РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 18 декември 2013 година
относно държавна помощ SA.33229 (2012/C) - (ex 2011/N) - Преструктуриране на NLB - Словения, която Словения планира да приведе в действие за Nova Ljubljanska banka d.d.
(нотифицирано под номер C(2013) 9632)
(само текстът на английски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2014/535/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него,
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие със споменатите разпоредби (1),
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
(1)
На 14 януари 2011 г. словенските органи изпратиха уведомление за държавна рекапитализация на Nova Ljubljanska banka d.d. (наричано по-долу „NLB d.d.“) в размер на 250 млн. евро.
(2)
С решение от 7 март 2011 г. (2) (наричано по-долу „първо решение за оздравяване“) Европейската комисия одобри помощта за първата рекапитализация в полза на NLB d.d. за период от шест месеца и при условие че бъде представен план за преструктуриране.
(3)
На 22 юли 2011 г. словенските органи представиха план за преструктуриране. На 6 септември 2011 г. и на 26 март 2012 г. те изпратиха негови следващи актуализации.
(4)
На 16 май 2012 г. словенските органи уведомиха Комисията за намерението си да предоставят на NLB d.d. втора рекапитализация. Уведомлението за мярката е извършено на 6 юни 2012 г.
(5)
С решение от 2 юли 2012 г. (наричано по-долу „второто решение за оздравяване и за откриване“) Комисията одобри втората рекапитализация на NLB d.d. и в същото време откри задълбочено разследване, в рамките на което бяха изразени съмнения относно способността на NLB d.d. да възвърне своята жизнеспособност и относно осигуряването на достатъчно споделяне на тежестта, както и на мерки, ограничаващи нарушенията на конкуренцията, въз основа на плана за преструктуриране, който ѝ е предоставен.
(6)
Второто решение за оздравяване и за откриване беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз на 22 ноември 2012 г. и заинтересованите страни бяха поканени да представят мненията си (3). Комисията не получи никакви мнения.
(7)
След второто решение за оздравяване и за откриване, на 7 януари 2013 г. словенските органи изпратиха уведомление за преразгледан план за преструктуриране, чийто изменен вариант беше представен на 25 март 2013 г. Впоследствие - през месец декември 2013 г. - словенските органи представиха следваш изменен вариант на плана. Представеният на Комисията през месец декември 2013 г. вариант на плана е наричан в настоящото решение „план за преструктуриране“.
(8)
През периода 2 юли 2012 г. - 9 декември 2013 г. словенските органи представиха допълнителна информация по искане на Комисията.
(9)
В рамките на процедурата при макроикономически дисбаланси (ПМД) Комисията стигна на 10 април 2013 г. до заключението, че Словения е изправена пред прекомерни икономически дисбаланси. Във връзка с ПМД Словения трябваше да направи стрес тест по технологиите „отдолу нагоре“ и „отгоре надолу“ и преглед на качеството на активите на словенския банков сектор (наричани по-долу „ПКА/СТ“), което беше извършено от независими консултанти. Резултатите от ПКА/СТ са включени в плана за преструктуриране.
(10)
Поради неотложността на случая Република Словения е съгласна настоящото решение да бъде прието по изключение на английски език.
2. ОПИСАНИЕ НА ПОЛУЧАТЕЛЯ НА ПОМОЩТА И ИЗТОЧНИКА НА НЕГОВИТЕ ПРОБЛЕМИ
(11)
NLB d.d., заедно със своите свързани предприятия (наричани по-долу „NLB“ или „банката“), е най-голямата словенска банкова и финансова група. Към 30 септември 2012 г. тя включва NLB d.d. и 47 банки, дружества, клонове и представителства в чужбина. NLB е основен банков субект в Словения и в Югоизточна Европа. Към 30 септември 2012 г. NLB заема приблизително 30 % от словенския банков сектор от гледна точка на общи активи и в бившата югославска република Македония, Черна гора, Косово и Република Сръбска е класирана сред първите три банки, а в Босна и Херцеговина - шеста. Банкирането е най-важната дейност на NLB, макар че групата предоставя така също други финансови услуги, като застраховане, управление на активи, лизинг, факторинг (препродажба на права за изискване на дългове) и форфетинг (конфискуване).
(12)
Рейтингът на NLB според Moody's е Caa2 отрицателен. Отрицателен е и според Fitch - BB-. През 2013 г. и двата рейтинга са понижени. Понижението се дължи основно на нивото на концентрация и допълнителното влошаване на кредитния портфейл и на скромната финансова и капиталова позиция на банката в рамките на текущата пазарна среда.
(13)
В Словения NLB предлага пълната гама от услуги за персонално и корпоративно банкиране, като се отделя голямо внимание на пазара на банкиране на дребно. Банката осъществява активна дейност така също в частното, корпоративното и инвестиционното банкиране.
(14)
Към 30 юни 2013 г. капиталовата структура на NLB е следната: Република Словения притежава 77,51 % от акциите на NLB, Kapitalska družba, d.d. - 6,23 %, Slovenska Odškodninska Družba - 5,58 % и Poteza borzno posredniška družba, d.d. (в производство по несъстоятелност) - 2,24 %.
(15)
Към 31 декември 2012 г. общите активи на NLB са в размер на 14,3 млрд. евро, а общият размер на депозитите е около 9,1 млрд. евро. В тях се включват - депозити на домакинства (6,5 млрд. евро), корпоративни депозити (2 млрд. евро) и държавни депозити (0,6 млрд. евро). Освен това тя е имала емитирани дългови ценни книжа в размер на 112 млн. евро. Към същата дата общият кредитен портфейл на NLB към небанковия сектор е приблизително 9,5 млрд. евро. Съотношението на заемите към депозитите е 104 % (в сравнение със 105 % през 2011 г. и 127 % през 2010 г.).
(16)
Основният източник на проблеми за NLB е увеличението на необслужваните кредити, които са нараснали от 0,6 млрд. евро през 2008 г. (3,8 % от общия обем на кредитите) на 3,7 млрд. евро през месец декември 2012 г. (28,2 % от общия обем на кредитите). Тези лоши резултати са отчетени в контекста на значителен натиск върху капиталовата адекватност на NLB, дължащ се на влошаването на качеството на неговия портфейл от активи, по-високите коефициенти на капиталова адекватност, които се изискват от регулаторните органи и се очакват от инвеститорите, както и по-трудното намиране на капитал и дългово финансиране и по-специално на финансирането на едро.
(17)
Преди започването на финансовата криза през 2008 г. благоприятните икономически условия са способствали за изпълнението на стратегията за растеж на NLB. През периода 2002-2009 г. кредитният портфейл на NLB (нетни кредити) се е увеличавал с 15 % годишно, а депозитите - с 8 %. По-специално високият растеж се е дължал на кредитирането на корпоративния сектор.
(18)
В допълнение към този вътрешен растеж NLB се е разраснало и посредством придобиването на няколко банкови дъщерни предприятия в Югоизточна Европа, както и чрез вътрешен растеж и създаване на нови юридически лица в сегментите на лизинга, факторинга, форфетинга, фондовете на животозастраховането, пенсионните фондове и управлението на активи.
(19)
В таблица 1 е показано изменението на активите на NLB в Словения и в Югоизточна Европа през периода 31 декември 2006 г. и 30 септември 2012 г.
Таблица 1
Общи пазарни дялове на активите на NLB
(В проценти)
2006
2007
2008
2009
2010
2011
9M 2012
Общи активи на групата NLB (в млн. евро)
14 409
18 308
18 918
19 606
17 888
16 445
14 915
Словения
36,7
36,5
35,6
34,8
32,6
31,7
30,2
Босна и Херцеговина - Федерация
5,7
5,7
5,7
5,1
6,1
5,9
5,5
Босна и Херцеговина - Република Сръбска
20,4
23,0
22,0
21,0
21,0
20,0
20,0
Черна гора
16,1
13,5
13,3
17,0
18,0
19,1
17,1
Косово
-
14,9
13,4
14,3
14,9
15,1
16,3
Македония
16,8
19,2
19,6
19,9
20,4
19,2
17,4
Сърбия
3,0
2,8
2,3
2,1
2,0
1,8
1,6
(20)
През периода 2003-2008 г. NLB е било печелившо дружество. От 2009 г. насам обаче то е генерирало загуби след данъчно облагане. Загубите са в размер на 87 млн. евро през 2009 г., 202 млн. евро през 2010 г., 239 млн. евро през 2011 г. и 273,5 млн. евро през 2012 г. През първото шестмесечие на 2013 г. NLB отчита загуби след данъчно облагане в размер на 91,2 млн. евро. През 2009 г. кредитният портфейл на NLB започва да се влошава. Необслужваните кредити се увеличават от 3,8 % през 2008 г. на 28,2 % през месец декември 2012 г.
(21)
Към 30 юни 2013 г. собственият капитал на NLB е в размер на 1 074,3 млн. евро. Неговото съотношение на базовия капитал от първи ред е било 8,5 % съгласно Регламента за капиталовите изисквания (4) (наричан по-долу „РКИ“).
(22)
На 4 декември 2013 г. резултатите от ПКА/СТ показват, че при неблагоприятен сценарий недостигът на капитал в NLB е в размер на 1,8 млрд. евро (5).
3. МЕРКИТЕ ЗА ПОМОЩ
(23)
До момента NLB е получило следните мерки за държавна помощ:
i)
първата рекапитализация в размер на 250 млн. евро, временно одобрена с първото решение за оздравяване от 7 март 2011 г.;
ii)
втората рекапитализация в размер на 382,9 млн. евро, временно одобрена с второто решение за оздравяване и за откриване от 2 юли 2012 г.
(24)
В допълнение към тези две рекапитализации словенските органи възнамеряват да приведат в действие две допълнителни мерки в полза на NLB:
iii)
трета рекапитализация в размер на 1,558 млрд. евро; както и
iv)
прехвърляне към BAMC на група от обезценени активи, включващи необслужвани кредити (с номинален размер от 2,3 млрд. евро), и списък с капиталови инструменти (с пазарна стойност от 94 млн. евро).
3.1. ПЪРВА РЕКАПИТАЛИЗАЦИЯ НА NLB
(25)
След няколко години на печалби NLB отчита загуби през 2009 г. и 2010 г., дължащи се главно на влошения икономически климат. Слабият икономически растеж и увеличаващата се безработица намаляват търсенето на кредити и причиняват значително покачване на обезценяването на кредитите. В съответствие с РКИ съотношението на базовия капитал от първи ред на NLB се понижава от 6,9 % през 2009 г. на 6 % през 2010 г. През месец юли 2010 г. Словенската национална банка изисква от NLB да укрепи своята капиталова позиция. В резултат на това NLB решава да набере още капитал.
(26)
NLB решава да набере акционерен капитал в размер на 250 млн. евро чрез публично предлагане на акциите си. Тази сума е равна на 1,6 % от неговите рисково претеглени активи (наричани по-долу „РПА“). Увеличението на капитала е осъществено на два транша. На първия етап на съществуващите акционери са предложени акции за записване (общата записана сума е била 89,2 млн. евро, като държавата изцяло е упражнила своите права на преференциално изкупуване). На втория етап останалите акции са предложени на обществеността. Поради липсата на интерес от страна на обществеността обаче в крайна сметка всички акции са записани от словенските органи.
(27)
С първото решение за оздравяване Комисията одобри на 7 март 2011 г. въпросната първа рекапитализация като временна помощ за оздравяване. Комисията посочи, че ще направи по-подробна оценка на споделянето на тежестта в рамките на своята оценка на плана за преструктуриране, за който словенските органи бяха поели задължение да го представят (6).
3.2. ВТОРА РЕКАПИТАЛИЗАЦИЯ НА NLB
(28)
През месец май 2011 г. Словенската национална банка изисква допълнително укрепване на капиталовата позиция на NLB.
(29)
Тъй като не е имало интерес от страна на частни инвеститори, словенските органи са предоставили 382,9 млн. евро на NLB под формата на конвертируеми инструменти, обвързани с условия (наричани по-долу „КИОУ“), които според приложимите разпоредби могат да бъдат окачествени като капиталови инструменти от първи ред. В съответствие със срока на споразумението, уреждащо КИОУ, през месец март 2013 г. NLB ги е преобразувало в свои собствени обикновени акции.
(30)
Въпросната втора рекапитализация е одобрена от Комисията с второто решение за оздравяване и за откриване (7).
3.3. ТРЕТА РЕКАПИТАЛИЗАЦИЯ НА NLB
(31)
Въз основа на резултатите от ПКА/СТ и предвид съдържанието на плана за преструктуриране, включително реализацията на активи и прехвърлянето на част от обезценените активи на BAMC, недостигът на капитал на NLB е в размер на 1,8 млрд. евро. След като вземе предвид въздействието на планираното рекапитализиране чрез вътрешни източници на подчинен дълг (чрез което нуждата от капитал на NLB ще бъде намалена с 250 млн. евро), държавата ще предостави на NLB допълнителен капитал в размер на 1,558 млрд. евро под формата на държавни облигации и пари в брой, за да може банката да възвърне своята жизнеспособност.
3.4. ПРЕХВЪРЛЯНЕ НА ОБЕЗЦЕНЕНИ АКТИВИ КЪМ BAMC
(32)
Влезлият в сила през месец декември 2012 г. Закон за стабилността на банките в Словения предвижда рамка за издаване на гаранции за финансиране на прехвърлянето на наследени активи от банки към BAMC или към дружество със специално предназначение. С посочения закон се разрешават също така рекапитализации за покриване на загубите на тези банки вследствие на прехвърлянето на активи по тяхната дългосрочна икономическа стойност.
(33)
През месец май 2013 г. словенските органи приемат Национална програма за реформи, целяща изпълнението на отправените към Словения препоръки на ЕС, които са специфични за отделните държави. Въпросната Национална програма за реформи включва прехвърляне към BAMC на обезценени активи от трите най-големи словенски банки, включително NLB. Активите, които следва да бъдат прехвърлени към BAMC, включват: фалирали дружества, искове за преструктуриране, обезпечени с недвижимо имущество искове, финансови холдинги и други необслужвани кредити.
(34)
На 17 май 2013 г. словенските органи представиха на Комисията предварителен списък с активите, които следва да бъдат прехвърлени от NLB към BAMC, в размер на 1,9 млрд. евро. След това списъкът е актуализиран и размерът на портфейла от активи за прехвърляне възлиза на 2,2 млрд. евро (номинална сума) за заеми и 94 млн. евро (пазарна стойност) за капиталови инструменти.
4. ПЛАНЪТ ЗА ПРЕСТРУКТУРИРАНЕ И ПОЕТИТЕ ЗАДЪЛЖЕНИЯ
(35)
Словенските органи представиха план за преструктуриране, обхващащ периода на преструктуриране от 2013 г. до 31 декември 2017 г.
(36)
Основните стълбове на плана за преструктуриране са подобреното корпоративно управление и управлението на риска, преориентация на основните пазари на банката, намаляване на необслужваните кредити и програма за съкращаване на разходите. Планът за преструктуриране включва финансови прогнози за NLB до 31 декември 2017 г. при базов сценарий, но взема предвид също така неблагоприятния сценарий, разработен в рамките на ПКА/СТ.
(37)
Словенските органи са поели редица задължения, представени в приложението. Ще бъде назначено контролиращо доверено лице, което да гарантира изпълнението на поетите задължения. Контролиращото доверено лице ще осъществява своята дейност в рамките на целия период на преструктуриране.
4.1. ВЪЗВРЪЩАНЕ НА ДЪЛГОСРОЧНАТА ЖИЗНЕСПОСОБНОСТ
(38)
Двата основни въпроса, касаещи възвръщането на жизнеспособността на NLB, са: i) прилагането на съвременни структури и мерки за корпоративно управление с цел да се гарантира, че на решенията на NLB са ориентирани към бизнеса; както и ii) цялостен преглед и реорганизация на нейните кредитни политики и процеси за управление на риска, по-специално що се отнася до управлението на кредитния риск.
(39)
Посочените в приложението промени в корпоративната политика ще бъдат осъществени в рамките на три месеца след датата на приемане на настоящото решение в съответствие с Директивата относно капиталовите изисквания на ЕС (8) и националното законодателството на Словения. Целта на последващите промени на устава и вътрешния правилник на NLB е да се гарантира, че единствено управителният съвет на NLB ще има правомощия и отговорности да управлява ежедневната стопанска дейност на NLB независимо и единствено в интерес на банката. В резултат на това по отношение на взаимоотношенията между банката и нейните акционери, по-специално Република Словения, ще се прилага принципът на сделката между несвързани лица. В тази връзка словенските органи поемат задължение да не се намесват при назначаването на членовете на надзорния съвет и на изпълнителните ръководни кадри, освен в изпълнение на техните права като акционер според обичайното словенско корпоративно законодателство. NLB ще предостави на независими експерти две трети от местата и правата на глас в надзорния съвет и неговите комитети. NLB ще въведе мерки, чрез които да се гарантира независимостта и обективността на вътрешния одит. При изпълнението на планираните мерки NLB ще прилага благоразумна и добра стопанска политика, насочена към устойчивост. NLB допълнително ще преразгледа своите политики за предоставяне на стимули и възнаграждения, за да гарантира, че те не насърчават поемането на необосновани рискове, че са насочени към дългосрочни и устойчиви цели и че са прозрачни и съответстват на Насоките на Европейския банков орган относно политиките и практиките по възнагражденията от 10 декември 2010 г. NLB ще определи таван до 31 декември 2017 г. на общото възнаграждение за всеки член на съвета и служител, извършващ специални дейности, при спазване на съответните правила, които са заложени в Съобщението относно банковия сектор (9) от 2013 г. Променливото годишно възнаграждение на управителния съвет и на служителите, извършващи специални дейности и наети за функции във фронт-офиса, ще бъде ограничено до пет месечни заплати. Променливото възнаграждение на служителите, извършващи специални дейности и наети за други функции, ще бъде ограничено до три месечни заплати. Освен това плащането на най-малко 50 % от променливото възнаграждение ще бъде разсрочено за период от три години. В резултат на това до 31 декември 2017 г. това възнаграждение няма да надвиши 15 пъти средната национална заплата в Словения или 10 пъти средната заплата в NLB, която от двете е по-висока.
(40)
NLB ще направи цялостно изменение на вътрешните си процеси на формиране на цени и управление на риска посредством въвеждането на редица правила и мерки, които са подробно изложени в приложението. По-специално цените на новите кредити ще се считат за подходящи, ако новият кредит допринася за получаването на положителна възвръщаемост на собствения капитал (наричана по-долу „RoE“) от най-малко […] (10) % през 2014 г., […] % през 2015 г., […] % през 2016 г. и […] % през 2017 г. от всяко договорно взаимоотношение с клиент при условията, които по-подробно са описани в приложението.
(41)
Активите на NLB ще бъдат разделени между централно звено (около 10,6 млрд. евро) и странично звено (около 2 млрд. евро). Набор от обезценени активи, включващ необслужвани кредити (с номинална сума 2,3 млрд. евро) и група капиталови инструменти по списък (с пазарна стойност 94 млн. евро), ще бъде прехвърлен на BAMC в рамките на мярка за обезценени активи. NLB ще намали своето балансово число на групата от около 17,9 млрд. евро през 2010 г. на [10-20] млрд. евро към 31 декември 2017 г.
(42)
В допълнение към получената през месец март 2011 г. и през месец юли 2012 г. държавна помощ в плана за преструктуриране е предвидено инжектирането на допълнителен капитал от държавата в размер на 1,558 млрд. евро. Тази трета рекапитализация незабавно ще повиши съотношението на базовия капитал от първи ред на NLB съгласно РКИ на 15 % и така също ще покрие очакваните загуби. Следователно тя ще гарантира спазването от страна на NLB на неговите нормативни капиталови изисквания през целия период на преструктуриране.
(43)
Бъдещата стопанска стратегия на NLB е съсредоточена върху нейните основни пазари на дребно, МСП и избрани корпоративни стопански дейности. NLB планира значително намаляване на своя портфейл с участия в съответствие със своята стратегия за съсредоточаване върху нейната основна дейност в най-важните региони. В това отношение в плана за преструктуриране е предвидено значително намаляване на страничната дейност на NLB, което включва продажбата на всички дейности, свързани с лизинг и факторинг/форфетинг, и дейността по управление на недвижими имоти и преустановяването за момента на страничната дейност по предоставяне на нови кредити на корпоративни клиенти в чужбина.
(44)
NLB ще намали своята кредитна дейност в Словения в следните сектори (средно […] % намаление на РПА през периода 31 декември 2013 г. - 31 декември 2017 г.): i) корпоративни клиенти в строителния промишлен сектор (РПА от […] млн. евро към 31 декември 2013 г. на […] млн. евро към 31 декември 2017 г.); ii) корпоративни клиенти в транспортния промишлен сектор (РПА от […] млн. евро към 31 декември 2013 г. на […] млн. евро към 31 декември 2017 г.; iii) финансови холдинги (РПА от […] млн. евро към 31 декември 2013 г. на […] млн. евро към 31 декември 2017 г.).
(45)
В резултат на изпълнението на плана за преструктуриране и по-специално на прехвърлянето на обезценените активи към BAMC общите активи на NLB ще се понижат от 14,5 млрд. евро към 31 декември 2012 г. на [10-20] млрд. евро към 31 декември 2017 г., а РПА - от 11,1 млрд. евро към 31 декември 2012 г. на [5-10] млрд. евро към 31 декември 2017 г.
(46)
Настоящият портфейл на NLB е изцяло финансиран до настъпване на неговия падеж по договор. В бъдеще NLB планира сериозно да се преориентира към депозити на дребно, които в миналото са представлявали нейната ресурсна база, но предвижда също така да създаде и диверсифицирана ресурсна база за финансиране на едро. Съотношенията на кредитите към депозитите ще се подобрят от 105 % през 2012 г. на [70-80] % към 31 декември 2017 г.
(47)
NLB планира също така широкообхватна програма за контрол и съкращаване на разходите. Оперативните разходи на NLB на ниво група възлизат на 368 млн. евро през 2012 г. NLB ще съкрати своите оперативни разходи на ниво група (без еднократни извънредни разходи с неповтарящ се характер, т.е. разходи за преструктуриране) на [300-350] млн. евро към 31 декември 2014 г., [300-350] млн. евро към 31 декември 2015 г., [250-300] млн. евро към 31 декември 2016 г. и на [200-250] млн. евро към 31 декември 2017 г.
(48)
На 31 декември 2017 г. NLB планира да постигне RoE от [5-10] % след данъчно облагане. Планът за преструктуриране включва финансови прогнози за периода 2013-2017 г., сред които постигането на съотношение на базовия капитал от първи ред според РКИ от [10-20] % към 31 декември 2017 г. Печалбата на NLB след данъчно облагане през 2017 г. ще възлиза на [100-150] млн. евро.
(49)
Накрая, словенските органи ще намалят своето дялово участие в NLB […] („[…]“ с […]. Ако словенските органи не са сключили обвързващ договор за покупко-продажба във връзка с продажбата на тяхното дялово участие в NLB освен от […], словенските органи и NLB ще предоставят изключителен мандат на доверено лице по продажбите да продаде […], […], […], […],[…] и […].
4.2. СПОДЕЛЯНЕ НА ТЕЖЕСТТА
(50)
В плана за преструктуриране е предвидена забрана за изплащане на купони и разпределение на дивиденти и печалба през целия периода на действие на плана за преструктуриране до 31 декември 2017 г.
(51)
Словенските органи поемат задължение през периода на преструктуриране NLB да се въздържа от извършването на каквито и да било плащания по капиталови инструменти, освен ако тези плащания произтичат от правно задължение. Словенските органи поемат задължение също така NLB да не упражнява кол-опции или обратно изкупуване на тези инструменти без предварителното одобрение на Комисията. Могат да се извършват плащания на купони по капиталови инструменти, притежавани от държавата, освен ако тези плащания биха довели до плащания на купони на други инвеститори, които в противен случай нямаше да бъдат задължителни. Това поето задължение да не се изплащат купони по време на периода на преструктуриране не важи за новоемитирани инструменти (което ще рече инструменти, емитирани след приемането на настоящото решение от Комисията), при условие че което и да било плащане на купони по такива новоемитирани инструменти няма да създава правно задължение да се извършват някакви плащания на купони по ценни книжа на NLB, които вече са съществували към момента на приемането на настоящото решение.
(52)
Стойността на акциите на съществуващите акционери в NLB вече е била значително понижена вследствие на първата и втората рекапитализация съответно през месец март 2011 г. и през месец юли 2012 г. Останалите подчинени ценни книжа на NLB са в размер на 250 млн. евро. Словенските органи поемат задължение, че преди да бъде предоставена каквато и да било държавна помощ (т.е. третата рекапитализация и прехвърлянето на обезценените активи към BAMC), NLB ще обезцени изцяло собствения капитал на своите акционери и неизплатените подчинени дългове. В резултат на това държавата ще стане единственият акционер в NLB в сравнение с 33,1 % от акциите, които е притежавала преди първата държавна рекапитализация от месец март 2011 г.
(53)
Словенските органи поемат задължението да продадат дяловите участия на NLB в дружествата, които са посочени в точка 3 от приложението и чиято обща стойност на активите възлиза на [100-150] млн. евро към 31 декември 2012 г., и в страничните дъщерни предприятия, посочени в точка 4 от приложението като общата стойност на активите им възлиза на [950-1 000] млн. евро към 31 декември 2012 г. NLB ще продаде също така всички свои дялови участия в съвместни предприятия, посочени в точка 5 от приложението. Освен това NLB ще закрие […] до […].
