8а
Специфични мерки за биоразградими и компостируеми пластмасови торбички за пазаруване
До 27 май 2017 г. Комисията приема акт за изпълнение, в който се определят спецификациите на етикетите или маркировките, за да се осигури признаването на територията на целия Съюз на биоразградимите и компостируемите пластмасови торбички за пазаруване и да се предостави на потребителите точната информация относно характеристиките на компостиране на такива торбички. Този акт за изпълнение се приема в съответствие с процедурата по регулиране, посочена в член 21, параграф 2.
Най-късно осемнадесет месеца след приемането на посочения акт за изпълнение държавите членки гарантират, че биоразградимите и компостируеми пластмасови торбички за пазаруване са етикетирани в съответствие със спецификациите, предвидени в този акт за изпълнение.“
4)
Вмъква се следният член:
„Член 20а
Доклад относно пластмасовите торбички за пазаруване
1. До 27 ноември 2021 г. Комисията представя доклад на Европейския парламент и на Съвета, в който се оценява ефективността на равнището на Съюза на мерките в член 4, параграф 1a за борба срещу замърсяването, промяна на поведението на потребителите и насърчаване на предотвратяването на генерирането на отпадъци. Ако оценката покаже, че приетите мерки не са ефективни, Комисията разглежда други възможни начини за постигане на намаление на потреблението на тънки пластмасови торбички за пазаруване, включително определянето на реалистични и постижими цели на равнището на Съюза, и ако е уместно - представя законодателно предложение.
2. До 27 май 2017 г. Комисията представя доклад на Европейския парламент и на Съвета, в който се разглежда въздействието от използването на разградими при окисляване пластмасови торбички за пазаруване върху околната среда и ако е уместно - представя законодателно предложение.
3. До 27 май 2017 г. Комисията прави оценка на въздействието по време на целия жизнен цикъл на различните възможности за намаляване на потреблението на много тънките пластмасови торбички за пазаруване, и ако е уместно - представя законодателно предложение.“
5)
В член 22, параграф 3a, първата алинея се заменя със следното:
„3а. При положение че са постигнати целите, определени в член 4 и член 6, държавите членки могат да транспонират разпоредбите на член 4, параграф 1а и член 7 чрез споразумения между компетентните органи и заинтересованите икономически сектори.“
Член 2
1. Държавите членки въвеждат в сила законовите, подзаконовите и административните разпоредби, необходими за да се съобразят с настоящата директива, до 27 ноември 2016 г. Те незабавно информират Комисията за това.
Когато държавите членки приемат тези разпоредби, в тях се съдържа позоваване на настоящата директива или то се извършва при официалното им публикуване. Условията и редът на позоваване се определят от държавите членки.
2. Държавите членки съобщават на Комисията текста на основните разпоредби от националното законодателство, които приемат в областта, уредена с настоящата директива.
Член 3
Настоящата директива влиза в сила на двадесетия ден след публикуването ѝ в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 4
Адресати на настоящата директива са държавите членки.
Съставено в Страсбург на 29 април 2015 година.
ΟΔΗΓΊΑ (EE) 2015/720 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 29ης Απριλίου 2015
σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 94/62/ΕΚ με σκοπό τη μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 94/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) εκδόθηκε προκειμένου να προληφθούν ή να μειωθούν οι επιπτώσεις των συσκευασιών και των απορριμμάτων συσκευασίας στο περιβάλλον. Παρά το γεγονός ότι οι πλαστικές σακούλες μεταφοράς συνιστούν συσκευασία κατά την έννοια της εν λόγω οδηγίας, οι διατάξεις της δεν περιλαμβάνουν ειδικά μέτρα σχετικά με την κατανάλωση αυτής της κατηγορίας σακουλών.
(2)
Τα σημερινά επίπεδα κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς δημιουργούν υψηλή συσσώρευση απορριμμάτων και οδηγούν σε αναποτελεσματική χρήση των πόρων, κατάσταση που αναμένεται να επιδεινωθεί, εάν δεν ληφθούν μέτρα. Η απόρριψη πλαστικών σακουλών μεταφοράς προκαλεί περιβαλλοντική ρύπανση και επιδεινώνει το εκτεταμένο πρόβλημα των απορριμμάτων στα συστήματα υδάτων, με αποτέλεσμα να απειλούνται τα υδάτινα οικοσυστήματα σε παγκόσμιο επίπεδο.
