РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 28 август 2013 година
относно проекта на италиански указ във връзка с методите за обозначаване на произхода на дълготрайно прясно мляко, мляко, произведено по технологията UHT, микрофилтрирано пастьоризирано мляко и мляко, пастьоризирано при висока температура
(нотифицирано под номер C(2013) 5517)
(само текстът на италиански език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2013/444/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 2000/13/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 20 март 2000 г. за сближаване на законодателствата на държавите членки относно етикетирането, представянето и рекламата на храните (1), и по-специално член 19 от нея,
като има предвид, че:
(1)
В съответствие с процедурата, предвидена в член 19, втора алинея от Директива 2000/13/ЕО, на 9 ноември 2012 г. италианските органи нотифицираха Комисията за проект на указ, в който се предвиждат, inter alia, изисквания за задължително етикетиране на дълготрайно прясно мляко, мляко, произведено по технологията UHT, микрофилтрирано пастьоризирано мляко и мляко, пастьоризирано при висока температура.
(2)
В член 2, параграф 1 от нотифицирания указ се предвижда, че етикетите на стерилизираното дълготрайно прясно мляко, млякото, произведено по технологията UHT, микрофилтрираното пастьоризирано мляко и млякото, пастьоризирано при висока температура, трябва да носят обозначение за държавата на произход на млекодобивното стопанство, от което идва обработеното мляко, или обозначението „ЕС“ или „трети държави“, в случай че мястото, от което идва млякото, е съответно от една или повече държави - членки на Европейския съюз, или от трети държави.
(3)
С Директива 2000/13/ЕО се хармонизират правилата, които регламентират етикетирането на храните, като, от една страна, се предвижда хармонизиране на някои национални разпоредби, а от друга - въвеждане на мерки по отношение на нехармонизираните национални разпоредби. Обхватът на хармонизирането е определен в член 3, параграф 1 от посочената директива, в който са изброени всички задължителни указания по отношение на етикетирането на храните при условията и дерогациите, предвидени в членове 4-17.
(4)
В член 3, параграф 1, точка 8 от Директива 2000/13/ЕО се предвижда, че информацията за мястото на произход или мястото, от което идва храната, се посочва, „когато липсата на това посочване може да заблуди потребителя относно истинския произход на храната“.
(5)
В член 4, параграф 2 от Директива 2000/13/ЕО се предвижда, че за някои определени храни може да се изискват и други обозначения освен изброените в член 3, параграф 1 от директивата, чрез разпоредби на Съюза или - при липса на такива - чрез национални разпоредби.
(6)
С член 18, параграф 2 от Директива 2000/13/ЕО се разрешава приемането на нехармонизирани национални разпоредби, ако те са обосновани с едно от изброените в него съображения, в това число, inter alia, опазване на общественото здраве и предотвратяване на измами, при условие че естеството на разпоредбите не възпрепятства прилагането на определенията и правилата, установени с Директива 2000/13/ЕО. Ето защо, когато в държава членка се предлага проект на национални разпоредби в областта на етикетирането, е необходимо да се провери тяхната съвместимост с посочените по-горе изисквания и с разпоредбите на Договора за функционирането на Европейския съюз.
(7)
Италианските органи са на мнение, че нотифицираната мярка е необходима, за да се гарантира защита на интересите на потребителите и да се засили прилагането на превенция и ограничаване на измамите с храни. Пояснено бе, че противно на вярването на италианските потребители, млякото, продавано на италианския пазар, не е само от италиански произход, вследствие на което е налице необходимост произходът да бъде отбелязван на етикета, за да се предотврати подвеждане на потребителите. Предвид изложеното по-горе италианските органи са на мнение, че разпоредбите на член 2, параграф 1 са обосновани с оглед на член 3, параграф 1, точка 8 от Директива 2000/13/ЕО.
(8)
С член 3, параграф 1, точка 8 от Директива 2000/13/ЕО се въвежда подходящ механизъм за преодоляване на риска потребителите да бъдат подведени в случаите, когато някои елементи могат да създадат впечатление, че произходът или мястото, от което идва дадена храна, са различни от действителните. Стопанските субекти от хранително-вкусовата промишленост са тези, които трябва да гарантират, че информацията за произхода и мястото, от което идва дадена храна, фигурира на етикета, когато липсата ѝ може да породи объркване за потребителите. Националните правоприлагащи органи са тези, които трябва да установят спазването на това задължение.
(9)
Разпоредбите на член 2, параграф 1 от нотифицирания указ биха навели на мисълта, че въпросните храни винаги се представят по начин, който подвежда италианските потребители относно действителния им произход или мястото, от което идват. В тази връзка Комисията посочва, че обхватът на нотифицирания указ не включва мляко с (твърде) ограничена трайност (сурово мляко, пастьоризирано мляко), докато именно то може да накара потребителите да мислят, че въпросното мляко е с италиански произход.
(10)
Освен позоваването на потребността от защита на интересите на потребителите, италианските органи не са представили достатъчни обосновки, които да водят до заключението, че е необходимо задължително обозначаване на произхода на продуктите, изброени в член 1 от нотифицирания указ, което е в допълнение към задължението, установено в член 3, параграф 1, точка 8 от Директива 2000/13/ЕО.
