РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 11 март 2014 година
относно държавна помощ SA.34445 (12/C), приведена в действие от Дания за прехвърлянето на активи за недвижима собственост от FIH на FSC
(нотифицирано под номер C(2014) 1280)
(само текстът на английски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2014/884/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него,
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани държавите членки и други заинтересовани страни да представят мненията си в съответствие със споменатите разпоредби (1),
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
(1)
На 30 юни 2009 г. датските органи извършиха вливане в размер на 1,9 млрд. DKK под формата на хибриден капитал от първи ред във FIH Erhvervsbank A/S, включително нейните дъщерни дружества („FIH“), в съответствие с Датския закон за финансирани от държавата вливания на капитал (2).
(2)
На 6 март 2012 г. датските органи изпратиха уведомление за пакет от мерки в полза на FIH. С решение от 29 юни 2012 г. („Решение за оздравяване и откриване“) (3) Комисията временно одобри тези мерки (4), като ги определи за съвместими с вътрешния пазар.
(3)
В същото време Комисията откри процедурата, определена в член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз („Договор“), поради съмнения по отношение на целесъобразността на мерките, ограничаването на помощта до необходимия минимум и собствения принос на банката, по-специално с оглед на потенциално ниското възнаграждение по мерките за обезценени активи, които са предоставени в полза на FIH.
(4)
На 2 юли 2012 г. FIH върна капитала в размер на 1,9 млрд. DKK, който получи през 2009 г. в съответствие с Датския закон за финансирани от държавата вливания на капитал (5).
(5)
В съответствие с решението за оздравяване и откриване на 4 януари 2013 г. (6) датските органи представиха план за преструктуриране, който впоследствие измениха. На 24 юни 2013 г. датските органи представиха последната актуализация на този план („план за преструктуриране“).
(6)
На 3 февруари 2014 г. датските органи представиха договорености, определящи условията за преструктуриране на FIH, които датските органи са се ангажирали да осъществят („ангажименти“).
(7)
През периода 30 юни 2012 г. - 3 февруари 2014 г. датските органи предоставиха допълнителна информация.
(8)
Поради спешния характер на случая датските органи са съгласни по изключение настоящото решение да бъде прието на английски език (7).
2. ОПИСАНИЕ
2.1. ПОЛУЧАТЕЛЯТ НА ПОМОЩТА
(9)
FIH е дружество с ограничена отговорност, което функционира в съответствие с датското банково законодателство и е обект на надзор от страна на Датския орган за финансов надзор („FSA“). Основано е през 1958 г. и седалището му се намира в Копенхаген, Дания. FIH Holding A/S („FIH Holding“) изцяло притежава дружеството.
(10)
FIH Group се състои от FIH Holding и FIH Erhvervsbank, заедно с изцяло притежаваните дъщерни дружества на FIH Erhvervsbank. Тези дъщерни дружества са FIH Partners A/S (функциониращо в стопанския сегмент на корпоративните финанси), FIH Kapital Bank A/S („FIH Kapital Bank“) (8), FIH Realkredit A/S, което е ипотечна кредитна институция, както и FIH Leasing and Finans A/S. Дейностите на FIH включват три сегмента: банкиране (9), пазари (10) и корпоративни финанси (11).
(11)
От 31 декември 2012 г. FIH Holding е собственост на Датския допълнителен пенсионен фонд за трудовия пазар, които притежаваха 48,8 % от акциите на FIH Holding, на PF I A/S (12), което притежаваше 48,8 % от акциите, и от Изпълнителния съвет и изпълнителните служители, които притежаваха 2,3 % от акциите, а самото FIH Holding притежаваше 0,1 % от акциите.
(12)
В края на 2011 г. счетоводният баланс на FIH Group е бил в размер на 84,16 млрд. DKK (11,28 млрд. EUR), а общият ѝ коефициент на капиталова адекватност (13) е бил 17,8 %, като към 31 декември 2012 г. е достигнал 21,2 %. Към 31 декември 2012 г. счетоводният баланс на FIH е бил в размер на 60,76 млрд. DKK (8,1 млрд. EUR) (14) и рисково претеглените активи („РПА“) -29,84 млрд. DKK (3,98 млрд. EUR).
(13)
FIH е съсредоточена в една пазарна ниша банка, която е специализирана в средносрочно финансиране, както и консултантски услуги в областта на управлението на риска и услуги в корпоративните финанси за датските предприятия със счетоводен баланс над 10 млн. DKK (1,34 млн. EUR). Първоначално банковите дейности на FIH са обхващали три сегмента: финансиране на недвижимо имущество, финансиране на придобивания и корпоративно банкиране.
(14)
FIH е била шестата по големина банка в Дания от гледна точка на оборотен капитал (15) към момента на приемане на Решението за оздравяване и откриване, като е обслужвала повече от 2 000 банкови клиента на ниво група. Пазарният дял на FIH в банковото и ипотечно кредитиране по това време е бил оценен на 1,7 %. В кредитирането на МСП и корпоративното кредитиране нейният пазарен дял е бил 2,5 %. През месец юни 2012 г. FIH е заемала пазарен дял от 2,1 % от целия пазар на кредитиране на корпорации (както банки, така и ипотечни банки).
(15)
През последните години резултатите на FIH Group не са добри. На 25 юни 2009 г. тя е подала заявление за участие в Датската схема за рекапитализация (16) и на 30 юни 2009 г. е получила финансирано от държавата вливане на хибриден капитал от първи ред в размер на 1,9 млрд. DKK под формата на кредитна нота. Купонът по тази нота е бил в размер на 11,46 % годишно. За цялата 2009 г. FIH Group е отчело загуба преди данъчно облагане в размер на 148 млн. DKK (19,9 млн. EUR).
(16)
Макар че печалбата на FIH Group преди данъчно облагане е била 316 млн. DKK (42,5 млн. EUR) през 2010 г., тази печалба е била резултат преди всички на еднократни положителни корекции на пазарната стойност, включително нереализирани печалби от непряко дялово участие. През 2011 г. FIH Group е отчело загуба преди данъчно облагане в размер на 1,27 млрд. DKK (170 млн. EUR) вследствие на разходи за обезценка на заеми и отрицателни корекции на пазарната стойност. Към 31 декември 2012 г. то е отчело загуба преди данъчно облагане в размер на 47 млн. DKK (6,4 млн. EUR). За края на 2013 г. в бюджета е предвидена печалба преди данъчно облагане в размер на 95 млн. DKK (12,8 млн. EUR). През 2013 г. нетната печалба през третото тримесечие за продължаващите операции преди данъчно облагане е била 23,2 млн. DKK (3,09 млн. EUR). Що се отнася до всички операции след данъчно облагане, през 2012 г. FIH е отчела загуба в размер на 20,1 млн. DKK (2,71 млн. EUR).
(17)
През 2009 г. и 2010 г. Moody’s понижи рейтинга на FIH от A2 на Baa3. През 2010 г. собствениците на FIH (Исландският орган за финансов надзор и Централната банка на Исландия) (17) се съгласиха да продадат акциите си във FIH на настоящите собственици. Очаквало се е новите собственици да осигурят значително повишение на кредитния рейтинг на FIH, тъй като една от основните причини за тревога на Moody’s във връзка с FIH е била нейният предишен собственик - Kaupthing Bank hf. Въпреки това, главно поради някои специфични за FIH обстоятелства, като рефинансирането на емисии на гарантирани от държавата облигации, качеството на кредитния портфейл и експозицията на сектора на недвижимо имущество, през 2011 г. Moody’s допълнително понижи рейтинга на FIH на B1 с отрицателна прогноза.
(18)
Понижаването на рейтинга през 2011 г. отговаряше на пазарните цени по това време на облигациите на FIH, които не са се ползвали от държавна гаранция: 2-4-годишния дълг на FIH е бил оценен на спредове от 600-700 базисни пункта („б.п.“) над свързания с EURIBOR суап с еквивалентен падеж.
2.2. СЪБИТИЯ, ДОВЕЛИ ДО МЕРКИТЕ ЗА ПОМОЩ
(19)
През 2011 г. и 2012 г. FIH е очаквала да се сблъска със затруднения по отношение на дълга, чийто падеж е щял да бъде през 2012 г. и 2013 г. Последвалите затруднения при финансирането са били причинени главно от понижаването на кредитния рейтинг на FIH и променените условия на капиталовите пазари (18). През месец юли 2009 г. FIH вече е била получила помощ за осигуряване на ликвидност под формата на държавна гаранция в общ размер на 50 млрд. DKK (6,31 млрд. EUR), която е използвала изцяло. Освен това тя е получила от държавата вливане на хибриден капитал от първи ред в размер на 1,9 млрд. DKK (255 млн. EUR) по Датската гаранционна схема. Считано от 31 декември 2011 г., FIH е държала гарантирани от държавата облигации в размер на 41,7 млрд. DKK (5,56 млрд. EUR), което е представлявало 49,94 % от счетоводния баланс на банката.
(20)
Тъй като падежите на тези гарантирани от държавата облигации са били през 2012 г. и 2013 г., FIH е щяла да се сблъска с проблем с финансирането. През втората половина на 2011 г. по оценки на FSA е имало относително висок риск FIH да не може да изпълни изискванията за ликвидност през следващите 12-18 месеца в резултат на очакваната ѝ неспособност да получи финансиране на откритите пазари.
(21)
С оглед на решаването на тези възникващи проблеми с ликвидността FIH е трябвало да осъществи значително понижаване на своя счетоводен баланс.
2.3. МЕРКИ ЗА ПОМОЩ
(22)
С оглед на решаването на проблемите с ликвидността, с които тогава FIH е очаквала да се сблъска, през месец юли 2012 г. датските органи са предложили комплексна мярка за обезценени активи за прехвърляне на проблемните активи за финансиране на недвижимо имущество на FIH към ново дъщерно дружество на FIH Holding („Newco“). В същото време датските органи са се ангажирали да предоставят финансиране и рекапитализация на Newco, когато това е необходимо.
(23)
„Мерките“ (19) са включвали двуетапно споразумение за закупуване на акции (20) и няколко странични споразумения, според които активи на FIH Group в размер на приблизително 17,1 млрд. DKK (2,3 млрд. EUR или 28 % от общите активи на FIH към момента на прехвърлянето) са били прехвърлени на Newco. Тогава Newco (21) е било закупено от Датското дружество за финансова стабилност („FSC“) (22), след което е щяло да бъде надлежно ликвидирано по одобрената Датска схема за ликвидация (23) в съответствие с принципите на схемата (24). Очаква се процесът на ликвидация да продължи до 31 декември 2016 г., но може да продължи и до 31 декември 2019 г. FSC е успяло да финансира почти цялата сума на капитала от 2 млрд. DKK за покупката на Newco чрез предсрочното обратно изкупуване на кредитната нота за хибриден капитал от първи ред в размер на 1,9 млрд. DKK, която е била предоставена на FIH (25) от държавата през 2009 г. FSA одобри връщането от страна на FIH на държавната капиталова инжекция на 2 юли 2012 г. въз основа на анализ на платежоспособността и ликвидността, включващ мярката за прехвърляне на активи (26).
(24)
През първия етап е било осъществено разделяне на активите и пасивите от FIH Erhvervsbank и FIH Kapital Bank към Newco - новото дъщерно дружество, притежавано от FIH Holding. Прехвърлените към Newco активи са били заеми за недвижимо имущество и ценни книжа в размер на 15,2 млрд. DKK (2,1 млрд. EUR) и деривативни инструменти в размер на 1,6 млрд. DKK (215 млн. EUR). Първоначалните пасиви на Newco са включвали два заема (заем 1 и заем 2) с останала част на собствения капитал от 2 млрд. DKK.
(25)
Заем 1 е бил заем за покриване на загуби в размер на 1,65 млрд. DKK (221 млн. EUR), предоставен от FIH на Newco. Този заем трябва да бъде върнат от Newco на FIH само ако в следствие на процеса на ликвидация на активите, които са били прехвърлени на Newco, бъдат генерирани постъпления, надвишаващи покупната цена на FSC в размер на 2 млрд. DKK (268 млн. EUR). Що се отнася до възнаграждението за заем 1, Newco трябва да плати петгодишния процент на датските държавни облигации плюс 1,15 % (27).
(26)
Заем 2, предоставен от FIH Erhvervsbank на Newco, е бил на стойност от приблизително 13,45 млрд. DKK (1,8 млрд. EUR). Възнаграждението за заем 2, което Newco трябва да плати на FIH, е в размер на тримесечния процент на CIBOR в DKK плюс 1,12 %. Падежът на заем 2 съвпада с падежа по заемите, които са били предоставени от FIH по държавната гаранция. Следователно падежите на заем 2 и въпросните заеми с еднакъв падеж са били в средата на 2013 г. и е било договорено, че при връщането от Newco на заемите към FIH, FIH ще погаси неизплатените заеми, които са били гарантирани от държавата. Тъй като условният размер на заем 2 е бил върнат от Newco на FIH, FSC е предоставило финансиране на Newco в размерите, които са били необходими за рефинансирането на активите на Newco.
(27)
През втория етап, осъществен непосредствено след приключването на първия етап, FSC е изкупило всички акции в Newco от FIH Holding. Първоначално платената цена (28) от FSC на FIH Holding за Newco е била равна на собствения капитал (нетна стойност) към 1 януари 2012 г., който е бил в размер на 2 млрд. DKK.
(28)
Тогава FIH Holding е могло да използва паричните постъпления като средство за незабавна ликвидност за връщане на част от гарантирания от държавата дълг. В същото време прехвърлянето на активите е довело до заменяне на заемите за недвижимо имущество със заеми за спонсориран от държавата субект, като по този начин РПА на FIH са били намалени с около 10 млрд. DKK (29).
(29)
Освен споразумението за купуване на акции мерките включват няколко странични споразумения между FIH Holding и FSC:
а)
на 1 юли 2012 г. (30) FIH Holding предостави на FSC неограничена гаранция за загуби, което гарантира, че при затваряне на Newco FSC напълно ще възстанови цялото свое финансиране и капитала, който е предоставило на Newco. Възнаграждението за тази гаранция е включено в променливата покупна цена на споразумението за закупуване на акции;
б)
на 1 юли 2012 г. FSC се ангажира да предостави финансиране на Newco след падежа на заем 2 (в средата на 2013 г.). FSC получава лихва от Newco, равна на основния процент за ЕС плюс 100 б.п. С оглед на изпълнението на този поет ангажимент FSC предостави на Newco заем в размер на 13 млрд. DKK (1,64 млрд. EUR), за който няма да получи никаква такса;
в)
FSC е поело задължение да финансира и рекапитализира Newco, ако това е необходимо преди окончателния процес на ликвидиране.
(30)
При преструктурирането на Newco по договор FSC има право да възстанови поне своята първоначална инвестиция от 2 млрд. DKK без направените от FIH и FSC разходи в хода на сделката. Ако генерираните в резултат на процеса на ликвидация приходи са по-малко от покупната цена от 2 млрд. DKK, FIH ще покрие разликата съответно със заем 1 - заема за покриване на загуби - и с гаранцията. Ако постъпленията от процеса на ликвидация надвишат 1,5 млрд. DKK, още 25 % от евентуалния излишък ще бъдат платени на FSC в допълнение към минималната сума от 2 млрд. DKK, която дружеството трябва да получи. Всеки евентуален допълнителен излишък ще се плаща на FIH Holding. На практика, ако окончателните постъпления са под 1,5 млрд. DKK, FSC ще получи 2 млрд. DKK. Ако например окончателните постъпления възлизат на 1,9 млрд. DKK, FSC ще получи 2,1 млрд. DKK.
2.4. ОФИЦИАЛНА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ
(31)
В Решението за оздравяване и откриване Комисията изрази съмнения по отношение на пропорционалността на мерките и ограничаването им до необходимия минимум, както и дали е имало адекватен собствен принос на FIH Group и дали нарушенията на конкуренцията са били ограничени в достатъчна степен.
(32)
Тези опасения бяха породени от голямата степен на сложност на мерките, които изглеждаха ненужно усложнени с оглед на целта за преодоляване на бъдещите трудности на FIH по отношение на ликвидността. По-специално не беше ясно в каква степен са необходими, целесъобразни и добре насочени различните странични споразумения и взаимовръзките във формулата на възнаграждението за целите на Съобщението относно банковия сектор от 2008 г. (31).
(33)
Освен това по времето на приемането на Решението за оздравяване и откриване FIH е възнамерявала да навлезе агресивно на пазара на депозити на дребно в интернет, като се стреми да играе роля на „лидер в цените“. Това навлизане на пазара на депозити на дребно в Интернет е било основен компонент от стратегията на FIH за справяне с нейните проблеми с финансирането.
(34)
Освен това възнаграждението, което е било предложено да бъде платено на FSC за прехвърлените активи и пасиви, изглежда много малко вероятно да отговаря на равнището на възнаграждението, посочено в точка 21 от Съобщението относно обезценените активи (32), в съответствие с което банките са длъжни да поемат в най-голяма степен загубите, свързани с обезценените активи. В точка 21 се изисква справедливо възнаграждение на държавата за мярката за освобождаване на активи, така че да се гарантира равностойно споделяне на тежестта и поемането на отговорност за акционерите независимо от избора на конкретния модел.
3. ПРЕСТРУКТУРИРАНЕ
3.1. ПЛАН ЗА ПРЕСТРУКТУРИРАНЕ
(35)
На 24 юни 2013 г. датските органи представиха окончателен актуализиран вариант на плана за преструктуриране на FIH Group за периода 2012-2016 г. Планът включва оптимистичен и кризисен сценарий (33) с цел да се демонстрира способността на FIH да възвърне своята дългосрочна жизнеспособност, достатъчно споделяне на тежестта и подходящи мерки за отстраняване на нарушенията на конкуренцията.
(36)
Планът за преструктуриране се базира на допускания по отношение на развитието в растежа на брутния вътрешен продукт („БВП“) в съответствие с прогнозата на Международния валутен фонд („МВФ“) и развитието в кратко- и средносрочните лихвени проценти въз основа на оценката на Министерството на стопанската дейност и растежа на Дания на колебанията на краткосрочните лихвени проценти през 2014 г. В плана се предвижда умерено възстановяване на растежа на БВП през 2013 г. и след това.
(37)
В оптимистичния сценарий (34) се очаква FIH непрекъснато да подобрява своите резултати до 2016 г. В бюджета е предвидено рентабилността на нормализирания собствен капитал преди данъчно облагане (35) на ниво група да възлиза на 10,3 % към 31 декември 2013 г. и 11,2 % (36) към 31 декември 2016 г.
(38)
Кризисният сценарий (37) се основава на не толкова благоприятни пазарни допускания. Наред с други неща те включват влошаващи се пазарни условия за финансиране на банки както от гледна точка на обема, така и на цената, по-малко търсене на заеми и консултантски услуги, неблагоприятно движение на валутните обменни курсове, лихвени проценти и други разходи за обезценка, които остават над нивата в миналото през целия стопански цикъл. Според оценките на FIH тези развития, взети заедно, биха довели до рентабилност на нормализирания собствен капитал преди данъчно облагане на ниво група от 0,9 % към 31 декември 2013 г. и 2,0 % към 31 декември 2016 г.
(39)
И в двата случая нивото на рентабилност на собствения капитал е относително ниско, което се дължи главно на забраната за изплащане на дивиденти и забраната за изплащане на купони, предвидени в поетите ангажименти от страна на датските органи в контекста на разследването на държавната помощ. В резултат на тези ангажименти FIH Group няма да разпределя своята печалба до края на периода на преструктуриране и приключването на мерките.
(40)
Първоначално банковите дейности на FIH са обхващали три сегмента: финансиране на недвижимо имущество, финансиране на придобивания и корпоративно банкиране. Дейността в стопанския сегмент „финансиране на недвижимо имущество“ е била преустановена в рамките на преструктурирането на FIH, тъй като заемите в рамките на финансирането на недвижимо имущество са били продадени през 2012 г. на FSC. Освен това постепенно ще бъде прекратено предоставянето на заеми в нейния сегмент за финансиране на придобивания. Следователно корпоративното банкиране ще бъде единственият бизнес сегмент, който ще продължи да функционира. От месец март 2013 г. броят на служителите на пълен работен ден е бил намален на 214.