(3)
Επιπλέον, η συσσώρευση πλαστικών σακουλών μεταφοράς στο περιβάλλον έχει σαφώς αρνητικές επιπτώσεις σε ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες.
(4)
Οι πλαστικές σακούλες μεταφοράς πάχους μικρότερου από 50 μικρά («λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς»), που αντιπροσωπεύουν τη συντριπτική πλειονότητα του συνολικού αριθμού πλαστικών σακουλών μεταφοράς που καταναλώνονται στην Ένωση, επαναχρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά από τις χοντρότερες πλαστικές σακούλες μεταφοράς. Ως αποτέλεσμα αυτού, οι λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς μετατρέπονται σε απόβλητα πιο γρήγορα και είναι πιθανότερο να συμβάλλουν στη δημιουργία απορριμμάτων λόγω του μικρού βάρους τους.
(5)
Επί του παρόντος, τα ποσοστά ανακύκλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς είναι πολύ χαμηλά και, λόγω ορισμένων πρακτικών και οικονομικών δυσκολιών, δεν είναι πιθανό να φθάσουν σε σημαντικά επίπεδα στο εγγύς μέλλον.
(6)
Σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων δίδεται προτεραιότητα στην πρόληψη. Οι πλαστικές σακούλες μεταφοράς εξυπηρετούν πλείονες σκοπούς και η κατανάλωσή τους θα συνεχισθεί στο μέλλον. Για να εξασφαλισθεί ότι οι απαιτούμενες πλαστικές σακούλες μεταφοράς δεν θα καταλήξουν ως απόβλητα στο περιβάλλον, θα πρέπει να ληφθούν κατάλληλα μέτρα και οι καταναλωτές θα πρέπει να ενημερωθούν για τους κατάλληλους τρόπους διάθεσης των αποβλήτων.
(7)
Τα επίπεδα κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς ποικίλλουν σημαντικά σ' ολόκληρη την Ένωση, λόγω των διαφορών που παρατηρούνται στις καταναλωτικές συνήθειες, την ευαισθητοποίηση σε περιβαλλοντικά θέματα και την αποτελεσματικότητα των μέτρων πολιτικής που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν καταφέρει να μειώσουν σημαντικά τα επίπεδα κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς: η μέση κατανάλωση στα επτά κράτη μέλη με τις καλύτερες επιδόσεις ανέρχεται μόνο στο 20 % της μέσης κατανάλωσης στην Ένωση.
(8)
Η διαθεσιμότητα και ακρίβεια των στοιχείων σχετικά με τα σημερινά επίπεδα κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς ποικίλλουν μεταξύ των κρατών μελών. Πρωταρχικής σημασίας για την αξιολόγηση των μέτρων μείωσης και την εξασφάλιση ενιαίων όρων για την εφαρμογή τους είναι να υπάρχουν ακριβή και συγκρίσιμα στοιχεία σχετικά με την κατανάλωση. Επομένως, θα πρέπει να εκπονηθεί κοινή μεθοδολογία για τον υπολογισμό της ετήσιας κατά κεφαλήν κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς με την προοπτική της παρακολούθησης της προόδου όσον αφορά τη μείωση της κατανάλωσής τους.
(9)
Επιπλέον, έχει αποδειχθεί ότι η ενημέρωση των καταναλωτών έχει καθοριστική σημασία για την επίτευξη οποιουδήποτε στόχου σχετίζεται με τη μείωση της κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς. Είναι συνεπώς αναγκαίο να καταβληθούν προσπάθειες σε θεσμικό επίπεδο για την ευαισθητοποίηση των πολιτών σε σχέση με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της χρήσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς καθώς και για την αλλαγή της υπάρχουσας αντίληψης σύμφωνα με την οποία το πλαστικό είναι ένα ακίνδυνο υλικό χαμηλού κόστους.
(10)
Για την προώθηση της σταθερής μείωσης του μέσου επιπέδου κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν μέτρα για να μειώσουν σημαντικά την κατανάλωσή τους σύμφωνα με τους γενικούς στόχους της πολιτικής της Ένωσης για τα απόβλητα και της ιεράρχησης των αποβλήτων, όπως προβλέπεται στην οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5). Αυτά τα μέτρα μείωσης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα σημερινά επίπεδα κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς στα επιμέρους κράτη μέλη, απαιτώντας πιο φιλόδοξες προσπάθειες για τα κράτη με τα υψηλότερα επίπεδα, και να λαμβάνουν υπόψη τις μειώσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί. Για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά τη μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, είναι απαραίτητο οι εθνικές αρχές να παρέχουν στοιχεία σχετικά με την κατανάλωσή τους σύμφωνα με το άρθρο 12 της οδηγίας 94/62/ΕΚ.
