РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1300/2014 НА КОМИСИЯТА
от 18 ноември 2014 година
относно техническите спецификации за оперативна съвместимост, свързани с достъпността на железопътната система на Съюза за лица с увреждания и лица с намалена подвижност
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 2008/57/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 17 юни 2008 г. относно оперативната съвместимост на железопътната система в рамките на Общността (1), и по-специално член 6, параграф 1 и член 8, параграф 1 от нея,
като има предвид, че:
(1)
Съгласно член 12 от Регламент (ЕО) № 881/2004 на Европейския парламент и на Съвета (2) от Европейската железопътна агенция („Агенцията“) се изисква да осигури адаптиране на техническите спецификации за оперативна съвместимост (ТСОС) към техническия напредък, към пазарните тенденции и към социалните изисквания, както и да предлага на Комисията измененията в ТСОС, които счита за необходими.
(2)
С Решение С(2010)2576 (3) Комисията предостави мандат на Агенцията да разработва и преразглежда техническите спецификации за оперативна съвместимост с цел разширяване на техния обхват за цялата железопътна система в Съюза. Съгласно условията на посочения мандат от Агенцията се изисква да разшири обхвата на ТСОС във връзка с достъпността на трансевропейската конвенционална и високоскоростна железопътна система, предвидена в Решение 2008/164/ЕО (4) на Комисията за лица с увреждания и лица с намалена подвижност, така че да бъде обхваната цялата железопътна система в целия Съюз.
(3)
На 6 май 2013 г. Агенцията представи препоръка за приемане на ТСОС, отнасяща се за лица с намалена подвижност.
(4)
Конвенцията на Организацията на обединените нации за правата на хората с увреждания, по която Съюзът и повечето държави членки са страни, разглежда достъпността като един от своите основни принципи. В нейния член 9 се изисква държавите - страни по конвенцията, да предприемат подходящи мерки за осигуряване на достъп за хората с увреждания, наравно с всички останали. Тези мерки трябва да включват идентифицирането и отстраняването на всички препятствия и пречки пред осигуряването на достъпност и се отнасят, наред с останалото, и за транспорта.
(5)
Директива 2008/57/ЕО определя „достъпността“ като съществено изискване към железопътната система в рамките на Съюза.
(6)
Директива 2008/57/ЕО предвижда да бъдат публикувани и редовно актуализирани Регистър на инфраструктурата и регистри на превозните средства, в които се посочват основните параметри. С Решение 2008/164/ЕО на Комисията се определят по-подробно параметрите за ТСОС във връзка с лицата с намалена подвижност, които трябва да бъдат включени в тези регистри. Тъй като целите на тези регистри са свързани с процедурата за даване на разрешение и с техническата съвместимост, се счита, че е необходимо да се създаде отделен инструмент за тези параметри. Този списък на активи следва да позволи идентифицирането на препятствията и пречките пред достъпността, както и проследяването на последователното им премахване.
(7)
Директива 2008/57/ЕО установява принципа на постепенно прилагане, като по-специално предвижда, че целевите подсистеми, посочени в ТСОС, могат да се въвеждат постепенно в рамките на разумен период от време и че всяка ТСОС следва да посочва стратегията за прилагане с оглед да се осъществи постепенен преход от съществуващото състояние към крайното състояние, при което ще е задължително съответствието с ТСОС.
(8)
С цел да се премахнат последователно и в разумен срок всички идентифицирани пречки пред достъпността чрез координирано усилие за подновяване и модернизиране на подсистеми и чрез внедряване на оперативни мерки, държавите членки следва да създадат национални планове за изпълнение. При все това, тъй като тези национални планове за изпълнение не могат да бъдат достатъчно подробни и подлежат на непредвидими промени, държавите членки следва да продължат да предоставят информация в случаите, когато въвеждането в експлоатация на съществуващи подсистеми след обновяване или модернизация изисква ново разрешение за въвеждане в експлоатация и ако ТСОС не се прилага изцяло в съответствие с Директива 2008/57/ЕО.
(9)
Съюзът следва да приеме общи приоритети и критерии, които държавите членки следва да включат в своите национални планове за изпълнение. Това ще допринесе за последователното прилагане на ТСОС в рамките на разумен срок.
(10)
За да не се изостава от техническия напредък и да се насърчава модернизацията, е необходимо новаторските решения да бъдат подкрепяни и тяхното прилагане да бъде разрешавано при определени условия. Когато се предлага новаторско решение, производителят или неговият упълномощен представител следва да обяснят по какъв начин те се отклоняват от съответния раздел на ТСОС, след което новаторското решение следва да бъде оценено от Комисията. Ако оценката е положителна, Агенцията следва да определи съответните функционални или интерфейсни спецификации за новаторското решение и да разработи подходящи методи за оценка.
(11)
С цел да се предотвратят ненужни допълнителни разходи и административна тежест, и за да не се нарушават съществуващи договори, Решение 2008/164/ЕО следва да продължи да се прилага към подсистемите и проектите, посочени в член 9, параграф 1, буква а) от Директива 2008/57/ЕО, и след неговата отмяна.
(12)
Мерките, предвидени в настоящия регламент, са в съответствие със становището на Комитета, учреден съгласно член 29, параграф 1 от Директива 2008/57/ЕО,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Предмет
В приложението към настоящия регламент се определя техническата спецификация за оперативна съвместимост (ТСОС) по отношение на достъпността на железопътната система на Съюза за лица с увреждания и лица с намалена подвижност.
