РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 377/2014 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 3 април 2014 година
за създаване на програма „Коперник“ и за отмяна на Регламент (ЕС) № 911/2010
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 189, параграф 2 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
след консултация с Комитета на регионите,
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
Глобалният мониторинг на околната среда и сигурността (ГМОСС) беше инициатива за мониторинг на Земята, осъществявана под ръководството на Съюза и реализирана в партньорство с държавите членки и Европейската космическа агенция (ЕКА). Началото на ГМОСС бе положено през май 1998 г., когато институциите, участващи в развитието на космическите дейности в Европа, изготвиха съвместна декларация, известна като „Манифест от Бавено“. В манифеста бе отправен призив да бъде поет дългосрочен ангажимент за разработване на базирани в Космоса услуги за мониторинг на околната среда чрез използване и допълнително развиване на европейски умения и технологии. През 2005 г. Съюзът направи стратегическия избор да развива, съвместно с ЕКА, независим европейски капацитет за наблюдение на Земята с оглед предоставянето на услуги в областта на околната среда и сигурността.
(2)
Въз основа на тази инициатива с Регламент (ЕС) № 911/2010 на Европейския парламент и на Съвета (3) беше създадена европейската програма за мониторинг на Земята (ГМОСС) и бяха установени правилата за изпълнението на нейните начални операции.
(3)
Макар че създадената съгласно Регламент (ЕС) № 911/2010 програма следва да продължи да се изпълнява при новата многогодишна финансова рамка 2014 - 2020, определена с Регламент (ЕС, Евратом) № 1311/2013 (4) съкращението ГМОСС следва да се замени с името „Коперник“, за да се улесни комуникацията с широката общественост. Комисията регистрира търговската марка, така че тя да може да се използва от институциите на Съюза, а чрез лицензиране - и от други заинтересовани ползватели, и по-специално доставчиците на основни услуги.
(4)
Програмата „Коперник“ („Коперник“) се основава на партньорство между Съюза, ЕКА и държавите членки. Следователно тя следва да се основава на съществуващия европейски и национален капацитет и да го допълва с нови, съвместно разработени активи. За да приложи този подход, Комисията следва да се стреми да поддържа диалога с ЕКА и държавите членки, които притежават необходимите космически и in situ активи.
(5)
За да постигне своите цели „Коперник“ следва да гарантира самостоятелен капацитет на Съюза за извършване на космически наблюдения и за предоставяне на оперативни услуги в областта на околната среда, гражданската защита и гражданската сигурност, като напълно се съобразява с националните мандати относно официалните предупреждения. Тя следва да използва също достъпните допринасящи мисии и наличните in situ данни, предоставяни преди всичко от държавите членки. „Коперник“ следва да се възползва във възможно най-голяма степен от капацитета за извършване на космически наблюдения и за предоставяне на услуги на държавите членки. „Коперник“ следва също да се възползва от възможностите на търговските инициативи в Европа, което допринася и за развитието на жизнеспособен търговски космически сектор в Европа. Освен това следва да се насърчават системи за оптимизиране на предаването на данни, за да се увеличат допълнително възможностите за посрещане на нарастващото потребителско търсене за данни в почти реално време.
(6)
За насърчаване и улесняване на използването на технологии за наблюдение на Земята, както от местните органи, така и от малките и средни предприятия (МСП), следва да се насърчават специални мрежи за разпространение на данни по „Коперник“, включващи национални и регионални органи.
(7)
Целта на „Коперник“ следва да бъде предоставянето на точна и надеждна информация в областта на околната среда и сигурността, която да е съобразена с потребностите на ползвателите и да осигурява подкрепа за политиките на Съюза, по-специално във връзка с вътрешния пазар, транспорта, околната среда, енергетиката, гражданската защита и гражданската сигурност, сътрудничеството с трети държави и хуманитарната помощ.
(8)
„Коперник“ следва да се разглежда като европейски принос към изграждането на Глобалната мрежа от системи за наблюдение на Земята (GEOSS), разработена в рамките на Групата за наблюдение на Земята (GEO).
(9)
„Коперник“ следва да се осъществява съгласувано с други свързани инструменти и действия на Съюза, по-специално с действията във връзка с околната среда и изменението на климата, както и с инструментите в областта на сигурността, защитата на личните данни, конкурентоспособността и иновациите, сближаването, научноизследователската дейност, транспорта, конкуренцията и международното сътрудничество, и с европейските навигационни спътникови системи („Галилео“ и EGNOS). Данните по „Коперник“ следва да са в съответствие с пространствените референтни данни на държавите членки, както и с правилата за прилагане и техническите насоки за инфраструктурата за пространствена информация в Съюза, установени с Директива 2007/2/EО на Европейския парламент и на Съвета (5). „Коперник“ следва да допълва и Общата информационна система за околната среда (SEIS), както е посочено в Съобщението на Комисията от 1 февруари 2008 г.„За Обща информационна система за околната среда (SEIS) и дейностите на Съюза в областта на реакциите при извънредни ситуации“. „Коперник“ следва да се прилага в съответствие с целите на Директива 2003/98/ЕO на Европейския парламент и на Съвета (6) относно повторната употреба на информацията в обществения сектор, по-специално прозрачност, създаване на условия, водещи към развитието на услугите и принос за икономическия растеж и създаването на заетост. Данните и информацията, изготвяни в рамките на „Коперник“ следва да бъдат достъпни свободно и безплатно в подкрепа на Програмата в областта на цифровите технологии за Европа, съгласно посоченото в Съобщението на Комисията до от 26 август 2010 г.„Програма в областта на цифровите технологии за Европа“ („Digital Agenda for Europe“).
(10)
„Коперник“ е програма, която следва да се изпълнява в рамките на Европа 2020 - Стратегия за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж („Европа 2020“). Тя следва да е от полза за широк набор от политики на Съюза и да допринася за постигането на целите на стратегията „Европа 2020“, по-специално чрез разработването на ефективна космическа политика, която да предоставя инструментите за реагиране на някои от основните световни предизвикателства и да позволява постигането на целите, поставени във връзка с изменението на климата и енергийната устойчивост. Програмата „Коперник“ следва също да подкрепя изпълнението на европейската космическа политика и европейския пазар на получени с космически средства данни и услуги.
(11)
„Коперник“ следва също да се възползва от резултатите по „Хоризонт 2020“, създадена с Регламент (ЕС) № 1291/2013 на Европейския парламент и на Съвета (7), и по-специално от дейностите в областта на научните изследвания и иновациите във връзка с бъдещи технологии за наблюдение на Земята и приложения за дистанционни изследвания с използване на намиращи се на борда на летателни апарати или in situ технологии и данни, с цел да се преодоляват големите обществени предизвикателства. Комисията следва да осигури подходящо взаимодействие, прозрачност и яснота по отношение на различните аспекти на „Коперник“.
(12)
Развитието на космическия компонент на „Коперник“ следва да се основава на анализ на възможностите за задоволяване на променящите се потребности на ползвателите, включително възлагане на поръчки от национални/публични мисии и търговски доставчици в Европа, спецификации за нови специални мисии, международни споразумения, осигуряващи достъп до неевропейски мисии, както и на европейския пазар на наблюдение на Земята.
(13)
За по-голяма яснота и за улесняване на контрола върху разходите, максималната сума, разпределена от Съюза за изпълнение на дейностите по програмата „Коперник“ следва да бъде разбита по различни категории. Въпреки това, за осигуряване на гъвкавост и за да се гарантира нормалното изпълнение на „Коперник“, Комисията следва да може да преразпределя финансови средства от една категория в друга.
(14)
Предоставянето на оперативни услуги зависи от доброто функциониране, постоянната достъпност и безопасността на космическия компонент на „Коперник“. Нарастващият риск от сблъсък с други спътници и космически отпадъци е сериозна заплаха за космическия компонент на „Коперник“. Поради това дейностите по програмата „Коперник“ следва да обхващат и защитата на нейния космически компонент и нейното функциониране, включително при изстрелването на спътници. Във връзка с това от отпуснатия за „Коперник“ бюджет би могло да се финансира пропорционално участие в разходите за услуги, които могат да осигурят тази защита, в зависимост от наличните средства при стриктно управление на разходите и при пълно съблюдаване на максималния размер на средствата от 26,5 милиона евро по текущи цени, установен в настоящия регламент. Тези средства следва да се използват само за предоставянето на данни и услуги, а не за закупуването на инфраструктура.
(15)
С цел да се подобри изпълнението на програма „Коперник“ и да се планира дейността по програмата в дългосрочен план, Комисията следва да приеме годишна работна програма, включително план за изпълнение на дейностите, необходими за постигане на целите на „Коперник“. Планът за изпълнение следва да разглежда в перспектива и да описва дейностите, необходими за изпълнението на „Коперник“, като се вземат предвид променящите се потребности на ползвателите и развитието на технологиите.
(16)
Изпълнението на компонента на „Коперник“, свързан с предоставянето на услуги, следва да се основава на технически спецификации предвид сложността и отпуснатите за „Коперник“ ресурси. Това ще улесни също общественото ползване на услугите, тъй като ползвателите ще са в състояние да предвидят наличието и развитието на услугите, както и сътрудничеството с държавите членки и други страни. Поради това Комисията следва да приеме и при необходимост да актуализира технически спецификации за всички услуги по „Коперник“, които се отнасят до аспекти като обхват, архитектура, портфолио на техническите услуги, индикативна разбивка и планиране на разходите, показатели за изпълнението, потребност от достъп до космически и in situ данни, развитие, стандарти, архивиране и разпространение на данни.
(17)
Изпълнението на космическия компонент на „Коперник“ следва да се основава на технически спецификации предвид сложността и отпуснатите за „Коперник“ ресурси. Поради това Комисията следва да приеме и при необходимост да актуализира технически спецификации, в които подробно се излагат всички дейности, подкрепяни по космическия компонент на „Коперник“, както и свързаната с тях индикативна разбивка и планиране на разходите. Тъй като „Коперник“ следва да разчита на инвестиции от Съюза, ЕКА и държавите членки в контекста на глобалния мониторинг на околната среда и сигурността, в дейностите по космическия компонент на „Коперник“ следва по целесъобразност да се вземат под внимание елементи от дългосрочния сценарий на ЕКА, който е документ, изготвян и актуализиран от ЕКА, за установяване на обща рамка за космическия компонент на „Коперник“.
(18)
„Коперник“ следва да е ориентирана към ползвателите, което изисква постоянно и ефективно участие от тяхна страна, особено при определянето и утвърждаването на изискванията във връзка с услугите.
(19)
Международното измерение на „Коперник“ е особено изразено при обмена на данни, и информация, както и при достъпа до инфраструктурата за наблюдение. По отношение на разходите този обмен е по-ефективен в сравнение със схемите за закупуване на данни и засилва световното измерение на „Коперник“.
(20)
В споразумението за Европейското икономическо пространство (ЕИП) и в рамковите споразумения с държави кандидатки и потенциални кандидатки се предвижда участието на тези държави в програмите на Съюза. Следва да се даде възможност за участие на други трети държави и международни организации чрез сключването на международни споразумения за тази цел.
(21)
Държавите членки, трети държави и международни организации следва да могат да дават своя принос към програмите въз основа на подходящи споразумения.
(22)
Комисията следва да носи цялостната отговорност за „Коперник“. Тя следва да определя приоритетите по „Коперник“ и да осигурява общата ѝ координация и надзор. Това следа да включва също и специални усилия за повишаване на обществената осведоменост относно значението на космическите програми за европейските граждани. Тя следва да предоставя своевременно на Европейския парламент и на Съвета цялата имаща отношение информация във връзка с „Коперник“.
(23)
При изпълнението на „Коперник“ Комисията следва да разчита, когато това е целесъобразно, на европейски междуправителствени организации, с които вече е установила сътрудничество, по-конкретно ЕКА за техническата координация на космическия компонент на „Коперник“, за определяне на структурата му, за развитие и доставка на космически средства, достъп до данни и изпълнение на специални мисии. Освен това Комисията следва също да разчита на Европейската организация за разработване на метеорологични спътници (EUMETSAT) за извършване на специални мисии в съответствие с нейния опит и мандат.
(24)
Като се има предвид, че в основата на „Коперник“ е залегнала идеята за партньорство, и за да се избегне дублиране на технически експертен опит, изпълнението на „Коперник“ следва да се делегира на образувания с подходящия технически и професионален капацитет. Тези образувания следва да бъдат насърчавани при изпълнението на тези задачи да допуснат конкуренция до подходящо равнище в съответствие с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 на Европейския парламент и на Съвета (8) („Финансовия регламент“).
(25)
„Коперник“ следва да включва компонент, свързан с предоставянето на услуги, който да осигурява предоставяне на информация в следните области: мониторинг на атмосферата, мониторинг на морската среда, мониторинг на земната повърхност, изменение на климата, управление на извънредни ситуации и сигурност. По-конкретно „Коперник“ следва да предоставя информация за състоянието на атмосферата, включително в местен, национален, европейски и световен мащаб; информация за състоянието на океаните, включително чрез създаването на специална европейска група за мониторинг на морската среда; информация в подкрепа на мониторинга на земната повърхност, в помощ на изпълнението на местните, националните и европейските политики; информация в подкрепа на приспособяването към изменението на климата и смекчаване на последиците от него; геопространствена информация в подкрепа на управлението на извънредни ситуации, включително чрез превантивни дейности и гражданска сигурност, включително подкрепа за външната дейност на Съюза. Комисията следва да определи подходящи договорни условия, които да насърчават устойчивото предоставяне на услугите.
(26)
За изпълнението на компонента на „Коперник“, свързан с предоставянето на услуги, Комисията може да разчита, когато това е надлежно обосновано от особеното естество на действието и специфичния експертен опит на компетентни образувания като например Европейската агенция за околната среда, Европейската агенция за управление на оперативното сътрудничество по външните граници на държавите - членки на Европейския съюз (Frontex), Европейската агенция по морска безопасност (ЕАМБ) и Сателитния център на Европейския съюз (SATCEN), Европейския център за средносрочна прогноза за времето (ECMWF), други имащи отношение европейски агенции, обединения или консорциуми на национални органи, или на всеки орган, който потенциално отговаря на критериите за делегиране в съответствие с Финансовия регламент. При избора на орган на Съюза следва да се взема надлежно предвид икономическата ефективност от възлагането на тези задачи и отражението върху управленската структура на образуванието, както и върху неговите финансови и човешки ресурси.
(27)
Съвместният изследователски център (СИЦ) на Комисията участва активно в инициативата ГМОСС и в изпълнението на началните операции на ГМОСС, посочени в Регламент (ЕС) № 911/2010. Комисията следва да продължи да разчита на научната и техническата помощ от СИЦ за изпълнението на „Коперник“.
(28)
Обществените поръчки на образуванията, натоварени с изпълнението на „Коперник“, следва да бъдат в съответствие с правилата на Съюза или равностойни на тях международни стандарти, доколкото това е позволено от разпоредбите за възлагане на обществени поръчки във Финансовия регламент. Необходимите специфични корекции на тези правила, както и споразуменията за продължаване на съществуващите договори следва да се определят в съответните споразумения за делегиране. Основната цел следва да бъде постигане на най-добро съотношение цена-качество, контрол върху разходите, смекчаване на рисковете, повишаване на ефективността и намаляване на зависимостта от само един доставчик. Следва да се осигури свободен достъп и лоялна конкуренция по цялата верига на доставки, както и балансирано предлагане на възможности за участие на промишлеността в дейностите на всички равнища, включително, по-специално, на новите стопански субекти и на МСП. Следва да се избягват възможните злоупотреби с господстващо положение или дългосрочната зависимост само от един доставчик. За да се смекчат рисковете, да се избегне зависимостта само от един източник на доставки и да се гарантира по-добър цялостен контрол на програмата „Коперник“, нейните разходи и график, следва по целесъобразност да бъдат търсени повече от един източник на доставки. Освен това развитието на европейската промишленост следва да бъде запазено и насърчено във всички области, свързани наблюдението на Земята, в съответствие с международните споразумения, по които Съюзът е страна.
(29)
Рискът от лошо изпълнение или от неизпълнение на договорите следва да се намали във възможно най-голяма степен. За тази цел изпълнителите следва да докажат устойчивостта на изпълнението на договорите от тяхна страна по отношение на поетите ангажименти и продължителността на договора. Следователно възлагащите органи следва по целесъобразност да определят изискванията, свързани с надеждността на доставките и предоставянето на услуги. Освен това при покупка на стоки и услуги от чувствителен характер възлагащите органи може да предявят към тези покупки специфични изисквания, по-конкретно с оглед осигуряване на сигурността на информацията. Европейските предприятия следва да имат възможност да използват източници извън Съюза за определени елементи и услуги при явни значителни предимства по отношение на качеството и разходите, като обаче се вземат предвид стратегическият характер на програмите и изискванията на Съюза в областта на сигурността и контрола върху износа. Трябва да се оползотворят инвестициите на публичния сектор, промишленият опит и компетентност, като същевременно се гарантира съблюдаването на правилата във връзка със състезателния характер на процедурите за възлагане на обществени поръчки.
(30)
С цел да се подобри оценяването на общите разходи за даден продукт, услуга или работа, предмет на тръжната процедура, включително дългосрочните им оперативни разходи, по време на процедурата по възлагане следва да бъдат отчитани по целесъобразност общите разходи за целия полезен жизнен цикъл на продукта, услугата или работата, предмет на тръжната процедура, посредством използването на подход, основан на икономическата ефективност, напр. оценка на разходите за целия жизнен цикъл, когато се цели възлагане въз основа на критерии за икономически най-изгодната оферта. За целта възлагащият орган следва да направи необходимото методиката, предназначена за изчисляване на разходите за полезния жизнен цикъл на даден продукт, услуга или работа, да бъде изрично спомената в договорните документи или в обявлението за обществената поръчка и това да позволява проверка на точността на информацията, предоставена от участниците в тръжната процедура.
(31)
Възлагащият орган следва да може да възстанови условията за лоялна конкуренция, когато преди провеждането на дадена процедура за възлагане на обществена поръчка едно или няколко предприятия разполагат с повече информация за дейностите, свързани със съответната поръчка. Следва да е възможно да се възложи договор под формата на обществена поръчка с условни етапи, да се въведе възможността за включване, при определени условия, на изменение към договор при неговото изпълнение или да се наложи минимална степен на използване на подизпълнители. Накрая, предвид технологичната несигурност, която характеризира „Коперник“, стойността на обществените поръчки не може винаги точно да се изчисли и поради това е желателно да се сключват договори със специфична форма, в които не се определя твърда и окончателна стойност и където се включват клаузи за защита на финансовите интереси на Съюза.
(32)
С оглед запазване на максималния размер на средствата на „Коперник“ чрез намаляване във възможно най-голяма степен на техническите и свързаните с графика рискове и произтичащите от тях разходи и осигуряване на устойчива надеждност на доставките, „Коперник“ следва да използва максимално предходните инвестиции на публичния сектор, както и промишления опит и компетентност, придобити посредством такива инвестиции в ГМОСС. Това следва да се отнася особено за повтарящите се компоненти за космическо и наземно оборудване, разработени от ЕКА и държавите участнички в рамките на космическия компонент на незадължителната програма ГМОСС с финансово участие на Съюза. В последния случай прибягването до процедура на договаряне без публикуване на обявление за поръчка или равностоен документ следва да бъде надлежно разгледано от възлагащия орган.
(33)
За трайното постигане на целите на програма „Коперник“ е необходимо да се координират дейностите на различните партньори, участващи в програмата, и да се разработи, създаде и приведе в действие капацитет за предоставяне на услуги и извършване на наблюдения, който да отговаря на изискванията на ползвателите. Във връзка с това Комисията следва да бъде подпомагана от комитет (комитета „Коперник“), с цел да се осигури координацията на вноските от Съюза, държавите членки и междуправителствените организации, както и координацията с частния сектор по „Коперник“, като се използва възможно най-пълноценно съществуващият капацитет и се набелязват пропуските, които трябва да бъдат преодолени на равнището на Съюза. Комитетът следва също да подпомага Комисията при мониторинга на съгласуваното изпълнение на „Коперник“. Тъй като доброто публично управление изисква съгласувано управление на „Коперник“, ускорен процес на вземане на решения и равен достъп до информация, представителите на образуванията, на които са възложени задачи по изпълнението на бюджета, следва да могат да участват като наблюдатели в работата на комитета „Коперник“. По същите причини представителите на трети държави и на международни организации, сключили международно споразумение със Съюза, следва са могат да участват в работата на този комитет, при спазване на определени ограничения, свързани със сигурността, и в съответствие с условията, предвидени в едно такова споразумение. Тези представители не следва да имат право на участие при гласуването в комитета „Коперник“.
(34)
Работата на образуванията, на които Комисията е делегирала изпълнението на задачи, следва да бъде измервана и чрез показатели за изпълнението. По този начин Европейският парламент и Съветът ще разполагат с информация за напредъка по изпълнение на операциите по „Коперник“ и на самата програма.
(35)
Делегиран регламент (ЕС) № 1159/2013 на Комисията (9) определи условията за регистрация и лицензиране на ползвателите на ГМОСС и установи критериите за ограничаване на достъпа до специалните данни по ГМОСС и до информацията от услугите по ГМОСС.
(36)
Данните и информацията, изготвяни в рамките на „Коперник“ следва да бъдат достъпни изцяло, свободно и безплатно при спазване на подходящи условия и ограничения, за да се насърчава тяхната употреба и обмен и да се укрепят европейските пазари за наблюдение на Земята, и по-специално секторът надолу по веригата, като по този начин се създадат условия за растеж и разкриване на работни места.
(37)
Комисията следва да работи с доставчици на данни с цел договаряне на условия за лицензиране на данни на трети страни и улесняване на тяхното използване в рамките на „Коперник“, в съответствие с настоящия регламент и приложимите права на трети страни.
(38)
Следва да се вземат предвид правата на достъп до данните от мисиите „Сентинел“ по програма „Коперник“, предоставени по космическия компонент на програма ГМОСС, така както са одобрени на 24 септември 2014 г. от програмния съвет на ЕКА за наблюдението на Земята.
(39)
Тъй като „Коперник“ е гражданска програма под граждански контрол, приоритет следва да бъде придобиването на данни и създаването на информация, включително изображения с висока резолюция, които не представляват риск или заплаха за сигурността на Съюза или неговите държави членки. Въпреки това, тъй като част от данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“ може да изисква защита, за да се гарантира сигурното разпространение на такава информация, в обхвата на настоящия регламент, всички участници в „Коперник“ следва да осигурят степен на защита на класифицираната информация на ЕС, равностойна на предвиденото в правилата за сигурност, изложени в приложението към Решение 2001/844/ЕО, ЕОВС, Евратом (10) на Комисията, и в правилата за сигурност на Съвета, изложени в приложенията към Решение 2013/488/ЕС на Съвета (11).
(40)
Тъй като част от данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“, включително изображения с висока резолюция, може да засегне сигурността на Съюза или неговите държави членки, в надлежно обосновани случаи Съветът следва да има правомощия да приема мерки за противодействие на рискове и заплахи за сигурността на Съюза или неговите държави членки.
(41)
Съюзът следва да бъде собственик на всички материални и нематериални активи, създадени или разработени в рамките на „Коперник“. За да бъдат спазени напълно всички основни права във връзка със собствеността, следва да бъдат направени необходимите договорености със съществуващите собственици. Следва да се разбере, че разпоредбите относно собствеността върху нематериални активи, предвидени в настоящия регламент, не се прилагат за неимуществените права, които са непрехвърлими съгласно приложимото национално право. Тази собственост на Съюза не следва да засяга възможността Съюзът, в съответствие с настоящия регламент и когато това е целесъобразно с оглед всеки конкретен случай, да предоставя тези активи на трети страни или да се разпорежда с тях. По-конкретно Съюзът следва да може да прехвърля на трети страни права върху интелектуална собственост, произтичащи от работата по „Коперник“, в интерес на широкото използване на услугите по програмата от ползвателите надолу по веригата.
