РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 537/2014 НА EВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 16 април 2014 година
относно специфични изисквания по отношение на задължителния одит на предприятия от обществен интерес и за отмяна на Решение 2005/909/ЕО на Комисията
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПEЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 114 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта за законодателен акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
На задължителните одитори и одиторски дружества е поверена по закон функцията да извършват задължителни одити на предприятия от обществен интерес с оглед повишаване на общественото доверие в годишните и консолидираните финансови отчети на тези предприятия. Свързаната с обществения интерес функция на задължителния одит означава, че широк кръг от хора и институции разчита на качеството на работата на задължителния одитор или на одиторското дружество. Доброто качество на одита допринася за нормалното функциониране на пазарите чрез подобряване на пълнотата и ефективността на финансовите отчети. По този начин задължителните одитори изпълняват изключително важна обществена роля.
(2)
Съгласно законодателството на Съюза финансовите отчети, включващи годишните финансови отчети или консолидираните финансови отчети на кредитни институции, застрахователни предприятия, емитенти на ценни книжа, допуснати за търгуване на регулиран пазар, платежни институции, предприятия за колективно инвестиране в прехвърлими ценни книжа (ПКИПЦК), институции за електронни пари и алтернативни инвестиционни фондове, подлежат на одит от едно или повече лица, които имат право да извършват такива одити в съответствие с правото на Съюза, а именно: член 1, параграф 1 от Директива 86/635/ЕИО на Съвета (3), член 1, параграф 1 от Директива 91/674/ЕИО на Съвета (4), член 4, параграф 4 от Директива 2004/109/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (5), член 15, параграф 2 от Директива 2007/64/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (6), член 73 от Директива 2009/65/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (7), член 3, параграф 1 от Директива 2009/110/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (8), и член 22, параграф 3 от Директива 2011/61/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (9). Освен това в член 4, параграф 1, точка 1 от Директива 2004/39/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (10) се изисква също годишните счетоводни отчети на инвестиционните посредници да бъдат одитирани в случаите, в които Директива 2013/34/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (11) не се прилага.
(3)
Условията за одобряване на лицата, които отговарят за извършването на задължителен одит, както и минималните изисквания за извършването на задължителен одит са определени в Директива 2006/43/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (12).
(4)
На 13 октомври 2010 г. Комисията публикува Зелена книга, озаглавена „Одитна политика: поуки от кризата“, с която сложи началото на широко обществено допитване, в общия контекст на реформата на регулирането на финансовите пазари, относно ролята и обхвата на одита и начина за подобряване на функцията на одита, за да се спомогне за повишаване на финансовата стабилност. Това обществено допитване показа, че правилата на Директива 2006/43/ЕО относно извършването на задължителния одит на годишните и консолидираните финансови отчети на предприятия от обществен интерес могат да бъдат подобрени. На 13 септември 2011 г. Европейският парламент прие по собствена инициатива доклад в отговор на Зелената книга. На 16 юни 2011 г. и Европейският икономически и социален комитет също прие доклад във връзка със Зелената книга.
(5)
Важно е да се определят подробни правила с цел да се гарантира, че задължителният одит на предприятията от обществен интерес е с подходящо качество и се извършва от задължителни одитори и одиторски дружества, които спазват стриктни изисквания. Чрез прилагането на общ регулаторен подход следва да се подобрят почтеността, независимостта, обективността, отговорността, прозрачността и надеждността на задължителните одитори и одиторските дружества, които извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес, като по този начин се допринесе за качеството на задължителния одит в Съюза, а оттам и за гладкото функциониране на вътрешния пазар, като същевременно се постигне високо равнище на защита на потребителите и инвеститорите. С разработването на отделен акт относно предприятията от обществен интерес следва също така да се гарантира последователно хармонизиране и еднакво прилагане на правилата, като по този начин се допринесе за по-ефективното функциониране на вътрешния пазар. Тези строги изисквания следва да се прилагат за задължителните одитори и одиторските дружества само доколкото извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес.
(6)
Задължителният одит на кооперативни дружества и на спестовни банки се характеризира в някои държави членки със система, която не им позволява сами да избират своя задължителен одитор или одиторско дружество. Одиторската асоциация, в която членува кооперативното дружество или спестовната банка, е задължена по закон да извърши задължителния одит. По самата си правна природа тези одиторски асоциации действат с нестопанска цел, без да преследват търговски интереси. Освен това организационните отдели на тези асоциации не са обвързани от общ икономически интерес, който би могъл да застраши тяхната независимост. Във връзка с това държавите членки следва да имат възможност да предвидят, че разпоредбите на настоящия регламент не се прилагат за кооперативните дружества по смисъла на член 2, точка 14 от Директива 2006/43/ЕО, спестовните банки или подобни образувания съгласно член 45 от Директива 86/635/ЕИО или техните дъщерни предприятия или правоприемници, при условие че се спазват принципите за независимост, предвидени в Директива 2006/43/ЕО.
(7)
Размерът на таксите, получавани от едно одитирано предприятие, и тяхната структура могат да застрашат независимостта на задължителния одитор или одиторското дружество. Следователно е важно да се гарантира, че одиторските такси не са обвързани с определени условия и че когато размерът на тези такси, заплащани от един-единствен клиент, включително от негови дъщерни предприятия, е съществен, е установена специфична процедура за гарантиране на качеството на одита, в която участва одиторският комитет. Ако задължителният одитор или одиторското дружество стане прекомерно зависим от един-единствен клиент, одиторският комитет следва да реши на обективно основание дали задължителният одитор или одиторското дружество може да продължи да извършва задължителния одит. При вземането на това решение одиторският комитет следва да отчита, наред с останалото, заплахите за независимостта и последиците от решението.
(8)
Съществува риск от засягане на независимостта на задължителните одитори, одиторските дружества или членовете на техните мрежи, ако те предлагат на одитираните предприятия определени услуги, различни от извършването на задължителен одит (услуги извън одита). Поради това е уместно да се забрани предоставянето на определени услуги, различни от извършването на одит, като например специфични данъчни, консултантски и експертни услуги, на одитираното предприятие, на предприятието майка и дъщерните му предприятия в рамките на Съюза. Сред услугите, които предполагат каквото и да е участие в управлението или при вземането на решения на одитираното предприятие, могат да бъдат управлението на оборотния капитал, предоставянето на финансова информация, оптимизацията на стопанския процес, управлението на ликвидните средства, трансферното ценообразуване, постигането на ефикасен характер на веригата на доставките и други подобни. Услугите, свързани с финансирането, структурата и разпределението на капитала и инвестиционната стратегия на одитираното предприятие, следва да бъдат забранени, с изключение на предоставянето на услуги като например услуги, свързани с комплексния анализ, предоставянето на писма за подкрепа във връзка с издаваните от одитиранoто предприятие проспекти, както и други услуги по изразяване на сигурност.