(11)
Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν από τα κράτη μέλη μπορεί να περιλαμβάνουν τη χρήση οικονομικών μέσων, όπως τιμολόγηση ή επιβολή φόρων και τελών, τα οποία έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά για τη μείωση της κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς, και περιορισμούς εμπορίας, όπως απαγορεύσεις κατά παρέκκλιση από το άρθρο 18 της οδηγίας 94/62/ΕΚ, εφόσον οι περιορισμοί είναι αναλογικοί και δεν εισάγουν διακρίσεις.
(12)
Τα μέτρα αυτά μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της ανάκτησης ή διάθεσης των λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, τις δυνατότητες ανακύκλωσης και λιπασματοποίησής τους, την ανθεκτικότητά τους ή τη συγκεκριμένη χρήση για την οποία προορίζονται οι σακούλες αυτές, και τις ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις της υποκατάστασής τους.
(13)
Τα κράτη μέλη μπορούν να εξαιρέσουν τις πλαστικές σακούλες μεταφοράς πάχους κάτω των 15 μm («πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς») που χρησιμοποιούνται ως πρωτογενής συσκευασία χύδην τροφίμων, όπου αυτό απαιτείται για λόγους υγιεινής ή όταν η χρήση τους συμβάλλει στην αποφυγή σπατάλης τροφίμων.
(14)
Τα κράτη μέλη μπορούν ελεύθερα να χρησιμοποιήσουν ταέσοδα από τα μέτρα τα οποία λαμβάνονται σύμφωνα με την οδηγία 94/62/ΕΚ για να επιτύχουν μια σταθερή μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς.
(15)
Τα προγράμματα ευαισθητοποίησης των καταναλωτών γενικά και τα εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο για τη μείωση της χρήσης πλαστικών σακουλών.
(16)
Το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 13432 σχετικά με τις «Απαιτήσεις για συσκευασία ανακτήσιμη μέσω λιπασματοποίησης και βιοαποικοδόμησης - Σχήμα δοκιμής και κριτήρια αξιολόγησης για την τελική αποδοχή της συσκευασίας» καθορίζει τα χαρακτηριστικά που πρέπει να διαθέτει ένα υλικό προκειμένου να θεωρηθεί «λιπασματοποιήσιμο», δηλαδή ότι μπορεί να ανακυκλωθεί μέσω διεργασίας ανάκτησης οργανικής ύλης που συνίσταται σε λιπασματοποίηση και αναερόβια αποσύνθεση. Η Επιτροπή θα πρέπει να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης να αναπτύξει χωριστό πρότυπο για τις συσκευασίες που μπορούν να λιπασματοποιούνται κατ' οίκον.
(17)
Είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί η αναγνώριση των σημάνσεων και σημάτων των βιοαποικοδομήσιμων και λιπασματοποιήσιμων σακουλών μεταφοράς σε ολόκληρη την Ένωση.
(18)
Ορισμένες πλαστικές σακούλες μεταφοράς αναφέρονται από τους κατασκευαστές τους ως «οξο-βιοαποικοδομήσιμες» ή «οξο-διασπώμενες». Σε αυτές τις σακούλες, πρόσθετα έχουν ενσωματωθεί σε συμβατικά πλαστικά. Λόγω της παρουσίας αυτών των πρόσθετων, τα πλαστικά υλικά διασπώνται με την πάροδο του χρόνου σε μικρότερα σωματίδια, τα οποία παραμένουν στο περιβάλλον. Επομένως, ο χαρακτηρισμός των εν λόγω σακουλών ως «βιοαποικοδομήσιμων» μπορεί να είναι παραπλανητικός, καθώς ενδέχεται να μην αποτελούν λύση όσον αφορά τη δημιουργία απορριμμάτων αλλά, αντιθέτως, να αυξάνουν τη ρύπανση. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει τον αντίκτυπο της χρήσης οξο-διασπώμενων πλαστικών σακουλών μεταφοράς στο περιβάλλον και να υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, η οποία να περιλαμβάνει, κατά περίπτωση, μια δέσμη μέτρων για τον περιορισμό της κατανάλωσής τους ή τη μείωση τυχόν δυσμενών επιπτώσεων.