(42)
Финансовите интереси на Съюза следва да бъдат защитени посредством пропорционални мерки през целия цикъл на разходите, включително чрез предотвратяване, разкриване и разследване на нередности, събиране на изгубени, недължимо платени или неправилно използвани средства, и когато е уместно, с административни и финансови санкции в съответствие с Финансовия регламент.
(43)
Тъй като „Коперник“ е сложна програма, Комисията следва да бъде подпомагана от независими експерти от широк кръг заинтересовани участници, по-конкретно експерти, назначени от държавите членки по въпроси на сигурността, представители на съответните национални образувания, отговарящи за дейностите във връзка с космическото пространство и ползвателите на „Коперник“, като целта е предоставяне на необходимия технически и научен опит, гледни точки, обхващащи различни дисциплини и сектори, като се отчитат съществуващите инициативи в тази област на равнището на Съюза, на национално и регионално равнище.
(44)
С цел да се осигурят еднакви условия за изпълнението на настоящия регламент във връзка с приемането на годишната работна програма, на техническите спецификации за космическия компонент и компонента, свързан с предоставянето на услуги, аспектите, свързани със сигурността и на мерките за насърчаване на унифициран подход на държавите членки при използването на данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“ и достъпа им до технологиите и развойната дейност във връзка с наблюдението на Земята, на Комисията следва да се предоставят изпълнителни правомощия. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета (12).
(45)
Тъй като „Коперник“ е ориентирана към ползвателите, това изисква постоянно и ефективно участие от тяхна страна, особено при определянето и утвърждаването на изискванията във връзка с услугите. С цел повишаване на стойността за ползвателите, техният принос следва да се търси активно чрез провеждане на редовни консултации с крайните ползватели от публичния и частния сектор. За тази цел следва да се създаде работна група („Форум на ползвателите“), който да подпомага комитета „Коперник“ при определяне на нуждите на ползвателите, проверка на съответствието на услугите и координация на ползвателите от публичния сектор.
(46)
На Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) във връзка със изискванията относно данните, необходими за развитието на оперативните услуги, условията и процедурите във връзка с достъпа до, регистрацията и ползването на данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“, специалните технически критерии, необходими с цел да се предотврати нарушаването на непрекъснатостта на потока от данни и по „Коперник“ и информация по „Коперник“, и критериите за ограничаване придобиването или разпространението на данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“ поради противоречащи си права. От особена важност е по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации, включително на експертно равнище. При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и Съвета.
(47)
Действията, финансирани по настоящия регламент, следва да подлежат на мониторинг и оценка, за да се даде възможност за корекции и нови насоки в развитието. По-специално, предмет на оценката следва да е въздействието на политиката относно данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“ върху заинтересованите участници, ползвателите надолу по веригата, влиянието ѝ върху бизнеса, както и върху националните и частните инвестиции в инфраструктури за наблюдение на Земята. Оценката следва също да обхване евентуалното участие на имащи отношение европейски агенции като например Европейската агенция за ГНСС. С цел оптимизиране на резултатите и извличане на ползи от знанията и експертния опит, натрупани през фазите на изпълнение на „Коперник“, следва да бъдат проучени нови организационни модели за бъдещо планиране, гарантиращи поемането на дългосрочен икономически ангажимент.
(48)
Тъй като целта на настоящия регламент, а именно създаването на „Коперник“, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите членки, защото ще включва и общоевропейски капацитет и ще зависи от координираното предоставяне на услуги във всички държави членки, което е необходимо да бъде координирано на равнището на Съюза, а поради обхвата на действието може да бъде постигната по-добре на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигането на тази цел.
(49)
С настоящия регламент се определя финансов пакет, който да съставлява основна референтна сума - по смисъла на точка 17 от Междуинституционалното споразумение от 2 декември 2013 г. между Европейския парламент, Съвета и Комисията относно бюджетната дисциплина сътрудничеството по бюджетни въпроси и доброто финансово управление (13) - за Европейския парламент и за Съвета в хода на годишната бюджетна процедура.
(50)
Уместно е срокът на финансиране по настоящия регламент да се съобрази с този, предвиден в Регламент (ЕС, Евратом) № 1311/2013. Поради това настоящият регламент следва да се прилага от 1 януари 2014 г.
(51)
Необходимо е също Регламент (ЕС) № 911/2010 да се отмени, за да се създаде подходяща уредба за управление и финансиране и за да се осигури пълноценното функциониране на „Коперник“. Всяка мярка, приета въз основа на Регламент (ЕС) № 911/2010 следва да остане валидна с оглед гарантиране на непрекъснатост,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ГЛАВА I
Общи и финансови разпоредби
Член 1
Предмет
С настоящия регламент се създава „Коперник“ - програма на Съюза за наблюдение и мониторинг на Земята („Коперник“), и се определят правилата за нейното изпълнение.
Член 2
Обхват
1. „Коперник“ е ориентирана към ползвателите гражданска програма под граждански контрол, която се основава на съществуващия национален и европейски капацитет и осигурява приемственост с дейностите, извършени по програмата „Глобален мониторинг на околната среда и сигурността“
2. „Коперник“ се състои от следните компоненти:
а)
компонент, свързан с предоставянето на услуги, който осигурява предоставяне на информация в следните области: мониторинг на атмосферата, мониторинг на морската среда, мониторинг на земната повърхност, мониторинг на изменението на климата, управление на извънредни ситуации и сигурност;
б)
космически компонент, гарантиращ устойчиво наблюдение от Космоса за областите на услугите, посочени в буква а);
в)
in situ компонент, гарантиращ координиран достъп до наблюдения посредством инсталации, намиращи се на борда на летателни апарати, плавателни съдове и наземни инсталации за областите на услугите, посочени в буква а).
3. Между компонентите, посочени в параграф 2, се установяват подходящи връзки и взаимодействия.
Член 3
Определения
За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
1)
„Специални мисии“ означава базирани в Космоса мисии за наблюдение на Земята, които ще бъдат използвани и осъществявани в рамките на програма „Коперник“, и по-специално мисиите „Сентинел“;
2)
„Допринасящи мисии“ означава базирани в Космоса мисии за наблюдение на Земята, които предоставят за „Коперник“ данни, допълващи данните, получавани от специалните мисии;
3)
„Данни от специални мисии“ означава космически данни за наблюдението на Земята от специални мисии, които ще бъдат използвани за програма „Коперник“;
4)
„Данни от допринасящи мисии“ означава космически данни за наблюдението на Земята от допринасящи мисии, които са лицензирани или предвидени за използване в „Коперник“;
5)
„In situ данни“ означава данни от наблюдения, получени от наземни датчици и датчици, намиращи се на борда на плавателни съдове и летателни апарати, както и референтни и допълнителни данни, които са лицензирани или предвидени за използване в „Коперник“;
6)
„Данни и информация от трети страни“ означава данни и информация, генерирани извън обхвата на „Коперник“ и необходими за изпълнението на целите на програмата;
7)
„Данни по Коперник“ означава данни от специални мисии, данни от допринасящи мисии и in situ данни;
8)
„Информация по Коперник“ означава информация чрез предоставяните по „Коперник“ услуги, посочени в член 5, параграф 1, след обработване или моделиране на данни по „Коперник“;
9)
„Ползватели на Коперник“ означава:
a)
Основни ползватели на „Коперник“: институции и органи на Европейския съюз, европейски, национални, регионални или местни власти, натоварени с определянето, осъществяването, прилагането или мониторинга на публична услуга или политика в областите, упоменати в член 2, параграф 2, буква а);
б)
ползватели от научноизследователската сфера: университети и други научноизследователски и образователни организации;
в)
търговски и частни потребители;
г)
благотворителни, неправителствени и международни организации.
Член 4
Цели
1. „Коперник“ допринася за постигането на следните общи цели:
а)
мониторинг на Земята в подкрепа на опазването на околната среда и усилията в областта на гражданската защита и гражданската сигурност;
б)
максимално увеличаване на социално-икономическите ползи и насърчаване използването на наблюдението на Земята в приложения и услуги, като с това се подкрепя на стратегията „Европа 2020“ и нейните цели за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж, като се насърчава използването на наблюдението на Земята в приложения и услуги;
в)
стимулиране развитието на конкурентоспособен европейски сектор за космически дейности и свързани с тях услуги и увеличаване в максимална степен на възможностите на европейските предприятия да разработват и предоставят иновативни системи и услуги за наблюдение на Земята;
г)
осигуряване на самостоятелен достъп до познания в областта на околната среда и ключови технологии за наблюдение на Земята и геоинформационни услуги, като при това се осигурява възможност за Европа за постигане на самостоятелни решения и действия;
д)
подпомагане и допринасяне към европейските политики и стимулиране на инициативи в световен мащаб като Глобалната мрежа от системи за наблюдение на Земята (GEOSS).
2. За да бъдат постигнати предвидените в параграф 1 общи цели, „Коперник“ си поставя следните специфични цели:
а)
получаване на точни и надеждни данни и информация от ползвателите на „Коперник“, предоставяни на дългосрочна и устойчива основа, които позволяват да се извършват услугите, посочени в член 5, параграф 1, и отговарят на изискванията на основните ползватели на „Коперник“;
б)
осигуряване на устойчив и надежден достъп до космически данни и информация от независим капацитет на Съюза за наблюдение на Земята със съгласувани технически спецификации и надграждане върху съществуващите европейски и национални активи и капацитет, допълвайки ги при необходимост;
в)
предоставяне на устойчив и надежден достъп до in situ данни въз основа по-специално на съществуващия капацитет на европейско и национално равнище и на глобалните системи и мрежи за наблюдение.
3. Постигането на предвидените в параграфи 1 и 2 цели се измерва чрез следните показатели за резултатите:
а)
данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“, предоставени на разположение съгласно съответните изисквания за нивото на предоставяне на обслужване в областта на околната среда, гражданската защита и гражданската сигурност;
б)
повишено търсене на данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“, измерено чрез увеличението на броя на ползвателите, чрез обема на данните, до които е осъществен достъп, и на информацията с добавена стойност посредством увеличения брой услуги надолу по веригата и чрез по-широкото разпространение сред държавите членки и Съюза;
в)
използване на данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“ от институции и органи на Съюза, от международни организации и европейски, национални, регионални или местни власти, включително степента на използване от ползвателите и тяхната удовлетвореност, както и ползите, предоставяни на европейските общества;
г)
навлизане на пазара, включително разрастване на съществуващите пазари и създаване на нови пазари и конкурентоспособност на европейските оператори надолу по веригата;
д)
непрекъсната наличност на данни по „Коперник“, подпомагащи услугите по тази програма.
Член 5
Компонент на „Коперник“, свързан с предоставянето на услуги
1. Компонентът на „Коперник“, свързан с предоставянето на услуги, включва следните услуги:
а)
услуга за мониторинг на атмосферата, която да предоставя информация за качеството на въздуха на европейско равнище и за химичния състав на атмосферата в световен мащаб. По-специално чрез нея се предоставя информация за системите за мониторинг на качеството на въздуха, управлявани в местен и национален мащаб, и се допринася за мониторинга на климатичните променливи, зависещи от химичния състав на атмосферата, включително, когато е възможно, взаимодействието с горското покритие;
б)
услуга за мониторинг на морската среда, която да предоставя информация за състоянието и динамиката от физическа гледна точка на океанските и морските екосистеми на равнището на световния океан и на европейските регионални морски области, в подкрепа на морската безопасност, принос към мониторинга на отпадъчните потоци, на морската среда, крайбрежните и полярните региони и на морските ресурси, както и метеорологичните прогнози и мониторинга на климата;
в)
услуга за мониторинг на земната повърхност, която да предоставя информация за земеползването и земната покривка, криосферата, изменението на климата и биогеофизичните променливи, включително тяхната динамика, в подкрепа на мониторинга на околната среда на световно и местно равнище по отношение на биологичното разнообразие, почвата, вътрешните водни басейни и крайбрежните води, горите и растителността и природните ресурси, както и в подкрепа на общото изпълнение на политиките в областта на околната среда, селското стопанство, развитието, енергетиката, градоустройството, инфраструктурата и транспорта;
г)
услуга в областта на изменението на климата, която да предоставя информация, насочена към увеличаване на базата от знания в подкрепа на политиките за адаптиране и смекчаване на последиците. Тя допринася по-специално за предоставянето на данни за съществени климатични променливи, анализи и прогнози за климата, както и показатели за климата във времеви и пространствен аспект, които са от значение за стратегиите за адаптиране и смекчаване на последиците в различните сектори и области от обществен интерес в рамките на Съюза;
д)
услуга за управление на извънредни ситуации, която да предоставя информация, необходима за предприемане на ответни действия при извънредни ситуации във връзка с различни бедствия, включително метеорологични рискове, геофизични рискове, умишлено или случайно предизвикани от човека бедствия и други хуманитарни бедствия, както и за дейности по предотвратяване, изграждане на готовност, реакция и възстановителни дейности;
е)
услуга за сигурност, която да предоставя информация в подкрепа на действията във връзка с предизвикателствата пред Европа в областта на гражданската сигурност, като по този начин повишава капацитета за предотвратяване на кризи, готовност и реакция, по-специално с оглед на граничното и морското наблюдение, но също така оказва подкрепа за външната дейност на Съюза, без да се засягат споразуменията за сътрудничество, които могат да бъдат сключени между Комисията и различни органи в областта на общата външна политика и политика на сигурност, по-специално Сателитния център на Европейския съюз.
2. Предоставянето на услугите, посочени в параграф 1, се извършва при отчитане на принципите на субсидиарност и пропорционалност и по разходно ефективен и децентрализиран начин, когато това е целесъобразно, като се интегрират на европейско равнище съществуващите в държавите членки космически и референтни данни, in situ данни и капацитет, като при това се избягва дублирането. Избягва се придобиването на нови данни, които дублират съществуващите източници, освен ако използването на съществуващи или подлежащи на надграждане масиви от данни е технически неосъществимо, свързано е с големи разходи или е своевременно невъзможно.
Услугите са свързани с въвеждането на системи за строг контрол на качеството и предоставят информация за нивото на услугата, включително наличност, надеждност, качество и своевременност.
3. За да се гарантира развитието на посочените в параграф 1 услуги и тяхното приложение в публичния сектор, се предприемат и следните дейности:
а)
развойни дейности, насочени към подобряване на качеството и ефикасността на услугите, включително тяхното развитие и приспособяване, към предотвратяване или смекчаване на оперативните рискове, както и оползотворяване на полезните взаимодействия със свързани дейности, като по „Хоризонт 2020“;
б)
спомагателни дейности, включващи мерки за насърчаване използването и възприемането на данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“ от:
i)
публични органи, на които е възложено определянето, изпълнението, осигуряването на изпълнението или мониторинга на обществена услуга или на политика в областите, посочени в параграф 1. Това включва изграждането на капацитет и разработването на стандартни процедури и инструменти за интегриране на данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“ в работните потоци на ползвателите;
ii)
други ползватели и приложения надолу по веригата. Това включва дейности за осведомяване, обучение и разпространение.
Член 6
Космически компонент на „Коперник“
1. Космическият компонент на „Коперник“ осигурява космически наблюдения, които са насочени преди всичко към услугите, посочени в член 5, параграф 1.
2. Космическият компонент на „Коперник“ се изразява в специални мисии и данни от допринасящи мисии и включва следните дейности:
а)
осигуряване на космически наблюдения, включително:
i)
приключване, поддръжка и функциониране на специалните мисии, включително определяне на задачите на спътниците, мониторинг и контрол на спътниците, приемане, обработване, архивиране и разпространение на данни и постоянно калибриране и валидиране;
ii)
осигуряване на in situ данни за калибриране и валидиране на наблюденията на специалните мисии;
iii)
осигуряване, архивиране и разпространение на данни от допринасящи мисии, които допълват данните от специални мисии;
б)
дейности в отговор на променящите се потребности на ползвателите, включително:
i)
установяване на пропуските в наблюдението и изготвяне на спецификации за нови специални мисии въз основа на изискванията на ползвателите;
ii)
осъществяване на развойна дейност с цел модернизиране и допълване на специалните мисии, включително проектиране и възлагане на обществени поръчки за нови елементи на съответната космическа инфраструктура;
в)
защита на спътниците срещу риск от сблъсък като се взема предвид рамката за подкрепа на космическото наблюдение и проследяване;
г)
безопасно извеждане от експлоатация на сателитите в края на жизнения им цикъл.
Член 7
In situ компонент на „Коперник“
1. In situ компонентът на програма „Коперник“ осигурява достъп до in situ данни, които са насочени преди всичко към услугите по „Коперник“, посочени в член 5, параграф 1.
Той включва следните дейности:
а)
предоставяне на in situ данни за оперативните услуги, включително in situ данни на трети страни на международно ниво въз основа на съществуващия капацитет;
б)
координиране и хармонизиране на събирането и предоставянето на in situ данни;
в)
оказване на техническа помощ на Комисията относно изискванията спрямо данните от in situ наблюдения за нуждите на услугите;
г)
сътрудничество с in situ оператори с цел насърчаване на последователността в развойните дейности, свързани с in situ наблюдателната инфраструктура и мрежи;
д)
установяване на пропуските в наблюденията in situ, които не могат да бъдат преодолени чрез съществуващата инфраструктура и мрежи, включително в глобален мащаб, като същевременно се зачита принципът на субсидиарност.
2. Данните in situ се използват в програмата „Коперник“ в съответствие с приложимите права на трети страни, включително правата на държавите членки, и приложимите ограничения върху използването или повторното разпространение.
3. В съответствие с член 58, параграф 1, буква в) от Финансовия регламент Комисията може да възложи, изцяло или частично, дейностите по in situ компонента на операторите на услуги, посочени в член 11, параграф 1 от настоящия регламент, или, когато е необходима цялостна координация - на Европейската агенция за околната среда.
Член 8
Финансов пакет
1. Финансовият пакет за изпълнение на дейностите, посочени в членове 5, 6 и 7, е в размер на 4 291,48 милиона евро по текущи цени за периода от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г.
2 Посочената в параграф 1 сума се разбива на следните категории разходи по текущи цени:
а)
за дейностите по членове 5 и 7 - 897,415 милиона евро;
б)
за дейностите по член 6 - 3 394,065 милиона евро, включително максимален размер на средствата от 26,5 милиона евро за дейностите по член 6, параграф 2, буква в).
3. Комисията може да преразпределя средства от една категория разходи, както е установено в параграф 2, букви а) и б), към друга, като таванът е 10 % от сумата, посочена в параграф 1. Когато преразпределянето достигне кумулативна сума, надхвърляща 10 % от сумата, посочена в параграф 1, Комисията се консултира с комитета „Коперник“ в съответствие с процедурата по консултиране, посочена в член 30, параграф 3.
4. Лихвите от предварителното финансиране, предоставено на образуванията, отговарящи непряко за изпълнението на бюджета, се разпределят за дейностите, които са предмет на споразумение за делегиране на правомощия или на договор между Комисията и съответното образувание. В съответствие с принципа на добро финансово управление образуванията, отговарящи непряко за изпълнението на бюджета, откриват сметки, които да дават възможност да се установяват средствата и съответните лихви.
5. Годишните бюджетни кредити се разрешават от Европейския парламент и Съвета в границите на многогодишната финансова рамка. Бюджетните задължения за дейности, които се осъществяват в период, по-дълъг от една финансова година, могат да се разпределят за няколко години под формата на годишни вноски.
6. С отпуснатите финансови средства за „Коперник“ могат да се покриват също разходи, свързани с дейности по подготовка, мониторинг, контрол, одит и оценка, които са пряко необходими за управлението на „Коперник“ и за постигането на нейните цели, по-специално проучвания, срещи, информационни и комуникационни дейности, както и разходи, свързани с ИТ мрежи, насочени към обработка на информация и обмен на данни.
7. Комисията може да възложи изпълнението на „Коперник“ на образуванията, посочени в член 58, параграф 1, буква в) от Финансовия регламент. Когато бюджетът на „Коперник“ се изпълнява посредством непряко управление въз основа на член 10, параграф 3 или член 11, параграф 1, се прилагат правилата относно обществените поръчки на образуванията, на които са възложени задачи по изпълнението на бюджета, доколкото това е позволено съгласно член 60 от Финансовия регламент. Необходимите специфични корекции на тези правила, както и споразуменията за продължаване на съществуващите договори се определят в съответните споразумения за делегиране.
ГЛАВА II
Управление на „Коперник“
Член 9
Роля на Комисията
1. Комисията носи цялостна отговорност за „Коперник“ и за координирането на различните ѝ компоненти. Тя управлява разпределяните по настоящия регламент средства и извършва надзор върху изпълнението на „Коперник“, включително определянето на приоритетите, участието на ползвателите, стойността, графика, изпълнението и възлагането на обществени поръчки.
2. Комисията ръководи, от името на Съюза и в своята сфера на компетентност, дейността в областта на отношенията с трети държави и международни организации, като осигурява координацията между „Коперник“ и дейностите на национално и международно равнище и на равнището на Съюза.
3. Комисията улеснява координирането на вноските от държавите членки, предназначени за оперативното предоставяне на услугите и за дългосрочното наличие на необходимите данни от наблюдения.
4. Комисията оказва подкрепа за подходящо развитие на услугите по програма „Коперник“ и осигурява взаимно допълване, съгласуваност и връзки между „Коперник“ и други имащи отношение политики, инструменти, програми и действия на Съюза, за да се гарантира, че тези политики, инструменти, програми и действия се възползват от услугите по „Коперник“.
5. Комисията насърчава наличието на дългосрочна стабилна инвестиционна среда и консултира заинтересованите страни при вземането на решение за промяна на продукти, произтичащи както от данните, така и от информационните услуги по „Коперник“, обхванати от настоящия регламент.
6. Комисията взема необходимите мерки, които да гарантират, че всяко образувание, натоварено със задачи по изпълнението, предоставя услугите си на всички държави членки.
7. Комисията приема делегирани актове в съответствие с член 31 във връзка с установяването на изискванията спрямо данните, необходими за развитие на компонента на „Коперник“, свързан с предоставянето на услуги, посочен в член 5, параграф 1.
8. Комисията приема актове за изпълнение в съответствие с процедурата по разглеждане посочена в член 30, параграф 4, относно:
а)
техническите спецификации за посочения в член 5, параграф 1 компонент на „Коперник“, свързан с предоставянето на услуги, по отношение на изпълнението му;
б)
техническите спецификации за посочения в член 6 космически компонент на „Коперник“ по отношение на неговото изпълнение и развитие въз основа на изискванията на ползвателите.
9. Комисията предоставя своевременно на държавите членки и на Европейския парламент цялата необходима информация, свързана с програма „Коперник“, по-конкретно по отношение на управлението на риска, общата стойност, годишните оперативни разходи за всеки съществен елемент от инфраструктурата на „Коперник“, графика и изпълнението, възлагането на обществени поръчки и оценката на управлението на правата върху интелектуалната собственост.
Член 10
Роля на Европейската космическа агенция
1. Комисията сключва споразумение за делегиране с ЕКА), с което ѝ възлага следните задачи:
а)
да осигурява техническата координация на космическия компонент на „Коперник“;
б)
да определи цялостната системна архитектура на космическия компонент на „Коперник“ и неговото развитие въз основа на изискванията на ползвателите, съгласувани от Комисията;
в)
да управлява разпределените средства;
г)
да осигурява процедурите за мониторинг и контрол;
д)
да разработва нови специални мисии;
е)
да възлага обществени поръчки за повтарящи се специални мисии;
ж)
да управлява специалните мисии с изключение на управляваните от Европейската организация за разработване на метеорологични спътници (EUMETSAT) по параграф 2 от настоящия член;
з)
да координира схема за достъп на услугите по „Коперник“ до данни от допринасящи мисии;
и)
да възлага обществени поръчки за право на достъп и да договаря условията за използване на сателитни данни за търговски цели, необходими за услугите по „Коперник“, посочени в член 5, параграф 1.
