РЕШЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 17 декември 2012 година
за присъединяване на Европейския съюз към Протокола за опазване на Средиземно море от замърсяване в резултат на проучване и експлоатация на континенталния шелф и на морското дъно и неговите недра
(2013/5/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 192, параграф 1 във връзка с член 218, параграф 6, буква а) от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като взе предвид одобрението на Европейския парламент (1),
като има предвид, че:
(1)
Конвенцията за опазване на Средиземно море от замърсяване, която впоследствие бе преименувана на Конвенция за опазване на морската среда и на крайбрежните райони в Средиземноморието (наричана по-долу „Конвенцията от Барселона“), бе сключена от името на Европейската общност с Решение 77/585/ЕИО на Съвета (2), а измененията на конвенцията от Барселона бяха приети с Решение 1999/802/ЕО на Съвета (3).
(2)
В съответствие с член 7 от Конвенцията от Барселона договарящите страни вземат всички необходими мерки за предотвратяне, намаляване, противодействие и премахване във възможно най-голяма степен на замърсяването в района на Средиземно море в резултат на проучване и експлоатация на континенталния шелф и на морското дъно и неговите недра.
(3)
Един от протоколите към Конвенцията от Барселона урежда опазването на Средиземно море от замърсяване в резултат на проучване и експлоатация на континенталния шелф и на морското дъно и неговите недра (наричан по-долу „Офшорен протокол“). Той влезе в сила на 24 март 2011 г., като до момента е ратифициран от Албания, Кипър, Либия, Мароко, Сирия и Тунис. В последно време освен Кипър и някои други държави-членки, които са договарящи страни по Конвенцията от Барселона, заявиха намерението си също да ратифицират протокола.
(4)
Счита се, че съществуват над 200 действащи платформи в Средиземно море и се обмисля въвеждането на още съоръжения. Очаква се дейностите, свързани с проучването и експлоатацията на въглеводород, да се увеличат, след като бяха открити големи залежи от изкопаеми горива в Средиземно море. Поради полузатворения характер и специфичната хидродинамика на Средиземно море инцидент с мащабите на този в Мексиканския залив през 2010 г. може да доведе до непосредствени отрицателни трансгранични последици за икономиката на Средиземноморието и за уязвимите морски и крайбрежни екосистеми. Вероятно в средносрочен план обект на проучвателни и експлоатационни дейности ще станат и други минерални ресурси в дълбоководните зони, на морското дъно и неговите недра.
(5)
Неефективните действия за справяне с рисковете, произтичащи от подобни дейности, биха могли сериозно да застрашат усилията на държавите-членки, които имат задължението да предприемат мерки за постигане и поддържане на добро екологично състояние на морските им води съгласно изискванията на Директива 2008/56/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 17 юни 2008 г. за създаване на рамка за действие на Общността в областта на политиката за морска среда (Рамкова директива за морска стратегия) (4), а също и спазването на ангажиментите и задълженията, които Гърция, Испания, Франция, Италия, Кипър, Малта, Словения и Съюзът като цяло са поели като договарящи страни по Конвенцията от Барселона.
(6)
Офшорният протокол включва широк набор от разпоредби, които трябва да бъдат приложени от различни нива на администрацията. Макар че е уместно Съюзът да предприеме действия в подкрепа на безопасността на дейностите, свързани с проучване и експлоатация в морските райони, като inter alia се отчита, че съществува голяма вероятност екологичните проблеми, свързани с тези дейности, да имат трансгранични последици, държавите-членки и техните съответни компетентни органи следва да отговарят за определени подробни мерки, посочени в Офшорния протокол.
(7)
В съобщението на Комисията, озаглавено „Изправени сме пред предизвикателството да се осигури безопасност на нефтените и газови дейности в морски райони“, прието на 12 октомври 2010 г., се посочва необходимостта от международно сътрудничество за насърчаване на безопасността на дейностите в морските райони и на възможностите за реакция в световен мащаб, като едно от свързаните с това действия е проучването на потенциала на регионалните конвенции. Комисията препоръчва подновяване на процедурата по осигуряване на влизането в сила на Офшорния протокол, в тясно сътрудничество със съответните държави-членки.
(8)
В заключенията относно безопасността на нефтените и газовите дейности в морските райони, приети на 3 декември 2010 г., Съветът посочи, че Съюзът и държавите-членки следва да продължат да играят важна роля в стремежа към постигането на най-високи стандарти за безопасност в рамките на международни инициативи и форуми и регионално сътрудничество, като например в Средиземноморието. Съветът също така призова Комисията и държавите-членки да използват по най-добър възможен начин съществуващите международни конвенции.