(41)
Според плана за преструктуриране балансът е трябвало да бъде намален до 27,68 млрд. DKK (3,74 млрд. EUR) до 31 декември 2013 г. FIH предвижда към 31 декември 2016 г. общият коефициент на капиталова адекватност да бъде 19,6 %.
(42)
Законоустановеният коефициент на ликвидност (38), който към 31 декември 2012 г. е бил 214 %, към 31 декември 2013 г. се очаква да бъде 239,7 %.
(43)
През периода на преструктуриране общият коефициент на капиталова адекватност се очаква да възлезе на 19,6 %, а законоустановеният коефициент на ликвидност - на 175 %, като следователно значително ще бъдат надвишени нормативните изисквания.
(44)
Според оптимистичния сценарий (39) от плана за преструктуриране се предвижда рентабилността преди данъчно облагане на т.нар. нормализиран собствен капитал (40) в бюджета да бъде 9 % към 31 декември 2013 г. и 10,1 % към 31 декември 2016 г. Тези числа в кризисния сценарий (41) са съответно 0,9 % и 4,7 %.
(45)
Положението на банката значително се е подобрило в сравнение със средата на 2011 г., когато FSA е очаквало, че FIH ще има голяма нужда от ликвидност, която няма да може да покрие. FIH е върнала останалите гарантирани от държавата облигации и следователно към 13 юни 2013 г. трудностите с рефинансирането са били разрешени. Освен това на 2 юли 2013 г. FIH е изкупила обратно държавния хибриден капитал от първи ред.
(46)
Понастоящем FIH безпроблемно изпълнява своите нормативни изисквания за платежоспособност и ликвидност.
3.2. ДЕЙСТВИЯ, КОИТО ДАНИЯ Е ПРЕДПРИЕЛА ЗА ОТСТРАНЯВАНЕ НА ИЗРАЗЕНИТЕ ОТ КОМИСИЯТА ОПАСЕНИЯ
(47)
С оглед на отстраняването на изразените от Комисията опасения в контекста на Решението за оздравяване и откриване, датските органи и FIH Group са предприели поредица от действия.
(48)
FIH е извършила еднократно плащане към FSC в размер на 310,25 млн. DKK (39,12 млн. EUR) с вальор 4 декември 2013 г. (42).
(49)
FIH е платила на Newco сума в размер на 61,7 млн. DKK с вальор 18 декември 2013 г., което е представлявало частично връщане на таксите, получени по административното споразумение за 2012 г., и е намалила със задна дата начисляваните на Newco управленските такси за администриране и хеджиране за 2013 г. до 0,05 % от неизплатения кредитен портфейл.
(50)
FIH е намалила своите общи активи от 109,3 млрд. DKK (14,67 млрд. EUR) към 31 декември 2010 г. до 60,80 млрд. DKK (8,16 млрд. EUR) към 31 декември 2012 г., което означава намаление с 44 %.
(51)
FIH допълнително е намалила своя кредитен портфейл от 58,0 млрд. DKK (7,79 млрд. EUR) към 31 декември 2010 г. до 16,2 млрд. DKK (2,17 млрд. EUR) към 31 декември 2012 г., т.е. с общо 41,8 млрд. DKK, което означава намаление със 72 %.
(52)
Освен това FIH значително е намалила рисковите направления на пазарите (43).
(53)
FIH е намалила броя на своите служители на пълен работен ден от 356 към 31 декември 2010 г. на 214 към 31 март 2013 г., което означава намаление с 41 %.
(54)
Освен това FIH е намалила географското си присъствие, тъй като два от четирите ѝ регионални офиса са били закрити.
3.3 АНГАЖИМЕНТИ, ПРЕДЛОЖЕНИ ОТ ДАНИЯ
(55)
С оглед на изразените от Комисията опасения в Решението за оздравяване и откриване и с цел да се гарантира съответствие със Съобщението относно обезценените активи, по-специално по отношение на подобаващото възнаграждение за мерките за прехвърляне на активи, датските органи са поели допълнителни ангажименти, които са посочени в съображения 55-62.
(56)
Всяка година FIH ще извършва плащане в размер на 12,1 млн. DKK (1,61 млн. EUR) към FSC от 30 септември 2014 г. до окончателното приключване на сделката с пропорционално на изтеклото време плащане за последния период ACT/ACT (44) към датата на уреждане (това може да е до 31 декември 2019 г.).
(57)
FIH ще намали таксите за управление, които прилага за FSC, или ще извърши еднократно плащане към FSC с настояща стойност на намалението или на плащането, равна на 143,2 млн. DKK (19,09 млн. EUR).
(58)
С оглед на постигането на този резултат FIH е платила на Newco сума в размер на 61,7 млн. DKK като частично връщане на таксите, които FIH е получила от Newco по административното споразумение за 2012 г. FIH е намалила също така начисляваните на Newco управленски такси за администриране и хеджиране до 0,05 % от неизплатения кредитен портфейл за 2013 г.
(59)
Освен това FIH ще намали начисляваните на Newco такси за управление на администрирането и хеджирането до 0,05 % годишно от неизплатения кредитен портфейл, считано от 1 януари 2014 г.
(60)
В случай че FSA промени своята нормативна позиция по отношение на капиталовите изисквания на ниво холдинг, FIH ще заплати допълнителна годишна такса на FSC в размер на 47,2 млн. DKK (6,29 млн. EUR), което ще гарантира, че разрешеният от законодателството капацитет на FIH за предоставяне на кредити ще остане неограничен от капиталовата позиция на FIH Holding.
(61)
В поетите ангажименти е предвидено също така оттегляне на FIH от определени стопански направления (финансиране на недвижимо имущество, частен собствен капитал, управление на частен капитал), както и редица поведенчески ограничения, включително забрана да изпълнява роля на „лидер в цените“ на депозитите, забрана на агресивните търговски практики и забрана на придобиванията, както и ликвидация на FIH Realkredit A/S, която беше ипотечната банка на FIH Group. FIH Realkredit A/S е ликвидирана през 2013 г.
(62)
Пълният списък с поетите ангажименти (45) е представен в приложението.
4. ПОЗИЦИЯ НА ДАТСКИТЕ ОРГАНИ
(63)
Когато уведоми Комисията относно мерките, първоначалната позиция на Дания (46) беше, че прехвърлянето на собствен капитал към Newco е включвало държавна помощ за Newco, но че тази помощ е била съвместима с вътрешния пазар в съответствие с член 107, параграф 3, буква б) от Договора.
(64)
В същото писмо датските органи заявиха, че FIH Group не е получила никаква държавна помощ, тъй като FSC заплаща пазарната цена за Newco. Макар че датските органи не приведоха количествени факти в подкрепа на това твърдение, било то чрез позоваване на съответни пазарни данни или обяснение на логиката на разходите по транзакцията, те подчертаха, че:
а)
е имало процедури за установяване на пазарната цена на прехвърлянето;
б)
от FIH Group са били осигурени първоначално финансиране и гаранции;
в)
FIH Group трябва да плати всички разходи по сделката и ликвидацията; както и
г)
FIH Group е поела допълнителни ангажименти във връзка с прехвърлянето, по-специално задължението за представяне на бизнес план.
(65)
На този фон датските органи са стигнали до заключението, че FIH няма да получи предимство. В случай че Комисията е на различно мнение по този въпрос, датските органи заявиха, че всяка помощ за FIH може да бъде обявена за съвместима с вътрешния пазар, тъй като мерките представляват преструктуриране на FIH в съответствие със Съобщението относно преструктурирането (47).
(66)
След първоначалното си писмо датските органи представиха на 20 март 2012 г. (48) изложение, в което посочиха, че не FIH е поискала мерките и че по времето на вземане на решението за мерките FIH е имала алтернативи за намаляване на задлъжнялостта, което потвърждава твърдението, че сделката е договорена по пазарни условия. Те твърдят също така, че първоначалното отписване от счетоводната стойност на активите на 1,4 млрд. DKK и допълнителната отстъпка за корекция на риска от 1,3 млрд. DKK отговарят на пазарна цена. Освен това всички загуби от допълнителните възнаграждения ще бъдат коригирани чрез формулата от споразумението за закупуване на променливи акции, така че ефективният механизъм за последващи корекции да гарантира определянето на цена, която да отговаря на пазарните условия. Датските органи не дадоха обяснения относно размера на предложената отстъпка и корекция на риска или за причините защо те биха довели до пазарна цена.
(67)
В последващата кореспонденция с Комисията (49) датските органи заявиха, че максималната загуба, на която е било изложено FSC, е била в размер на 1,05 млрд. DKK, т.е. разликата между, от една страна, заема за покриване на загуби от 1,65 млрд. DKK и, от друга страна, сбора на отписаната счетоводна стойност и размера на предварителната корекция на риска на FSC, която възлиза на 2,7 млрд. DKK. Те завиха също така, че държавата се ползва от правото на значително намаление на риска, свързан със заемите на FIH, гарантирани от държавата, и връщане от FIH на предишно вливане на капитал от 1,9 млрд. DKK.
(68)
С меморандум, представен на 23 април 2012 г. (50), датските органи уведомиха Комисията, че „за момента няма да представят на Комисията повече аргументи по отношение на използването на принципа на инвеститора в условията на пазарна икономика“. В същото време те предоставиха някои обяснения по отношение на методиките за оценка, използвани от юридическия консултант на FSC.
(69)
Впоследствие - на 16 май 2012 г. - датските органи заявиха, че FIH Holding и FSC са договорили условията на сделката въз основа на нормални търговски съображения по отношение на споделянето на риска и печалбата, и поясниха, че сделката е била сключена при пазарни условия. Това твърдение беше удостоверено от счетоводната фирма на FSC - KPMG (51).
(70)
На 7 юни 2012 г. датските органи представиха доклад от KPMG за оценка на мерките, в който едновременно са взети предвид всички способстващи елементи. От KPMG не виждат „каквато и да било причина да се заключи, че условията на споразумението не отговарят на рисковете за FSC“, като посочват високото ниво на обезпечението, потенциалното използване на обезпечени облигации, заема за покриване на загуби и отложената част от покупната цена (earnout) размер на 25 % за FSC.
(71)
На 11 септември 2012 г., в своя отговор на откриването на производството датските органи не възразиха директно на мнението на Комисията, че мерките представляват държавна помощ, но се позоваха на своите аргументи от 29 март 2012 г. (52), като заявиха, че всяко прехвърляне над пазарната стойност ще бъде компенсирано със заема за покриване на загуби и гаранцията за коригиране на цената, предоставена от FIH Holding. Освен това датските органи посочиха увеличаването на маржовете по подновяванията и по-високия от очаквания процент на обратно изкупуване като примери в подкрепа на това мнение, без обаче изрично да потвърждават, че трябва да се приложи принципът на оператора в условията на пазарна икономика („ПОУПИ“) (53).
(72)
Вместо това датските органи завиха, че мерките са съвместими, като изтъкнаха аргументи в подкрепа на твърдението, че те са целесъобразни, помощта е ограничена до необходимия минимум и е налице ограничено нарушаване на конкуренцията (54).
(73)
Датските органи напомниха също така своята позиция в бележката от 23 април 2012 г., че мерките са били резултат на преговори между FIH и FSC (55) като заявиха, че някои от насоките в Съобщението относно банковия сектор (56) до известна степен са усложнили мерките (57) и оспориха твърдението, че това може да доведе до тяхната целесъобразност.
(74)
Когато Комисията уведоми датските органи относно експертната оценка по отношение на пазарната стойност и действителната икономическа стойност на мерките, датските органи оспориха резултатите и представиха редица въпроси и разяснения през периода 7 февруари-11 септември 2013 г.
(75)
Датските органи посочиха, че помощта е била ограничена до необходимия минимум (58), защото са приели, че стойността на прехвърлянето няма да превиши действителната икономическа стойност, но добавиха, че този факт може да бъде установен само чрез окончателна оценка, извършена от Комисията.
(76)
Освен свързаните с оценката аспекти датските органи отбелязаха положителното въздействие на прехвърлянето върху регулаторната позиция на FIH, в съответствие с целта за възвръщане на дългосрочната жизнеспособност, която е заложена в плана за преструктуриране.
(77)
Датските органи завиха също така, че стратегията на FIH за придобиване на депозити е независима от мярката за държавна помощ и не показва намерение да изпълнява роля на „лидер в цените“, а е съществено важна част от нейната стратегия за финансиране. Въпреки това, с цел да бъдат разсеяни опасенията на Комисията, датските органи предложиха ангажимент FIH да спазва забрана да изпълнява роля на „лидер в цените“.
5. ОЦЕНКА
5.1. НАЛИЧИЕ НА ДЪРЖАВНА ПОМОЩ
(78)
Според член 107, параграф 1 от Договора държавна помощ е всяка помощ, предоставена от държава членка или чрез ресурси на държава членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите членки.
(79)
Комисията счита, че мерките в полза на FIH, които са описани в раздел 2.3, следва да се разглеждат заедно като пакет. Мерките са част от една сделка, тъй като елементите им са взаимозависими (хронологично и структурно) и всички те са предназначени за решаване на проблема с финансирането на FIH.
5.1.1. Държавни ресурси
(80)
Описаните в раздел 2.3 мерки включват държавни ресурси, тъй като са пряко финансирани от FSC, което е притежавано от държавата дружество (чрез Министерството на стопанската дейност на Дания), което отговаря за предоставянето на различни видове мерки за датските банки в контекста на финансовата криза (59). Първо, FSC предоставя 2 млрд. DKK в брой за споразумението за закупуване на акции в Newco. Второ, FSC е поело ангажимент да финансира активите на Newco, докато FIH върне своите гарантирани от държавата заеми. Това поето задължение може да надвиши 13 млрд. DKK. Трето, FSC се отказва от лихва в определен размер, за да плати гаранция от FIH Holding.
5.1.2. Наличие на предимство
(81)
Описаните в раздел 2.3 мерки осигуряват предимство, тъй като те водят до облекчаване на активите на FIH, като по този начин подобряват коефициентите на капиталова адекватност на групата, като в същото време дават възможност на банката да реши по-ефикасно своите проблеми с финансирането.
(82)
Датските органи са заявили, че мерките отговарят на ПОУПИ и следователно не представляват държавна помощ за FIH Group.
(83)
Следователно Комисията ще прецени дали мерките в полза на FIH Group изпълняват теста за ПОУПИ. С този тест се проверява дали един пазарен оператор би участвал в дадена операция при същите условия като публичния инвеститор по времето, когато е било взето решението за предоставяне на публични ресурси. Държавна помощ няма, когато публичните средства са предоставени в обстоятелства и при условия, отговарящи на пазарните условия.
(84)
В това отношение в конкретния случай на FIH Group Комисията счита, че е важно да се провери i) дали първоначално е имало частен инвеститор, желаещ да финансира мерките при същите условия като държавата членка; ii) ако това е така, каква е била възвръщаемостта на инвестициите, която е поискал, в сравнение с възвръщаемостта за държавата; както и iii) в отсъствието на частен интерес какви са били очакваната възвръщаемост (60) и разпределението на потенциалните постъпления от мерките за държавата в сравнение с тези, които би очаквал един пазарен инвеститор, ако той би предприел мерките при нормални пазарни условия. Ако държавата приеме тези или по-добри условия, мерките могат да се считат за изпълнени при пазарни условия. По-специално е важно да се провери дали транзакцията в своята цялост генерира положителен паричен поток, защото никой частен оператор, целящ максимално увеличаване на своята печалба, не би се ангажирал с генерираща загуби операция.
(85)
Най-прякото доказателство за това, че дадена транзакция отговаря на ПОУПИ, е условията по нея не само да са приемливи за хипотетичен оператор в условията на пазарна икономика, а действително да има такъв оператор, който да участва в същата инвестиция при същите условия като държавата. Наличието на други инвеститори представлява ориентир, въз основа на който Комисията може да направи своята оценка относно приложимостта на ПОУПИ.
(86)
По времето, когато датските органи са предоставили мерките, не е имало пазарен участник, който да е готов да предостави на FIH подобни мерки като предоставените от субекти под контрола на държавата. По-специално нито консорциумът от собственици, нито някоя трета страна са изразили каквото и да било намерение да инвестират във FIH. Комисията няма основания да заключи, че оператор в условията на пазарна икономика би бил склонен да участва в мерките при тези обстоятелства. Липсата на частен интерес е признак за финансовите трудности и слабата позиция на банката.
(87)
В отсъствието на оператор, който да инвестира при същите условия като държавата, все пак е възможно мярката да не съдържа помощ, ако в сходни обстоятелства частен инвеститор би предоставил същото финансиране в замяна на възвръщаемост най-малко равна на получената от държавата възвръщаемост. По принцип оценката следва да се основава на бизнес план, като се вземат предвид наличната информация и предвидимите развития по времето, когато е било предоставено публичното финансиране, и не следва да се разчита на анализ, основан на по-късна ситуация.
(88)
Освен това една от ситуациите, в която е най-трудно да се приложи ПОУПИ, е, когато дружеството вече е бенефициер на държавна помощ. В настоящия случай FIH вече е била получила рекапитализация на 30 юни 2009 г., която е изплатила на 2 юли 2012 г. Възнаграждението за хибридните инструменти, използвани за рекапитализацията, е било в размер на […] (61) %. FIH е участвала също така в датската гаранционна схема. Въпреки че в настоящия случай тези факти не изключват per se приложимостта на ПОУПИ, те говорят за затрудненията, пред които е била изправена FIH, и биха засегнали готовността на частните инвеститори да инвестират в мерките. Наличието на предишна помощ вече нарушава икономическата среда, като създава усещане за непрекъснато държавно подпомагане. Заместването на тези предимства с нови е взето предвид в оценката на Комисията.
(89)
Според FSA FIH е била в несигурно положение, тъй като е съществувал значителен риск при изтичането на неговия гарантиран от държавата дълг FIH да не може да изпълни законоустановените си изисквания по отношение на ликвидността. Следователно това положение е могло да доведе до отнемане на банковия лиценз на FIH (62). Следователно позицията на FSA подкрепя оценката на Комисията, че е имало малка вероятност един пазарен оператор да инвестира във FIH. Макар че може да се твърди, че докладът на FSA не е бил обществено достояние, пазарният оператор би имал достъп до информация за падежа на гарантирания от държавата заем на FIH, а оттам е могъл да си направи същото заключение.
(90)
В отсъствието на действителен частен инвеститор и с оглед на по-нататъшната проверка на приложимостта на ПОУПИ Комисията трябва да оцени дали общата възвръщаемост на мерките в полза на FIH е равна на или по-висока от очакваната възвръщаемост, която хипотетичен частен инвеститор би поискал, за да извърши инвестицията. Очакваната възвръщаемост на мерките зависи от бъдещия поток на приходите от парични потоци, който трябва да се сконтира към настоящия момент с подходящ сконтов фактор, за да се получи неговата нетна настоящата стойност („ННС“).
(91)
Въз основа на експертен съвет Комисията оцени пазарната стойност на активите на Newco и моделира очакваната възвръщаемост за FSC за цялото разпределение на ликвидационните стойности на собствения капитал на Newco. По този начин Комисията взе предвид всички елементи на споразумението за закупуване на акции, като нетна ликвидационна стойност, приходите и разходите на FSC и FIH Group и корекцията на покупната цена, включваща заема за покриване на загуби. Използването на дистрибуционен модел е нужно за изчисляване на ННС както на ползите, произтичащи от 25 % участие в евентуално увеличение на собствения капитал и отрицателните въздействия от комбинацията на големи загуби на активи в Newco и неизпълнение от страна на FIH Holding, ако този сценарий се сбъдне (63).
Графика 1
Нетна настояща стойност на мерките за FSC
(92)
В графика 1 са показани различните ликвидационни стойности на активите на Newco (от 5,1 млрд. DKK до 28,3 млрд. DKK), ННС на споразумението за закупуване на акции. Всеки от сценариите може да настъпи с вероятност, която е обозначена с пунктирана линия на скалата вдясно (0,1 % - 7,5 %). В най-вероятните сценарии възвръщаемостта е леко отрицателна.