(54)
Всяка една евентуална рекапитализация от страна на NLB на неговите дъщерни предприятия чрез инжектиране на собствен капитал ще се записва със: i) 25 % отстъпка от цената на акция - след корекция на „ефекта на намаление на стойността“, който е определен количествено посредством общоприети пазарни техники (11) - непосредствено преди обявяването на инжектирането на капитал; или ii) най-ниската цена, на която други акционери на тези дъщерни предприятия участват в рекапитализацията. За дружества, които не са регистрирани на фондовата борса, пазарната стойност на акциите ще се установява посредством подходяща и общоприета методика за пазарно базирана оценка. Ако някое такова инжектиране на капитал бъде осъществено под формата на хибридни инструменти, въпросните инструменти ще съдържат алтернативен механизъм за плащане на купоните и клауза, определяща процента за конвертиране на хибридния инструменти в собствен капитал с 25 % отстъпка от ТЦМП (установена по аналогичен начин на този в случая с инжектирането на собствен капитал).
4.3. МЕРКИ СРЕЩУ НАРУШАВАНЕТО НА КОНКУРЕНЦИЯТА
(55)
С оглед ограничаване нарушаването на конкуренцията NLB планира да намали своите стопански дейности в Словения. NLB ще понижи своето балансово число от около 17,9 млрд. евро през 2010 г. на [10-20] млрд. евро към 31 декември 2017 г.
(56)
Поетите задължения от страна на NLB включват продажбата на банковите участия на стратегически пазари. NLB ще продаде своето […] до […]. Тази продажба ще намали влиянието на NLB […]. NLB ще реализира изцяло също така своето дялово участие в […] до […].
(57)
NLB ще намали своите кредитни дейности в секторите на строителството, транспорта и финансовите холдинги в Словения чрез намаляване на РПА средно с […] % в тези сектори през периода 31 декември 2013 г. - 31 декември 2017 г. NLB ще преустанови прилагането на своята стопанска стратегия по предоставяне на нови кредити на корпоративни клиенти в чужбина.
(58)
NLB ще преустанови извършването на всички дейности, свързани с лизинг, факторинг и форфетинг, посредством реализацията на дъщерни предприятия в Словения и в чужбина.
(59)
NLB ще спазва забрана за изплащане на купони, забрана за разпределение на дивиденти, забрана за придобивания и забрана за рекламиране и агресивни търговски практики в съответствие с условията, които са посочени в съответните точки от приложението.
(60)
Въвежда се механизъм за връщане на капитала на акционерите, според който NLB ще изплаща дивиденти на своите акционери през 2015 г., 2016 г. и 2017 г. (12) За финансовата 2015 г. и 2016 г. NLB ще изплати по-ниската сума от: i) 50 % от свръхкапитала над приложимото нормативно капиталово изискване съгласно европейското и словенското законодателство (включително стълбове 1 и 2) плюс капиталов буфер от 100 базисни пункта; или ii) нетния доход за съответната година. За финансовата 2017 г. NLB ще изплати по-ниската сума от: i) 100 % от свръхкапитала над приложимото нормативно капиталово изискване съгласно европейското и словенското законодателство (включително стълбове 1 и 2) плюс капиталов буфер от 100 базисни пункта; или ii) нетния доход за съответната година. Без да се засягат компетенциите Словенската национална банка като банков надзорен орган по отношение на NLB, плащанията на дивиденти ще бъдат временно спирани, ако това би застрашило платежоспособността на банката през следващите години.
4.4. ОПИСАНИЕ НА МЯРКАТА ЗА ОБЕЗЦЕНЯВАНЕ НА АКТИВИ
а) Цел
(61)
NLB ще се възползва от мярка за обезценяване на активи посредством прехвърлянето на активи към BAMC. Целта на тази мярка е да се премахне несигурността относно бъдещата стойност на нейния портфейл с най-проблемни активи и да се гарантира, че NLB ще се съсредоточи върху изпълнението на плана за преструктуриране.
б) Въвеждане и характеристики
(62)
Словенските органи са учредили BAMC с цел да се подпомогне стабилността на банковия сектор.
(63)
С BAMC основно се цели управлението на активите, които получава, и тяхното надлежно реализиране, като стремежът е да се увеличи до максимум тяхното възстановяване. В изпълнение на тази цел с BAMC се допринася за преструктурирането на финансовата система, като в същото време използването на публични средства се свежда до минимум и нарушенията на пазара се избягват във възможно най-голяма степен.
(64)
BAMC може да придобива или покрива рискове, по-специално от активи, ценни книжа, деривативни финансови инструменти, права и задължения от одобрени кредити или гаранции със съответното обезпечение. BAMC ще заплаща на NLB определената трансферна стойност посредством гарантирани от държавата дългови ценни книжа, емитирани от BAMC. Трансферната стойност на активите, които се прехвърлят към BAMC, ще бъде равна или по-ниска от тяхната реална икономическа стойност (наричана по-долу „РИС“), установена от експертите на Комисията в съответствие с правилата за държавна помощ.
в) Обхват на прехвърлянето на обезценени активи и кредити
(65)
Прехвърлянето се отнася до следните категории активи:
а)
дружества в несъстоятелност с обезпечение жилищни недвижими имоти;
б)
искове към финансови холдинги да бъдат преструктурирани;
в)
други дружества в несъстоятелност;
г)
други искове с обезпечение жилищни недвижими имоти;
д)
финансови холдинги;
е)
строителни дружества;
ж)
транспортни дружества;
з)
други необслужвани експозиции.
(66)
На 17 май 2013 г. словенските органи изпратиха на Комисията предварителен списък с активи, които ще бъдат прехвърлени от NLB към BAMC, на стойност 1,9 млрд. евро. След това споменатият списък е актуализиран. Стойността на портфейла, който предстои да бъде прехвърлен, е 2,3 млрд. евро - номинална стойност на кредитите и 94 млн. евро - пазарна стойност на капиталовите инструменти.
(67)
В резултат на прехвърлянето на активите РПА на NLB ще бъдат намалени с 1,4 млрд. евро, а оттам и общо намаление на необходимите капиталовложения от 112 млн. евро. Тези цифри са посочени в списъка с активи за прехвърляне към BAMC, който е изпратен на Комисията на 14 ноември 2013 г.
г) Методика за изчисляване на трансферната стойност
(68)
Трансферната стойност е била определена предварително от Словенската национална банка в съответствие с методиката, заложена в законодателството за създаване на BAMC. Методиката се базира на оценка на нетната настояща стойност на бъдещите парични потоци. За големите експозиции е била направена индивидуална оценка на бъдещите парични потоци, докато за малките експозиции е бил прилаган опростен подход, при който оценката е базирана на вероятността за неизпълнение и загуби по заемите при дадени характеристики на неизпълнението. Освен това за изчисляването на трансферната стойност като отправна точка са били използвани очакваните загуби при базовия сценарий на СТ. Методиката на тази оценка е била одобрена от специализирана група, състояща се от словенските органи и като наблюдатели - Комисията, ЕЦБ и Европейският банков орган.
(69)
За дружества в несъстоятелност и необслужвани кредити бъдещите парични потоци са определени на база на пазарната стойност на обезпеченията и гаранциите. За оценката на стойността на въпросните обезпечения са използвани доклади на независими експерти от последните 12 месеца.
(70)
След това е изчислена нетната настояща стойност на бъдещите парични потоци, като е използван безрисков лихвен процент.
д) Трансферната стойност
(71)
Определената от словенските органи трансферна стойност на активите на NLB е в размер на 617 млн. евро за кредити (което е равно на 27 % от тяхната брутна балансова стойност) и 94 млн. евро за капиталови инструменти. Словенските органи са поели задължение трансферната стойност на активите, които се прехвърлят към BAMC, да е равна на или под тяхната РИС, установена от експертите на Комисията в съответствие с правилата за държавна помощ.
(72)
Словенските органи са представили анализ от Словенската национална банка, удостоверяващ подробните резултати и финансовите въздействия от прехвърлянето на активите от NLB към BAMC.
е) Пазарна цена
(73)
Словенските органи не са определили пазарната цена на портфейла.
ж) Независим експертен съвет към Комисията
(74)
Комисията разчита на независими експерти, които да подпомогнат оценяването на предложените методика и трансферна цена във връзка с РИС на прехвърляните активи и количественото определяне на пазарната цена на тези активи, както е определено в Съобщението относно обезценените активи (13), което служи като референтна рамка за мярката.
5. ОСНОВАНИЯ ЗА ОТКРИВАНЕ НА ОФИЦИАЛНАТА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ
(75)
На 2 юли 2012 г. Комисията откри официална процедура по разследване на мерките за рекапитализация и що се отнася до тяхната съвместимост с вътрешния пазар като помощ за преструктуриране, на представения от словенските органи вариант на плана за преструктуриране.
(76)
По това време Комисията изрази съмнения дали с получения от нея вариант на плана за преструктуриране на NLB се осигурява възвръщането на дългосрочната жизнеспособност, подходящото споделяне на тежестта и наличието на мерки срещу нарушаване на конкуренцията (14). Като част от въпросите относно жизнеспособността Комисията изрази съмнения дали процесът на вземане на решения в NLB е бил в съответствие с пазарните норми и по-специално относно евентуални въпроси, свързани с корпоративното управление, касаещи намесата на държавата, в качеството ѝ на основен акционер, в ежедневните дела на банката (15).
6. МНЕНИЯ ОТ ЗАИНТЕРЕСОВАНИ СТРАНИ
(77)
В рамките на официалната процедура по разследване не бяха получени никакви мнения от заинтересовани трети страни.
7. ПОЗИЦИЯ НА СЛОВЕНСКИТЕ ОРГАНИ
(78)
Словенските органи са съгласни, че първата рекапитализация, втората рекапитализация, третата рекапитализация и прехвърлянето на обезценени активи към BAMC представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. Освен това словенските органи считат, че тези мерки са съвместими с вътрешния пазар в съответствие с член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС.
(79)
Словенските органи твърдят, че планът за преструктуриране отговаря на всички условия, които са посочени в Съобщението относно преструктурирането (16), допълнено от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г.
(80)
По-специално словенските органи считат, че планът за преструктуриране осигурява възвръщането на дългосрочната жизнеспособност на NLB без държавни ресурси, предвижда достатъчен собствен принос към разходите за преструктурирането и ограничава нарушаването на конкуренцията. С цел да се гарантира процес на вземане на разумни решения по отношение на управлението на банковите дейности, словенските органи са поели задължения за укрепване на нейното корпоративно управление.
(81)
Списъкът с поетите от словенските органи задължения е представен в приложението към настоящото решение. Ще бъде назначено контролиращо доверено лице, за да се гарантира изпълнението на поетите задължения. Освен това словенските органи са се обвързали с график за извършването на определени реализации на активи. В случай че някой задължителен срок за продажба не бъде спазен, ще бъде назначено доверено лице по продажбите.
8. ОЦЕНКА
8.1. НАЛИЧИЕ И РАЗМЕР НА ПОМОЩТА
(82)
Комисията вече стигна до заключението (17), че първата и втората рекапитализация на NLB представляват държавна помощ, което не се оспорва от словенските органи. Следователно в настоящия раздел Комисията ще оценява само дали двете нови мерки (третата рекапитализация и прехвърлянето на обезценени активи към BAMC) представляват държавна помощ.
(83)
В член 107, параграф 1 от ДФЕС е предвидено, че всяка помощ, предоставена от държава членка или чрез ресурси на държава членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите-членки, е несъвместима с вътрешния пазар.
(84)
Тъй като третата рекапитализация в размер на 1,558 млрд. евро ще бъде предоставена директно от Република Словения, Комисията стига до заключението, че мярката се предоставя чрез държавни ресурси.
(85)
Третата рекапитализация дава възможност на NLB да получи капитал в ситуация на финансова и икономическа криза, в която, поради голямата несигурност на словенския банков сектор, би било невъзможно да намери такъв капитал на пазара. Следователно Комисията счита, че третата рекапитализация не би била предоставена от инвеститор в условията на пазарна икономика. По тази причина третата рекапитализация следва да се счита, че предоставя предимство на NLB. Освен това въпросното предимство е селективно, тъй като облагодетелства само една банка.
(86)
Предвид това, че NLB осъществява и ще осъществява дейност във финансовия сектор, който се характеризира със засилена международна конкуренция, всяко предимство за банката, осигурено чрез държавни ресурси, може да засегне търговията в рамките на Съюза и да наруши конкуренцията. Следователно третата рекапитализация представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(87)
Елементът на помощ в третата рекапитализация е в размер на 1,558 млрд. евро.
(88)
Що се отнася до прехвърлянето на обезценени активи към BAMC, Комисията счита, че мярката включва държавни ресурси. Словенските органи са създали BAMC, с което да се подкрепя стабилността на банковия сектор, като се помага на проблемните банки да прехвърлят своите рискови активи от счетоводните си баланси на цена над текущата пазарна стойност. Тези прехвърляния на активи от NLB към BAMC ще ограничат загубата, която в противен случай банката би претърпяла при прочистването на счетоводния си баланс и изпълнението на своя план за преструктуриране.
(89)
С цел да се направи оценка относно наличието на помощ в прехвърлянето на обезценени активи към BAMC, експертите на Комисията самостоятелно са определили текущата пазарна стойност на портфейла, който следва да бъде прехвърлен, както и РИС, която в същото време ще представлява цената, по която ще бъдат прехвърлени активите. Тъй като трансферната стойност на портфейла е по-висока от текущата пазарна стойност, мярката предоставя предимство на NLB.
(90)
Това предимство подобрява позицията на NLB спрямо неговите конкуренти в Словения и други държави членки, които не се ползват от същото държавно подпомагане. Следователно трябва да се счита, че мярката може да наруши конкуренцията и да засегне търговията между държавите членки, като се има предвид също така, че NLB осъществява и ще осъществява дейност във финансовия сектор, който се характеризира със засилена международна конкуренция.
(91)
Що се отнася до размера на помощта при прехвърлянето на обезценени активи към BAMC, следва да се отбележи, че в бележка под линия 2 към точка 20, буква а) от Съобщението относно обезценените активи е посочено, че размерът на помощта в дадена мярка за облекчение на активите представлява разликата между трансферната цена на активите и пазарната цена. Трансферната цена е 617 млн. евро, докато пазарната цена се оценява на 486 млн. евро. Помощта, която е предоставена на NLB в резултат на прехвърлянето на обезценени активи към BAMC, възлиза на 130 млн. евро.
(92)
Следователно общата помощ за NLB, предоставена в резултат на първата, втората и третата рекапитализация и прехвърлянето на обезценени активи към BAMC, възлиза на 2,321 млрд. евро, което представлява 20 % от РПА на NLB към месец декември 2012 г.
8.2. СЪВМЕСТИМОСТ НА ПОМОЩТА
8.2.1. Правно основание на оценката за съвместимост
(93)
С член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС на Комисията се дава възможност да определи дадена помощ за съвместима с вътрешния пазар, ако е предназначена „за преодоляването на сериозни затруднения в икономиката на държава членка“. Комисията е потвърдила, че световната финансова криза може да предизвика сериозни затруднения в икономиката на дадена държава членка и че тези затруднения могат да бъдат преодолени чрез мерки в подкрепа на банките. Това обстоятелство е изложено и развито подробно в шестте Съобщения във връзка с кризата (18), както и в Съобщението относно банковия сектор от 2013 г.
(94)
Съобщението относно банковия сектор от 2013 г. се прилага за мерки за държавна помощ, за които са изпратени уведомления, считано от 1 август нататък. В случая на NLB словенските органи са изпратили уведомление за допълнителна държавна помощ под формата на инжектиране на капитал и облекчение на капитал след 1 август 2013 г. В резултат на това разпоредбите на Съобщението относно банковия сектор от 2013 г. се прилагат при оценката на съвместимостта на плана за преструктуриране на NLB.
(95)
Различните одобрения от страна на Комисията на предприетите от словенските органи мерки за борба с финансовата криза (19) потвърждават наличието на сериозни затруднения в словенската икономика. Следователно член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС представлява правното основание за оценката на съвместимостта на всички мерки, които са включени в плана за преструктуриране (а именно първата рекапитализация, втората рекапитализация, третата рекапитализация и прехвърлянето на обезценени активи към BAMC).
(96)
Що се отнася по-специално до съвместимостта на прехвърлянето на обезценени активи към BAMC, Комисията оценява тази мярка като отчита Съобщението относно обезценените активи, както е адаптирано със Съобщението относно банковия сектор от 2013 г.
(97)
По отношение на съвместимостта на помощта за преструктуриране, която е била предоставена на NLB, Комисията я оценява въз основа на плана за преструктуриране, като има предвид Съобщението относно преструктурирането, допълнено от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г.
8.2.2. Съвместимост със Съобщението относно обезценените активи, адаптирано и допълнено със Съобщението относно банковия сектор от 2013 г.
(98)
Що се отнася до съвместимостта на помощта, предоставена на NLB под формата на прехвърляне на обезценени активи към BAMC, Комисията трябва да оцени тази мярка въз основа на Съобщението относно обезценените активи, адаптирано и допълнено със Съобщението относно банковия сектор от 2013 г. В Съобщението относно обезценените активи облекчението на обезценени активи се определя като всяка мярка, която „освобождава[т] банката получател (или представлява[т] компенсация за) от задължението да се впише загуба или да се съставят резерви за евентуална загуба от нейните обезценени активи и/или да заделят регулаторен капитал за други цели“ и се въвеждат критерии за съвместимостта на тези мерки с вътрешния пазар. Споменатите критерии включват: i) допустимост на активите; ii) прозрачност и оповестяване на обезценените активи; iii) управление на активите; iv) правилен и съгласуван подход към остойностяването; както и v) уместност на възнаграждението и споделянето на тежестта.
Допустимост на активите
(99)
Що се отнася до допустимостта на активите, в раздел 5.4 от Съобщението относно обезценените активи е посочено, че облекчението на активите изисква ясно определяне на обезценените активи и прилагането на известни граници по отношение на допустимостта, за да се гарантира съвместимост.
(100)
В Съобщението относно обезценените активи обаче е посочено също така, че трябва да бъде намерено равновесие между постигането на неотложната цел за финансова стабилност и необходимостта да се гарантира възстановяването на нормалното функциониране на пазара, което се тълкува като аргумент в полза на гъвкавостта при определянето на категориите активи. По-специално, макар че в Съобщението относно обезценените активи да се посочват като допустими активите, от които е започнала финансовата криза (изрично се споменават американските ценни книжа, обезпечени с ипотечни кредити), в него се позволява също така да се разшири допустимостта до „строго определени категории активи, които отговарят на системния риск, като това трябва да е надлежно обосновано без количествени ограничения“.
(101)
По отношение на настоящия случай мярката за обезценени активи е насочена към неработещите активи, свързани основно със строителни дружества, транспортни дружества и финансови холдинги, или неработещи активи, обезпечени с жилищен недвижим имот. Тези сектори със значителни портфейли от необслужвани кредити (41 % от необслужваните кредити за финансови холдинг и 74 % за строителни дружества) са били основната причина за затрудненията на NLB. Портфейлът, който предстои да бъде прехвърлен, представлява повече от половината от осчетоводените от NLB d.d. обезценени активи към 31 декември 2012 г. Следователно тези активи отговарят на критериите за допустимост според Съобщението относно обезценените активи.
Прозрачност и оповестяване
(102)
Що се отнася до прозрачността и информираността, в раздел 5.1 на Съобщението относно обезценените активи се изисква пълна ex-ante прозрачност и оповестяване от страна на допустимите банки на обезценените активи, които ще бъдат включени в мерките за облекчение, да се базират на адекватно остойностяване, заверено от признати независими експерти и утвърдено от съответния надзорен орган. Според Съобщението относно обезценените активи се изисква оповестяването и остойностяването да се извършват преди правителствената намеса.
(103)
Словенската национална банка е извършила първоначално остойностяване на активите. Първо, на 10 май 2013 г. Словенската национална банка уведоми за извършването на стрес тест, като посочи въздействията върху капитала от прехвърлянето на активите от трите основни словенски банки към BAMC. Второ, на 4 декември 2013 г. бяха оповестени резултатите от извършените от независими експерти ПКА/СТ, показващи недостига на капитал в словенските банки при неблагоприятния сценарий. Категориите активи за прехвърляне са били ясно определени, като прехвърлянето ще се извърши само на база на одобрената от Словенската национална банка методика за остойностяване. Следователно държавата членка е осигурила достатъчна прозрачност и оповестяване по отношение на всички обезценени активи на NLB за прехвърляне към BAMC. По-специално ПКА/СТ, посочващ недостига на капитал в банката, е извършен от външни експерти.
Управление на активите
(104)
Що се отнася до управлението на активите, в раздел 5.6 на Съобщението относно обезценените активи е предвидена необходимостта да се осигури ясно функционално и организационно разграничение между банката получател и нейните активи, особено по отношение на тяхното управление, служители и клиенти. В Съобщението се посочва в това отношение, че тези мерки следва да дадат възможност на банката да се съсредоточи върху възвръщането на жизнеспособността и предотвратяването на евентуални конфликти на интереси.
(105)
Активите ще бъдат управлявани от BAMC, което е напълно независимо от NLB. Следователно може да се заключи, че отделното управление на активите отговаря на изискванията на Съобщението относно обезценените активи.
Остойностяване
(106)
В раздел 5.5 на Съобщението относно обезценените активи се отбелязва, че правилният и последователен подход към остойностяването е от първостепенна важност за предотвратяването на неоправданите нарушения на конкуренцията. Основната цел на остойностяването е да бъде определена РИС на активите. Тази стойност представлява показател за целевото ниво, доколкото прехвърлянето на обезценени активи на тази стойност означава съвместимост на помощта - създава се ефект на облекчение, тъй като тази стойност надвишава текущата пазарна стойност, но все пак размерът на помощта остава на необходимия минимум.
(107)
Словенската национална банка е направила оценка на портфейла, а Комисията внимателно разгледа с помощта на външни експерти остойностяването и общата методика, въз основа на която е извършено то, за да осигури прилагането на последователен подход на равнището на Съюза.
(108)
Заключенията са следните:
i)
предоставените от NLB материали съдържат задълбочен анализ, направен съобразно стандарт за високо качество;
ii)
подход, основан на рейтинга, при който да се използват рейтингите на NLB и актуализираните финансови данни за счетоводните баланси, би бил от значение за прехвърляния към BAMC портфейл;
iii)
определената по сравнителния метод за стресови въздействия РИС на корпоративния кредитен портфейл на NLB варира около 60,2 % от брутните разходи, а грешката е ± 5 %. При сравнителния метод за стресови въздействия се прилага въздействие на нивото на разпоредбите, определено от прегледа на качеството да даден актив. Комисията и нейните външни експерти провериха устойчивостта на стрес на това ниво на базата на случаи от практиката. Определеното от експертите ниво на РИС се отнася до корпоративния кредитен портфейл на NLB, който е по-голям от окончателно определения портфейл за прехвърляне към BAMC. Следователно тази оценка не може да се използва като заместител за оценката на РИС на портфейла, който предстои да бъде прехвърлен към BAMC.
(109)
На базата на тези елементи Комисията определи РИС на портфейла. За целите на тази оценка Комисията разграничи две категории кредити: от една страна, кредити за действащи предприятия и, от друга страна, кредити за кредитни преструктурирания и необслужвани кредити. РИС на капиталовите инструменти беше определена отделно.
(110)
По отношение на кредитите за действащи предприятия Комисията приложи подход на база на рейтинга, както беше препоръчано от външните експерти. Въз основа на текущия рейтинг на NLB и актуализираната финансова информация за експозицията Комисията определи вероятността от неизпълнение. След това беше определена загубата в случай на неизпълнение на базата на подробен анализ на обезпеченията и въз основа на съществуващата кредитна документация или предишни прегледи на качеството на кредитите.
(111)
Що се отнася до заеми за преструктурирания на кредити и прекратени експозиции, Комисията се съсредоточи върху анализа на обезпечението, за да определи стойността, която следва да бъде възстановена в случай на ликвидация. При този анализ бяха използвани предпазливи допускания за стойността на обезпеченията и факторинг в резултатите от ПКА/СТ.
(112)
Що се отнася до кредитните инструменти Комисията прегледа представените от словенските органи доклади за остойностяването с цел да прецени дали отчетените пазарни стойности съответстват на пазарните котировки на регистрираните на фондовата борса дружества и дали използваната методика за остойностяване за дружества, които не са регистрирани на фондовата борса, е съответствала на пазарните стандарти.
(113)
Комисията стига до заключението, че РИС на кредитния портфейл е 617 млн. евро при номинална сума от 2,3 млрд. евро и че РИС на портфейла от капиталови инструменти е 94 млн. евро. В плана за преструктуриране е предвидено прехвърляне на активите към BAMC при РИС.
(114)
Що се отнася до пазарната стойност, Комисията използва метод на обхвата на спредовете за определяне на текущата пазарна стойност към момента на прехвърлянето. На тази основа пазарната стойност на портфейла се определя на 486 млн. евро за кредити и 94 млн. евро за капиталови инструменти.
(115)
Следователно размерът на помощта представлява разликата между трансферната стойност и пазарната стойност, която е 130 млн. евро.
Споделяне на тежестта и възнаграждение
(116)
Що се отнася до споделянето на тежестта, в раздел 5.2 от Съобщението относно обезценените активи е повторен общият принцип, че банките са длъжни да поемат в най-голяма степен загубите, свързани с обезценените активи, така че за акционерите да се гарантира равностойно поемане на отговорност и споделяне на тежестта. Затова активите следва да бъдат прехвърлени на цена, която е равна на РИС или е по-ниска от нея.
(117)
Словенските органи поемат задължението да прехвърлят активите по тяхната РИС или по-ниска стойност, като следователно това отговаря на Съобщението относно обезценените активи.
Заключение относно мярката за обезценените активи
(118)
С оглед на горното Комисията счита, че прехвърлянето на обезценени активи към BAMC отговаря на всички условия и изисквания от Съобщението относно обезценените активи, адаптирано и допълнено от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г.
8.2.3. Съвместимост със Съобщението относно преструктурирането, допълнено от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г.