(9)
Следва да бъде възможно държавите членки да вземат решение да позволят на задължителните одитори и одиторските дружества да предоставят определени данъчни услуги и услуги по остойностяване, когато тези услуги са несъществени или не оказват пряко влияние, поотделно или общо, върху одитираните финансови отчети. Когато в тези услуги се включва агресивно данъчно планиране, те не следва да се считат за несъществени. Поради това задължителният одитор или одиторското дружество не следва да предоставя такива услуги на одитираното предприятие. Задължителният одитор или одиторското дружество следва да могат да предлагат услуги извън одита, които не са забранени по настоящия регламент, ако предлагането на тези услуги е одобрено предварително от одиторския комитет и ако задължителният одитор или самото одиторско дружество са се уверили, че предлагането на тези услуги не представлява опасност за независимостта на задължителния одитор или одиторското дружество и че е възможно евентуалният риск да бъде намален до приемливо равнище чрез прилагане на предпазни мерки.
(10)
С оглед избягването на конфликти на интереси е важно задължителният одитор или одиторското дружество, преди да приеме или продължи ангажимента за задължителен одит на предприятие от обществен интерес, да прецени дали са изпълнени свързаните с независимостта изисквания, и по-специално дали възникват рискове за независимостта в резултат на отношенията с това предприятие. Задължителният одитор или одиторското дружество следва да потвърждават своята независимост ежегодно пред одиторския комитет на одитираното предприятие и следва да обсъждат с този комитет всякакви заплахи за своята независимост, както и предприетите предпазни мерки за намаляване на тези заплахи.
(11)
С Директива 95/46/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (13) следва да урежда обработката на лични данни, извършвана в държавите членки в контекста на настоящия регламент и тази обработка на лични данни следва да бъде предмет на надзора на компетентните органи на държавите членки, в частност на независимите обществени органи, определени от държавите членки. Всеки обмен или предаване на информация от компетентните органи следва да е в съответствие с правилата за предаване на лични данни, определени в Директива 95/46/ЕО.
(12)
Извършването на строга проверка за контрол на качеството на работата при всеки ангажимент за задължителен одит следва да доведе до високо качество на одита. Ето защо задължителният одитор или одиторското дружество не следва да приключват одиторския си доклад, докато не бъде извършена такава проверка за контрол на качеството на работата по ангажимента.
(13)
Резултатите от задължителния одит на предприятие от обществен интерес следва се представят на заинтересованите страни в одиторския доклад. С цел да се повиши доверието на заинтересованите страни във финансовите отчети на одитираното предприятие е особено важно одиторският доклад да е добре обоснован и подкрепен със солидни доказателства. Освен информацията, която трябва да бъде предоставена по член 28 от Директива 2006/43/ЕО, одиторският доклад следва по-специално да включва достатъчна информация за независимостта на задължителния одитор или одиторското дружество и за това дали задължителният одит е бил счетен за годен да разкрие нередности, включително измами.
(14)
Значението на задължителния одит за одитираното предприятие би нараснало особено много, ако се подобри комуникацията между задължителния одитор или одиторското дружество, от една страна, и одиторския комитет, от друга страна. Освен редовната комуникация по време на извършването на задължителния одит е важно задължителният одитор или одиторското дружество да предоставят на одиторския комитет допълнителен и по-подробен доклад за резултатите от задължителния одит. Този допълнителен доклад следва да бъде представен на одиторския комитет не по-късно от одитния доклад. При поискване задължителният одитор или одиторското дружество следва да обсъди с одиторския комитет посочените в допълнителния доклад ключови проблеми. Освен това следва да е възможно допълнителният подробен доклад да се предостави на компетентните органи, отговорни за надзора над задължителните одитори и одиторските дружества при поискване от тяхна страна, както и на трети страни, когато това е предвидено в националното право.
(15)
И сега задължителните одитори или одиторските дружества предоставят на компетентните надзорни органи на предприятията от обществен интерес информация за факти или решения, които биха могли да представляват нарушение на правилата, уреждащи дейностите на одитираното предприятие, или пречка за непрекъснатата дейност на одитираното предприятие. Изпълнението на надзорните задачи обаче би се улеснило, ако от надзорните органи на кредитните институции и на застрахователните предприятия и от задължителните одитори и одиторски дружества на тези институции и предприятия се изисква да установяват ефективен диалог помежду си.
(16)
С Регламент (ЕС) № 1092/2010 на Европейския парламент и на Съвета (14) се създава Европейски съвет за системен риск (ЕССР). Ролята на ЕССР е да наблюдава натрупването на системен риск в Съюза. Предвид информацията, до която имат достъп задължителните одитори и одиторските дружества, извършващи одит на системно значими финансови институции, опитът им би могъл да подпомогне работата на ЕССР. Поради това посредством настоящия регламент следва да се улесни създаването на ежегоден форум за диалог между задължителните одитори и одиторските дружества, от една страна, и ЕССР, от друга страна, на секторна, анонимна основа.
(17)
С цел да се повиши доверието в работата на задължителните одитори и одиторските дружества, които извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес, както и тяхната отговорност, е важно да се засили докладването за прозрачност от страна на задължителните одитори и одиторските дружества. Поради това от задължителните одитори и одиторските дружества следва да се изисква да оповестяват финансова информация, показваща по-специално техния общ оборот, разпределен по одиторски такси, платени от предприятия от обществен интерес, одиторски такси, платени от други предприятия, и такси за други услуги. Те следва също така да разкриват финансова информация на равнището на мрежата, към която принадлежат. Задължителните одитори и одиторските дружества следва да предоставят допълнителна информация относно одиторските такси на компетентните органи с оглед улесняване на техните надзорни функции.
(18)
Важно е да се засили ролята на одиторския комитет при подбора на нов задължителен одитор или одиторско дружество, в интерес на вземането на решение, основано на повече информация, от страна на общото събрание на акционерите или членовете на одитираното предприятие да вземат. Следователно, когато прави предложение пред общото събрание, административният или надзорният орган следва да разясни дали се съобразява с предпочитанието на одиторския комитет и ако не - причините за това. Препоръката на одиторския комитет следва да включва поне два възможни варианта за одитния ангажимент и надлежно обосновано предпочитание към един от тях, така че действително да може да се направи избор. За да предостави справедлива и правилна обосновка в своята препоръка, одиторският комитет следва да използва резултатите от задължителната процедура за подбор, организирана от одитираното предприятие, под отговорността на одиторския комитет. При тази процедура за подбор одитираното предприятие следва да не ограничава задължителните одитори или одиторските дружества с малък пазарен дял да представят предложения за одитен ангажимент. Тръжните документи следва да съдържат ясни и недискриминационни критерии за подбор, които трябва да бъдат използвани за оценяване на предложенията. Като се има предвид обаче, че тази процедура за подбор би могла да доведе до несъразмерно високи разходи за предприятията с ограничена пазарна капитализация или за малки и средни предприятия от обществен интерес поради техния размер, е уместно тези предприятия да бъдат освободени от задължението за организиране на процедура за подбор на нов задължителен одитор или одиторско дружество.