Член 2
Обхват
1. Посочената ТСОС се прилага за подсистемите „Инфраструктура“, „Експлоатация и управление на движението“, „Телематични приложения“ и „Подвижен състав“, както е описано в точка 2 от приложение II към Директива 2008/57/ЕО и в точка 2.1 от приложението към настоящия регламент. Това включва всички елементи на тези подсистеми, които са от значение за достъпа на лицата с увреждания и лицата с намалена подвижност.
2. Тази ТСОС се прилага за следните мрежи:
а)
мрежата на трансевропейската конвенционална железопътна система, както е описана в раздел 1.1 от приложение I към Директива 2008/57/ЕО;
б)
мрежата на трансевропейската високоскоростна железопътна система, както е описана в раздел 2.1 от приложение I към Директива 2008/57/ЕО;
в)
всички други части на мрежата.
В тази ТСОС не са включени случаите, посочени в член 1, параграф 3 от Директива 2008/57/ЕО.
3. Тази ТСОС се прилага за всички нови подсистеми на железопътната система на Съюза от вида „Инфраструктура“ или „Подвижен състав“, посочени в параграф 1, които са пуснати в експлоатация след датата на прилагане, предвидена в член 12, като се вземат предвид точки 7.1.1 и 7.1.2 от приложението.
4. Тази ТСОС не се прилага за съществуваща инфраструктура или подвижен състав на железопътната система на Съюза, посочени в параграф 1, които вече са пуснати в експлоатация по мрежата (или част от нея) на която и да е държава членка към датата на прилагане, предвидена в член 12.
5. Независимо от това тази ТСОС се прилага за съществуваща инфраструктура и подвижен състав на железопътната система на Съюза, посочени в параграф 1, когато те подлежат на обновяване или модернизация в съответствие с член 20 на Директива 2008/57/ЕО, като се вземат предвид член 8 от настоящия регламент и точка 7.2 от приложението към настоящия регламент.
Член 3
Оценка на съответствието
1. Процедурите за оценка на съответствието на съставни елементи на оперативната съвместимост и подсистеми, определени в точка 6 от приложението, трябва да се основават на модулите, определени в Решение 2010/713/ЕС на Комисията (5).
2. Сертификатът за изследване на типа или техническия проект на съставни елементи на оперативната съвместимост трябва да бъде валиден за период от пет години. През този период могат да бъдат пускани в експлоатация нови съставни елементи от същия тип, без да бъдат подлагани на нова оценка на съответствието.
3. Сертификатите, посочени в параграф 2, които са издадени съгласно изискванията на Решение 2008/164/ЕО, остават валидни, без необходимост от нова оценка на съответствието, до датата на изтичане на срока на валидност, определен първоначално. При подновяване на сертификат конструктивният проект или типът се оценяват повторно само ако има нови или изменени изисквания, определени в приложението към настоящия регламент.
4. Модулите за универсална тоалетна, които са оценени спрямо изискванията на Решение 2008/164/ЕО на Комисията, не се подлагат на повторна оценка, когато са предназначени за подвижен състав по съществуващ конструктивен проект, както е определено в Регламент (ЕС) № 1302/2014 (6) на Комисията.
Член 4
Специфични случаи
1. По отношение на специфичните случаи, посочени в глава 7.3 от приложението, условията, които следва да се спазват при проверка на оперативната съвместимост съгласно член 17, параграф 2 от Директива 2008/57/ЕО, са приложимите технически правила, използвани в държавата членка, издаваща разрешение за въвеждането в експлоатация на подсистемите, обхванати от настоящия регламент.
2. До 1 юли 2015 г. всяка държава членка съобщава на другите държави членки и Комисията:
а)
националните правила, посочени в параграф 1;
б)
процедурите за оценка и проверка на съответствието, които трябва да бъдат изпълнявани при прилагането на националните правила, посочени в параграф 1;
в)
определените съгласно член 17, параграф 3 от Директива 2008/57/ЕО органи, натоварени с изпълнението на процедурите за оценка и проверка на съответствието по отношение на специфичните случаи, посочени в раздел 7.3 от приложението.
Член 5
Проекти в напреднал стадий на разработване
В съответствие с член 9, параграф 3 от Директива 2008/57/ЕО, всяка държава членка трябва да изпрати до Комисията в срок от една година след влизането в сила на настоящия регламент списък на проектите, които се изпълняват на нейна територия и са в напреднал стадий на разработване.
Член 6
Новаторски решения
1. Техническият напредък може да наложи използването на новаторски решения, които не съответстват на спецификациите, формулирани в приложението, или за които не могат да се използват посочените в приложението методи за оценка.
2. Новаторските решения могат да са свързани с подсистемите „Инфраструктура“ и „Подвижен състав“, техните части и техните съставни елементи на оперативна съвместимост.
3. Ако бъде предложено новаторско решение, производителят или неговият упълномощен представител в ЕС заявяват какви са неговите отклонения от съответната разпоредба на настоящата ТСОС, определена в приложението, и го представят на Комисията за анализ. Комисията може да поиска становището на Агенцията относно предложеното новаторско решение и, когато е уместно, може да се консултира със съответните заинтересовани страни.
4. Комисията дава становище относно предложеното новаторско решение. Ако становището е положително, се разработват подходящи функционални и интерфейсни спецификации и метод за оценка, които трябва да са налични в ТСОС, за да може да се използва съответното новаторско решение, след което те се включват в ТСОС в процеса на преразглеждане. Ако становището е отрицателно, предлаганото новаторско решение не може да се прилага.