(119)
В съответствие с точка 31 от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г. всички планове за преструктуриране, включващи помощ за преструктуриране, с изключение на свързаните с изисквания за набиране на капитал и за споделяне на тежестта елементи, следва да продължат да се оценяват въз основа на Съобщението относно преструктурирането.
(120)
Според Съобщението относно преструктурирането и Съобщението относно банковия сектор от 2013 г., първо, с плана за преструктуриране трябва да се докаже, че процесът на преструктуриране, през който преминава даден получател на държавна помощ, може да възвърне неговата дългосрочна жизнеспособност. Второ, размерът на помощта трябва да бъде ограничен до необходимия минимум и както акционерите, така и подчинените кредитори трябва да допринесат в максимална степен за намаляването на недостига на капитал. Трето, трябва да са налице мерки за ограничаване на нарушенията на конкуренцията, създадени чрез изкуственото подпомагане на пазарната мощ на получателя на помощта, и за осигуряване на конкурентоспособността на банковия сектор. Накрая, трябва да бъдат разгледани мониторингът и процедурните въпроси.
i) Възвръщане на дългосрочната жизнеспособност
(121)
Както е посочено в Съобщението относно преструктурирането държавата членка следва да представи цялостен план за преструктуриране, в който да се посочва как ще бъде възстановена дългосрочната жизнеспособност на получателя на помощта без държавна помощ в рамките на разумен период от време и най-много пет години. Дългосрочна жизнеспособност се постига тогава, когато банката може да се конкурира на капиталовия пазар с помощта на собствените си предимства в съответствие с подходящите регулаторни изисквания. За тази цел банката трябва да е в състояние да покрива всичките си разходи и да осигурява адекватна възвръщаемост на собствения капитал, като се отчита профилът на риска на банката. Възстановяването на жизнеспособността на банката следва да произтича основно от вътрешни мерки и да се базира на надежден план за преструктуриране.
(122)
В плана за преструктуриране на NLB, обхващащ периода до 31 декември 2017 г., е предвидено възстановяване на жизнеспособността в края на въпросния период на преструктуриране. Основното основание за това е очакваното подобрение на качеството на портфейла и по-малката нужда от допълнително обезценяване и провизиране. Възстановяване на доходността ще бъде постигнато също така чрез прочистване на счетоводния баланс на NLB посредством планираното прехвърляне на неработещи активи към BAMC. NLB ще се ползва също така от подобрена оперативна ефективност в резултат на мерките за съкращаване на разходите и стабилизиране на доходите. С цел да се осигури жизнеспособността на банката след отчитане на прехвърлянето на неработещите активи към BAMC, планът за преструктуриране се основава на допускането, че ще бъде осъществена рекапитализация от страна на държавата в размер на 1,558 млрд. евро през 2013 г. и пълно отписване на подчинени облигации и собствен капитал на акционери в размер на 250 млн. евро.
(123)
В точка 10 от Съобщението относно преструктурирането се изисква предложените мерки за преструктуриране да решават слабостите на структурата. В плана за преструктуриране първо са обяснени причините за затрудненията на NLB. Кредитният портфейл на NLB е бил сериозно засегнат от кризата и са генерирани загуби от обезценяване в голям размер.
(124)
Увеличението на кредитния портфейл е било финансирано от пазара на едро, което е довело до влошаване на съотношенията между кредитите и депозитите (от 74 % през 2002 г. на 137 % през 2009 г.). Междувременно банката не е успяла да укрепи в достатъчна степен своята капиталова основа и в голяма степен е разчитала на хибридни инструменти преди началото на кризата.
(125)
Преди кризата NLB е натрупала експозиции към строителния отрасъл, строителни предприемачи и финансови холдинги, но качеството на управлението на съответните рискове е било изоставащо. Натрупването на несъбираеми кредити се е оказало катастрофално, когато кризата започва и икономиката забавя темповете на развитие. Националната програма за пътно строителство приключва през 2008 г. и вътрешното търсене на недвижими имоти драстично спада. Повечето словенски дружества са били силно задлъжнели и са се оказали притиснати от икономическия спад, обезценяването на активите и ценните книжа и ограничения достъп до кредити. Съчетанието на тежкия икономически спад и рамката на лошо управление на риска е довело до увеличаване на необслужваните кредити. Всъщност необслужваните кредити достигат 29 % от брутния размер на кредитите на NLB към 30 септември 2012 г., като най-лошо е било положението в строителния отрасъл (74 %). В резултат на това загубите след данъчно облагане са възлезли на 87 млн. евро през 2009 г., 202 млн. евро през 2010 г., 240 млн. евро през 2011 г. и 273 млн. евро през 2012 г.
(126)
Една от причините за проблемите на банката се корени също така в недостатъчните правила за корпоративно управление и произтичащата от това намеса на държавата в ежедневната дейност на банката.
(127)
Следователно за възвръщането на дългосрочната жизнеспособност трябва да бъдат решени пет основни проблема. Първо, трябва да бъде подобрено корпоративното управление на банката, за да се гарантира вземането на икономически обосновани стопански решения единствено от ръководството на банката и ненамесата на държавата в ежедневната дейност. Второ, банката трябва да подобри своите политики за формирането на цени и рамката за управление на риска, за да бъдат запазени маржовете и да се сведат до минимум загубите. Трето, NLB трябва да прочисти баланса си и да намали своята експозиция в проблемни сектори, било то чрез правилно провизиране и намаляване на задлъжнялостта във връзка с проблемни активи или чрез прехвърляне на проблемни кредити към BAMC. Четвърто, банката трябва да промени структурата на своя счетоводен баланс чрез рекапитализация и укрепване на депозитната основа или намаляване на коефициента на задлъжнялост. Накрая, банката трябва да подобри своята оперативна ефективност, за да обезпечи достатъчно ниво на доходност.
а) Укрепване на рамката за корпоративно управление
(128)
Поетите задължения ще осигурят независимост на управителния съвет и ръководството при определянето на критериите за отпускане на кредити. Тези задължения ще гарантират, че формирането на цените на кредитите се основава на ценова политика с правила за минимална RoE по всички кредити, като по този начин ще се ограничи възможността банката да отпуска кредити под пазарната цена в резултат на външни въздействия.
(129)
Става ясно, че основната слабост на корпоративното управление на NLB се разглежда и поправя по подходящ начин чрез поетите задължения. На базата на тези задължения се създават адекватни предпазни мерки за предотвратяване на конфликти на интереси и за гарантиране, че стратегията и решенията имат стопанска ориентация и няма нито да бъдат водени от цели, различни от увеличаването до максимум на стойността, нито да подлежат на неподходящо външно влияние. Планираните промени в корпоративното управление ще намалят уязвимостта на външно влияние на банката и в същото време ще въведат засилена пазарна дисциплина чрез подобрен контрол и прозрачност на управленските решения.
(130)
NLB допълнително ще преразгледа своите политики за стимули и възнаграждения, за да се гарантира, че те не насърчават поемането на необосновани рискове и са насочени към дългосрочни и устойчиви цели. Наред с това на общото възнаграждение на всеки член на управителния съвет и служител, извършващ специални дейности, ще бъде наложен таван до 31 декември 2017 г. в съответствие с точки 37-39 от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г., което ще улесни навременното изпълнение на плана за преструктуриране.
(131)
Освен това словенските органи поемат задължението да реализират своето дялово участие в NLB до […] % в срок до […] чрез инвеститор, който е независим и не е свързан с Република Словения. Въпросната реализация значително ще намали външното влияние върху управлението и стопанските дейности на банката.
б) Укрепване на ценовите политики и рамката за управление на риска
(132)
NLB ще подобри своите ценови политики и рамката за управление на риска, по-специално чрез редица правила и мерки, целящи да се защитят най-добрите стопански интереси на банката. Тези мерки включват обучението на персонала, оценяването на клиентите, формиране на цените на новите продукти и преразглеждането на процеса, свързан с кредитния риск.
(133)
По-специално формирането на цените на новите кредити ще доведе до положителна RoE от най-малко […] % от всяко договорно взаимоотношение с клиент до 31 декември 2017 г.. Това формиране на цените ще бъде въведено постепенно, като се започне от […] % RoE от всяко договорно взаимоотношение с клиент през 2014 г. и се стигне до […] % към 31 декември 2017 г.
(134)
Съответното подобряване на ценовите политики и рамката за управление на риска на NLB е подходящо и необходимо, за да могат да бъдат приложени по-строги кредитни политики при отпускането на нови кредити и по-консервативна политика на провизиране. С тези реформи се отстраняват слабостите на NLB, които са довели до лошото качество на нейния кредитен портфейл, прекомерно високото ниво на необслужваните кредити и високата цена на кредита. Като се разрешават въпросите, свързани с причините за ниската доходност, тези мерки допринасят за дългосрочната жизнеспособност на NLB.
(135)
Планът за преструктуриране включва също така организационно отделяне на страничните дейности от основната дейност на NLB. Споменатата реорганизация на банката ще даде възможност на NLB да рационализира своите основни дейности. Отделянето ще ѝ даде възможност също така да приложи по-тясно специализиран подход към освобождаването от страничната дейност на банката и към управлението на неработещите активи, за да се увеличи до максимум стойността, на която могат да бъдат реализирани.
в) Преструктуриране на дейността към не толкова рискови дейности
(136)
В резултат на изпълнението на плана за преструктуриране РПА на NLB ще намалеят от 11,1 млрд. евро към 31 декември 2012 г. на [5-10] млрд. евро към 31 декември 2017 г. Намаляването на РПА, по-специално в най-проблемните банкови сектори: финансови холдинги, транспортни дружества и строителни дружества, гарантира, че рискът, който се свързва с тези експозиции, ще намалее през периода на преструктуриране.
(137)
NLB ще прехвърли портфейл с обезценени кредити в размер на 2,3 млрд. евро към BAMC, което ще даде възможност на NLB да се съсредоточи върху управлението на обслужваните кредити, като в същото време ще бъдат освободени ресурси за преструктурирането на останалите необслужвани кредити.
(138)
В бъдещата стратегия на NLB дейностите ще бъдат пренасочи към по-консервативни области с основни сегменти за банкиране на дребно, банкови услуги за МСП и избрани корпоративни клиенти в Словения. Тази промяна ще бъде постигната посредством реализация на съществени активи и намаляване на страничните дейности, като по този начин ще бъдат освободени ресурси за основните дейности.
г) Преструктуриране на счетоводния баланс
(139)
NLB вече е получила капиталови инжекции от държавата през месец март 2011 г. с месец юли 2012 г. Благодарение на допълнителната трета рекапитализация NLB е в състояние да изпълни капиталовите изисквания на Словенската национална банка, което ще даде възможност за възвръщане на собствената жизнеспособност.
(140)
В размера на третата рекапитализация са взети предвид нуждите на банката, които са били установени е ПКА/СТ. След тази рекапитализация съотношението на базовия капитал от първи ред на банката според РКИ незабавно ще достигне 15 %, а към 31 декември 2017 г. - ниво от [10-20] %, което доста ще надвишава капиталовото изискване, определеното от Словенската национална банка на 9 % съотношение на базовия капитал от първи ред в съответствие се РКИ.
(141)
Освен това NLB ще прочисти своя баланс чрез прехвърляне на значителен портфейл от неработещи и обезценени активи към BAMC.
(142)
NLB ще подобри своя профил на финансиране чрез намаляването на вътрешногруповото финансиране за дъщерните си предприятия, реализацията на страничните дейности и пренасочването към нейната традиционна ресурсна база - депозитите на дребно. Съотношенията на кредитите към депозитите ще бъдат подобрени от 105 % през 2012 г. на [70-80] % към 31 декември 2017 г.
д) Възстановяване на дългосрочната доходност
(143)
Дългосрочната доходност ще бъде възстановена в резултат на стратегическото преориентиране на банката към нейните основни дейности за банкиране на дребно, банкови услуги за МСП и избрани корпоративни клиенти в Словения, което ще даде възможност на банката да изпълни своите целеви стойности за RoE.
(144)
Банката ще подобри своя нетен лихвен марж, като гарантира адекватната цена на новите отпускани кредити. По-специално формирането на цените на новите кредити ще допринесе за постигането на положителна RoE от най-малко […] % през 2014 г., […] % през 2015 г., […] % през 2016 г. и […] % през 2017 г. от всяко договорно взаимоотношение с клиент.
(145)
NLB ще документира също така всички решения, свързани с преструктурирането. В документацията ще бъде включено така също сравнение с алтернативни решения като изпълнение на обезпечението и прекратяване на взаимоотношението. По този начин ще демонстрира, че е избрала решението, което увеличава до максимум нетната настояща стойност на банката.
(146)
NLB планира също така мащабна програма за съкращаване на разходите чрез значително консолидиране на търговските си обекти и клоновата си мрежа и намаляване на персонала, както и чрез повишаване на оперативната ефективност, стремеж към привличане на клиенти, чийто риск е отчетен и от които се очаква печалба, и оптимизиране на ликвидността и други разходи. В резултат на това в плана за преструктуриране е предвидено понижаване до под 60 % на съотношението разходи към приходи, което е близко до постигнатите от банката нива преди кризата. Към 31 декември 2017 г. NLB ще постигне RoE след данъчно облагане от [5-10] % и съотношение на базовия капитал от първи ред според РКИ от [10-20] %. Печалбата на NLB след данъчно облагане ще бъде в размер на [100-150] млн. евро през 2017 г.
(147)
В хода на постепенното изпълнение на плана за преструктуриране се очаква количеството на обезценените активи да намалее с времето. Банката ще има по-стабилен кредитен рисков профил в резултат на прехвърлянето на обезценени активи към BAMC, поетите задължения във връзка с управлението на кредитния риск и преструктурирането на необслужваните кредити, които са останали в нейните портфейли, за да бъде максимизирана тяхната нетна настояща стойност за банката, както и други мерки, подобряващи рамката на банката за управление на риска.
(148)
Следователно Комисията счита, че планът за преструктуриране е подходящ за възвръщане на дългосрочната жизнеспособност на NLB.
ii) Собствен принос и споделяне на тежестта
(149)
В Съобщението относно преструктурирането, допълнено от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г., е посочено, че е необходим съответен принос от получателя на помощта, за да бъде ограничена помощта до минимум и да бъдат отстранени нарушенията на конкуренцията и моралния риск. За тази цел в него е предвидено: i) че следва да бъдат ограничени както разходите за преструктуриране, така и размерът на помощта; и ii) че в максимална степен трябва да е налице споделяне на тежестта от съществуващите акционери и подчинени кредитори.
(150)
След поемането на загубите първо със собствен капитал, адекватното споделяне на тежестта обикновено предполага предоставянето на принос от страна на притежателите на хибриден капитал и на подчинен дълг. Притежателите на хибриден капитал и на подчинен дълг трябва да допринесат в максимална степен за намаляването на недостига на капитал. Този принос може да е под формата на преобразуване в базов собствен капитал от първи ред (20) или намаляване на главницата на инструментите. При всички случаи изходящите парични потоци от получателя на помощта към притежателите на такива ценни книжа трябва да бъдат избегнати, доколкото това е възможно от правна гледна точка.
(151)
Планът за преструктуриране не съдържа никакви елементи, които да предполагат, че помощта превишава средствата, които са необходими за покриване на разходите за възстановяване на жизнеспособността на NLB. Размерът на недостига на капитал, който трябва да бъде покрит с третата рекапитализация, е бил определен въз основа на ПКА/СТ. Въпросната оценка на капиталовата инжекция се базира по-специално на оценката на активите, показваща, че това ниво е необходимо и достатъчно, за да издържи кризисна ситуация. ПКА/СТ предостави допълнителна сигурност относно нивото на нужния капитал. Сумата на третата рекапитализация дава възможност на банката да изпълни своите нормативни капиталови изисквания и пазарните очаквания. Освен това ще бъде създаден механизъм за връщане на капитала, чрез който да се ограничи натрупването на свръхкапитал в NLB, според който NLB ще трябва да плаща дивиденти за финансовите 2015 г., 2016 г. и 2017 г., изчислени на база на повишаващ се процент от целия свръхкапитал. Механизмът за връщане на капитала гарантира, че натрупването на свръхкапитал над минималните нормативни капиталови изисквания няма да позволи на банката да се впуска в нови дейности преди да се издължи на държавата.
(152)
Въпреки забраната за изплащане на дивиденти, за да може NLB d.d. да получава дивиденти от своите дъщерни предприятия и с оглед избягване на натрупването на ликвидни средства в тях, те могат да изплащат дивиденти. Тези дружества могат да извършват подобни плащания на дивиденти, ако NLB d.d. е мажоритарният акционер, било то пряко или непряко, и общо всички външни акционери притежават по-малко от [10-20] % от акциите и правата на глас в съответното дружество. Комисията счита, че възможността дъщерните предприятия да извършват такива плащания на дивиденти към NLB d.d. спомага - за поддържането на размера на помощта на необходимия минимум, позволява подходяща степен на гъвкавост за ефективното управление на консолидирания капитал и ликвидността на NLB и ще улесни връщането на помощта. Фактът, че в резултат на това също така и миноритарните акционери на дъщерните предприятия биха получили част от дивидентите, представлява пропорционален страничен ефект в сравнение с ползите от това, като се има предвид по-специално относително малкият размер на дивидентите, които евентуално ще бъдат платени на всички акционери, различни от NLB d.d., тъй като те няма да превишават една десета от размера на евентуалното платимите на NLB d.d. дивиденти.
(153)
Първо, поетите задължения по отношение на споделянето на тежестта от акционерите и от притежателите на подчинен дълг отговарят на Съобщението относно преструктурирането, допълнено от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г.
(154)
В това отношение словенските органи са поели задължение преди предоставянето на каквато и да било държавна помощ на NLB (т.е. третата рекапитализация и прехвърлянето на обезценени активи към BAMC) последната изцяло да обезцени собствения капитал на акционерите и неуредените подчинени дългове, за да се гарантира спазването на изискванията по Съобщението относно банковия сектор от 2013 г. Комисията отбелязва като положителен фактът, че притежателите на подчинен дълг участват във възможно най-голяма степен, като по този начин е гарантирано адекватно споделяне на тежестта. Инжектирането на капитал от страна на държавата ще бъде осъществено едва след пълното отстраняване на притежателите на подчинен дълг. Тази последователност гарантира, че всички съществуващи притежатели на подчинен дълг трябва да са дали своя цялостен принос в разходите за преструктуриране на банката преди да се намеси държавата. По този начин след третата рекапитализация държавата ще притежава 100 % от акциите на банката в сравнение с 33,1 % преди първото инжектиране на капитал от страна на държавата.
(155)
Второ, в точка 24 от Съобщението относно преструктурирането е предвидено, че адекватното възнаграждение за държавния капитал също е средство за споделяне на тежестта.
(156)
Що се отнася до първата и втората рекапитализация, Комисията отбелязва, че те са осъществени по цени, които са съвместими с принципите за споделяне на тежестта (21). По отношение на третата рекапитализация, която е включена в плана за преструктуриране, след рекапитализацията държавата ще притежава 100 % от банката, като по този начин ще увеличи до максимум споделянето на тежестта. Комисията така също вече е установила, че възнаграждението за прехвърлянето на обезценени активи към BAMC е подходящо.
(157)
Трето, що се отнася до покриването на разходите за преструктуриране, произтичащи от плана за преструктуриране, посредством вътрешни мерки на NLB, NLB ще приложи мерки за съкращаване на разходите, което ще доведе до понижаване на оперативните разходи от 368 млн. евро към 31 декември 2012 г. на [250-300] млн. евро към 31 декември 2017 г. при базовия сценарий. В плана за преструктуриране е предвидено също така реализиране на най-малко [80-90] % от небанковите дейности на банката. Освен това е създаден механизъм за връщане на капитала, позволяващ плащането на дивиденти на държавата за финансовите 2015 г., 2016 г. и 2017 г. в максимална степен, без да се нарушават нормативните капиталови изисквания към банката.
(158)
Четвърто, освен тези структурни мерки словенските органи са поели задължение също така за забрана на купони, забрана на придобивания и забрана на рекламиране и агресивни търговски практики.
(159)
Комисията отбелязва, че поетото задължение да не се изплащат купони не важи за новоемитирани капиталови инструменти, при условие че всяко плащане на купони по такива новоемитирани капиталови инструменти няма да създаде правно задължение за извършване на плащания по купони по ценни книжа на NLB, съществуващи към момента на приемане на настоящото решение (22). Комисията приема ограничението на забраната за купони с цел да се позволи на групата да увеличи свежия хибриден капитал на пазара в съответствие с т. 26 от Съобщението относно преструктурирането. Емитирането на подчинени ценни книжа след датата на приемане на настоящото решение ще даде възможност на банката да набере допълнително финансиране и хибриден капитал, без това да води до изплащането на купони по съществуващи ценни книжа, по-специално по съществуващия подчинен дълг. Предвид ограничението на забраната на купони банката тогава ще може да емитира допълнителен капитал от първи ред според РКИ, чрез което евентуално може да бъде намален капиталът, от който се нуждае в ролята на собствен капитал. В това отношение трябва да се напомни, че купоните трябва да са по избор и не могат да бъдат задължителни, за да бъдат определени дълговите инструменти за капитал от първи ред според РКИ. Накрая, в настоящия случай може да се отбележи също така, че след пълната обезценка на собствения капитал и неизплатения подчинен дълг на акционерите на NLB, в банката няма да остане никакъв собствен капитал и никакъв подчинен дълг. Ограничението на забраната на купони не намалява полезния ефект от забраната на купони, предвиден в Съобщението относно преструктурирането, тъй като с поетото от NLB задължение, че изплащането на купони по новоемитирани инструменти няма да създаде правно задължение за извършване на някакви плащания на купони по съществуващи ценни книжа на NLB, ще се избегне всяко ненужно изтичане на капитал.
(160)
Следователно споделянето на тежестта от страна на притежателите на собствен капитал, хибриден и подчинен дълг, съкращенията на разходите, реализацията и подходящото възнаграждение за помощта представляват достатъчен собствен принос от страна на NLB към разходите за нейното преструктуриране.
(161)
Поради тези причини Комисията стига до заключението, че в плана за преструктуриране са предвидени подходящ собствен принос и споделяне на тежестта.
iii) Мерки за ограничаване на нарушенията на конкуренцията
(162)
Накрая, в раздел 4 от Съобщението относно преструктурирането се изисква планът за преструктуриране да включва мерки за ограничаване на нарушенията на конкуренцията. Тези мерки следва да бъдат специално пригодени за справяне с нарушенията на пазарите, на които след преструктурирането банката, получател на помощта, осъществява своята дейност. Характерът и формата на тези мерки зависят от два критерия: първо, размера на помощта и условията и обстоятелствата, при които е била предоставена, и, второ, характеристиките на пазарите, на които получателят на помощта ще осъществява своята дейност. Освен това Комисията трябва да вземе предвид размера на собствения принос на получателя на помощта и споделянето на тежестта от негова страна през периода на преструктуриране.
(163)
NLB е получила държавна помощ под формата на инжектиране на капитал и мерки за обезценяване на активи в размер на 2,321 млрд. евро, което е равно на 20 % от РПА на NLB (23). Необходими са адекватно възнаграждение за помощта и прилагане на мерки за ограничаване на потенциалните нарушения на конкуренцията, по-специално с оглед на относително големия размер на помощта.
(164)
Първата мярка, чрез която ще бъдат ограничени нарушенията на конкуренцията, е реализацията на дяловете на NLB в […]. Реализацията на нейните […] ще намали пазарния дял на NLB […]. Реализацията на […] на NLB също така ще допринесе за ограничаване на пазарния дял на NLB и отварянето на пазара за конкурентите.
(165)
Реализираното намаляване на пазарното присъствие на NLB в сферата на заеми за корпоративните сектори строителство, транспорт и финансови холдинги е постигнато благодарение на годишните ограничения за РПА в тези сектори.
(166)
Освен това NLB ще преустанови лизинга, факторинга, форфетинга и страничните дейности в Словения и в чужбина, което допълнително допринася за ограничаването на евентуалния страничен ефект от получената държавна помощ върху дейности, различни от основните ѝ банкови дейности.
(167)
NLB ще продължи да осъществява своята дейност при условия, ограничаващи нарушаването на конкуренцията. В качеството си на еднолинейна банка с подобрени политики за управление на риска и ръководството и по-ефективна политика за отпускане на кредити с повишени цени, достигащи RoE от [10-20] % върху нови заеми към 31 декември 2017 г., банката ще се въздържа от предоставянето на прекомерно изгодни условия на своите клиенти. Тези елементи допринасят за жизнеспособността на NLB, като също така ограничават нарушенията на конкуренцията.
(168)
Словенските органи са поели задължение за забрана на придобиванията, с което се гарантира, че NLB няма да използва получената държавна помощ за придобиването на каквато и да било нова дейност. Освен това е създаден механизъм за връщане на капитала, даващ възможност на NLB да изплаща дивиденти на държавата за финансовите 2015 г., 2016 г. и 2017 г. в максимален размер, без това да застрашава нормативните капиталови изисквания към банката. Този механизъм за връщане на капитала гарантира, че свръхкапиталът, надвишаващ нормативните капиталови изисквания или каквито и да било други нормативни изисквания, няма да позволи на банката да се впусне в нова дейност преди да се издължи на държавата.
(169)
В допълнение към тези структурни мерки словенските органи са поели задължение така също да наложат поведенчески ограничения за предотвратяване на нарушенията на конкуренцията. Комисията приветства забраната на рекламирането на държавното подпомагане и на агресивните търговски практики, благодарение на което NLB няма да може да използва помощта за антиконкурентно пазарно поведение.
(170)
Предвид този набор от мерки и поети задължения, налице са достатъчни предпазни мерки за ограничаване на потенциалните нарушения на конкуренцията с оглед на размера на помощта за NLB.