2. Комисията сключва споразумение за делегиране с EUMETSAT, с което ѝ възлага да отговаря за управлението на специални мисии и да предоставя достъп до данни от допринасящи мисии съобразно своя мандат и експертен опит.
3. Споразумението за делегиране с ЕКА и EUMETSAT се сключва въз основа на решение за делегиране на правомощия, прието от Комисията съгласно член 58, параграф 1, буква в) от Финансовия регламент.
4. В съответствие с член 60 от Финансовия регламент ЕКА и EUMETSAT действат, по целесъобразност, като възлагащи органи със способност за вземане на решения по отношение на извършването и координирането на възложените им задачи за възлагане на обществени поръчки.
5 Доколкото е необходимо за делегираните задачи и делегираното изпълнение на бюджета, в споразуменията за делегиране се определят общите условия за управление на средствата, поверени на ЕКА и EUMETSAT, и по целесъобразност се взема под внимание дългосрочният сценарий на ЕКА. По-специално в тях се определят дейностите, които трябва да се изпълняват по отношение на развитието и експлоатацията на космическия компонент на „Коперник“ и възлагането на обществени поръчки във връзка с него, съответното финансиране, процедурите за управление и мерките за наблюдение и контрол, мерките, приложими при неточно изпълнение на договорите по отношение на разходите, графика и постигнатите резултати и възлагането на обществени поръчки, както и правилата по отношение на собствеността върху всички материални и нематериални активи.
6. Мерките за наблюдение и контрол предвиждат по-специално система за прогнозиране на разходите, системно информиране на Комисията за разходите и графика, а при разминаване между предвидения бюджет, изпълнението и графика - корективни действия, за да се гарантира изпълнението на дейностите в рамките на отпуснатия бюджет.
7. С комитета „Коперник“, се провеждат консултации по отношение на решението за делегиране, посочено в параграф 3 от настоящия член, в съответствие с процедурата по консултиране, посочена в член 30, параграф 3. Комитетът „Коперник“ бива информиран предварително за споразуменията за делегиране, които трябва да се сключат от Съюза, представляван от Комисията, с ЕКА и EUMETSAT.
8. Комисията информира комитета „Коперник“ за резултатите от оценката на процедурите за възлагане на обществени поръчки и за договорите с образувания от частния сектор, които ЕКА и EUMETSAT трябва да сключат, включително информацията, свързана с договорите за подизпълнение.
Член 11
Оператори на услуги
1. Посредством споразумения за делегиране или договорни споразумения Комисията може да възлага изпълнението на задачите по компонента, свързан с предоставянето на услуги, когато това е надлежно обосновано от особеното естество на действието и наличния специфичен експертен опит, мандат, капацитет за експлоатация и управление, inter alia на следните образувания:
а)
Европейската агенция за околната среда;
б)
Европейската агенция за управление на оперативното сътрудничество по външните граници на държавите - членки на Европейския съюз (Frontex);
в)
Европейската агенция по морска безопасност;
г)
Сателитния център на Европейския съюз (SATCEN);
д)
Европейския център за средносрочна прогноза за времето;
е)
други имащи отношение европейски агенции, обединения или консорциуми на национални органи.
Споразуменията за делегиране с операторите на услуги се сключват въз основа на решение за делегиране на правомощия, прието от Комисията съгласно член 58, параграф 1, буква в) от Финансовия регламент.
2. При избора на образуванията, посочени в параграф 1, надлежно се взема предвид икономическата ефективност от възлагането на тези задачи и отражението върху управленската структура на образуванията, както и върху техните финансови и човешки ресурси.
3. С комитета „Коперник“ се провеждат консултации по отношение на решението за делегиране, посочено в параграф 1 от настоящия член, в съответствие с процедурата по консултиране, посочена в член 30, параграф 3. Комитетът по „Коперник“ бива информиран предварително за споразуменията за делегиране, които трябва да се сключат от Съюза, представляван от Комисията, и от операторите на услуги.
Член 12
Работна програма на Комисията
1. Комисията приема чрез акт за изпълнение годишна работна програма за „Коперник“ в съответствие с член 84 от Финансовия регламент.
2 Годишната работна програма съдържа план за изпълнение, в който подробно са изложени действия, отнасящи се до компонентите на „Коперник“, посочени в членове 5, 6 и 7, и е ориентирана към бъдещето, като отчита променящите се потребности на ползвателите и технологичното развитие.
3. Този акт за изпълнение се приема в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 30, параграф 4 от настоящия регламент.
Член 13
Сътрудничество с държавите членки
1. Комисията си сътрудничи с държавите членки за подобряване на обмена на данни и информация помежду им и насърчава развитието на разпространението на данни на регионално и местно равнище. Комисията се стреми да направи необходимото за това изискваните данни и информация да бъдат на разположение на „Коперник“. Допринасящите мисии, обслужващата инфраструктура и in situ инфраструктурата на държавите членки представляват съществен принос към програмата.
2. Чрез актове за изпълнение Комисията може да приема мерки за насърчаване използването на данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“ от държавите членки, както и за подкрепа на достъпа им до технологиите и развойната дейност във връзка с наблюдението на Земята. Тези мерки не може да оказват въздействие, което води до нарушаване на свободната конкуренция. Актовете за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 30, параграф 4.
ГЛАВА III
Обществени поръчки
РАЗДЕЛ I
Общи разпоредби, приложими за обществени поръчки
Член 14
Общи принципи
Без да се засягат член 8, параграф 7 и мерките, необходими за защита на основните интереси във връзка със сигурността на Съюза или обществената сигурност или за спазване на изискванията на Съюза във връзка с контрола върху износа, към „Коперник“ се прилага Финансовият регламент, и по-специално принципите за свободен достъп и лоялна конкуренция по цялата верига на промишлени доставки, за осъществяване на процедурите за възлагане на обществени поръчки въз основа на прозрачна и своевременна информация, за ясно съобщаване на приложимите правила към обществените поръчки и към критериите за подбор и възлагане на обществените поръчки и за всяка друга съответна информация, която дава равни възможности за всички потенциални оференти.
Член 15
Специфични цели
При процедурата за възлагане на обществени поръчки възлагащите органи преследват следните цели при своите покани за представяне на оферти:
а)
насърчаване в целия Съюз на възможно най-широко и най-отворено участие от страна на всички икономически оператори, и по-специално на нови стопански субекти и МСП, включително чрез стимулиране на договарянето с подизпълнители от страна на участниците в тръжните процедури;
б)
избягване на възможни злоупотреби с господстващо положение и на зависимостта от само един доставчик;
в)
използване на предходните инвестиции на публичния сектор и на извлечените поуки, както и на промишления опит и компетентности, като същевременно се гарантира, че се спазват правилата за конкурентно възлагане на обществени поръчки;
г)
търсене, по целесъобразност, на повече от един източник с оглед осигуряване на по-добър цялостен контрол върху „Коперник“ и свързаните с това разходи и график;
д)
отчитане по целесъобразност на общите разходи за целия полезен жизнен цикъл на продукта, услугите или работата, предмет на тръжната процедура.
РАЗДЕЛ II
Специални разпоредби, приложими за обществени поръчки
Член 16
Създаване на условия за лоялна конкуренция
Възложителят предприема подходящите мерки за създаване на условия за лоялна конкуренция, когато предходно участие на даден икономически оператор в дейности във връзка с тези, които са обект на обществената поръчка:
а)
може да предостави на дадения икономически оператор значителни предимства от гледна точка на информираността и поради това може да породи опасения относно равното третиране, или
б)
засяга обичайните условия на конкуренция или безпристрастността и обективността при възлагането на обществените поръчки или изпълнението на договорите.
Тези мерки не трябва да нарушават конкуренцията, равното третиране или поверителността на събраната информация относно предприятията, техните търговски отношения и структурата на разходите им. Във връзка с това при тези мерки се отчитат естеството и условията на предвиждания договор.
Член 17
Сигурност на информацията
В случай на договори, които включват, изискват и/или съдържат класифицирана информация, възлагащият орган уточнява в тръжната документация мерките и изискванията, необходими за гарантиране сигурността на информацията на изискваното равнище.
Член 18
Надеждност на доставките
Възлагащият орган уточнява в тръжната документация изискванията си, свързани с надеждността на доставките и с предоставянето на услуги по изпълнението на договора.
Член 19
Обществени поръчки с условни етапи
1. Възлагащият орган може да възложи договор под формата на обществена поръчка с условни етапи.
2. Договорът за обществена поръчка с условни етапи съдържа един фиксиран етап с бюджетно задължение, което поражда окончателен ангажимент по отношение на извършването на дейностите, доставките или услугите, предмет на обществената поръчка за този етап, и един или повече условни етапи както от гледна точка на бюджета, така и на изпълнението. В тръжната документация се посочват конкретните характеристики на обществената поръчка с условни етапи. В нея по-конкретно се определят предметът на обществената поръчка, стойността или начините за определянето ѝ и договореностите за предоставянето на дейности, доставки и услуги на всеки етап.
3. Задълженията на фиксирания етап са част от едно съгласувано цяло, също както и задълженията на всеки условен етап, като се вземат под внимание задълженията на предишните етапи.
4. Изпълнението на всеки условен етап подлежи на решение на възлагащия орган, което се свежда до знанието на изпълнителя в съответствие с договора. Когато даден условен етап е потвърден със закъснение или не е потвърден, изпълнителят може да получи обезщетение за изчакването или неизпълнението, ако договорът за обществената поръчка предвижда това и при условията, определени в него.
5. Когато по отношение на определен етап възлагащият орган установи, че дейностите, доставките или услугите, договорени за този етап, не са извършени, той може да поиска обезщетение и да прекрати договора, ако договорът за обществената поръчка предвижда това и при условията, определени в него.
Член 20
Обществени поръчки със стойност въз основа на действително направените разходи за изпълнение
1. Възлагащият орган може да избере обществена поръчка със стойност, която е изцяло или частично формирана въз основа на действително направените разходи за изпълнение, в рамките на определен таван и при условията по параграф 2.
Стойността, която се заплаща за такива договори, представлява възстановяване на всички преки разходи, направени от изпълнителя във връзка с изпълнението на договора, като разходи за труд, материали, консумативи и използване на оборудване и инфраструктура, необходими за изпълнението на договора. Към тези разходи се добавя фиксирана сума за покриване на непреките разходи и печалбата или сума за покриване на непреките разходи и стимулираща добавка в зависимост от изпълнението на целите по отношение на резултатите и графика за изпълнение.
2. Възлагащият орган може да избере да сключи договор със стойност, която е изцяло или частично формирана въз основа на действително направените разходи за изпълнение, когато обективно е невъзможно точно да се определи твърда стойност и ако може обосновано да се покаже, че такава твърда стойност би била неестествено висока поради несигурността във връзка с изпълнението на обществената поръчка, тъй като:
а)
обществената поръчка има много сложни характеристики или характеристики, изискващи използването на нова технология, и поради това е свързана със значителен брой технически рискове, или
б)
дейностите, които са обект на договора за обществената поръчка, поради оперативни съображения трябва да започнат веднага, макар все още да не е възможно окончателно да се определи твърда стойност, понеже съществуват значителни рискове или изпълнението на договора зависи отчасти от изпълнението на други договори.
3. Таванът за договор със стойност, която е изцяло или частично формирана въз основа на действително направените разходи за изпълнение, е максималната стойност, която може да се заплати. Той може да се надвиши само в надлежно обосновани изключителни случаи и с предварителното съгласие на възлагащия орган.
4. В тръжната документация в процедура за възлагане на обществена поръчка със стойност, която е изцяло или частично формирана въз основа на действително направените разходи за изпълнение, се уточняват:
а)
видът обществена поръчка, т.е. дали е обществена поръчка със стойност, която е изцяло или частично формирана въз основа на действително направените разходи за изпълнение, в рамките на даден таван;
б)
при обществена поръчка със стойност, която е частично формирана въз основа на действително направените разходи за изпълнение - елементите от договора, за които стойността се определя въз основа на действително направените разходи за изпълнение;
в)
общият размер на тавана;
г)
критериите за подбор, които трябва да дават възможност за оценка на достоверността на предвидения бюджет, възстановимите разходи, механизмите за определяне на тези разходи и печалбата, посочени в офертата;
д)
видът на добавената сума по параграф 1, която трябва да се прилага към преките разходи;
е)
правилата и процедурите за допустимостта на разходите, предвидени от участника в тръжната процедура за изпълнението на договора, при спазване на принципите по параграф 5;
ж)
счетоводните правила, които трябва да спазват участниците в тръжните процедури;
з)
при трансформиране на договор със стойност, която е частично формирана въз основа на действително направените разходи за изпълнение, в договор с твърда и окончателна стойност - условията за трансформирането.
5. Декларираните от изпълнителя разходи при изпълнението на договор със стойност, която е изцяло или частично формирана въз основа на действително направените разходи за изпълнение, са допустими само ако:
а)
са действително направени по време на срока на договора, с изключение на разходите за оборудване, инфраструктура и дълготрайни нематериални активи, необходими за изпълнението на договора, които могат да се считат за допустими за цялата им покупна цена;
б)
са посочени в общия проектобюджет, който може да бъде преразгледан чрез изменения на първоначалния договор;
в)
са необходими за изпълнението на договора;
г)
произтичат от изпълнението на договора и са направени във връзка с него;
д)
са установими, проверими и вписани в счетоводните документи на изпълнителя и са определени в съответствие със счетоводните стандарти, посочени в документацията за участие в процедурата за възлагане на обществена поръчка и в договора;
е)
отговарят на изискванията на приложимото данъчно и социално законодателство;
ж)
не представляват дерогация от условията на договора;
з)
са приемливи, обосновани и отговарят на изискванията за добро финансово управление, по-специално от гледна точка на икономичността и ефикасността.
Изпълнителят е отговорен за осчетоводяването на разходите си, както и за правилното водене на счетоводната си документация или на който и да е друг документ, необходим за доказване, че разходите, които иска да му се възстановят, са направени и отговарят на принципите на настоящия член. Разходите, които не могат да бъдат обосновани от изпълнителя, се считат за недопустими и тяхното възстановяване се отказва.
6. Възлагащият орган е отговорен за следните задачи с цел осигуряване на правилното изпълнение на договорите със стойност въз основа на действително направените разходи за изпълнение:
а)
определя възможно най-реалистичен таван, който да дава възможност за гъвкавост с оглед отчитане на техническите трудности;
б)
трансформира договор със стойност, която е частично формирана въз основа на действително направените разходи за изпълнение, в договор с твърда и окончателна стойност веднага щом е възможно да се определи такава твърда и окончателна стойност при изпълнението на договора. За целта той определя условията за трансформиране на договор със стойност въз основа на действително направените разходи за изпълнение в договор с твърда и окончателна стойност;
в)
прилага мерки за наблюдение и контрол, с които се установява по-конкретно система за прогнозиране на очакваните разходи;
г)
определя принципите, инструментите и процедурите, които са целесъобразни за изпълнението на договорите, по-конкретно за установяване и проверка на допустимостта на разходите, заявени от изпълнителя или неговите подизпълнители при изпълнението на договора, и за внасянето на изменения към договора;
д)
проверява дали изпълнителят и подизпълнителите му спазват счетоводните правила, посочени в договора, и задължението да представят счетоводни документи, които следва да дават вярна и точна представа за отчетите;
е)
прави необходимото за гарантиране ефективността на принципите, инструментите и процедурите по буква г) през целия срок на изпълнение на договора.
Член 21
Промени
Възлагащият орган и изпълнителите могат да въведат промени в договора чрез изменение, при условие че то отговаря едновременно на следните условия:
а)
не променя предмета на договора;
б)
не нарушава икономическото равновесие на договора;
в)
не добавя условия, които ако бяха съществували първоначално в документацията за обществената поръчка, биха дали възможност да се приемат участници, различни от тези, които са били допуснати, или да се приеме оферта, различна от първоначално приетата.
Член 22
Възлагане на подизпълнители
1. Възлагащият орган изисква от оферента да възложи подизпълнение на част от поръчката чрез конкурентно възлагане на подходящите нива на подизпълнение на дружества, които не са част от групата, към която оферентът принадлежи, по-специално на нови стопански субекти и МСП.
2. Възлагащият орган уточнява изискваната част от договора, която да бъде възложена на подизпълнители, под формата на диапазон, ограничен от минимален и максимален процент. Възлагащият орган гарантира, че този процент е пропорционален и взема под внимание естеството на съответния сектор на дейност, и по-специално на условията за конкуренция и наблюдавания промишлен потенциал.
3. Ако участникът посочи в своята оферта, че не възнамерява да отстъпва на подизпълнител никакъв дял от поръчката или пък да отстъпи дял, по-малък от диапазона, посочен в параграф 2, той посочва на възлагащия орган причините за това. Възлагащият орган предоставя тази информация на Комисията.
4. Възлагащият орган може да отхвърли подизпълнителите, избрани от кандидата на етапа на процедурата за възлагане на основната обществена поръчка или от участника, избран за изпълнител на договора. Той обосновава писмено този отказ, който може да се основава само на критериите, приложени за подбора на участниците за основната обществена поръчка.
ГЛАВА IV
Политика в областта на данните и сигурността
Член 23
Политика в областта на данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“
1. Политиката в областта на данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“ за действията, финансирани по „Коперник“, е в подкрепа на целите, посочени в член 4, и на следните цели:
а)
стимулиране на използването и споделянето на данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“;
б)
укрепване на европейските пазари за наблюдение на Земята, по-специално сектора надолу по веригата, с оглед създаването на възможности за растеж и разкриване на работни места;
в)
принос към устойчивото и непрекъснато предоставяне на данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“;
г)
подкрепа на европейските научноизследователски, технологични и иновационни общности.
2. Данните от специални мисии и информацията по „Коперник“ се предоставят чрез платформи за разпространение на данни по „Коперник“ съгласно предварително определени технически условия, изцяло, свободно и безплатно при спазване на следните ограничения:
а)
лицензионните условия във връзка с данни и информация, принадлежащи на трети страни;
б)
форматите, характеристиките и средствата за разпространение;
в)
интересите в областта на сигурността и външните отношения на Съюза или на неговите държави членки;
г)
риска от нарушаване на дейността на системата за изготвяне на данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“ по причини, свързани с безопасността, или по технически причини.
д)
осигуряването на надежден достъп до данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“ за европейските ползватели.
Член 24
Условия и ограничения при достъпа и използването на данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“
1. При зачитане на провежданите от трети страни политики в областта на данните и информацията и без да се засягат правилата и процедурите, приложими за космическата инфраструктура и in situ инфраструктурата под национален контрол или под контрол на международни организации, Комисията може да приема делегирани актове в съответствие с член 31, отнасящи се до:
а)
условията и процедурите във връзка с достъпа до данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“, тяхната регистрация и ползване, включително по отношение на средствата за разпространение;
б)
специалните технически критерии, необходими с цел да се предотврати нарушаването на непрекъснатостта на потока от данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“, включително приоритета при достъп;
в)
критериите и процедурите за ограничаване придобиването или разпространението на данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“ поради противоречащи си права.
2. При зачитане на провежданите от трети страни политики в областта на данните и информацията и без да се засягат правилата и процедурите, приложими за космическата инфраструктура и in situ инфраструктурата под национален контрол или под контрол на международни организации, Комисията може да приема мерки в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 30, параграф 4, отнасящи се до:
а)
техническите спецификации за предаването и използването на данни от специални мисии, предавани до приемателни станции или чрез специални широколентови връзки до станции, които не са част от „Коперник“;
б)
техническите спецификации за архивиране на данни по „Коперник“ и информация по „Коперник“.
3. Комисията определя съответните условия и процедури за лицензиране за данните от специални мисии и информацията по програма „Коперник“ и за предаването на спътникови данни до приемателни станции или чрез специални широколентови връзки до станции, които не са част от „Коперник“, в съответствие с настоящия регламент и приложимите права на трети страни.
Член 25
Защита на интересите в областта на сигурността
1. Комисията прави оценка на рамката за сигурност на „Коперник“, като взема предвид посочените в член 4 цели. За да постигне това, Комисията извършва оценка на необходимите мерки за сигурност, които трябва да са насочени към избягване на всякакви рискове или заплахи за интересите или сигурността на Съюза или неговите държави членки, по-специално за да гарантира съответствие с принципите, предвидени в Решение 2001/844/ЕО и Решение 2013/488/ЕС.
2. Въз основа на оценката, посочена в параграф 1, Комисията, посредством актове за изпълнение, определя необходимите технически спецификации във връзка със сигурността за „Коперник“, Актовете за изпълнение се приемат н съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 30, параграф 4.
3. При определянето на техническите спецификации на рамката за сигурност, посочена в параграф 2, Комисията може да се подпомага от независими експерти от държавите членки.
4. Независимо от параграф 2, Съветът приема мерки, които да се прилагат, когато сигурността на Съюза или неговите държави членки може да бъде засегната от данни и информация, предоставени по „Коперник“.
5. Когато в рамките на „Коперник“ се създава или обработва класифицирана информация на ЕС, всички участници осигуряват степен на защита, равностойна на предвиденото в правилата, изложени в приложението към Решение 2001/844/ЕО и в приложенията към Решение 2013/488/ЕС.
ГЛАВА V
РАЗНИ
Член 26
Международно сътрудничество
1. Следните държави или международни организации могат да участват в „Коперник“ въз основа на подходящи споразумения:
а)
държавите от Европейската асоциация за свободна търговия (ЕАСТ), които са договарящи се страни по Споразумението за ЕИП, в съответствие с условията, установени в Споразумението за ЕИП;
б)
страните кандидатки, както и потенциални кандидатки, в съответствие с конкретните рамкови споразумения или протокол към споразумение за асоцииране за установяване на общите принципи и условия за участие на тези държави в програми на Съюза;
в)
Конфедерация Швейцария, други трети държави, различни от посочените в букви а) и б), и международни организации в съответствие със споразуменията, сключени от Съюза с такива трети държави или международни организации съгласно член 218 от ДФЕС, в които се определят условията и подробните правила за тяхното участие.
2. Държавите или международните организации, посочени в параграф 1, могат да предоставят финансова подкрепа или непарични вноски за „Коперник“. Тази финансова подкрепа и тези вноски се разглежда като външни целеви приходи в съответствие с член 21, параграф 2 от Финансовия регламент и са допустими по реда и условията на споразумението, сключено със съответната трета държава или международна организация.
3. Програма „Коперник“ може да обхваща международното координиране на системите за наблюдение и свързания с това обмен на данни, за да се подсилят глобалното измерение и допълващият характер на програмата, като се отчитат съществуващите международни споразумения и процеси на координиране.
Член 27
Защита на финансовите интереси на Съюза
1. Комисията предприема необходимите мерки, за да гарантира, че при изпълнението на действията, финансирани по „Коперник“, финансовите интереси на Съюза са защитени чрез прилагането на превантивни мерки срещу измама, корупция и всякакви други незаконни дейности, чрез ефективни проверки и при установяването на нередности - чрез събирането на недължимо платените суми, а когато е уместно - чрез ефективни, пропорционални и възпиращи административни и финансови санкции.
2. Комисията или нейни представители и Сметната палата имат правомощия за извършване на одити по документи и на място на всички бенефициери на безвъзмездни средства, изпълнители и подизпълнители, които са получили средства от Съюза по програмата „Коперник“.
3. Европейската служба за борба с измамите (OLAF) може да извършва разследвания - включително проверки и инспекции на място съгласно реда и условията, определени в Регламент (ЕС, Евратом) № 883/2013 на Европейския парламент и на Съвета (14), и Регламент (Евратом, ЕО) № 2185/96 на Съвета (15)с оглед установяването на извършени измами, корупция или друга незаконна дейност, засягаща финансовите интереси на Съюза във връзка със споразумение за отпускане на безвъзмездни средства или решение или договор за отпускане на безвъзмездни средства, предоставени по „Коперник“.