5. В периода до преразглеждането на ТСОС даденото от Комисията положително становище се счита като допустимо доказателство, че са спазени съществените изисквания на Директива 2008/57/ЕО, и може да се използва при оценката на подсистемите и проектите.
Член 7
Списък на активите
1. Всяка държава членка осигурява съставянето и използването на списък на активите с цел:
а)
идентифициране на пречките пред достъпността;
б)
предоставяне на информация за потребителите;
в)
наблюдаване и оценяване на напредъка относно достъпността.
2. Агенцията създава и управлява работна група, която отговаря за изготвянето на предложение за препоръка относно минималната структура и данните, които трябва да бъдат включени в списъците на активи. Агенцията представя препоръка на Комисията, включително относно съдържанието, формата на данните, функционалната и техническата архитектура, режима на експлоатация, правилата за въвеждане на данни и консултации, както и правилата за самооценка и определяне на субектите, които са отговорни за предоставяне на данните. За да се определи най-уместното решение, в препоръката се вземат предвид очакваните разходи и ползи от всички разглеждани технически решения. Тя включва предложение за график за създаването на списъци на активи.
3. Въз основа на посочената в параграф 2 препоръка точка 7 от приложението се актуализира в съответствие с изискванията на член 6 на Директива 2008/57/ЕО.
4. Тези списъци на активи обхващат най-малко:
а)
обществено достъпни зони в гарите, предназначени за транспорт на пътници, както е определено в точка 2.1.1 от приложението;
б)
подвижен състав, както е определено в точка 2.1.2 от приложението.
5. Списъкът на активите се актуализира, така че да включва данни за нова инфраструктура и подвижен състав, както и за дейности по обновяване или модернизация на съществуваща инфраструктура и подвижен състав.
Член 8
Национални планове за изпълнение
1. Държавите членки приемат национални планове за изпълнение, включващи най-малко данните, изброени в допълнение В към приложението, с цел да се премахнат последователно всички идентифицирани пречки пред достъпността.
2. Националните планове за изпълнение се основават на съществуващите национални планове и на списъците на активите (ако има такива), посочени в член 7, или на която и да било друга необходима информация от достоверен източник.
Обхватът и скоростта на прилагане на националните планове се определят от държавите членки.
3. Националните планове за изпълнение са с продължителност най-малко десет години и се актуализират редовно - най-малко веднъж на всеки пет години.
4. Националните планове за изпълнение съдържат стратегия, включително правило за задаване на приоритети, определящо критериите и приоритетите за избор на гари и единици от подвижния състав с цел обновяване или модернизация. Тази стратегия следва да бъде формулирана в сътрудничество с управителите на инфраструктурата, управителите на гари, железопътните предприятия и, ако е необходимо, други местни органи (включително местните транспортни власти). Провеждат се консултации с представителните сдружения на потребители, включително с тези на лица с увреждания и лица с намалена подвижност.
5. Във всяка държава членка правилото за задаване на приоритети, посочено в параграф 4, заменя правилото, посочено в допълнение Б към приложението, което се прилага до приемането на националния план за изпълнение в тази държава членка.
6. Държавите членки нотифицират своите национални планове за изпълнение в Комисията не по-късно от 1 януари 2017 г. Комисията публикува на своята интернет страница националните планове за изпълнение, както и всички последващи преразглеждания, нотифицирани в съответствие с параграф 9, и информира държавите членки за тях чрез Комитета, създаден с Директива 2008/57/ЕО.
7. В срок от шест месеца след завършването на процеса на нотификация Комисията изготвя сравнителен преглед на стратегиите, които се съдържат в националните планове за изпълнение. Въз основа на този преглед и в сътрудничество с консултативния орган, посочен в член 9, тя определя общите приоритети и критерии, подпомагащи внедряването на ТСОС. Тези приоритети ще бъдат интегрирани в глава 7 от приложението по време на процеса на преразглеждане съгласно член 6 от Директива 2008/57/ЕО.
8. Държавите членки трябва да преразгледат своите национални планове за изпълнение в съответствие с приоритетите, посочени в параграф 7, в срок от дванадесет месеца след приемането на преразгледаната ТСОС.
9. Държавите членки нотифицират в Комисията преразгледаните национални планове за изпълнение, посочени в параграф 8, и всякакви други актуализации на националните планове за изпълнение, посочени в параграф 3, не по-късно от четири седмици след тяхното одобрение.
Член 9
Консултативен орган
1. Комисията създава консултативен орган, който да я подпомага при строгото наблюдение на прилагането на ТСОС. Този консултативен орган се председателства от Комисията.
2. Консултативният орган се определя не по-късно от 1 февруари 2015 г. и се състои от:
а)
държавите членки, които желаят да участват,
б)
представителни органи от железопътния сектор,
в)
представителни организации на потребителите,
г)
Европейската железопътна агенция.
3. Задачите на консултативния орган включват:
а)
проследяване на развитието на минималната структура от данни за списъка на активите,
б)
подпомагане на държавите членки при приключването на техните списъци на активи и планове за изпълнение,
в)
подпомагане на Комисията при наблюдението на прилагането на ТСОС,
г)
улесняване на обмена на добри практики,
д)
подпомагане на Комисията при определянето на общи приоритети и критерии за прилагане на ТСОС, както е посочено в член 8,
е)
когато е целесъобразно, изготвяне на препоръки към Комисията, по-специално за подобряване на прилагането на ТСОС.