8.2.4. Мониторинг на плана за преструктуриране
(171)
В съответствие с раздел 5 от Съобщението относно преструктурирането, допълнено от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г., се изискват редовни доклади, за да може Комисията да проверява правилното прилагане на плана за преструктуриране. Словенските органи ще назначат контролиращо доверено лице, което ще представя на Комисията шестмесечни мониторингови доклади.
(172)
С цел да осигурят правилното прилагане на плана за преструктуриране през целия му срок словенските органи ще предприемат всички необходими мерки, за да гарантират спазването от страна на NLB на поетите задължения, които са посочени в Списъка с условията.
(173)
Освен това правилното прилагане на плана за преструктуриране и пълното и надлежно изпълнение на всички поети задължения, които се съдържат в Списъка с условията, представен в приложението към настоящото решение, ще бъдат наблюдавани непрекъснато от независимо, достатъчно квалифицирано контролиращо доверено лице. Контролиращото доверено лице ще има неограничен достъп до цялата информация, необходима за мониторинг на изпълнението на решението. Комисията или контролиращото доверено лице могат да искат от NLB обяснения и разяснения. Словенските органи и NLB следва да оказват пълно сътрудничество на Комисията и контролиращото доверено лице по отношение на всички свързани с мониторинга запитвания.
8.2.5. Заключение и закриване на откритата процедура във връзка с плана за преструктуриране
(174)
Комисията отбелязва, че представеният от словенските органи план за преструктуриране адекватно решава въпросите, свързани с жизнеспособността (включително корпоративното управление), споделянето на тежестта и нарушаването на конкуренцията, и отговаря на изискванията на Съобщението относно преструктурирането, допълнено от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г.
(175)
Следователно Комисията разсейва съмненията по отношение на съвместимостта на плана за преструктуриране, изразени от нея във второто решение за оздравяване и за откриване.
9. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(176)
Комисията стига до заключението, че първата, втората и третата държавна рекапитализация на NLB и прехвърлянето на обезценени активи към BAMC представляват помощ за преструктуриране в полза на NLB.
(177)
Комисията стига до заключението, че мерките за преструктуриране, състоящи се от първата, втората и третата рекапитализация и прехвърлянето на обезценени активи към BAMC, могат да дадат възможност NLB да възвърне своята дългосрочна жизнеспособност, достатъчни са от гледна точка на споделянето на тежестта и са подходящи и пропорционални, за да се компенсират ефектите на нарушаване на пазара вследствие на въпросните мерки за помощ. Следователно Комисията счита, че представеният план за преструктуриране отговаря на критериите според Съобщението относно преструктурирането, допълнено от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г. и Съобщението относно обезценените активи, изменено и допълнено от Съобщението относно банковия сектор от 2013 г. По тази причина мерките за преструктуриране могат да се считат за съвместими с вътрешния пазар в съответствие с член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС. Следователно първата, втората и третата рекапитализация и прехвърлянето на обезценени активи към BAMC могат да бъдат одобрени в съответствие с плана за преструктуриране,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Помощта за преструктуриране, която е предоставена на NLB от Република Словения, състояща се от първа рекапитализация в размер на 250 млн. евро, втора рекапитализация в размер на 382,9 млн. евро, трета рекапитализация в размер на 1 558 млн. евро и прехвърляне на обезценени активи към BAMC с елемент на помощ в размер на 130 млн. евро, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от Договора за функционирането на Европейския съюз.
Предвид плана за преструктуриране и поетите задължения, които са посочени в приложението, помощта за преструктуриране е съвместима с вътрешния пазар.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Република Словения.
Съставено в Брюксел на 18 декември 2013 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 18ης Δεκεμβρίου 2013
σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.33229 (2012/C) - (πρώην 2011/N) - Αναδιάρθρωση της NLB - Σλοβενία, που προτίθεται να χορηγήσει η Σλοβενία υπέρ της Nova Ljubljanska banka d.d.
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2013) 9632]
(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2014/535/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα κράτη μέλη και τα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 14 Ιανουαρίου 2011 οι σλοβενικές αρχές κοινοποίησαν κρατική ανακεφαλαιοποίηση ύψους 250 εκατ. ευρώ υπέρ της Nova Ljubljanska banka d.d. (στο εξής «NLB d.d.»).
(2)
Με απόφαση της 7ης Μαρτίου 2011 (2) (στο εξής «απόφαση πρώτης διάσωσης»), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση της πρώτης ενίσχυσης ανακεφαλαιοποίησης υπέρ της NLB d.d. για χρονικό διάστημα έξι μηνών και κατόπιν υποβολής σχεδίου αναδιάρθρωσης.
(3)
Οι σλοβενικές αρχές κοινοποίησαν σχέδιο αναδιάρθρωσης στις 22 Ιουλίου 2011 και υπέβαλαν περαιτέρω επικαιροποιήσεις του στις 6 Σεπτεμβρίου 2011 και στις 26 Μαρτίου 2012.
(4)
Στις 16 Μαΐου 2012 οι σλοβενικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή σχετικά με την πρόθεσή τους να χορηγήσουν δεύτερη ενίσχυση ανακεφαλαιοποίησης υπέρ της NLB d.d. Το μέτρο αυτό κοινοποιήθηκε στις 6 Ιουνίου 2012.
(5)
Με απόφαση της 2ας Ιουλίου 2012 (στο εξής «η απόφαση δεύτερης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας»), η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση της NLB d.d. και κίνησε ταυτόχρονα διεξοδική διαδικασία έρευνας, εκφράζοντας επιφυλάξεις σχετικά με την ικανότητα της NLB d.d. να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα, καθώς και σχετικά με την πρόβλεψη επαρκούς καταμερισμού των επιβαρύνσεων και επαρκών μέτρων για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσης που είχε υποβληθεί στην Επιτροπή.
(6)
Στις 22 Νοεμβρίου 2012 δημοσιεύθηκε η απόφαση δεύτερης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα ενδιαφερόμενα μέρη κλήθηκαν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους (3). Η Επιτροπή δεν έλαβε καμία παρατήρηση.
(7)
Μετά την απόφαση δεύτερης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας, οι σλοβενικές αρχές κοινοποίησαν στις 7 Ιανουαρίου 2013 αναθεωρημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης, τροποποιημένη εκδοχή του οποίου υποβλήθηκε στις 25 Μαρτίου 2013. Οι σλοβενικές αρχές διαβίβασαν στη συνέχεια νέα τροποποιημένη εκδοχή του σχεδίου τον Δεκέμβριο του 2013. Η εκδοχή του σχεδίου που υποβλήθηκε στην Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2013 αναφέρεται στην παρούσα απόφαση ως το «σχέδιο αναδιάρθρωσης».
(8)
Κατόπιν αιτημάτων της Επιτροπής, οι σλοβενικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικά στοιχεία κατά τη διάρκεια της περιόδου μεταξύ της 2ας Ιουλίου 2012 και της 9ης Δεκεμβρίου 2013.
(9)
Στις 10 Απριλίου 2013, και βάσει της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών («ΔΜΑ»), η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Σλοβενία παρουσίαζε υπερβολικές οικονομικές ανισορροπίες. Στο πλαίσιο της ΔΜΑ, η Σλοβενία όφειλε να προβεί σε διαδικασία προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων από τη βάση προς την κορυφή και εκ των άνω προς τα κάτω και σε έλεγχο της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού του σλοβενικού τραπεζικού τομέα (στο εξής «AQR/ST»), που διενεργήθηκαν από ανεξάρτητους συμβούλους. Τα αποτελέσματα των διαδικασιών AQR/ST περιλαμβάνονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(10)
Για λόγους επείγουσας ανάγκης, η Δημοκρατία της Σλοβενίας δέχεται κατ' εξαίρεση την έκδοση της παρούσας απόφασης στην αγγλική γλώσσα.
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ ΚΑΙ ΑΙΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ
(11)
Η NLB d.d. αποτελεί, από κοινού με τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις της (στο εξής «NLB» ή «η τράπεζα»), τον μεγαλύτερο τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό όμιλο της Σλοβενίας. Σύμφωνα με στοιχεία της 30ής Σεπτεμβρίου 2012, ο όμιλος απαρτιζόταν από την NLB d.d. και 47 τράπεζες, εταιρείες, υποκαταστήματα και γραφεία αντιπροσωπείας στο εξωτερικό. Η NLB συνιστά κορυφαίο τραπεζικό παράγοντα στη Σλοβενία και στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Την 30ή Σεπτεμβρίου 2012 η NLB αντιπροσώπευε περίπου το 30 % του σλοβενικού τραπεζικού τομέα από πλευράς συνολικού ενεργητικού και κατατασσόταν μεταξύ των τριών κορυφαίων τραπεζών στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, στο Μαυροβούνιο, στο Κοσσυφοπέδιο και στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας, ενώ κατείχε την έκτη θέση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Οι τραπεζικές συναλλαγές αποτελούν τη σημαντικότερη επιχειρηματική δραστηριότητα της NLB, παρά το γεγονός ότι η NLB παρέχει επίσης και άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, όπως ασφαλίσεις, διαχείριση περιουσιακών στοιχείων, χρηματοδοτικές μισθώσεις, πράξεις αναδόχου πρακτόρευσης είσπραξης και προεξόφλησης απαιτήσεων (factoring-forfeiting).
(12)
Η NLB έχει αξιολογηθεί με αρνητική βαθμολογία Caa2 από τον οίκο Moody's και με αρνητική βαθμολογία BB- από τον οίκο Fitch. Και οι δύο αξιολογήσεις υποβιβάστηκαν το 2013. Η υποβάθμιση οφειλόταν κατά κύριο λόγο στη συγκέντρωση και περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης του πιστωτικού χαρτοφυλακίου και στη μέτρια χρηματοοικονομική και κεφαλαιακή θέση της τράπεζας στο τρέχον περιβάλλον της αγοράς.
(13)
Στη Σλοβενία η NLB προσφέρει πλήρες φάσμα ιδιωτικών και εταιρικών τραπεζικών υπηρεσιών, με έμφαση στην αγορά λιανικής τραπεζικής. Δραστηριοποιείται επίσης στους τομείς της ιδιωτικής τραπεζικής, της επιχειρηματικής τραπεζικής και της επενδυτικής τραπεζικής.
(14)
Σύμφωνα με στοιχεία της 30ής Ιουνίου 2013, η NLB παρουσίαζε την ακόλουθη διάρθρωση κεφαλαίου: η Δημοκρατία της Σλοβενίας κατείχε το 77,51 % των μετοχών της NLB, η Kapitalska družba, d.d. το 6,23 %, η Slovenska Odškodninska Družba το 5,58 % και η Poteza borzno posredniška družba, d.d. (σε διαδικασία πτώχευσης) το 2,24 %.
(15)
Σύμφωνα με στοιχεία της 31ης Δεκεμβρίου 2012, το συνολικό ενεργητικό της NLB ανερχόταν σε 14,3 δισεκατ. ευρώ και το σύνολο των καταθέσεων αντιστοιχούσε περίπου στο ποσό των 9,1 δισεκατ. ευρώ, το οποίο συναπαρτιζόταν από καταθέσεις νοικοκυριών (6,5 δισεκατ. ευρώ), εταιρικές καταθέσεις (2 δισεκατ. ευρώ) και κρατικές καταθέσεις (0,6 δισεκατ. ευρώ). Επιπλέον, είχε εκδώσει χρεωστικούς τίτλους ύψους 112 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με στοιχεία της ίδιας ημερομηνίας, η συνολική αξία του χαρτοφυλακίου δανείων της NLB προς τον μη τραπεζικό τομέα ανερχόταν περίπου σε 9,5 δισεκατ. ευρώ. Ο δείκτης χορηγήσεων προς καταθέσεις ήταν 104 % (έναντι 105 % το 2011 και 127 % το 2010).
(16)
Το κύριο αίτιο των προβλημάτων της NLB είναι η αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, το ποσό των οποίων αυξήθηκε από 0,6 δισεκατ. ευρώ το 2008 (3,8 % του συνολικού όγκου των δανείων) σε 3,7 δισεκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2012 (28,2 % του συνολικού όγκου των δανείων). Οι εν λόγω πενιχρές επιδόσεις σημειώθηκαν στο πλαίσιο σημαντικών πιέσεων που ασκήθηκαν στην κεφαλαιακή επάρκεια της NLB, λόγω της χειροτέρευσης της ποιότητας του χαρτοφυλακίου στοιχείων ενεργητικού της, των υψηλότερων δεικτών κεφαλαίου που απαιτούσε η ρυθμιστική αρχή και ανέμεναν οι επενδυτές, και τη μείωση των διαθέσιμων κεφαλαίων και της χρηματοδότησης μέσω δανεισμού, και ιδίως της χονδρικής χρηματοδότησης.
(17)
Πριν από την εκδήλωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2008, οι ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες τροφοδοτούσαν την αναπτυξιακή στρατηγική της NLB. Μεταξύ του 2002 και του 2009, το χαρτοφυλάκιο δανείων της NLB (καθαρά δάνεια) σημείωσε αύξηση της τάξης του 15 % ετησίως, ενώ οι καταθέσεις της αυξήθηκαν κατά 8 %. Ο υψηλός ρυθμός ανάπτυξης οφειλόταν ειδικότερα στη χορήγηση δανείων στον τομέα των επιχειρήσεων.
(18)
Πέραν της οργανικής αυτής ανάπτυξης, η NLB αναπτύχθηκε χάρη στην εξαγορά αρκετών θυγατρικών τραπεζών στη νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς και στην οργανική ανάπτυξη και την ίδρυση νέων οντοτήτων στο σκέλος της χρηματοδοτικής μίσθωσης, των πράξεων αναδόχου πρακτόρευσης είσπραξης και προεξόφλησης απαιτήσεων, των ασφαλίσεων ζωής/συνταξιοδοτικών ταμείων και της διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.
(19)
Στον πίνακα 1 παρουσιάζεται η εξέλιξη των στοιχείων ενεργητικού της NLB στη Σλοβενία και τη νοτιοανατολική Ευρώπη κατά την περίοδο μεταξύ της 31ης Δεκεμβρίου 2006 και της 30ής Σεπτεμβρίου 2012.
Πίνακας 1
Μερίδια αγοράς του συνολικού ενεργητικού της NLB
(%)
2006
2007
2008
2009
2010
2011
9M 2012
Συνολικό ενεργητικό του ομίλου NLB (σε εκατ. ευρώ)
14 409
18 308
18 918
19 606
17 888
16 445
14 915
Σλοβενία
36,7
36,5
35,6
34,8
32,6
31,7
30,2
Βοσνία-Ερζεγοβίνη - Ομοσπονδία
5,7
5,7
5,7
5,1
6,1
5,9
5,5
Βοσνία-Ερζεγοβίνη - Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας
20,4
23,0
22,0
21,0
21,0
20,0
20,0
Μαυροβούνιο
16,1
13,5
13,3
17,0
18,0
19,1
17,1
Κοσσυφοπέδιο
-
14,9
13,4
14,3
14,9
15,1
16,3
Μακεδονία
16,8
19,2
19,6
19,9
20,4
19,2
17,4
Σερβία
3,0
2,8
2,3
2,1
2,0
1,8
1,6
(20)
Η NLB παρουσίαζε κέρδη κατά την περίοδο 2003-2008. Από το 2009 και μετά ωστόσο, καταγράφει ζημίες μετά την αφαίρεση των φόρων. Οι ζημίες ανήλθαν σε 87 εκατ. ευρώ το 2009, σε 202 εκατ. ευρώ το 2010, σε 239 εκατ. ευρώ το 2011 και σε 273,5 εκατ. ευρώ το 2012. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2013 η NLB κατέγραψε ζημίες μετά την αφαίρεση των φόρων ύψους 91,2 εκατ. ευρώ. Το χαρτοφυλάκιο δανείων της NLB άρχισε να υποβαθμίζεται το 2009. Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων αυξήθηκε από 3,8 % το 2008 σε 28,2 % τον Δεκέμβριο του 2012.
(21)
Σύμφωνα με στοιχεία της 30ής Ιουνίου 2013, τα κανονιστικά ίδια κεφάλαια της NLB ανέρχονταν στο ποσό των 1 074,3 εκατ. ευρώ. Ο δείκτης βασικών ίδιων κεφαλαίων της κατηγορίας 1 της NLB κατ' εφαρμογή του κανονισμού της ΕΕ για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (4) (στο εξής «ΚΚΑ») ήταν ίσος προς 8,5 %.
(22)
Στις 4 Δεκεμβρίου 2013, από τα αποτελέσματα των διαδικασιών AQR/ST προέκυψε ότι, βάσει του δυσμενούς σεναρίου, η NLB παρουσίαζε κεφαλαιακό έλλειμμα της τάξης του 1,8 δισεκατ. ευρώ (5).
3. ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(23)
Μέχρι στιγμής έχουν ληφθεί υπέρ της NLB τα ακόλουθα μέτρα κρατικής ενίσχυσης:
i)
η πρώτη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 250 εκατ. ευρώ, η οποία εγκρίθηκε προσωρινά στο πλαίσιο της απόφασης πρώτης διάσωσης της 7ης Μαρτίου 2011·
ii)
η δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 382,9 εκατ. ευρώ, η οποία εγκρίθηκε προσωρινά στο πλαίσιο της απόφασης δεύτερης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας της 2ας Ιουλίου 2012.
(24)
Επιπλέον των δύο ανωτέρω ανακεφαλαιοποιήσεων, η Σλοβενία σκοπεύει να εφαρμόσει υπέρ της NLB άλλα δύο μέτρα:
iii)
τρίτη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 1,558 δισεκατ. ευρώ και
iv)
μεταβίβαση στην Εταιρεία Διαχείρισης Τραπεζικών Στοιχείων Ενεργητικού (Bank Asset Management Company - BAMC) ομαδικής δέσμης απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, τα οποία αποτελούνται από μη εξυπηρετούμενα δάνεια (έναντι ονομαστικής αξίας 2,3 δισεκατ. ευρώ) και από σειρά τίτλων μετοχικού κεφαλαίου (αγοραίας αξίας 94 εκατ. ευρώ).
3.1. ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ NLB
(25)
Το 2009 και το 2010 η NLB κατέγραψε ζημίες ύστερα από καταγραφή κερδών επί σειρά ετών, κυρίως λόγω της επιδείνωσης των οικονομικών συνθηκών. Ο χαμηλός ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης και η εντεινόμενη ανεργία μείωσαν τη ζήτηση για δάνεια και προκάλεσαν σημαντικές αυξήσεις στις απομειώσεις των δανείων. Ο δείκτης βασικών ιδίων κεφαλαίων της κατηγορίας 1 της NLB δυνάμει του ΚΚΑ μειώθηκε από 6,9 %, το 2009, σε 6 %, το 2010. Τον Ιούλιο του 2010 η Τράπεζα της Σλοβενίας ζήτησε από την NLB να ενισχύσει την κεφαλαιακή θέση της. Ως εκ τούτου, η NLB αποφάσισε να προβεί σε περαιτέρω αύξηση κεφαλαίου.
(26)
Η NLB θέλησε να προβεί σε αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου κατά 250 εκατ. ευρώ, ποσό που ισοδυναμούσε με το 1,6 % του σταθμισμένου ως προς τον κίνδυνο ενεργητικού της, μέσω δημόσιας προσφοράς των μετοχών της. Η αύξηση κεφαλαίου πραγματοποιήθηκε σε δύο στάδια. Στο πρώτο στάδιο προσφέρθηκαν μετοχές προς εγγραφή στους υφιστάμενους μετόχους (το συνολικό ποσό ήταν 89,2 εκατ. ευρώ και το κράτος άσκησε πλήρως τα δικαιώματα προτίμησης κατά την εγγραφή του). Στο δεύτερο στάδιο προσφέρθηκαν οι υπόλοιπες μετοχές στο ευρύτερο κοινό. Ωστόσο, λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος από το κοινό, όλες οι μετοχές αγοράστηκαν εντέλει από τη Σλοβενία.
(27)
Η πρώτη ανακεφαλαιοποίηση εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 7 Μαρτίου 2011 ως προσωρινή ενίσχυση διάσωσης στο πλαίσιο της απόφασης πρώτης διάσωσης. Η Επιτροπή επεσήμανε ότι σκόπευε να αξιολογήσει διεξοδικότερα την πτυχή του καταμερισμού των επιβαρύνσεων κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης που είχε δεσμευθεί να υποβάλει η Σλοβενία (6).
3.2. ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ NLB
(28)
Τον Μάιο του 2011 η Τράπεζα της Σλοβενίας ζήτησε από την NLB να ενισχύσει περαιτέρω την κεφαλαιακή θέση της.
(29)
Ελλείψει λύσης από ιδιώτη επενδυτή, η Σλοβενία χορήγησε στην NLB το ποσό των 382,9 εκατ. ευρώ με τη μορφή των υπό αίρεση μετατρέψιμων μέσων χρηματοδότησης τα οποία χαρακτηρίστηκαν ως μέσα κεφαλαίου κύριων βασικών κεφαλαίων της κατηγορίας 1 δυνάμει των εφαρμοστέων κανονισμών. Τον Μάρτιο του 2013 η NLB μετέτρεψε τα υπό αίρεση μετατρέψιμα μέσα χρηματοδότησης σε δικές της κοινές μετοχές σύμφωνα με τον όρο της σύμβασης που διέπει τα υπό αίρεση μετατρέψιμα μέσα χρηματοδότησης.
(30)
Η εν λόγω δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση εγκρίθηκε από την Επιτροπή με την απόφαση δεύτερης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας (7).
3.3. ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ NLB
(31)
Μετά τα αποτελέσματα των AQR/ST, και λαμβανομένου υπόψη του περιεχομένου του σχεδίου αναδιάρθρωσης, συμπεριλαμβανομένης της εκποίησης περιουσιακών στοιχείων και της μεταβίβασης ορισμένων απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC, η NLB παρουσιάζει κεφαλαιακό έλλειμμα ύψους 1,8 δισεκατ. ευρώ. Αφού λάβει υπόψη το αποτέλεσμα της σχεδιαζόμενης διάσωσης των οφειλών μειωμένης εξασφάλισης (η οποία θα μειώσει τις κεφαλαιακές ανάγκες της NLB κατά 250 εκατ. ευρώ), το κράτος θα χορηγήσει στην NLB συμπληρωματικά κεφάλαια ύψους 1,558 δισεκατ. ευρώ με τη μορφή κρατικών ομολόγων και ταμειακής ρευστότητας, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η δυνατότητα αποκατάστασης της βιωσιμότητας της τράπεζας.
3.4. ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΠΟΜΕΙΩΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΗΝ BAMC
(32)
Ο σλοβενικός νόμος περί σταθερότητας των τραπεζών, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2012, παρέχει το πλαίσιο για την έκδοση εγγυήσεων με σκοπό τη χρηματοδότηση της μεταβίβασης «κληροδοτημένων» περιουσιακών στοιχείων από τράπεζες στην BAMC ή σε φορέα ειδικού σκοπού. Επιτρέπει επίσης την πραγματοποίηση ανακεφαλαιοποιήσεων για την αντιμετώπιση των ζημιών που υφίστανται οι εν λόγω τράπεζες στη μακροπρόθεσμη οικονομική αξία τους λόγω της μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων.
(33)
Τον Μάιο του 2013 η Σλοβενία προέβη στην κατάρτιση εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων με σκοπό την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων της ΕΕ που αφορούσαν τη Σλοβενία. Το εν λόγω εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων περιλαμβάνει τη μεταβίβαση στην BAMC απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων από τις τρεις μεγαλύτερες τράπεζες της Σλοβενίας. Στα περιουσιακά στοιχεία που πρόκειται να μεταβιβαστούν στην BAMC περιλαμβάνονται τα εξής: επιχειρήσεις που έχουν κηρύξει πτώχευση, απαιτήσεις που πρέπει να υποβληθούν σε αναδιάρθρωση, απαιτήσεις που καλύπτονται από εξασφαλίσεις με ακίνητα, χρηματοπιστωτικές εταιρείες συμμετοχών και άλλα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
(34)
Στις 17 Μαΐου 2013 η Σλοβενία διαβίβασε στην Επιτροπή προκαταρκτικό κατάλογο των περιουσιακών στοιχείων που προβλεπόταν να μεταβιβασθούν από την NLB στην BAMC, τα οποία ανέρχονταν στο ποσό του 1,9 δισεκατ. ευρώ. Ο κατάλογος αυτός επικαιροποιήθηκε έκτοτε περαιτέρω και ο όγκος του χαρτοφυλακίου περιουσιακών στοιχείων που πρόκειται να μεταβιβασθεί αντιστοιχεί στο ποσό των 2,2 δισεκατ. ευρώ (ονομαστικό ποσό) για τα δάνεια και στο ποσό των 94 εκατ. ευρώ (αγοραία αξία) για τους τίτλους μετοχικού κεφαλαίου.
4. ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ
(35)
Οι σλοβενικές αρχές υπέβαλαν σχέδιο αναδιάρθρωσης το οποίο καλύπτει την περίοδο αναδιάρθρωσης από το 2013 έως την 31η Δεκεμβρίου 2017.
(36)
Οι κυριότεροι πυλώνες του σχεδίου αναδιάρθρωσης είναι η ενισχυμένη εταιρική διακυβέρνηση και διαχείριση κινδύνου, η επανεστίαση στις βασικές αγορές της τράπεζας, η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και ένα πρόγραμμα μείωσης των δαπανών. Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης συμπεριλαμβάνονται χρηματοοικονομικές προβλέψεις για την NLB έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017 στο πλαίσιο ενός βασικού σεναρίου, ενώ συνεκτιμάται επίσης το δυσμενές σενάριο που καταρτίστηκε βάσει των αποτελεσμάτων των AQR/ST.