4. Без да се засягат параграфи 1, 2 и 3, в споразуменията за сътрудничество с трети държави и международни организации, в договорите, споразуменията за отпускане на безвъзмездни средства и решенията за отпускане на безвъзмездни средства, произтичащи от изпълнението на „Коперник“, се съдържат разпоредби, с които Комисията, Сметната палата и OLAF изрично се упълномощават да провеждат такива одити и разследвания съгласно съответната си компетентност.
Член 28
Собственост
1. Съюзът е собственик на всички материални и нематериални активи, създадени или разработени в рамките на програма „Коперник“. За тази цел се, когато е необходимо, се сключват споразумения с трети страни по отношение на съществуващите права на собственост.
2. Редът и условията за прехвърляне на собствеността на Съюза се определят в посочените в параграф 1 споразумения.
3. Посредством подходяща рамка Комисията осигурява оптималното използване на активите, посочени в настоящия член; по-специално, Комисията осъществява по възможно най-ефективен начин управлението на правата върху интелектуалната собственост, свързани с програма „Коперник“, като отчита необходимостта от защита и придаване на стойност на правата върху интелектуална собственост на Съюза, интересите на участващите страни, както и потребността от хармонично развитие на пазарите и на новите технологии и непрекъснатостта на предоставяне на услугите. За целта Комисията прави необходимото за това договорите, сключени по „Коперник“, да съдържат възможността за прехвърляне или за лицензиране на правата върху интелектуална собственост, възникващи при работата, извършвана в рамките на програмата.
Член 29
Подпомагане на Комисията
Комисията може да бъде подпомагана от независими експерти от различни области, свързани с обхвата на „Коперник“,от широк кръг заинтересовани участници, включително представители на ползвателите на програмата и национални образувания, отговарящи за дейностите във връзка с космическото пространство, като целта е експертите да предоставят на Комисията необходимия технически и научен опит, както и да представят гледни точки, обхващащи различни дисциплини и сектори, като отчитат съществуващите инициативи, свързани с тази област, на равнище ЕС и на национално и регионално равнище.
Член 30
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от комитет („Комитета Коперник“). Този комитет е комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011.
Комитетът „Коперник“ заседава в специални състави, особено във връзка с въпросите на сигурността („съвет по сигурността“).
2. Комитетът „Коперник“ създава в съответствие с процедурния си правилник „форум на ползвателите“ като работна група, която да предоставя на комитета „Коперник“ становища във връзка с изискванията на ползвателите.
3. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 4 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
4. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
5. Представителите на образуванията, на които са възложени задачи по „Коперник“, участват по целесъобразност като наблюдатели в работата на Комитета „Коперник“ при условията, определени в процедурния му правилник.
6. Споразуменията, сключени от Съюза съгласно член 26, могат да предвиждат участието по целесъобразност на представители на трети държави или международни организации в работата на Комитета „Коперник“ при условията, предвидени в процедурния му правилник.
7. Комитетът „Коперник“ заседава редовно, за предпочитане веднъж на всеки три месеца. На всяко заседание Комисията представя доклад относно напредъка на програмата. В тези доклади се съдържа общ преглед на състоянието и новостите във връзка с „Коперник“, по-специално що се отнася до управлението на рисковете, разходите, графика, изпълнението, възлагането на обществени поръчки и съответните становища, предоставяни на Комисията.
Член 31
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема делегираните актове, посочени в член 9, параграф 7, и член 24, параграф 1 се предоставя на Комисията за срока на действие на „Коперник“.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 9, параграф 7 и член 24, параграф 1, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. Оттеглянето поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и Съвета.
5. Делегираните актове, приети съгласно член 9, параграф 7, и член 24, параграф 1 влизат в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът не са представили възражения в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 32
Оценка
1. До 31 декември 2017 г., след консултация с имащи отношение заинтересовани страни, Комисията изготвя доклад за оценка за постигането на целите по всички задачи, финансирани по програма „Коперник“, с оглед на техните резултати и въздействие, тяхната европейска добавена стойност и ефикасността при използването на ресурсите. Оценката обхваща актуалността на всички цели, както и приноса на предприетите мерки за постигане на целите, посочени в член 4, преглед на организационната структура и обхвата на предоставяните услуги. Оценката обхваща и евентуалното участие на имащи отношение европейски агенции (включително Европейската агенция за ГНСС) и по целесъобразност се придружава от подходящи законодателни предложения.
По-специално, предмет на оценката е въздействието на политиката относно данните по „Коперник“ и информацията по „Коперник“ върху заинтересованите участници, ползвателите надолу по веригата, влиянието ѝ върху бизнеса, както и върху националните и частните инвестиции в инфраструктури за наблюдение на Земята.
2. Комисията изготвя посочената в параграф 1 оценка в тясно сътрудничество с операторите и ползвателите на програма „Коперник“, и проучва ефективността и ефикасността на програмата и приноса ѝ за постигането на целите, посочени в член 4. Комисията съобщава резултата от тази оценка на Европейския парламент, на Съвета, на Европейския икономически и социален комитет и на Комитета на регионите и ако е необходимо - предлага подходящи мерки.
3. Комисията може, при необходимост с помощта на независими образувания, да предприема оценка на методите за осъществяване на проектите, както и на въздействието от тяхното изпълнение, за да прецени дали са постигнати целите, включително тези, които се отнасят до опазването на околната среда.
4. Комисията може да поиска от държава членка да представи конкретна оценка на действията и на свързаните проекти, финансирани по настоящия регламент, или, когато това е подходящо, да ѝ предостави информацията и помощта, необходими за извършване на оценка на такива проекти.
Член 33
Отмяна
1. Регламент (ЕС) № 911/2010 се отменя.
2. Мерките, приети въз основа на Регламент (ЕС) № 911/2010, остават валидни.
3. Позоваванията на отменения Регламент (ЕС) № 911/2010 се считат за позовавания на настоящия регламент и се четат съгласно таблицата на съответствието в приложението.
Член 34
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила в деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Прилага се от 1 януари 2014 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Брюксел на 3 април 2014 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 377/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 3ης Απριλίου 2014
για τη θέσπιση του προγράμματος Copernicus και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 911/2010
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 189 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αφού ζήτησε τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η Παγκόσμια Παρακολούθηση του Περιβάλλοντος και της Ασφάλειας (GMES) αποτελεί πρωτοβουλία παρακολούθησης της Γης (γεωσκόπησης) που αναλήφθηκε από την Ένωση και εκτελείται στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης με τα κράτη μέλη και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ΕΟΔ). Οι ρίζες του προγράμματος GMES ανάγονται στον Μάιο του 1998, όταν φορείς εμπλεκόμενοι στην ανάπτυξη των διαστημικών δραστηριοτήτων στην Ευρώπη προέβησαν σε κοινή δήλωση, γνωστή και ως «μανιφέστο του Μπαβένο». Στο μανιφέστο ζητήθηκε να αναληφθεί μακροπρόθεσμη δέσμευση για την ανάπτυξη διαστημικών υπηρεσιών παρακολούθησης του περιβάλλοντος, με τη χρήση και την περαιτέρω ανάπτυξη ευρωπαϊκών δεξιοτήτων και τεχνολογιών. Το 2005 η Ένωση κατέληξε στη στρατηγική επιλογή να αναπτύξει από κοινού με τον ΕΟΔ μιαν ανεξάρτητη ευρωπαϊκή ικανότητα γεωσκόπησης με σκοπό την παροχή υπηρεσιών στους τομείς του περιβάλλοντος και της ασφάλειας.
(2)
Με βάση την εν λόγω πρωτοβουλία, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 911/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) θέσπισε το ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης της γης (GMES) και καθόρισε τους κανόνες για την υλοποίηση των αρχικών επιχειρήσεών του.
(3)
Ενώ το πρόγραμμα που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 911/2010 θα πρέπει να συνεχιστεί και κατά το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2014-2020, που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου (4), τα αρχικά «GMES» γίνονται «Copernicus» για να διευκολυνθεί η επικοινωνία με το ευρύ κοινό. Η Επιτροπή καταχώρισε το σχετικό εμπορικό σήμα, ούτως ώστε να μπορούν να το χρησιμοποιούν τα όργανα της Ένωσης και να είναι δυνατή η παροχή άδειας χρήσης του και σε άλλους ενδιαφερόμενους χρήστες, και ιδίως στους παρόχους των βασικών υπηρεσιών.
(4)
Το πρόγραμμα Copernicus (Copernicus) βασίζεται σε εταιρική σχέση μεταξύ της Ένωσης, του ΕΟΔ και των κρατών μελών. Θα πρέπει συνεπώς να οικοδομηθεί πάνω στις υπάρχουσες ευρωπαϊκές και εθνικές ικανότητες και να τις συμπληρώνει με νέες υποδομές που θα αναπτυχθούν από κοινού. Για να υλοποιηθεί αυτή η προσέγγιση η Επιτροπή θα πρέπει να προσπαθήσει να διατηρήσει το διάλογο με τον ΕΟΔ και τα κράτη μέλη που διαθέτουν σχετικές διαστημικές και επιτόπιες υποδομές.
(5)
Για να επιτύχει τους στόχους του, το Copernicus θα πρέπει να εξασφαλίσει αυτόνομο ενωσιακό δυναμικό για διενέργεια διαστημικών παρατηρήσεων και να παρέχει επιχειρησιακές υπηρεσίες στον τομέα του περιβάλλοντος, της προστασίας και της ασφάλειας των πολιτών, τηρουμένης πλήρως της εθνικής αρμοδιότητος σχετικά με τις επίσημες προειδοποιήσεις. Θα πρέπει επίσης να κάνει χρήση των διαθέσιμων συνεισφερουσών αποστολών και των επιτόπιων δεδομένων που παρέχονται κυρίως από τα κράτη μέλη. Το Copernicus θα πρέπει να κάνει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη χρήση των υποδομών των κρατών μελών για διαστημικές παρατηρήσεις και υπηρεσίες. Το Copernicus θα πρέπει επίσης να κάνει χρήση των υποδομών για ανάληψη εμπορικών πρωτοβουλιών στην Ευρώπη, συμβάλλοντας και στην ανάπτυξη μιας βιώσιμης εμπορικής πτυχής του διαστημικού τομέα στην Ευρώπη. Επιπλέον, πρέπει να προωθηθούν συστήματα βελτιστοποίησης της διαβίβασης δεδομένων για την περαιτέρω ενίσχυση των ικανοτήτων ανταπόκρισης στην αυξανόμενη ζήτηση δεδομένων από τους χρήστες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
(6)
Για την προώθηση και τη διευκόλυνση της χρήσης των τεχνολογιών γεωσκόπησης από τις τοπικές αρχές και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), πρέπει να προωθηθούν ειδικά δίκτυα διανομής των δεδομένων του προγράμματος Copernicus, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών και περιφερειακών φορέων.
(7)
Στόχος του Copernicus πρέπει να είναι να παρέχει ακριβείς και αξιόπιστες πληροφορίες για το περιβάλλον και την ασφάλεια, που να είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των χρηστών και να στηρίζουν άλλες πολιτικές της Ένωσης, ιδίως τις πολιτικές για την εσωτερική αγορά, τις μεταφορές, το περιβάλλον, την ενέργεια, την πολιτική προστασία και ασφάλεια, τη συνεργασία με τρίτες χώρες και την ανθρωπιστική βοήθεια.
(8)
Το Copernicus θα πρέπει να θεωρείται ως η ευρωπαϊκή συνεισφορά στη δημιουργία του παγκόσμιου δικτύου συστημάτων γεωσκόπησης (GEOSS), που θα αναπτυχθεί εντός του πλαισίου της Ομάδας Γεωσκόπησης (GEO).
(9)
Το Copernicus θα πρέπει να εφαρμόζεται κατά τρόπο εναρμονιζόμενο με τα λοιπά σχετικά ενωσιακά μέσα και δράσεις, ιδίως με τις δράσεις στον τομέα του περιβάλλοντος και της αλλαγής του κλίματος, τα μέσα στους τομείς της ασφάλειας, της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας, της συνοχής, της έρευνας, των μεταφορών, του ανταγωνισμού και της διεθνούς συνεργασίας, και με τα ευρωπαϊκά συστήματα δορυφορικής πλοήγησης (GALILEO και EGNOS). Τα δεδομένα του Copernicus θα πρέπει να συνάδουν με τα διαστημικά δεδομένα αναφοράς των κρατών μελών καθώς και με τους εκτελεστικούς κανόνες και τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές της υποδομής χωρικών πληροφοριών στην Ένωση, που θεσπίστηκε με την οδηγία 2007/2/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5). Το Copernicus θα πρέπει επίσης να συμπληρώνει το ενιαίο σύστημα πληροφοριών για το περιβάλλον (ΕΣΠΠ) όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 1ης Φεβρουαρίου 2008 με τίτλο: Προς ένα ενιαίο σύστημα πληροφοριών για το περιβάλλον (ΕΣΠΠ), και τις δραστηριότητες της Ένωσης στον τομέα της αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Το Copernicus θα πρέπει να υλοποιηθεί σύμφωνα με τους στόχους της οδηγίας 2003/98/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα, που συνίστανται κυρίως στη διαφάνεια, τη δημιουργία συνθηκών που θα οδηγήσουν σε ανάπτυξη υπηρεσιών και θα συμβάλουν στην οικονομική μεγέθυνση και την απασχόληση. Τα δεδομένα και οι πληροφορίες του Copernicus θα πρέπει να διατίθενται ελεύθερα και ανοικτά προς στήριξη του ψηφιακού θεματολογίου για την Ευρώπη, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 26ης Αυγούστου 2010 με τίτλο: Ψηφιακό Θεματολόγιο για την Ευρώπη.
(10)
Το Copernicus εκτελείται στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη (στρατηγική «Ευρώπη 2020»). Θα πρέπει να ωφελήσει μεγάλο φάσμα πολιτικών της Ένωσης και να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», ιδίως με την ανάπτυξη αποτελεσματικής διαστημικής πολιτικής, συμβάλλοντας για την αντιμετώπιση ορισμένων από τις σημαντικότερες παγκόσμιες προκλήσεις και την επίτευξη των στόχων για την κλιματική αλλαγή και την ενεργειακή βιωσιμότητα. Το Copernicus θα πρέπει επίσης να στηρίξει την υλοποίηση της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής και την ανάπτυξη ευρωπαϊκών αγορών διαστημικών δεδομένων και υπηρεσιών.
(11)
Το πρόγραμμα Copernicus θα πρέπει επίσης να επωφεληθεί από τα αποτελέσματα που θα επιτευχθούν με το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), ιδίως μέσω των δραστηριοτήτων που αναπτύσσει στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας για μελλοντικές τεχνολογίες και εφαρμογές γεωσκόπησης με χρήση μέσων τηλεπισκόπησης, αερομεταφερόμενων και επιτόπιων τεχνολογιών και δεδομένων προς αντιμετώπιση των μεγάλων κοινωνιολογικών προκλήσεων. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει κατάλληλη συνεργία, διαφάνεια και σαφήνεια ως προς τις διάφορες πτυχές του προγράμματος Copernicus.
(12)
Η εξέλιξη του διαστημικού σκέλους του Copernicus θα πρέπει να βασίζεται σε ανάλυση των επιλογών για να αντιμετωπισθούν οι εξελισσόμενες ανάγκες των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων των δημοσίων προμηθειών από εθνικές/δημόσιες αποστολές και εμπορικούς παρόχους στην Ευρώπη, του προσδιορισμού των νέων εξειδικευμένων αποστολών, των διεθνών συμφωνιών για τη διασφάλιση της πρόσβασης σε μη ευρωπαϊκές αποστολές και την ευρωπαϊκή αγορά γεωσκόπησης.
(13)
Το μέγιστο κονδύλιο που δίνει η Ένωση για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων του Copernicus θα πρέπει να κατατμηθεί σε διάφορες κατηγορίες. Εντούτοις, για λόγους ευελιξίας και για να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία του Copernicus, η Επιτροπή θα πρέπει να μπορεί να ανακατανέμει κονδύλια από τη μία κατηγορία στην άλλη.
(14)
Η παροχή επιχειρησιακών υπηρεσιών εξαρτάται από τη καλή λειτουργία, την συνεχή διαθεσιμότητα και την ασφάλεια του διαστημικού σκέλους του Copernicus. Ο αυξανόμενος κίνδυνος σύγκρουσης με άλλους δορυφόρους και με διαστημικά απόβλητα είναι η πιο σοβαρή απειλή για το διαστημικό σκέλος του Copernicus. Ως εκ τούτου, οι δραστηριότητες του Copernicus θα πρέπει να περιλαμβάνουν την προστασία του διαστημικού σκέλους του Copernicus και των λειτουργιών του, μεταξύ άλλων κατά την εκτόξευση δορυφόρων. Κατόπιν τούτου, μια αναλογική συνεισφορά στο κόστος των υπηρεσιών που μπορούν να παρέχουν αυτή την προστασία θα μπορούσε να χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό του Copernicus στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό χάρη στην αυστηρή διαχείριση των εξόδων και τηρουμένου απολύτως του μέγιστου ποσού των 26,5 εκατομμυρίων EUR σε τρέχουσες τιμές που ορίζεται στον παρόντα κανονισμό. Η συνεισφορά αυτή θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για την παροχή δεδομένων και υπηρεσιών και όχι για την αγορά υποδομών.
(15)
Για να βελτιωθεί η εφαρμογή του Copernicus και ο μακροπρόθεσμος προγραμματισμός του, η Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει ένα ετήσιο πρόγραμμα εργασιών, που να περιλαμβάνει εκτελεστικό πρόγραμμα των αναγκαίων δράσεων προς εκπλήρωση των στόχων του Copernicus. Το εν λόγω εκτελεστικό πρόγραμμα θα πρέπει να είναι προσανατολισμένο προς το μέλλον και να περιγράφει τις δράσεις που απαιτούνται για να υλοποιηθεί το Copernicus, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελισσόμενες ανάγκες των χρηστών και τις τεχνολογικές εξελίξεις.
(16)
Η εφαρμογή του σκέλους υπηρεσιών του Copernicus θα πρέπει να βασίζεται σε τεχνικές προδιαγραφές λόγω του πολύπλοκου χαρακτήρα και των πόρων που διατίθενται στο πρόγραμμα Copernicus. Αυτό θα διευκολύνει επίσης την αξιοποίηση από το κοινό των υπηρεσιών καθόσον οι χρήστες θα είναι σε θέση να προεξοφλούν τη διαθεσιμότητα και την εξέλιξη των υπηρεσιών καθώς και τη συνεργασία με τα κράτη μέλη και τρίτους. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει και να επικαιροποιεί, εφόσον απαιτείται, τεχνικές προδιαγραφές για όλες τις υπηρεσίες του Copernicus που αφορούν πτυχές όπως είναι το πεδίο εφαρμογής, η αρχιτεκτονική δομή, οι τεχνικοί φάκελοι, ο ενδεικτικός καταμερισμός κόστους και ο σχεδιασμός, τα επίπεδα επιδόσεων, οι ανάγκες πρόσβασης σε διαστημικά και επιτόπια δεδομένα, η εξέλιξη, τα πρότυπα, η αρχειοθέτηση και η διάδοση των δεδομένων.
(17)
Η εφαρμογή του διαστημικού σκέλους του Copernicus θα πρέπει να βασίζεται στις τεχνικές προδιαγραφές λόγω του πολύπλοκου χαρακτήρα και των πόρων που διατίθενται στο πρόγραμμα Copernicus. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει και να επικαιροποιεί, εφόσον απαιτείται, τεχνικές προδιαγραφές που αναλύουν τις προς στήριξη δραστηριότητες στο πλαίσιο του διαστημικού σκέλους του Copernicus και τον ενδεικτικό καταμερισμό και το σχεδιασμό του κόστους τους. Δεδομένου ότι το Copernicus θα βασίζεται σε επενδύσεις της Ένωσης, του ΕΟΔ και των κρατών μελών στο πλαίσιο της παγκόσμιας παρακολούθησης για το περιβάλλον και την ασφάλεια, οι δραστηριότητες δυνάμει του διαστημικού σκέλους του Copernicus θα λαμβάνουν υπόψη, κατά περίπτωση, στοιχεία από το μακροπρόθεσμο σενάριο του ΕΟΔ (LTS). Το LTS (μακροπρόθεσμο σενάριο) είναι ένα έγγραφο που καταρτίζεται και επικαιροποιείται από τον ΕΟΔ, θεσπίζοντας ένα γενικό πλαίσιο για το διαστημικό σκέλος του Copernicus.
(18)
Το Copernicus θα πρέπει να καθοδηγείται από τους χρήστες, πράγμα που απαιτεί, συνεπώς, τη συνεχή και ουσιαστική συμμετοχή των χρηστών, ιδίως όσον αφορά τον καθορισμό και την επικύρωση των απαιτήσεων παροχής υπηρεσιών.
(19)
Η διεθνής διάσταση του Copernicus έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανταλλαγή δεδομένων και πληροφοριών καθώς και για την πρόσβαση στην υποδομή παρατήρησης. Μία τέτοια ανταλλαγή είναι οικονομικά αποδοτικότερη από τα συστήματα αγοράς δεδομένων και ενισχύει την παγκόσμια διάσταση του Copernicus.
(20)
Η συμφωνία του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) και οι συμφωνίες-πλαίσια με υποψήφιες χώρες και δυνητικά υποψήφιους προβλέπουν τη συμμετοχή των εν λόγω χωρών σε ενωσιακά προγράμματα. Η συμμετοχή άλλων τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών θα πρέπει να καταστεί εφικτή μέσω της σύναψης διεθνών συμφωνιών για τον σκοπό αυτόν.
(21)
Τα κράτη μέλη, οι τρίτες χώρες και οι διεθνείς οργανισμοί θα πρέπει να είναι ελεύθερα να συμβάλλουν στα προγράμματα βάσει καταλλήλων συμφωνιών.
(22)
Η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη γενική ευθύνη για το Copernicus. Η Επιτροπή θα πρέπει να καθορίσει τις προτεραιότητες και να εξασφαλίσει τον γενικό συντονισμό και την εποπτεία του Copernicus. Θα πρέπει σε αυτά να συμπεριληφθούν ειδικές προσπάθειες για την ευαισθητοποίηση του κοινού ως προς τη σημασία που έχουν τα διαστημικά προγράμματα για τους ευρωπαίους πολίτες. Θα πρέπει να παρέχει εγκαίρως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο όλες τις σχετικές πληροφορίες που αφορούν το Copernicus.
(23)
Κατά την εφαρμογή του Copernicus, η Επιτροπή θα πρέπει να στηρίζεται, κατά περίπτωση, σε ευρωπαϊκές διακυβερνητικές οργανώσεις με τις οποίες έχει ήδη συνάψει εταιρικές σχέσεις, ιδίως τον ΕΟΔ για τον τεχνικό συντονισμό του διαστημικού σκέλους του Copernicus, τον καθορισμό της αρχιτεκτονικής του δομής, την ανάπτυξη και προμήθεια διαστημικών υποδομών, την πρόσβαση σε δεδομένα και την εκτέλεση εξειδικευμένων αποστολών. Ακόμη, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να στηρίζεται στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Εκμετάλλευση Μετεωρολογικών Δορυφόρων (EUMETSAT) για την εκτέλεση εξειδικευμένων αποστολών σύμφωνα με την εμπειρογνωσία και την εντολή του.
(24)
Λαμβανομένης υπόψη της συμπρακτικής διάστασης του Copernicus και προς αποφυγή της αλληλεπικάλυψης της τεχνικής εμπειρογνωσίας, η υλοποίηση του Copernicus θα πρέπει να ανατεθεί σε φορείς που διαθέτουν την κατάλληλη τεχνική και επαγγελματική ικανότητα. Οι φορείς αυτοί θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να ανοίξουν την εκτέλεση των καθηκόντων αυτών στον ανταγωνισμό ως ένα ορισμένο σημείο, κατ' εφαρμογή του δημοσιονομικού κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8) (δημοσιονομικός κανονισμός).