4. Комисията информира редовно държавите членки за дейностите на консултативния орган чрез Комитета, създаден с Директива 2008/57/ЕО.
Член 10
Заключителни разпоредби
Пълното съответствие с ТСОС е задължително за проектите, които получават финансовата подкрепа на Съюза за обновяване или модернизиране на съществуващия подвижен състав или части от него или за обновяване или модернизация на съществуваща инфраструктура, по-специално на гара или нейни компоненти и платформи или на техни съставни части.
Член 11
Отмяна
Решение 2008/164/ЕО се отменя, считано от 1 януари 2015 г.
Въпреки това, то продължава да се прилага за:
а)
подсистемите, получили разрешение в съответствие с него;
б)
проектите за нови, обновени или модернизирани подсистеми, които към датата на публикуване на настоящия регламент са в напреднал стадий на разработване или са предмет на текущ договор;
в)
проектите за нов подвижен състав със съществуващ конструктивен проект, както е посочено в точка 7.1.2 от приложението към настоящия регламент.
Член 12
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Той се прилага от 1 януари 2015 г. Възможно е обаче да се издават разрешения за въвеждане в експлоатация в съответствие с ТСОС, определена в приложението към настоящия регламент, и преди 1 януари 2015 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Брюксел на 18 ноември 2014 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (EE) αριθ. 1300/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 18ης Νοεμβρίου 2014
σχετικά με τις τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας για την προσβασιμότητα του σιδηροδρομικού συστήματος της Ένωσης για τα άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2008/57/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2008, σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του κοινοτικού σιδηροδρομικού συστήματος (1), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1 και το άρθρο 8 παράγραφος 1,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων (εφεξής «ο Οργανισμός») απαιτείται να μεριμνά για την προσαρμογή των τεχνικών προδιαγραφών διαλειτουργικότητας («ΤΠΔ») στην τεχνική πρόοδο, στις τάσεις της αγοράς και στις κοινωνικές απαιτήσεις, και να προτείνει στην Επιτροπή τις τροποποιήσεις των ΤΠΔ που κρίνει αναγκαίες.
(2)
Με την απόφαση Ε(2010) 2576 (3), η Επιτροπή έδωσε εντολή στον Οργανισμό να αναπτύξει και να επανεξετάσει τις τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας προκειμένου να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής τους σε ολόκληρο το σιδηροδρομικό σύστημα της Ένωσης. Με βάση τους όρους εκείνης της εντολής, ζητήθηκε από τον Οργανισμό να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής των ΤΠΔ που αφορούν την προσβασιμότητα του διευρωπαϊκού συμβατικού σιδηροδρομικού συστήματος και του διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος υψηλής ταχύτητας που προβλέπονται στην απόφαση 2008/164/ΕΚ (4) της Επιτροπής για τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα στο σύνολο του σιδηροδρομικού συστήματος ανά την Ένωση.
(3)
Στις 6 Μαΐου 2013 ο Οργανισμός υπέβαλε σύσταση σχετικά με την έκδοση της ΤΠΔ για τα άτομα μειωμένης κινητικότητας.
(4)
Στη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, της οποίας η Ένωση και τα περισσότερα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη, η προσβασιμότητα αναγνωρίζεται ως μία από τις γενικές αρχές της. Βάσει του άρθρου 9 της σύμβασης, απαιτείται να λάβουν τα συμβαλλόμενα κράτη τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσουν ότι τα άτομα με αναπηρία έχουν πρόσβαση σε ισότιμη βάση με τους υπόλοιπους επιβάτες. Τα εν λόγω μέτρα πρέπει να περιλαμβάνουν τον εντοπισμό και την άρση εμποδίων και φραγμών στην προσβασιμότητα, εφαρμόζονται δε, μεταξύ άλλων, στις μεταφορές.
(5)
Η οδηγία 2008/57/ΕΚ ορίζει την «προσβασιμότητα» ως βασική απαίτηση για το σιδηροδρομικό σύστημα της Ένωσης.
(6)
Η οδηγία 2008/57/ΕΚ προβλέπει μητρώο υποδομής και μητρώα οχημάτων, όπου επισημαίνονται οι κυριότερες παράμετροι, οι οποίες πρέπει να δημοσιεύονται και να επικαιροποιούνται τακτικά. Η απόφαση 2008/164/ΕΚ της Επιτροπής καθορίζει επίσης τις παραμέτρους της ΤΠΔ για τα άτομα μειωμένης κινητικότητας που πρέπει να περιλαμβάνουν τα μητρώα αυτά. Επειδή οι στόχοι αυτών των μητρώων συνδέονται με τη διαδικασία έγκρισης και την τεχνική συμβατότητα, κρίνεται αναγκαίο να ορισθεί χωριστό εργαλείο για τις παραμέτρους αυτές. Η απογραφή των περιουσιακών στοιχείων αναμένεται να επιτρέψει τον εντοπισμό εμποδίων και φραγμών όσον αφορά την προσβασιμότητα, όπως και την παρακολούθηση της σταδιακής εξάλειψής τους.