(93)
Както е видно от графика 1, общата ННС на функционирането на споразумението за закупуване на акции, среднопретеглена на база на вероятността, също е отрицателна. Експертното изчисление показва, че тя възлиза на 726 млн. DKK. В резултат на това споразумението за закупуване на акции генерира загуба вместо печалба. Операторът в условията на пазарна икономика би изискал възнаграждение за собствения капитал в размер на най-малко 10 % (64) годишно за аналогична инвестиция от 2 млрд. DKK, вследствие на което биха били генерирани 1,33 млрд. DKK за седемгодишния период на съществуване на Newco. Следователно Комисията стига до заключението, че никой оператор в условията на пазарна икономика не би бил склонен да инвестира при условия, еквивалентни на споразумението за закупуване на акции. Следователно мерките не отговарят на принципа на ПОУПИ (65).
(94)
Следва да се отбележи, че в изчислението, посочено в съображения 91-93, Комисията взе предвид писмата от датските органи от 7 февруари и 11 март 2013 г., както и последващите писма (66), в които датските органи представиха неразкрити до този момент елементи като конкретни тълкувания на компонентите на променливата покупна цена, референтната дата на представените досиета за експозиция на заемите, които са били предвидени за прехвърляне от FIH към Newco, изменението на кредитното качество в портфейла между месец декември 2011 г. и месец септември 2012 г. и по-подробен анализ на „кредитните линии, които не са обвързани със задължения“ в портфейла.
(95)
Освен това количествените определения, посочени в аргументите на датските органи (67), не издържат на внимателен преглед. Първо, предварително отписаните суми и провизиите за риск не са потвърдени от доклад за независима оценка (68). Наред с това, когато се разглежда възможността FIH Group да не може да плати в срок последващите гаранции, няма причина загубите на Newco да не могат да превишат 2,7 млрд. DKK, в който случай FSC (а оттам и датското правителство) биха били задължени по договор да рекапитализират Newco преди окончателната му ликвидация. Следователно Комисията стига до заключението, че твърдението, че всички инвестиционни загуби биха били ограничени до 1,05 млрд. DKK, не е обосновано.
(96)
Фактът, че условията по мерките са били договорени между FSC и FIH Holding не означава задължително, че мерките са били извършени при пазарни условия. Само по себе си фактът, че датските органи са възнамерявали да предоставят допълнителна помощ в значителен размер на дадена банка, изправена пред сериозни трудности с ликвидността, не изключва договаряне между органите и въпросната банка по конкретни елементи от сделката. Поради двустранния аспект на проведените преговори те не притежават характеристиките на открита и недискриминационна тръжна процедура или на сравняване с аналогични пазарни сделки. Следователно фактът, че са проведени преговори, не означава автоматично, че мерките отговарят на пазарните условия.
(97)
Що се отнася до доклада на KPMG от 7 юни 2012 г., Комисията е съгласна, че, поради сложността на мерките, техните условия следва да бъдат оценени в тяхната цялост, защото няма отделни разпоредби, които да могат да бъдат отнесени към възнаграждението за всеки отделен елемент. В анализа, който се съдържа в този доклад на KMPG, обаче, не е разгледана възможността от настъпването на още по-неблагоприятни сценарии, при които FIH Holding да не може да изплаща в срок поетите си задължения. Освен това в анализа не е разгледано възнаграждението за инвестирания капитал от 2,0 млрд. DKK. Както е посочено в съображение 95, не може да има съответствие с пазарното поведение предвид това, че липсва годишно възнаграждение за капитала и е предвидено само 25 % участие в евентуално увеличение на собствения капитал за седемгодишния инвестиционен период на самостоятелна база и като параметър в общия модел на възнаграждението (69).
(98)
В тази връзка Комисията отбелязва, че при предходна хибридна рекапитализация от първи ред (70) FIH е трябвало да плаща годишен купон в размер на […] % на година. Освен това в началото на месец март 2012 г. първостепенният дълг на FIH е бил котиран на пазара с косвена доходност над 10 %. Това потвърждава становището на Комисията, че възнаграждението за капитала следва да бъде най-малко 10 %. Пазарният оператор вероятно би поискал по-високо възнаграждение с оглед на специфичните рискове, свързани с концентрацията и с по-ниското качество (71) на портфейла от недвижимо имущество на Newco, в допълнение към второстепенния кредитен ранг на дадена капиталова инвестиция. Следователно възнаграждението от 6,5 %, каквото е посочено от датските органи (72), определено е недостатъчно. Следва да се отбележи също така, че очакваната възвръщаемост от транзакцията е отрицателна.
(99)
Комисията стига до заключението, че мерките в полза на FIH не съответстват на ПОУПИ.
5.1.3. Селективност
(100)
Мерките са приведени в действие само по отношение на FIH Group и Newco. Следователно мярката е селективна.
5.1.4. Нарушаване на конкуренцията и въздействие върху търговията между държавите членки
(101)
Мерките са помогнали на FIH да укрепи своята капиталова и ликвидна позиция в сравнение с позициите на нейните конкуренти, които не се ползват от подобни мерки. Следователно мярката е дала възможност на FIH да подобри своята пазарна позиция. По тази причина мярката може да доведе до нарушаване на конкуренцията.
(102)
Предвид на интеграцията на банковия пазар на европейско равнище предоставеното на FIH предимство е почувствано от конкурентите както в Дания (в която извършват дейност и банки от други държави членки), така и в други държави членки. Следователно мерките трябва да се считат за потенциално способни да засегнат търговията между държавите членки.
5.2. РАЗМЕР НА ПОМОЩТА
(103)
Общият размер на помощта по мерките (73) се изчислява на приблизително 2,25 млрд. DKK (приблизително 300 млн. EUR). При количественото определяне на размера на помощта Комисията е взела предвид:
а)
полза, свързана с формулата на споразумението за закупуване на акции (0,73 млрд. DKK) (74);
б)
пропуснато възнаграждение за капиталова инвестиция (1,33 млрд. DKK) (75);
в)
плащане на прекомерно висока лихва от страна на Newco по заем 1, заема за покриване на загуба и първоначалното финансиране (0,33 млрд. DKK); както и
г)
прекомерно високи административни такси (0,14 млрд. DKK).
(104)
Комисията определи като смекчаващ фактор предсрочното прекратяване на държавните гаранции в размер на 0,28 млрд. DKK, която сума следва да бъде извадена от общия размер на помощта.
(105)
Както е посочено в раздел 5.1, Комисията възприе холистичен подход при остойностяването на всички лихвени и други парични потоци, такси и предоставени гаранции, като взе предвид:
а)
опасенията на датските органи, че Комисията няма да обърне достатъчно голямо внимание на икономическата реалност при всички аспекти на мерките, като заема за покриване на загуба; както и
б)
факта, че не всички елементи от сделката могат да бъдат свързани с конкретен елемент от формулата на възнаграждението.
(106)
В съответствие със Съобщението относно обезценените активи Комисията е разчитала на външни експерти за съвети по отношение на остойностяването (76).
5.3. СЪВМЕСТИМОСТ
5.3.1. Правно основание за съвместимостта на помощта
(107)
В член 107, параграф 3, буква б) от Договора е посочено, че държавната помощ може да се счита за съвместима с вътрешния пазар, когато е предназначена за „преодоляването на сериозни затруднения в икономиката на държава членка“. Предвид настоящите обстоятелства и също така обстоятелствата на финансовите пазари при приемането на решението за оздравяване и откриване, Комисията счита, че мерките могат да бъдат разгледани в съответствие с цитираната разпоредба.
(108)
Комисията приема, че финансовата криза е създала извънредни обстоятелства, в условията на които несъстоятелността на една банка може да намали доверието във финансовата система като цяло както на национално, така и на международно ниво. Случаят може да е такъв дори по отношение на малка банка, която не е в непосредствено затруднено положение, а е под засиления надзор на финансовия регулатор, като FIH. 2-4-годишният дълг на тази банка е бил оценен на спредове от 600-700 б.п. над EURIBOR към момента на приемането на решението за оздравяване и откриване. Това ценово равнище е ясен знак за непосредствено затруднение. В такива случаи може да е необходима ранна намеса за избягването на нестабилност на въпросната институция с оглед на предотвратяването на заплахи за финансовата стабилност. Това важи в особено голяма степен за малка икономика като датската, в която контрагентите може да не правят разлика между отделните банки, чрез което липсата на доверие, породена от несъстоятелността на една банка, може да се разпростре върху целия сектор. Следователно член 107, параграф 3, буква б) от Договора представлява правното основание за оценката на съвместимостта на всички мерки, които се разглеждат в настоящото решение.
(109)
Що се отнася по-специално до съвместимостта на прехвърлянето на активи към FSC, Комисията ще оцени мерките в съответствие със Съобщението относно обезценените активи.
(110)
След това Комисията ще оцени съвместимостта на мерките за преструктуриране в съответствие със Съобщението относно преструктурирането.
5.3.2. Съвместимост на мерките със Съобщението относно обезценените активи
(111)
В Съобщението относно обезценените активи са установени принципите за остойностяване и прехвърляне на обезценени активи и съвместимостта на мерките с Договора. Трябва да се прецени дали помощта е била ограничена до минимум и дали има достатъчен собствен принос на банката и нейните акционери.
(112)
В съответствие с точка 21 от Съобщението относно обезценените активи банките са длъжни да поемат в най-голяма степен загубите, свързани с обезценените активи. В точка 21 се изисква справедливо възнаграждение на държавата за мярката за освобождаване на активи, независимо от неговата форма, така че да се гарантира равностойно споделяне на тежестта и поемането на отговорност за акционерите независимо от избора на конкретния модел.
(113)
В първоначалната форма на мерките е било предвидено възнаграждение, равно на разходите за финансиране, направени от датското правителство, плюс едва 100 б.п. за ликвидността. Не е било предвидено възнаграждение за капиталовата инвестиция, освен частично (25 %) увеличение на собствения капитал, ако нетните доходи от преструктурирането са по-високи чрез механизма за коригиране на цената. Освен това в отрицателния сценарий, според който портфейлът от активи на Newco значително ще се влоши, на FSC ще бъде предоставена компенсация от FIH Holding, което при тези обстоятелства вероятно няма да може да изпълни в срок своите задължения. По тази причина изглеждаше малко вероятно, както е посочено в съображения 66-73 от Решението за оздравяване и откриване, че възнаграждението и собствения принос биха били достатъчни, за да бъде помощта съвместима с вътрешния пазар в съответствие с насоките в Съобщението относно обезценените активи.
(114)
Следователно, в съответствие с точка 39 от Съобщението относно обезценените активи Комисията извърши задълбочен анализ на пазарната стойност на мерките. С помощта на външен експерт тя оцени вероятното разпределение на резултатите за портфейла от активи на Newco и изчисли въздействието върху евентуалните крайни ликвидационни стойности на активите чрез споразумението за закупуване на акции.
(115)
В оценката си Комисията установи предимства под формата на пропуснато възнаграждение за собствен капитал и потенциални загуби, свързани с кредитното качество на FIH Holding, прекомерно високите лихви по заема за покриване на загуби, прекомерно големите спредове по финансирането за Newco от FIH и прекомерно високите такси за администриране и хеджиране на деривативни инструменти. Комисията установи също така смекчаващи фактори като предсрочното прекратяване на държавните гаранции. Като цяло мерките съдържат елемент на държавна помощ в размер на около 2,25 млрд. DKK.
(116)
Като се имат предвид точки 40 и 41 от Съобщението относно обезценените активи, разликата между трансферната стойност и действителната икономическа стойност беше определена посредством извършването на същото изчисление като това за определянето на пазарната стойност с две корекции. Първо, разпределението на резултатите е било въз основа на реалните икономически стойности на портфейла от активи, а не на пазарните стойности. Второ, изискваното възнаграждение за собствения капитал е базирано на действителното нетно освобождаване на капитал благодарение на мерките. Въз основа на едно твърдение на FSA Комисията оцени ефекта на брутното освобождаване на капитал вследствие на мерките на 375 млн. DKK (77) и съответната трансферна стойност - на 254 млн. DKK над действителната икономическа стойност (78), която е трябвало да бъде изплатена и възстановена. Освен това е трябвало да бъдат възстановени 143,2 млн. DKK за прекомерно високи такси.
(117)
Предварителното плащане в размер на 254 млн. DKK (с вальор 1 март 2012 г.) е намалило ефекта на нетното освобождаване на активи от 375 млн. DKK на 121 млн. DKK. Следователно еднократната премия от 310,25 млн. DKK (79) с вальор 30 септември 2013 г. плюс годишно плащане от 12,1 млн. DKK (съответстващи на годишно възнаграждение от 10 % от освобождаване на капитал), в допълнение към възстановяването на прекомерно високите административни такси (80), биха привели мерките в съответствие със Съобщението относно обезценените активи.
(118)
Датските органи са осигурили плащането от FIH на тези суми (81) в допълнение към спазването на всички споразумения в съответствие със заключителните документи по мерките.
(119)
Датските органи поемат ангажимент, че FIH няма да изплаща дивиденти до окончателното уреждане на сметките на Newco по споразумението за закупуване на акции, за да се намали кредитния риск, пред който е изправено FIH Holding за FSC.
(120)
В заключение може да се каже, че мерките като цяло са пропорционални, ограничени до минимума и предвиждат достатъчен собствен принос от FIH. Освен това, поради плащането на 310,25 млн. DKK плюс лихва (82) на FSC, както и допълнителните ангажименти по отношение на възнаграждението и таксите (83), мерките предвиждат подходящо възнаграждение в съответствие със Съобщението относно обезценените активи.
5.3.3. Съвместимост на помощта със Съобщението относно преструктурирането и Съобщението относно удължаването от 2011 г. (84)
(121)
В съответствие със Съобщението относно преструктурирането за да бъде съвместимо с вътрешния пазар съгласно член 107, параграф 3, буква б) от Договора, преструктурирането на дадена финансова институция в контекста на настоящата финансова криза трябва i) да води до възстановяване на жизнеспособността на банката или до нейното надлежно ликвидиране; ii) да гарантира, че помощта е ограничена до необходимия минимум и включва достатъчен собствен принос от бенефициера (споделяне на тежестта); както и iii) да предвижда достатъчно мерки за ограничаване на нарушаването на конкуренцията.
i) Жизнеспособност
(122)
Съгласно Съобщението относно преструктурирането държавата членка следва да представи подробен план за преструктуриране, показващ как ще бъде възвърната дългосрочната жизнеспособност на бенефициера без държавна помощ в рамките на разумен период от време, не по-дълъг от пет години. Дългосрочната жизнеспособност е постигната, когато банката е в състояние да се конкурира на капиталовия пазар с помощта на собствените си предимства в съответствие със съответните регулаторни изисквания. С оглед на това банката трябва да бъде в състояние да покрива всичките си разходи и да осигурява адекватна рентабилност на собствения капитал, като се отчита профилът на риска на банката. Възвръщането на жизнеспособността следва да произтича главно от вътрешни мерки и да се базира на надежден план за преструктуриране.
(123)
В представения от датските органи план за преструктуриране на FIH, обхващащ периода до 31 декември 2016 г., е предвидено възвръщане на жизнеспособността в края на този период на преструктуриране. Очаква се банката да запази своята доходност и да подобри годишните си резултати, по-специално през периода 2013-2016 г., с подходяща рентабилност на собствения капитал за новите дейности. В кризисния сценарий банката все пак би генерирала печалби, като нетната печалба ще се повиши от 51 млн. DKK (6,8 млн. EUR) през 2013 г. до 122 млн. DKK (16,27 млн. EUR) през 2016 г.
(124)
Според плана за преструктуриране към 31 декември 2016 г. общият коефициент на капиталова адекватност на FIH ще достигне 19,6 %, а законоустановеният коефициент на ликвидност се очаква към посочената дата да бъде 160 %. Всички тези коефициенти значително надвишават минималните нормативни изисквания. Следователно групата изглежда добре капитализирана и с обезпечена позиция на ликвидността.
(125)
Вследствие на мерките, по-специално прехвърлянето на заеми, FIH е успяла не само своевременно да изкупи обратно гарантираните от държавата облигации през 2013 г., но също така на 2 юли 2013 г. да върне хибридния капитал, който е получила от правителството.
(126)
Мерките са подобрили профила на ликвидността на FIH, която е успяла да постигне законоустановен коефициент на ликвидност от 214 % към 31 декември 2012 г. и се е очаквало да постигне коефициент от 239,7 % към 31 декември 2013 г. (85), което значително превишава нормативните изисквания за ликвидност.
(127)
По-специално недостигът на финансиране, който преди това е заплашвал FIH, е бил прекратен чрез отделяне на активи с помощта на механизъм за финансиране, предоставен от FSC на Newco, в размер на 13 млрд. DKK. Освен това FSC е поел задължение, при нужда, да рекапитализира Newco през жизнения цикъл на мерките (86). По този начин предварително са били решени всички непосредствени проблеми с рекапитализацията на FIH.
(128)
Накратко, като са осигурени както доходността и ликвидността, така и достатъчна капиталова база, FIH изглежда има възможност самостоятелно да постигне дългосрочна жизнеспособност.
(129)
Макар че в кризисния сценарий в бюджета е предвидена рентабилност преди данъчно облагане на нормализирания собствен капитал от едва 0,9 % към 31 декември 2013 г. и 2,0 % (87) към 31 декември 2016 г., в оптимистичния сценарий е предвидена рентабилност на нормализирания собствен капитал от 10,3 % и 11,2 % съответно за 2013 г. и 2016 г.
(130)
Комисията обикновено не използва понятието „нормализиран собствен капитал“, защото то редовно води до по-висока рентабилност на собствения капитал, отколкото, ако изчисленията са базирани на действителния собствен капитал. В този случай обаче датските органи са поели ангажимент FIH Holding и FIH да задържат натрупаната печалба до високо ниво, за да се гарантира в по-голяма степен надлежното плащане на FSC. По-специално, ако Newco реализира значително по-ниски постъпления, отколкото FIH е планирала, FIH (посредством заема за покриване на загуби) и FIH Holding (посредством предоставената на FSC гаранция) ще поемат разходите, за да гарантират възнаграждението на FIH до ниво, отговарящо на правилата за държавна помощ. Въпреки това натрупването на неразпределената печалба увеличава собствения капитал до относително високо ниво (8,4 млрд. DKK в най-добрия случай и 7,3 млрд. DKK в най-лошия случай), което понижава коефициента на рентабилност на собствения капитал. FIH не може да противодейства на този процес, освен ако не реализира загуби (което не е нито предвидено, нито желателно). Следователно понятието „нормализиран собствен капитал“ е за предпочитане в настоящия случай, за да се даде възможност на Комисията да направи надлежна оценка на доходността на банката, като се оставят настрани резултатите от натрупването на неразпределената печалба.
(131)
Освен това FIH ще напусне относително рисковата стопанска област на финансиране на придобивания, което води до понижаване на риска, свързан с нейната стопанска дейност, и поставя нейния стопански модел на по-солидна основа. Освен това, при общ коефициент на капиталова адекватност от 20,8 % (88) в края на периода на преструктуриране FIH изглежда свръхкапитализирана (89) с оглед на нейния стопански модел и следователно в много по-малка степен изложена на пазарни рискове, които биха могли да застрашат съществуването ѝ като действащо предприятие, отколкото преди.
(132)
По тази причина Комисията счита, че планът за преструктуриране е подходящ за възстановяването на дългосрочната жизнеспособност на FIH.
ii) Споделяне на тежестта
(133)
FIH е поела ангажимент да не изплаща дивиденти през етапа на преструктуриране и да върне предишна държавна рекапитализация в размер на 1,9 млрд. DKK. Освен това FIH няма да извършва купонови плащания в полза на инвеститори в хибридни инструменти или каквито и да било инструменти, за които финансовите институции могат да решават да изплащат купони или да изискват, независимо от тяхната класификация по закон, включително инструменти на подчинения дълг, ако няма правно задължение за извършване на плащания.
(134)
Освен това, както е обяснено в раздел 5.4.1, определеното равнище на възнаграждението за мерките за обезценени активи е подходящо.
(135)
Следователно Комисията счита, че изискването за споделяне на тежестта е отразено в достатъчна степен в плана за преструктуриране.
iii) Нарушаване на конкуренцията
(136)
В плана за преструктуриране е предвидено FIH да се оттегли от някои бизнес сегменти (финансиране на недвижимо имущество, управление на частен собствен капитал и имущество на частни лица). По-специално активи за финансиране на недвижимо имущество в размер на 15,4 млрд. DKK (25 % от счетоводния баланс за 2012 г.) са били прехвърлени към Newco.