(11)
Следователно италианските органи не са доказали, че обозначаването на произхода, предвидено в нотифицирания указ, е необходимо за постигане на някоя от целите, изброени в член 18, параграф 2 от Директива 2000/13/ЕО.
(12)
Предвид изложените съображения в съответствие с член 19, трета алинея от Директива 2000/13/ЕО Комисията даде отрицателно становище относно посочените по-горе разпоредби на нотифицирания указ.
(13)
Съответно от италианските органи следва да бъде изискано да не приемат разпоредбите на член 2, параграф 1 от нотифицирания указ.
(14)
Мерките, предвидени в настоящото решение, са в съответствие със становището на Постоянния комитет по хранителната верига и здравето на животните,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Италианската република не приема разпоредбите на член 2, параграф 1 от нотифицирания указ относно методите за обозначаване на произхода на дълготрайно прясно мляко, мляко, произведено по технологията UHT, микрофилтрирано пастьоризирано мляко и мляко, пастьоризирано при висока температура.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Италианската република.
Съставено в Брюксел на 28 август 2013 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 28ης Αυγούστου 2013
σχετικά με το σχέδιο διατάγματος της Ιταλίας για τις μεθόδους ένδειξης της καταγωγής του αυτοδιατηρούμενου γάλακτος, του γάλακτος τύπου UHT, του διηθημένου παστεριωμένου γάλακτος και του γάλακτος υψηλής παστερίωσης
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2013) 5517]
(Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2013/444/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων (1), και ιδίως το άρθρο 19,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 19 δεύτερη παράγραφος της οδηγίας 2000/13/ΕΚ, οι ιταλικές αρχές κοινοποίησαν στις 9 Νοεμβρίου 2012 στην Επιτροπή το σχέδιο διατάγματος το οποίο περιέχει διατάξεις μεταξύ άλλων όσον αφορά την επισήμανση του αυτοδιατηρούμενου γάλακτος, του γάλακτος τύπου UHT, του διηθημένου παστεριωμένου γάλακτος και του γάλακτος υψηλής παστερίωσης.
(2)
Το άρθρο 2 παράγραφος 1 του κοινοποιηθέντος διατάγματος προβλέπει ότι οι ετικέτες του αποστειρωμένου αυτοδιατηρούμενου γάλακτος, του γάλακτος τύπου UHT, του διηθημένου παστεριωμένου γάλακτος και του γάλακτος υψηλής παστερίωσης πρέπει να αναφέρουν τη χώρα καταγωγής της εκμετάλλευσης γαλακτοπαραγωγής από την οποία προέρχεται το επεξεργασμένο γάλα ή να υπάρχει η ένδειξη είτε «ΕΕ» είτε «τρίτες χώρες», σε περίπτωση που το γάλα προέρχεται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη ή από τρίτες χώρες αντίστοιχα.
(3)
Η οδηγία 2000/13/ΕΚ εναρμονίζει τους κανόνες που διέπουν την επισήμανση των τροφίμων, προβλέποντας, αφενός, την εναρμόνιση ορισμένων εθνικών διατάξεων και, αφετέρου, ρυθμίσεις για τις μη εναρμονισμένες εθνικές διατάξεις. Το πεδίο εναρμόνισης καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της εν λόγω οδηγίας, όπου ορίζεται κατάλογος των υποχρεωτικών ενδείξεων που πρέπει να περιλαμβάνει η επισήμανση των τροφίμων, σύμφωνα με τα άρθρα 4 έως 17 και με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων που προβλέπονται.
(4)
Το άρθρο 3 παράγραφος 1 σημείο 8 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ προβλέπει ότι οι πληροφορίες σχετικά με τον τόπο καταγωγής ή προέλευσης του τροφίμου είναι υποχρεωτική μόνο «στις περιπτώσεις που η παράλειψη της ενδείξεως αυτής θα ήταν δυνατόν να δημιουργήσει στον καταναλωτή εσφαλμένη εντύπωση σχετικά με τον πραγματικό τόπο καταγωγής ή προελεύσεως του τροφίμου».
(5)
Το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ ορίζει ότι για ορισμένα τρόφιμα μπορούν να προβλέπονται, δυνάμει διατάξεων της Ένωσης ή, αν δεν υπάρχουν τέτοιες διατάξεις, δυνάμει εθνικών διατάξεων, και άλλες υποχρεωτικές ενδείξεις, επιπλέον αυτών που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της εν λόγω οδηγίας.