(7)
Η οδηγία 2008/57/ΕΚ θεσπίζει την αρχή της βαθμιαίας υλοποίησης, σύμφωνα με την οποία ιδίως τα στοχευόμενα υποσυστήματα που αναφέρονται σε ΤΠΔ επιτρέπεται να τίθενται σε λειτουργία προοδευτικά και μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, και κάθε ΤΠΔ πρέπει να περιέχει στρατηγική εφαρμογής, με σκοπό τη βαθμιαία μετάβαση από την υφιστάμενη κατάσταση στην τελική, στην οποία η συμμόρφωση με την ΤΠΔ θα αποτελεί τον κανόνα.
(8)
Ενόψει της σταδιακής κατάργησης σε εύλογο χρονικό διάστημα, όλων των εντοπιζόμενων εμποδίων στην προσβασιμότητα, μέσω μιας συντονισμένης προσπάθειας για την ανακαίνιση και την αναβάθμιση των υποσυστημάτων και την ανάπτυξη επιχειρησιακών μέτρων, τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια εφαρμογής. Ωστόσο, επειδή τα εν λόγω εθνικά σχέδια εφαρμογής δεν μπορούν να είναι αρκετά λεπτομερή και υφίστανται απρόβλεπτες αλλαγές, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεχίσουν να υποβάλλουν τις πληροφορίες στις περιπτώσεις που τίθενται σε λειτουργία υφιστάμενα υποσυστήματα μετά από ανακαίνιση ή αναβάθμισή τους και απαιτείται νέα έγκριση και εφόσον δεν εφαρμόζεται πλήρως η ΤΠΔ σύμφωνα με την οδηγία 2008/57/ΕΚ.
(9)
Η Ένωση θα πρέπει να εγκρίνει κοινές προτεραιότητες και κριτήρια που τα κράτη μέλη πρέπει να εντάξουν στα εθνικά τους σχέδια εφαρμογής. Αυτό θα συμβάλει στην επίτευξη σταδιακής υλοποίησης της ΤΠΔ μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα.
(10)
Για να ακολουθούνται οι τεχνολογικές εξελίξεις και να ενθαρρυνθεί ο εκσυγχρονισμός, πρέπει να προωθηθούν καινοτόμες λύσεις και να καταστεί δυνατή η υλοποίησή τους υπό ορισμένους όρους. Εφόσον προτείνεται καινοτόμος λύση, ο κατασκευαστής ή ο εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός του πρέπει να εξηγούν τον τρόπο με τον οποίον αποκλίνουν από το σχετικό τμήμα της ΤΠΔ, και η Επιτροπή να αξιολογεί την καινοτόμο λύση. Αν η αξιολόγηση είναι θετική, ο Οργανισμός θα πρέπει να καθορίσει κατάλληλες προδιαγραφές λειτουργίας και διεπαφής της καινοτόμου λύσης και να αναπτύξει κατάλληλες μεθόδους αξιολόγησης.
(11)
Για να αποφευχθούν άσκοπες πρόσθετες δαπάνες και διοικητικός φόρτος, και για να μην θιγούν υφιστάμενες συμβάσεις, η απόφαση 2008/164/ΕΚ θα πρέπει να συνεχίσει να εφαρμόζεται για όσα υποσυστήματα και έργα αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 2008/57/ΕΚ μετά την κατάργησή της.
(12)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί βάσει του άρθρου 29 παράγραφος 1 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει την τεχνική προδιαγραφή διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ) για την προσβασιμότητα του σιδηροδρομικού συστήματος της Ένωσης στα άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα, όπως αυτή ορίζεται στο παράρτημα.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1. Η ΤΠΔ εφαρμόζεται για τα υποσυστήματα υποδομής, λειτουργίας και διαχείρισης της κυκλοφορίας, τηλεματικών εφαρμογών και τροχαίου υλικού, όπως περιγράφονται στο σημείο 2 του παραρτήματος II της οδηγίας 2008/57/ΕΚ και στο σημείο 2.1 του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού. Καλύπτει όλες τις πτυχές των εν λόγω υποσυστημάτων τα οποία σχετίζονται με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.
2. Η παρούσα ΤΠΔ εφαρμόζεται στα ακόλουθα δίκτυα:
α)
το δίκτυο του συμβατικού διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος, όπως αυτό ορίζεται στο παράρτημα I τμήμα 1.1 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ·
β)
το δίκτυο του διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος υψηλών ταχυτήτων, όπως αυτό ορίζεται στο παράρτημα I τμήμα 2.1 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ·
γ)
όλα τα υπόλοιπα τμήματα του δικτύου.
Η ΤΠΔ δεν καλύπτει τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ.
3. Η ΤΠΔ ισχύει για το σύνολο της νέας υποδομής ή των υποσυστημάτων τροχαίου υλικού του σιδηροδρομικού συστήματος της Ένωσης που αναφέρονται στην παράγραφο 1, τα οποία τίθεται σε λειτουργία μετά την ημερομηνία εφαρμογής που προβλέπεται στο άρθρο 12, λαμβανομένων υπόψη των σημείων 7.1.1 και 7.1.2 του παραρτήματος.
4. Η ΤΠΔ δεν εφαρμόζεται σε υφιστάμενη υποδομή ή τροχαίο υλικό του κατά την παράγραφο 1 σιδηροδρομικού συστήματος της Ένωσης, που είναι ήδη σε λειτουργία στο δίκτυο (ή μέρος αυτού) κράτους μέλους την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής που προβλέπεται στο άρθρο 12.