(137)
В изменените договорености е предвидена също така забрана FIH да изпълнява роля на „лидер в цените“ за депозити, ако неговият пазарен дял превиши 5 %. Този ангажимент дава възможност на FIH да подобри допълнително своята финансова позиция чрез набиране на депозити на пазара, като в същото време се определя праг, недопускащ неподходящи практики. Освен това се предвижда забрана на агресивните търговски практики, която предпазва конкурентите от неподходящо пазарно поведение. Следва да се отбележи, че нито един пазарен участник не е изразил мнение по политиката на FIH по отношение на ценообразуването на депозитите, след като Комисията откри производството по този въпрос.
(138)
Освен това FIH ще продаде своите инвестиции в частни капиталови фондове и други капиталови инструменти и след 31 декември 2014 г. повече няма да има ипотечен орган в своята дружествена структура. Следователно споменатите бизнес сегменти също ще бъдат оставени на конкурентите и присъствието на FIH на пазара ще бъде съответно намалено.
(139)
Освен това FIH Realkredit (90) ще бъде ликвидирано и всички стопански дейности в сегмента „Финансиране на придобивания“ ще бъдат преустановени. Според данните към края на 2012 г. FIH Realkredit все още е притежавало активи на стойност около 300 млн. DKK (40,3 млн. EUR), следователно то е било от по-малка важност за цялата FIH Group.
(140)
Освен това FIH вече е било намалило общите си активи от 109,3 млрд. DKK (14,67 млрд. EUR) към 31 декември 2010 г. на 60,80 млрд. DKK (8,16 млрд. EUR) към 31 декември 2012 г., което съответства на намаление с 44 %.
(141)
Всички тези ангажименти заедно водят до достатъчно намаляване на нарушаването на конкуренцията, тъй като ще бъдат преустановени и оставени на конкурентите някои стопански възможности, които потенциално могат да бъдат доходоносни за FIH.
5.4. ЗАКЛЮЧЕНИЕ И ПРИКЛЮЧВАНЕ НА ОФИЦИАЛНАТА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ
(142)
В своето решение за оздравяване и откриване Комисията изрази съмнения по отношение на това дали разглежданите мерки са добре насочени, както се изисква от Съобщението относно банковия сектор от 2008 г. (91). По-специално на този етап не беше ясно дали инвеститорите ще считат FIH за напълно облекчена от най-лошите ѝ активи и дали биха били готови да предоставят финансиране при приемливи условия. Планът за преструктуриране на FIH показва, че банката има достатъчно голям капиталов буфер дори при кризисния сценарий и че има вероятност да остане жизнеспособна при неблагоприятни макроикономически развития.
(143)
В решението за оздравяване и откриване Комисията изрази също така съмнения по отношение на това дали мерките са били ограничени до минимум и дали е бил предвиден достатъчен собствен принос (92), по-специално с оглед на сложността на мерките.
(144)
След подробна оценка на елементите и техните връзки Комисията счита, че възнаграждението, което FIH ще плаща за мерките, представлява достатъчен собствен принос и съответства на Съобщението относно обезценените активи. Комисията приветства „еднократното“ плащане (от 310,25 млн. DKK) в полза на FSC и поетите в това отношение ангажименти. Комисията отбелязва също така, че мерките са подобрили профила на ликвидност на банката, която според плана за преструктуриране ще остане ликвидна и жизнеспособна при всички сценарии.
(145)
В решението за оздравяване и откриване Комисията изрази допълнителни съмнения във връзка с това дали е било изпълнено изискването за ограничаване на нарушаването на конкуренцията. FIH вече е обект на забрана за изплащане на купони, забрана за изплащане на дивиденти, забрана да изпълнява роля на „лидер в цените“ (включително за депозити) и забрана за агресивни търговски практики и освен това е поела ангажименти за продажби.
(146)
Като цяло Комисията отбелязва, че в представения от Дания план за преструктуриране по подходящ начин са решени въпросите с жизнеспособността, споделянето на тежестта и нарушаването на конкуренцията, и следователно той отговаря на изискванията на Съобщението относно преструктурирането и Съобщението относно обезценените активи.
(147)
Въз основа на горепосочената оценка Комисията счита, че мерките са добре насочени, ограничени до минимум и предвиждат ограничено нарушаване на конкуренцията. Следователно първоначално изразените в Решението за оздравяване и откриване съмнения на Комисията във връзка със съвместимостта на мерките са разсеяни.
Заключение
(148)
Въз основа на уведомлението и с оглед на представените от датските органи ангажименти, се стига до заключението, че мерките за помощ са съвместими с вътрешния пазар. Уместността на мерките, както и жизнеспособността на банката и собствения принос, заедно с мерките за намаляване на нарушаването на конкуренцията, са достатъчни. Следователно мерките следва да бъдат одобрени в съответствие с член 107, параграф 3, буква б) от Договора и започнатото производство следва да бъде закрито,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Прехвърлянето на активи от FIH Group към Датското дружество за финансова стабилност, заедно със страничните споразумения, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от Договора за функционирането на Европейския съюз.
Предвид на плана за преструктуриране и посочените в приложението ангажименти тази държавна помощ е съвместима с вътрешния пазар.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Кралство Дания.
Съставено в Брюксел на 11 март 2014 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 11ης Μαρτίου 2014
σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις SA.34445 (12/C) τις οποίες χορήγησε η Δανία για τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων από την FIH στην FSC
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 1280]
(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2014/884/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα κράτη μέλη και τους λοιπούς ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 30 Ιουνίου 2009, η Δανία εισέφερε υβριδικά κεφάλαια κατηγορίας 1 (βασικά ίδια κεφάλαια) ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας στην FIH Erhvervsbank A/S, συμπεριλαμβανομένων των θυγατρικών της («FIH»), στο πλαίσιο του νόμου της Δανίας για τις κρατικά χρηματοδοτούμενες εισφορές κεφαλαίων (2).
(2)
Στις 6 Μαρτίου 2012, η Δανία κοινοποίησε μια δέσμη μέτρων υπέρ της FIH. Με απόφαση της 29ης Ιουνίου 2012 («απόφαση για τη διάσωση και για την κίνηση της διαδικασίας») (3), η Επιτροπή ενέκρινε τα μέτρα αυτά (4), σε προσωρινή βάση, διαπιστώνοντας ότι είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά.
(3)
Ταυτόχρονα, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («η Συνθήκη»), λόγω αμφιβολιών ως προς την καταλληλότητα των μέτρων, τον περιορισμό της ενίσχυσης στο ελάχιστο αναγκαίο και την ίδια συμμετοχή της τράπεζας, ιδίως ενόψει του δυνητικά χαμηλού τιμήματος των μέτρων περιουσιακών στοιχείων απομειωμένης αξίας που χορηγήθηκαν υπέρ της FIH.
(4)
Στις 2 Ιουλίου 2012, η FIH αποπλήρωσε το κεφάλαιο ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας που είχε λάβει το 2009 στο πλαίσιο του δανικού νόμου για τις κρατικά χρηματοδοτούμενες εισφορές κεφαλαίων (5).
(5)
Σύμφωνα με την απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας, η Δανία υπέβαλε σχέδιο αναδιάρθρωσης, στις 4 Ιανουαρίου 2013 (6), το οποίο στη συνέχεια τροποποίησε. Στις 24 Ιουνίου 2013, η Δανία υπέβαλε την τελική επικαιροποίηση του εν λόγω σχεδίου («σχέδιο αναδιάρθρωσης»).
(6)
Στις 3 Φεβρουαρίου 2014, η Δανία υπέβαλε έγγραφο για τον καθορισμό των όρων αναδιάρθρωσης της FIH, το οποίο δεσμεύτηκε να εφαρμόσει («οι δεσμεύσεις»).
(7)
Οι δανικές αρχές διαβίβασαν συμπληρωματικές πληροφορίες κατά την περίοδο μεταξύ 30 Ιουνίου 2012 και 3 Φεβρουαρίου 2014.
(8)
Για λόγους επείγουσας ανάγκης, η Δανία δέχεται κατ’ εξαίρεση η έκδοση της απόφασης αυτής να γίνει στην αγγλική γλώσσα (7).
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
2.1. Ο ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ
(9)
Η FIH είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, η οποία υπόκειται στις ρυθμίσεις της δανικής τραπεζικής νομοθεσίας και εποπτεύεται από την Εποπτική Αρχή Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών («FSA») της Δανίας. Ιδρύθηκε το 1958 και έχει την έδρα της στην Κοπεγχάγη, Δανία. Ανήκει εξ ολοκλήρου στην FIH Holding A/S («FIH Holding»).
(10)
Ο όμιλος FIH αποτελείται από την FIH Holding και την FIH Erhvervsbank, καθώς και τις θυγατρικές, οι οποίες ανήκουν στην τελευταία εξ ολοκλήρου. Οι εν λόγω θυγατρικές είναι η FIH Partners A/S (που καλύπτει το τμήμα της χρηματοδότησης επιχειρήσεων), η FIH Kapital Bank A/S («FIH Kapital Bank») (8), η FIH Realkredit A/S, η οποία αποτελεί ίδρυμα ενυπόθηκης πίστης και οι FIH Leasing και Finans A/S. Η FIH δραστηριοποιείται σε τρεις τομείς: τον τραπεζικό τομέα (9), τις αγορές (10) και τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων (corporate finance) (11).
(11)
Την 31η Δεκεμβρίου 2012, η FIH Holding ανήκε στο Danish Labour Market Supplementary Pension Fund (ταμείο επικουρικών συντάξεων της Δανίας), το οποίο κατείχε 48,8 % των μετοχών της FIH Holding, στην PF I A/S (12), η οποία κατείχε το 48,8 % των μετοχών, καθώς και στην εκτελεστικό συμβούλιο και στα διευθυντικά στελέχη που κατείχαν το 2,3 % των μετοχών, με την FIH Holding να κατέχει το 0,1 % των μετοχών.
(12)
Στο τέλος του 2011, ο όμιλος FIH είχε ισολογισμό της τάξης των 84,16 δισεκατ. κορονών Δανίας (11,28 δισεκατ. ευρώ) και ο συνολικός δείκτης κεφαλαίων του (13) ήταν 17,8 %, ποσοστό που αυξήθηκε σε 21,2 % από τις 31 Δεκεμβρίου 2012. Στις 31 Δεκεμβρίου 2012, η FIH είχε ισολογισμό της τάξης των 60,76 δισεκατ. κορονών Δανίας (8,1 δισεκατ. ευρώ) (14) και σταθμισμένα βάσει κινδύνου περιουσιακά στοιχεία («RWA») ύψους 29,84 δισεκατ. κορονών Δανίας (3,98 δισεκατ. ευρώ).
(13)
Η FIH είναι τράπεζα παροχής εξειδικευμένων υπηρεσιών (niche bank), η οποία ειδικεύεται στη μεσοπρόθεσμη χρηματοδότηση, καθώς και σε συμβουλευτικές υπηρεσίες διαχείρισης κινδύνου και υπηρεσίες χρηματοδότησης επιχειρήσεων για τις δανικές επιχειρήσεις με ισολογισμό που υπερβαίνει τα 10 εκατ. κορόνες Δανίας (1,34 εκατ. ευρώ). Αρχικά, οι τραπεζικές δραστηριότητες της FIH αφορούσαν τρεις τομείς: Τη χρηματοδότηση ακινήτων (property finance), τη χρηματοδότηση εξαγορών (acquisition finance) και την επιχειρηματική τραπεζική (corporate banking).
(14)
Η FIH αποτελούσε την έκτη μεγαλύτερη τράπεζα της Δανίας ως προς τα κεφάλαια κίνησης (15), όταν ελήφθη η απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας, εξυπηρετώντας πάνω από 2 000 τραπεζικούς πελάτες σε επίπεδο ομίλου. Το μερίδιο αγοράς της FIH σε τραπεζικά και στεγαστικά δάνεια κατά την περίοδο αυτή υπολογιζόταν σε 1,7 %. Διέθετε μερίδιο αγοράς σε ΜΜΕ / εταιρικά δάνεια ύψους 2,5 %. Τον Ιούνιο του 2012, η FIH διέθετε μερίδιο αγοράς ύψους 2,1 % της συνολικής αγοράς για τον δανεισμό επιχειρήσεων (τόσο σε τραπεζικά όσο και στεγαστικά δάνεια).
(15)
Ο όμιλος FIH παρουσίασε ικανοποιητικά αποτελέσματα κατά τα τελευταία έτη. Στις 25 Ιουνίου 2009, υπέβαλε αίτηση υπαγωγής στο δανικό καθεστώς ανακεφαλαιοποίησης (16) και, στις 30 Ιουνίου 2009, έλαβε εισφορά κρατικών υβριδικών κεφαλαίων κατηγορίας 1 ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας, με τη μορφή ομολόγου. Το τοκομερίδιο του ομολόγου αυτού ανήλθε σε 11,46 % ετησίως. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2009, ο όμιλος FIH ανακοίνωσε ζημίες προ φόρων ύψους 148 εκατ. κορονών Δανίας (19,9 εκατ. ευρώ).
(16)
Παρόλο που ο όμιλος FIH είχε κέρδη προ φόρων ύψους 316 εκατ. κορονών Δανίας (42,5 εκατ. ευρώ), το 2010, το κέρδος προήλθε κυρίως από μη επαναλαμβανόμενες θετικές προσαρμογές της αγοραίας αξίας, συμπεριλαμβανομένων των μη πραγματοποιηθέντων κερδών σε μια έμμεση συμμετοχή. Το 2011 ο όμιλος FIH ανακοίνωσε ζημίες προ φόρων ύψους 1,27 δισεκατ. κορονών Δανίας (170 εκατ. ευρώ) λόγω δαπανών απομείωσης δανείων και αρνητικών προσαρμογών της αγοραίας αξίας. Στις 31 Δεκεμβρίου 2012 είχε ζημία προ φόρων ύψους 47 εκατ. κορονών Δανίας (6,4 εκατ. ευρώ). Για το τέλος του 2013 προβλέπονται κέρδη προ φόρων ύψους 95 εκατ. κορονών Δανίας (12,8 εκατ. ευρώ). Το 2013 τα καθαρά κέρδη του τρίτου τριμήνου από συνεχιζόμενες δραστηριότητες προ φόρων ήταν 23,2 εκατ. κορόνες Δανίας (3,09 εκατ. ευρώ). Για το σύνολο των δραστηριοτήτων της μετά τη φορολόγηση, η FIH εμφάνισε ζημίες ύψους 20,1 εκατ. κορονών Δανίας (2,71 εκατ. ευρώ) το 2012.
(17)
Το 2009 και το 2010, η Moody’s υποβάθμισε την αξιολόγηση της FIH από Α2 σε Baa3. Το 2010, οι κάτοχοι της FIH (η Ισλανδική Αρχή Χρηματοπιστωτικής Εποπτείας και η Κεντρική Τράπεζα της Ισλανδίας) (17) συμφώνησαν να πωλήσουν τις μετοχές που διέθεταν στην FIH στους σημερινούς ιδιοκτήτες. Η νέα ιδιοκτησία αναμενόταν να βελτιώσει σημαντικά την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της FIH, καθώς η προηγούμενη ιδιοκτησία από την Kaupthing Bank hf αποτελούσε μία από τις κύριες ανησυχίες της Moody’s σχετικά με την FIH. Ωστόσο, κυρίως λόγω των περιστάσεων που προσιδιάζουν στην περίπτωση της FIH, όπως η αναχρηματοδότηση κρατικά εγγυημένων εκδόσεων ομολόγων, η πιστωτική ποιότητα και το άνοιγμα στον τομέα των ακινήτων, το 2011, η Moody’s υποβάθμισε περαιτέρω την FIH σε B1 με αρνητική προοπτική.
(18)
Η υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης, το 2011, συνήδε με τις τιμές της αγοράς, την περίοδο εκείνη, για τα ομόλογα της FIH που δεν έλαβαν κρατική εγγύηση: Το χρέος διάρκειας 2-4 ετών της FIH αποτιμήθηκε σε spreads των 600-700 μονάδων βάσης («bps») επί της ισοδύναμης διάρκειας σύμβασης ανταλλαγής (swap) σνδεδεμένης με το Euribor.
2.2. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΟΥΝ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(19)
Το 2011 και το 2012 η FIH προανήγγειλε δυσκολίες όσον αφορά το χρέος που θα έληγε το 2012 και το 2013. Η προκύπτουσα χρηματοδοτική δυσκολία προκλήθηκε κυρίως από την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της FIH και άλλαξε τις συνθήκες της κεφαλαιαγοράς (18). Τον Ιούλιο του 2009 η FIH είχε ήδη λάβει ενίσχυση ρευστότητας υπό τη μορφή κρατικής εγγύησης συνολικού ύψους 50 δισεκατ. κορονών Δανίας (6,31 δισεκατ. ευρώ), η οποία χρησιμοποιήθηκε εξ ολοκλήρου. Επιπλέον, έλαβε εισφορά υβριδικών κεφαλαίων κατηγορίας 1 ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας (255 εκατ. ευρώ) από το κράτος, στο πλαίσιο του συστήματος εγγύησης της Δανίας. Στις 31 Δεκεμβρίου 2011 η FIH διέθετε κρατικά εγγυημένα ομόλογα ύψους 41,7 δισεκατ. κορονών Δανίας (5,56 δισεκατ. ευρώ), τα οποία αποτελούσαν το 49,94 % του ισολογισμού της τράπεζας.
(20)
Με τα εν λόγω κρατικά εγγυημένα ομόλογα που έληγαν το 2012 και το 2013, η FIH επρόκειτο να αντιμετωπίσει το κενό χρηματοδότησης. Η FSA εκτίμησε, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2011, ότι υπήρχε σχετικά υψηλός κίνδυνος αδυναμίας της FIH να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις ρευστότητας στους ακόλουθους 12-18 μήνες, ως αποτέλεσμα της επαπειλούμενης αδυναμίας της να αντλήσει κεφάλαια από τις ανοικτές αγορές.
(21)
Για να αντιμετωπιστούν αυτά τα αναδυόμενα προβλήματα ρευστότητας, η FIH επρόκειτο να πραγματοποιήσει σημαντική μείωση του ισολογισμού της.
2.3. ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(22)
Για την επίλυση των αναμενόμενων προβλημάτων ρευστότητας της FIH, τον Ιούλιο του 2012, η Δανία πρότεινε ένα σύνθετο μέτρο απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων για να μεταφέρει τη χρηματοδότηση περιουσιακών στοιχείων χρηματοδότησης προβληματικών ακινήτων της FIH σε μια νέα θυγατρική της FIH Holding (τη «Newco»). Ταυτόχρονα, η Δανία δεσμεύτηκε να παράσχει στη Newco χρηματοδότηση και ανακεφαλαιοποίηση, εφόσον χρειαζόταν.
(23)
Τα «μέτρα» (19) αποτελούνταν από τα δύο στάδια μιας συμφωνίας αγοράς μετοχών (20) και αρκετές δευτερεύουσες συμφωνίες βάσει των οποίων τα στοιχεία ενεργητικού του ομίλου FIH, τα οποία ανέρχονταν σε περίπου 17,1 δισεκατ. κορόνες Δανίας (2,3 δισεκατ. ευρώ ή 28 % του συνολικού ενεργητικού της FIH κατά τον χρόνο της μεταβίβασης), μεταφέρθηκαν στη Newco. Η Newco (21), στη συνέχεια, αγοράστηκε από την Εταιρεία Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας («FSC») της Δανίας (22), και έπειτα θα εκκαθαριζόταν με μεθοδευμένο τρόπο, στο πλαίσιο του εγκεκριμένου δανικού καθεστώτος εκκαθάρισης (23), σύμφωνα με τις αρχές του καθεστώτος (24). Η διαδικασία εκκαθάρισης αναμένεται να διαρκέσει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016, αλλά θα μπορούσε να παραταθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2019. Η FSC ήταν σε θέση να χρηματοδοτήσει το σύνολο σχεδόν του κεφαλαίου ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας για την αγορά της Newco μέσω της πρόωρης εξόφλησης του δανειακού ομολόγου υβριδικών κεφαλαίων κατηγορίας 1 ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας που είχαν χορηγηθεί στην FIH (25) από το κράτος, το 2009. Η FSA ενέκρινε την αποπληρωμή από την FIH της εισφοράς κρατικών κεφαλαίων, στις 2 Ιουλίου 2012, με βάση την ανάλυση φερεγγυότητας και ρευστότητας που περιελάμβανε το μέτρο μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων (26).