(25)
Το Copernicus θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα σκέλος υπηρεσιών που να εξασφαλίζει την παροχή πληροφοριών σχετικά με την παρακολούθηση της ατμόσφαιρας, του θαλάσσιου περιβάλλοντος, της ξηράς, της κλιματικής αλλαγής, τη διαχείριση καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης και την ασφάλεια. Ειδικότερα το Copernicus θα πρέπει να παρέχει πληροφόρηση για την κατάσταση της ατμόσφαιρας μεταξύ άλλων σε τοπική, εθνική, ευρωπαϊκή και παγκόσμια κλίμακα, πληροφόρηση για την κατάσταση των ωκεανών, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία εξειδικευμένου ευρωπαϊκού ομίλου για την παρακολούθηση της θάλασσας, πληροφόρηση προς στήριξη της παρακολούθησης της ξηράς ώστε να ενισχυθεί η εφαρμογή τοπικών, εθνικών και ευρωπαϊκών πολιτικών, πληροφόρηση προς στήριξη της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και για τον μετριασμό της, γεωδιαστημική πληροφόρηση προς στήριξη της διαχείρισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, μεταξύ άλλων με δράσεις πρόληψης, και για την ασφάλεια των πολιτών, μεταξύ άλλων με στήριξη της εξωτερικής δράσης της Ένωσης. Η Επιτροπή θα πρέπει να καθορίσει κατάλληλες συμβατικές ρυθμίσεις προς επίρρωση της βιωσιμότητας της παροχής υπηρεσιών.
(26)
Κατά την εφαρμογή του σκέλους υπηρεσιών του Copernicus, η Επιτροπή μπορεί να στηριχθεί, αν αυτό δικαιολογείται δεόντως από τον ειδικό χαρακτήρα της δράσης και από την ειδική εμπειρογνωσία, σε αρμόδιους φορείς, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Frontex), ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Ναυσιπλοΐας (EMSA) και το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΚΕΕ), το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Καιρικών Προβλέψεων (ECMWF), σε άλλους συναφείς ευρωπαϊκούς οργανισμούς, ομίλους ή κοινοπραξίες εθνικών φορέων, ή σε κάθε σχετικό φορέα που είναι δυνητικά επιλέξιμος για ανάθεση καθηκόντων σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό. Η επιλογή του φορέα θα πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη την αποδοτικότητα της ανάθεσης αυτών των καθηκόντων σε σχέση με το κόστος της, καθώς και τον αντίκτυπό της στη δομή διακυβέρνησης του φορέα και στους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους του.
(27)
Το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) της Επιτροπής έχει αναμειχθεί ενεργά στην πρωτοβουλία GMES και στην εφαρμογή των αρχικών επιχειρήσεων του GMES που καθορίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 911/2010. Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει να στηρίζεται στην επιστημονική και τεχνική συνδρομή του JRC για την υλοποίηση του Copernicus.
(28)
Η σύναψη δημοσίων συμβάσεων με τους φορείς στους οποίους ανατίθεται η υλοποίηση του Copernicus θα πρέπει να είναι συμβατή με τους κανόνες της Ένωσης ή ισοδύναμες διεθνείς προδιαγραφές, στην έκταση την προβλεπόμενη από τις περί δημοσίων συμβάσεων διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού. Οι συγκεκριμένες προσαρμογές που απαιτούνται για τους εν λόγω κανόνες καθώς και οι ρυθμίσεις για παράταση της ισχύος των υφισταμένων συμβάσεων προσδιορίζονται στις αντίστοιχες συμφωνίες εξουσιοδότησης. Πρώτα από όλα θα πρέπει να επιδιώκεται η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, ο έλεγχος των εξόδων, ο μετριασμός των κινδύνων, η αύξηση της αποτελεσματικότητα και η αποφυγή της εξάρτησης από έναν και μόνο προμηθευτή. Θα πρέπει να διασφαλιστεί ανοικτή πρόσβαση και θεμιτός ανταγωνισμός σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού και η προσφορά στη βιομηχανία ίσων ευκαιριών συμμετοχής σε όλα τα επίπεδα, μεταξύ άλλων ιδίως στις νέες επιχειρήσεις και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις («ΜΜΕ»). Θα πρέπει να αποφεύγεται η ενδεχόμενη κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης και η μακροχρόνια εξάρτηση από έναν και μόνον προμηθευτή. Για να μετριασθούν οι κίνδυνοι του προγράμματος, να αποφευχθεί η εξάρτηση από μία και μόνον πηγή εφοδιασμού και να εξασφαλισθεί καλύτερος γενικός έλεγχος του Copernicus, του κόστους και των χρονοδιαγράμματός του, θα πρέπει, κατά περίπτωση, να επιδιώκεται προμήθεια από πολλαπλές πηγές. Επιπλέον, η ανάπτυξη ευρωπαϊκής βιομηχανίας θα πρέπει να προστατευθεί και να προαχθεί σε όλους τους τομείς που σχετίζονται με τη γεωσκόπηση σύμφωνα με τις διεθνείς συμφωνίες των οποίων η Ένωση είναι συμβαλλόμενο μέρος.
(29)
Ο κίνδυνος μέτριων ή μηδαμινών επιδόσεων των συμβάσεων θα πρέπει να μετριάζεται όσο το δυνατόν περισσότερο. Προς τούτο, οι υποψήφιοι θα πρέπει να αποδεικνύουν την ικανότητα διατήρησης των συμβατικών τους επιδόσεων σε σχέση με τις ανειλημμένες υποχρεώσεις και τη διάρκεια της σύμβασης. Ως εκ τούτου, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει, εφόσον ενδείκνυται, να καθορίζουν απαιτήσεις σχετικές με την αξιοπιστία του εφοδιασμού και την παροχή υπηρεσιών. Επιπλέον, στην περίπτωση αγοράς εμπορευμάτων και υπηρεσιών ευαίσθητου χαρακτήρα, οι αναθέτουσες αρχές δύνανται να εξαρτούν τις αγορές αυτές από ειδικές απαιτήσεις, ιδίως για να εξασφαλισθεί ασφάλεια των πληροφοριών. Οι βιομηχανίες της Ένωσης θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να προσφεύγουν σε μη ενωσιακές πηγές για ορισμένα δομικά στοιχεία και υπηρεσίες σε περίπτωση αποδεδειγμένων ουσιαστικών πλεονεκτημάτων από άποψη ποιότητας και κόστους, λαμβανομένων υπόψη, ωστόσο, του στρατηγικού χαρακτήρα του Copernicus και των απαιτήσεων της Ένωσης όσον αφορά την ασφάλεια και τον έλεγχο των εξαγωγών. Θα πρέπει να αξιοποιούνται οι επενδύσεις, οι βιομηχανικές εμπειρίες και δεξιότητες του δημόσιου τομέα, ενώ παράλληλα θα εξασφαλίζεται ότι δεν παραβιάζονται οι κανόνες περί ανταγωνιστικής υποβολής προσφορών.
(30)
Για να εκτιμηθεί καλύτερα το συνολικό κόστος προϊόντος, υπηρεσίας ή έργου που αποτελεί αντικείμενο υποβολής προσφορών, περιλαμβανομένου του μακροπρόθεσμου επιχειρησιακού τους κόστους, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το συνολικό κόστος καθ' όλη τη διάρκεια του ωφέλιμου κύκλου ζωής του προϊόντος, της υπηρεσίας ή του έργου που αποτελεί αντικείμενο υποβολής προσφορών, οποτεδήποτε κρίνεται σκόπιμο κατά τη διαδικασία υποβολής προσφορών, εφαρμόζοντας προσέγγιση οικονομικής αποδοτικότητας, όπως η εκτίμηση του κόστους του κύκλου ζωής, όταν το κριτήριο ανάθεσης είναι η οικονομικά πλέον συμφέρουσα προσφορά. Προς τον σκοπό αυτόν, η αναθέτουσα αρχή θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι η μεθοδολογία υπολογισμού του κόστους του ωφέλιμου κύκλου ζωής ενός προϊόντος, μιας υπηρεσίας ή ενός έργου αναφέρεται ρητώς στα έγγραφα της σύμβασης ή την προκήρυξη του διαγωνισμού και ότι επιτρέπει την εξακρίβωση των πληροφοριών που παρέχουν οι υποψήφιοι.
(31)
Η αναθέτουσα αρχή θα πρέπει να είναι σε θέση να αποκαθιστά τους ίσους όρους ανταγωνισμού όταν μία ή περισσότερες επιχειρήσεις διαθέτουν ήδη, πριν από την πρόσκληση υποβολής προσφορών, εμπιστευτικές πληροφορίες για τις δραστηριότητες που συνδέονται με την πρόσκληση υποβολής προσφορών. Θα πρέπει επίσης να μπορεί να συνάψει σύμβαση με τη μορφή σύμβασης με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις, να εισαγάγει, υπό ορισμένες συνθήκες, συμπληρωματική ρήτρα σε σύμβαση στο πλαίσιο της εκτέλεσής της ή και να επιβάλει έναν ελάχιστο βαθμό υπεργολαβίας. Τέλος, λόγω των τεχνολογικών αβεβαιοτήτων που χαρακτηρίζουν το Copernicus, οι τιμές των συμβάσεων δεν μπορούν πάντα να προβλέπονται με ακρίβεια και είναι επομένως σκόπιμο να συνάπτονται συμβάσεις με συγκεκριμένη μορφή, που να μην καθορίζει σταθερές και οριστικές τιμές και να περιλαμβάνει ρήτρες διασφάλισης των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης.
(32)
Για να τηρηθεί το Copernicus στα πλαίσια του μέγιστου ποσού του με τον μεγαλύτερο δυνατό περιορισμό των τεχνικών κινδύνων και των κινδύνων που σχετίζονται με το χρονοδιάγραμμα, και για να εξασφαλιστεί μια σταθερή αξιοπιστία του εφοδιασμού, το Copernicus θα πρέπει να αξιοποιήσει όσο το δυνατόν τις προηγούμενες οικονομικές επενδύσεις και επενδύσεις σε υποδομές του δημόσιου τομέα καθώς και τις βιομηχανικές εμπειρίες και δεξιότητες που αποκτήθηκαν από τέτοιες επενδύσεις βάσει του GMES. Αυτό ισχύει ιδίως για το επαναλαμβανόμενο διαστημικό σκέλος και το σκέλος του επίγειου τμήματος που αναπτύσσονται από τον ΕΟΔ και τα συμμετέχοντα σε αυτόν κράτη στο πλαίσιο του προαιρετικού προγράμματος του διαστημικού σκέλους του GMES με χρηματοδοτική συμμετοχή της Ένωσης. Στην τελευταία περίπτωση θα πρέπει να εξεταστεί δεόντως από την αναθέτουσα αρχή η χρήση της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού ή ισοδύναμου εγγράφου.
(33)
Για να επιτευχθούν οι στόχοι του Copernicus σε βιώσιμη βάση, είναι αναγκαίο να συντονιστούν οι δραστηριότητες των διαφόρων συμμετεχόντων στο Copernicus εταίρων και να αναπτυχθεί, να εγκαθιδρυθεί και να λειτουργήσει μια ικανότητα παροχής υπηρεσιών και παρατήρησης που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηστών. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να επικουρείται από μια επιτροπή («επιτροπή Copernicus») για την εξασφάλιση του συντονισμού των συνεισφορών της Ένωσης, των κρατών μελών και των διακυβερνητικών οργανισμών καθώς και του συντονισμού με τον ιδιωτικό τομέα προς το Copernicus, η οποία θα αξιοποιεί τις υφιστάμενες δυνατότητες και θα εντοπίζει τις ελλείψεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν σε επίπεδο Ένωσης. Η εν λόγω επιτροπή θα πρέπει να επικουρεί επίσης την Επιτροπή κατά την παρακολούθηση της ομαλής υλοποίησης του Copernicus. Δεδομένου ότι η χρηστή δημόσια διαχείριση επιβάλλει τη διασφάλιση ενιαίας διαχείρισης του Copernicus, αυξημένη ταχύτητα στη λήψη των αποφάσεων και ισότιμη πρόσβαση στις πληροφορίες, οι εκπρόσωποι των φορέων στους οποίους ανατίθενται καθήκοντα εκτέλεσης προϋπολογισμού θα πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν ως παρατηρητές στις εργασίες της επιτροπής Copernicus, που έχει συσταθεί για να επικουρεί την Επιτροπή. Για τους ίδιους λόγους, οι εκπρόσωποι των τρίτων χωρών ή διεθνών οργανισμών που συνήψαν διεθνή συμφωνία με την Ένωση θα πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν στις εργασίες της επιτροπής Copernicus με την επιφύλαξη των περιορισμών ασφαλείας και όπως προβλέπει η εν λόγω συμφωνία. Οι εκπρόσωποι αυτοί δεν δικαιούνται να συμμετέχουν στις ψηφοφορίες της επιτροπής Copernicus.
(34)
Το έργο των φορέων στους οποίους η Επιτροπή αναθέτει εκτελεστικά καθήκοντα θα πρέπει επίσης να αξιολογείται με βάση δείκτες απόδοσης. Η ρύθμιση αυτή θα παρέχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο μια ένδειξη της προόδου των επιχειρήσεων και της υλοποίησης του Copernicus.
(35)
Ο κατ' εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1159/2013 της Επιτροπής (9) θέσπισε τους όρους καταχώρισης και αδειοδότησης των χρηστών του GMES και καθόρισε κριτήρια για τον περιορισμό της πρόσβασης στα αποκλειστικά δεδομένα του GMES και στις πληροφορίες που παράγονται από τις υπηρεσίες του GMES.
(36)
Τα δεδομένα και οι πληροφορίες που παράγονται στο πλαίσιο του Copernicus θα πρέπει να είναι διαθέσιμα σε πλήρη, ανοικτή και δωρεάν βάση, με την επιφύλαξη ενδεδειγμένων προϋποθέσεων και περιορισμών, με σκοπό την προαγωγή της χρήσης και της ανταλλαγής τους, καθώς και για την ενίσχυση των αγορών γεωσκόπησης στην Ευρώπη, ιδίως του κατάντη τομέα, ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας.
(37)
Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργαστεί με τους παρόχους δεδομένων για να συμφωνηθούν όροι αδειοδότησης για δεδομένα τρίτων για να διευκολυνθεί η χρήση τους στο πλαίσιο του Copernicus, κατ' εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και των ισχυόντων δικαιωμάτων των τρίτων.
(38)
Θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα δικαιώματα πρόσβασης στα δεδομένα του Copernicus Sentinel που παρέχονται βάσει του προγράμματος το οποίο αφορά το διαστημικό σκέλος του GMES όπως εγκρίθηκε από το Συμβούλιο του Προγράμματος του ΕΟΔ για τη Γεωσκόπηση στις 24 Σεπτεμβρίου 2013.
(39)
Δεδομένου ότι το Copernicus είναι μη στρατιωτικό πρόγραμμα υπό μη στρατιωτικό έλεγχο, θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην απόκτηση δεδομένων και την παραγωγή πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων εικόνων υψηλής ευκρίνειας, που δεν αποτελούν κίνδυνο ή απειλή για την ασφάλεια της Ένωσης ή των κρατών μελών της. Ωστόσο, δεδομένου ότι ορισμένα δεδομένα και πληροφορίες Copernicus μπορεί να χρήζουν προστασίας, για να διασφαλισθεί η ασφαλής κυκλοφορία των πληροφοριών αυτών εντός του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, όλοι οι συμμετέχοντες στο Copernicus θα πρέπει να διασφαλίζουν ένα βαθμό προστασίας των διαβαθμισμένων πληροφοριών ΕΕ ίσο με τον προβλεπόμενο στους κανόνες περί ασφαλείας όπως ορίζονται στο παράρτημα της απόφασης 2001/844/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ της Επιτροπής (10) και τους κανόνες ασφαλείας του Συμβουλίου όπως ορίζονται στα παραρτήματα της απόφασης 2013/488/ΕΕ του Συμβουλίου (11).
(40)
Δεδομένου ότι ορισμένα δεδομένα και πληροφορίες Copernicus, συμπεριλαμβανομένων των εικόνων υψηλής ευκρίνειας, μπορούν να έχουν αντίκτυπο στην ασφάλεια της Ένωσης ή των κρατών μελών της, το Συμβούλιο θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να εγκρίνει μέτρα για την αντιμετώπιση κινδύνων και απειλών κατά της ασφάλειας της Ένωσης ή των κρατών μελών της.
(41)
Η Ένωση θα πρέπει να έχει την κυριότητα όλων των υλικών και άυλων περιουσιακών στοιχείων που παράγονται ή αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Copernicus. Για να καταστούν πλήρως σεβαστά τα θεμελιώδη δικαιώματα της κυριότητας, θα πρέπει να θεσπιστούν οι αναγκαίες ρυθμίσεις με τους υφιστάμενους κυρίους. Εννοείται ότι οι διατάξεις για την κυριότητα των άυλων περιουσιακών στοιχείων οι οποίες ορίζονται στον παρόντα κανονισμό δεν καλύπτουν τα άυλα δικαιώματα που δεν είναι μεταβιβάσιμα βάσει της σχετικής εθνικής νομοθεσίας. Η εν λόγω κυριότητα της Ένωσης δεν θα πρέπει να θίγει τη δυνατότητα της Ένωσης, κατ' εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και εφόσον κρίνεται σκόπιμο βάσει κατά περίπτωση εκτίμησης, να καθιστά τα περιουσιακά αυτά στοιχεία διαθέσιμα σε τρίτους ή να τα διαθέτει. Ειδικότερα, η Ένωση θα πρέπει να μπορεί να μεταβιβάζει σε τρίτους την κυριότητα ή την άδεια δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που απορρέουν από το έργο που επιτελέστηκε στο πλαίσιο του Copernicus για να αξιοποιηθούν σε μεγάλο βαθμό οι υπηρεσίες του Copernicus από μεταγενέστερους χρήστες.
(42)
Τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης θα πρέπει να προστατεύονται μέσω αναλογικών μέτρων καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου των δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης, ανίχνευσης και διερεύνησης των παρατυπιών, της ανάκτησης των απολεσθέντων, των εσφαλμένως καταβληθέντων ή των μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων και, κατά περίπτωση, της επιβολής διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.
(43)
Δεδομένου ότι το Copernicus είναι πολύπλοκο πρόγραμμα, η Επιτροπή θα πρέπει να επικουρείται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες προερχόμενους από ευρύ φάσμα φορέων, μεταξύ άλλων ιδίως από εμπειρογνώμονες που υποδεικνύουν τα κράτη μέλη για θέματα ασφάλειας, από εκπροσώπους συναφών εθνικών φορέων αρμόδιων για διαστημικά θέματα και χρήστες του Copernicus, ώστε να παρασχεθούν σε αυτό η αναγκαία τεχνική και επιστημονική εμπειρογνωμοσύνη καθώς και διατομεακές και διακλαδικές προοπτικές, λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων πρωτοβουλιών σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
(44)
Για να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού όσον αφορά την έγκριση του ετήσιου προγράμματος εργασίας, των τεχνικών προδιαγραφών για το σκέλος υπηρεσιών και το διαστημικό σκέλος, των πτυχών ασφαλείας και των μέτρων προώθησης της σύγκλισης των κρατών μελών όσον αφορά τη χρήση των δεδομένων και των πληροφοριών που παράγονται στο πλαίσιο του Copernicus και την πρόσβασή τους στην τεχνολογία και τις εξελίξεις στον τομέα της γεωσκόπησης, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12).
(45)
Επειδή το Copernicus είναι προσανατολισμένο στον χρήστη, απαιτεί τη συνεχή και ουσιαστική του συμμετοχή, ιδίως στον καθορισμό και την επικύρωση των απαιτήσεων παροχής υπηρεσιών. Για να αναβαθμιστεί η σημασία των χρηστών, η συνεισφορά τους θα πρέπει να επιδιώκεται συστηματικά μέσω τακτικών διαβουλεύσεων με τελικούς χρήστες από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Προς το σκοπό αυτό θα πρέπει να συγκροτηθεί ομάδα εργασίας (το «Φόρουμ χρηστών») που να επικουρεί την επιτροπή Copernicus με τον προσδιορισμό των απαιτήσεων των χρηστών, την εξακρίβωση της συμμόρφωσης των υπηρεσιών και το συντονισμό με τους χρήστες του δημοσίου τομέα.
(46)
Θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) όσον αφορά τις αναγκαίες απαιτήσεις δεδομένων για τις εξελισσόμενες επιχειρησιακές υπηρεσίες, τους όρους και τις διαδικασίες πρόσβασης, καταχώρισης και χρήσης των δεδομένων του Copernicus και των πληροφοριών του Copernicus, τα ειδικά τεχνικά κριτήρια που είναι αναγκαία για να αποφευχθεί η διατάραξη του συστήματος δεδομένων του Copernicus και πληροφοριών του Copernicus και τα κριτήρια περιορισμού της απόκτησης ή της διάδοσης δεδομένων του Copernicus και πληροφοριών του Copernicus λόγω αλληλοσυγκρουόμενων δικαιωμάτων. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διεξαγάγει η Επιτροπή, κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Κατά την προετοιμασία και τη σύνταξη κατ' εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(47)
Οι δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται, ώστε να καθίσταται εφικτή η πραγματοποίηση των αναγκαίων αναπροσαρμογών και η παρακολούθηση των νέων εξελίξεων. Συγκεκριμένα, η αξιολόγηση θα πρέπει να εκτιμά τις επιπτώσεις της πολιτικής δεδομένων και πληροφοριών Copernicus στους ενδιαφερόμενους φορείς, τους μεταγενέστερους χρήστες, την επίδραση στις επιχειρήσεις καθώς και στις εθνικές και ιδιωτικές επενδύσεις σε υποδομές γεωσκόπησης. Η αξιολόγηση θα πρέπει επίσης να εξετάζει την πιθανή μελλοντική συμμετοχή συναφών ευρωπαϊκών οργανισμών, όπως ο Οργανισμός του Ευρωπαϊκού GNSS. Για να μεγιστοποιηθούν τα αποτελέσματα και να κεφαλαιοποιηθούν οι γνώσεις και η εμπειρογνωμοσύνη που αποκτώνται στην υλοποίηση του Copernicus, θα πρέπει να διερευνηθούν νέα μοντέλα οργάνωσης για μελλοντικό σχεδιασμό που να εξασφαλίζουν μακροπρόθεσμη οικονομική δέσμευση.
(48)
Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η θέσπιση του Copernicus, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, επειδή το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει επίσης πανευρωπαϊκό δυναμικό και θα εξαρτάται από τη συντονισμένη παροχή υπηρεσιών σε όλα τα κράτη μέλη η οποία πρέπει να συντονιστεί σε επίπεδο Ένωσης, μπορεί όμως, λόγω της κλίμακας της δράσης, να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, που προβλέπεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού.
(49)
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει χρηματοδοτικό κονδύλι το οποίο αποτελεί το ποσό προνομιακής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 17 της διοργανικής συμφωνίας της 2ας Δεκεμβρίου 2013 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (13), για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού.
(50)
Η περίοδος χρηματοδότησης του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με την περίοδο του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013. Κατά συνέπεια, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2014.
(51)
Συνεπώς, είναι αναγκαίο να καταργηθεί ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 911/2010, ούτως ώστε να διαμορφωθεί το κατάλληλο πλαίσιο διακυβέρνησης και χρηματοδότησης και να εξασφαλιστεί η δυνατότητα εφαρμογής ενός πλήρως επιχειρησιακού προγράμματος Copernicus. Κάθε μέτρο εγκριθέν βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 911/2010 θα πρέπει, χάριν συνεχείας, να παραμείνει εν ισχύι,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται ενωσιακό πρόγραμμα γεωσκόπησης και παρακολούθησης της γης («Copernicus»), και τίθενται κανόνες για την εκτέλεσή του.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1. Το Copernicus είναι μη στρατιωτικό πρόγραμμα υπό μη στρατιωτικό έλεγχο, βασιζόμενο στις υφιστάμενες εθνικές και ευρωπαϊκές υποδομές, ενώ διασφαλίζει και τη συνέχεια με τις δραστηριότητες που ολοκληρώθηκαν στο πλαίσιο της παγκόσμιας παρακολούθησης του περιβάλλοντος και της ασφάλειας (GMES).