5. Ωστόσο, η ΤΠΔ εφαρμόζεται σε υφιστάμενη υποδομή ή τροχαίο υλικό του κατά την παράγραφο 1 σιδηροδρομικού συστήματος της Ένωσης, όταν υπόκειται σε ανακαίνιση ή αναβάθμιση σύμφωνα με το άρθρο 20 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ, λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 8 του παρόντος κανονισμού και του σημείου 7.2 του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 3
Αξιολόγηση της συμμόρφωσης
1. Οι διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης των στοιχείων διαλειτουργικότητας και των υποσυστημάτων που καθορίζονται στο τμήμα 6 του παραρτήματος βασίζονται στις ενότητες που έχουν θεσπιστεί με την απόφαση 2010/713/ΕΕ της Επιτροπής (5).
2. Το πιστοποιητικό εξέτασης τύπου ή σχεδιασμού των στοιχείων διαλειτουργικότητας ισχύει για περίοδο πέντε ετών. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής επιτρέπεται η θέση νέων συστατικών στοιχείων του ιδίου τύπου σε λειτουργία χωρίς νέα αξιολόγηση της συμμόρφωσης.
3. Τα κατά την παράγραφο 2 πιστοποιητικά, τα οποία έχουν εκδοθεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις της απόφασης 2008/164/ΕΚ, παραμένουν σε ισχύ, χωρίς να χρειάζεται νέα αξιολόγηση της συμμόρφωσης, μέχρι την ημερομηνία λήξης που καθορίστηκε αρχικά. Για την ανανέωση πιστοποιητικού το σχέδιο ή ο τύπος πρέπει να επαναξιολογείται μόνον έναντι των νέων ή των τροποποιημένων απαιτήσεων που καθορίζονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
4. Ενότητες χώρων υγιεινής καθολικής χρήσεως που έχουν αξιολογηθεί με βάση τις απαιτήσεις της απόφασης 2008/164/ΕΚ της Επιτροπής, δεν αξιολογούνται εκ νέου όταν προορίζονται για τροχαίο υλικό υφιστάμενου σχεδιασμού, όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1302/2014 της Επιτροπής (6).
Άρθρο 4
Ειδικές περιπτώσεις
1. Όσον αφορά τις ειδικές περιπτώσεις που καθορίζονται στο τμήμα 7.3 της ΤΠΔ, οι όροι που πρέπει να πληρούνται για τον έλεγχο της διαλειτουργικότητας σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 2 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ είναι οι ισχύοντες τεχνικοί κανόνες που εφαρμόζονται στο κράτος μέλος το οποίο εγκρίνει τη θέση σε λειτουργία των υποσυστημάτων που καλύπτει ο παρών κανονισμός.
2. Έως την 1η Ιουλίου 2015 κάθε κράτος μέλος ενημερώνει τα υπόλοιπα κράτη μέλη και την Επιτροπή για:
α)
τους τεχνικούς κανόνες που αναφέρονται στην παράγραφο 1·
β)
τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης και επαλήθευσης που πρέπει να διενεργούνται για την εφαρμογή των αναφερόμενων στην παράγραφο 1 εθνικών κανόνων·
γ)
τους φορείς που έχει ορίσει σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 3 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ για τη διενέργεια των διαδικασιών αξιολόγησης της συμμόρφωσης και επαλήθευσης όσον αφορά τις ειδικές περιπτώσεις που ορίζονται στο τμήμα 7.3 του παραρτήματος.
Άρθρο 5
Έργα σε προχωρημένο στάδιο εξέλιξης
Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ και εντός ενός έτους από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, κάθε κράτος μέλος κοινοποιεί στην Επιτροπή κατάλογο των εκτελούμενων έργων στην επικράτειά του που ευρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο εξέλιξης.
Άρθρο 6
Καινοτόμες λύσεις
1. Η τεχνολογική πρόοδος ενδέχεται να απαιτεί καινοτόμες λύσεις, οι οποίες δεν είναι σύμφωνες με τις προδιαγραφές του παραρτήματος ή για τις οποίες δεν είναι δυνατόν να εφαρμοσθούν οι μέθοδοι αξιολόγησης που καθορίζονται στο παράρτημα.
2. Καινοτόμες λύσεις ενδέχεται να αφορούν στα υποσυστήματα υποδομής και τροχαίου υλικού, τα μέρη τους και τα στοιχεία διαλειτουργικότητάς τους.
3. Εάν προτείνεται καινοτόμος λύση, ο κατασκευαστής ή ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός του που είναι εγκαταστημένος στην Ένωση δηλώνει τον τρόπο με τον οποίο αποκλίνει από τη σχετική διάταξη της ΤΠΔ που καθορίζεται στο παράρτημα και τον υποβάλλει στην Επιτροπή προς ανάλυση. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει τη γνώμη του Οργανισμού σχετικά με την προτεινόμενη καινοτόμο λύση και, εφόσον χρειάζεται, μπορεί να διαβουλευθεί με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους παράγοντες.
4. Η Επιτροπή γνωμοδοτεί για την προτεινόμενη καινοτόμο λύση. Εάν η εν λόγω γνώμη είναι θετική, καταρτίζονται οι ενδεδειγμένες λειτουργικές προδιαγραφές και προδιαγραφές διεπαφών, καθώς και η μέθοδος αξιολόγησης που απαιτείται στην ΤΠΔ για να καταστεί δυνατή η χρήση της συγκεκριμένης καινοτόμου λύσης, και στη συνέχεια ενσωματώνεται στην ΤΠΔ κατά τη διαδικασία αναθεώρησης. Εάν η γνώμη είναι αρνητική, η προτεινόμενη καινοτόμος λύση δεν μπορεί να εφαρμοσθεί.