(24)
Στο στάδιο 1, έγινε διαχωρισμός των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού της FIH Erhvervsbank και της FIH Kapital Bank στην Newco, της νέας θυγατρικής της FIH Holding. Τα στοιχεία ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στη Newco ήταν τα δάνεια ακινήτων και χρεογράφων ύψους 15,2 δισεκατ. κορονών Δανίας (2,1 δισεκατ. ευρώ) και τα παράγωγά του ύψους 1,6 δισεκατ. κορονών Δανίας (215 εκατ. ευρώ). Τα στοιχεία παθητικού της Newco αποτελούνταν από δύο δάνεια (Δάνειο Ένα και Δάνειο Δύο) με υπολειπόμενα ίδια κεφάλαια ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας.
(25)
Το Δάνειο Ένα ήταν δάνειο απορρόφησης ζημιών από την FIH προς τη Newco ύψους 1,65 δισεκατ. κορονών Δανίας (221 εκατ. ευρώ). Το δάνειο αυτό θα αποπληρωθεί από τη Newco στην FIH μόνο εάν η διαδικασία εκκαθάρισης των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στη Newco δημιουργήσει έσοδα που υπερβαίνουν την τιμή αγοράς της FSC ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας (268 εκατ. ευρώ). Όσον αφορά την αποπληρωμή του Δανείου Ένα, η Newco πρόκειται να πληρώσει το επιτόκιο του δανικού κρατικού ομολόγου πενταετούς διάρκειας πλέον 1,15 % (27).
(26)
Το Δάνειο Δύο ήταν ένα δάνειο της FIH Erhvervsbank προς τη Newco ύψους 13,45 δισεκατ. κορονών Δανίας (1,8 δισεκατ. ευρώ). Για την αποπληρωμή του Δανείου Δύο, η Newco πρόκειται να καταβάλει στην FIH το επιτόκιο CIBOR διάρκειας τριών μηνών πλέον 1,12 %. Η διάρκεια του Δανείου Δύο συνάδει με τη διάρκεια των δανείων που είχαν προηγουμένως εκδοθεί από την FIH υπό την εγγύηση του κράτους. Το Δάνειο Δύο και τα σχετικά με αυτό δάνεια έληξαν στα μέσα του 2013 και συμφωνήθηκε συμβατικά ότι, καθώς η Newco θα αποπλήρωνε τα δάνεια προς την FIH, η FIH θα επέστρεφε τα ανεξόφλητα δάνεια που είχαν κρατική εγγύηση. Καθώς το ονομαστικό ποσό του Δανείου Δύο επεστράφη από τη Newco προς την FIH, η FSC παρείχε την αναγκαία χρηματοδότηση στη Newco για την αναχρηματοδότηση των στοιχείων ενεργητικού της.
(27)
Στο στάδιο 2, το οποίο εκτελέστηκε αμέσως μετά την ολοκλήρωση του σταδίου 1, η FSC αγόρασε όλες τις μετοχές της Newco από την FIH Holding. Η τιμή που καταβλήθηκε αρχικά (28) από την FSC προς την FIH Holding για τη Newco ήταν τα ίδια κεφάλαια (καθαρή αξία), όπως ήταν διαμορφωμένα την 1η Ιανουαρίου 2012, τα οποία ανήλθαν σε 2 δισεκατ. κορόνες Δανίας.
(28)
Η FIH Holding θα μπορούσε, στη συνέχεια, να χρησιμοποιήσει τα έσοδα σε μετρητά ως άμεση ρευστότητα για την αποπληρωμή τμήματος της εγγύησης του χρέους. Την ίδια στιγμή, η μεταβίβαση των στοιχείων ενεργητικού οδήγησε σε αντικατάσταση δανείων ακινήτων από δάνεια σε μια κρατικά χρηματοδοτούμενη οντότητα, μειώνοντας έτσι τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο στοιχεία ενεργητικού της FIH κατά περίπου 10 δισεκατ. κορόνες Δανίας (29).
(29)
Εκτός από τη συμφωνία αγοράς μετοχών, τα μέτρα περιλαμβάνουν αρκετές παρεπόμενες συμφωνίες μεταξύ της FIH Holding και της FSC:
α)
Την 1η Ιουλίου 2012 (30) η FIH Holding χορήγησε απεριόριστη εγγύηση ζημιών στην FSC διασφαλίζοντας ότι, κατά τη διάλυση της Newco, η FSC θα ανακτούσε πλήρως το σύνολο της χρηματοδότησής της και το κεφάλαιο που είχε διαθέσει στη Newco. Το τίμημα της εγγύησης αυτής περιλαμβάνεται στη μεταβλητή τιμή αγοράς της συμφωνίας αγοράς μετοχών.
β)
Την 1η Ιουλίου 2012 η FSC δεσμεύτηκε να παράσχει χρηματοδότηση προς τη Newco, καθώς το Δάνειο Δύο είχε λήξει (στα μέσα του 2013). Η FSC εισπράττει τόκους από τη Newco που ισοδυναμούν με το βασικό επιτόκιο της ΕΕ συν 100 μονάδες βάσης. Για την υλοποίηση αυτής της δέσμευσης, η FSC παρείχε δάνειο στη Newco ύψους 13 δισεκατ. κορονών Δανίας (1,64 δισεκατ. ευρώ), για το οποίο δεν θα λάμβανε καμία αμοιβή εγκατάστασης.
γ)
Η FSC έχει δεσμευτεί να χρηματοδοτήσει και να ανακεφαλαιοποιήσει τη Newco, εφόσον κριθεί αναγκαίο, πριν από την τελική διαδικασία εκκαθάρισης.
(30)
Σε περίπτωση διάλυσης της Newco, η FSC φέρει το συμβατικό δικαίωμα να ανακτήσει τουλάχιστον τις αρχικές επενδυτικές δαπάνες ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας της FIH και FSC στη συναλλαγή. Εάν η διαδικασία εκκαθάρισης παράγει έσοδα χαμηλότερα από την τιμή αγοράς ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας, η FIH θα καλύψει τη διαφορά με το Δάνειο Ένα, το δάνειο απορρόφησης ζημιών, καθώς και με την εγγύηση, αντίστοιχα. Εάν τα έσοδα από τη διαδικασία εκκαθάρισης υπερβούν το 1,5 δισεκατ. κορόνες Δανίας, ένα επιπλέον 25 % για κάθε επιπλέον ποσό θα πρέπει να καταβληθεί στην FSC εκτός από το ελάχιστο ποσό 2 δισεκατ. κορονών Δανίας που πρόκειται να λάβει. Κάθε επιπλέον υπέρβαση του ποσού θα καταβληθεί στην FIH Holding. Στην πράξη, εάν τα τελικά ποσά είναι κάτω από 1,5 δισεκατ. κορόνες Δανίας, η FSC θα λάβει 2 δισεκατ. κορόνες Δανίας· εάν, για παράδειγμα, τα τελικά έσοδα είναι 1,9 δισεκατ. κορόνες Δανίας, η FSC θα λάβει 2,1 δισεκατ. κορόνες Δανίας.
2.4. Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ
(31)
Στην απόφαση διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς την αναλογικότητα των μέτρων, τον περιορισμό τους στο ελάχιστο αναγκαίο, την ύπαρξη επαρκούς ίδιας συμμετοχής του ομίλου FIH και την ύπαρξη επαρκούς περιορισμού των στρεβλώσεων ανταγωνισμού.
(32)
Οι ανησυχίες αυτές προκλήθηκαν από την υψηλή πολυπλοκότητα των μέτρων που αποδείχθηκαν αναίτια περίπλοκα για επίλυση των μελλοντικών προβλημάτων ρευστότητας της FIH. Ειδικότερα, δεν ήταν σαφές σε ποιον βαθμό οι διάφορες δευτερεύουσες συμφωνίες και η διασύνδεση στον τύπο της αμοιβής ήταν αναγκαίες, κατάλληλες και καλά στοχευμένες για τους σκοπούς της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008 (31).
(33)
Περαιτέρω, κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας, η FIH επρόκειτο να εισέλθει δυναμικά στη διαδικτυακή αγορά των καταθέσεων λιανικής επιδιώκοντας μια ηγετική θέση σε θέματα τιμών. Η είσοδος στη διαδικτυακή αγορά των καταθέσεων λιανικής αποτελούσε μια βασική συνιστώσα της στρατηγικής της FIH για την αντιμετώπιση των προβλημάτων χρηματοδότησής της.
(34)
Επιπλέον, η προταθείσα αμοιβή που θα καταβληθεί στην FSC για τα μεταβιβασθέντα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις, φαίνεται πολύ απίθανο να ανταποκρίνεται στο επίπεδο αμοιβής που αναφέρεται στο σημείο 21 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων (32), σύμφωνα με την οποία οι τράπεζες οφείλουν να επωμίζονται στον μέγιστο βαθμό τις ζημίες που συνδέονται με απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Το σημείο 21 προβλέπει ότι απαιτείται κατάλληλη αμοιβή του κράτους ως αντάλλαγμα για τα μέτρα αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ισοδύναμη ευθύνη των μετόχων και καταμερισμός του κόστους, ανεξαρτήτως του συγκεκριμένου μοντέλου που επιλέγεται.
3. ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ
3.1. ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ
(35)
Στις 24 Ιουνίου 2013, η Δανία παρουσίασε την τελική επικαιροποιημένη έκδοση του σχεδίου αναδιάρθρωσης του ομίλου FIH για την περίοδο 2012-2016. Το σχέδιο περιλαμβάνει τόσο το βέλτιστο όσο και το δυσμενέστερο σενάριο (33) με σκοπό να αποδείξει την ικανότητα της FIH να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της, να διασφαλίσει την επαρκή κατανομή των βαρών και κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.
(36)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης βασίζεται σε υποθέσεις όσον αφορά τον ρυθμό ανάπτυξης του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος («ΑΕΠ»), όπως προβλέπεται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο («ΔΝΤ»), και την εξέλιξη των βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων επιτοκίων, σύμφωνα με την εκτίμηση του Υπουργείου Επιχειρήσεων και Ανάπτυξης της Δανίας, όσον αφορά τις εξελίξεις στις τιμές των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων μέχρι το 2014. Το σχέδιο προβλέπει τη μέτρια ανάκαμψη του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ από το 2013 και εξής.
(37)
Σύμφωνα με το βέλτιστο σενάριο (34), η FIH αναμένεται να βελτιώνει συνεχώς τα αποτελέσματά της μέχρι το 2016. Η προ φόρων κανονικοποιμένη απόδοση επί των ιδίων κεφαλαίων (35) σε επίπεδο ομίλου προϋπολογίζεται να είναι 10,3 % στις 31 Δεκεμβρίου 2013 και 11,2 % (36) στις 31 Δεκεμβρίου 2016.
(38)
Το δυσμενέστερο σενάριο (37) προκύπτει από λιγότερο ευνοϊκές παραδοχές για την αγορά. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, την επιδείνωση των συνθηκών της αγοράς ως προς τη χρηματοδότηση των τραπεζών, τόσο όσον αφορά τον όγκο όσο και την αξία, τη χαμηλότερη ζήτηση για δάνεια και συμβουλευτικές υπηρεσίες, δυσμενείς διακυμάνσεις στις τιμές συναλλάγματος, τα επιτόκια κ.λπ., καθώς και δαπάνες απομείωσης που παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα μέσω του επιχειρηματικού κύκλου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της FIH, οι εξελίξεις αυτές οδηγούν συνολικά σε προ φόρων ομαλοποιημένη απόδοση ιδίων κεφαλαίων σε επίπεδο ομίλου της τάξης του 0,9 %, στις 31 Δεκεμβρίου 2013, και 2,0 % στις 31 Δεκεμβρίου 2016.
(39)
Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, υπάρχει ένα σχετικά χαμηλό επίπεδο απόδοσης των ιδίων κεφαλαίων που οφείλεται κυρίως στην απαγόρευση του μερίσματος και την απαγόρευση των τοκομεριδίων, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της Δανίας στο πλαίσιο της έρευνας για τις κρατικές ενισχύσεις. Ως αποτέλεσμα των εν λόγω δεσμεύσεων, ο όμιλος FIH θα διατηρούσε τα κέρδη μέχρι το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης και την καθιέρωση των μέτρων.
(40)
Αρχικά, οι τραπεζικές δραστηριότητες της FIH αφορούσαν τρεις τομείς: Τη χρηματοδότηση ακινήτων (property finance), τη χρηματοδότηση εξαγορών (acquisition finance) και την επιχειρηματική τραπεζική (corporate banking). Ο τομέας της χρηματοδότησης ακινήτων καταργήθηκε, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης της FIH, καθώς τα δάνεια του τομέα χρηματοδότησης ακινήτων πωλήθηκαν στην FSC το 2012. Επιπλέον, τα δάνεια της μονάδας χρηματοδότησης εξαγορών θα καταργηθούν σταδιακά. Συνεπώς, μόνο το τμήμα επιχειρηματικής τραπεζικής θα εξακολουθήσει να υφίσταται. Από τον Μάρτιο του 2013, οι εργαζόμενοι με πλήρη απασχόληση δεν μειώθηκαν σε 214.
(41)
Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, ο ισολογισμός επρόκειτο να μειωθεί σε 27,68 δισεκατ. κορόνες Δανίας (3,74 δισεκατ. ευρώ) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013. Στις 31 Δεκεμβρίου 2016, η FIH προβλέπει συνολικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας 19,6 %.
(42)
Ο νόμιμος δείκτης ρευστότητας (38) ο οποίος στις 31 Δεκεμβρίου 2012 ήταν 214 %, αναμένεται να είναι 239,7 % στις 31 Δεκεμβρίου 2013.
(43)
Κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης, ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας αναμένεται να ανέλθει στο 19,6 % και ο νόμιμος δείκτης ρευστότητας στο 175 % και, συνεπώς, να υπερβαίνει σημαντικά τις κανονιστικές απαιτήσεις.
(44)
Η προ φόρων απόδοση των λεγόμενων ομαλοποιημένων ιδίων κεφαλαίων (39), σύμφωνα με το βέλτιστο σενάριο (40) του σχεδίου αναδιάρθρωσης, προϋπολογίζεται σε 9 %, στις 31 Δεκεμβρίου 2013, και σε 10,1 %, στις 31 Δεκεμβρίου 2016. Τα στοιχεία αυτά είναι 0,9 % και 4,7 %, αντίστοιχα, στο δυσμενέστερο σενάριο (41).
(45)
Η κατάσταση της τράπεζας βελτιώθηκε σημαντικά από τα μέσα του 2011, όταν η FSA προέβλεψε ότι η FIH θα αντιμετώπιζε μεγάλες ανάγκες ρευστότητας που δεν θα ήταν σε θέση να καλύψει. Η FIH αποπλήρωσε τα εναπομένοντα εκκρεμή κρατικά εγγυημένα ομόλογα και το πρόβλημα αναχρηματοδότησης είχε αντιμετωπιστεί έως τις 13 Ιουνίου 2013. Επιπλέον, η FIH αποπλήρωσε τα κρατικά υβριδικά κεφάλαια κατηγορίας 1 στις 2 Ιουλίου 2013.
(46)
Επί του παρόντος, η FIH συμμορφώνεται τόσο με τις κανονιστικές απαιτήσεις φερεγγυότητας όσο και με τις απαιτήσεις ρευστότητας.
3.2. ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΕ Η ΔΑΝΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΙΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΠΟΥ ΕΞΕΦΡΑΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ
(47)
Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες που εξέφρασε η Επιτροπή, στο πλαίσιο της απόφασης για τη διάσωση και για την κίνηση της διαδικασίας, η Δανία και ο όμιλος FIH προέβησαν σε μια σειρά από ενέργειες.
(48)
Η FIH προέβη σε «εφάπαξ» καταβολή προς την FSC ύψους 310,25 εκατ. κορονών Δανίας (39,12 εκατ. ευρώ), με ημερομηνία αξίας την 4η Δεκεμβρίου 2013 (42).
(49)
Η FIH κατέβαλε, με ημερομηνία αξίας στις 18 Δεκεμβρίου 2013, το ποσό των 61,7 εκατ. κορονών Δανίας για τη Newco ως μερική επιστροφή των τελών που εισέπραξε στο πλαίσιο της συμφωνίας διαχείρισης για το 2012, και αναδρομικά μείωσε τα διοικητικά έξοδα για τη διαχείριση και την αντιστάθμιση κινδύνων για το 2013 με τα οποία επιβαρύνεται η Newco στο 0,05 % του χαρτοφυλακίου ανεξόφλητων δανείων.
(50)
Η FIH μείωσε το σύνολο του ενεργητικού της από 109,3 δισεκατ. κορόνες Δανίας (14,67 δισεκατ. ευρώ), στις 31 Δεκεμβρίου 2010, σε 60,80 δισεκατ. κορόνες Δανίας (8,16 δισεκατ. ευρώ) μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012, το οποίο αντιστοιχεί σε μείωση της τάξης του 44 %.
(51)
Η FIH προέβη σε περαιτέρω μείωση του δανειακού χαρτοφυλακίου της από 58,0 δισεκατ. κορόνες Δανίας (7,79 δισεκατ. ευρώ), στις 31 Δεκεμβρίου 2010, σε 16,2 δισεκατ. κορόνες Δανίας (2,17 δισεκατ. ευρώ) στις 31 Δεκεμβρίου 2012, δηλαδή, κατά 41,8 δισεκατ. κορόνες Δανίας συνολικά, το οποίο αντιστοιχεί σε μείωση 72 %.
(52)
Επιπλέον, η FIH μείωσε σημαντικά τα όρια κινδύνου στις Αγορές. (43)
(53)
Η FIH μείωσε τον αριθμό των εργαζομένων της με πλήρη απασχόληση από 356, στις 31 Δεκεμβρίου 2010, σε 214 έως τις 31 Μαρτίου 2013, γεγονός που αντιστοιχεί σε μείωση κατά 41 %.
(54)
Επιπλέον, η FIH μείωσε τη γεωγραφική παρουσία της, καθώς δύο από τα τέσσερα περιφερειακά γραφεία της έχουν κλείσει.
3.3. ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕ Η ΔΑΝΙΑ
(55)
Λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας και προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμβατότητα με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, ιδίως όσον αφορά την κατάλληλη αμοιβή των μέτρων μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων, η Δανία παρείχε πρόσθετες δεσμεύσεις, οι οποίες αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 55 έως 62.
(56)
Η FIH θα καταβάλλει ετήσια πληρωμή ύψους 12,1 εκατ. κορονών Δανίας (1,61 εκατ. ευρώ) προς την FSC από τις 30 Σεπτεμβρίου 2014 έως τον οριστικό διακανονισμό της συναλλαγής με πληρωμές ACT/ACT pro rata temporis (44) για την τελευταία περίοδο κατά την ημερομηνία διακανονισμού (έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019).
(57)
Η FIH θα μειώσει τα έξοδα διαχείρισης όσον αφορά την FSC ή θα προβεί σε εφάπαξ πληρωμή προς την FSC, με παρούσα αξία μείωσης ή αμοιβής ίση με 143,2 εκατ. κορόνες Δανίας (19,09 εκατ. ευρώ).
(58)
Για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, η FIH κατέβαλε το ποσό των 61,7 εκατ. κορονών Δανίας στη Newco ως μερική επιστροφή των τελών που εισέπραξε η FIH από την Newco βάσει της συμφωνίας διαχείρισης για το 2012. Η FIH έχει, επίσης, μειώσει τα έξοδα διαχείρισης για τη διοίκηση και την αντιστάθμιση κινδύνου, με τα οποία επιφορτίζεται η Newco, σε 0,05 % επί του οφειλόμενου δανειακού χαρτοφυλακίου για το έτος 2013.
(59)
Επιπλέον, η FIH θα μειώσει τα διοικητικά έξοδα διαχείρισης και αντιστάθμισης κινδύνου, με τα οποία επιβαρύνεται η Newco, σε 0,05 % ετησίως του χαρτοφυλακίου οφειλόμενων δανείων, από την 1η Ιανουαρίου 2014.