(37)
Η Σλοβενία ανέλαβε σειρά δεσμεύσεων, οι οποίες παρατίθενται στο παράρτημα. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι δεσμεύσεις θα υλοποιηθούν πραγματικά, θα οριστεί καταπιστευματοδόχος παρακολούθησης. Οι δραστηριότητες του καταπιστευματοδόχου παρακολούθησης θα ασκούνται καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης.
4.1. ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ
(38)
Τα δύο κύρια ζητήματα που σχετίζονται με την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της NLB είναι τα εξής: i) η εφαρμογή επικαιροποιημένων δομών και ρυθμίσεων εταιρικής διακυβέρνησης ώστε να διασφαλίζεται ότι οι αποφάσεις της NLB έχουν επιχειρηματικό προσανατολισμό και ii) η αναδιαμόρφωση των οικείων πιστωτικών πολιτικών και διαδικασιών διαχείρισης του κινδύνου, ιδίως όσον αφορά τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου.
(39)
Οι αλλαγές στην εταιρική διακυβέρνηση που παρατίθενται στο παράρτημα θα υλοποιηθούν εντός τριών μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης, σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας της ΕΕ για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (8) και τις διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας της Σλοβενίας. Με τις συνακόλουθες τροποποιήσεις των εσωτερικών κανόνων και κανονισμών της NLB επιδιώκεται να διασφαλιστεί ότι το διοικητικό συμβούλιο της NLB θα είναι αποκλειστικά αρμόδιο και υπεύθυνο για τη διαχείριση των καθημερινών εργασιών της NLB με ανεξάρτητο τρόπο και αποκλειστικά προς το συμφέρον της τράπεζας. Κατά συνέπεια, θα εφαρμόζεται η αρχή του πλήρους ανταγωνισμού στη σχέση μεταξύ της τράπεζας και των μετόχων της, ιδίως μεταξύ της τράπεζας και της Δημοκρατίας της Σλοβενίας. Εν προκειμένω, η Σλοβενία δεσμεύεται να μην παρεμβαίνει στον διορισμό των μελών του εποπτικού συμβουλίου και των εκτελεστικών στελεχών με άλλον τρόπο πέραν της άσκησης των δικαιωμάτων της ως μετόχου δυνάμει του κοινού εταιρικού δικαίου της Σλοβενίας. Η NLB θα διαθέτει σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες τα δύο τρίτα των θέσεων και των δικαιωμάτων ψήφου στο εποπτικό συμβούλιο και στις επιτροπές του. Η NLB θα θέσει σε εφαρμογή ρυθμίσεις ώστε να διασφαλίζει ότι τα καθήκοντα εσωτερικού ελέγχου ασκούνται με ανεξάρτητο και αντικειμενικό τρόπο. Κατά την υλοποίηση των προγραμματιζόμενων μέτρων, η NLB θα ασκεί συνετή και υγιή επιχειρηματική πολιτική προσανατολισμένη στην αρχή της βιωσιμότητας. Επιπλέον, η NLB θα επανεξετάσει τις οικείες πολιτικές παροχής κινήτρων και αποδοχών προκειμένου να εξασφαλίσει ότι δεν ενθαρρύνουν την ανάληψη υπερβολικών κινδύνων, ότι προσανατολίζονται σε βιώσιμους και μακροπρόθεσμους στόχους, χαρακτηρίζονται από διαφάνεια και συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις πολιτικές και τις πρακτικές αποδοχών που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών στις 10 Δεκεμβρίου 2010. Η NLB θα επιβάλει, έως την 31η Δεκεμβρίου 2017, ανώτατο όριο στις συνολικές αποδοχές όλων των μελών των συμβουλίων και των υπαλλήλων που εκτελούν ειδικές εργασίες σύμφωνα με τους συναφείς κανόνες που καθορίζονται στην τραπεζική ανακοίνωση του 2013 (9). Οι μεταβλητές ετήσιες αποδοχές του διοικητικού συμβουλίου και υπαλλήλων που εκτελούν ειδικές εργασίες σε θέσεις εξυπηρέτησης πελατών (front office) θα περιορίζονται στο ποσό των πέντε μηνιαίων μισθών. Οι μεταβλητές αποδοχές των υπαλλήλων που εκτελούν ειδικές εργασίες σε άλλες θέσεις θα περιορίζονται σε τρεις μηνιαίους μισθούς. Επιπλέον, η καταβολή τουλάχιστον του 50 % των μεταβλητών αποδοχών θα αναβληθεί για περίοδο τριών ετών. Κατά συνέπεια, έως την 31η Δεκεμβρίου 2017, οι εν λόγω αποδοχές δεν θα υπερβαίνουν το δεκαπενταπλάσιο του εθνικού μέσου μισθού στη Σλοβενία ή το δεκαπλάσιο του μέσου μισθού της NLB, όποιο ποσό είναι υψηλότερο.
(40)
Η NLB θα αναδιαμορφώσει τις εσωτερικές διαδικασίες τιμολόγησης και διαχείρισης κινδύνου που ακολουθεί, μέσω της εφαρμογής ορισμένων κανόνων και μέτρων που περιγράφονται αναλυτικά στο παράρτημα. Ειδικότερα, η τιμολόγηση στο πλαίσιο νέων δανείων θα θεωρείται κατάλληλη εάν το νέο δάνειο συμβάλλει στην εξασφάλιση θετικής απόδοσης ιδίων κεφαλαίων (εφεξής «ΑΙΚ») ύψους τουλάχιστον […] (10) % το 2014, […] % το 2015, […] % το 2016 και […] % το 2017 για κάθε πελάτη, υπό τους όρους που καθορίζονται αναλυτικότερα στο παράρτημα.
(41)
Τα περιουσιακά στοιχεία της NLB θα διαχωριστούν σε περιουσιακά στοιχεία βασικού σκέλους (ύψους περίπου 10,6 δισεκατ. ευρώ) και σε περιουσιακά στοιχεία μη βασικού σκέλους (ύψους περίπου 2 δισεκατ. ευρώ). Ένα σύνολο απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, τα οποία απαρτίζονται από μη εξυπηρετούμενα δάνεια (έναντι ονομαστικής αξίας 2,3 δισεκατ. ευρώ) και από σειρά τίτλων συμμετοχής (αγοραίας αξίας 94 εκατ. ευρώ) θα μεταβιβασθούν στην BAMC στο πλαίσιο του μέτρου αντιμετώπισης απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων. Η NLB θα μειώσει τον συνολικό ισολογισμό του ομίλου της από περίπου 17,9 δισεκατ. ευρώ, το 2010, σε [10-20] δισεκατ. ευρώ έως την 31η Δεκεμβρίου 2017.
(42)
Επιπλέον της κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε τον Μάρτιο του 2011 και τον Ιούλιο του 2012, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπεται συμπληρωματική εισφορά κεφαλαίου ύψους 1,558 δισεκατ. ευρώ από το κράτος. Με την εν λόγω τρίτη ανακεφαλαιοποίηση ο δείκτης βασικών ιδίων κεφαλαίων της κατηγορίας 1 της NLB θα ανέλθει αμέσως στο 15 % και θα αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα οι αναμενόμενες ζημίες. Ως εκ τούτου, θα διασφαλιστεί ότι η NLB θα τηρήσει τις κανονιστικές κεφαλαιακές απαιτήσεις της καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης.
(43)
Η μελλοντική επιχειρηματική στρατηγική της NLB εστιάζεται στις βασικές αγορές της που συνίστανται σε δραστηριότητες που απευθύνονται σε πελάτες λιανικής τραπεζικής, ΜΜΕ και επιλεγμένες επιχειρήσεις. Η NLB σχεδιάζει να προβεί σε σημαντική μείωση του χαρτοφυλακίου συμμετοχών της σύμφωνα με τη στρατηγική της επανεστίασης στις βασικές δραστηριότητές της σε βασικές περιοχές. Ως προς αυτό, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπεται σημαντική μείωση των μη βασικών δραστηριοτήτων της NLB -η οποία συνεπάγεται την πώληση του συνόλου των δραστηριοτήτων χρηματοδοτικής μίσθωσης, πράξεις αναδόχου πρακτόρευσης είσπραξης και προεξόφλησης απαιτήσεων και διαχείρισης ακίνητης περιουσίας- καθώς και προσωρινή παύση της μη βασικής επιχειρηματικής δραστηριότητας που συνίσταται στη χορήγηση νέων πιστώσεων σε εταιρικούς πελάτες στο εξωτερικό.
(44)
Η NLB θα μειώσει τις πιστωτικές της δραστηριότητες στη Σλοβενία στους ακόλουθους τομείς (μείωση του σταθμισμένου ως προς τον κίνδυνο ενεργητικού της κατά […] % κατά μέσο όρο μεταξύ της 31ης Δεκεμβρίου 2013 και της 31ης Δεκεμβρίου 2017): i) εταιρικοί πελάτες στον κατασκευαστικό τομέα (Περιουσιακά Στοιχεία με Στάθμιση Κινδύνου («ΠΣΣΚ») από […] εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2013 σε […] εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2017)· ii) εταιρικοί πελάτες στον τομέα των μεταφορών (ΠΣΣΚ από […] εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2013 σε […] εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2017· iii) χρηματοπιστωτικές εταιρείες συμμετοχών (ΠΣΣΚ από […] εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2013 σε […] εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2017).
(45)
Συνεπεία της υλοποίησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης, και ειδικότερα της μεταβίβασης απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC, το συνολικό ενεργητικό της NLB θα μειωθεί από 14,5 δισεκατ. ευρώ, στις 31 Δεκεμβρίου 2012, σε [10-20] δισεκατ. ευρώ, στις 31 Δεκεμβρίου 2017, και τα ΠΣΣΚ από 11,1 δισεκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2012 σε [5-10] δισεκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2017.
(46)
Το τρέχον χαρτοφυλάκιο της NLB χρηματοδοτείται πλήρως έως τη συμβατική ημερομηνία λήξης του. Μελλοντικά, η NLB σκοπεύει μεν να επανεστιάσει τις δραστηριότητές της κυρίως σε καταθέσεις λιανικής τραπεζικής, οι οποίες αποτελούν παραδοσιακά τη χρηματοδοτική βάση της, αλλά σχεδιάζει επίσης να εξασφαλίσει διαφοροποιημένη βάση χονδρικής χρηματοδότησης. Ο δείκτης χορηγήσεων προς καταθέσεις θα βελτιωθεί και θα διαμορφωθεί από 105 %, το 2012, σε [70-80] %, στις 31 Δεκεμβρίου 2017.
(47)
Η NLB σχεδιάζει επίσης εκτενές πρόγραμμα ελέγχου και μείωσης των δαπανών. Το 2012 οι λειτουργικές δαπάνες της NLB ανέρχονταν σε επίπεδο ομίλου στο ποσό των 368 εκατ. ευρώ. Η NLB θα μειώσει τις λειτουργικές δαπάνες της σε επίπεδο ομίλου (εξαιρουμένων των έκτακτων εφάπαξ δαπανών μη επαναλαμβανόμενου χαρακτήρα, δηλαδή του κόστους αναδιάρθρωσης) σε [300-350] εκατ. ευρώ έως την 31η Δεκεμβρίου 2014, σε [300-350] εκατ. ευρώ έως την 31η Δεκεμβρίου 2015, σε [250-300] εκατ. ευρώ έως την 31η Δεκεμβρίου 2016 και σε [200-250] εκατ. ευρώ έως την 31η Δεκεμβρίου 2017.
(48)
Στις 31 Δεκεμβρίου 2017 η NLB προβλέπει ότι θα έχει εξασφαλίσει απόδοση ιδίων κεφαλαίων μετά την αφαίρεση των φόρων της τάξης του [5-10] %. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει για την περίοδο 2013-2017 χρηματοοικονομικές προβλέψεις, σύμφωνα με τις οποίες ο δείκτης βασικών ιδίων κεφαλαίων της κατηγορίας 1 δυνάμει του ΚΚΑ θα ισοδυναμεί στις 31 Δεκεμβρίου 2017 με [10-20] %. Τα κέρδη της NLB μετά την αφαίρεση των φόρων θα ανέρχονται το 2017 στο ποσό των [100-150] εκατ. ευρώ.
(49)
Τέλος, η Σλοβενία θα μειώσει τα μετοχικά της μερίδια στην NLB σε […] («[…]» έως την/τις […]). Σε περίπτωση που η Σλοβενία δεν υπογράψει δεσμευτική συμφωνία αγοραπωλησίας για την πώληση των μετοχών της NLB που κατέχει εκτός ποσοστού της τάξης του […], ο καταπιστευματοδόχος εκποίησης θα λάβει από τη Σλοβενία και την NLB αποκλειστική εντολή να προβεί σε πώληση […], […], […], […],[…] και […].
4.2. ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΩΝ
(50)
Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπεται απαγόρευση της διανομής τοκομεριδίων, μερισμάτων και κερδών καθ' όλη τη διάρκεια του σχεδίου αναδιάρθρωσης έως την 31η Δεκεμβρίου 2017.
(51)
Η Σλοβενία δεσμεύεται ότι η NLB δεν θα καταβάλει κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης πληρωμές επί κεφαλαιακών μέσων, εκτός εάν οι εν λόγω πληρωμές απορρέουν από νομική υποχρέωση. Η Σλοβενία δεσμεύεται επίσης ότι η NLB δεν θα προβεί σε ανάκληση ή επαναγορά των μέσων αυτών χωρίς την πρότερη έγκριση της Επιτροπής. Τα τοκομερίδια επί κεφαλαιακών μέσων που ανήκουν στην κυριότητα του κράτους μπορούν να καταβάλλονται, εκτός εάν η καταβολή των πληρωμών αυτών συνεπάγεται την καταβολή τοκομεριδίων σε άλλους επενδυτές η οποία δεν θα ήταν υποχρεωτική σε αντίθετη περίπτωση. Η εν λόγω δέσμευση σχετικά με τη μη καταβολή τοκομεριδίων κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης δεν εφαρμόζεται σε νεοεκδιδόμενα μέσα (δηλαδή σε μέσα που εκδίδονται μετά την έκδοση της παρούσας απόφασης από την Επιτροπή), υπό την προϋπόθεση ότι οποιαδήποτε καταβολή τοκομεριδίων επί αυτών των νεοεκδιδόμενων μέσων δεν θα δημιουργεί νομική υποχρέωση καταβολής τοκομεριδίων επί τίτλων της NLB που υφίστανται ήδη κατά τη χρονική στιγμή της έκδοσης της παρούσας απόφασης.
(52)
Η συμμετοχή των υφιστάμενων μετόχων της NLB ήταν ήδη άκρως αποδυναμωμένη λόγω της πρώτης και της δεύτερης ανακεφαλαιοποίησης τον Μάρτιο του 2011 και τον Ιούλιο του 2012. Οι εναπομείναντες τίτλοι μειωμένης εξασφάλισης της NLB ανέρχονται στο ποσό των 250 εκατ. ευρώ. Η Σλοβενία δεσμεύεται ότι η NLB θα προβεί σε πλήρη απομείωση του μετοχικού κεφαλαίου των μετόχων της και των εκκρεμών οφειλών μειωμένης εξασφάλισης πριν από τη χορήγηση οποιασδήποτε κρατικής ενίσχυσης (δηλαδή πριν από την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση και τη μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC). Συνεπεία τούτου, το κράτος θα καταστεί ο μοναδικός μέτοχος της NLB, σε σύγκριση με το 33,1 % των μετοχών που είχε στην κατοχή του πριν από την πρώτη κρατική ανακεφαλαιοποίηση τον Μάρτιο του 2011.
(53)
Η Σλοβενία δεσμεύεται να προβεί σε πώληση των συμμετοχών που έχει η NLB στις εταιρείες που απαριθμούνται στο σημείο 3 του παραρτήματος, οι οποίες αντιστοιχούσαν την 31η Δεκεμβρίου 2012 σε συνολική αξία ενεργητικού ύψους [100-150] εκατ. ευρώ, καθώς και στις μη βασικές θυγατρικές εταιρείες που παρατίθενται στο σημείο 4 του παραρτήματος, οι οποίες αντιστοιχούσαν την 31η Δεκεμβρίου 2012 σε συνολική αξία ενεργητικού ύψους [950-1 000] εκατ. ευρώ. Η NLB θα προβεί επίσης σε πώληση των συμμετοχών της στις κοινοπραξίες που αναφέρονται στο σημείο 5 του παραρτήματος. Επιπλέον, η NLB θα προβεί σε παύση δραστηριοτήτων της […] έως την/τις […].
(54)
Σε περίπτωση ενδεχόμενης ανακεφαλαιοποίησης των θυγατρικών εταιρειών της NLB εκ μέρους της τελευταίας, μέσω της εισφοράς μετοχικού κεφαλαίου, η προεγγραφή στις εν λόγω εισφορές θα γίνεται είτε i) με έκπτωση 25 % επί της τιμής της μετοχής -κατόπιν προσαρμογής ώστε να λαμβάνεται υπόψη το «φαινόμενο της αραίωσης της συμμετοχής» που προσδιορίζεται ποσοτικά με γενικής αποδοχής τεχνικές της αγοράς (11) - αμέσως πριν από την εξαγγελία της εισφοράς κεφαλαίου είτε ii) με τη χαμηλότερη τιμή βάσει της οποίας συμμετέχουν στην ανακεφαλαιοποίηση οι άλλοι μέτοχοι των εν λόγω θυγατρικών εταιρειών. Για μη εισηγμένες οντότητες, η αγοραία αξία των μετοχών θα καθορίζεται με τη χρήση κατάλληλης και γενικά αποδεκτής μεθοδολογίας εκτίμησης της αξίας βάσει της αγοράς. Σε περίπτωση που η εν λόγω κεφαλαιακή εισφορά λάβει τη μορφή υβριδικών μέσων, τα μέσα αυτά θα περιέχουν, αφενός, εναλλακτικό μηχανισμό καταβολής τοκομεριδίου και, αφετέρου, πρόβλεψη καθορισμού του συντελεστή μετατροπής του υβριδικού μέσου σε μετοχικό κεφάλαιο με ποσοστό έκπτωσης 25 % επί της θεωρητικής προ δικαιωμάτων αξίας ανά μετοχή (TERP) (η οποία υπολογίζεται κατ' αναλογία προς την περίπτωση εισφοράς μετοχικού κεφαλαίου).
4.3. ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΤΡΕΒΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ
(55)
Προκειμένου να περιοριστούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, η NLB σχεδιάζει να προβεί σε μείωση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της στη Σλοβενία. Η NLB θα μειώσει τον συνολικό ισολογισμό της από περίπου 17,9 δισεκατ. ευρώ, το 2010, σε [10-20] δισεκατ. ευρώ, έως την 31η Δεκεμβρίου 2017.
(56)
Οι δεσμεύσεις της NLB περιλαμβάνουν την πώληση των συμμετοχών σε επιχειρήσεις του τραπεζικού τομέα σε στρατηγικές αγορές. Η NLB θα προβεί σε πώληση της […] έως τις […]. Η πώληση αυτή θα μειώσει την επιρροή της NLB στην […]. Η NLB θα προβεί επίσης σε πλήρη εκποίηση της συμμετοχής της στην […] έως τις […].
(57)
Η NLB θα μειώσει τις πιστωτικές της δραστηριότητες στους τομείς των κατασκευών, των μεταφορών και των χρηματοπιστωτικών εταιρειών συμμετοχών στη Σλοβενία μέσω της μείωσης των ΠΣΣΚ της στους εν λόγω τομείς κατά […] % κατά μέσο όρο από τις 31 Δεκεμβρίου 2013 έως την 31η Δεκεμβρίου 2017. Η NLB θα σταματήσει να εφαρμόζει την επιχειρηματική στρατηγική που συνίσταται στη χορήγηση νέων πιστώσεων σε εταιρικούς πελάτες στο εξωτερικό.
(58)
Η NLB θα διακόψει όλες τις δραστηριότητες χρηματοδοτικής μίσθωσης και τις πράξεις αναδόχου πρακτόρευσης είσπραξης και προεξόφλησης απαιτήσεων μέσω της εκποίησης θυγατρικών στη Σλοβενία και στο εξωτερικό.
(59)
Η NLB θα τηρήσει την υποχρέωση απαγόρευσης διανομής τοκομεριδίων, απαγόρευσης διανομής μερισμάτων, απαγόρευσης πράξεων εξαγοράς και απαγόρευσης διαφήμισης και επιθετικών εμπορικών πρακτικών σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στις αντίστοιχες παραγράφους του παραρτήματος.
(60)
Τίθεται σε εφαρμογή μηχανισμός επιστροφής του κεφαλαίου βάσει του οποίου η NLB θα προβεί σε απόδοση και καταβολή των μερισμάτων προς τους μετόχους της το 2015, το 2016 και το 2017 (12). Για τα οικονομικά έτη 2015 και 2016, η NLB θα καταβάλει i) το 50 % του πλεονάζοντος κεφαλαίου που υπερβαίνει τις ισχύουσες κανονιστικές κεφαλαιακές απαιτήσεις δυνάμει της ευρωπαϊκής και της σλοβενικής νομοθεσίας (συμπεριλαμβανομένων των πυλώνων 1 και 2), συν κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας 100 μονάδων βάσης, ή ii) τα καθαρά έσοδα του αντίστοιχου έτους, όποιο από τα δύο είναι χαμηλότερο. Για το οικονομικό έτος 2017, η NLB θα καταβάλει i) το 100 % του πλεονάζοντος κεφαλαίου που υπερβαίνει τις ισχύουσες κανονιστικές κεφαλαιακές απαιτήσεις δυνάμει της ευρωπαϊκής και της σλοβενικής νομοθεσίας (συμπεριλαμβανομένων των πυλώνων 1 και 2), συν κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας 100 μονάδων βάσης, ή ii) τα καθαρά έσοδα του αντίστοιχου έτους, όποιο από τα δύο είναι χαμηλότερο. Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της Τράπεζας της Σλοβενίας ως εποπτεύουσας τραπεζικής αρχής της NLB, η απόδοση και καταβολή μερισμάτων θα αναβληθεί εάν αναμένεται να θέσει σε κίνδυνο τη φερεγγυότητα της τράπεζας κατά τα επόμενα έτη.
4.4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΜΕΙΩΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
α) Στόχος
(61)
Η NLB θα επωφεληθεί από τη λήψη μέτρου για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία μέσω της μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων στην BAMC. Το εν λόγω μέτρο αποσκοπεί στην άρση της αβεβαιότητας για τη μελλοντική αξία του πλέον προβληματικού χαρτοφυλακίου περιουσιακών στοιχείων της και στη διασφάλιση της εστίασης της NLB στην υλοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης.
β) Συγκρότηση και χαρακτηριστικά
(62)
Η Σλοβενία προέβη στη συγκρότηση της BAMC προκειμένου να παράσχει στήριξη για τη σταθερότητα του τραπεζικού τομέα.
(63)
Ο γενικός στόχος της BAMC συνίσταται στη διαχείριση και τη συντεταγμένη εκποίηση των περιουσιακών στοιχείων που λαμβάνει, με μεγιστοποίηση της ανάκτησής τους. Κατά την άσκηση της εν λόγω δραστηριότητας, η BAMC συμβάλλει στην αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, περιορίζοντας παράλληλα στο ελάχιστο τη χρήση δημόσιων πόρων και αποφεύγοντας στον μέγιστο δυνατό βαθμό στρεβλώσεις της αγοράς.
(64)
Η BAMC δύναται να προβεί στην ανάληψη ή κάλυψη κινδύνων, ιδίως όσον αφορά περιουσιακά στοιχεία, τίτλους, παράγωγα, δικαιώματα και υποχρεώσεις που απορρέουν από εγκεκριμένα δάνεια ή εγγυήσεις με τις εξασφαλίσεις στις οποίες υπόκεινται. Η BAMC θα καταβάλει στην NLB την καθορισμένη αξία μεταβίβασης μέσω χρεωστικών τίτλων κρατικής εγγύησης που εκδίδονται από την BAMC. Η αξία μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων που μεταβιβάζονται στην BAMC θα είναι ίση με ή χαμηλότερη από την πραγματική οικονομική αξία τους, όπως προσδιορίστηκε από τους εμπειρογνώμονες της Επιτροπής κατ' εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων.
γ) Πεδίο εφαρμογής της μεταβίβασης απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων και δανείων
(65)
Η μεταβίβαση αφορά τις ακόλουθες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων:
α)
επιχειρήσεις υπό καθεστώς πτώχευσης με εξασφαλίσεις οικιστικών ακινήτων·
β)
απαιτήσεις έναντι χρηματοπιστωτικών εταιρειών συμμετοχών που πρέπει να υποβληθούν σε αναδιάρθρωση·
γ)
άλλες επιχειρήσεις υπό καθεστώς πτώχευσης·
δ)
άλλες απαιτήσεις με εξασφαλίσεις οικιστικών ακινήτων·
ε)
χρηματοπιστωτικές εταιρείες συμμετοχών·
στ)
κατασκευαστικές εταιρείες·
ζ)
εταιρείες μεταφορών·
η)
άλλα μη αποδοτικά ανοίγματα.
(66)
Στις 17 Μαΐου 2013 η Σλοβενία διαβίβασε στην Επιτροπή προκαταρκτικό κατάλογο των περιουσιακών στοιχείων που προβλεπόταν να μεταβιβασθούν από την NLB στην BAMC το ποσό των οποίων ανερχόταν σε 1,9 δισεκατ. ευρώ. Ο κατάλογος αυτός επικαιροποιήθηκε έκτοτε περαιτέρω. Ο όγκος του χαρτοφυλακίου προς μεταβίβαση αντιστοιχεί σε ονομαστική αξία 2,3 δισεκατ. ευρώ για δάνεια και σε αγοραία αξία 94 εκατ. ευρώ για τίτλους μετοχικού κεφαλαίου.