(9)
В резолюция от 13 септември 2011 г. Европейският парламент подчерта значението на пълното влизане в сила на нератифицирания Офшорен протокол, насочен към бобра със замърсяването, причинено от проучване и експлоатация.
(10)
Една от целите на политиката на Съюза в областта на околната среда е насърчаването на мерки на международно равнище за справяне с регионални проблеми на околната среда. По отношение на Офшорния протокол е от особено значение да се отчете голямата вероятност от трансгранични въздействия върху околната среда в случай на инциденти в полузатворено море, каквото е Средиземно море. Ето защо е уместно Съюзът да предприеме всички необходими действия в подкрепа на безопасността на дейностите, свързани с проучване и експлоатация в морските райони, и в подкрепа на опазването на морската среда в Средиземно море.
(11)
Комисията също така предлага регламент относно безопасността на дейностите, свързани с проучването, изследването и добива на нефт и газ в морските райони (наричан по-долу „предложеният регламент“).
(12)
Офшорният протокол се отнася до област, която в по-голямата си част е обхваната от правото на Съюза. Някои от включените в нея елементи са опазване на морската среда, оценка на въздействието върху околната среда и екологична отговорност. В зависимост от окончателното решение на законодателите по предложения регламент Офшорният протокол би бил съвместим и с неговите цели, включително със свързаните с разрешаването, оценката на въздействието върху околната среда и техническия и финансовия капацитет на операторите.
(13)
От съществено значение е да се осигури тясно сътрудничество между държавите-членки и институциите на Съюза както в процеса на преговори и сключване, така и при изпълнението на поетите ангажименти. Това задължение за сътрудничество произтича от изискването за единство в международното представителство на Съюза. Следователно държавите-членки, които са договарящи страни по Конвенцията от Барселона и които все още не са направили необходимите стъпки за приключване на процедурите по ратифициране или присъединяване към Офшорния протокол, следва да предприемат съответните действия.
(14)
Следователно Съюзът следва да се присъедини към Офшорния протокол,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Присъединяването на Европейския съюз към Протокола за опазване на Средиземно море от замърсяване в резултат на проучване и експлоатация на континенталния шелф и на морското дъно и неговите недра се одобрява от името на Съюза.
Текстът на Офшорния протокол е приложен към настоящото решение.
Член 2
Председателят на Съвета е оправомощен да определи лицето(лицата), упълномощено(и) да извърши(ат) от името на Съюза депозирането на инструмента за одобрение пред правителството на Испания, което изпълнява функцията на депозитар съгласно член 32, параграф 2 от Офшорния протокол, за да изрази съгласието на Съюза да бъде обвързан от Офшорния протокол (5).
Член 3
Настоящото решение влиза в сила в деня на приемането му.
Съставено в Брюксел на 17 декември 2012 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 17ης Δεκεμβρίου 2012
για την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πρωτόκολλο για την προστασία της Μεσογείου Θαλάσσης από τη ρύπανση που προκαλείται από την εξερεύνηση και την εκμετάλλευση του θαλάσσιου βυθού και του υπεδάφους του
(2013/5/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 6 στοιχείο α),
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
H σύμβαση για την προστασία της Μεσογείου θαλάσσης από τη ρύπανση, η οποία στη συνέχεια μετονομάσθηκε σε σύμβαση για την Προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος και των Παρακτίων Περιοχών της Μεσογείου (εν προκειμένω η σύμβαση της Βαρκελώνης) συνήφθη εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με την απόφαση 77/585/ΕΟΚ του Συμβουλίου (2) ενώ με την απόφαση 1999/802/ΕΚ του Συμβουλίου (3) έγιναν δεκτές τροποποιήσεις της σύμβασης της Βαρκελώνης.
(2)
Σύμφωνα με το άρθρο 7 της σύμβασης της Βαρκελώνης, τα συμβαλλόμενα μέρη λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη, τη μείωση, την καταπολέμηση και, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, την εξάλειψη της ρύπανσης της περιοχής της Μεσογείου Θαλάσσης που προκύπτει από την εξερεύνηση και εκμετάλλευση της υφαλοκρηπίδας και του βυθού της θάλασσας και του υπεδάφους του.