2. Το Copernicus απαρτίζεται από τα ακόλουθα σκέλη:
α)
το σκέλος υπηρεσιών για την παροχή πληροφοριών στους ακόλουθους τομείς: παρακολούθηση της ατμόσφαιρας, παρακολούθηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, παρακολούθηση της ξηράς, παρακολούθηση της αλλαγής του κλίματος, διαχείριση των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, και ασφάλεια·
β)
το διαστημικό σκέλος, που διασφαλίζει βιώσιμη διαστημική επισκόπηση για τους σημειούμενους στο στοιχείο α) τομείς υπηρεσιών·
γ)
το επιτόπιο σκέλος, που διασφαλίζει συντονισμένη πρόσβαση σε παρατηρήσεις δι' εναέριων, θαλάσσιων και επίγειων εγκαταστάσεων για τους σημειούμενους στο στοιχείο α) τομείς υπηρεσιών.
3. Θα καταρτιστούν κατάλληλες διασυνδέσεις και διεπαφές μεταξύ των σκελών που αναφέρονται στην παράγραφο 2.
Άρθρο 3
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι κάτωθι ορισμοί:
1)
ως «εξειδικευμένες αποστολές» νοούνται οι διαστημικές γεωσκοπικές αποστολές για τη χρήση στο Copernicus και εκτελούμενες από αυτό, ιδίως δε οι αποστολές «Sentinel»·
2)
ως «συνεισφέρουσες αποστολές» νοούνται οι διαστημικές γεωσκοπικές αποστολές που παρέχουν δεδομένα στο Copernicus συμπληρώνοντας τα δεδομένα που παρέχονται από τις εξειδικευμένες αποστολές·
3)
ως «δεδομένα εξειδικευμένης αποστολής» νοούνται τα διαστημικά γεωσκοπικά δεδομένα των εξειδικευμένων αποστολών προς χρήση στο Copernicus·
4)
ως «δεδομένα συνεισφέρουσας αποστολής» νοούνται τα διαστημικά γεωσκοπικά δεδομένα των συνεισφερουσών αποστολών που παρέχονται με άδεια ή προσφέρονται προς χρήση στο Copernicus·
5)
ως «επιτόπια δεδομένα» νοούνται τα δεδομένα παρατήρησης από επίγειους, επιπλέοντες ή αερομεταφερόμενους αισθητήρες καθώς και δεδομένα αναφοράς ή δευτερεύοντα δεδομένα που παρέχονται με άδεια ή προσφέρονται προς χρήση στο Copernicus·
6)
ως «δεδομένα και πληροφορίες τρίτων μερών» νοούνται τα στοιχεία και οι πληροφορίες που δημιουργούνται εκτός του Copernicus και είναι απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων του·
7)
ως «δεδομένα Copernicus» νοούνται τα δεδομένα των εξειδικευμένων αποστολών, των συνεισφερουσών αποστολών και τα επιτόπια δεδομένα·
8)
ως «πληροφορίες του Copernicus» νοούνται οι πληροφορίες από τις υπηρεσίες Copernicus του άρθρου 5 παράγραφος 1 μετά την επεξεργασία ή τη μοντελοποίηση των δεδομένων του Copernicus·
9)
ως «χρήστες του Copernicus» νοούνται:
α)
οι βασικοί χρήστες του Copernicus: Τα θεσμικά όργανα και οργανισμοί της Ένωσης, οι ευρωπαϊκές, εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές οι οποίες είναι επιφορτισμένες με τον καθορισμό, την εφαρμογή, την επιβολή ή την παρακολούθηση μιας δημόσιας υπηρεσίας ή πολιτικής στους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α),
β)
χρήστες του τομέα της έρευνας: πανεπιστήμια ή τυχόν άλλοι ερευνητικοί και εκπαιδευτικοί οργανισμοί,
γ)
εμπορικοί χρήστες και ιδιώτες,
δ)
φιλανθρωπικές, μη κυβερνητικές οργανώσεις και διεθνείς οργανώσεις.
Άρθρο 4
Στόχοι
1. Το Copernicus συμβάλλει στους εξής γενικούς στόχους:
α)
γεωσκόπηση για τη στήριξη της προστασίας του περιβάλλοντος και των προσπαθειών πολιτικής προστασίας και ασφάλειας·
β)
μεγιστοποίηση των κοινωνικοοικονομικών πλεονεκτημάτων, υποστηρίζοντας τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» και τους στόχους της για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, προωθώντας τη χρήση της γεωσκόπησης σε εφαρμογές και υπηρεσίες·
γ)
προαγωγή της ανάπτυξης ενός ανταγωνιστικού ευρωπαϊκού κλάδου για το διάστημα και τις υπηρεσίες και μεγιστοποίηση των ευκαιριών των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων για ανάπτυξη και παροχή καινοτόμων γεωσκοπικών συστημάτων και υπηρεσιών·
δ)
διασφάλιση αυτόνομης πρόσβασης σε περιβαλλοντικές γνώσεις και βασικές τεχνολογίες γεωσκόπησης και υπηρεσίες γεωπληροφόρησης, παρέχοντας έτσι στην Ευρώπη ανεξάρτητη ικανότητα λήψης αποφάσεων και δράσης·
ε)
στήριξη και συμβολή στις ευρωπαϊκές πολιτικές και προαγωγή των παγκόσμιων πρωτοβουλιών, όπως το GEOSS.
2. Για την επίτευξη των γενικών στόχων που περιγράφονται στην παράγραφο 1, το Copernicus έχει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους:
α)
παροχή ακριβών και αξιόπιστων δεδομένων και πληροφοριών, παρεχόμενων σε μακροπρόθεσμη και σταθερή βάση που επιτρέπουν την παροχή υπηρεσιών που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 και ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των βασικών χρηστών του Copernicus·
β)
παροχή βιώσιμης και αξιόπιστης πρόσβασης σε διαστημικά δεδομένα και πληροφορίες προερχόμενες από αυτόνομη ικανότητα γεωσκόπησης της Ένωσης με συνεπείς τεχνικές προδιαγραφές, ενώ θα βασίζεται σε ευρωπαϊκά και εθνικά υφιστάμενα μέσα και δυνατότητες, συμπληρώνοντάς τα, όποτε αυτό είναι αναγκαίο·
γ)
παροχή βιώσιμης και αξιόπιστης πρόσβασης σε επιτόπια δεδομένα, βασιζόμενο ειδικότερα σε υφιστάμενες ικανότητες σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, καθώς και σε παγκόσμια συστήματα και δίκτυα παρακολούθησης.
3. Η επίτευξη των στόχων των παραγράφων 1 και 2 θα αξιολογείται με βάση τους ακόλουθους δείκτες:
α)
δεδομένα και πληροφορίες που καθίστανται διαθέσιμα σύμφωνα με τις αντίστοιχες απαιτήσεις παροχής υπηρεσιών για το περιβάλλον, την πολιτική προστασία και την ασφάλεια·
β)
αυξημένη ζήτηση δεδομένων και πληροφοριών του Copernicus, η οποία μετριέται με βάση τον αριθμό χρηστών, την έκταση της πρόσβασης σε δεδομένα και σε πληροφορίες προστιθέμενης αξίας, τον αυξημένο αριθμό των κατάντη υπηρεσιών και τη διεύρυνση της διανομής στα κράτη μέλη και στην Ένωση·
γ)
χρήση των δεδομένων και πληροφοριών του Copernicus από τα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης, διεθνείς οργανισμούς, ευρωπαϊκές, εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές, περιλαμβανομένου του επιπέδου αξιοποίησης και ικανοποίησης των χρηστών και της ωφελείας που αποκομίζουν οι κοινωνίες της Ένωσης·
δ)
διείσδυση στην αγορά, περιλαμβανομένης της επέκτασης των υφιστάμενων αγορών και της δημιουργίας νέων και της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών κατάντη φορέων υλοποίησης·
ε)
βιώσιμη διαθεσιμότητα των στοιχείων του Copernicus που στηρίζουν τις υπηρεσίες του.
Άρθρο 5
Σκέλος υπηρεσιών του Copernicus
1. Το σκέλος υπηρεσιών του Copernicus αποτελείται από τις ακόλουθες υπηρεσίες:
α)
την υπηρεσία παρακολούθησης της ατμόσφαιρας η οποία παρέχει πληροφορίες για την ποιότητα του αέρα σε ευρωπαϊκή κλίμακα και για τη χημική σύσταση της ατμόσφαιρας σε παγκόσμια κλίμακα. Ειδικότερα, παρέχει πληροφορίες για τα συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα τα οποία λειτουργούν σε τοπική έως και εθνική κλίμακα και συμβάλλει στην παρακολούθηση των κλιματικών μεταβλητών της σύνθεσης της ατμόσφαιρας, μεταξύ άλλων αν είναι εφικτό της διάδρασης με την κομοστέγη των δασών·
β)
την υπηρεσία παρακολούθησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η οποία παρέχει πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση και τη δυναμική των φυσικών οικοσυστημάτων των ωκεανών και των θαλασσών για τις παγκόσμιες ωκεάνιες και τις ευρωπαϊκές περιφερειακές θαλάσσιες περιοχές, προς στήριξη της ασφάλειας της ναυτιλίας, συμβάλλοντας στην παρακολούθηση των ροών αποβλήτων, του θαλάσσιου περιβάλλοντος, των παράκτιων και των πολικών περιοχών, και των θαλάσσιων πόρων καθώς και των μετεωρολογικών προβλέψεων και στην παρακολούθηση του κλίματος·
γ)
την υπηρεσία παρακολούθησης της ξηράς, η οποία παρέχει πληροφορίες για την χρήση της γης και την εδαφοκάλυψη, την κρυόσφαιρα, την αλλαγή του κλίματος και τις βιογεωφυσικές μεταβλητές, περιλαμβανομένης και της δυναμικής τους, προς στήριξη της παγκόσμιας έως τοπικής περιβαλλοντικής παρακολούθησης της βιοποικιλότητας, του εδάφους, των εσωτερικών και των παράκτιων υδάτων, των δασών και της βλάστησης, και των φυσικών πόρων, καθώς και για την εν γένει εφαρμογή των πολιτικών σε θέματα περιβάλλοντος, γεωργίας, ανάπτυξης, ενέργειας, πολεοδομικού σχεδιασμού, υποδομών και μεταφορών·
δ)
την υπηρεσία κλιματικής αλλαγής η οποία παρέχει πληροφορίες που αποσκοπούν στην αύξηση της βάσης γνώσεων για την στήριξη των πολιτικών προσαρμογής και μετριασμού. Συμβάλλει, ειδικότερα, στην παροχή βασικών κλιματικών μεταβλητών (ECVs), κλιματικών αναλύσεων, προβλέψεων και δεικτών σε χρονικές και χωρικές κλίμακες, χρήσιμων για τις στρατηγικές προσαρμογής και μετριασμού που ακολουθούνται στους διάφορους τομείς τομεακού και κοινωνικού ενδιαφέροντος της Ένωσης·
ε)
την υπηρεσία διαχείρισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης η οποία παρέχει πληροφορίες για την αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων σε σχέση με διάφορους τύπους καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων των μετεωρολογικών κινδύνων, των γεωφυσικών κινδύνων, των εκούσιων ή τυχαίων ανθρωπογενών καταστροφών και άλλων ανθρωπιστικών καταστροφών, καθώς επίσης για δραστηριότητες πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και αποκατάστασης·
στ)
την υπηρεσία ασφαλείας, η οποία παρέχει πληροφορίες προς στήριξη της αντιμετώπισης των προκλήσεων που αφορούν την ασφάλεια των πολιτών της Ευρώπης, βελτιώνοντας τις ικανότητες πρόληψης των κρίσεων, ετοιμότητας και αντιμετώπισής τους, ιδίως όσον αφορά την παραμεθόρια και τη θαλάσσια επιτήρηση, αλλά και προς στήριξη της εξωτερικής δράσης της Ένωσης, με επιφύλαξη των ρυθμίσεων συνεργασίας που μπορεί να συνάπτει η Επιτροπή με διάφορους φορείς της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, ιδίως το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Κατά την παροχή υπηρεσιών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 λαμβάνονται υπόψη οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, οι δε υπηρεσίες πρέπει να είναι αποδοτικές ως προς το κόστος και αποκεντρωμένες, κατά περίπτωση, ενσωματώνοντας σε ευρωπαϊκό επίπεδο υφιστάμενα διαστημικά και επιτόπια δεδομένα και δεδομένα αναφοράς, καθώς και ικανότητες στα κράτη μέλη, χωρίς επικαλύψεις. Η προμήθεια νέων δεδομένων τα οποία επικαλύπτουν υφιστάμενες πηγές αποφεύγεται, εκτός εάν η χρήση υφιστάμενων ή αναβαθμίσιμων συνόλων δεδομένων δεν είναι τεχνικώς εφικτή ή αποδοτική από άποψη κόστους ή εφικτή από άποψη χρόνου.
Οι υπηρεσίες εφαρμόζουν αυστηρά συστήματα ποιοτικού ελέγχου και παρέχουν πληροφορίες ως προς τα επίπεδα των υπηρεσιών, μεταξύ άλλων ως προς τη διαθεσιμότητα, αξιοπιστία, ποιότητα και την έγκαιρη ανταπόκριση.
3. Για την εξέλιξη των υπηρεσιών της παραγράφου 1 και την εκμετάλλευσή τους από το δημόσιο τομέα, θα πρέπει επίσης να αναληφθούν οι ακόλουθες δραστηριότητες:
α)
δραστηριότητες ανάπτυξης, που αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας και της επίδοσης των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της εξέλιξης και της προσαρμογής τους, καθώς και στην αποφυγή ή τον μετριασμό των επιχειρησιακών κινδύνων και στην εκμετάλλευση συνεργιών με συναφείς δραστηριότητες, στο πλαίσιο για παράδειγμα του προγράμματος «Ορίζων 2020»·
β)
δραστηριότητες στήριξης, που συνίστανται σε μέτρα για την προώθηση της χρήσης και εκμετάλλευσης των στοιχείων και των πληροφοριών του Copernicus και των πληροφοριών του Copernicus:
i)
από τις δημόσιες αρχές που είναι επιφορτισμένες με τον καθορισμό, την εφαρμογή, την επιβολή ή την παρακολούθηση δημόσιας υπηρεσίας ή πολιτικής σε τομείς που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Εδώ περιλαμβάνεται η δημιουργία ικανοτήτων και η ανάπτυξη τυποποιημένων διαδικασιών και εργαλείων για την ενσωμάτωση των δεδομένων και των πληροφοριών του Copernicus στη ροή των χρηστών,
ii)
από άλλους χρήστες και τις κατάντη εφαρμογές. Εδώ περιλαμβάνονται δραστηριότητες προβολής, εκπαίδευσης και διάδοσης.
Άρθρο 6
Διαστημικό σκέλος του προγράμματος
1. Το διαστημικό σκέλος του Copernicus παρέχει διαστημικές παρατηρήσεις οι οποίες εξυπηρετούν κατά κύριο λόγο τις υπηρεσίες που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1.
2. Το διαστημικό σκέλος του Copernicus απαρτίζεται από εξειδικευμένες αποστολές και δεδομένα από συνεισφέρουσες αποστολές, και περιλαμβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες:
α)
παροχή διαστημικών παρατηρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
i)
ολοκλήρωση, συντήρηση και εκτέλεση των εξειδικευμένων αποστολών, συμπεριλαμβανομένης της κατανομής καθηκόντων στους δορυφόρους, της παρακολούθησης και του ελέγχου των δορυφόρων, της παραλαβής, επεξεργασίας, αρχειοθέτησης και διάδοσης δεδομένων, της μόνιμης διακρίβωσης και επικύρωσης·
ii)
παροχή επιτόπιων δεδομένων για τη διακρίβωση και την επικύρωση των παρατηρήσεων των εξειδικευμένων αποστολών·
iii)
παροχή, αρχειοθέτηση και διάδοση δεδομένων των συνεισφερουσών αποστολών που συμπληρώνουν τα στοιχεία των εξειδικευμένων αποστολών,
β)
δραστηριότητες ανταποκρινόμενες στις εξελισσόμενες ανάγκες των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
i)
εντοπισμός των κενών των παρατηρήσεων και προσδιορισμός νέων εξειδικευμένων αποστολών με βάση τις απαιτήσεις των χρηστών·
ii)
εξελίξεις που αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό και τη συμπλήρωση των εξειδικευμένων αποστολών, συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού και της προμήθειας νέων δεδομένων της συναφούς διαστημικής υποδομής·
γ)
προστασία των δορυφόρων από τον κίνδυνο σύγκρουσης, λαμβάνοντας υπόψη το ενωσιακό πλαίσιο στήριξης της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος·
δ)
ασφαλής παροπλισμός των δορυφόρων στο τέλος του κύκλου ζωής τους.
Άρθρο 7
Επιτόπιο σκέλος του Copernicus
1. Το επιτόπιο σκέλος του Copernicus παρέχει πρόσβαση σε επιτόπια δεδομένα, εξυπηρετώντας κατά κύριο λόγο τις υπηρεσίες του Copernicus που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1.
Καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες δραστηριότητες:
α)
παροχή επιτόπιων δεδομένων στις επιχειρησιακές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των επιτόπιων δεδομένων τρίτων μερών σε διεθνές επίπεδο, βάσει υφιστάμενων ικανοτήτων·
β)
συντονισμός και εναρμόνιση της συλλογής και της παροχής επιτόπιων δεδομένων·
γ)
παροχή τεχνικής βοήθειας στην Επιτροπή όσον αφορά τις απαιτήσεις υπηρεσίας για τα δεδομένα επιτόπιων παρατηρήσεων·
δ)
συνεργασία με επιτόπιους φορείς υλοποίησης, ώστε να προάγεται η συνεκτικότητα των δραστηριοτήτων ανάπτυξης που αφορούν τις υποδομές και τα δίκτυα επιτόπιων παρατηρήσεων·
ε)
εντοπισμός των κενών στις επιτόπιες παρατηρήσεις τα οποία δεν μπορούν να πληρωθούν από τις υφιστάμενες υποδομές και δίκτυα, μεταξύ άλλων σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς και αντιμετώπιση των εν λόγω κενών τηρουμένης της αρχής της επικουρικότητας.
2. Τα επιτόπια δεδομένα χρησιμοποιούνται στο Copernicus δυνάμει των εφαρμοζόμενων δικαιωμάτων τρίτων, περιλαμβανομένων εκείνων των κρατών μελών, και των εφαρμοζόμενων περιορισμών περί χρήσης ή αναδιανομής.
3. Βάσει του στοιχείου γ) του άρθρου 58 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή μπορεί να αναθέτει, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, τις δραστηριότητες του επιτόπιου σκέλους στους φορείς υπηρεσιών που περιγράφονται στο άρθρο 11 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού, ή, εφόσον απαιτείται συνολικός συντονισμός, στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος.
Άρθρο 8
Χρηματοδότηση
1. Το χρηματοδοτικό κονδύλιο που διατίθεται για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων που ορίζονται στα άρθρα 5, 6 και 7 για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 ανέρχεται σε 4 291,48 εκατομμύρια EUR σε τρέχουσες τιμές.
2. Το ποσό της παραγράφου 1 κατανέμεται στις ακόλουθες κατηγορίες δαπανών σε τρέχουσες τιμές:
α)
για τις δραστηριότητες των άρθρων 5 και 7, 897,415 εκατομμύρια EUR·
β)
για τις δραστηριότητες του άρθρου 6 προβλέπονται 3 394,065 εκατομμύρια EUR, συμπεριλαμβανομένου μέγιστου ποσού 26,5 εκατομμυρίων EUR για τις δραστηριότητες του άρθρου 6 παράγραφος 2 στοιχείο γ).
3. Η Επιτροπή δύναται να ανακατανέμει πιστώσεις από μια κατηγορία δαπανών, όπως ορίζεται στα στοιχεία α) και β) της παραγράφου 2, σε άλλη κατηγορία, με ανώτατο όριο το 10 % του ποσού της παραγράφου 1. Σε περίπτωση που η ανακατανομή ανέρχεται σε συσσωρευμένο ποσό μεγαλύτερο του 10 % του ποσού που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβουλεύεται την επιτροπή Copernicus βάσει της συμβουλευτικής διαδικασίας του άρθρου 30 παράγραφος 3.
4. Οι τόκοι που παράγονται από τις προχρηματοδοτήσεις που καταβάλλονται στους φορείς οι οποίοι έχουν αναλάβει εμμέσως την εκτέλεση του προϋπολογισμού διατίθενται σε δραστηριότητες που αποτελούν αντικείμενο σύμβασης εξουσιοδότησης ή συμφωνίας που συνάπτεται μεταξύ της Επιτροπής και του οικείου φορέα. Σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, οι φορείς που είναι επιφορτισμένοι εμμέσως με την εκτέλεση του προϋπολογισμού ανοίγουν λογαριασμούς που επιτρέπουν την ταυτοποίηση των κονδυλίων και των αντίστοιχων επιτοκίων.
5. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός των ορίων που προβλέπονται στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Οι δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων για ενέργειες που υπερβαίνουν ένα οικονομικό έτος είναι δυνατόν να κατανέμονται σε ετήσιες δόσεις επί σειρά ετών.
6. Τα κονδύλια που προορίζονται για το Copernicus μπορούν επίσης να καλύπτουν δαπάνες για δραστηριότητες προετοιμασίας, παρακολούθησης, ελέγχου, εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης οι οποίες απαιτούνται άμεσα για τη διαχείριση του Copernicus και την επίτευξη των στόχων του, περιλαμβανομένων των μελετών, συνεδριάσεων, δράσεων πληροφόρησης και επικοινωνίας, καθώς και δαπανών για δίκτυα πληροφορικής που εστιάζουν στην επεξεργασία πληροφοριών και την ανταλλαγή δεδομένων.
7. Η Επιτροπή μπορεί να αναθέσει την εφαρμογή του Copernicus στους φορείς που ορίζονται στο στοιχείο γ) του άρθρου 58 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού. Όταν ο προϋπολογισμός του Copernicus εκτελείται με άμεση διαχείριση βάσει των άρθρων 10 παράγραφος 3 ή 11 παράγραφος 1, οι κανόνες δημοσίων προμηθειών των φορέων στους οποίους έχουν ανατεθεί τα καθήκοντα εκτέλεσης του προϋπολογισμού εφαρμόζονται στην προβλεπόμενη από το άρθρο 60 του δημοσιονομικού κανονισμού έκταση. Οι συγκεκριμένες προσαρμογές που απαιτούνται για τους εν λόγω κανόνες καθώς και οι ρυθμίσεις για παράταση της ισχύος των υφισταμένων συμβάσεων προσδιορίζονται στις αντίστοιχες συμφωνίες εξουσιοδότησης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΟΥ COPERNICUS
Άρθρο 9
Ρόλος της Επιτροπής
1. Η Επιτροπή φέρει τη συνολική ευθύνη για το Copernicus και για το συντονισμό μεταξύ των διαφόρων σκελών του. Διαχειρίζεται τα κονδύλια που διατίθενται βάσει του παρόντος κανονισμού και εποπτεύει την εφαρμογή του Copernicus, περιλαμβανομένων του καθορισμού προτεραιοτήτων, της συμμετοχής των χρηστών, των δαπανών, του χρονοδιαγράμματος, των επιδόσεων και των συμβάσεων.