(19)
Правото на общото събрание на акционерите или членовете на одитираното предприятие да избират задължителния одитор или одиторското дружество би било без стойност, ако одитираното предприятие сключи договор с трета страна, с който се ограничава този избор. Поради това всяка договорна клауза, поета от одитираното предприятие по отношение на трета страна, относно назначаването на определени задължителни одитори или одиторски дружества или ограничаването на избора до такива задължителни одитори или дружества, следва да се счита за нищожна.
(20)
Назначаването на повече от един задължителен одитор или одиторско дружество от страна на предприятията от обществен интерес би засилило професионалния скептицизъм и би спомогнало за повишаване качество на одита. Тази мярка, съчетана с наличието на по-малки одиторски дружества, на пазара за одиторски услуги би улеснила и развитието на капацитета на тези дружества, като по този начин се разширява избора на задължителни одитори и одиторски дружества за предприятията от обществен интерес. Затова тези предприятия следва да бъдат насърчавани и стимулирани да назначават повече от един задължителен одитор или одиторско дружество за извършване на задължителния одит.
(21)
С цел да се предотврати рискът от установяване на близки отношения и по този начин да се укрепи независимостта на задължителните одитори и одиторските дружества, е важно да бъде установена максимална продължителност на одитния ангажимент на задължителен одитор или одиторско дружество по отношение на дадено одитирано предприятие. В допълнение, като средство за укпепване независимостта на задължителните одитори и одиторските дружества, засилване на професионалния скептицизъм и увеличаване качеството на одита, настоящата директива предвижда следните алтернативи за удължаване на максималната продължителност: редовно и прозрачно задължително повторно представяне на оферти или назначаването на повече от един задължителен одитор или на повече от едно одиторско дружество от страна на предприятията от обществен интерес. Също така, участието на по-малки одиторски дружества в тези мерки би улеснило развитието на капацитета на тези дружества, като по този начин се разшири избора от задължителни одитори и одиторски дружества за предприятията от обществен интерес. Следва да се въведе и подходящ постепенен ротационен механизъм по отношение на основните партньори по одита, извършващи задължителния одит от името на одиторското дружество. Важно е също така да се предвиди подходящ период, в рамките на който задължителният одитор или одиторското дружество да не могат да извършват задължителен одит на същото предприятие. За да се гарантира плавен преход, бившият задължителен одитор трябва да предаде на встъпващия задължителен одитор предавателен протокол със съответната информация.
(22)
С цел да се гарантира високо равнище на доверие на инвеститорите и потребителите във вътрешния пазар чрез избягване на конфликти на интереси, задължителните одитори и одиторските дружества следва да подлежат на подходящ надзор от страна на компетентните органи, които са независими от упражняващите одиторската професия и които разполагат с подходящ капацитет, опит и ресурси. Държавите членки следва да могат да делегират или да предоставят възможност на компетентните органи да делегират които и да е от задачите на въпросните компетентни органи на други органи с изключение на задачите, свързани със системата за гарантиране на качеството, с разследванията и дисциплинарната система. Държавите членки обаче следва да могат да решат да делегират задачите, свързани с дисциплинарната система, на други органи и образувания, ако по-голямата част от лицата, които участват в управлението на въпросния орган или образувание, са независими от одиторската професия. Националните компетентни органи следва да разполагат с необходимите правомощия за изпълнение на своите надзорни функции, включително с капацитета за достъп до данни, получаване на информация и извършване на проверки. Те следва да са специализирани в надзора на финансовите пазари, в спазването на задълженията за финансово отчитане или в надзора по отношение на задължителния одит. При все това, надзорът над спазването на задълженията, които са в сила за предприятията от обществен интерес, следва да може да се упражнява от компетентните органи, отговорни за надзора над тези предприятия. Следва задължителните одитори или одиторските дружества да не могат да упражняват каквото и да е неправомерно влияние върху финансирането на компетентните органи.
(23)
Качеството на надзора би се подобрило, ако органите, натоварени с различни задачи на национално равнище, си сътрудничат ефективно. Затова органите, които са компетентни да упражняват надзор над спазването на задълженията във връзка със задължителния одит на предприятията от обществен интерес, следва да си сътрудничат с органите, отговарящи за предвидените в Директива 2006/43/ЕО задачи, с органите, които упражняват надзор над предприятията от обществен интерес, както и със звената за финансово разузнаване, посочени в Директива 2005/60/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (15).
(24)
Външното гарантиране на качеството на задължителните одити е от определящо значение за високото качество на одита. То повишава достоверността на публикуваната финансова информация и осигурява по-добра защита за акционерите, инвеститорите, кредиторите и другите заинтересовани страни. Затова задължителните одитори и одиторските дружества следва да подлежат на система за гарантиране на качеството, която е под отговорността на компетентните органи, като по този начин се осигурява обективност и независимост от одиторската професия. Прегледите за гарантиране на качеството следва да са организирани по начин, при който всеки задължителен одитор или всяко одиторско дружество, извършващи одити на предприятия от обществен интерес, подлежат на преглед за гарантиране на качеството въз основа на анализ на риска. В случаите, в които задължителни одитори и одиторски дружества извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес, различни от посочените в член 2, точки 17 и 18 от Директива 2006/43/ЕО, този преглед следва се извършва поне веднъж на всеки три години, а в другите случаи - поне веднъж на всеки шест години. В Препоръката на Комисията от 6 май 2008 г. относно външно гарантиране на качеството на задължителни одитори или одиторски дружества, които извършват одит на дружества, извършващи дейност в обществен интерес (16), е описано как следва да се извършват проверките. Прегледите за гарантиране на качеството следва да са адекватни и съразмерни спрямо мащаба и сложността на дейността на проверявания задължителен одитор или одиторско дружество.
(25)
С времето пазарът за предоставяне на услуги, свързани със задължителния одит на предприятия от обществен интерес, се развива. Поради това е необходимо компетентните органи да наблюдават развитието на пазара, по-специално по отношение на рисковете, които произтичат от високата пазарна концентрация, включително в рамките на конкретни сектори, и резултатите от дейността на одиторските комитети.