(67)
Λόγω της μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων, τα Περιουσιακά Στοιχεία με Στάθμιση Κινδύνου («ΠΣΣΚ») της NLB θα μειωθούν κατά 1,4 δισεκατ. ευρώ και συνεπάγονται συνολική μείωση των κεφαλαιακών αναγκών της τάξης των 112 εκατ. ευρώ. Τα εν λόγω αριθμητικά στοιχεία αναφέρονταν στον κατάλογο με τα περιουσιακά στοιχεία προς μεταβίβαση στην BAMC που διαβιβάσθηκε στην Επιτροπή στις 14 Νοεμβρίου 2013.
δ) Μεθοδολογία υπολογισμού της αξίας μεταβίβασης
(68)
Ο προκαταρκτικός υπολογισμός της αξίας μεταβίβασης πραγματοποιήθηκε από την Τράπεζα της Σλοβενίας σύμφωνα με τη μεθοδολογία που καθορίζεται στις νομοθετικές διατάξεις σχετικά με τη συγκρότηση της BAMC. Η μεθοδολογία αυτή βασίζεται στην εκτίμηση της καθαρής παρούσας αξίας των μελλοντικών ταμειακών ροών. Για μεγάλα ανοίγματα διενεργήθηκε επιμέρους εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών, ενώ για μικρά ανοίγματα εφαρμόστηκε απλουστευμένη προσέγγιση με τη διενέργεια εκτίμησης βάσει των πιθανοτήτων μη εξυπηρέτησης δανείων και της ζημίας που θα προκύψει δεδομένων των χαρακτηριστικών της αθέτησης υποχρεώσεων. Επιπλέον, για τον υπολογισμό της αξίας μεταβίβασης, χρησιμοποιήθηκαν ως αξία αναφοράς οι προβλεπόμενες ζημίες στο βασικό σενάριο της δοκιμής προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (ST). Η μεθοδολογία της εν λόγω εκτίμησης της αξίας εγκρίθηκε από ειδική ομάδα που συναπαρτιζόταν από τις σλοβενικές αρχές και από την Επιτροπή, την ΕΚΤ και την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών, οι οποίες συμμετείχαν ως παρατηρητές.
(69)
Για τις επιχειρήσεις που έχουν κηρύξει πτώχευση και τα προβληματικά δάνεια, οι μελλοντικές ταμειακές ροές προσδιορίστηκαν με βάση την αγοραία αξία των εξασφαλίσεων και των εγγυήσεων. Για την εκτίμηση της αξίας των εν λόγω εξασφαλίσεων χρησιμοποιήθηκαν εκθέσεις που εκπονήθηκαν από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες κατά τους δώδεκα τελευταίους μήνες.
(70)
Η καθαρή παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών υπολογίστηκε στη συνέχεια με τη χρήση επιτοκίου χωρίς κίνδυνο.
ε) Η αξία μεταβίβασης
(71)
Η αξία μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων της NLB, όπως καθορίστηκε από τη Σλοβενία, ανέρχεται στο ποσό των 617 εκατ. ευρώ για τα δάνεια (το οποίο ισούται με το 27 % της ακαθάριστης λογιστικής αξίας τους) και στο ποσό των 94 εκατ. ευρώ για τους τίτλους μετοχικού κεφαλαίου. Η Σλοβενία δεσμεύθηκε ότι η αξία μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων που θα μεταβιβασθούν στην BAMC θα είναι ίση με ή χαμηλότερη από την πραγματική οικονομική αξία τους, όπως προσδιορίστηκε από τους εμπειρογνώμονες της Επιτροπής κατ' εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων.
(72)
Οι σλοβενικές αρχές διαβίβασαν ανάλυση της Τράπεζας της Σλοβενίας με την οποία βεβαιώνονται τα αναλυτικά και τα οικονομικά αποτελέσματα της μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων από την NLB στην BAMC.
στ) Αγοραία τιμή
(73)
Η Σλοβενία δεν προέβη σε εκτίμηση της αγοραίας αξίας του χαρτοφυλακίου.
ζ) Γνωμοδότηση ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων για λογαριασμό της Επιτροπής
(74)
Η Επιτροπή βασίστηκε σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες προκειμένου να λάβει βοήθεια για την αξιολόγηση της προτεινόμενης μεθοδολογίας και της τιμής μεταβίβασης σε σχέση με την πραγματική οικονομική αξία των μεταβιβαζόμενων περιουσιακών στοιχείων και τον ποσοτικό προσδιορισμό της αγοραίας τιμής των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων, όπως προβλέπεται στην ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων (13), η οποία χρησιμεύει ως πλαίσιο αναφοράς για το αντίστοιχο μέτρο.
5. ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
(75)
Στις 2 Ιουλίου 2012 η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με τα μέτρα ανακεφαλαιοποίησης και την εκδοχή του σχεδίου αναδιάρθρωσης που είχε υποβληθεί από τη Σλοβενία, όσον αφορά το συμβιβάσιμο του χαρακτήρα τους ως ενίσχυσης αναδιάρθρωσης με την εσωτερική αγορά.
(76)
Η Επιτροπή είχε εκφράσει τότε επιφυλάξεις σχετικά με το κατά πόσον η εκδοχή του σχεδίου αναδιάρθρωσης της NLB που είχε παραλάβει εξασφάλιζε αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, ικανοποιητικό βαθμό καταμερισμού των επιβαρύνσεων και εφαρμογή επαρκών μέτρων κατά της στρέβλωσης του ανταγωνισμού (14). Στο πλαίσιο των ζητημάτων βιωσιμότητας, η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με το εάν η διαδικασία λήψης αποφάσεων στην NLB συμμορφώνεται με τους κανόνες της αγοράς, και ειδικότερα όσον αφορά τα πιθανά ζητήματα εταιρικής διακυβέρνησης που συνδέονται με την παρέμβαση του κράτους ως βασικού μετόχου της τράπεζας στη διαχείριση των καθημερινών εργασιών της (15).
6. ΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
(77)
Δεν υποβλήθηκαν παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη σχετικά με την επίσημη διαδικασία έρευνας.
7. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΣΛΟΒΕΝΙΑΣ
(78)
Η Σλοβενία συμμερίζεται την άποψη ότι η πρώτη ανακεφαλαιοποίηση, η δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση, η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση και η μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Επιπλέον, η Σλοβενία είναι της άποψης ότι τα εν λόγω μέτρα είναι συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.
(79)
Η Σλοβενία ισχυρίζεται ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης πληροί όλες τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης (16), όπως συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013.
(80)
Ειδικότερα, η Σλοβενία εκφράζει την άποψη ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης εξασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη αποκατάσταση της βιωσιμότητας της NLB χωρίς τη χορήγηση κρατικών πόρων, προβλέπει ικανοποιητικό βαθμό ιδίας συνεισφοράς στις δαπάνες αναδιάρθρωσης και περιορίζει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Προκειμένου να διασφαλιστεί η εφαρμογή συνετών διαδικασιών λήψης αποφάσεων κατά τη διαχείριση των δραστηριοτήτων της τράπεζας, η Σλοβενία ανέλαβε δεσμεύσεις υπέρ της ενίσχυσης της εταιρικής της διακυβέρνησης.
(81)
Ο κατάλογος των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Σλοβενία παρατίθεται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι δεσμεύσεις θα υλοποιηθούν πραγματικά, θα οριστεί καταπιστευματοδόχος παρακολούθησης. Επιπροσθέτως, η Σλοβενία ανέλαβε τη δέσμευση να τηρηθεί χρονοδιάγραμμα για τις προκαθορισμένες εκποιήσεις. Σε περίπτωση μη τήρησης οποιουδήποτε εκ των χρονοδιαγραμμάτων εκποίησης για τα οποία έχουν αναληφθεί δεσμεύσεις, θα οριστεί καταπιστευματοδόχος εκποίησης.
8. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
8.1. ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΣΟ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(82)
Η Επιτροπή έχει ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα (17) ότι η πρώτη και η δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση της NLB συνιστούν κρατική ενίσχυση, συμπέρασμα που δεν αμφισβητήθηκε από τη Σλοβενία. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή εξετάζει στο παρόν τμήμα εάν τα δύο νέα μέτρα (η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση και η μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC) συνιστούν κρατική ενίσχυση.
(83)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(84)
Δεδομένου ότι η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 1,558 δισεκατ. ευρώ θα χορηγηθεί απευθείας από τη Δημοκρατία της Σλοβενίας, η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι το εν λόγω μέτρο προέρχεται από κρατικούς πόρους.
(85)
Η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση παρέχει τη δυνατότητα στην NLB να εξασφαλίσει κεφάλαια σε μια συγκυρία χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης στο πλαίσιο της οποίας, λόγω του υψηλού βαθμού αβεβαιότητας που επικρατεί σχετικά με τον τραπεζικό τομέα της Σλοβενίας, θα ήταν αδύνατον να αντλήσει τα εν λόγω κεφάλαια από την αγορά. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εκτιμά ότι η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση δεν θα μπορούσε να εξασφαλιστεί από ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να θεωρηθεί ότι η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση παρέχει στην NLB πλεονέκτημα. Το εν λόγω πλεονέκτημα είναι εξάλλου επιλεκτικό, ακριβώς επειδή αποφέρει όφελος μόνο σε μία τράπεζα.
(86)
Δεδομένου ότι η NLB δραστηριοποιείται και θα εξακολουθήσει να δραστηριοποιείται στον χρηματοπιστωτικό τομέα, χαρακτηριστικό του οποίου είναι ο έντονος διεθνής ανταγωνισμός, τα πλεονεκτήματα που παρέχονται από κρατικούς πόρους στην τράπεζα είναι ικανά να επηρεάσουν τις συναλλαγές στην εσωτερική αγορά της Ένωσης και να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό. Ως εκ τούτου, η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(87)
Το στοιχείο ενίσχυσης στο πλαίσιο της τρίτης ανακεφαλαιοποίησης ανέρχεται στο ποσό του 1,558 δισεκατ. ευρώ.
(88)
Όσον αφορά τη μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC, η Επιτροπή φρονεί ότι το μέτρο συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων. Η Σλοβενία προέβη στη συγκρότηση της BAMC με σκοπό να παράσχει στήριξη για τη σταθερότητα του τραπεζικού τομέα, βοηθώντας τις προβληματικές τράπεζες να μεταφέρουν επισφαλή περιουσιακά στοιχεία τους εκτός ισολογισμού σε τιμή υψηλότερη από την τρέχουσα αγοραία αξία τους. Οι εν λόγω μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων στην BAMC από την NLB θα περιορίσουν τη ζημία που θα έπρεπε να υποστεί σε αντίθετη περίπτωση η τράπεζα στο πλαίσιο της εξυγίανσης του ισολογισμού της και της υλοποίησης του σχεδίου αναδιάρθρωσής της.
(89)
Προκειμένου να αξιολογήσουν εάν η μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC εμπεριέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης, οι εμπειρογνώμονες της Επιτροπής προσδιόρισαν ανεξάρτητα την τρέχουσα αγοραία αξία του προς μεταβίβαση χαρτοφυλακίου, καθώς και την πραγματική οικονομική αξία, η οποία θα αποτελέσει ταυτόχρονα και την τιμή στην οποία θα μεταβιβασθούν τα περιουσιακά στοιχεία. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η αξία μεταβίβασης του χαρτοφυλακίου είναι υψηλότερη από την τρέχουσα αγοραία αξία, το μέτρο συνιστά πλεονέκτημα υπέρ της NLB.
(90)
Το πλεονέκτημα αυτό ενισχύει τη θέση της NLB έναντι των ανταγωνιστών της στη Σλοβενία και σε άλλα κράτη μέλη που δεν επωφελούνται από την ίδια κρατική στήριξη. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να θεωρηθεί ότι το μέτρο είναι ικανό να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, δεδομένου επίσης ότι η NLB δραστηριοποιείται και θα εξακολουθήσει να δραστηριοποιείται στον χρηματοπιστωτικό τομέα, χαρακτηριστικό του οποίου είναι ο έντονος διεθνής ανταγωνισμός.
(91)
Όσον αφορά το ποσό της ενίσχυσης στο πλαίσιο της μεταβίβασης απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC, είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι στην υποσημείωση 2 του σημείου 20 στοιχείο α) της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, ως ποσό της ενίσχυσης στο πλαίσιο ενός μέτρου αρωγής για περιουσιακά στοιχεία νοείται η διαφορά μεταξύ της τιμής μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων και της αγοραίας τιμής. Η τιμή μεταβίβασης ανέρχεται στο ποσό των 617 εκατ. ευρώ, ενώ η αγοραία τιμή εκτιμάται στο ποσό των 486 εκατ. ευρώ. Η χορηγούμενη ενίσχυση υπέρ της NLB ως αποτέλεσμα της μεταβίβασης απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC ανέρχεται στο ποσό των 130 εκατ. ευρώ.
(92)
Κατά συνέπεια, η συνολική ενίσχυση υπέρ της NLB συνεπεία της πρώτης, της δεύτερης και της τρίτης ανακεφαλαιοποίησης, καθώς και της μεταβίβασης απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC ανέρχεται στο ποσό των 2,321 δισεκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο 20 % των ΠΣΣΚ της NLB σύμφωνα με στοιχεία του Δεκεμβρίου 2012.
8.2. ΤΟ ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
8.2.1. Νομική βάση για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της ενίσχυσης
(93)
Δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να διαπιστώνει ότι η ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά εάν αποσκοπεί στην «άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους». Η Επιτροπή έχει αναγνωρίσει ότι οι συνθήκες παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης μπορεί να δημιουργήσουν σοβαρή διαταραχή στην οικονομία ενός κράτους μέλους και ότι μέτρα που στηρίζουν τις τράπεζες είναι ικανά να άρουν αυτή τη διαταραχή. Η εν λόγω εκτίμηση περιγράφεται αναλυτικά και αναπτύσσεται περαιτέρω στις έξι ανακοινώσεις σχετικά με την κρίση (18) καθώς και στην τραπεζική ανακοίνωση του 2013.
(94)
Η τραπεζική ανακοίνωση του 2013 εφαρμόζεται σε μέτρα κρατικής ενίσχυσης που κοινοποιούνται από την 1η Αυγούστου και μετά. Στην περίπτωση της NLB, η Σλοβενία κοινοποίησε τη χορήγηση συμπληρωματικής κρατικής ενίσχυσης με τη μορφή εισφορών κεφαλαίου και κεφαλαιακών διευκολύνσεων μετά την 1η Αυγούστου 2013. Κατά συνέπεια, η αξιολόγηση του συμβιβάσιμου του σχεδίου αναδιάρθρωσης της NLB διέπεται από τις διατάξεις της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2013.
(95)
Οι διάφορες εγκρίσεις που χορήγησε η Επιτροπή όσον αφορά τα μέτρα που έλαβαν οι σλοβενικές αρχές για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης (19) επιβεβαιώνουν την ύπαρξη σοβαρής διαταραχής στη σλοβενική οικονομία. Ως εκ τούτου, η νομική βάση για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου του συνόλου των μέτρων που καλύπτονται από το σχέδιο αναδιάρθρωσης (κυρίως η πρώτη ανακεφαλαιοποίηση, η δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση, η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση και η μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC) είναι το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.
(96)
Όσον αφορά ειδικότερα το συμβιβάσιμο της μεταβίβασης απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC, η Επιτροπή αξιολογεί το εν λόγω μέτρο σε συνάρτηση με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, όπως αναπροσαρμόστηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013.
(97)
Σε ό,τι αφορά το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης που χορηγήθηκε υπέρ της NLB, η Επιτροπή αξιολογεί την εν λόγω ενίσχυση βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσης σε συνάρτηση με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης όπως συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013.
8.2.2. Το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, όπως αναπροσαρμόστηκε και συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013
(98)
Όσον αφορά το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης που χορηγήθηκε υπέρ της NLB υπό μορφή μεταβίβασης απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει το συγκεκριμένο μέτρο βάσει της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, όπως αναπροσαρμόστηκε και συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013. Στην ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων ορίζεται ως μέτρο αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, κάθε κρατική ενίσχυση που «απαλλάσσ[ει] τη δικαιούχο τράπεζα (ή της παρέχ[ει] κατάλληλη αντιστάθμιση) από την ανάγκη είτε να καταχωρίσει ζημία είτε να συστήσει αποθεματικά για πιθανή ζημία όσον αφορά τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία που κατέχει και/ή ελευθερών[ει] για άλλες χρήσεις κεφάλαια που είναι υποχρεωτικά βάσει των κεφαλαιακών απαιτήσεων». Επίσης, καθορίζονται τα κριτήρια για το συμβιβάσιμο των εν λόγω μέτρων με την εσωτερική αγορά. Τα κριτήρια αυτά περιλαμβάνουν i) την επιλεξιμότητα των περιουσιακών στοιχείων· ii) τη διαφάνεια και τη γνωστοποίηση των απομειώσεων της αξίας· iii) τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων· iv) την ορθή και συνεπή εκτίμηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων· και v) την καταλληλότητα της αμοιβής και του καταμερισμού του κόστους.
Επιλεξιμότητα των περιουσιακών στοιχείων
(99)
Όσον αφορά την επιλεξιμότητα των περιουσιακών στοιχείων, στο τμήμα 5.4 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων επισημαίνεται ότι τα μέτρα αρωγής για τα περιουσιακά στοιχεία προϋποθέτουν τον σαφή προσδιορισμό των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων και την επιβολή ορισμένων ορίων ως προς την επιλεξιμότητα, ούτως ώστε να διασφαλίζεται το συμβιβάσιμο των μέτρων.
(100)
Ωστόσο, στην ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων επισημαίνεται περαιτέρω ότι πρέπει να βρεθεί μια ισορροπία ανάμεσα στην επίτευξη του στόχου άμεσης χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και την ανάγκη να διασφαλιστεί η αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας της αγοράς, επισήμανση που συνηγορεί μάλλον υπέρ μιας αντιμετώπισης που περιλαμβάνει στοιχεία ευελιξίας κατά τον προσδιορισμό των κατηγοριών των περιουσιακών στοιχείων. Ειδικότερα, παρότι στην ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων αναφέρονται ως επιλέξιμα περιουσιακά στοιχεία τα περιουσιακά στοιχεία που προκάλεσαν τη χρηματοπιστωτική κρίση (γίνεται ρητή αναφορά στους εξασφαλισμένους τίτλους με ενυπόθηκα δάνεια στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής), παρέχεται επίσης η δυνατότητα επέκτασης της επιλεξιμότητας σε «σαφώς καθορισμένες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων που αντιστοιχούν σε […] συστημική απειλή, εφόσον δικαιολογείται δεόντως και χωρίς ποσοτικούς περιορισμούς».
(101)
Όσον αφορά την υπό εξέταση περίπτωση, το μέτρο για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία αφορά μη αποδοτικά περιουσιακά στοιχεία που συνδέονται κατά μείζονα λόγο με κατασκευαστικές εταιρείες, εταιρείες μεταφορών και χρηματοπιστωτικές εταιρείες συμμετοχών ή μη αποδοτικά περιουσιακά στοιχεία με οικιστικά ακίνητα ως εξασφαλίσεις. Οι τομείς αυτοί βρίσκονταν στο επίκεντρο των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η NLB, με σημαντικά χαρτοφυλάκια μη εξυπηρετούμενων δανείων (41 % των μη εξυπηρετούμενων δανείων για χρηματοπιστωτικές εταιρείες συμμετοχών και 74 % για κατασκευαστικές εταιρείες). Το χαρτοφυλάκιο προς μεταβίβαση αντιστοιχεί σε ποσοστό άνω του 50 % των απομειώσεων που αποτελούσαν αντικείμενο λογιστικής καταχώρισης εκ μέρους της NLB d.d. κατά την ημερομηνία της 31ης Δεκεμβρίου 2012. Ως εκ τούτου, τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Διαφάνεια και γνωστοποίηση
(102)
Όσον αφορά τη διαφάνεια και τη γνωστοποίηση, στο τμήμα 5.1 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων ορίζεται ότι οι επιλέξιμες τράπεζες έχουν την υποχρέωση πλήρους εκ των προτέρων διαφάνειας και γνωστοποίησης των μειωμένης αξίας περιουσιακών στοιχείων που θα αποτελέσουν αντικείμενο των μέτρων αρωγής, με βάση κατάλληλη εκτίμηση της αξίας, πιστοποιημένη από αναγνωρισμένους ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες και επικυρωμένη από την αρμόδια εποπτική αρχή. Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, η γνωστοποίηση και η εκτίμηση των μειωμένης αξίας περιουσιακών στοιχείων θα πρέπει να λαμβάνει χώρα πριν από την κρατική παρέμβαση.
(103)
Αρχική εκτίμηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων διενεργήθηκε από την Τράπεζα της Σλοβενίας. Πρώτον, η Τράπεζα της Σλοβενίας γνωστοποίησε επίσης στις 10 Μαΐου 2013 δοκιμή προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, βάσει της οποίας προσδιορίστηκαν οι κεφαλαιακές επιπτώσεις της μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων στην BAMC από τις τρεις μεγαλύτερες τράπεζες της Σλοβενίας. Δεύτερον, από τα αποτελέσματα των AQR/ST που διεξήχθησαν από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, και τα οποία γνωστοποιήθηκαν στις 4 Δεκεμβρίου 2013, προέκυψαν ενδείξεις σχετικά με το κεφαλαιακό έλλειμμα των σλοβενικών τραπεζών στο πλαίσιο σεναρίου προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων. Οι κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων που πρόκειται να μεταβιβαστούν προσδιορίστηκαν με σαφήνεια και η μεταβίβαση θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά και μόνο βάσει της μεθοδολογίας εκτίμησης της αξίας που έχει εγκρίνει η Τράπεζα της Σλοβενίας. Επομένως, το συγκεκριμένο κράτος μέλος εξασφάλισε ικανοποιητικό βαθμό διαφάνειας και γνωστοποίησης για το σύνολο των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων της NLB που πρόκειται να μεταβιβαστούν στην BAMC. Ειδικότερα, οι διαδικασίες AQR/ST για τον προσδιορισμό του κεφαλαιακού ελλείμματος της τράπεζας διεξήχθησαν από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.
Διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων
(104)
Όσον αφορά τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων, στο τμήμα 5.6 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων ορίζεται ότι είναι απαραίτητο να προβλεφθεί σαφής λειτουργικός και οργανωτικός διαχωρισμός ανάμεσα στη δικαιούχο τράπεζα και στα περιουσιακά της στοιχεία, ιδίως όσον αφορά τη διαχείριση, το προσωπικό και την πελατεία. Στην ανακοίνωση αναφέρεται εν προκειμένω ότι οι ρυθμίσεις αυτές πρέπει να διευκολύνουν την τράπεζα ώστε να επικεντρωθεί στην αποκατάσταση της βιωσιμότητάς της και να αποφύγει τυχόν συγκρούσεις συμφερόντων.
(105)
Η διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων θα ανατεθεί στην BAMC, η οποία είναι απολύτως ανεξάρτητη από την NLB. Συνεπώς, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ο διαχωρισμός της διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων συνάδει με τις απαιτήσεις της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Εκτίμηση της αξίας
(106)
Στο τμήμα 5.5 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων επισημαίνεται ότι, προκειμένου να προληφθούν οι αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, είναι απαραίτητη η ορθή και συνεπής εκτίμηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων. Ο απώτερος σκοπός της εκτίμησης της αξίας είναι ο προσδιορισμός της πραγματικής οικονομικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων. Η αξία αυτή αποτελεί το επίπεδο αναφοράς, εφόσον η μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στη συγκεκριμένη τιμή δηλώνει το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης, δηλαδή επιτυγχάνει τον σκοπό της αρωγής υπερβαίνοντας την τρέχουσα αγοραία αξία, αλλά διατηρεί ταυτόχρονα το ποσό της ενίσχυσης στο ελάχιστο απαραίτητο.
(107)
Η Τράπεζα της Σλοβενίας προέβη σε αξιολόγηση του χαρτοφυλακίου και η Επιτροπή υπέβαλε, με τη βοήθεια εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, σε διεξοδικό έλεγχο την εκτίμηση της αξίας και την υποκείμενη γενική μεθοδολογία, ούτως ώστε να διασφαλιστεί συνεπής προσέγγιση σε ενωσιακό επίπεδο.
(108)
Τα συμπεράσματα που έχουν αντληθεί είναι τα ακόλουθα:
i)
το υλικό που διαβίβασε η NLB επιτρέπει την εκπόνηση εμπεριστατωμένης ανάλυσης υψηλών προδιαγραφών ποιότητας·
ii)
ενδείκνυται η υιοθέτηση προσέγγισης βάσει αξιολογήσεων πιστοληπτικής ικανότητας χρησιμοποιώντας τις αξιολογήσεις της NLB και επικαιροποιημένα οικονομικά στοιχεία ισολογισμού για το χαρτοφυλάκιο που μεταβιβάζεται στην BAMC·
iii)
η εκτιμώμενη πραγματική οικονομική αξία του χαρτοφυλακίου εταιρικών δανείων της NLB αντιστοιχεί στο 60,2 % του ακαθάριστου ανοίγματος, με περιθώριο σφάλματος +/- 5 %, βάσει μεθόδου σύγκρισης προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων. Κατά τη μέθοδο σύγκρισης προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων εφαρμόζεται προσομοίωση ακραίων καταστάσεων στο επίπεδο των προβλέψεων που έχουν προσδιοριστεί στο πλαίσιο ελέγχου ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων. Η Επιτροπή και οι εξωτερικοί της εμπειρογνώμονες διαβάθμισαν το εν λόγω επίπεδο προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων με τη χρήση πάγιας πρακτικής. Το επίπεδο της πραγματικής οικονομικής αξίας, σύμφωνα με την εκτίμηση των εμπειρογνωμόνων, αναφέρεται στο χαρτοφυλάκιο εταιρικών δανείων της NLB, το οποίο είναι μεγαλύτερο από το χαρτοφυλάκιο που προσδιορίστηκε τελικά για τη μεταβίβαση στην BAMC. Ως εκ τούτου, η εκτίμηση αυτή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατη μεταβλητή για την αξιολόγηση της πραγματικής οικονομικής αξίας του χαρτοφυλακίου που πρόκειται να μεταβιβαστεί στην BAMC.