2. Η Επιτροπή διαχειρίζεται, για λογαριασμό της Ένωσης και στον τομέα της αρμοδιότητάς της, τις σχέσεις με τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς, εξασφαλίζοντας τον συντονισμό του Copernicus με τις δραστηριότητες που ασκούνται σε εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο.
3. Η Επιτροπή διευκολύνει το συντονισμό των συνεισφορών των κρατών μελών με στόχο την επιχειρησιακή παροχή υπηρεσιών και τη μακροπρόθεσμη διαθεσιμότητα των απαραίτητων δεδομένων παρατήρησης.
4. Η Επιτροπή στηρίζει την ενδεδειγμένη ανάπτυξη των υπηρεσιών του Copernicus και διασφαλίζει τη συμπληρωματικότητα, τη συνεκτικότητα και τους δεσμούς του Copernicus με άλλες συναφείς πολιτικές, μέσα, προγράμματα και δράσεις της Ένωσης για να διασφαλίσει ότι οι εν λόγω πολιτικές, μέσα, προγράμματα και δράσεις θα επωφεληθούν από τις υπηρεσίες του Copernicus.
5. Η Επιτροπή προωθεί ένα μακροπρόθεσμα σταθερό επενδυτικό περιβάλλον και διαβουλεύεται με τους ενδιαφερόμενους φορείς κατά τη λήψη αποφάσεων για αλλαγή των προϊόντων τόσο των δεδομένων Copernicus όσο και των υπηρεσιών πληροφόρησης Copernicus που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό.
6. Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι φορείς που έχουν αναλάβει καθήκοντα εκτέλεσης παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε όλα τα κράτη μέλη.
7. Η Επιτροπή εκδίδει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 31, για τον καθορισμό των απαιτήσεων για τα δεδομένα με σκοπό την εξέλιξη του σκέλους υπηρεσιών του Copernicus που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1.
8. Η Επιτροπή εγκρίνει εκτελεστικές πράξεις σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 30 παράγραφος 4 σχετικά με:
α)
τις τεχνικές προδιαγραφές για το σκέλος υπηρεσιών του Copernicus, που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 ως προς την εφαρμογή του·
β)
τις τεχνικές προδιαγραφές για το διαστημικό σκέλος του Copernicus, που αναφέρονται στο άρθρο 6 όσον αφορά την εφαρμογή και την εξέλιξη του βάσει των απαιτήσεων των χρηστών.
9. Η Επιτροπή θα παρέχει εγκαίρως στα κράτη μέλη και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κάθε πληροφορία σχετική με το Copernicus, ιδίως από την άποψη της διαχείρισης των κινδύνων, του συνολικού κόστους, των ετήσιων δαπανών λειτουργίας κάθε σημαντικού στοιχείου της υποδομής του Copernicus, του χρονοδιαγράμματος, επιδόσεων, των συμβάσεων και της αξιολόγησης της διαχείρισης των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας.
Άρθρο 10
Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος
1. Η Επιτροπή συνάπτει συμφωνία ανάθεσης καθηκόντων με τον ΕΟΔ και του αναθέτει τα ακόλουθα καθήκοντα:
α)
διασφάλιση του τεχνικού συντονισμού του διαστημικού σκέλους του Copernicus·
β)
καθορισμός της συνολικής αρχιτεκτονικής του συστήματος για το διαστημικό σκέλος του Copernicus και της εξέλιξής του βάσει των απαιτήσεων των χρηστών με συντονισμό της Επιτροπής·
γ)
διαχείριση των διαθέσιμων κονδυλίων·
δ)
διεξαγωγή των διαδικασιών παρακολούθησης και ελέγχου·
ε)
ανάπτυξη νέων εξειδικευμένων αποστολών·
στ)
παροχή επαναλαμβανόμενων εξειδικευμένων αποστολών·
ζ)
εκτέλεση των εξειδικευμένων αποστολών, πλην εκείνων που εκτελούνται από τον EUMETSAT σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου·
η)
συντονισμός του προγράμματος για την πρόσβαση στα δεδομένα των συνεισφερουσών αποστολών από τις υπηρεσίες του Copernicus·
θ)
παροχή δικαιωμάτων πρόσβασης και διαπραγμάτευση των όρων χρήσης των δεδομένων των εμπορικών δορυφόρων που απαιτούνται από τις υπηρεσίες του Copernicus που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1.
2. Η Επιτροπή θα συνάψει συμφωνία ανάθεσης καθηκόντων με τον EUMETSAT και θα του αναθέσει την ευθύνη εκτέλεσης εξειδικευμένων αποστολών και παροχής πρόσβασης σε δεδομένα των συνεισφερουσών αποστολών, σύμφωνα με την εντολή του και την εμπειρογνωμοσύνη του.
3. Οι συμβάσεις εξουσιοδότησης καθηκόντων με τον ΕΟΔ και τον EUMETSAT συνάπτονται βάσει απόφασης εξουσιοδότησης που εκδίδει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του δημοσιονομικού κανονισμού.
4. Σύμφωνα με το άρθρο 60 του δημοσιονομικού κανονισμού, ο ΕΟΔ και ο EUMETSAT ενεργούν, όποτε είναι σκόπιμο, ως αναθέτουσες αρχές με την ικανότητα να λαμβάνουν αποφάσεις για την εκτέλεση και το συντονισμό των καθηκόντων περί προμηθειών που τους έχουν ανατεθεί.
5 Εφόσον είναι αναγκαίο προς εκτέλεση των καθηκόντων και του προϋπολογισμού που αποτελούν αντικείμενο εξουσιοδότησης, οι συμβάσεις εξουσιοδότησης ορίζουν τις γενικές προϋποθέσεις για τη διαχείριση των κονδυλίων που παρέχονται στον ΕΟΔ και στον EUMETSAT και λαμβάνουν υπόψη, κατά περίπτωση, το μακροπρόθεσμο σενάριο (LTS) του ΕΟΔ. Ορίζουν ιδίως τις ενέργειες που πρέπει να υλοποιηθούν όσον αφορά την ανάπτυξη, τις προμήθειες και τη λειτουργία του διαστημικού σκέλους του Copernicus, τη συναφή χρηματοδότηση, τις διαδικασίες διαχείρισης και τα μέτρα παρακολούθησης και ελέγχου, τα μέτρα που εφαρμόζονται σε περίπτωση ελλιπούς εφαρμογής των συμβάσεων από άποψη κόστους, χρονοδιαγράμματος, επιδόσεων και προμηθειών, καθώς και τους κανόνες που αφορούν την κυριότητα όλων των υλικών και άυλων περιουσιακών στοιχείων.
6. Τα μέτρα παρακολούθησης και ελέγχου προβλέπουν ιδίως ένα προσωρινό σύστημα πρόβλεψης του κόστους, για τη συστηματική ενημέρωση της Επιτροπής ως προς το κόστος και το χρονοδιάγραμμα και, σε περίπτωση απόκλισης μεταξύ του προβλεπόμενου προϋπολογισμού, των επιδόσεων και του χρονοδιαγράμματος, για διορθωτικές ενέργειες που εξασφαλίζουν την υλοποίηση των δραστηριοτήτων εντός των ορίων του διαθέσιμου προϋπολογισμού.
7. Για την απόφαση εξουσιοδότησης που προβλέπεται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, ζητείται η γνώμη της επιτροπής Copernicus, σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία του άρθρου 30 παράγραφος 3. Η επιτροπή Copernicus αυτή ενημερώνεται εκ των προτέρων σχετικά με τις συμβάσεις εξουσιοδότησης που συνάπτονται μεταξύ της Ένωσης, εκπροσωπούμενης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και του ΕΟΔ και του EUMETSAT.
8. Η Επιτροπή ενημερώνει την επιτροπή Copernicus σχετικά με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και των συμβάσεων που συνάπτουν ο ΕΟΔ και ο EUMETSAT με φορείς του ιδιωτικού τομέα, περιλαμβανομένων των πληροφοριών που αφορούν υπεργολαβίες.
Άρθρο 11
Φορείς παροχής υπηρεσιών
1. Η Επιτροπή μπορεί να αναθέτει τα καθήκοντα εκτέλεσης του σκέλους υπηρεσιών, μέσω συμφωνιών ανάθεσης καθηκόντων ή συμβατικών ρυθμίσεων, αν αυτό δικαιολογείται δεόντως από τον ειδικό χαρακτήρα της δράσης και από την υφιστάμενη ειδική εμπειρογνωμοσύνη, την εντολή, τη λειτουργία και τη διαχειριστική ικανότητα, μεταξύ άλλων στους ακόλουθους φορείς:
α)
τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (EΟΠ)·
β)
τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Frontex)·
γ)
τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA)·
δ)
το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΚΕΕ)·
ε)
το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF)·
στ)
τους λοιπούς σχετικούς ευρωπαϊκούς οργανισμούς, τις ευρωπαϊκές ενώσεις ή κοινοπραξίες των εθνικών φορέων.
Οι συμβάσεις ανάθεσης καθηκόντων με τους φορείς παροχής υπηρεσιών συνάπτονται βάσει απόφασης εξουσιοδότησης που εκδίδει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του δημοσιονομικού κανονισμού.
2. Η επιλογή των φορέων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 λαμβάνει δεόντως υπόψη την αποδοτικότητα της ανάθεσης αυτών των καθηκόντων σε σχέση με το κόστος της, καθώς και τον αντίκτυπό της στη δομή διακυβέρνησης των φορέων και στους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους αυτών.
3. Για την απόφαση ανάθεσης καθηκόντων που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, ζητείται η γνώμη της επιτροπής Copernicus, σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία του άρθρου 30 παράγραφος 3. Η επιτροπή Copernicus ενημερώνεται εκ των προτέρων σχετικά με τις συμβάσεις ανάθεσης καθηκόντων που συνάπτονται μεταξύ της Ένωσης, εκπροσωπούμενης από την Επιτροπή, και των φορέων παροχής υπηρεσιών.
Άρθρο 12
Πρόγραμμα εργασιών της Επιτροπής
1. H Επιτροπή μέσω εκτελεστικής πράξης καταρτίζει ετήσιο πρόγραμμα εργασιών για το Copernicus, σύμφωνα με το άρθρο 84 του δημοσιονομικού κανονισμού.
2. Το ετήσιο πρόγραμμα εργασιών περιλαμβάνει σχέδιο υλοποίησης που αναλύει τις δράσεις οι οποίες αφορούν τα σκέλη του Copernicus που περιγράφονται στα άρθρα 5, 6 και 7 με προσανατολισμό προς το μέλλον και λαμβάνοντας υπόψη τις εξελισσόμενες ανάγκες των χρηστών και την τεχνολογική πρόοδο.
3. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 30 παράγραφος 4 του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 13
Συνεργασία με τα κράτη μέλη
1. Η Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη για να βελτιωθεί η ανταλλαγή δεδομένων και πληροφοριών μεταξύ τους και να ενισχυθεί η διανομή των δεδομένων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Η Επιτροπή εξασφαλίζει τη διάθεση των απαιτούμενων δεδομένων και πληροφοριών για το Copernicus. Οι συνεισφέρουσες αποστολές, οι υποδομές υπηρεσιών και οι επιτόπιες υποδομές των κρατών μελών αποτελούν σημαντική συμβολή στο Copernicus.
2. Η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, μέτρα προώθησης της χρήσης δεδομένων του Copernicus και πληροφοριών του Copernicus από τα κράτη μέλη και να στηρίζει την πρόσβασή τους στην τεχνολογία και τις εξελίξεις στον τομέα της γεωσκόπησης. Τα εν λόγω μέτρα δεν έχουν ως αποτέλεσμα τη στρέβλωση του ελεύθερου ανταγωνισμού. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 30 παράγραφος 4.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ
ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ
ΤΜΗΜΑ 1
Γενικές διατάξεις που εφαρμόζονται στις δημόσιες συμβάσεις
Άρθρο 14
Γενικές αρχές
Με την επιφύλαξη του άρθρου 8 παράγραφος 7 και των μέτρων που απαιτούνται για την προστασία των ουσιωδών συμφερόντων ασφάλειας της Ένωσης ή της δημόσιας ασφάλειας ή για τη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της Ένωσης για τον έλεγχο των εξαγωγών, εφαρμόζεται στο Copernicus ο δημοσιονομικός κανονισμός, ιδίως οι αρχές της ανοικτής πρόσβασης και του θεμιτού ανταγωνισμού σε ολόκληρη την αλυσίδα βιομηχανικού εφοδιασμού, η υποβολή προσφορών βάσει διαφανών και επίκαιρων πληροφοριών και η σαφής κοινοποίηση των ισχυόντων κανόνων δημοσίων συμβάσεων, των κριτηρίων επιλογής και ανάθεσης και τυχόν άλλων σχετικών πληροφοριών που επιτρέπουν την ισότιμη συμμετοχή όλων των εν δυνάμει υποψηφίων.
Άρθρο 15
Ειδικοί στόχοι
Κατά την διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων, στους διαγωνισμούς που προκηρύσσουν οι αναθέτουσες αρχές επιδιώκονται οι ακόλουθοι στόχοι:
α)
προώθηση σε όλη την Ένωση της ευρύτερης και πιο ανοιχτής δυνατής συμμετοχής όλων των οικονομικών φορέων, ιδίως των νεοεισερχόμενων και των ΜΜΕ, μεταξύ άλλων με παρότρυνση των υποψηφίων να προσφύγουν στην υπεργολαβία·
β)
αποφυγή ενδεχόμενης κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης και εξάρτησης από έναν και μόνον προμηθευτή·
γ)
αξιοποίηση των προηγούμενων επενδύσεων και των αποκομισθέντων διδαγμάτων στο δημόσιο τομέα καθώς και της πείρας και των γνώσεων της βιομηχανίας, με παράλληλη εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανόνες ανταγωνιστικής υποβολής προσφορών·
δ)
επιδίωξη πολλαπλών πηγών εφοδιασμού, κατά περίπτωση, για να εξασφαλίζεται καλύτερος συνολικός έλεγχος του Copernicus, του κόστους και του χρονοδιαγράμματός του·
ε)
κατά περίπτωση, συνεκτίμηση του συνολικού κόστους κατά τη διάρκεια του ωφέλιμου κύκλου ζωής του προϊόντος, της υπηρεσίας ή της εργασίας που αποτελεί αντικείμενο υποβολής προσφοράς.
ΤΜΗΜΑ ΙΙ
Γενικές διατάξεις που εφαρμόζονται στις δημόσιες συμβάσεις
Άρθρο 16
Θέσπιση ίσων όρων ανταγωνισμού
Η αναθέτουσα αρχή πρέπει να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για τη θέσπιση συνθηκών θεμιτού ανταγωνισμού, όταν η προηγούμενη συμμετοχή ενός οικονομικού φορέα σε δραστηριότητες που συνδέονται με το αντικείμενο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών:
α)
μπορεί να παραχωρήσει σε αυτόν τον οικονομικό φορέα σημαντικά πλεονεκτήματα όσον αφορά εμπιστευτικές πληροφορίες και, επομένως, μπορεί να προκαλέσει επιφυλάξεις όσον αφορά την ίση μεταχείριση, ή
β)
επηρεάζει τους συνήθεις όρους ανταγωνισμού ή την αμεροληψία και την αντικειμενικότητα της ανάθεσης ή της εκτέλεσης των συμβάσεων.
Τα μέτρα αυτά δεν στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό, ή θέτουν σε κίνδυνο την ίση μεταχείριση ή την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών που συγκεντρώνονται και αφορούν τις επιχειρήσεις, τις εμπορικές τους σχέσεις και τη διάρθρωση του κόστους τους. Σε αυτό το πλαίσιο, τα εν λόγω μέτρα λαμβάνουν υπόψη τη φύση και τους όρους της σύμβασης που εξετάζεται.
Άρθρο 17
Ασφάλεια πληροφοριών
Όταν οι συμβάσεις εμπλέκουν, απαιτούν και/ή περιλαμβάνουν διαβαθμισμένες πληροφορίες, η αναθέτουσα αρχή διευκρινίζει στα έγγραφα του διαγωνισμού τα αναγκαία μέτρα και απαιτήσεις για την ενδεδειγμένου επιπέδου ασφάλεια των εν λόγω πληροφοριών.
Άρθρο 18
Αξιοπιστία του εφοδιασμού
Η αναθέτουσα αρχή διευκρινίζει στα έγγραφα του διαγωνισμού τις απαιτήσεις της σε σχέση με την αξιοπιστία του εφοδιασμού και της παροχής υπηρεσιών για την εκτέλεση της σύμβασης.
Άρθρο 19
Συμβάσεις με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις
1. Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να συνάπτει σύμβαση με τη μορφή σύμβασης με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις.
2. Η σύμβαση με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις περιλαμβάνει μία σταθερή δόση, που συνοδεύεται από δημοσιονομική δέσμευση, η οποία καταλήγει σε σταθερή ανάληψη υποχρέωσης για τη διεκπεραίωση των εργασιών, του εφοδιασμού και των υπηρεσιών που προβλέπονται στη σύμβαση για την εν λόγω δόση, καθώς και μία ή περισσότερες καταβαλλόμενες δόσεις υπό όρους που αφορούν τον προϋπολογισμό και την εκτέλεση. Τα έγγραφα της σύμβασης αναφέρουν τα στοιχεία των συμβάσεων με υπό όρους καταβαλλόμενες δόσεις. Ορίζουν ιδίως το αντικείμενο της σύμβασης, την τιμή ή τους όρους καθορισμού της και τους όρους παροχής των έργων, των προμηθειών και των υπηρεσιών κάθε δόσης.
3. Οι υποχρεώσεις της σταθερής δόσης πρέπει να αποτελούν ένα συνεκτικό σύνολο· το ίδιο ισχύει για τις υποχρεώσεις κάθε υπό όρους καταβαλλόμενης δόσης, λαμβανομένων υπόψη των υποχρεώσεων όλων των προηγούμενων δόσεων.
4. Για την εκτέλεση κάθε υπό όρους καταβαλλόμενης δόσης προαπαιτείται απόφαση της αναθέτουσας αρχής, η οποία κοινοποιείται στον εργολάβο με τους όρους που ορίζονται στη σύμβαση. Όταν μια υπό όρους καταβαλλόμενη δόση επιβεβαιώνεται με καθυστέρηση ή δεν επιβεβαιώνεται, ο εργολάβος μπορεί, αν η σύμβαση το προβλέπει και με τους όρους που θέτει, να λάβει αποζημίωση αναμονής ή αποζημίωση μη εκτέλεσης.
5. Σε περίπτωση που, στο πλαίσιο συγκεκριμένης δόσης, η αναθέτουσα αρχή διαπιστώσει ότι τα έργα, οι προμήθειες ή οι υπηρεσίες που έχουν συμφωνηθεί για την εν λόγω δόση δεν έχουν πραγματοποιηθεί, δύναται να απαιτήσει αποζημίωση και να καταγγείλει τη σύμβαση, εφόσον αυτό προβλέπεται από τη σύμβαση και υπό τους όρους που ορίζονται σε αυτή.
Άρθρο 20
Συμβάσεις απόδοσης του κόστους
1. Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να επιλέξει σύμβαση ολικής ή μερικής απόδοσης του κόστους, εντός των ορίων της ανώτατης τιμής, υπό τους όρους που προβλέπονται στην παράγραφο 2.
Η τιμή που πρέπει να καταβληθεί για τις συμβάσεις αυτές αποτελείται από την απόδοση του συνόλου του άμεσου κόστους που επιβαρύνει τον εργολάβο λόγω της εκτέλεσης της σύμβασης, όπως το κόστος του εργατικού δυναμικού, των υλικών, των αναλώσιμων υλικών, και της χρήσης του εξοπλισμού και των υποδομών που απαιτούνται για την εκτέλεση της σύμβασης. Αυτό το κόστος προσαυξάνεται είτε με κατ' αποκοπή ποσό που καλύπτει τις έμμεσες δαπάνες και το κέρδος, είτε με ποσό που καλύπτει τις έμμεσες δαπάνες και τη συμμετοχή στα κέρδη, ανάλογα με την επίτευξη των στόχων, όσον αφορά την εκτέλεση και το χρονοδιάγραμμα.
2. Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να επιλέξει σύμβαση μερικής ή ολικής απόδοσης του κόστους όταν είναι αντικειμενικά αδύνατο να καθοριστεί μια σταθερή τιμή με ακρίβεια και όταν μπορεί να αποδειχτεί εύλογα ότι μια τέτοια σταθερή τιμή θα ήταν αφύσικα υψηλή λόγω των εγγενών αβεβαιοτήτων για την εκτέλεση της σύμβασης επειδή:
α)
η σύμβαση αφορά πολύ περίπλοκα στοιχεία ή στοιχεία που απαιτούν τη χρήση νέας τεχνολογίας και περιλαμβάνει, ως εκ τούτου, σημαντικούς αστάθμητους παράγοντες σε τεχνικό επίπεδο, ή
β)
οι δραστηριότητες που αποτελούν αντικείμενο της σύμβασης πρέπει, για επιχειρησιακούς λόγους, να αρχίσουν χωρίς καθυστέρηση, ακόμη και αν δεν είναι ακόμη δυνατόν να καθοριστεί μια σταθερή και οριστική τιμή συνολικά, επειδή υπάρχουν σημαντικοί αστάθμητοι παράγοντες ή επειδή η εκτέλεση της σύμβασης εξαρτάται εν μέρει από την εκτέλεση άλλων συμβάσεων.
3. Η ανώτατη τιμή μιας σύμβασης ολικής ή μερικής απόδοσης κόστους είναι η ανώτατη καταβλητέα τιμή. Η υπέρβαση της τιμής αυτής δικαιολογείται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις δεόντως δικαιολογημένες και με την προηγούμενη συμφωνία της αναθέτουσας αρχής.
4. Τα έγγραφα του διαγωνισμού ανάθεσης σύμβασης ολικής ή μερικής απόδοσης κόστους διευκρινίζουν:
α)
τη φύση της σύμβασης, δηλαδή αν πρόκειται για σύμβαση ολικής ή μερικής απόδοσης κόστους εντός του ορίου της ανώτατης τιμής·
β)
για μια σύμβαση απόδοσης κόστους, τα στοιχεία της σύμβασης που υπόκεινται σε απόδοση κόστους·
γ)
το ποσό της ανώτατης τιμής·
δ)
τα κριτήρια ανάθεσης βάσει των οποίων γίνεται η εκτίμηση της ευλογοφάνειας του προβλεπόμενου συνολικού προϋπολογισμού, του αποδοτέου κόστους, των μηχανισμών καθορισμού αυτού του κόστους και των οφελών που αναφέρονται στην πρόσκληση·
ε)
το μηχανισμό της προσαύξησης που αναφέρεται στην παράγραφο 1 η οποία εφαρμόζεται στις άμεσες δαπάνες·
στ)
τους κανόνες και τις διαδικασίες που καθορίζουν την επιλεξιμότητα του κόστους που προβλέπει ο υποψήφιος για την εκτέλεση της σύμβασης, σύμφωνα με τις αρχές που εκτίθενται στην παράγραφο 5·
ζ)
τους λογιστικούς κανόνες με τους οποίους ο υποψήφιος πρέπει να συμμορφωθεί·
η)
στην περίπτωση σύμβασης μερικής απόδοσης κόστους που μετατρέπεται σε σύμβαση σταθερής και οριστικής τιμής, τις παραμέτρους της εν λόγω μετατροπής.