(26)
Прозрачността на дейностите на компетентните органи следва да спомогне за повишаване на доверието на инвеститорите и потребителите във вътрешния пазар. Затова от компетентните органи следва да се изисква редовно да докладват за дейностите си и да публикуват информация в обобщена форма относно констатациите и заключенията от проверките или информация за всяка проверка поотделно, когато държавата членка е предвидила това.
(27)
Сътрудничеството между компетентните органи на държавите членки може да допринесе значително за осигуряване на трайно високо качество на задължителния одит в Съюза. Следователно, когато това е необходимо, компетентните органи на държавите членки следва да си сътрудничат за целите на изпълнението на надзорните си задължения по отношение на задължителните одити. Те следва да спазват принципа, че регулирането и надзорът се извършват от държавата членка по произход, в която задължителният одитор или одиторското дружество са одобрени и в която е централното управление на одитираното предприятие. Сътрудничеството между компетентните органи следва да се организира в рамките на Комитет на европейските органи за надзор на одита (КЕОНО), който следва да е съставен от високопоставени представители на компетентните органи. С цел укрепване на последователното прилагане на настоящия регламент КЕОНО следва да може да приема незадължителни указания или становища. Освен това той следва да улеснява обмена на информация, да предоставя съвети на Комисията и да допринася за техническите оценки и техническото проучване.
За целите на извършването на техническа оценка на системите за публичен надзор на трети страни и на международното сътрудничество между държавите членки и трети страни в тази област КЕОНО следва да създаде подгрупа, чийто председател е членът, назначен от Европейския надзорен орган (Европейския орган за ценни книжа и пазари - ЕОЦКП) (17), и следва да поиска съдействие от ЕОЦКП, Европейския надзорен орган (Европейския банков орган - ЕБО) (18) или Европейския надзорен орган (Европейския орган за застраховане и професионално пенсионно осигуряване - ЕОЗППО) (19), доколкото искането е свързано с международното сътрудничество между държавите членки и трети страни в областта на задължителния одит на предприятия от обществен интерес, върху които тези европейски надзорни органи упражняват надзор. Секретариатът на КЕОНО се осигурява от Комисията и въз основа на одобрената от КЕОНО работна програма следва да включва съответните разходи в прогнозните разходи за следващата година.
(28)
Обхватът на сътрудничеството между компетентните органи на държавите членки следва да включва сътрудничество по отношение на прегледите за гарантиране на качеството и оказване на съдействие при разследвания, свързани с извършването на задължителен одит на предприятия от обществен интерес, включително и в случаите, когато разследваното поведение не представлява нарушение на законови или подзаконови разпоредби, които са в сила в съответните държави членки. Подробният механизъм на сътрудничеството между компетентните органи на държавите членки следва да включва възможност за създаването на колегии от компетентни органи и делегирането на задачи помежду им. При това сътрудничество следва да се взема предвид концепцията за мрежа, в която работят задължителните одитори и одиторските дружествата. Компетентните органи следва да спазват съответните правила за поверителност и професионална тайна.
(29)
Взаимосвързаността на капиталовите пазари поражда необходимостта националните компетентни органи да бъдат оправомощени да сътрудничат с надзорните органи и органите на трети държави по отношение на обмена на информация или прегледите за гарантиране на качеството. Когато обаче сътрудничеството с органи на трети държави е свързано с работни документи по одита или други документи, държани от задължителните одитори или одиторските дружества, следва да се прилагат процедурите, установени с Директива 2006/43/ЕО.
(30)
За да се гарантира гладкото функциониране на капиталовите пазари са необходими устойчив одиторски капацитет и конкурентен пазар за услуги за задължителен одит, който да предоставя достатъчно голям избор на задължителни одитори и одиторски дружества, които са в състояние да извършват задължителни одити на предприятия от обществен интерес. Компетентните органи и Европейската мрежа по конкуренция (ЕМК) следва да докладват относно промените, които е въвел настоящият регламент в структурата на пазара за одиторски услуги.
(31)
Привеждането в съответствие с Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално с членове 290 и 291 от него, на процедурите за приемане на делегирани актове от Комисията следва да се извършва за всеки случай поотделно. За да се вземат предвид развитията в одита и одиторската професия на Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от Договора за функционирането на Европейския съюз. По специално използването на делегирани актове е необходимо за приемането на международните стандарти за одит в областта на одиторските практики, независимостта и вътрешния контрол на задължителните одитори и одиторските дружества. Приетите международни стандарти за одит не следва да изменят или допълват никое от изискванията на настоящия регламент, освен изрично посочените за тази цел. От особена важност е по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации, включително на експертно равнище.
При подготвянето и съставянето на делегирани актове Комисията следва да осигури едновременно, своевременно и по подходящ начин предаването на съответните документи на Европейския парламент и на Съвета.
(32)
С цел да се гарантират правната сигурност и плавният преход към режима, предвиден в настоящия регламент, е важно да се въведе преходен период относно влизането в сила на задължението за ротация на задължителните одитори и одиторските дружества и задължението за организиране на процедура за подбор на задължителни одитори и одиторски дружества.
(33)
Позоваванията на разпoредбите на Директива 2006/43/ЕО следва да се разбират като позовавания на разпоредби на националните законодателства, транспониращи разпоредбите на тази директива. Новата европейска рамка за одитите, създадена с настоящия регламент и Директива 2014/56/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (20) заменя настоящите изисквания, изложени в Директива 2006/43/ЕО, и следва да се разглежда без позоваване на предходни инструменти, като например приетите съгласно предишната рамка препоръки на Комисията.
(34)
Тъй като целите на настоящия регламент - а именно изясняване и по-точно определяне на ролята на задължителния одит по отношение на предприятията от обществен интерес, подобряване на качеството на информацията, която задължителният одитор или одиторското дружество предоставят на одитираното предприятие, инвеститорите и другите заинтересовани страни, подобряване на средствата за комуникация между одиторите и надзорните органи на предприятията от обществен интерес, предотвратяване на всякакви конфликти на интереси, възникващи от предоставянето на предприятията от обществен интерес на услуги, различни от извършването на одит, смекчаване на риска от потенциален конфликт на интереси поради съществуващата система, при която одитираното предприятие избира и плаща на одитор, или на риска от установяване на близки отношения, улесняване на смяната на задължителния одитор или одиторското дружество, както и на избора на такъв одитор или дружество за предприятията от обществен интерес, разширяване на възможността за избор на задължителни одитори и одиторски дружества за предприятия от обществен интерес и подобряване на ефективността, независимостта и последователността на регулирането и надзора над задължителните одитори и одиторски дружества, извършващи задължителен одит на предприятия от обществен интерес, включително по отношение на сътрудничеството на равнище ЕС - не могат да бъдат постигнати в достатъчна степен от държавите членки, a с оглед на техния обхват могат да бъдат по-добре постигнати на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигането на тези цели.