(109)
Η Επιτροπή διενήργησε την αξιολόγηση της πραγματικής οικονομικής αξίας του χαρτοφυλακίου με βάση τα προαναφερόμενα στοιχεία. Για την εν λόγω αξιολόγηση, η Επιτροπή προέβη σε διαχωρισμό των δανείων σε δύο κατηγορίες: δάνεια σε επιχειρήσεις με συνεχιζόμενη δραστηριότητα, αφενός, και δάνεια σε αναδιαρθρώσεις πιστωτικών υποχρεώσεων και επισφαλή δάνεια, αφετέρου. Η πραγματική οικονομική αξία των τίτλων μετοχικού κεφαλαίου υποβλήθηκε σε ξεχωριστή αξιολόγηση.
(110)
Για τα δάνεια σε επιχειρήσεις με συνεχιζόμενη δραστηριότητα, η Επιτροπή εφάρμοσε προσέγγιση βάσει αξιολογήσεων πιστοληπτικής ικανότητας, σύμφωνα με τις συστάσεις των εξωτερικών εμπειρογνωμόνων. Βάσει της υφιστάμενης αξιολόγησης της NLB και των επικαιροποιημένων οικονομικών στοιχείων σχετικά με το άνοιγμα, η Επιτροπή υπολόγισε τις πιθανότητες αθέτησης των υποχρεώσεων. Στη συνέχεια αξιολογήθηκε η ζημία λόγω αθέτησης των υποχρεώσεων κατόπιν εμπεριστατωμένης ανάλυσης των εξασφαλίσεων, με βάση είτε υφιστάμενη πιστωτική τεκμηρίωση είτε ελέγχους πιστωτικής ποιότητας προηγούμενων χρήσεων.
(111)
Για τα δάνεια σε αναδιαρθρώσεις πιστωτικών υποχρεώσεων και τα επισφαλή ανοίγματα, η Επιτροπή επικεντρώθηκε στην ανάλυση των εξασφαλίσεων προκειμένου να προβεί σε εκτίμηση της αξίας που πρέπει να ανακτηθεί στο πλαίσιο σεναρίου ρευστοποίησης, με τη χρήση συνετών παραδοχών ως προς την αξία των εξασφαλίσεων και τη συνεκτίμηση των αποτελεσμάτων των AQR/ST.
(112)
Για τους τίτλους μετοχικού κεφαλαίου, η Επιτροπή εξέτασε τις εκθέσεις εκτίμησης της αξίας που υπέβαλε η Σλοβενία προκειμένου να διαπιστώσει, αφενός, εάν οι αναφερόμενες αγοραίες αξίες ανταποκρίνονταν στις ποσοστώσεις της αγοράς για τις εισηγμένες στο χρηματιστήριο εταιρείες και, αφετέρου, εάν η μεθοδολογία εκτίμησης της αξίας που χρησιμοποιήθηκε για τις μη εισηγμένες στο χρηματιστήριο εταιρείες πληρούσε τις προδιαγραφές της αγοράς.
(113)
Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η πραγματική οικονομική αξία του χαρτοφυλακίου δανείων ανέρχεται σε 617 εκατ. ευρώ για ονομαστικό ποσό ύψους 2,3 δισεκατ. ευρώ, ενώ η πραγματική οικονομική αξία του χαρτοφυλακίου τίτλων μετοχικού κεφαλαίου ανέρχεται στο ποσό των 94 εκατ. ευρώ. Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπεται η μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων στην BAMC στην πραγματική οικονομική τους αξία.
(114)
Όσον αφορά την αγοραία αξία, η Επιτροπή χρησιμοποιεί μέθοδο κάλυψης του περιθωρίου (spread) για την αξιολόγηση της τρέχουσας αγοραίας αξίας κατά τη χρονική στιγμή της μεταβίβασης. Βάσει της μεθόδου αυτής, η αγοραία αξία του χαρτοφυλακίου εκτιμάται στο ποσό των 486 εκατ. ευρώ για τα δάνεια και στο ποσό των 94 εκατ. ευρώ για τους τίτλους μετοχικού κεφαλαίου.
(115)
Κατά συνέπεια, το ποσό της ενίσχυσης αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ της αξίας μεταβίβασης και της αγοραίας αξίας, ήτοι ανέρχεται σε 130 εκατ. ευρώ.
Καταμερισμός του κόστους και αμοιβή
(116)
Όσον αφορά τον καταμερισμό των επιβαρύνσεων, στο τμήμα 5.2 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων επαναλαμβάνεται η γενική αρχή σύμφωνα με την οποία οι τράπεζες οφείλουν να επωμίζονται στον μέγιστο βαθμό τις ζημίες που συνδέονται με απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ισοδύναμη ευθύνη των μετόχων και καταμερισμός του κόστους. Επομένως, τα περιουσιακά στοιχεία πρέπει να μεταβιβάζονται σε τιμή που είναι ίση ή χαμηλότερη από την πραγματική οικονομική τους αξία.
(117)
Η Σλοβενία δεσμεύεται να ορίσει για τα περιουσιακά στοιχεία τιμή μεταβίβασης ίση ή χαμηλότερη από την πραγματική οικονομική αξία τους και, ως εκ τούτου, συμμορφώνεται προς τις διατάξεις της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Συμπέρασμα σχετικά με το μέτρο για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία
(118)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC πληροί όλες τις προϋποθέσεις και τις απαιτήσεις της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, όπως αναπροσαρμόστηκε και συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013.
8.2.3. Το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, όπως συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013
(119)
Σύμφωνα με το σημείο 31 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2013, τα σχέδια αναδιάρθρωσης που προβλέπουν τη χορήγηση ενίσχυσης αναδιάρθρωσης, εκτός από τις απαιτήσεις σχετικά με την άντληση κεφαλαίων και τον καταμερισμό των επιβαρύνσεων, θα συνεχίσουν να αξιολογούνται βάσει της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.
(120)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης και την τραπεζική ανακοίνωση του 2013, πρέπει, καταρχάς, από το σχέδιο αναδιάρθρωσης να προκύπτει ότι η διαδικασία αναδιάρθρωσης στην οποία υποβάλλεται το ωφελούμενο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, είναι κατάλληλη για να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ιδρύματος. Δεύτερον, το ποσό της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο, ενώ τόσο οι μέτοχοι όσο και οι πιστωτές μειωμένης εξασφάλισης πρέπει να συνεισφέρουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό στη μείωση του κεφαλαιακού ελλείμματος. Τρίτον, πρέπει να προβλέπονται μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων που προκαλούνται στον ανταγωνισμό από την τεχνητή ενίσχυση της θέσης του ωφελούμενου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στην αγορά, καθώς και για την εξασφάλιση ενός ανταγωνιστικού τραπεζικού τομέα. Τέλος, πρέπει να ληφθούν υπόψη ζητήματα παρακολούθησης και διαδικαστικά θέματα.
i) Αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας
(121)
Όπως ορίζεται στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, το κράτος μέλος πρέπει να υποβάλει πλήρες σχέδιο αναδιάρθρωσης με το οποίο να καταδεικνύεται ο τρόπος αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του ωφελούμενου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος χωρίς τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα πέντε έτη. Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα επιτυγχάνεται όταν η τράπεζα είναι σε θέση να ανταγωνίζεται αυτοδύναμα στην αγορά για την άντληση κεφαλαίων σύμφωνα με τις σχετικές κανονιστικές απαιτήσεις. Προς τον σκοπό αυτό, η τράπεζα πρέπει να είναι σε θέση να καλύπτει όλα της τα έξοδα και να εξασφαλίζει επαρκή απόδοση των κεφαλαίων, λαμβάνοντας υπόψη το προφίλ κινδύνου της τράπεζας. Η αποκατάσταση της βιωσιμότητας πρέπει να προκύπτει κυρίως από την εφαρμογή εσωτερικών μέτρων και να βασίζεται σε αξιόπιστο σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(122)
Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης της NLB, το οποίο καλύπτει την περίοδο έως και την 31η Δεκεμβρίου 2017, προβλέπεται αποκατάσταση της βιωσιμότητάς της στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. Ως καθοριστικός παράγοντας αναφέρεται η προσδοκώμενη βελτίωση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου και η μειωμένη ανάγκη συμπληρωματικών απομειώσεων και σύστασης προβλέψεων. Η αποκατάσταση της βιωσιμότητας θα επιτευχθεί επίσης με την εξυγίανση του ισολογισμού της NLB, η οποία θα προκύψει από την προγραμματιζόμενη μεταβίβαση μη αποδοτικών περιουσιακών στοιχείων στην BAMC. Επιπλέον, η NLB θα επωφεληθεί από τη βελτίωση της επιχειρησιακής της αποτελεσματικότητας χάρη στη λήψη μέτρων μείωσης των δαπανών και στη σταθεροποίηση των εσόδων της. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα της τράπεζας, αφού ληφθεί υπόψη η μεταβίβαση των μη αποδοτικών περιουσιακών στοιχείων στην BAMC, το σχέδιο αναδιάρθρωσης βασίζεται στην παραδοχή της χορήγησης κρατικής ενίσχυσης ανακεφαλαιοποίησης ύψους 1,558 δισεκατ. ευρώ το 2013, και πλήρους απομείωσης ομολογιών μειωμένης εξασφάλισης και μετοχικού κεφαλαίου των μετόχων της ύψους 250 εκατ. ευρώ.
(123)
Δυνάμει του σημείου 10 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, τα προτεινόμενα μέτρα αναδιάρθρωσης πρέπει να αντιμετωπίζουν τις αδυναμίες της ίδιας της τράπεζας. Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης εκτίθενται καταρχάς τα αίτια των δυσχερειών που αντιμετωπίζει η NLB. Το χαρτοφυλάκιο δανείων της NLB υπέστη ισχυρό πλήγμα κατά τη διάρκεια της κρίσης και δημιούργησε υψηλά ποσά ζημιών απομείωσης.
(124)
Η ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου δανείων χρηματοδοτήθηκε από την αγορά χονδρικής, στοιχείο που προκάλεσε την εκτίναξη των δεικτών χορηγήσεων προς καταθέσεις (από 74 %, το 2002, σε 137 %, το 2009). Εν τω μεταξύ, η τράπεζα δεν ενίσχυσε επαρκώς την κεφαλαιακή βάση της και βασιζόταν σε πολύ μεγάλο βαθμό σε υβριδικά μέσα πριν από την έναρξη της κρίσης.
(125)
Πριν από την κρίση, η NLB συσσώρευε ανοίγματα στον κατασκευαστικό κλάδο, σε επιχειρήσεις αστικής ανάπτυξης και σε χρηματοπιστωτικές εταιρείες συμμετοχών, αλλά υστερούσε ως προς την ποιότητα διαχείρισης του συνδεόμενου κινδύνου. Η συσσώρευση επισφαλών δανείων απέβη ολέθρια όταν ξέσπασε η κρίση και η οικονομία άρχισε να παρουσιάζει ύφεση. Το εθνικό πρόγραμμα οδοποιίας ολοκληρώθηκε το 2008 και η εγχώρια ζήτηση για ακίνητα μειώθηκε δραματικά. Δεδομένου του υψηλού βαθμού μόχλευσής τους, η πλειονότητα των σλοβενικών επιχειρήσεων βρέθηκαν αντιμέτωπες με τις έντονες πιέσεις που ασκούνταν λόγω της οικονομικής ύφεσης, της υποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων και των μετοχών, καθώς και της μειωμένης πρόσβασης σε πιστώσεις. Ο συνδυασμός της σοβαρής οικονομικής ύφεσης και του ασθενούς πλαισίου διαχείρισης κινδύνου είχε ως συνέπεια την αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Πράγματι, σύμφωνα με στοιχεία της 30ής Σεπτεμβρίου 2012, το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων ανήλθε πλέον στο 29 % των ακαθάριστων δανείων για την NLB, με τον κατασκευαστικό κλάδο να καταγράφει μακράν το χειρότερο ποσοστό (74 %). Κατά συνέπεια, οι ζημίες μετά την αφαίρεση των φόρων ανέρχονταν σε 87 εκατ. ευρώ το 2009, σε 202 εκατ. ευρώ το 2010, σε 240 εκατ. ευρώ το 2011 και σε 273 εκατ. ευρώ το 2012.
(126)
Η έλλειψη αυστηρών κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης και η συνακόλουθη επιρροή του κράτους στη διαχείριση των καθημερινών εργασιών της τράπεζας αποτέλεσαν ένα ακόμη αίτιο για την εκδήλωση των προβλημάτων της τράπεζας.
(127)
Ως εκ τούτου, ενόψει της αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας πρέπει να αντιμετωπιστούν πέντε βασικά ζητήματα. Πρώτον, πρέπει να ενισχυθεί η εταιρική διακυβέρνηση της τράπεζας ώστε να διασφαλίζεται ότι οι οικονομικά δικαιολογημένες επιχειρηματικές αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά από τη διοίκηση της τράπεζας και ότι το κράτος δεν θα ασκεί επιρροή στη διαχείριση των καθημερινών εργασιών της τράπεζας. Δεύτερον, η τράπεζα πρέπει να βελτιώσει τις πολιτικές τιμολόγησης και το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνου που εφαρμόζει, με σκοπό τη διατήρηση των περιθωρίων και την ελαχιστοποίηση των ζημιών. Τρίτον, η NLB οφείλει να προβεί σε εξυγίανση του ισολογισμού της και σε μείωση του ανοίγματός της σε προβληματικούς τομείς, είτε μέσω ορθής σύστασης προβλέψεων και απομόχλευσης για τα προβληματικά περιουσιακά στοιχεία είτε μέσω μεταβίβασης προβληματικών δανείων στην BAMC. Τέταρτον, η τράπεζα πρέπει να διορθώσει τη δομή του ισολογισμού της μέσω ανακεφαλαιοποίησης και μέσω της ενίσχυσης της βάσης των καταθέσεών της ή της μείωσης του δείκτη δανειακών επιβαρύνσεων. Τέλος, η τράπεζα οφείλει να βελτιώσει την επιχειρησιακή της αποτελεσματικότητα ώστε να εξασφαλίσει ικανοποιητικό επίπεδο κερδοφορίας.
α) Ενίσχυση του πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης
(128)
Οι δεσμεύσεις διασφαλίζουν την ανεξαρτησία του διοικητικού συμβουλίου και της διοίκησης όσον αφορά τον καθορισμό των κριτηρίων δανεισμού. Οι δεσμεύσεις αυτές εγγυώνται ότι η τιμολόγηση των δανείων θα βασίζεται σε πολιτική τιμολόγησης που θα θεσπίζει κανόνες για την ελάχιστη ΑΙΚ για όλα τα δάνεια, μειώνοντας έτσι την πιθανότητα να δανείζει η τράπεζα σε τιμές κάτω των τιμών της αγοράς λόγω εξωτερικών επιρροών.
(129)
Οι δεσμεύσεις φαίνεται να αντιμετωπίζουν κατάλληλα και να επανορθώνουν τις κύριες αδυναμίες της εταιρικής διακυβέρνησης της NLB. Θεσπίζουν επαρκείς διασφαλίσεις για την πρόληψη των συγκρούσεων συμφερόντων, για τη μέριμνα ότι η στρατηγική και οι αποφάσεις έχουν επιχειρηματοκεντρική προσέγγιση και ότι δεν επηρεάζονται από στόχους άλλους εκτός από τη μεγιστοποίηση της αξίας ούτε υπόκεινται σε αθέμιτη εξωτερική επιρροή. Οι σχεδιαζόμενες αλλαγές στην εταιρική διακυβέρνηση θα καταστήσουν την τράπεζα λιγότερο ευάλωτη σε εξωτερικές επιρροές και παράλληλα θα επιβάλλουν μεγαλύτερη πειθαρχία στην αγορά μέσω της ενίσχυσης του ελέγχου και της διαφάνειας κατά τη λήψη αποφάσεων διαχείρισης.
(130)
Η NLB θα επανεξετάσει περαιτέρω τις πολιτικές κινήτρων και αποδοχών της ώστε να μεριμνήσει ότι δεν ενθαρρύνουν την ανάληψη παράλογων κινδύνων και ότι προσανατολίζονται σε βιώσιμους και μακροπρόθεσμους στόχους. Επιπλέον, θα επιβληθεί ανώτατο όριο στις συνολικές αποδοχές όλων των μελών συμβουλίων και όλων των υπαλλήλων που εκτελούν ειδικές εργασίες, έως την 31η Δεκεμβρίου 2017, σύμφωνα με όσα ορίζονται στα σημεία 37 έως 39 της Τραπεζικής Ανακοίνωσης του 2013, γεγονός που θα διευκολύνει την έγκαιρη εκτέλεση του σχεδίου αναδιάρθρωσης.
(131)
Επιπροσθέτως, η Σλοβενία δεσμεύεται να εκποιήσει τη συμμετοχή της στην NLB έως ποσοστό […] % έως τις […] σε επενδυτή ανεξάρτητο που δεν συνδέεται με τη Δημοκρατία της Σλοβενίας. Η εν λόγω εκποίηση θα μειώσει σημαντικά την εξωτερική επιρροή στη διαχείριση και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της τράπεζας.
β) Ενίσχυση των πολιτικών τιμολόγησης και του πλαισίου διαχείρισης κινδύνου
(132)
Η NLB θα ενισχύσει τις πολιτικές τιμολόγησης που εφαρμόζει και το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνου, ειδικότερα μέσω ορισμένων κανόνων και μέτρων που αποσκοπούν στην προστασία των βέλτιστων επιχειρηματικών συμφερόντων της τράπεζας. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται η κατάρτιση του προσωπικού, η βαθμολόγηση των πελατών, η τιμολόγηση των νέων προϊόντων και η επανεξέταση της διαδικασίας πιστωτικού κινδύνου.
(133)
Ειδικότερα, η τιμολόγηση των νέων δανείων θα αποφέρει έως την 31η Δεκεμβρίου 2017 θετική ΑΙΚ κατά τουλάχιστον […] % για κάθε πελάτη. Η τιμολόγηση αυτή θα εφαρμοστεί σταδιακά, ξεκινώντας με ΑΙΚ ύψους […] % σε κάθε πελάτη το 2014 και θα φθάσει στο […] % έως την 31η Δεκεμβρίου 2017.
(134)
Η επακόλουθη βελτίωση των τιμολογιακών πολιτικών και του πλαισίου διαχείρισης κινδύνου της NLB είναι ενδεδειγμένη και απαραίτητη προκειμένου να εφαρμοστούν αυστηρότερες πιστωτικές πολιτικές στις νέες δανειοδοτικές δραστηριότητες, καθώς και πιο συντηρητική πολιτική σύστασης προβλέψεων. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές αντιμετωπίζουν τις αδυναμίες της NLB, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα χαμηλή ποιότητα του χαρτοφυλακίου δανείων της, υπερβολικά υψηλό αριθμό μη εξυπηρετούμενων δανείων και υψηλό κόστος πίστωσης. Αντιμετωπίζοντας αυτά τα αίτια χαμηλής κερδοφορίας, τα εν λόγω μέτρα συμβάλλουν στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της NLB.
(135)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει επίσης τον οργανωτικό διαχωρισμό των μη βασικών δραστηριοτήτων από τις βασικές δραστηριότητες της NLB. Η εν λόγω αναδιοργάνωση της τράπεζας θα διευκολύνει την NLB στον εξορθολογισμό των βασικών της δραστηριοτήτων. Ο εν λόγω διαχωρισμός θα της παράσχει επίσης τη δυνατότητα να εφαρμόσει μια πιο εξειδικευμένη προσέγγιση ως προς την πορεία των μη βασικών δραστηριοτήτων της τράπεζας προς τον τερματισμό τους και τη διαχείριση των μη αποδοτικών περιουσιακών στοιχείων αυτής, ώστε να μεγιστοποιηθεί η αξία ανάκτησης.
γ) Αποκατάσταση της ισορροπίας των δραστηριοτήτων με στροφή προς δραστηριότητες χαμηλότερου κινδύνου
(136)
Λόγω του σχεδίου αναδιάρθρωσης, τα ΠΣΣΚ της NLB θα μειωθούν από τα 11,1 δισεκατ. ευρώ την 31η Δεκεμβρίου 2012 στα [5-10] δισεκατ. ευρώ την 31η Δεκεμβρίου 2017. Η μείωση των ΠΣΣΚ, ειδικότερα των πλέον προβληματικών τομέων της τράπεζας, δηλαδή των εταιρειών χρηματοοικονομικών συμμετοχών, των εταιρειών μεταφορών και των κατασκευαστικών εταιρειών, εξασφαλίζει ότι ο κίνδυνος που σχετίζεται με τα εν λόγω ανοίγματα θα μειωθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης.
(137)
Η NLB θα μεταβιβάσει χαρτοφυλάκιο ύψους 2,3 δισεκατ. ευρώ απομειωμένων δανείων στην BAMC, γεγονός που θα παράσχει τη δυνατότητα στην NLB να εστιαστεί στη διαχείριση των εξυπηρετούμενων δανείων, απελευθερώνοντας παράλληλα πόρους για τη διευθέτηση των υπόλοιπων μη εξυπηρετούμενων δανείων.
(138)
Η μελλοντική στρατηγική της NLB θα επανεστιαστεί σε πιο συντηρητικές επιχειρηματικές δραστηριότητες σε βασικά τμήματα των τραπεζικών υπηρεσιών προς πελάτες λιανικής τραπεζικής, προς ΜΜΕ και προς επιλεγμένες μεγάλες επιχειρήσεις στη Σλοβενία. Η εν λόγω εξέλιξη θα επιτευχθεί μέσω σημαντικών εκποιήσεων και μειώσεων των μη βασικών δραστηριοτήτων που θα απελευθερώσουν πόρους για τις βασικές δραστηριότητες.
δ) Διόρθωση της δομής του ισολογισμού
(139)
Η NLB ήδη έλαβε εισφορές κεφαλαίου από το κράτος τον Μάρτιο του 2011 και τον Ιούλιο του 2012. Με την πρόσθετη τρίτη ανακεφαλαιοποίηση, η NLB είναι σε θέση να συμμορφωθεί προς τις κεφαλαιακές απαιτήσεις της Τράπεζας της Σλοβενίας, γεγονός που της επιτρέπει να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητά της.
(140)
Το ύψος της τρίτης ανακεφαλαιοποίησης λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες της τράπεζας όπως προσδιορίστηκαν βάσει των AQR/ST. Ύστερα από την εν λόγω ανακεφαλαιοποίηση, ο δείκτης βασικών ιδίων κεφαλαίων της κατηγορίας 1 δυνάμει του ΚΚΑ θα ανέλθει αυτόματα στο 15 % και σε επίπεδο [10-20] % έως την 31η Δεκεμβρίου 2017, υπερβαίνοντας σε μεγάλο βαθμό τις κεφαλαιακές απαιτήσεις που έχει ορίσει η Τράπεζα της Σλοβενίας στο 9 % για τον δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων της κατηγορίας 1 δυνάμει του ΚΚΑ.
(141)
Επιπλέον, η NLB θα εξυγιάνει τον ισολογισμό της με τη μεταβίβαση σημαντικού χαρτοφυλακίου μη αποδοτικών και απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων προς την BAMC.
(142)
Η NLB θα αναβαθμίσει το προφίλ χρηματοδότησής της μειώνοντας τη χρηματοδότηση εντός του ομίλου προς τις θυγατρικές, εκποιώντας μη βασικές δραστηριότητες και επανεστιάζοντας στην παραδοσιακή βάση χρηματοδότησής της μέσω καταθέσεων λιανικής τραπεζικής. Ο δείκτης χορηγήσεων προς καταθέσεις θα ενισχυθεί, περνώντας από το 105 %, το 2012, στο [70-80] % την 31η Δεκεμβρίου 2017.
ε) Αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης κερδοφορίας
(143)
Η αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης κερδοφορίας θα προέλθει από τον στρατηγικό επαναπροσδιορισμό της τράπεζας στις βασικές της τραπεζικές δραστηριότητες, δηλαδή στις υπηρεσίες λιανικής τραπεζικής, τις τραπεζικές υπηρεσίες προς ΜΜΕ και επιλεγμένες μεγάλες επιχειρήσεις στη Σλοβενία, ώστε η τράπεζα να είναι σε θέση να επιτύχει τους στόχους της ως προς την απόδοση ιδίων κεφαλαίων.
(144)
Η τράπεζα θα βελτιώσει το καθαρό περιθώριο επιτοκίου, εξασφαλίζοντας την κατάλληλη τιμολόγηση των νέων δανείων. Συγκεκριμένα, η τιμολόγηση των νέων δανείων θα συμβάλει στην επίτευξη θετικής απόδοσης ιδίων κεφαλαίων ύψους τουλάχιστον […] %, το 2014, […] %, το 2015, […] %, το 2016 και […] %, το 2017 για κάθε πελάτη.
(145)
Η NLB θα τεκμηριώνει επίσης όλες τις αποφάσεις αναδιάρθρωσης. Στην τεκμηρίωση θα περιλαμβάνεται σύγκριση με εναλλακτικές λύσεις, όπως εκτέλεση εξασφαλίσεων και καταγγελία υποχρεώσεων. Θα αποδεικνύει ότι επελέγη η λύση που μεγιστοποιεί την καθαρή παρούσα αξία για την τράπεζα.