(60)
Η FIH θα καταβάλλει πρόσθετη ετήσια αμοιβή στην FSC ύψους 47,2 εκατ. κορονών Δανίας (6,29 εκατ. ευρώ), σε περίπτωση που η FSA αλλάξει το ρυθμιστικό καθεστώς της όσον αφορά τις κεφαλαιακές απαιτήσεις σε επίπεδο ελέγχουσας εταιρείας (holding)), έτσι ώστε η ρυθμιστική ικανότητα δανεισμού της FIH να μην περιορίζεται από την κεφαλαιακή θέση της FIH Holding.
(61)
Οι δεσμεύσεις προβλέπουν επίσης την απόσυρση της FIH από ορισμένους επιχειρηματικούς κλάδους (χρηματοδότηση ακινήτων, ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια, ιδιωτική διαχείριση περιουσίας), καθώς και για μια σειρά από περιορισμούς συμπεριφοράς, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης ηγετικής θέσης σε θέματα τιμών για τις καταθέσεις, της απαγόρευσης των επιθετικών πρακτικών στο εμπόριο και την απαγόρευση των εξαγορών, καθώς και την εκκαθάριση της FIH Realkredit A/S, η οποία αποτελούσε την τράπεζα ενυπόθηκων δανείων του ομίλου FIH. Η FIH Realkredit A/S εκκαθαρίστηκε το 2013.
(62)
Ο πλήρης κατάλογος των δεσμεύσεων (45) παρατίθεται στο παράρτημα.
4. ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΔΑΝΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ
(63)
Όταν κοινοποιήθηκαν τα μέτρα στην Επιτροπή, η αρχική θέση της Δανίας (46) ήταν ότι η μεταβίβαση των μετοχών της Newco εμπεριέκλειε κρατικές ενισχύσεις προς τη Newco, αλλά ότι οποιαδήποτε τέτοια ενίσχυση θα ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης.
(64)
Στην ίδια ανακοίνωση, η Δανία υποστήριξε ότι ο όμιλος FIH δεν είχε λάβει καμία κρατική ενίσχυση, καθώς η FSC θα πλήρωνε την αγοραία τιμή για την Newco. Αν και δεν θεμελιώνει ποσοτικά αυτόν τον ισχυρισμό, είτε κάνοντας αναφορά στα σχετικά δεδομένα της αγοράς είτε εξηγώντας το σκεπτικό σχετικά με το κόστος της συναλλαγής, η Δανία υπογράμμισε ότι:
α)
υπήρχαν διαδικασίες για τον καθορισμό της αγοραίας αξίας της μεταβίβασης·
β)
δόθηκαν αρχική χρηματοδότηση και εγγυήσεις από τον όμιλο FIH·
γ)
ο όμιλος FIH οφείλει να πληρώσει όλα τα έξοδα της συναλλαγής και της εκκαθάρισης· και
δ)
ο όμιλος FIH ανέλαβε πρόσθετες δεσμεύσεις όσον αφορά τη μεταβίβαση και ιδίως την υποχρέωση υποβολής επιχειρηματικού σχεδίου.
(65)
Στο πλαίσιο αυτό, η Δανία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η FIH δεν θα απολάμβανε κανένα πλεονέκτημα. Σε περίπτωση που η Επιτροπή διατύπωνε διαφορετική άποψη για το εν λόγω θέμα, η Δανία υποστήριξε ότι οποιαδήποτε ενίσχυση προς την FIH θα μπορούσε να θεωρηθεί συμβατή με την εσωτερική αγορά, καθώς η ρύθμιση κατέληξε σε αναδιάρθρωση της FIH, σύμφωνα με την ανακοίνωση για την αναδιάρθρωση (47).
(66)
Σε συνέχεια της αρχικής της θέσης, η Δανία, σε παρουσίασή της, στις 20 Μαρτίου 2012 (48), επεσήμανε ότι η FIH δεν ζήτησε τα μέτρα και ότι όταν η FIH έλαβε τα εν λόγω μέτρα είχε εναλλακτικές λύσεις απομόχλευσης, γεγονός που ενίσχυε τον ισχυρισμό ότι η διαπραγμάτευση της συναλλαγής έγινε με τους όρους της αγοράς. Ισχυρίστηκε, επίσης, ότι η αρχική απομείωση της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων ύψους 1,4 δισεκατ. κορονών Δανίας και η επιπλέον μείωση προσαρμογής κινδύνου ύψους 1,3 δισεκατ. κορονών Δανίας αντιστοιχούσε στην αξία της αγοράς. Επιπλέον, τυχόν ζημίες επί μελλοντικών κερδών (earn-out losses) θα πρέπει να διορθωθούν μέσω του μεταβλητού τύπου συμφωνίας αγοράς μετοχών, έτσι ώστε ένας αποτελεσματικός εκ των υστέρων μηχανισμός προσαρμογής θα διασφάλιζε την τιμολόγηση σύμφωνα με τις συνθήκες της αγοράς. Η Δανία δεν επεκτάθηκε όσον αφορά το ποσό της προτεινόμενης έκπτωσης και την προσαρμογή στον κίνδυνο ή τους λόγους οι οποίοι θα οδηγούσαν σε τιμή βάσει των συνθηκών της αγοράς.
(67)
Σε επόμενη αλληλογραφία με την Επιτροπή (49), η Δανία υποστήριξε ότι η μέγιστη ζημία στην οποία εκτέθηκε η FSC ήταν 1,05 δισεκατ. κορόνες Δανίας, δηλαδή, η διαφορά μεταξύ, αφενός, ενός δανείου απορρόφησης ζημιών (loss-absorbing loan) ύψους 1,65 δισεκατ. κορονών Δανίας και, αφετέρου, του αθροίσματος της απομείωσης της λογιστικής αξίας και του προκαταρκτικού ποσού προσαρμογής στον κίνδυνο της FSC, το οποίο ανέρχεται συνολικά σε 2,7 δισεκατ. κορόνες Δανίας. Ισχυρίστηκε, επίσης, ότι ο κίνδυνος για το δημόσιο όσον αφορά τα κρατικά εγγυημένα δάνεια της FIH έχει μειωθεί σημαντικά και ότι η FIH αποπληρώνει την προηγούμενη εισφορά κεφαλαίου ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας.
(68)
Με υπόμνημα που υπέβαλε στις 23 Απριλίου 2012 (50), η Δανία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι «δεν θα παρείχε προς το παρόν στην Επιτροπή περαιτέρω επιχειρήματα σχετικά με τη χρήση της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς». Συγχρόνως, έδωσε κάποιες εξηγήσεις όσον αφορά τις μεθόδους αποτίμησης που χρησιμοποιούνται από τον νομικό σύμβουλο της FSC.
(69)
Στη συνέχεια, στις 16 Μαΐου 2012, η Δανία υποστήριξε ότι η FIH Holding και η FSC είχαν διαπραγματευθεί τους όρους της συναλλαγής με βάση συνήθεις εμπορικές εκτιμήσεις όσον αφορά τον επιμερισμό των κινδύνων και κερδών και υποστήριξε ότι η συναλλαγή είχε γίνει με τους όρους της αγοράς. Η δήλωση αυτή πιστοποιήθηκε από την KPMG, εταιρεία ορκωτών λογιστών-ελεγκτών που παρέχει υπηρεσίες στην FSC (51).
(70)
Στις 7 Ιουνίου 2012, η Δανία υπέβαλε έκθεση της KPMG στην οποία γίνεται αξιολόγηση των μέτρων λαμβάνοντας υπόψη ταυτοχρόνως όλα τα συναφή στοιχεία. Η KPMG έκρινε ότι «δεν υπάρχει λόγος να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι όροι της συμφωνίας δεν θα αντιστοιχούν στους κινδύνους για την FSC», επικαλούμενη το υψηλό επίπεδο των εξασφαλίσεων, τη δυνητική χρήση των καλυμμένων ομολόγων, το δάνειο απορρόφησης ζημιών και 25 % ενδεχόμενα κέρδη για την FSC.
(71)
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2012 στην απάντησή της για την κίνηση της διαδικασίας, η Δανία δεν αμφισβήτησε ευθέως την άποψη της Επιτροπής ότι τα μέτρα συνιστούν κρατικές ενισχύσεις, αλλά ανέφερε την επιχειρηματολογία της 29ης Μαρτίου 2012 (52), υποστηρίζοντας ότι κάθε μεταβίβαση άνω της αγοραίας αξίας θα αντισταθμιζόταν από το δάνειο απορρόφησης ζημιών και την εγγύηση προσαρμογής της τιμής που χορηγήθηκε από την FIH Holding. Επιπλέον, η Δανία προέβαλε την αύξηση των περιθωρίων στις ανανεώσεις και ένα υψηλότερο από το αναμενόμενο ποσοστό εξαγοράς ως παραδείγματα για να υποστηρίξει την άποψη αυτή, χωρίς, ωστόσο, να επαναλαμβάνει ρητά την ανάγκη εφαρμογής της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς (53).
(72)
Αντ’ αυτού, η Δανία υποστήριξε ότι τα μέτρα είναι συμβατά, παρέχοντας επιχειρήματα ώστε να αποδείξει ότι είναι κατάλληλα, ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο και ότι η στρέβλωση του ανταγωνισμού είναι περιορισμένη (54).
(73)
Οι αρχές της Δανίας επανέλαβαν, επίσης, στο σημείωμα της 23ης Απριλίου 2012 τη θέση τους ότι τα μέτρα ήταν το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων μεταξύ FIH και FSC (55) και υποστήριξαν ότι ορισμένες από τις οδηγίες στην τραπεζική ανακοίνωση (56) απαιτούσαν κάποιον βαθμό πολυπλοκότητας στα μέτρα (57), αμφισβητώντας ότι η πολυπλοκότητα θα μπορούσε να τα καταστήσει ακατάλληλα.
(74)
Όταν η Επιτροπή ενημέρωσε τη Δανία σχετικά με την εκτίμηση των εμπειρογνωμόνων όσον αφορά την αγοραία αξία και την πραγματική οικονομική αξία των μέτρων, η Δανία αμφισβήτησε τα αποτελέσματα και υπέβαλε μια σειρά από ερωτήσεις και διευκρινíσεις μεταξύ 7ης Φεβρουαρίου και 11ης Σεπτεμβρίου 2013.
(75)
Η Δανία σχολίασε ότι η ενίσχυση περιοριζόταν στο ελάχιστο αναγκαίο (58), λόγω του ότι έκρινε ότι η αξία μεταβίβασης δεν θα υπερέβαινε την πραγματική οικονομική αξία, αλλά πρόσθεσε ότι μόνο μια τελική αποτίμηση από την Επιτροπή θα μπορούσε να επιβεβαιώσει το γεγονός αυτό.
(76)
Εκτός από τα θέματα αξιολόγησης, η Δανία σημείωσε τις θετικές επιπτώσεις της μεταβίβασης όσον αφορά την κανονιστική θέση της FIH, σύμφωνα με τον στόχο της αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας που περιέχει το σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(77)
Η Δανία υποστήριξε, επίσης, ότι η στρατηγική εξαγοράς καταθέσεων της FIH είναι ανεξάρτητη του μέτρου κρατικής ενίσχυσης και δεν μεταφέρει την πρόθεση της απόκτησης ηγετικής θέσης σε θέματα τιμών, αλλά αποτελεί ουσιαστικό μέρος της στρατηγικής χρηματοδότησης. Παρ’ όλα αυτά, για να αρθούν οι επιφυλάξεις της Επιτροπής, η Δανία δεσμεύτηκε ότι η FIH θα τηρούσε την απαγόρευση της ηγετικής θέσης σε θέματα τιμών.
5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
5.1. ΥΠΑΡΞΗ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(78)
Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης, ως κρατικές ενισχύσεις ορίζονται οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που στρεβλώνουν ή απειλούν να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(79)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα υπέρ της FIH που περιγράφονται στην παράγραφο 2.3 θα πρέπει να εξεταστούν από κοινού ως μια δέσμη. Τα μέτρα αυτά αποτελούν τμήμα μιας ενιαίας συναλλαγής, καθώς τα στοιχεία τους είναι αλληλένδετα (χρονολογικά και από την άποψη της δομής) και έχουν στο σύνολό τους ως στόχο την αντιμετώπιση του προβλήματος της χρηματοδότησης της FIH.
5.1.1. Κρατικοί πόροι
(80)
Τα μέτρα που περιγράφονται στην ενότητα 2.3 αφορούν κρατικούς πόρους, δεδομένου ότι χρηματοδοτούνται απευθείας από την FSC, η οποία είναι κρατική εταιρεία (μέσω του Υπουργείου Εμπορίου της Δανίας), υπεύθυνη για την παροχή διαφόρων ειδών μέτρων στήριξης σε δανικές τράπεζες στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης. (59) Πρώτον, η FSC παρέχει 2 δισεκατ. κορόνες Δανίας σε μετρητά για τη συμφωνία αγοράς μετοχών της Newco. Δεύτερον, η FSC έχει δεσμευτεί να χρηματοδοτήσει τα στοιχεία ενεργητικού της Newco, ενόσω η FIH αποπληρώνει τα κρατικά εγγυημένα δάνειά της. Η δέσμευση αυτή μπορεί να υπερβαίνει τα 13 δισεκατ. κορόνες Δανίας. Τρίτον, η FSC παραιτείται ποσού τόκων, προκειμένου να πληρώσει για μια εγγύηση από την FIH Holding.
5.1.2. Ύπαρξη πλεονεκτήματος
(81)
Τα μέτρα που περιγράφονται στην ενότητα 2.3 παρέχουν πλεονέκτημα, δεδομένου ότι οδηγούν σε αρωγή για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία προς την FIH, βελτιώνοντας έτσι τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας του ομίλου, ενώ παράλληλα επιτρέπουν στην τράπεζα να αντιμετωπίσει καλύτερα τα προβλήματα χρηματοδότησής της.
(82)
Οι δανικές αρχές υποστήριξαν ότι τα μέτρα συνάδουν με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς και, ως εκ τούτου, δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση υπέρ του ομίλου FIH.
(83)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα εκτιμήσει κατά πόσον τα μέτρα υπέρ του ομίλου FIH πληρούν το κριτήριο της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς. Το εν λόγω κριτήριο, ωστόσο, εξετάζει κατά πόσον ένας ιδιώτης επενδυτής θα συμμετείχε σε συγκεκριμένη πράξη με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις όπως ο δημόσιος επενδυτής κατά τη στιγμή κατά την οποία ελήφθη η απόφαση για τη διάθεση δημοσίων πόρων. Δεν υφίσταται κρατική ενίσχυση όταν τα δημόσια κονδύλια χορηγούνται σε περιστάσεις και υπό όρους που αντιστοιχούν στους όρους της αγοράς.
(84)
Από την άποψη αυτή, στη συγκεκριμένη περίπτωση του ομίλου FIH, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σημαντικό να εξετάσει i) αν αρχικά υπήρξε ιδιώτης επενδυτής πρόθυμος να χρηματοδοτήσει τα μέτρα με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις με τους οποίους χρηματοδότησε το κράτος μέλος, ii) εάν ναι, ποια ήταν η απόδοση της επένδυσης που ζητούσε, σε σύγκριση με αυτήν που ζήτησε το κράτος, και iii) σε περίπτωση απουσίας ιδιωτικού ενδιαφέροντος, ποια θα ήταν η αναμενόμενη απόδοση (60) και η κατανομή των δυνητικών αποδόσεων των μέτρων για το κράτος, σε σύγκριση με εκείνες που θα ανέμενε ένας επενδυτής στην αγορά, εάν επρόκειτο να λάβει μέτρα υπό κανονικές συνθήκες οικονομίας της αγοράς. Εάν το κράτος αποδέχεται αυτούς τους όρους ή καλύτερους, μπορεί να θεωρηθεί ότι τα μέτρα πρέπει να χορηγούνται σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Ειδικότερα, είναι σημαντικό να ελεγχθεί αν η συναλλαγή στο σύνολό της παράγει θετικές ταμειακές ροές, γιατί κανένας ιδιώτης επενδυτής, ο οποίος έχει ως στόχο τη μεγιστοποίηση των κερδών του, δεν θα αναλάμβανε μια ζημιογόνο δραστηριότητα.
(85)
Τα πιο ισχυρά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η συναλλαγή είναι σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς είναι ότι οι όροι της συμφωνίας δεν θα ήταν μόνο αποδεκτοί από έναν υποθετικό επενδυτή της οικονομίας της αγοράς, αλλά και ότι υπάρχει πράγματι ένας τέτοιος επενδυτής που συμμετέχει στην ίδια επένδυση με τους ίδιους όρους με τους οποίους συμμετείχε το κράτος. Η παρουσία των άλλων επενδυτών παρέχει ένα σημείο αναφοράς προκειμένου η Επιτροπή να αξιολογήσει τη δυνατότητα εφαρμογής της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς.
(86)
Την περίοδο που η Δανία χορήγησε τα μέτρα, δεν υπήρχε φορέας της αγοράς, διατεθειμένος να χορηγήσει μέτρα προς την FIH παρόμοια με εκείνα που χορηγούνται από κρατικά ελεγχόμενους φορείς. Ειδικότερα, ούτε η κοινοπραξία ιδιοκτητών ούτε κάποιος τρίτος εξέφρασαν την πρόθεση να επενδύσουν στην FIH. Η Επιτροπή δεν έχει λόγους να συμπεράνει ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, ένας φορέας της οικονομίας της αγοράς θα ήταν πρόθυμος να συμμετάσχει στα μέτρα. Η απουσία ιδιωτικού ενδιαφέροντος, είναι μια ένδειξη των οικονομικών δυσκολιών και της αδύναμης θέσης της τράπεζας.
(87)
Σε περίπτωση απουσίας ενός φορέα που να προτίθεται να επενδύσει με τους ίδιους όρους με τους οποίους επενδύει το κράτος, μπορεί να θεωρηθεί ότι ένα μέτρο δεν περιέχει ενίσχυση εάν σε παρόμοιες περιστάσεις, ένας ιδιώτης επενδυτής χορηγούσε την ίδια χρηματοδότηση, ζητώντας απόδοση τουλάχιστον τόσο υψηλή όσο η απόδοση που έλαβε το κράτος. Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει, καταρχήν, να βασίζεται σε ένα επιχειρηματικό σχέδιο, λαμβάνοντας υπόψη τις διαθέσιμες πληροφορίες και τις προβλεπόμενες εξελίξεις κατά την περίοδο χορήγησης της δημόσιας χρηματοδότησης και να μην στηρίζεται σε οποιαδήποτε ανάλυση με βάση μεταγενέστερες καταστάσεις.
(88)
Επιπλέον, μία από τις καταστάσεις στις οποίες είναι πιο δύσκολο να εφαρμοστεί η αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς είναι όταν μια εταιρεία είναι ήδη δικαιούχος κρατικής ενίσχυσης. Στην προκειμένη περίπτωση, η FIH είχε ήδη λάβει επιπλέον κεφάλαια, στις 30 Ιουνίου 2009, τα οποία εξόφλησε στις 2 Ιουλίου 2012. Τα υβριδικά μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την ανακεφαλαιοποίηση αποπληρώθηκαν με […] (61) %. Η FIH συμμετείχε επίσης στο καθεστώς εγγυήσεων της Δανίας. Αν και τα στοιχεία αυτά δεν αποκλείουν την εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς στην περίπτωση αυτή καθαυτή, είναι ενδεικτικά των δυσκολιών που αντιμετώπισε η FIH και θα μπορούσε να επηρεάσει την προθυμία των ιδιωτών επενδυτών να επενδύσουν στα μέτρα. Η προηγούμενη ενίσχυση στρεβλώνει ήδη τις οικονομικές συνθήκες, δημιουργώντας μια αίσθηση διαρκούς κρατικής στήριξης. Στην αξιολόγησή της, η Επιτροπή έλαβε υπόψη την αντικατάσταση των πλεονεκτημάτων αυτών με νέα.