(35)
Настоящият регламент зачита основните права и съблюдават принципите, признати по-специално в Хартата на основните права на Европейския съюз, по-конкретно правото на зачитане на личния и семейния живот, правото на защита на личните данни и свободата на стопанска инициатива, като той следва да се прилага в съответствие с тези права и принципи,
(36)
В съответствие с член 28, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 45/2001 на Европейския парламент и на Съвета беше проведена консултация с Европейския надзорен орган по защита на данните, който представи становище на 23 април 2012 г. (21)
(37)
С настоящия регламент и с Директива 2014/56/ЕС следва да се установи нова правна рамка на задължителния одит и годишните и консолидираните финансови отчети и поради това Решение 2005/909/ЕО на Комисията (22) следва да бъде отменено,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ДЯЛ I
ПРЕДМЕТ, ПРИЛОЖНО ПОЛЕ И ОПРЕДЕЛЕНИЯ
Член 1
Предмет
Настоящият регламент определя изискванията за извършването на задължителния одит на годишните и консолидираните финансови отчети на предприятията от обществен интерес, правилата за организацията и подбора на задължителните одитори и одиторските дружества от страна на предприятията от обществен интерес, за да се насърчи тяхната независимост и да се избегнат конфликтите на интереси, както и правилата за надзор над спазването на тези изисквания от страна на задължителните одитори и одиторските дружества.
Член 2
Приложно поле
1. Настоящият регламент се прилага по отношение на:
а)
задължителните одитори и одиторските дружества, които извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес;
б)
предприятията от обществен интерес.
2. Настоящият регламент се прилага, без да се засяга Директива 2006/43/ЕО.
3. Когато кооперативно дружество по смисъла на член 2, точка 14 от Директива 2006/43/ЕО, спестовна банка или подобно образувание съгласно член 45 от Директива 86/635/ЕИО или дъщерно предприятие или правоприемник на кооперативно дружество, спестовна банка или подобно образувание, съгласно посоченото в член 45 от Директива 86/635/ЕИО, е задължено или има право съгласно националните разпоредби да членува в одиторско дружество с нестопанска цел, държавата членка може да реши, че настоящият регламент или определени разпоредби от него не се прилагат спрямо задължителния одит на това образувание, при условие че установените в Директива 2006/43/ЕО принципи на независимост се спазват от задължителния одитор при извършването на задължителния одит на един от неговите членове и от лицата, които могат да са в състояние да окажат влияние върху задължителния одит.
4. Когато кооперативно дружество по смисъла на член 2, точка 14 от Директива 2006/43/ЕО, спестовна банка или подобно образувание съгласно член 45 от Директива 86/635/ЕИО или дъщерно предприятие или правоприемник на кооперативно дружество, спестовна банка или подобно образувание, съгласно посоченото в член 45 от Директива 86/635/ЕИО, е задължено или има право по националното право да членува в одиторско дружество с нестопанска цел, всяка обективна, разумна и информирана страна не би заключила, че основаните на членството отношения дискредитират независимостта на задължителния одитор, при условие че когато това одиторско дружество извършва задължителен одит на един от своите членове, принципите на независимост се прилагат спрямо извършващите одита задължителни одитори и лицата, които могат да са в състояние да окажат влияние върху задължителния одит.
5. Съответната държава членка информира Комисията и посочения в член 30 Комитет на европейските органи за надзор на одита (по-долу наричан „КЕОНО“) за подобни изключения, при които не се прилага настоящият регламент или отделни негови разпоредби. Тя предоставя на Комисията и КЕОНО списъка на разпоредбите от настоящия регламент, които не са били приложени по отношение на задължителния одит на образуванията, посочените в параграф 3 от настоящия член, както и причините, обосноваващи подобно неприлагане.
Член 3
Определения
За целите на настоящия регламент се прилагат определенията в член 2 от Директива 2006/43/ЕО, с изключение на определението за „компетентен орган“, което е предвидено в член 20 от настоящия регламент.
ДЯЛ II
УСЛОВИЯ ЗА ИЗВЪРШВАНЕ НА ЗАДЪЛЖИТЕЛЕН ОДИТ НА ПРЕДПРИЯТИЯ ОТ ОБЩЕСТВЕН ИНТЕРЕС
Член 4
Одиторски такси
1. Таксите за извършване на задължителен одит на предприятията от обществен интерес не са условни такси.
Без да се засяга член 25 от Директива 2006/43/ЕО, за целите на първа алинея условни такси са таксите за одитни ангажименти, изчислени върху предварително определена основа, свързана с резултата от дадена сделка или от извършената работа. Таксите не се смятат за условни, ако са определени от съд или компетентен орган.
2. Когато в продължение на три или повече последователни финансови години задължителният одитор или одиторското дружество предоставят на одитираното предприятие, на неговото предприятие майка или дъщерните му предприятия услуги извън одита, различни от посочените в член 5, параграф 1 от настоящия регламент, общата сума на таксите за тези услуги се ограничава до сума, която не надхвърля 70 % от средната сума на таксите, платени през последните три последователни финансови години за задължителния(ите) одит(и) на одитираното предприятие и, когато е приложимо, на неговото предприятие майка, дъщерните му предприятия и консолидираните финансови отчети на тази група от предприятия.
За целите на посочените в първа алинея ограничения, те не се прилагат спрямо услуги извън одита, които са различни от посочените в член 5, параграф 1 и които се изискват съгласно законодателството на Съюза и националното законодателство.
Държавите членки могат да предвидят, че по искане на задължителния одитор или одиторското дружество компетентен орган може да освободи по изключение този задължителен одитор или това одиторско дружество от изложените в първа алинея изисквания по отношение на одитираното предприятие за период, който не надхвърля две финансови години.
3. Когато общата сума на таксите, платени от предприятие от обществен интерес през всяка от последните три последователни финансови години, надхвърля 15 % от общата сума на таксите, получени от задължителния одитор или одиторското дружество, или, когато е приложимо, от одитора на групата, извършващи задължителния одит, през всяка от тези финансови години, съответният задължителен одитор или одиторско дружество, или в зависимост от случая - одитор на групата, съобщава за това на одиторския комитет и обсъжда с него заплахите за своята независимост и предприетите предпазни мерки за намаляване на тези заплахи. Одиторският комитет преценява дали одитният ангажимент следва да бъде подложен на преглед за контрол на качеството от друг задължителен одитор или одиторско дружество преди да бъде публикуван одиторският доклад.