(3)
Ένα από τα πρωτόκολλα της σύμβασης της Βαρκελώνης ασχολείται με την προστασία της Μεσογείου Θαλάσσης από τη ρύπανση που προκαλείται από την εξερεύνηση και εκμετάλλευση της υφαλοκρηπίδας και του βυθού και του υπεδάφους του (συνήθως αναφέρεται ως το «πρωτόκολλο Offshore»). Αυτό άρχισε να ισχύει στις 24 Μαρτίου 2011. Μέχρι σήμερα, το έχουν επικυρώσει η Αλβανία, η Τυνησία, το Μαρόκο, η Λιβύη, η Κύπρος και η Συρία. Επιπλέον της Κύπρου, ορισμένα άλλα κράτη μέλη που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση της Βαρκελώνης έχουν ανακοινώσει προσφάτως την πρόθεσή τους να επικυρώσουν και το πρωτόκολλο.
(4)
Εκτιμάται ότι υπάρχουν άνω των 200 ενεργοί εξέδρες ανοικτής θαλάσσης στη Μεσόγειο, ενώ περισσότερες εγκαταστάσεις τελούν υπό εξέταση. Η εξερεύνηση υδρογονανθράκων και οι δραστηριότητες εκμετάλλευσης αναμένεται να αυξηθούν μετά την ανακάλυψη μεγάλων αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων στη Μεσόγειο. Λόγω του ημίκλειστου χαρακτήρα και της ιδιαίτερης υδροδυναμικής της Μεσογείου Θαλάσσης, ένα ατύχημα του είδους που συνέβη στον Κόλπο του Μεξικού το 2010 θα μπορούσε να έχει άμεσες αρνητικές διασυνοριακές συνέπειες στη μεσογειακή οικονομία και στα εύθραυστα θαλάσσια και παράκτια οικοσυστήματα Είναι πιθανό ότι, μεσοπρόθεσμα, άλλοι ορυκτοί πόροι που περιέχονται σε θαλάσσιες περιοχές μεγάλου βάθους, στον βυθό και στο υπέδαφος, θα αποτελέσουν το αντικείμενο δραστηριοτήτων εξερεύνησης και εκμετάλλευσης.
(5)
Η μη αποτελεσματική αντιμετώπιση των κινδύνων που προέρχονται από τις δραστηριότητες αυτές μπορεί να υποσκάψει σοβαρά τις προσπάθειες των κρατών μελών που υποχρεούνται να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη και τη διατήρηση καλής περιβαλλοντικής κατάστασης των θαλάσσιων υδάτων της Μεσογείου, όπως απαιτείται από την οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2008, περί πλαισίου κοινοτικής δράσης στο πεδίο της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον [οδηγία-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική (4)]. Επιπλέον, η λήψη των αναγκαίων μέτρων θα συνέβαλε να τηρηθούν οι δεσμεύσεις και υποχρεώσεις τις οποίες ανέλαβαν η Ιταλία, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Γαλλία, η Σλοβενία, η Μάλτα, η Κύπρος και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση της Βαρκελώνης.
(6)
Το πρωτόκολλο Offshore περιλαμβάνει ευρύ φάσμα διατάξεων, οι οποίες θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή σε διάφορες διοικητικές βαθμίδες. Ενώ είναι σκόπιμο για την Ευρωπαϊκή Ένωση να λαμβάνει μέτρα ενίσχυσης της ασφάλειας των δραστηριοτήτων υπεράκτιας (offshore) εξερεύνησης και εκμετάλλευσης, συνεκτιμώντας, μεταξύ άλλων, την αυξημένη πιθανότητα διασυνοριακού χαρακτήρα των περισσότερων περιβαλλοντικών προβλημάτων που σχετίζονται με τέτοιες δραστηριότητες, τα κράτη μέλη και οι οικείες αρμόδιες αρχές θα έχουν την ευθύνη του σχεδιασμού και της εφαρμογής που προβλέπονται στο πρωτόκολλο Offshore.
(7)
Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Αντιμετωπίζοντας την πρόκληση για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων» που εξεδόθη στις 12 Οκτωβρίου 2010, επισημαίνει την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας για την προώθηση της υπεράκτιας ασφάλειας και των αντίστοιχων ικανοτήτων αντίδρασης σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ μια από τις σχετικές δράσεις είναι η εξερεύνηση των δυνατοτήτων των περιφερειακών συμβάσεων. Στην ανακοίνωση συνιστάται η εκ νέου δρομολόγηση, σε στενή συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, της διαδικασίας για τη θέση σε ισχύ του πρωτοκόλλου Offshore.