(89)
Η FSA θεωρούσε ότι η FIH βρισκόταν σε επισφαλή θέση, δεδομένου ότι υπήρχε σημαντικός κίνδυνος για την FIH να μην είναι ικανή να ανταποκριθεί στις νόμιμες απαιτήσεις ρευστότητας κατά τη λήξη του κρατικά εγγυημένου χρέους. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε, ως εκ τούτου, να έχει οδηγήσει σε απόσυρση της τραπεζικής άδειας της FIH (62). Ως εκ τούτου, η θέση της FSA συνάδει με την εκτίμηση της Επιτροπής ότι ένας ιδιώτης επενδυτής θα ήταν απίθανο να επενδύσει στην FIH. Παρά το γεγονός ότι θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η έκθεση της FSA δεν δημοσιοποιήθηκε, ο ιδιώτης επενδυτής θα είχε πρόσβαση στο προφίλ ληκτότητας του κρατικά εγγυημένου χρέους της FIH και, συνεπώς, θα ήταν σε θέση να καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα.
(90)
Σε περίπτωση απουσίας ενός πραγματικού ιδιώτη επενδυτή, για τον περαιτέρω έλεγχο της εφαρμογής της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει κατά πόσον η συνολική απόδοση των μέτρων υπέρ της FIH είναι ίση ή μεγαλύτερη από την αναμενόμενη απόδοση που ένας υποθετικός ιδιώτης επενδυτής θα απαιτούσε ώστε να προβεί σε αυτή την επένδυση. Η αναμενόμενη απόδοση των μέτρων εξαρτάται από τη μελλοντική ροή εσόδων από ταμιακές ροές, οι οποίες θα πρέπει να προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους, ώστε να προσδιοριστεί η καθαρή παρούσα αξία της («ΚΠΑ») χρησιμοποιώντας ένα κατάλληλο προεξοφλητικό επιτόκιο.
(91)
Στηριζόμενη στις συμβουλές εμπειρογνωμόνων, η Επιτροπή υπολόγισε την αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων της Newco και διατύπωσε σε μοντέλο την αναμενόμενη απόδοση για την FSC για ολόκληρη την κατανομή της αξίας εκκαθάρισης των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της Newco. Με τον τρόπο αυτόν, έλαβε υπόψη όλα τα στοιχεία της συμφωνίας αγοράς μετοχών, όπως την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία, τα έσοδα και τα έξοδα της FSC και του ομίλου FIH και την προσαρμογή της τιμής αγοράς, η οποία περιελάμβανε το δάνειο απορρόφησης ζημιών. Η χρήση ενός μοντέλου κατανομής είναι απαραίτητη για τον υπολογισμό της ΚΠΑ τόσο των οφελών που απορρέουν από συμμετοχή κατά 25 % στην αύξηση της αξίας των ιδίων κεφαλαίων όσο και των αρνητικών επιπτώσεων από τον συνδυασμό μεγάλων απωλειών περιουσιακών στοιχείων της Newco και αθέτησης της FIH Holding, αν ένα τέτοιο σενάριο επρόκειτο να υλοποιηθεί (63).
Γράφημα 1
Καθαρή παρούσα αξία του μέτρου για την FSC
(92)
Το διάγραμμα 1 καταδεικνύει, για τις διαφορετικές τιμές ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων της Newco (από 5,1 δισεκατ. κορόνες Δανίας σε 28,3 δισεκατ. κορόνες Δανίας), την ΚΠΑ της συμφωνίας αγοράς μετοχών. Η πιθανότητα υλοποίησης του κάθε σεναρίου υποδεικνύεται με τη διακεκομμένη γραμμή κατά τη δεξιά κλίμακα (0,1 % έως 7,5 %). Σύμφωνα με τα πιο πιθανά σενάρια, η απόδοση είναι ελαφρώς αρνητική.
(93)
Όπως παρατηρείται από το διάγραμμα 1, η συνολική σταθμισμένη με την πιθανότητα ΚΠΑ της συμφωνίας αγοράς μετοχών είναι επίσης αρνητική. Ο υπολογισμός των εμπειρογνωμόνων δείχνει ότι ανέρχεται σε 726 εκατ. κορόνες Δανίας. Ως εκ τούτου, η συμφωνία αγοράς μετοχών δημιουργεί ζημία αντί για κέρδος. Ένας επενδυτής σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς θα απαιτούσε απόδοση ιδίων κεφαλαίων τουλάχιστον 10 % (64) ετησίως για μια παρόμοια επένδυση ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας, το οποίο θα απέδιδε περίπου 1,33 δισεκατ. κορόνες Δανίας κατά την επταετία της νέας επιχείρησης. Συνεπώς, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι κανένας επενδυτής σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς δεν θα ήταν πρόθυμος να επενδύσει με όρους και προϋποθέσεις ισοδύναμες με εκείνες της συμφωνίας αγοράς μετοχών. Ως εκ τούτου, τα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς (65).
(94)
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, κατά τον υπολογισμό που αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 91 έως 93, η Επιτροπή έλαβε υπόψη την αλληλογραφία από τη Δανία στις 7 Φεβρουαρίου και στις 11 Μαρτίου 2013, καθώς και μεταγενέστερη αλληλογραφία (66) στην οποία η Δανία υπέβαλε προηγουμένως μη δημοσιοποιηθέντα στοιχεία, όπως ειδικές ερμηνείες των συνιστωσών της μεταβλητής τιμής της αγοράς, την ημερομηνία αναφοράς των μητρώων δανείων που επρόκειτο να μεταβιβαστούν από την FIH στη Newco, την εξέλιξη της πιστωτικής ποιότητας του χαρτοφυλακίου μεταξύ Δεκεμβρίου 2011 και Σεπτεμβρίου 2012 και μια πιο διεξοδική ανάλυση των «αδιάθετων πιστωτικών ορίων» στο χαρτοφυλάκιο.
(95)
Επιπλέον, οι ποσοτικοί προσδιορισμοί που περιέχονται στα επιχειρήματα της Δανίας (67) δεν αντέχουν σε έλεγχο. Πρώτον, τα ποσά των εκ των προτέρων απομειώσεων και των προβλέψεων κινδύνων δεν τεκμηριώνονται από ανεξάρτητη έκθεση αξιολόγησης (68). Επιπλέον, κατά την εξέταση του ενδεχομένου να μην είναι ο όμιλος FIH σε θέση να καταβάλει τις εκ των υστέρων εγγυήσεις, δεν προκύπτει κανένα στοιχείο που να τεκμηριώνει ότι οι απώλειες της Newco δεν θα υπερβούν τα 2,7 δισεκατ. κορόνες Δανίας, περίπτωση στην οποία η FSC (και ως εκ τούτου, την κυβέρνηση της Δανίας) θα ήταν συμβατικά υποχρεωμένη να προβεί σε ανακεφαλαιοποίηση της Newco πριν από την τελική εκκαθάριση της. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο ισχυρισμός ότι τυχόν επενδυτικές ζημίες θα περιορίζονταν στο 1,05 δισεκατ. κορόνες Δανίας δεν τεκμηριώνεται.
(96)
Το γεγονός ότι οι όροι των μέτρων αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ της FSC και της FIH Holding δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα μέτρα εκτελέστηκαν σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Εάν η Δανία σκόπευε να χορηγήσει ένα σημαντικό ποσό συμπληρωματικής ενίσχυσης σε μια τράπεζα η οποία αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες ρευστότητας, το γεγονός αυτό από μόνο του δεν θα απέκλειε τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων μεταξύ των αρχών και της εν λόγω τράπεζας για συγκεκριμένα σημεία της συναλλαγής. Λόγω του διμερούς χαρακτήρα των διαπραγματεύσεων, δεν είχαν χαρακτηριστικά ανοικτού διαγωνισμού χωρίς διακρίσεις ούτε μπορούν να συγκριθούν με παρόμοιες συναλλαγές της αγοράς. Ως εκ τούτου, η συμμόρφωση των μέτρων με τις συνθήκες της αγοράς δεν προκύπτει αυτόματα από το γεγονός ότι έγιναν διαπραγματεύσεις.
(97)
Όσον αφορά την έκθεση της KPMG της 7ης Ιουνίου 2012, η Επιτροπή συμφωνεί ότι, λόγω της πολυπλοκότητας των μέτρων, οι όροι και οι προϋποθέσεις τους θα πρέπει να αξιολογούνται στο σύνολό τους, γιατί δεν υπάρχουν επιμέρους διατάξεις οι οποίες αφορούν την αμοιβή του κάθε επιμέρους στοιχείου. Ωστόσο, η ανάλυση που περιέχει η εν λόγω έκθεση KPMG παραβλέπει τη δυνατότητα πιο ακραίων δυσμενών σεναρίων σύμφωνα με τα οποία η FIH Holding μπορεί να μην είναι σε θέση να τηρήσει τις δεσμεύσεις της. Επιπλέον, η ανάλυση δεν εξέτασε το ζήτημα της αμοιβής σχετικά με το κεφάλαιο των 2 δισεκατ. κορονών Δανίας που επενδύθηκε. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 95, δεν υφίσταται συμμόρφωση με τη συμπεριφορά της αγοράς, δεδομένου ότι δεν υπάρχει καμία ετήσια αμοιβή επί του κεφαλαίου και δεδομένης της απλής συμμετοχής 25 % σε αύξηση της αξίας των μετοχών κατά τη διάρκεια μιας επενδυτικής περιόδου επτά ετών, τόσο σε αυτόνομη βάση όσο και ως παράμετρος σε ολόκληρο το μοντέλο αμοιβών (69).
(98)
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή σημειώνει ότι, σύμφωνα με την προηγούμενη υβριδική ανακεφαλαιοποίηση κατηγορίας 1 (70), η FIH όφειλε να καταβάλει ετήσιο τοκομερίδιο […]% ετησίως. Επιπλέον, στις αρχές Μαρτίου 2012, τα δάνεια της FIH με εξοφλητική προτεραιότητα ήταν εισηγμένα στην αγορά με τεκμαρτή απόδοση που υπερέβαινε το 10 %. Ως εκ τούτου, δικαιολογείται η συλλογιστική της Επιτροπής ότι η αποζημίωση για το κεφάλαιο πρέπει να είναι τουλάχιστον 10 %. Ένας ιδιώτης επενδυτής θα απαιτούσε πιθανώς μια αμοιβή που υπερβαίνει αυτό το επίπεδο, ενόψει των ιδιαίτερων κινδύνων που συνδέονται με τη συγκέντρωση και την κατώτερη ποιότητα (71) του χαρτοφυλακίου ακινήτων της Newco εκτός από την κατώτερη πιστωτική κατάταξη της επένδυσης σε μετοχικό κεφάλαιο (δευτερεύουσας εξοφλητικής προτεραιότητας). Ως εκ τούτου, η αμοιβή του 6,5 %, όπως προτάθηκε από τη Δανία (72) είναι σαφώς ανεπαρκής. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η συναλλαγή παράγει αρνητική αναμενόμενη απόδοση.
(99)
Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα υπέρ της FIH δεν συνάδουν με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς.
5.1.3. Επιλεκτικότητα
(100)
Η χρήση των μέτρων αφορούν μόνο τον όμιλο FIH και τη Newco. Ως εκ τούτου, το μέτρο είναι επιλεκτικό.
5.1.4. Στρέβλωση του ανταγωνισμού και επίπτωση στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών
(101)
Τα μέτρα βοήθησαν την FIH να ενισχύσει τη θέση της ως προς την κεφαλαιακή επάρκεια και τη ρευστότητά της σε σχέση με τους ανταγωνιστές της, οι οποίοι δεν θα επωφεληθούν από παρόμοια μέτρα. Συνεπώς, το μέτρο επέτρεψε στην FIH να βελτιώσει τη θέση της στην αγορά. Το μέτρο αυτό, ως εκ τούτου, μπορεί να οδηγήσει σε στρέβλωση του ανταγωνισμού.
(102)
Δεδομένης της ολοκλήρωσης της τραπεζικής αγοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το πλεονέκτημα που παρέχει στην FIH γίνεται αισθητό από τους ανταγωνιστές, τόσο στη Δανία (όπου λειτουργούν τράπεζες άλλων κρατών μελών) όσο και σε άλλα κράτη μέλη. Πρέπει συνεπώς να θεωρηθεί ότι τα μέτρα επηρεάζουν δυνητικά το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών.
5.2. ΠΟΣΟ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(103)
Το συνολικό ποσό της ενίσχυσης των μέτρων (73) υπολογίζεται ότι είναι περίπου 2,25 δισεκατ. κορόνες Δανίας (περίπου 300 εκατ. ευρώ). Για να ποσοτικοποιήσει το ποσό της ενίσχυσης, η Επιτροπή έλαβε υπόψη υπόψη:
α)
το όφελος που προκύπτει από τον τύπο συμφωνίας αγοράς μετοχών (0,73 δισεκατ. κορόνες Δανίας) (74),
β)
παραίτηση από αμοιβή επενδύσεων σε μετοχικό κεφάλαιο (1,33 δισεκατ. κορόνες Δανίας) (75),
γ)
την καταβολή υπερβάλλοντος ποσού τόκων από τη Newco σχετικά με το Δάνειο Ένα, το δάνειο απορρόφησης ζημιών και την αρχική χρηματοδότηση (0,33 δισεκατ. κορόνες Δανίας)· και
δ)
την καταβολή υπερβολικών διοικητικών εξόδων (0,14 δισεκατ. κορόνες Δανίας).
(104)
Ως ελαφρυντικό, η Επιτροπή έκρινε ότι το ποσόν της πρόωρης ακύρωση κρατικών εγγυήσεων ύψους 0,28 δισεκατ. κορονών Δανίας πρέπει να αφαιρεθεί από το συνολικό ποσό της ενίσχυσης.
(105)
Όπως αναφέρεται στην ενότητα 5.1, η Επιτροπή υιοθέτησε μια ολιστική προσέγγιση στην αποτίμηση όλων των τόκων και άλλων ταμειακών ροών, εξόδων και εγγυήσεων, λαμβάνοντας υπόψη:
α)
την ανησυχία της Δανίας ότι η Επιτροπή δεν θα απέδιδε τη δέουσα προσοχή στην οικονομική πραγματικότητα όλων των πτυχών των μέτρων, όπως το δάνειο απορρόφησης ζημιών· και
β)
το γεγονός ότι δεν θα μπορούσαν όλα τα στοιχεία της συναλλαγής να συνδεθούν με ένα συγκεκριμένο στοιχείο στον τύπο υπολογισμού της αμοιβής.
(106)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών, η Επιτροπή βασίστηκε σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες για την παροχή συμβουλών αποτίμησης (76).
5.3. ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ
5.3.1. Νομική βάση για τη συμβατότητα της ενίσχυσης
(107)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι οι ενισχύσεις δύνανται να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά, εάν χορηγούνται για «την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους». Λαμβάνοντας υπόψη τις παρούσες συνθήκες, αλλά και τις συνθήκες στις χρηματοπιστωτικές αγορές κατά τη λήψη της απόφασης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά μπορούν να εξεταστούν στο πλαίσιο της διατάξεως αυτής.
(108)
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η οικονομική κρίση έχει δημιουργήσει εξαιρετικές περιστάσεις, κατά τις οποίες η πτώχευση μιας τράπεζας μπορεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα στο σύνολό του, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Αυτό μπορεί να ισχύει ακόμη και για μια μικρή τράπεζα, η οποία δεν αντιμετωπίζει άμεση δυσκολία, αλλά βρίσκεται υπό αυστηρότερη εποπτεία από τη ρυθμιστική αρχή του χρηματοπιστωτικού τομέα, όπως η FIH. Το χρέος διάρκειας 2-4 ετών της τράπεζας αυτής αποτιμήθηκε σε spreads των 600-700 μονάδων βάσης («bps») επιπλέον του Euribor κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας. Αυτό το επίπεδο αποτίμησης αποτελεί σαφή ένδειξη του επικείμενου κινδύνου. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μπορεί να κριθεί αναγκαία η έγκαιρη παρέμβαση προκειμένου να αποφευχθεί η αστάθεια του οικείου ιδρύματος και ο κίνδυνος για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Αυτό ισχύει ειδικότερα στην περίπτωση μιας μικρής οικονομίας, όπως η Δανία, όπου οι αντισυμβαλλόμενοι έχουν την τάση να μη διακρίνουν μεταξύ μεμονωμένων τραπεζών, επεκτείνοντας έτσι την έλλειψη εμπιστοσύνης που δημιουργείται από την πτώχευση μιας τράπεζας σε ολόκληρο τον τομέα. Ως εκ τούτου, η νομική βάση για την αξιολόγηση της συμβατότητας όλων των μέτρων που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση είναι το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης.
(109)
Όσον αφορά ειδικότερα τη συμβατότητα της μεταβίβασης των στοιχείων ενεργητικού της FSC, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα σε σχέση με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.
(110)
Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα των μέτρων αναδιάρθρωσης σε σχέση με την ανακοίνωση για την αναδιάρθρωση.
5.3.2. Συμβατότητα των μέτρων με την ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία
(111)
Η ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων καθορίζει τις αρχές σχετικά με την αποτίμηση και τη μεταβίβαση των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων και τη συμβατότητα των μέτρων με τη Συνθήκη. Πρέπει να εκτιμηθεί κατά πόσον η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο και υπάρχει επαρκής ιδία συνεισφορά της τράπεζας και των μετόχων της.
(112)
Σύμφωνα με το σημείο 21 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, οι τράπεζες θα πρέπει να επωμιστούν, στον μέγιστο βαθμό, τις ζημίες που συνδέονται με απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Το σημείο 21 προβλέπει ότι απαιτείται κατάλληλη αμοιβή του κράτους ως αντάλλαγμα για τα μέτρα αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, οποιαδήποτε μορφή και αν έχουν, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ισοδύναμη ευθύνη των μετόχων και καταμερισμός του κόστους, ανεξαρτήτως του συγκεκριμένου μοντέλου που επιλέγεται.
(113)
Στην αρχική τους μορφή, τα μέτρα προέβλεπαν αμοιβή ίση με το κόστος χρηματοδότησης της δανικής κυβέρνησης, συν 100 μονάδες βάσης για τη ρευστότητα. Δεν προβλεπόταν, ωστόσο, αμοιβή για την επένδυση σε μετοχικό κεφάλαιο, εκτός από μερική άνοδο (25 %) σε περίπτωση που, κατά το κλείσιμο, υπήρχε πλεόνασμα μέσω του μηχανισμού αναπροσαρμογής της τιμής. Επιπλέον, σε ένα αρνητικό σενάριο, όπου το χαρτοφυλάκιο των περιουσιακών στοιχείων της Newco θα επιδεινωνόταν σημαντικά, η αποζημίωση για την FSC θα παρεχόταν από τη FIH Holding η οποία, υπό αυτές τις συνθήκες, πιθανόν να μην ήταν σε θέση να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Φαινόταν επομένως μάλλον απίθανο, σύμφωνα με τις αιτιολογικές σκέψεις 66 έως 73 της απόφασης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας, η αμοιβή και η ίδια συμμετοχή να ήταν αρκετές για να καταστήσουν τις ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές στην ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία.
(114)
Σύμφωνα με το σημείο 39 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, η Επιτροπή έχει, ως εκ τούτου, αναλύσει διεξοδικά την αγοραία αξία των μέτρων. Με τη βοήθεια ενός εξωτερικού εμπειρογνώμονα, εκτίμησε μια πιθανολογική κατανομή των αποτελεσμάτων για το χαρτοφυλάκιο των περιουσιακών στοιχείων της Newco και υπολόγισε το αποτέλεσμα για τις πιθανές τελικές αξίες εκκαθάρισης των περιουσιακών στοιχείων, μέσω της συμφωνίας αγοράς μετοχών.
(115)
Στην αξιολόγησή της, η Επιτροπή διαπίστωσε πλεονεκτήματα μέσω παραίτησης αμοιβής του μετοχικού κεφαλαίου και πιθανές ζημίες που συνδέονται με την πιστωτική ποιότητα της FIH Holding, υπερβάλλοντες τόκους για το δάνειο απορρόφησης ζημιών, υπερβάλλοντα περιθώρια (spreads) για τη χρηματοδότηση της Newco από τη FIH και υπερβάλλοντα διοικητικά έξοδα για τη διαχείριση και τα παράγωγα μέσα αντιστάθμισης. Η Επιτροπή διαπίστωσε επίσης ελαφρυντικές περιστάσεις, όπως η πρόωρη ακύρωση των κρατικών εγγυήσεων. Συνολικά, τα μέτρα περιείχαν ένα στοιχείο κρατικής ενίσχυσης ύψους περίπου 2,25 δισεκατ. κορονών Δανίας.