(19)
Τα μέτρα που πρέπει να λάβουν τα κράτη μέλη για τη μείωση της κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς θα πρέπει να οδηγήσουν σε σταθερή μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς και όχι σε συνολική αύξηση της παραγωγής συσκευασιών.
(20)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία πρέπει να είναι σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τον χάρτη πορείας για μια αποδοτική, από πλευράς πόρων, Ευρώπη, και θα πρέπει να συμβάλλουν σε ενέργειες κατά της δημιουργίας απορριμμάτων στη θάλασσα αναληφθείσες σύμφωνα με την οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6).
(21)
Ως εκ τούτου, η οδηγία 94/62/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Η οδηγία 94/62/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
1)
Στο άρθρο 3 προστίθενται τα ακόλουθα σημεία:
«1α. “πλαστικό υλικό”: πολυμερές, κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*), στο οποίο ενδεχομένως έχουν προστεθεί πρόσθετα ή άλλες ουσίες και το οποίο μπορεί να αποτελέσει κύριο δομικό στοιχείο σακουλών μεταφοράς·
1β. “πλαστικές σακούλες μεταφοράς”: σακούλες μεταφοράς με ή χωρίς λαβή, από πλαστικό υλικό, οι οποίες διατίθενται στους καταναλωτές στο σημείο πώλησης εμπορευμάτων ή προϊόντων·
1γ. “λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς”: πλαστικές σακούλες μεταφοράς με πάχος τοιχώματος μικρότερο από 50 μικρά·
1δ. “πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς”: πλαστικές σακούλες μεταφοράς με πάχος τοιχώματος μικρότερο από 15 μm οι οποίες απαιτούνται για λόγους υγιεινής ή παρέχονται ως πρωτογενής συσκευασία χύδην τροφίμων όταν η χρήση τους συμβάλλει στην αποφυγή σπατάλης τροφίμων·
1ε. “οξο-διασπώμενες πλαστικές σακούλες μεταφοράς”: πλαστικές σακούλες μεταφοράς από πλαστικά υλικά στα οποία περιλαμβάνονται πρόσθετα που καταλύουν τη διάσπαση των πλαστικών υλικών σε μικρο-τμήματα·
(*) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/45/ΕΚ και για κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1488/94 της Επιτροπής καθώς και της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 91/155/ΕΟΚ, 93/67/ΕΟΚ, 93/105/ΕΚ και 2000/21/ΕΚ (ΕΕ L 396 της 30.12.2006, σ. 1).»" 						
.
2)
Στο άρθρο 4, παρεμβάλλονται οι ακόλουθες παράγραφοι:
«1α. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για τη σταθερή μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς στο έδαφός τους.
Τα μέτρα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν τη θέσπιση εθνικών στόχων μείωσης, τη διατήρηση ή εισαγωγή οικονομικών μέσων καθώς και την επιβολή περιορισμών εμπορίας κατά παρέκκλιση από το άρθρο 18, εφόσον οι περιορισμοί αυτοί είναι αναλογικοί και δεν εισάγουν διακρίσεις.
Τα μέτρα αυτά μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της ανάκτησης ή διάθεσης των λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, τις δυνατότητες ανακύκλωσης και λιπασματοποίησής τους, την ανθεκτικότητά τους ή τη συγκεκριμένη χρήση για την οποία προορίζονται.
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν ένα ή αμφότερα από τα κατωτέρω μέτρα:
α)
λήψη μέτρων που εξασφαλίζουν ότι το ετήσιο επίπεδο κατανάλωσης δεν θα υπερβαίνει τις 90 λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς κατά κεφαλήν το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2019 και τις 40 λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς κατά κεφαλήν το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2025, ή ισοδύναμους στόχους εκφρασμένους σε βάρος. Οι πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς μπορούν να εξαιρούνται από τους εθνικούς στόχους κατανάλωσης,
β)
έκδοση πράξεων που εξασφαλίζουν ότι, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2018, οι λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς δεν θα παρέχονται δωρεάν στα σημεία πώλησης εμπορευμάτων ή προϊόντων, εκτός αν τεθούν σε εφαρμογή εξίσου αποτελεσματικά μέσα. Οι πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς μπορούν να εξαιρούνται από τις εν λόγω πράξεις.