(8)
Το Συμβούλιο, στα από 3ης Δεκεμβρίου 2010 συμπεράσματά του για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων εκμετάλλευσης κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει δηλώσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της πρέπει να εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν εξέχοντα ρόλο στην προσπάθεια για την υιοθέτηση των υψηλότερων δυνατών προτύπων ασφαλείας στο πλαίσιο των διεθνών πρωτοβουλιών και φόρουμ, καθώς και της περιφερειακής συνεργασίας, όπως στην περιοχή της Μεσογείου, και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό τις υφιστάμενες διεθνείς συμβάσεις.
(9)
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του της 13ης Σεπτεμβρίου 2011, υπογράμμισε τη σημασία της πλήρους θέσης σε ισχύ του μη επικυρωθέντος πρωτοκόλλου Offshore, με στόχο την προστασία από τη ρύπανση που προκύπτει από την εξερεύνηση και την εκμετάλλευση.
(10)
Ένας από τους στόχους της περιβαλλοντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η προώθηση μέτρων σε διεθνές επίπεδο για την αντιμετώπιση των περιφερειακών περιβαλλοντικών προβλημάτων. Σε σχέση με το πρωτόκολλο Offshore, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συνεκτιμάται η ισχυρή πιθανότητα διασυνοριακών περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε περίπτωση ατυχήματος σε μια ημίκλειστη θάλασσα, όπως η Μεσόγειος. Επομένως, είναι σκόπιμο να λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση όλα τα αναγκαία μέτρα για την υποστήριξη της ασφάλειας των υπεράκτιων δραστηριοτήτων εξερεύνησης και αξιοποίησης, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στη Μεσόγειο Θάλασσα.
(11)
Η Επιτροπή προτείνει επίσης την έκδοση κανονισμού σχετικά με την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων εξερεύνησης, εκμετάλλευσης και παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου (προτεινόμενος κανονισμός).
(12)
Το πρωτόκολλο Offshore αφορά έναν τομέα που καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από το δίκαιο της Ένωσης. Αυτό περιλαμβάνει, για παράδειγμα, στοιχεία όπως την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και την περιβαλλοντική ευθύνη. Με την επιφύλαξη της τελικής απόφασης των νομοθετών επί του προτεινομένου κανονισμού, το πρωτόκολλο Offshore είναι, εξάλλου, συνεπές με τους στόχους του προτεινόμενου κανονισμού, συμπεριλαμβανομένης της αδειοδότησης, της εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της τεχνικής και χρηματοοικονομικής ικανότητας των φορέων εκμετάλλευσης.
(13)
Είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων και της σύναψης, όσο και της εκπλήρωσης των αναληφθεισών υποχρεώσεων. Η εν λόγω υποχρέωση συνεργασίας απορρέει από την απαίτηση ενότητας κατά τη διεθνή εκπροσώπηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποτελούν συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση της Βαρκελώνης και δεν έχουν ακόμη λάβει τα αναγκαία μέτρα στην κατεύθυνση αυτή, να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες επικύρωσης ή προσχώρησης στο πρωτόκολλο Offshore.
(14)
Η Ένωση θα πρέπει κατά συνέπεια να προσχωρήσει στο πρωτόκολλο Offshore,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Εγκρίνεται εξ ονόματος της Ένωσης η προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πρωτόκολλο για την προστασία της Μεσογείου Θαλάσσης από τη ρύπανση που προκαλείται από την εξερεύνηση της υφαλοκρηπίδας και την εκμετάλλευση του θαλάσσιου βυθού και του υπεδάφους του.
Το κείμενο του πρωτοκόλλου Offshore επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.
Άρθρο 2
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου ορίζει το (τα) πρόσωπο(-α) που είναι εξουσιοδοτημένο(-α) να προβεί(-ούν), εξ ονόματος της Ένωσης, στην κατάθεση του εγγράφου κυρώσεως στην κυβέρνηση της Ισπανίας που ενεργεί ως θεματοφύλακας, όπως προβλέπει το άρθρο 32 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου Offshore, προκειμένου να εκφραστεί η συναίνεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη δέσμευσή της από αυτό (5).
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της έκδοσής της.
Βρυξέλλες, 17 Δεκεμβρίου 2012.