(116)
Λαμβάνοντας υπόψη τα σημεία 40 και 41 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, η διαφορά μεταξύ της τιμής μεταβίβασης και της πραγματικής οικονομικής αξίας εκτιμήθηκε με την εκτέλεση του ίδιου υπολογισμού όπως για την εκτίμηση της αγοραίας αξίας με δύο προσαρμογές. Πρώτον, η κατανομή των αποτελεσμάτων βασίστηκε στις πραγματικές οικονομικές αξίες του χαρτοφυλακίου των περιουσιακών στοιχείων, αντί για τις τιμές της αγοράς. Δεύτερον, η απαιτούμενη αμοιβή για τις μετοχές βασίστηκε στην πραγματική καθαρή μείωση της κεφαλαιακής απαίτησης των μέτρων. Ύστερα από μια δήλωση που πραγματοποίησε η FSA, η Επιτροπή εκτίμησε ότι η ακαθάριστη μείωση της κεφαλαιακής απαίτησης των μέτρων είναι 375 εκατ. κορόνες Δανίας (77), και η ισοδύναμη αξία μεταβίβασης είναι 254 εκατ. κορόνες Δανίας πάνω από την πραγματική οικονομική αξία (78), η οποία έπρεπε να λάβει τη δέουσα αμοιβή και να ανακτηθεί. Επιπλέον, 143,2 εκατ. κορόνες Δανίας σε υπερβάλλοντα τέλη έπρεπε να επιστραφούν.
(117)
Μια προκαταβολή της τάξης των 254 εκατ. κορονών Δανίας (με ημερομηνία αξίας 1 Μαρτίου 2012) μείωσε το καθαρό αποτέλεσμα μείωσης της κεφαλαιακής απαίτησης από 375 εκατ. κορόνες Δανίας σε 121 εκατ. κορόνες Δανίας. Ως εκ τούτου, ένα εφάπαξ ασφάλιστρο ύψους 310,25 εκατ. κορονών Δανίας (79), με ημερομηνία αξίας 30 Σεπτεμβρίου 2013, καθώς και ετήσια καταβολή ύψους 12,1 εκατ. κορονών Δανίας (που αντιστοιχεί σε ετήσια αμοιβή 10 % της μείωσης της κεφαλαιακής απαίτησης), μαζί με την ανάκτηση των υπερβαλλόντων διοικητικών τελών (80) θα καταχτούσε τα μέτρα συμβατά με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.
(118)
Η Δανία έχει εξασφαλίσει ότι η FIH θα καταβάλει τα ποσά αυτά (81) και θα τηρήσει όλες τις συμφωνίες βάσει των εγγράφων τερματισμού των μέτρων.
(119)
Η Δανία δεσμεύεται ότι η FIH δεν θα καταβάλει μερίσματα μέχρι την τελική εκκαθάριση των λογαριασμών της Newco βάσει της συμφωνίας αγοράς μετοχών, έτσι ώστε να περιορίσει τον πιστωτικό κίνδυνο που αντιμετωπίζει η FIH Holding για την FSC.
(120)
Εν κατακλείδι, τα μέτρα στο σύνολό τους είναι ανάλογα, περιορίζονται στο ελάχιστο και παρέχουν επαρκή ιδία συμμετοχή από την FIH. Επιπλέον, λόγω της καταβολής των 310,25 εκατ. κορονών Δανίας συν τους τόκους (82) στην FSC, καθώς και τις πρόσθετες δεσμεύσεις όσον αφορά τις αμοιβές και τα τέλη (83), τα μέτρα προβλέπουν κατάλληλη αποζημίωση, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.
5.3.3. Συμβατότητα της ενίσχυσης με την ανακοίνωση για την αναδιάρθρωση και την ανακοίνωση παράτασης του 2011 (84)
(121)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, προκειμένου να είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά, βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, η αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στο πλαίσιο της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής κρίσης θα πρέπει i) να οδηγήσει σε αποκατάσταση της βιωσιμότητας της τράπεζας, ή την ομαλή εκκαθάριση αυτής, ii) να εξασφαλίζει ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο και περιλαμβάνει επαρκή ίδια συμμετοχή του δικαιούχου (επιμερισμός των βαρών) και iii) να περιέχει επαρκή μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.
i) Βιωσιμότητα
(122)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, ένα κράτος μέλος πρέπει να παράσχει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο να καταδεικνύει πως θα αποκατασταθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του δικαιούχου χωρίς κρατική ενίσχυση, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και το αργότερο εντός πέντε ετών. Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα επιτυγχάνεται όταν μια τράπεζα είναι σε θέση να ανταγωνιστεί στην αγορά για άντληση κεφαλαίων με τις δικές της δυνάμεις, σύμφωνα με τις σχετικές ρυθμιστικές απαιτήσεις. Προς τον σκοπό αυτό μια τράπεζα θα πρέπει να είναι σε θέση να καλύψει όλα τα έξοδα και να επιτύχει κατάλληλη αμοιβή για τα ίδια κεφάλαιά της δεδομένου του προφίλ κινδύνου της. Η επιστροφή στη βιωσιμότητα θα πρέπει να προέρχεται κυρίως από εσωτερικά μέτρα και να βασίζεται σε ένα αξιόπιστο σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(123)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλε η Δανία όσον αφορά την FIH, το οποίο καλύπτει την περίοδο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2016, δείχνει επιστροφή στη βιωσιμότητα στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. Η τράπεζα αναμένεται να παραμείνει κερδοφόρα και να βελτιώσει τα ετήσια αποτελέσματά της, ιδίως κατά την περίοδο 2013-2016, με επαρκή απόδοση των ιδίων κεφαλαίων σε νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες. Σύμφωνα με το δυσμενέστερο σενάριο, η τράπεζα θα εξακολουθεί να δημιουργεί κέρδη, με τα καθαρά κέρδη να παρουσιάζουν βελτίωση από 51 εκατ. κορόνες Δανίας (6,8 εκατ. ευρώ) το 2013 σε 122 εκατ. κορόνες Δανίας (16,27 εκατ. ευρώ) το 2016.
(124)
Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, την 31η Δεκεμβρίου 2016, ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας της FIH θα ανέλθει στο 19,6 % και ο νόμιμος δείκτης ρευστότητας αναμένεται τότε να είναι 160 %. Όλοι αυτοί οι δείκτες υπερβαίνουν σημαντικά τις κανονιστικές ελάχιστες απαιτήσεις. Ως εκ τούτου, ο όμιλος φαίνεται καλά κεφαλαιοποιημένος και εφοδιασμένος με ικανοποιητική ρευστότητα.
(125)
Μετά τα μέτρα, ιδίως τη μεταβίβαση των δανείων, η FIH ήταν σε θέση όχι μόνο να εξαγοράσει τα κρατικά εγγυημένα ομόλογα, το 2013, σε εύθετο χρόνο, αλλά και να αποπληρώσει, στις 2 Ιουλίου 2013, το υβριδικό κεφάλαιο που είχε λάβει από την κυβέρνηση.
(126)
Τα μέτρα έχουν βελτιώσει το προφίλ ρευστότητας της FIH, η οποία ήταν σε θέση να αποκτήσει νόμιμο δείκτη ρευστότητας 214 %, στις 31 Δεκεμβρίου 2012, και αναμενόταν να έχει δείκτη 239,7 % στις 31 Δεκεμβρίου 2013 (85), υπερβαίνοντας, συνεπώς. σημαντικά τις κανονιστικές απαιτήσεις ρευστότητας.
(127)
Ειδικότερα, το κενό χρηματοδότησης που στο παρελθόν απείλησε την FIH έπαψε να υπάρχει με τον διαχωρισμό των περιουσιακών στοιχείων, με τη βοήθεια χρηματοδότησης ύψους 13 δισεκατ. κορονών Δανίας που δόθηκαν από την FSC στη Newco. Επιπλέον, η FSC έχει δεσμευτεί για την ανακεφαλαιοποίηση της Newco κατά τη διάρκεια εφαρμογής των μέτρων, εφόσον απαιτείται (86). Κατά συνέπεια, έχουν προβλεφθεί τα τυχόν άμεσα προβλήματα ανακεφαλαιοποίησης για την FIH.
(128)
Εν ολίγοις, με τη διασφάλιση τόσο της κερδοφορίας όσο και της ρευστότητας και με επαρκή κεφαλαιακή βάση, η FIH φαίνεται να είναι σε καλή θέση για την επίτευξη μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας σε αυτόνομη βάση.
(129)
Παρά το γεγονός ότι, στη χειρότερη περίπτωση, η προ φόρων απόδοση ομαλοποιημένων ιδίων κεφαλαίων προβλέπεται να είναι μόνο 0,9 %, στις 31 Δεκεμβρίου 2013 και 2,0 % (87), στις 31 Δεκεμβρίου 2016, στην καλύτερη περίπτωση αναμένεται απόδοση ομαλοποιημένων ιδίων κεφαλαίων 10,3 % και 11,2 % για το 2013 και το 2016 αντίστοιχα.
(130)
Η Επιτροπή συνήθως δεν χρησιμοποιεί την έννοια των «ομαλοποιημένων ίδιων κεφαλαίων», διότι συχνά οδηγεί σε υψηλότερη απόδοση ιδίων κεφαλαίων από ό, τι εάν οι υπολογισμοί γίνονταν με βάση την πραγματική καθαρή θέση. Σε αυτήν την περίπτωση, όμως, η Δανία ανέλαβε τη δέσμευση ότι η FIH Holding και η FIH θα διατηρήσουν συσσωρευμένα κέρδη σε υψηλό επίπεδο, ώστε να διασφαλίζεται καλύτερα μια κατάλληλη πληρωμή στην FSC. Ειδικότερα εάν η Newco πραγματοποιεί σημαντικά χαμηλότερα έσοδα από τα προβλεπόμενα από την FIH, η FIH (μέσω του δανείου απορρόφησης ζημιών) και η FIH Holding (μέσω της εγγύησης που δίδεται στην FSC) επιβαρύνονται με το κόστος για την εξασφάλιση της αμοιβής της FIH σε επίπεδο ανάλογο με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων. Η συσσώρευση των κερδών εις νέον, ωστόσο, αυξάνει τα ίδια κεφάλαια σε ένα σχετικά υψηλό επίπεδο (8,4 δισεκατ. κορόνες Δανίας, στην καλύτερη περίπτωση, 7,3 δισεκατ. κορόνες Δανίας στη χειρότερη περίπτωση) που μειώνει τον δείκτη απόδοσης ιδίων κεφαλαίων. Η FIH δεν είναι σε θέση να εμποδίσει την εν λόγω διαδικασία, εκτός εάν εμφανίσει ζημίες (οι οποίες δεν είναι ούτε επιθυμητές ούτε προβλέπονται). Η έννοια των «ομαλοποιημένων ιδίων κεφαλαίων» είναι προτιμότερο, κατά συνέπεια, στην παρούσα περίπτωση να δώσει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να εκτιμήσει σωστά την κερδοφορία της τράπεζας, μη λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της συσσώρευσης των κερδών εις νέον.
(131)
Περαιτέρω, η FIH θα αποχωρήσει από το σχετικά επικίνδυνο πεδίο της χρηματοδότησης εξαγορών, γεγονός που οδηγεί σε μείωση του κινδύνου των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της και τοποθετεί το επιχειρηματικό μοντέλο της σε μια πιο σταθερή βάση. Επιπλέον, με το συνολικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας στο 20,8 % (88) στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, η FIH φαίνεται υπερκεφαλαιοποιημένη (89) ενόψει του επιχειρηματικού της μοντέλου και έτσι πολύ λιγότερο εκτεθειμένη σε κινδύνους της αγοράς που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ύπαρξή της ως συνεχιζόμενης δραστηριότητας, σε σχέση με το παρελθόν.
(132)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης είναι ικανό να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της FIH.
ii) Καταμερισμός βαρών
(133)
Η FIH έχει δεσμευθεί να μην καταβάλλει μερίσματα κατά τη φάση της αναδιάρθρωσης και να επιστρέψει προηγούμενη κρατική ανακεφαλαιοποίηση ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας. Περαιτέρω, η FIH δεν θα προβεί σε πληρωμές τοκομεριδίων στους επενδυτές σε υβριδικά μέσα ή μέσα για τα οποία τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν την ευχέρεια να πληρώνουν τοκομερίδια ή να ζητούν, ανεξάρτητα από την κανονιστική ταξινόμησή τους, συμπεριλαμβανομένων των χρεογράφων μειωμένης εξασφάλισης, εάν δεν υπάρχει νομική υποχρέωση για την καταβολή πληρωμών.
(134)
Επιπλέον, όπως εξηγείται στο τμήμα 5.4.1, η αμοιβή των μέτρων απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται στο κατάλληλο επίπεδο.
(135)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης αντιμετωπίζει επαρκώς την απαίτηση κατανομής των βαρών.
iii) Στρέβλωση του ανταγωνισμού
(136)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι η FIH θα αποσυρθεί από ορισμένους τομείς δραστηριοτήτων (χρηματοδότηση ακινήτων, ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια και διαχείριση ιδιωτικής περιουσίας). Συγκεκριμένα, 15,4 δισεκατ. κορόνες εκ των περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με χρηματοδοτήσεις ακινήτων (25 % του ισολογισμού του 2012) έχουν μεταβιβαστεί στη Newco στο πλαίσιο του διαχωρισμού.
(137)
Το τροποποιημένο έγγραφο καθορισμού όρων προβλέπει, επίσης, την απαγόρευση ηγεσίας των τιμών για τις καταθέσεις εάν το μερίδιο αγοράς της FIH υπερβαίνει το 5 %. Αυτή η δέσμευση επιτρέπει στην FIH να βελτιώσει περαιτέρω τη χρηματοδοτική θέση της με την άντληση καταθέσεων στην αγορά, ενώ την ίδια στιγμή θέτει όριο το οποίο εμποδίζει τις υπερβολικές πρακτικές. Επιπλέον, θα υπάρξει απαγόρευση των εμπορικών επιθετικών πρακτικών για τη διαφύλαξη των ανταγωνιστών από την υπερβολική συμπεριφορά της αγοράς. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι κανένας συμμετέχων στην αγορά δεν σχολίασε την πολιτική της FIH σχετικά με την τιμολόγηση των καταθέσεων αφότου η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία επί του ζητήματος αυτού.
(138)
Περαιτέρω, η FIH θα εκποιήσει τις τοποθετήσεις της σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια και άλλες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου και δεν θα διαθέτει πλέον ίδρυμα ενυπόθηκων δανείων στη δομή της εταιρείας μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2014. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω επιχειρηματικοί τομείς θα αφεθούν επίσης στους ανταγωνιστές και η παρουσία της FIH στην αγορά θα μειωθεί αναλόγως.
(139)
Επιπλέον, η FIH Realkredit (90) θα ρευστοποιηθεί και όλες οι επιχειρηματικές δραστηριότητες στον τομέα της χρηματοδότησης εξαγορών θα παύσουν. Σύμφωνα με τα στοιχεία του τέλους του 2012, η FIH Realkredit εξακολουθούσε να κατέχει στοιχεία ενεργητικού ύψους περίπου 300 εκατ. κορονών Δανίας (40,3 εκατ. ευρώ) και, ως εκ τούτου, ήταν περιορισμένης σημασίας για τον συνολικό όμιλο της FIH.
(140)
Επιπλέον, η FIH έχει ήδη μειώσει το σύνολο του ενεργητικού της από 109,3 δισεκατ. κορόνες Δανίας (14,67 δισεκατ. ευρώ), στις 31 Δεκεμβρίου 2010, σε 60,80 δισεκατ. κορόνες Δανίας (8,16 δισεκατ. ευρώ) μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012, το οποίο αντιστοιχεί σε μείωση της τάξης του 44 %.
(141)
Συνολικά, οι δεσμεύσεις αυτές οδηγούν σε επαρκή μετριασμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, επειδή οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που θα μπορούσαν ενδεχομένως να είναι κερδοφόρες για την FIH θα εγκαταλειφθούν και θα αφεθούν στους ανταγωνιστές της.
5.4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
(142)
Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες στην απόφαση διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας ως προς το αν τα επίμαχα μέτρα είναι καλά στοχευμένα, όπως απαιτείται από την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 (91). Ειδικότερα, σε αυτό το στάδιο, δεν ήταν σαφές εάν οι επενδυτές θα θεωρούσαν την FIH ως πλήρως απαλλαγμένη από τα χειρότερα στοιχεία ενεργητικού της, και αν θα ήταν έτοιμοι να παράσχουν χρηματοδότηση στο πλαίσιο ανεκτών συνθηκών. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της FIH καταδεικνύει ότι η τράπεζα έχει επαρκή κεφαλαιακή εφεδρεία ακόμη και υπό απαισιόδοξο σενάριο και ότι πιθανώς θα παραμείνει βιώσιμη υπό δυσμενείς μακροοικονομικές εξελίξεις.
(143)
Στην απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες ως προς το κατά πόσον τα μέτρα αυτά περιορίστηκαν στο ελάχιστο και αν προέβλεπαν επαρκή ίδια συμμετοχή (92), ιδίως ενόψει της πολυπλοκότητας των μέτρων.
(144)
Κατόπιν λεπτομερούς αξιολόγησης των στοιχείων και των δεσμών τους, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αμοιβή που η FIH θα πληρώσει για τα μέτρα χρησιμεύει ως επαρκής ιδία συμμετοχή και είναι σύμφωνη με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την «εφάπαξ» ενίσχυση (ύψους 310,25 εκατ. κορονών Δανίας) προς την FSC και για τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο αυτό. Η Επιτροπή σημειώνει ακόμη ότι τα μέτρα έχουν βελτιώσει το προφίλ ρευστότητας της τράπεζας η οποία, σύμφωνα με όλα τα σενάρια, διαθέτει ρευστότητα και παραμένει βιώσιμη, σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(145)
Στην απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε περαιτέρω αμφιβολίες σε σχέση με το αν είχε εκπληρωθεί η απαίτηση για τον περιορισμό της στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Η FIH υπόκειται, επί του παρόντος, σε απαγόρευση τοκομεριδίου, απαγόρευση μερίσματος, απαγόρευση της κατοχής ηγετικής θέσης σε θέματα τιμών (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων) και απαγόρευση εμπορικών πρακτικών και υπόκειται σε δεσμεύσεις εκποίησης.
(146)
Συνολικά, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλε η Δανία αντιμετωπίζει επαρκώς τα ζητήματα της βιωσιμότητας, της κατανομής των βαρών και της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και, ως εκ τούτου, είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης και απομειωμένων στοιχείων ενεργητικού.
(147)
Με βάση την ως άνω αξιολόγηση, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά είναι καλά στοχευμένα, περιορίζονται στο ελάχιστο και διασφαλίζουν περιορισμένη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, έχουν αμβλυνθεί οι αμφιβολίες της Επιτροπής σχετικά με τη συμβατότητα των μέτρων, που είχε αρχικά εγείρει στην απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας.
Συμπέρασμα
(148)
Με βάση την κοινοποίηση και ενόψει των δεσμεύσεων που υπέβαλε η Δανία, συνάγεται το συμπέρασμα ότι τα μέτρα ενίσχυσης είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά. Η καταλληλότητα των μέτρων, καθώς και η βιωσιμότητα της τράπεζας και οι ίδιες συνεισφορές, σε συνδυασμό με τα μέτρα για τον περιορισμό της στρέβλωσης του ανταγωνισμού φαίνονται επαρκή. Κατά συνέπεια, τα μέτρα θα πρέπει να εγκριθούν σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης και οι κινηθείσες διαδικασίες πρέπει να περατωθούν,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων από τον όμιλο FIH στη δανική εταιρεία χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, μαζί με τις δευτερεύουσες συμφωνίες, συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εν λόγω κρατική ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, υπό το πρίσμα του σχεδίου αναδιάρθρωσης και των δεσμεύσεων που καθορίζονται στο παράρτημα.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Δανίας.
Βρυξέλλες, 11 Μαρτίου 2014.