5. Το κόστος που δηλώνει ο εργολάβος κατά την εκτέλεση της σύμβασης ολικής ή μερικής απόδοσης κόστους είναι επιλέξιμο μόνο εφόσον:
α)
προκύπτει πραγματικά κατά τη διάρκεια της σύμβασης, εκτός από το κόστος εξοπλισμού, υποδομών και άυλων πάγιων στοιχείων που είναι αναγκαία για την εκτέλεση της σύμβασης που μπορεί να θεωρηθεί επιλέξιμο για τη συνολική αξία αγοράς·
β)
αναφέρεται στον προβλεπόμενο προϋπολογισμό που έχει ενδεχομένως αναθεωρηθεί από τις τροποποιήσεις της αρχικής σύμβασης·
γ)
είναι αναγκαίο για την εκτέλεση της σύμβασης·
δ)
απορρέει από την εκτέλεση της σύμβασης και αποδίδεται στην εκτέλεση αυτή·
ε)
ταυτοποιείται, επαληθεύεται, εγγράφεται στους λογαριασμούς του εργολάβου και ορίζεται σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες που αναφέρονται στη συγγραφή υποχρεώσεων και στη σύμβαση·
στ)
συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ισχύουσας φορολογικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας·
ζ)
δεν παρεκκλίνει από τους όρους της σύμβασης·
η)
είναι εύλογο, δικαιολογημένο και συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ιδίως σε ό,τι αφορά την οικονομία και την απόδοση.
Ο εργολάβος είναι υπεύθυνος για τη λογιστική καταχώριση του κόστους, για την ορθή τήρηση των λογιστικών βιβλίων του ή για κάθε άλλο αναγκαίο έγγραφο που αποδεικνύει ότι το κόστος, την απόδοση του οποίου ζητεί, έχει πραγματοποιηθεί και είναι σύμφωνο με τις αρχές που ορίζονται στο παρόν άρθρο. Το κόστος που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από τον εργολάβο θεωρείται μη επιλέξιμο και η απόδοσή του απορρίπτεται.
6. Η αναθέτουσα αρχή αναλαμβάνει τα ακόλουθα καθήκοντα για να εγγυηθεί την ορθή εκτέλεση των συμβάσεων απόδοσης κόστους:
α)
καθορίζει την όσο το δυνατόν ρεαλιστικότερη ανώτατη τιμή, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει μια αναγκαία ευελιξία για τη συνεκτίμηση των τεχνικών αστάθμητων παραγόντων·
β)
μετατρέπει μια σύμβαση μερικής απόδοσης κόστους σε σύμβαση πλήρως σταθερής και οριστικής τιμής στο σύνολό της αμέσως μόλις, κατά την εκτέλεση της σύμβασης, είναι δυνατόν να καθοριστεί μια τέτοια σταθερή και οριστική τιμή. Για το σκοπό αυτό, καθορίζει τις παραμέτρους μετατροπής από σύμβαση απόδοσης κόστους σε σύμβαση σταθερής και οριστικής τιμής·
γ)
θεσπίζει μέτρα παρακολούθησης και ελέγχου που περιλαμβάνουν ιδίως ένα σύστημα πρόβλεψης του κόστους·
δ)
καθορίζει τις αρχές, τα εργαλεία και τις διαδικασίες που ενδείκνυνται για την εφαρμογή των συμβάσεων, ιδιαίτερα για την ταυτοποίηση και τον έλεγχο της επιλεξιμότητας του κόστους που έχει δηλωθεί από τον εργολάβο ή τους υπεργολάβους κατά την εκτέλεση της σύμβασης και για την εισαγωγή τροποποιήσεων σε αυτή·
ε)
επαληθεύει ότι ο εργολάβος και οι υπεργολάβοι του συμμορφώνονται με τους λογιστικούς κανόνες που διατυπώνονται στη σύμβαση και με την υποχρέωση να υποβάλουν λογιστικά έγγραφα τα οποία απεικονίζουν σωστά τους λογαριασμούς·
στ)
εξασφαλίζει, καθ' όλη τη διάρκεια της εκτέλεσης της σύμβασης, την αποτελεσματικότητα των αρχών, των εργαλείων και των διαδικασιών που αναφέρονται στο στοιχείο δ).
Άρθρο 21
Τροποποιήσεις
Η αναθέτουσα αρχή και ο εργολάβος μπορούν να τροποποιούν την σύμβαση, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή η τροποποίηση πληροί όλες τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
δεν αλλάζει το αντικείμενο της σύμβασης·
β)
δεν ανατρέπει την οικονομική ισορροπία της σύμβασης·
γ)
δεν εισάγει όρους οι οποίοι, αν είχαν περιληφθεί αρχικά στα έγγραφα της σύμβασης, θα είχαν επιτρέψει να γίνουν δεκτοί υποψήφιοι διαφορετικοί από αυτούς που έγιναν δεκτοί αρχικά ή θα είχαν επιτρέψει την έγκριση μιας προσφοράς διαφορετικής από αυτή που εγκρίθηκε αρχικά.
Άρθρο 22
Υπεργολαβία
1. Η αναθέτουσα αρχή ζητεί από τον υποψήφιο να αναθέσει υπεργολαβικά, με ανταγωνιστική υποβολή προσφορών στα κατάλληλα επίπεδα υπεργολαβίας, μερίδιο της σύμβασης σε επιχειρήσεις πέραν όσων ανήκουν στην ομάδα του ιδίου, ιδίως σε νεοεισερχόμενους και ΜΜΕ.
2. Η αναθέτουσα αρχή εκφράζει το απαραίτητο προς υπεργολαβία μερίδιο της σύμβασης υπό μορφή ψαλίδας που περιλαμβάνει ένα ελάχιστο και ένα μέγιστο ποσοστό. Εξασφαλίζει ότι αυτά τα ποσοστά είναι αναλογικά προς το αντικείμενο και την αξία της σύμβασης, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του τομέα της οικείας δραστηριότητας και, ιδίως, τους όρους του ανταγωνισμού και τις δυνατότητες του κλάδου που έχουν παρατηρηθεί.
3. Εάν ο υποψήφιος δηλώνει στην προσφορά του ότι σκοπεύει να μην αναθέσει με υπεργολαβία κανένα μερίδιο της σύμβασης ή να αναθέσει με υπεργολαβία μερίδιο κατώτερο του ελαχίστου της ψαλίδας που αναφέρεται στην παράγραφο 2, αναφέρει τους σχετικούς λόγους στην αναθέτουσα αρχή. Η αναθέτουσα αρχή υποβάλει τις εν λόγω πληροφορίες στην Επιτροπή.
4. Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να απορρίψει τους υπεργολάβους που επέλεξε ο υποψήφιος στο στάδιο της διαδικασίας ανάθεσης της κύριας σύμβασης ή ο υποψήφιος που επιλέχθηκε για την εκτέλεση της σύμβασης. Δικαιολογεί γραπτώς αυτή την απόρριψη, που μπορεί να βασιστεί μόνο σε κριτήρια που εφαρμόζονται για την επιλογή των υποψηφίων για την κύρια σύμβαση.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
Άρθρο 23
Πολιτική δεδομένων του Copernicus και πληροφοριών του Copernicus
1. Η πολιτική δεδομένων και πληροφοριών για δράσεις που χρηματοδοτούνται βάσει του Copernicus υποστηρίζουν τους στόχους του άρθρου 4 και τους ακόλουθους ειδικούς στόχους:
α)
προαγωγή της χρήσης και της ανταλλαγής δεδομένων και πληροφοριών του Copernicus.
β)
ενδυνάμωση των αγορών γεωσκόπησης στην Ευρώπη, ιδίως του κατάντη τομέα, με σκοπό να καταστούν δυνατές η ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας·
γ)
συμβολή στη βιωσιμότητα και στη συνέχεια της διάθεσης δεδομένων και πληροφοριών του Copernicus·
δ)
υποστήριξη των ευρωπαϊκών κοινοτήτων έρευνας, τεχνολογίας και καινοτομίας.
2. Τα δεδομένα των εξειδικευμένων αποστολών και οι πληροφορίες του Copernicus καθίστανται διαθέσιμα μέσω πλατφορμών διάδοσης του Copernicus σε πλήρη, ανοικτή και δωρεάν βάση, με την επιφύλαξη των ακόλουθων περιορισμών:
α)
όροι αδειοδότησης για δεδομένα και πληροφορίες τρίτων μερών·
β)
μορφότυποι, χαρακτηριστικά και μέσα διάδοσης·
γ)
συμφέροντα ασφάλειας και εξωτερικές σχέσεις της Ένωσης ή των κρατών μελών της·
δ)
κίνδυνος διατάραξης, για λόγους ασφαλείας ή για τεχνικούς λόγους, του συστήματος παραγωγής δεδομένων και πληροφοριών του Copernicus.
ε)
διασφάλιση της αξιόπιστης πρόσβασης στα δεδομένα και τις πληροφορίες Copernicus για τους Ευρωπαίους χρήστες.
Άρθρο 24
Όροι και περιορισμοί της πρόσβασης και της χρήσης δεδομένων του Copernicus και πληροφοριών του Copernicus
1. Η Επιτροπή, τηρώντας τις πολιτικές περί δεδομένων και πληροφοριών τρίτων και με την επιφύλαξη των κανόνων και διαδικασιών που ισχύουν για το διάστημα και την επιτόπου υποδομή υπό τον εθνικό έλεγχο ή υπό τον έλεγχο διεθνών οργανισμών, δύναται να εκδίδει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 31, όσον αφορά:
α)
τους όρους και τις διαδικασίες όσον αφορά την πρόσβαση, την καταχώριση και τη χρήση δεδομένων και πληροφοριών του Copernicus, συμπεριλαμβανομένων των μέσων διάδοσής τους·
β)
τα ειδικά τεχνικά κριτήρια που είναι αναγκαία για να αποφεύγεται η διατάραξη των δεδομένων και πληροφοριών του Copernicus, συμπεριλαμβανομένης της προτεραιότητας πρόσβασης·
γ)
τα κριτήρια και τις διαδικασίες για τον περιορισμό της απόκτησης ή της διάδοσης δεδομένων του Copernicus και πληροφοριών του Copernicus λόγω συγκρουόμενων δικαιωμάτων.
2. Η Επιτροπή, τηρώντας τις πολιτικές περί δεδομένων και πληροφοριών τρίτων και με την επιφύλαξη των κανόνων και διαδικασιών που ισχύουν για το διάστημα και την επιτόπου υποδομή υπό τον εθνικό έλεγχο ή υπό τον έλεγχο διεθνών οργανισμών, δύναται να εγκρίνει μέτρα, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 30 παράγραφος 4 όσον αφορά:
α)
τις τεχνικές προδιαγραφές για τη διαβίβαση και τη χρήση δεδομένων των εξειδικευμένων αποστολών που διαβιβάζονται σε σταθμούς υποδοχής ή μέσω αποκλειστικών συνδέσεων μεγάλης ευρυζωνικότητας σε σταθμούς που δεν περιλαμβάνονται στο Copernicus·
β)
τις τεχνικές προδιαγραφές για την αρχειοθέτηση των δεδομένων και των πληροφοριών του Copernicus.
3. Η Επιτροπή καθορίζει τους σχετικούς όρους και διαδικασίες αδειοδότησης για τα δεδομένα των εξειδικευμένων αποστολών και τις πληροφορίες για το Copernicus και τη διαβίβαση των δορυφορικών δεδομένων σε σταθμούς υποδοχής ή μέσω αποκλειστικών συνδέσεων μεγάλης ευρυζωνικότητας που δεν περιλαμβάνονται στο Copernicus σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και τα ισχύοντα δικαιώματα τρίτων.
Άρθρο 25
Προστασία των συμφερόντων ασφάλειας
1. Η Επιτροπή αξιολογεί το πλαίσιο ασφάλειας του Copernicus, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους του άρθρου 4. Προς τούτο, η Επιτροπή εκτιμά την ανάγκη εκπόνησης μέτρων ασφάλειας που σχεδιάζονται για την αποφυγή τυχόν κινδύνων ή απειλών προς όφελος της Ένωσης ή των κρατών μελών της ή της ασφάλειάς τους, ιδίως για να διασφαλισθεί η συμμόρφωση προς τις αρχές της απόφασης 2001/844/ ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ και της απόφασης 2013/488/ΕΕ.
2. Βάσει της αξιολόγησης που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή καθορίζει μέσω εκτελεστικών πράξεων τις απαραίτητες τεχνικές προδιαγραφές σχετικά με την ασφάλεια του Copernicus, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 30 παράγραφος 4.
3. Την Επιτροπή μπορούν να επικουρούν ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών για να καθορίζουν τις τεχνικές προδιαγραφές του πλαισίου ασφάλειας της παραγράφου 2.
4. Με επιφύλαξη της παραγράφου 2, το Συμβούλιο εγκρίνει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν όταν η ασφάλεια της Ένωσης ή των κρατών μελών της μπορεί να επηρεασθεί από δεδομένα και πληροφορίες που παρέχει το Copernicus.
5. Όταν παράγονται ή υφίστανται επεξεργασία από το Copernicus διαβαθμισμένες πληροφορίες ΕΕ, όλοι οι συμμετέχοντες διασφαλίζουν ένα βαθμό προστασίας ισοδύναμο με τον προβλεπόμενο στους κανόνες περί ασφαλείας όπως προβλέπεται στο παράρτημα της απόφασης 2001/844/ ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ και στα παραρτήματα της απόφασης 2013/488/ΕΕ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
ΔΙΑΦΟΡΑ
Άρθρο 26
Διεθνής συνεργασία
1. Στο Copernicus μπορούν να συμμετέχουν οι ακόλουθες χώρες ή διεθνείς οργανισμοί βάσει των κατάλληλων συμφωνιών:
α)
οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) που είναι συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στη συμφωνία για τον ΕΟΧ·
β)
οι υποψήφιες χώρες, καθώς και οι δυνάμει υποψήφιοι, σύμφωνα με τις αντίστοιχες συμφωνίες-πλαίσια ή σύμφωνα με πρωτόκολλο συμφωνίας σύνδεσης που καθορίζει τις γενικές αρχές και όρους για τη συμμετοχή των χωρών αυτών σε προγράμματα της Ένωσης·
γ)
η Ελβετική Συνομοσπονδία, άλλες τρίτες χώρες μη περιλαμβανόμενες στα στοιχεία α) και β) και διεθνείς οργανισμοί, βάσει συμφωνιών που έχει συνάψει η Ένωση με τις εν λόγω τρίτες χώρες ή τους διεθνείς αυτούς οργανισμούς σύμφωνα με το άρθρο 218 της ΣΛΕΕ, με τις οποίες καθορίζονται οι όροι και οι λεπτομερείς κανόνες συμμετοχής τους.
2. Οι χώρες ή οι διεθνείς οργανισμοί που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μπορούν να παρέχουν χρηματοδοτική στήριξη ή συνεισφορά σε είδος στο Copernicus. Η χρηματοδοτική στήριξη και συνεισφορά αντιμετωπίζεται ως εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό, σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού. και γίνονται δεκτές σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις της συμφωνίας που έχει συναφθεί με την εκάστοτε τρίτη χώρα ή τον αντίστοιχο διεθνή οργανισμό.
3. Το Copernicus μπορεί να ασχολείται με το διεθνή συντονισμό των συστημάτων παρατήρησης και τις συναφείς ανταλλαγές δεδομένων, ούτως ώστε να ενισχύει την παγκόσμια διάσταση και συμπληρωματικότητά του, λαμβάνοντας υπόψη τις ισχύουσες διεθνείς συμφωνίες και συντονιστικές διαδικασίες.
Άρθρο 27
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
1. Κατά την εκτέλεση ενεργειών που χρηματοδοτούνται δυνάμει του Copernicus, η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίζει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και με την ανάκτηση, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, καθώς επίσης, οσάκις κρίνεται σκόπιμο, με την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων.
2. Η Επιτροπή ή οι εκπρόσωποί της και το Ελεγκτικό Συνέδριο έχουν την εξουσία να διενεργούν λογιστικούς ελέγχους, βάσει εγγράφων και επιτόπου, σε όλους τους δικαιούχους επιδοτήσεων, τους εργολάβους και τους υπεργολάβους που έλαβαν κεφάλαια της Ένωσης στο πλαίσιο του Copernicus.
3. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) μπορεί να διεξάγει έρευνες, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14), και στον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (15), με σκοπό να εξακριβωθεί αν υπήρξε απάτη, διαφθορά ή άλλη παράνομη δραστηριότητα η οποία θίγει τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης σε σχέση με συμφωνία επιδότησης ή απόφαση επιδότησης ή σύμβαση που χρηματοδοτείται βάσει του Copernicus.
4. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1, 2 και 3, οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, οι συμβάσεις, οι συμφωνίες επιδότησης και οι αποφάσεις επιδότησης που απορρέουν από την εφαρμογή του Copernicus περιέχουν διατάξεις που εξουσιοδοτούν ρητά την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διενεργούν τέτοιους ελέγχους και έρευνες, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.
Άρθρο 28
Κυριότητα
1. Η Ένωση έχει την κυριότητα όλων των υλικών και άυλων περιουσιακών στοιχείων που δημιουργούνται ή αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Copernicus. Προς το σκοπό αυτό συνάπτονται συμφωνίες με τρίτους, κατά περίπτωση, όσον αφορά τα υφιστάμενα δικαιώματα κυριότητας.
2. Οι όροι και οι προϋποθέσεις που σχετίζονται με τη μεταβίβαση της κυριότητας στην Ένωση καθορίζονται στις συμφωνίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1.
3. Η Επιτροπή διασφαλίζει, μέσω του κατάλληλου πλαισίου, τη βέλτιστη χρήση των περιουσιακών στοιχείων που αναφέρονται στο παρόν άρθρο· συγκεκριμένα, διαχειρίζεται τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που αφορούν το Copernicus όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη παροχής προστασίας και αξίας στα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας της Ένωσης, τα συμφέροντα όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, την ανάγκη εναρμονισμένης ανάπτυξης των αγορών και των νέων τεχνολογιών και τη συνέχεια όλων των υπηρεσιών. Προς τούτο, εξασφαλίζει ότι οι συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται βάσει του Copernicus προβλέπουν τη δυνατότητα μεταβίβασης ή χορήγησης άδειας εκμετάλλευσης, σε τρίτους, δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που απορρέουν από έργα τα οποία εκτελούνται στο πλαίσιο του Copernicus.
Άρθρο 29
Παροχή συνδρομής στην Επιτροπή
Την Επιτροπή μπορούν να επικουρούν ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες, από διαφορετικούς χώρους, σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του Copernicus, από ευρύ φάρμα φορέων, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων χρηστών του Copernicus και εθνικών φορέων, αρμόδιων για το διάστημα, ώστε να της παρέχουν την απαραίτητη τεχνική και επιστημονική γνώση, καθώς και διεπιστημονικές και διατομεακές προοπτικές, λαμβανομένων υπόψη των συναφών πρωτοβουλιών σε ενωσιακό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
Άρθρο 30
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή (την «επιτροπή Copernicus»). Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Η επιτροπή Copernicus συνέρχεται σε ειδικές συνθέσεις, ιδίως όσον αφορά τις πτυχές της ασφάλειας («Συμβούλιο Ασφάλειας»).
2. Η επιτροπή Copernicus συγκροτεί το «Φόρουμ χρηστών» ως ομάδα εργασίας για να τη συμβουλεύει σχετικά με τις απαιτήσεις των χρηστών, σύμφωνα με τον εσωτερικό της κανονισμό.
3. Οσάκις γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
4. Οσάκις γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
5. Οι εκπρόσωποι των φορέων στους οποίους έχουν ανατεθεί καθήκοντα του Copernicus συμμετέχουν, κατά περίπτωση, ως παρατηρητές στις εργασίες της επιτροπής Copernicus, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στον εσωτερικό κανονισμό της.
6. Οι συμφωνίες που συνάπτονται από την Ένωση σύμφωνα με το άρθρο 26 μπορούν να προβλέπουν τη συμμετοχή, κατά περίπτωση, εκπροσώπων τρίτων χωρών ή διεθνών οργανισμών στις εργασίες της επιτροπής Copernicus υπό τους όρους που προβλέπονται στον εσωτερικό κανονισμό της.
7. Η επιτροπή Copernicus συνέρχεται τακτικά, κατά προτίμηση ανά τρίμηνο. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με την πρόοδο του Copernicus σε κάθε συνεδρίαση. Οι εν λόγω εκθέσεις παρέχουν γενική επισκόπηση της κατάστασης και των εξελίξεων του Copernicus, ιδίως όσον αφορά τη διαχείριση κινδύνου, το κόστος, το χρονοδιάγραμμα, τις επιδόσεις, την προμήθεια και τις σχετικές συμβουλές προς την Επιτροπή.
Άρθρο 31
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Η εξουσία να εκδίδει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 9 παράγραφος 7 και στο άρθρο 24 παράγραφος 1 εξουσία έκδοσης κατ' εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή για τη διάρκεια ισχύος του Copernicus.
3. Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 9 παράγραφος 7 και στο άρθρο 24 παράγραφος 1 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που ορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν θίγει το κύρος των ήδη εν ισχύι κατ' εξουσιοδότηση πράξεων.
4. Μόλις εκδώσει μια κατ' εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτοχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Η κατ' εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 7 και του άρθρου 24 παράγραφος 1 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο, εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, ή εάν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλλουν αντιρρήσεις. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 32
Αξιολόγηση
1. Ως την 31η Δεκεμβρίου 2017, ύστερα από διαβούλευση με του ενδιαφερόμενους φορείς, η Επιτροπή συντάσσει έκθεση αξιολόγησης σχετικά με την επίτευξη των στόχων όλων των εργασιών που χρηματοδοτούνται από το Copernicus όσον αφορά τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπό τους, την προστιθέμενη αξία τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την αποδοτικότητα της χρήσης των πόρων. Η αξιολόγηση καλύπτει τη συνεχή συνάφεια όλων των στόχων καθώς και τη συμβολή των μέτρων στην επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4, την επίδοση των οργανωτικών δομών και την εμβέλεια των αναπτυσσομένων υπηρεσιών. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει εκτίμηση σχετικά με πιθανή συμμετοχή συναφών ευρωπαϊκών οργανισμών (μεταξύ άλλων του Οργανισμού του Ευρωπαϊκού GNSS) και συνοδεύεται ενδεχομένως από σχετικές νομοθετικές προτάσεις.
Συγκεκριμένα, η αξιολόγηση εκτιμά τις επιπτώσεις της πολιτικής δεδομένων και πληροφοριών Copernicus στους ενδιαφερόμενους φορείς, τους μεταγενέστερους χρήστες, την επίδραση στις επιχειρήσεις καθώς και στις εθνικές και ιδιωτικές επενδύσεις σε υποδομές γεωσκόπησης.
2. Η Επιτροπή διενεργεί την αξιολόγηση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 σε στενή συνεργασία με τους φορείς υλοποίησης και τους χρήστες του Copernicus και εξετάζει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα του Copernicus και τη συμβολή του στην επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4. Η Επιτροπή διαβιβάζει τα συμπεράσματα αυτών των αξιολογήσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών και, εάν είναι απαραίτητο, προτείνει κατάλληλα μέτρα.
3. Η Επιτροπή μπορεί, επικουρούμενη ενδεχομένως από ανεξάρτητους φορείς, να αξιολογεί τις μεθόδους εκτέλεσης των έργων καθώς και τον αντίκτυπο της εφαρμογής τους, για να εκτιμάται κατά πόσον έχουν επιτευχθεί οι προβλεπόμενοι στόχοι, περιλαμβανομένων αυτών που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος.
4. Η Επιτροπή δύναται να ζητεί από κράτος μέλος να της υποβάλει ειδική αξιολόγηση των δράσεων και των συναφών έργων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού ή, ενδεχομένως, να της παράσχει τις αναγκαίες πληροφορίες και αρωγή για να προβεί η ίδια στην αξιολόγηση των εν λόγω έργων.
Άρθρο 33
Κατάργηση
1. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 911/2010 καταργείται.
2. Κάθε μέτρο που έχει εγκριθεί με βάση τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 911/2010 παραμένει σε ισχύ.
3. Οι παραπομπές στον κανονισμό (ΕE) αριθ. 911/2010 που καταργείται νοούνται ως παραπομπές στον παρόντα κανονισμό και διαβάζονται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας του παραρτήματος.
Άρθρο 34
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 3 Απριλίου 2014.