(146)
Η NLB σχεδιάζει επίσης εκτενές πρόγραμμα μείωσης των δαπανών μέσω σημαντικής εξυγίανσης των εγκαταστάσεων της και του δικτύου υποκαταστημάτων της και μείωσης του προσωπικού, καθώς και μέσω της βελτίωσης της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας, της προσέλκυσης πελατών που επιδιώκουν την προσαρμοσμένη στον κίνδυνο κερδοφορία και μέσω της βελτιστοποίησης της ρευστότητας και λοιπών δαπανών. Ως εκ τούτου, το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει μείωση του δείκτη δαπανών/εσόδων σε ποσοστό μικρότερο του 60 %, ποσοστό συγκρίσιμο με τα επίπεδα που επιτύγχανε η τράπεζα προ κρίσης. Έως την 31η Δεκεμβρίου 2017 η NLB θα έχει επιτύχει απόδοση ιδίων κεφαλαίων μετά την αφαίρεση των φόρων της τάξης του [5-10] % και δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 της τάξης του [10-20] % δυνάμει του ΚΚΑ. Τα κέρδη μετά την αφαίρεση των φόρων της NLB θα ανέλθουν στα [100-150] εκατ. ευρώ το 2017.
(147)
Η ροή των απομειώσεων αναμένεται να μειωθεί προϊόντος του χρόνου καθόσον εφαρμόζεται σταδιακά το σχέδιο αναδιάρθρωσης. Η τράπεζα θα διαθέτει υγιέστερο προφίλ πιστωτικού κινδύνου χάρη στη μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC, στις δεσμεύσεις που αφορούν τη διαχείριση πιστωτικού κινδύνου και στην αναδιάρθρωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων που θα παραμείνουν στο χαρτοφυλάκιό της ώστε να μεγιστοποιηθεί η καθαρή παρούσα αξία τους για την τράπεζα, καθώς και χάρη σε άλλα μέτρα για τη βελτίωση του πλαισίου διαχείρισης κινδύνου της τράπεζας.
(148)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης είναι ικανό να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της NLB.
ii) Ίδια συνεισφορά και καταμερισμός των επιβαρύνσεων
(149)
Στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, που συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013, επισημαίνεται ότι απαιτείται κατάλληλη συνεισφορά από τον δικαιούχο προκειμένου να περιοριστεί η ενίσχυση στο ελάχιστο και να αντιμετωπιστούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, αλλά και το ζήτημα του ηθικού κινδύνου. Προς τον σκοπό αυτό, ορίζει i) ότι τόσο το κόστος της αναδιάρθρωσης όσο και το ύψος της ενίσχυσης θα πρέπει να είναι περιορισμένα και ii) ότι θα πρέπει να υπάρχει καταμερισμός στο έπακρο των επιβαρύνσεων μεταξύ των υφιστάμενων μετόχων και των πιστωτών μειωμένης εξασφάλισης.
(150)
Ο κατάλληλος καταμερισμός των επιβαρύνσεων συνεπάγεται κατά κανόνα, μετά την απορρόφηση των ζημιών κατά πρώτο λόγο από ίδια κεφάλαια, εισφορές από τους κατόχους υβριδικού κεφαλαίου και τους κατόχους οφειλών μειωμένης εξασφάλισης. Οι κάτοχοι υβριδικού κεφαλαίου και οφειλών μειωμένης εξασφάλισης πρέπει να συμβάλουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό στη μείωση του κεφαλαιακού ελλείμματος. Οι εισφορές αυτές μπορούν να λάβουν τη μορφή είτε μετατροπής σε κεφάλαιο κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 (20) είτε μείωσης της αξίας του κεφαλαίου των μέσων. Εν πάση περιπτώσει, οι ταμειακές εκροές από τον δικαιούχο προς τους κατόχους των τίτλων αυτών πρέπει να αποτρέπονται στον βαθμό που τούτο είναι νομικώς δυνατόν.
(151)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν περιλαμβάνει στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι η ενίσχυση υπερβαίνει τα απαιτούμενα μέσα για την κάλυψη των εξόδων που συνδέονται με την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της NLB. Το κεφαλαιακό έλλειμμα που πρέπει να καλυφθεί από την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση καθορίστηκε βάσει των AQR/ST. Η εν λόγω εκτίμηση εισφοράς κεφαλαίου βασίζεται ειδικότερα σε εκτίμηση της αξίας των στοιχείων ενεργητικού που καταδεικνύει ότι το εν λόγω επίπεδο είναι αναγκαίο και επαρκές για την ανταπόκριση σε ακραία κατάσταση. Με τις διαδικασίες AQR/ST επιβεβαιώθηκε περαιτέρω το ύψος των απαιτούμενων κεφαλαίων. Το ποσό της τρίτης ανακεφαλαιοποίησης παρέχει τη δυνατότητα στην τράπεζα να ανταποκριθεί στις κανονιστικές κεφαλαιακές απαιτήσεις, καθώς και στις προσδοκίες της αγοράς. Επιπλέον, προκειμένου να περιοριστεί η υπέρμετρη συσσώρευση κεφαλαίου στην NLB, θα θεσπιστεί μηχανισμός επιστροφής κεφαλαίου στο πλαίσιο του οποίου η NLB θα πρέπει να καταβάλει μερίσματα για τα οικονομικά έτη 2015, 2016 και 2017, υπολογιζόμενα βάσει αυξανόμενου ποσοστού τυχόν πλεονάζοντος κεφαλαίου. Ο μηχανισμός επιστροφής κεφαλαίου εξασφαλίζει ότι το πλεονάζον κεφάλαιο που υπερβαίνει τις κατώτατες κανονιστικές κεφαλαιακές απαιτήσεις δεν θα επιτρέψει στην τράπεζα να αναλάβει νέες δραστηριότητες πριν από την αποπληρωμή των κεφαλαίων προς το κράτος.
(152)
Παρά την απαγόρευση διανομής μερισμάτων, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στην NLB d.d. να λαμβάνει μερίσματα από τις θυγατρικές της και να αποφεύγεται η συσσώρευση ρευστότητας σε αυτές, οι θυγατρικές μπορούν να καταβάλλουν μερίσματα. Οι εν λόγω εταιρείες μπορούν να προβαίνουν σε καταβολή μερισμάτων εάν η NLB d.d. είναι -άμεσα ή έμμεσα- ο πλειοψηφικός μέτοχος και όλοι οι εξωτερικοί μέτοχοι κατέχουν συνδυαστικά ποσοστό μικρότερο του [10-20] % των μετοχών και των δικαιωμάτων ψήφου στην εκάστοτε εταιρεία.Η Επιτροπή θεωρεί ότι η δυνατότητα των θυγατρικών να καταβάλλουν τα εν λόγω μερίσματα στην NLB d.d. συμβάλλει στη διατήρηση του ύψους της ενίσχυσης στο ελάχιστο αναγκαίο επίπεδο, γεγονός που εξασφαλίζει τον κατάλληλο βαθμό ευελιξίας για την αποτελεσματική διαχείριση του κεφαλαίου που έχει εξυγιανθεί και της ρευστότητας της NLB και θα διευκολύνει την αποπληρωμή της ενίσχυσης. Το γεγονός ότι, ως εκ τούτου, και οι μειοψηφικοί μέτοχοι των θυγατρικών θα εισπράξουν μέρος των μερισμάτων αποτελεί αναλογική δευτερογενή συνέπεια σε σύγκριση με τα εν λόγω οφέλη, λαμβάνοντας ειδικότερα υπόψη το σχετικά μικρό ποσό μερισμάτων που θα είναι καταβλητέα σε όλους τους μετόχους εκτός της NLB d.d., ποσό που δεν θα υπερβαίνει το ένα δέκατο του ύψους των μερισμάτων που θα είναι καταβλητέα στην NLB d.d..
(153)
Κατά πρώτον, οι δεσμεύσεις σχετικά με τον καταμερισμό των επιβαρύνσεων στους μετόχους και τους πιστωτές μειωμένης εξασφάλισης συμμορφώνονται με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης που συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013.
(154)
Εν προκειμένω, η Σλοβενία δεσμεύθηκε ότι, πριν από τη χορήγηση οποιασδήποτε κρατικής ενίσχυσης προς την NLB (δηλαδή πριν από την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση και τη μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC), η NLB θα απομειώσει πλήρως το μετοχικό κεφάλαιο των μετόχων της καθώς και τις εκκρεμείς οφειλές μειωμένης εξασφάλισης, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με την τραπεζική ανακοίνωση του 2013. Η Επιτροπή επισημαίνει ως θετικό το γεγονός ότι η συμβολή των κατόχων οφειλών μειωμένης εξασφάλισης επιτυγχάνεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό, εξασφαλίζοντας έτσι τον κατάλληλο καταμερισμό των επιβαρύνσεων. Οι εισφορές κεφαλαίου του κράτους θα πραγματοποιηθούν μόνο μετά την πλήρη εξάλειψη των οφειλών μειωμένης εξασφάλισης. Με τη σειρά αυτή εξασφαλίζεται ότι όλοι οι υφιστάμενοι κάτοχοι οφειλών μειωμένης εξασφάλισης θα πρέπει να συμβάλουν πλήρως στο κόστος αναδιάρθρωσης της τράπεζας πριν από την παρέμβαση του κράτους. Με τον τρόπο αυτό, το κράτος θα κατέχει το 100 % των μετοχών της τράπεζας μετά την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση, σε σύγκριση με το 33,1 % πριν από την πρώτη εισφορά κεφαλαίων από το κράτος.
(155)
Κατά δεύτερον, σύμφωνα με το σημείο 24 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, ο στόχος του καταμερισμού των επιβαρύνσεων επιτυγχάνεται επίσης με την καταβολή κατάλληλης αμοιβής για την παρεχόμενη κρατική στήριξη.
(156)
Αναφορικά με την πρώτη και τη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση, η Επιτροπή σημειώνει ότι πραγματοποιήθηκαν σε τιμές συμβατές με την αρχή καταμερισμού των επιβαρύνσεων (21). Αναφορικά με την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση που περιλαμβάνεται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, το κράτος θα κατέχει το 100 % της τράπεζας μετά την ανακεφαλαιοποίηση, γεγονός που μεγιστοποιεί τον καταμερισμό των επιβαρύνσεων. Η Επιτροπή έχει επίσης επιβεβαιώσει ότι η μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC θα συνοδεύεται από την καταβολή κατάλληλης αμοιβής.
(157)
Κατά τρίτον, αναφορικά με την κάλυψη του κόστους αναδιάρθρωσης που απορρέει από το σχέδιο αναδιάρθρωσης μέσω εσωτερικών μέτρων της NLB, η NLB θα επιβάλει μέτρα περιορισμού των δαπανών που θα επιφέρουν μείωση των λειτουργικών δαπανών από 368 εκατ. ευρώ, την 31η Δεκεμβρίου 2012, σε [250-300] εκατ. ευρώ, την 31η Δεκεμβρίου 2017, σύμφωνα με ένα βασικό σενάριο. Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπεται επίσης η εκποίηση τουλάχιστον του [80-90] % των μη τραπεζικών δραστηριοτήτων της τράπεζας. Επιπροσθέτως, θεσπίζεται μηχανισμός επιστροφής κεφαλαίου που επιτρέπει την καταβολή μερισμάτων στο κράτος για τα οικονομικά έτη 2015, 2016 και 2017 έως έναν μέγιστο βαθμό χωρίς να τίθενται σε κίνδυνο τα κεφάλαια της τράπεζας που απαιτούνται βάσει των κανονιστικών κεφαλαιακών απαιτήσεων.
(158)
Κατά τέταρτον, επιπροσθέτως των εν λόγω διαρθρωτικών μέτρων, η Σλοβενία επίσης δεσμεύθηκε να επιβάλει απαγόρευση διανομής τοκομεριδίων, απαγόρευση πράξεων εξαγοράς και απαγόρευση διαφήμισης και επιθετικών εμπορικών πρακτικών.
(159)
Η Επιτροπή σημειώνει ότι η δέσμευση για μη διανομή τοκομεριδίων δεν ισχύει για τα νεοεκδοθέντα κεφαλαιακά μέσα, υπό τον όρο ότι τυχόν καταβολή τοκομεριδίων επί των εν λόγω νεοεκδοθέντων κεφαλαιακών μέσων δεν δημιουργεί νομική υποχρέωση καταβολής τοκομεριδίων επί τίτλων της NLB υφιστάμενων κατά τη χρονική στιγμή της έγκρισης της παρούσας απόφασης (22). Η Επιτροπή αποδέχεται τον περιορισμό της απαγόρευσης διανομής τοκομεριδίων ώστε να μπορέσει ο όμιλος να αντλήσει νέο υβριδικό κεφάλαιο από την αγορά, σύμφωνα με το σημείο 26 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. Η έκδοση τίτλων μειωμένης εξασφάλισης μετά την ημερομηνία έγκρισης της παρούσας απόφασης θα παράσχει τη δυνατότητα στην τράπεζα να αντλεί πρόσθετη χρηματοδότηση και υβριδικό κεφάλαιο, χωρίς να ενεργοποιείται η καταβολή τοκομεριδίων επί υφιστάμενων τίτλων, ειδικότερα δε επί υφιστάμενων οφειλών μειωμένης εξασφάλισης. Χάρη στον περιορισμό της απαγόρευσης διανομής τοκομεριδίων, η τράπεζα θα είναι σε θέση να εκδίδει πρόσθετο κεφάλαιο κατηγορίας 1 δυνάμει του ΚΚΑ, το οποίο ενδέχεται να μειώσει τις κεφαλαιακές ανάγκες της με τη μορφή μετοχικού κεφαλαίου. Εν προκειμένω, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι τα τοκομερίδια θα πρέπει να είναι προαιρετικά και ότι δεν μπορούν να είναι υποχρεωτικά προκειμένου οι χρεωστικοί τίτλοι να μπορούν να χαρακτηριστούν κεφάλαιο κατηγορίας 1 δυνάμει του ΚΚΑ. Τέλος, στην υπό εξέταση υπόθεση μπορούμε επίσης να επισημάνουμε ότι, μετά την πλήρη απομείωση του μετοχικού κεφαλαίου όλων των μετόχων της NLB και των εκκρεμών οφειλών μειωμένης εξασφάλισης, δεν απομένει ούτε μετοχικό κεφάλαιο ούτε οφειλή μειωμένης εξασφάλισης στην τράπεζα. Ο περιορισμός της απαγόρευσης διανομής τοκομεριδίων δεν υπονομεύει τη χρήσιμη συνέπεια της απαγόρευσης διανομής τοκομεριδίων όπως προβλέπεται στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, διότι η δέσμευση της NLB ότι η καταβολή τοκομεριδίων επί νέων μέσων δεν θα δημιουργεί νομική υποχρέωση καταβολής τοκομεριδίων επί υφιστάμενων τίτλων της NLB θα αποτρέψει τυχόν περιττές εκροές κεφαλαίου.
(160)
Ως εκ τούτου, ο καταμερισμός των επιβαρύνσεων μεταξύ των κατόχων μετοχικού κεφαλαίου, υβριδικού κεφαλαίου και οφειλών μειωμένης εξασφάλισης, η μείωση των δαπανών, οι εκποιήσεις και η κατάλληλη αμοιβή για την ενίσχυση αποτελούν επαρκή ίδια συνεισφορά της NLB στο κόστος της αναδιάρθρωσής της.
(161)
Για αυτούς τους λόγους, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει τη δέουσα ίδια συνεισφορά και τον δέοντα καταμερισμό των επιβαρύνσεων.
iii) Μέτρα που περιορίζουν τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού
(162)
Τέλος, το μέρος 4 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης απαιτεί το σχέδιο αναδιάρθρωσης να περιλαμβάνει μέτρα που περιορίζουν τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Αυτά τα μέτρα θα πρέπει να είναι ειδικά προσαρμοσμένα για την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων στις αγορές όπου η δικαιούχος τράπεζα θα δραστηριοποιείται μετά την αναδιάρθρωση. Η φύση και η μορφή των μέτρων αυτών εξαρτώνται από δύο κριτήρια: πρώτον, από το ύψος της ενίσχυσης και τους όρους και τις συνθήκες υπό τις οποίες χορηγήθηκε και, δεύτερον, από τα χαρακτηριστικά των αγορών στις οποίες θα δραστηριοποιηθεί η δικαιούχος τράπεζα. Περαιτέρω, η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον βαθμό της ίδιας συνεισφοράς του δικαιούχου και του καταμερισμού των επιβαρύνσεων κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης.
(163)
Η NLB έχει λάβει κρατική ενίσχυση με τη μορφή κεφαλαιακής εισφοράς και μέτρων για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία που ανέρχεται στο ποσό των 2,321 δισεκατ. ευρώ και ισοδυναμεί με το 20 % των ΠΣΣΚ της NLB (23). Η κατάλληλη αμοιβή για την ενίσχυση και η εφαρμογή μέτρων περιορισμού των πιθανών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού είναι απαραίτητες, κυρίως δεδομένου του σχετικά υψηλού ποσού της ενίσχυσης.
(164)
Ένα πρώτο μέτρο που θα περιορίσει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού είναι η εκποίηση των μεριδίων της NLB σε […]. Η εκποίηση του […], θα μειώσει το μερίδιο της NLB στην αγορά […]. Η εκποίηση του […] της NLB επίσης θα συμβάλει στον περιορισμό του μεριδίου της NLB στην αγορά και θα ανοίξει την αγορά στους ανταγωνιστές.
(165)
Η μείωση της παρουσίας της NLB στην αγορά όσον αφορά τη χορήγηση δανείων προς τους κλάδους των κατασκευών, των μεταφορών και των χρηματοπιστωτικών συμμετοχών επιτυγχάνεται χάρη στους ετήσιους περιορισμούς για τα ΠΣΣΚ στους εν λόγω τομείς.
(166)
Επιπροσθέτως, η NLB θα διακόψει τις δραστηριότητες μίσθωσης, τις πράξεις αναδόχου πρακτόρευσης είσπραξης και προεξόφλησης απαιτήσεων και τις μη βασικές δραστηριότητές της στη Σλοβενία και στο εξωτερικό, συμβάλλοντας έτσι περαιτέρω στον περιορισμό των πιθανών δευτερογενών συνεπειών της εισπραχθείσας κρατικής ενίσχυσης σε άλλες δραστηριότητες πέραν των βασικών της τραπεζικών δραστηριοτήτων.
(167)
Η NLB θα συνεχίσει τη δραστηριότητά της υπό όρους που θα περιορίζουν τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Ως τράπεζα τύπου «monoline» (μονομερούς κατεύθυνσης) με ενισχυμένη διαχείριση κινδύνου και ενισχυμένες πολιτικές διακυβέρνησης, καθώς και με αποδοτικότερη πολιτική δανεισμού που περιλαμβάνει βελτιωμένη τιμολόγηση με την οποία επιτυγχάνεται ΑΙΚ ύψους [10-20] % επί νέων χορηγήσεων δανείων την 31η Δεκεμβρίου 2017, η τράπεζα θα σταματήσει να παρέχει υπερβολικά προνομιακούς όρους στους πελάτες της. Τα στοιχεία αυτά συμβάλλουν στη βιωσιμότητα της NLB και ταυτόχρονα περιορίζουν τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
(168)
Η Σλοβενία δεσμεύτηκε να επιβάλει απαγόρευση πράξεων εξαγοράς, διασφαλίζοντας ότι η NLB δεν θα χρησιμοποιήσει την κρατική ενίσχυση που έλαβε για να αποκτήσει νέες επιχειρήσεις. Επιπροσθέτως, θεσπίζεται μηχανισμός επιστροφής κεφαλαίου που επιτρέπει στην NLB την καταβολή μερισμάτων στο κράτος για τα οικονομικά έτη 2015, 2016 και 2017 έως έναν μέγιστο βαθμό χωρίς να τίθενται σε κίνδυνο τα κεφάλαια της τράπεζας που απαιτούνται βάσει των κανονιστικών κεφαλαιακών απαιτήσεων. Ο μηχανισμός επιστροφής κεφαλαίου εξασφαλίζει ότι το κεφάλαιο που συσσωρεύεται και υπερβαίνει τις κεφαλαιακές απαιτήσεις βάσει του κανονισμού ή βάσει άλλων κανονιστικών απαιτήσεων δεν θα επιτρέψει στην τράπεζα να αναλάβει νέες δραστηριότητες πριν από την αποπληρωμή των κεφαλαίων προς το κράτος.
(169)
Επιπλέον των εν λόγω διαρθρωτικών μέτρων, η Σλοβενία επίσης δεσμεύθηκε να επιβάλει σειρά υποχρεώσεων συμπεριφοράς προς αποτροπή των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή χαιρετίζει την απαγόρευση της διαφήμισης της κρατικής ενίσχυσης και των επιθετικών εμπορικών πρακτικών, με την οποία αποτρέπεται η χρήση της ενίσχυσης από την NLB για συμπεριφορά που αντίκειται στον ανταγωνισμό.
(170)
Λαμβάνοντας υπόψη αυτό το μείγμα μέτρων και δεσμεύσεων, υπάρχουν επαρκείς διασφαλίσεις για τον περιορισμό πιθανών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού δεδομένου του ύψους της ενίσχυσης προς την NLB.
8.2.4. Παρακολούθηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης
(171)
Δυνάμει του μέρους 5 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης που συμπληρώθηκε με την τραπεζική ανακοίνωση του 2013, απαιτείται η τακτική υποβολή εκθέσεων ώστε να είναι σε θέση η Επιτροπή να επαληθεύει την ορθή εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Η Σλοβενία θα διορίσει καταπιστευματοδόχο παρακολούθησης, ο οποίος θα υποβάλλει στην Επιτροπή εξαμηνιαίες εκθέσεις παρακολούθησης.
(172)
Για την ορθή εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης καθ' όλη τη διάρκειά του, οι σλοβενικές αρχές θα λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να διασφαλίσουν ότι η NLB συμμορφώνεται με τις δεσμεύσεις που παρατίθενται στους όρους χορήγησης της ενίσχυσης.
(173)
Επιπλέον, η ορθή εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης και η πλήρης και ορθή εφαρμογή όλων των δεσμεύσεων που περιέχονται στους όρους χορήγησης της ενίσχυσης που προσαρτώνται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης θα τυγχάνουν συνεχούς παρακολούθησης από ανεξάρτητο καταπιστευματοδόχο παρακολούθησης που διαθέτει επαρκή προσόντα. Ο καταπιστευματοδόχος παρακολούθησης θα διαθέτει απεριόριστη πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται για την παρακολούθηση της εφαρμογής της απόφασης. Η Επιτροπή ή ο καταπιστευματοδόχος παρακολούθησης δύνανται να ζητούν από την NLB εξηγήσεις και διευκρινίσεις. Η Σλοβενία και η NLB οφείλουν να συνεργαστούν πλήρως με την Επιτροπή και τον καταπιστευματοδόχο παρακολούθησης στο πλαίσιο όλων των ερευνών που συνδέονται με την παρακολούθηση.
8.2.5. Συμπέρασμα και περάτωση της διαδικασίας επί του σχεδίου αναδιάρθρωσης
(174)
Η Επιτροπή σημειώνει ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλε η Σλοβενία αντιμετωπίζει επαρκώς τα ζητήματα της βιωσιμότητας (περιλαμβανομένης της εταιρικής διακυβέρνησης), του καταμερισμού των επιβαρύνσεων και της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και ότι συνάδει με τις απαιτήσεις της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης που συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013.
(175)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αίρει τις επιφυλάξεις ως προς το συμβιβάσιμο του σχεδίου αναδιάρθρωσης που είχε διατυπώσει στη δεύτερη απόφαση διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας.
9. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(176)
Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η πρώτη, η δεύτερη και η τρίτη κρατική ανακεφαλαιοποίηση της NLB και η μεταβίβαση απομειωμένων στοιχείων ενεργητικού στην BAMC συνιστούν ενίσχυση αναδιάρθρωσης υπέρ της NLB.
(177)
Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα αναδιάρθρωσης που συνίστανται στην πρώτη, τη δεύτερη και την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση και στη μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC είναι ικανά να επιτρέψουν στην NLB να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της, είναι επαρκή ως προς τον καταμερισμό των επιβαρύνσεων και είναι κατάλληλα και αναλογικά για την αντιστάθμιση των συνεπειών στρέβλωσης της αγοράς των υπό εξέταση μέτρων ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κρίνει ότι το υποβληθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης πληροί τα κριτήρια της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, όπως συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013 και της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, όπως προσαρμόστηκε και συμπληρώθηκε από την τραπεζική ανακοίνωση του 2013. Τα μέτρα αναδιάρθρωσης μπορούν, επομένως, να θεωρηθούν συμβατά με την εσωτερική αγορά δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ. Η πρώτη, η δεύτερη και η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση και η μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC μπορούν επομένως να εγκριθούν σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η ενίσχυση αναδιάρθρωσης που παρασχέθηκε στην NLB από τη Δημοκρατία της Σλοβενίας, και συνίσταται στην πρώτη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 250 εκατ. ευρώ, στη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 382,9 εκατ. ευρώ, στην τρίτη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 1 558 εκατ. ευρώ και στη μεταβίβαση απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στην BAMC με στοιχείο ενίσχυσης ύψους 130 εκατ. ευρώ, συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ενίσχυση αναδιάρθρωσης είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά, υπό το πρίσμα του σχεδίου αναδιάρθρωσης και των δεσμεύσεων που παρατίθενται στο παράρτημα.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Σλοβενίας.
Βρυξέλλες, 18 Δεκεμβρίου 2013.