Когато платените от предприятието от обществен интерес такси продължават да надхвърлят 15 % от общия приход от такси на задължителния одитор одиторското дружество, или - в зависимост от случая - на одитора на групата, който провежда задължителния одит, одиторският комитет решава въз основа на обективни основания дали задължителният одитор или одиторското дружество, или одиторът на групата, на такова предприятие или на група такива предприятия могат да продължат да извършват задължителния одит през допълнителен период, който в никой случай не може да надхвърля две години.
4. Държавите членки могат да приложат по-строги изисквания от предвидените в настоящия член.
Член 5
Забрана за предоставянето на услуги извън одита
1. Задължителен одитор или одиторско дружество, които извършват задължителен одит на предприятие от обществен интерес, и членовете на мрежа, към която принадлежат задължителният одитор или одиторското дружество, не предоставят пряко или непряко на одитираното предприятие, на предприятието майка или на дъщерните му предприятия в рамките на Съюза никакви забранени услуги извън одита, през
а)
периода между началната дата на одитирания период и публикуването на одитния доклад; и
б)
финансовата година, която непосредствено предхожда периода, посочен в буква а), във връзка с изброените във втора алинея, буква д) услуги.
За целите на настоящия член забранени услуги извън одита означава:
а)
данъчни услуги, свързани със:
i)
изготвяне на данъчни декларации;
ii)
данък, удържан по ведомост;
iii)
митнически такси;
iv)
набелязване на публични субсидии и данъчни стимули, освен ако съществува законово изискване задължителният одитор или одиторското дружество да оказват съдействие във връзка с тези услуги;
v)
подпомагане във връзка с данъчни проверки от страна на данъчните органи, освен ако съществува законово изискване задължителният одитор или одиторското дружество да оказват съдействие по отношение на тези проверки;
vi)
изчисляването на преки и непреки данъци и отсрочени данъци;
vii)
предоставяне на данъчни консултации;
б)
услугите, които предполагат каквото и да участие в управлението или вземането на решения на одитираното предприятие;
в)
воденето на счетоводство и изготвянето на счетоводна документация и на финансови отчети;
г)
услугите, свързани с работната заплата;
д)
разработването и внедряването на процедури за вътрешния контрол или за управлението на риска, свързани с подготовката и/или контрола на финансовата информация или разработването и внедяването на системи за информационни технологии в областта на финансите;
е)
услугите по остойностяване, включително остойностяване, извършено във връзка с актюерски услуги или услуги за подпомагане при уреждането на спорове;
ж)
правните услуги във връзка със:
i)
предоставяне на консултации от общ характер;
ii)
водене на преговори от името на одитираното предприятие; и
iii)
адвокатски услуги при разрешаването на спорове;
з)
услугите, свързани с функцията за вътрешен одит на одитираното предприятие;
и)
услугите, свързани с финансирането, структурата и разпределението на капитала и инвестиционната стратегия на одитираното предприятие, с изключение на предоставянето на услуги по изразяване на сигурност по отношение на финансовите отчети, като изготвянето на писма за подкрепа във връзка с издаваните от одитираното предприятиепроспекти;
й)
предлагането, търгуването или поемането на дялове в одитираното предприятие;
к)
услугите в областта на човешките ресурси във връзка със:
i)
управленски пост, чрез който е възможно да се оказва значително влияние върху изготвянето на счетоводните документи или финансовите отчети, които са премет на задължителния одит, когато тези услуги предполагат:
-
търсене или проучване на кандидати за такива постове, или
-
извършване на проверка на препоръките на кандидатите за тези постове;
ii)
структуриране на организационния проект и
iii)
контрол над разходите.
2. Държавите членки могат да забранят услуги, различни от изброените в параграф 1, когато те считат, че тези услуги представляват заплаха за независимостта. Държавите членки уведомяват Комисията за допълненията в списъка по параграф 1.
3. Чрез дерогация от параграф 1, втора алинея държавите членки могат да разрешат предоставянето на услугите, посочени в буква а), подточки i), iv) - vii) и буква з), при условие че те отговарят на следните изисквания:
а)
услугите не оказват влияние или оказват несъществено влияние, поотделно или общо, върху одитираните финансови отчети;
б)
прогнозата за влиянието върху одитираните финансови отчети е документирано и обяснено изчерпателно в посочения в член 11 допълнителен доклад за одиторския комитет; и
в)
установените в Директива 2006/43/ЕО принципи за независимост се спазват от задължителния одитор или одиторското дружество.
4. Задължителен одитор или одиторско дружество, които извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес и, ако задължителният одитор или одиторското дружество са членове на мрежа, всеки от членовете на тази мрежа могат да предоставят на одитираното предприятие, на предприятието майка или дъщерните му предприятия услуги извън одита, които не са забранени съгласно параграфи 1 и 2, при условие че това бъде одобрено от одиторския комитет след обективна оценка на заплахи и за независимостта и прилаганите предпазни мерки съгласно член 22б от Директива 2006/43/ЕО. Когато е приложимо, одиторският комитет публикува насоки по отношение на посочените в паргараф 3 услуги.
Държавите членки могат да въведат по-строги правила относно условията, при които задължителен одитор, одиторско дружество или член на мрежа, към която принадлежи задължителният одитор или одиторското дружество, могат да предоставят на одитираното предприятие, предприятието майка или неговите дъщерни предприятия услуги извън одита, които не са забранени съгласно параграф 1.
5. Когато член на дадена мрежа, към която принадлежи задължителният одитор или одиторското дружество, които извършват задължителен одит на предприятие от обществен интерес, предоставя някоя от посочените в параграфи 1 и 2 от настоящия член услуги извън одита на предприятие, което има седалище в трета държава и е контролирано от одитираното предприятие от обществен интерес, съответният задължителен одитор или съответното одиторско дружество преценяват дали тяхната независимост би била компрометирана поради предоставянето на тези услуги от члена на мрежата.
Ако независимостта му е повлияна, задължителният одитор или одиторското дружество прилага предпазни мерки, където това е приложимо, за смекчаване на заплахите, причинени от предоставянето на тези услуги в трета държава. Задължителният одитор или одиторското дружество може да продължи да извършва задължителния одит на предприятието от обществен интерес, единствено ако може да обоснове в съответствие с член 6 от настоящия регламент и член 22б от Директива 2006/43/ЕО, че предоставянето на тези услуги не засяга професионалната му преценка и одиторския доклад.
За целите на настоящия параграф:
а)
във всички случаи участието във вземането на решения от одитираното предприятие и предоставянето на услугите, посочени в параграф 1, втора алинея, букви б), в) и д), се считат за действия, които се отразяват на независимостта и чиито последици не могат да бъдат смекчени от предпазни мерки;
б)
приема се, че предоставянето на услугите, посочени в параграф 1, втора алинея, в буквите, различни от б), в) и д), се отразява на тази независимост и затова налага използването на предпазни мерки за смекчаване на породените от това заплахи.