Από 27 Μαΐου 2018 τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με την ετήσια κατανάλωση λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς όταν υποβάλλουν στοιχεία για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 12.
Έως 27 Μαΐου 2016 η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστική πράξη για τον καθορισμό της μεθόδου υπολογισμού της ετήσιας κατά κεφαλήν κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς και για την προσαρμογή των μορφότυπων υποβολής στοιχείων που εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 3. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 21 παράγραφος 2.
1β. Με την επιφύλαξη του άρθρου 15, τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν μέτρα, όπως η χρησιμοποίηση οικονομικών μέσων και εθνικών στόχων μείωσης, όσον αφορά οποιοδήποτε είδος πλαστικής σακούλας μεταφοράς, ανεξάρτητα από το πάχος του τοιχώματος.
1γ. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, τουλάχιστον κατά το πρώτο έτος μετά την 27η Νοεμβρίου 2016, ενθαρρύνουν ενεργά τη διοργάνωση εκστρατειών για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς.»
.
3)
Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:
«Άρθρο 8α
Ειδικά μέτρα περί των βιοαποικοδομήσιμων και λιπασματοποιήσιμων πλαστικών σακουλών μεταφοράς
Έως τις 27 Μαΐου 2017 η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστική πράξη για τον καθορισμό των προδιαγραφών των σημάνσεων ή σημάτων για να είναι δυνατή η αναγνώριση, σε επίπεδο Ένωσης, των βιοαποικοδομήσιμων και λιπασματοποιήσιμων πλαστικών σακουλών μεταφοράς και για την ορθή ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τις ιδιότητες λιπασματοποίησης των σακουλών αυτών. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 21 παράγραφος 2.
Το αργότερο δεκαοκτώ μήνες μετά την έκδοση της εν λόγω εκτελεστικής πράξης τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η σήμανση των βιοαποικοδομήσιμων και λιπασματοποιήσιμων πλαστικών σακουλών μεταφοράς να είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές της εν λόγω εκτελεστικής πράξης.»
.
4)
Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:
«Άρθρο 20α
Έκθεση περί πλαστικών σακουλών μεταφοράς
1. Έως τις 27 Νοεμβρίου 2021 η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, σε επίπεδο Ένωσης, των μέτρων του άρθρου 4 παράγραφος 1α στην καταπολέμηση της συσσώρευσης απορριμάτων, την αλλαγή της συμπεριφοράς των καταναλωτών και την προώθηση της πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων. Αν από την αξιολόγηση διαπιστωθεί ότι δεν είναι αποτελεσματικά τα ληφθέντα μέτρα, η Επιτροπή εξετάζει άλλους πιθανούς τρόπους για να επιτύχει τη μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού ρεαλιστικών και πραγματοποιήσιμων στόχων σε επίπεδο Ένωσης, και υποβάλλει νομοθετική πρόταση, εφόσον είναι σκόπιμο.
2. Έως τις 27 Μαΐου 2017 η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την εξέταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της χρήσης οξο-διασπώμενων πλαστικών σακουλών μεταφοράς και υποβάλλει νομοθετική πρόταση, εφόσον είναι σκόπιμο.
3. Η Επιτροπή αξιολογεί έως τις 27 Μαΐου 2017 από την άποψη των επιπτώσεων του κύκλου ζωής, τις διάφορες δυνατότητες μείωσης της κατανάλωσης των πολύ λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς και υποβάλλει νομοθετική πρόταση, εφόσον είναι σκόπιμο.»
.
5)
Το πρώτο εδάφιο του άρθρου 22 παράγραφος 3α αντικαθίσταται από το εξής:
«3α. Με την προϋπόθεση ότι επιτυγχάνονται οι στόχοι που τίθενται στα άρθρα 4 και 6, τα κράτη μέλη μπορούν να μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο τις διατάξεις του άρθρου 4 παράγραφος 1α και του άρθρου 7 μέσω συμφωνιών μεταξύ των αρμόδιων αρχών και των οικείων οικονομικών κλάδων.»
.
Άρθρο 2
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο έως τις 27 Νοεμβρίου 2016. Ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις για την αναφορά αυτή καθορίζονται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 3
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 4
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 29 Απριλίου 2015.