5. Εν αναμονή της αναθεώρησης της ΤΠΔ, η θετική γνώμη την οποία έχει εκδώσει η Επιτροπή θεωρείται ως αποδεκτό μέσο συμμόρφωσης με τις βασικές απαιτήσεις της οδηγίας 2008/57/ΕΚ, και επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση υποσυστημάτων και έργων.
Άρθρο 7
Απογραφή περιουσιακών στοιχείων
1. Κάθε κράτος μέλος μεριμνά για τη διενέργεια και την εφαρμογή απογραφής των περιουσιακών στοιχείων με σκοπό:
α)
τον εντοπισμό των εμποδίων προσβασιμότητας·
β)
την παροχή πληροφοριών στους χρήστες·
γ)
την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της προόδου όσον αφορά την προσβασιμότητα.
2. Ο Οργανισμός συστήνει και λειτουργεί ομάδα εργασίας, υπεύθυνη να προτείνει σύσταση σχετική με την ελάχιστη δομή και το περιεχόμενο των προς συλλογή δεδομένων για την απογραφή των περιουσιακών στοιχείων. Ο Οργανισμός υποβάλλει σύσταση στην Επιτροπή, η οποία αφορά επίσης το περιεχόμενο, τον μορφότυπο των δεδομένων, τη λειτουργική και τεχνική αρχιτεκτονική, τον τρόπο λειτουργίας, τους κανόνες εισαγωγής και ανάγνωσης των δεδομένων, και τους κανόνες αυτοαξιολόγησης και καθορισμού των φορέων που είναι υπεύθυνοι για την παροχή των δεδομένων. Για να εξευρεθεί η πλέον βιώσιμη λύση, στη σύσταση λαμβάνονται υπόψη τα εκτιμώμενα κόστη και οφέλη όλων των εξεταζόμενων τεχνικών λύσεων. Περιλαμβάνεται πρόταση για το χρονοδιάγραμμα απογραφής των περιουσιακών στοιχείων.
3. Με βάση τη σύσταση που αναφέρεται στην παράγραφο 2, το κεφάλαιο 7 του παραρτήματος επικαιροποιείται σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ.
4. Οι εν λόγω απογραφές των περιουσιακών στοιχείων περιλαμβάνουν τουλάχιστον:
α)
δημόσιους χώρους των σταθμών που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη μεταφορά επιβατών, όπως ορίζει το σημείο 2.1.1 του παραρτήματος·
β)
το τροχαίο υλικό όπως ορίζεται στο σημείο 2.1.2 του παραρτήματος.
5. Η απογραφή των περιουσιακών στοιχείων επικαιροποιείται ώστε να ενσωματώνονται τα δεδομένα των νέων υποδομών και του τροχαίου υλικού, καθώς και οι εργασίες ανακαίνισης ή αναβάθμισης της υπάρχουσας υποδομής και του τροχαίου υλικού.
Άρθρο 8
Εθνικά σχέδια εφαρμογής
1. Τα κράτη μέλη εγκρίνουν εθνικά σχέδια εφαρμογής, τα οποία περιλαμβάνουν τουλάχιστον τις πληροφορίες που αναφέρονται στο προσάρτημα Γ του παραρτήματος, με σκοπό την προοδευτική κατάργηση όλων των εντοπιζόμενων εμποδίων προσβασιμότητας.
2. Τα εθνικά σχέδια εφαρμογής βασίζονται σε υπάρχοντα εθνικά σχέδια και, ανάλογα με τη διαθεσιμότητά τους, στην απογραφή των περιουσιακών στοιχείων που αναφέρεται στο άρθρο 7 ή σε κάθε άλλη σχετική και αξιόπιστη πηγή πληροφοριών.
Τα κράτη μέλη αποφασίζουν το περιεχόμενο και την ταχύτητα υλοποίησης των εθνικών σχεδίων εφαρμογής.
3. Τα εθνικά σχέδια εφαρμογής είναι διάρκειας τουλάχιστον δέκα ετών και επικαιροποιούνται τακτικά, τουλάχιστον ανά πενταετία.
4. Τα εθνικά σχέδια εφαρμογής περιέχουν στρατηγική, καθώς και κανόνα ιεράρχησης, για τον καθορισμό των κριτηρίων και των προτεραιοτήτων για τους σταθμούς και τις μονάδες τροχαίου υλικού που πρέπει υποβληθούν σε ανακαίνιση ή αναβάθμιση. Η εν λόγω στρατηγική διαμορφώνεται σε συνεργασία με διαχειριστή(ές) υποδομής, διαχειριστή(ές) σταθμών, σιδηροδρομική(ές) επιχείρηση(εις) και, αν απαιτείται, με άλλες τοπικές αρχές (συμπεριλαμβανομένων των τοπικών αρχών μεταφορών). Πραγματοποιείται διαβούλευση με αντιπροσωπευτικές ενώσεις χρηστών, συμπεριλαμβανομένων των ενώσεων ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.
5. Σε κάθε κράτος μέλος, ο κανόνας ιεράρχησης που αναφέρεται στην παράγραφο 4 αντικαθιστά τον κανόνα του προσαρτήματος Β του παραρτήματος, ο οποίος ισχύει μέχρι την έγκριση του εθνικού σχεδίου εφαρμογής στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.
6. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα εθνικά τους σχέδια εφαρμογής το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2017. Η Επιτροπή δημοσιεύει στον ιστότοπό της τα εθνικά σχέδια εφαρμογής, καθώς και τυχόν μετέπειτα αναθεωρήσεις τους που κοινοποιούνται σύμφωνα με την παράγραφο 9, και ενημερώνει σχετικά τα κράτη μέλη μέσω της επιτροπής που έχει συσταθεί με την οδηγία 2008/57/ΕΚ.
7. Εντός έξι μηνών από την ολοκλήρωση της διαδικασίας κοινοποίησης, η Επιτροπή εκπονεί συγκριτική επισκόπηση των στρατηγικών που περιέχουν τα εθνικά σχέδια εφαρμογής. Με βάση την επισκόπηση αυτή και σε συνεργασία με τον συμβουλευτικό φορέα που αναφέρεται στο άρθρο 9, καθορίζει κοινές προτεραιότητες και κριτήρια για την περαιτέρω υλοποίηση της ΤΠΔ. Οι εν λόγω προτεραιότητες ενσωματώνονται στο κεφάλαιο 7 του παραρτήματος κατά τη διαδικασία αναθεώρησης σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ.
8. Τα κράτη μέλη αναθεωρούν τα εθνικά τους σχέδια εφαρμογής σύμφωνα με τις προτεραιότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 7 εντός δώδεκα μηνών από την έγκριση της αναθεωρημένης ΤΠΔ.
9. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα αναθεωρημένα εθνικά σχέδια εφαρμογής που αναφέρονται στην παράγραφο 8 και τυχόν άλλες επικαιροποιήσεις των εθνικών τους σχεδίων εφαρμογής που αναφέρονται στην παράγραφο 3 το αργότερο τέσσερις εβδομάδες από την έγκρισή τους.
Άρθρο 9
Συμβουλευτικός φορέας
1. Η Επιτροπή συστήνει συμβουλευτικό φορέα για να επικουρεί την Επιτροπή στην εκ του σύνεγγυς παρακολούθηση της υλοποίησης της ΤΠΔ. Η Επιτροπή προεδρεύει του συμβουλευτικού φορέα.
2. Ο συμβουλευτικός φορέας συστήνεται το αργότερο έως την 1η Φεβρουαρίου 2015 και απαρτίζεται από:
α)
τα κράτη μέλη που επιθυμούν να συμμετέχουν·
β)
αντιπροσωπευτικούς φορείς του σιδηροδρομικού τομέα·
γ)
αντιπροσωπευτικούς φορείς των χρηστών·
δ)
τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων.
3. Τα καθήκοντα του συμβουλευτικού φορέα περιλαμβάνουν:
α)
έλεγχο της ανάπτυξης ελάχιστης δομής δεδομένων για την απογραφή των περιουσιακών στοιχείων·
β)
παροχή στήριξης στα κράτη μέλη για την ολοκλήρωση της απογραφής των περιουσιακών στοιχείων και των σχεδίων εφαρμογής·
γ)
παροχή συνδρομής στην Επιτροπή στην παρακολούθηση της υλοποίησης της ΤΠΔ·
δ)
διευκόλυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών·
ε)
παροχή συνδρομής στην Επιτροπή στον προσδιορισμό των κοινών προτεραιοτήτων και των κριτηρίων για την υλοποίηση της ΤΠΔ κατά το άρθρο 8·
στ)
κατά περίπτωση, διατύπωση συστάσεων στην Επιτροπή, ιδίως για την ενίσχυση της υλοποίησης της ΤΠΔ.
4. Η Επιτροπή τηρεί τα κράτη μέλη ενήμερα σχετικά με τις δραστηριότητες του συμβουλευτικού φορέα μέσω της επιτροπής που έχει συσταθεί με την οδηγία 2008/57/ΕΚ.
Άρθρο 10
Τελικές διατάξεις
Η πλήρης συμμόρφωση με την ΤΠΔ είναι υποχρεωτική για έργα που λαμβάνουν ενωσιακή χρηματοδοτική στήριξη για την ανακαίνιση ή την αναβάθμιση του υφιστάμενου τροχαίου υλικού και των μερών του, καθώς και για την ανακαίνιση ή την αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών, και ιδίως σταθμού ή δομικών στοιχείων του και αποβάθρας ή δομικών μερών της.
Άρθρο 11
Κατάργηση
Η απόφαση αριθ. 2008/164/ΕΚ καταργείται από την 1η Ιανουαρίου 2015.
Εξακολουθεί ωστόσο να εφαρμόζεται σε:
α)
υποσυστήματα που έχουν εγκριθεί σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση·
β)
έργα για νέα, ανακαινισμένα ή αναβαθμισμένα υποσυστήματα, τα οποία, την ημερομηνία δημοσίευσης του παρόντος κανονισμού, ευρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο εξέλιξης ή αποτελούν το αντικείμενο εκτελούμενης σύμβασης·
γ)
έργα για νέο τροχαίο υλικό υφιστάμενου σχεδιασμού, όπως αναφέρεται στο σημείο 7.1.2 του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 12
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2015. Ωστόσο, η έγκριση για θέση σε λειτουργία μπορεί να χορηγηθεί σύμφωνα με την ΤΠΔ, όπως ορίζεται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού, πριν από την 1η Ιανουαρίου 2015.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 18 Νοεμβρίου 2014.