Член 6
Подготовка за задължителния одит и оценка на заплахите за независимостта
1. Преди да приеме или продължи ангажимента за извършването на задължителен одит на предприятие от обществен интерес, всеки задължителен одитор или одиторско дружество, в допълнение към разпоредбите на член 22б от Директива 2006/43/ЕО, прави оценка и документира следното:
а)
дали изпълнява изискванията по членове 4 и 5 от настоящия регламент;
б)
дали са спазени условията по член 17 от настоящия регламент;
в)
почтеността на членовете на надзорния орган, административния орган и висшето ръководство на предприятието от обществен интерес - без да се засяга Директива 2005/60/ЕО.
2. Задължителният одитор или одиторското дружество:
а)
потвърждава ежегодно в писмена форма пред одиторския комитет, че задължителният одитор, одиторското дружество и партньорите по одита, висшите ръководители и ръководителите, извършващи задължителния одит, са независими от одитираното предприятие;
б)
обсъжда с одиторския комитет рисковете по отношение на своята независимост и предпазните мерки, приложени за смекчаване на тези рискове, както е документирано от него съгласно параграф 1.
Член 7
Нередности
Без да се засяга член 12 от настоящия регламент и Директива 2005/60/ЕО, когато задължителният одитор или одиторското дружество, които извършват задължителен одит на предприятие от обществен интерес, имат съмнения или разумни основания да подозират, че може да се допуснат или са допуснати нередности, включително измами по отношение на финансовите отчети на одитираното предприятие, те информират одитираното предприятие и го приканват да разследва случая и да предприеме подходящи мерки, за да отстрани тези нередности и да предотврати повторението им в бъдеще.
Ако одитираното предприятие не разследва случая, задължителният одитор или одиторското дружество информират органите, които са определени от държавите членки като отговорни за разследването на тези нередности.
Добросъвестното оповестяване пред тези органи от задължителния одитор или одиторското дружество на всяка от посочените в първа алинея нередности не представлява нарушение на договорно или правно ограничение относно разкриването на информация.
Член 8
Преглед за контрол на качеството на ангажимента
1. Преди публикуването на посочените в членове 10 и 11 доклади се извършва преглед за контрол на качеството на ангажимента за задължителен одит (в настоящия член „прегледа“), за да се прецени дали задължителният одитор или основният партньор по одита основателно са достигнали до мнението и заключенията, изразени в проектите на тези доклади.
2. Прегледът за контрол на качеството на ангажимента за задължителен одит се извършва от лице, проверяващо контрола на качеството на ангажимента (в настоящия член „проверяващия“). Проверяващият е задължителен одитор, който не е включен в извършването на задължителния одит, за който се отнася прегледът за контрол на качеството на ангажимента.
3. Чрез дерогация от параграф 2, когато задължителният одит се извършва от одиторско дружество и всички задължителни одитори са били ангажирани с извършването на задължителния одит, или когато задължителният одит се извършва от задължителен одитор, а той не е съдружник или служител на одиторско дружество, дружеството или одиторът, извършили одита, урежда извършването на прегледа от друг задължителен одитор. За целите на настоящия член разкриването на съдържанието на документи или информация пред независимия проверяващ не представлява нарушение на професионалната тайна. За целите на настоящия член съдържанието на документите или информацията, разкрити пред проверяващия, е предмет на професионална тайна.
4. При извършването на прегледа проверяващият документира най-малко следното:
а)
информацията, предоставена от задължителния одитор или основния партньор по одита в устна и писмена форма в подкрепа на съществените заключения, както и основните констатации от извършените одитни процедури и на заключенията, направени въз основа на тези констатации, независимо дали проверяващият, е отправил искане за това;
б)
мненията на задължителния одитор или на основния партньор по одита, както са изразени в проектите на докладите, посочени в членове 10 и 11.
5. При прегледа се оценяват най-малко следните елементи:
а)
независимостта на задължителния одитор или одиторското дружество от одитираното предприятие;
б)
значителните рискове, които имат отношение към задължителния одит и които задължителният одитор или основният партньор по одита са констатирали при извършване на задължителния одит, и мерките, които са предприели за адекватното управление на тези рискове;
в)
мотивите на задължителния одитор или на основния партньор по одита, по-специално по отношение на прага на същественост и значителните рискове, посочени в буква б);
г)
всяко искане за консултации от външни експерти и изпълнението на получените съвети;
д)
естеството и обхвата на коригираните и некоригираните несъответствия във финансовите отчети, които са били констатирани по време на извършването на одита;
е)
темите, обсъдени с одиторския комитет и ръководството и/или надзорните органи на одитираното предприятие;
ж)
темите, обсъдени с компетентните органи и, когато е приложимо, с други трети страни;
з)
дали подбраните от проверяващия документи и информация от досието подкрепят становището на задължителния одитор или на основния партньор по одита, изразено в проектите на докладите, предвидени в членове 10 и 11.
6. Проверяващият обсъжда резултатите от прегледа със задължителния одитор или основния партньор по одита. Одиторското дружество установява процедури за определяне на начина, по който се решават всички разногласия между основния партньор по одита и проверяващия.
7. Задължителният одитор или одиторското дружество и проверяващия, документират резултатите от прегледа заедно със съображенията, довели до тези резултати.
Член 9
Международни стандарти за одит
На Комисията се предоставя правомощието да приема чрез делегирани актове в съответствие с член 39 международните стандарти за одит, посочени в член 26 от Директива 2006/43/ЕО, в областта на одиторската практика, и независимостта и вътрешния контрол на качеството за задължителните одитори и одиторските дружества, за целите на тяхното прилагане в рамките на Съюза, при условие че отговарят на изискванията по член 26, параграф 3, букви а), б) и в) от Директива 2006/43/ЕО и не изменят никое от изискванията по настоящия регламент или не допълват изложените в него изисквания, с изключение на изброените в членове 7, 8 и 18 от настоящия регламент.
Член 10
Одиторски доклад
1. Задължителният(ите) одитор(и) или одиторското(ите) дружество(а) представят в одиторски доклад резултатите от задължителния одит на предприятието от обществен интерес.
2. Одиторският доклад се изготвя в съответствие с разпоредбите на член 28 от Директива 2006/43/ЕО, като допълнително в него се съдържа най-малко следното:
а)
посочване от кого или от кой орган е(са) бил(и) назначен(и) задължителният(ите) одитор(и) или одиторското(ите) дружество(а);
б)
посочване на датата на назначаване и периода на пълния непрекъснат ангажимент за задължителен одит, включително предшестващи подновявания на ангажимента и повторни назначавания на задължителните одитори или одиторските дружества;
в)
в подкрепа на одиторското становище:
i)
описание на най-важните оценени рискове, свързани със съществени несъответствия, включително оценени рискове, свързани със съществени несъответствия поради измама;
ii)
обобщение на отговора на одитора на тези рискове; и
iii)
важни наблюдения във връзка с тези рискове, когато е целесъобразно.