(6)
Το άρθρο 18 παράγραφος 2 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ επιτρέπει την έκδοση μη εναρμονισμένων εθνικών διατάξεων αν αυτές δικαιολογούνται για έναν από τους λόγους που απαριθμούνται, όπως είναι, μεταξύ άλλων, η προστασία της δημόσιας υγείας και η πρόληψη της απάτης, εφόσον οι διατάξεις αυτές δεν είναι τέτοιας φύσης που να εμποδίζουν την εφαρμογή των ορισμών και κανόνων που προβλέπονται στην οδηγία 2000/13/ΕΚ. Συνεπώς, όταν προτείνεται σχέδιο εθνικών διατάξεων για την επισήμανση σε ένα κράτος μέλος, είναι αναγκαίο να εξετάζεται κατά πόσον οι διατάξεις αυτές συμμορφώνονται με τις προαναφερόμενες απαιτήσεις και τις διατάξεις της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(7)
Οι ιταλικές αρχές ισχυρίζονται ότι το κοινοποιηθέν μέτρο είναι απαραίτητο για να εξασφαλιστεί η προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών και να ενισχυθεί η επιβολή της πρόληψης και καταστολής της απάτης στον τομέα των τροφίμων. Διευκρινίζεται ότι, αντίθετα με την αντίληψη των ιταλών καταναλωτών, το γάλα που αποτελεί αντικείμενο εμπορίας στην Ιταλία δεν είναι αποκλειστικά εθνικής καταγωγής και, επομένως, η ένδειξη της καταγωγής στην ετικέτα έχει γίνει απαραίτητη για να αποφεύγεται η παραπλάνηση των καταναλωτών. Δεδομένων των ανωτέρω εκτιμήσεων, οι ιταλικές αρχές ισχυρίζονται ότι οι διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 1 είναι δικαιολογημένες λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 3 παράγραφος 1 σημείο 8 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ.
(8)
Το άρθρο 3 παράγραφος 1 σημείο 8 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ καθιερώνει έναν κατάλληλο μηχανισμό για την αντιμετώπιση του κινδύνου παραπλάνησης των καταναλωτών σε περιπτώσεις που ορισμένα στοιχεία μπορεί να οδηγήσουν στο συμπέρασμα ότι ένα τρόφιμο είναι καταγωγής ή προέλευσης διαφορετικής από την πραγματική. Εναπόκειται στις επιχειρήσεις τροφίμων ότι οι πληροφορίες σχετικά με τον τόπο καταγωγής ή προέλευσης αναφέρονται στην ετικέτα στην περίπτωση που η παράλειψή τους θα μπορούσε να δημιουργήσει σύγχυση στους καταναλωτές. Και εναπόκειται στις εθνικές αρχές επιβολής να επιβεβαιώσουν τη συμμόρφωση με την εν λόγω υποχρέωση.
(9)
Οι διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 1 του κοινοποιηθέντος διατάγματος θα συνεπάγονταν ότι τα εν λόγω τρόφιμα παρουσιάζονται συνεχώς με τέτοιον τρόπο που θα προκαλούσαν σύγχυση στον ιταλό καταναλωτή όσον αφορά τον πραγματικό τόπο καταγωγής ή προέλευσης. Ως προς αυτό, η Επιτροπή σημειώνει ότι το πεδίο εφαρμογής του κοινοποιηθέντος διατάγματος δεν ισχύει σε γάλατα με (πολύ) περιορισμένο χρόνο ζωής (νωπό γάλα, παστεριωμένο γάλα). Επομένως, ακριβώς λόγω αυτού ενδέχεται να υποθέσει ο καταναλωτής ότι τα υπό εξέταση γάλατα είναι ιταλικής καταγωγής.
(10)
Πέραν της αναφοράς στην ανάγκη προστασίας των συμφερόντων των καταναλωτών, οι ιταλικές αρχές δεν παρείχαν επαρκή αιτιολόγηση που να δικαιολογεί την αναγκαιότητα της υποχρεωτικής επισήμανσης της καταγωγής, πέραν της υποχρέωσης που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 σημείο 8 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ, για τα προϊόντα που απαριθμούνται στο άρθρο 1 του κοινοποιηθέντος διατάγματος.
(11)
Επομένως, οι ιταλικές αρχές δεν απέδειξαν ότι η ένδειξη καταγωγής, όπως προβλέπεται στο κοινοποιηθέν διάταγμα, είναι αναγκαία για την επίτευξη κάποιου από τους στόχους που απαριθμούνται στο άρθρο 18 παράγραφος 2 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ.
(12)
Λαμβανομένων υπόψη των παρατηρήσεων αυτών, η Επιτροπή εξέδωσε αρνητική γνώμη για τις προαναφερθείσες διατάξεις του κοινοποιηθέντος διατάγματος, σύμφωνα με το άρθρο 19 τρίτο εδάφιο της οδηγίας 2000/13/ΕΚ.
(13)
Κατά συνέπεια, πρέπει να ζητηθεί από τις ιταλικές αρχές να μη θεσπίσουν τις διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 1 του κοινοποιηθέντος διατάγματος.
(14)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Ιταλική Δημοκρατία δεν θεσπίζει τις διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 1 του κοινοποιηθέντος διατάγματος για τις μεθόδους ένδειξης της καταγωγής του αυτοδιατηρούμενου γάλακτος, του γάλακτος τύπου UHT, του διηθημένου παστεριωμένου γάλακτος και του γάλακτος υψηλής παστερίωσης.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 28 Αυγούστου 2013.