Когато това е от значение за предоставената в одиторския доклад информация относно всеки оценен риск, свързан със съществени несъответствия, в одиторския доклад се посочват ясно съответните оповестявания във финансовите отчети;
г)
разясняване на степента, до която задължителният одит е бил счетен за способен да открие нередности, включително измами;
д)
потвърждение, че одиторското становище е в съответствие с допълнителния доклад за одиторския комитет, посочен в член 11;
е)
изявление, че не са предоставяни посочените в член 5, параграф 1 забранени услуги извън одита, и че при извършването на одита задължителният(ите) одитор(и) или одиторското(ите) дружество(а) са запазили своята независимост спрямо одитираното предприятие;
ж)
посочване на всякакви услуги, освен задължителния одит, които са били предоставени от задължителния одитор или одиторското дружество на одитираното предприятие и контролираните от него предприятия, и които не са били разкрити в доклада за дейността или финансовите отчети.
Държавите членки могат да установят допълнителни изисквания във връзка със съдържанието на одиторския доклад.
3. С изключение на изискването по параграф 2, буква д), одиторският доклад не включва никакви препратки към предназначения за одиторския комитет допълнителен доклад, посочени в член 11. Одиторският доклад се изготвя на ясен и недвусмислен език.
4. Задължителният одитор или одиторското дружество не използва името на никой компетентен орган по начин, който би показал или предположил наличие на утвърждаване или одобрение на одиторския доклад от този орган.
Член 11
Допълнителен доклад за одиторския комитет
1. Задължителните одитори или одиторските дружества, които извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес, представят на одиторския комитет на одитираното предприятие допълнителен доклад не по-късно от датата на представяне на посочения в член 10 одиторски доклад. Държавите членки могат да въведат допълнително изискване допълнителният доклад да се представи на административния или надзорния съвет на одитираното предприятие.
Ако одитираното предприятие няма одиторски комитет, допълнителният доклад се представя на органа, изпълняващ равностойни функции в одитираното предприятие. Държавите членки могат да предвидят възможност одиторският комитет да предостави този допълнителен доклад на предвидените в националното законодателство трети страни.
2. Допълнителният доклад за одиторския комитет се изготвя в писмена форма. В него се обясняват резултатите от извършения задължителен одит и се включва най-малко следното:
а)
посоченото в член 6, параграф 2, буква а) изявление за независимост.
б)
когато задължителният одит е бил извършен от одиторско дружество, докладът посочва всеки основен партньор по одита, участвал в извършването му;
в)
когато задължителният одитор или одиторското дружество са постигнали договореност някои от неговите дейности да бъдат извършени от друг задължителен одитор или одиторско дружество, които не са членове на същата мрежа, или са ползвали услугите на външни експерти, този факт се посочва в доклада, където се включва и потвърждение от другия задължителен одитор или одиторско дружество и/или външния експерт относно тяхната независимост;
г)
описание на естеството, честотата и степента на комуникацията с одиторския комитет или органа, изпълняващ равностойни функции в рамките на одитираното предприятие, ръководния орган и административния или надзорния орган на одитираното предприятие, включително датите на заседанията с тези органи;
д)
описание на обхвата и времевата рамка на одита;
е)
когато са били назначени повече от един одитори или одиторски дружества, - описание на разпределението на задачите между задължителните одитори и/или одиторските дружества;
ж)
описание на използваната методология, включително кои категории от баланса са били пряко проверени и кои категории са били проверени въз основа на проверки на системите и проверки за съответствие, включително обяснение на всяко съществено изменение в тежестта на проверките на системата и проверките за съответствие в сравнение с предходната година, дори ако през предходната година задължителният одит е бил извършен от друг(и) задължителен(ни) одитор(и) или одиторско(и) дружество(а);
з)
количественият праг на същественост, който е бил приложен при извършването на задължителния одит за целите на финансовите отчети като цяло и, ако е приложимо, прага(овете) на същественост на баланса по сметките и на оповестяванията във връзка с конкретни класове трансакции, както и качествените фактори, взети предвид при определянето на прага на същественост;
и)
посочване и обяснение на заключенията за установени по време на одита събития или състояния, които биха могли да породят съществени съмнения относно способността на предприятието да продължи да функционира като действащо предприятие, и дали те представляват съществена несигурност, и се предоставя обобщение на всички гаранции, писма за подкрепа, предприемане на интервенции от публичен характер и други мерки за подпомагане, които евентуално са били взети предвид при изготвянето на оценката относно действащо предприятие;
й)
посочване на всички значими пропуски в системата за вътрешен финансов контрол и/или счетоводната система на одитираното предприятие или, когато се отнася за консолидирани финансови отчети, на предприятието майка. За всеки един значителен пропуск в допълнителния доклад се посочва дали въпросният пропуск е бил коригиран от ръководството;
к)
посочване на всички съществени въпроси, свързани с действително или предполагаемо неспазване на законови и подзаконови актове или на устава, установени при извършването на задължителния одит, доколкото се смята, че те са от значение, за да се даде възможност на одиторския комитет да изпълнява своите задачи;
л)
посочване и оценка на методите за остойностяване, приложени към различните позиции в годишните или консолидираните финансови отчети, включително всяко въздействие на промените в тези методи;
м)
в случаите на задължителен одит на консолидирани финансови отчети - обяснение на обхвата на консолидиране и критериите за изключване, които са били приложени от одитираното предприятие за неконсолидираните предприятия, ако има такива, както и дали тези критерии съответстват на рамката за финансово отчитане;
н)
където е приложимо - посочване на всяка одиторска дейност, извършена от одитор(и), задължителен(ни) одитор(и), одиторско(и) предприятие(я) или одиторско(и) дружество(а) от трета държава във връзка със задължителен одит на консолидирани финансови отчети, различен от одит, извършен от членове на същата мрежа, към която принадлежи одиторът на консолидираните финансови отчети;;
о)
данни за това дали одитираното предприятие е предоставило всички изисквани обяснения и документи;
п)
посочване на:
i)
всякакви съществени затруднения по време на задължителния одит;
ii)
всякакви произтичащи от задължителния одит значими въпроси, които са били обсъдени или са били предмет на кореспонденция с ръководните органи; и
iii)
всякакви други въпроси, свързани със задължителния одит, които съгласно професионалното мнение на одитора са от значение за надзора върху процеса на финансово отчитане.
Държавите членки могат да установят допълнителни изисквания във връзка със съдържанието на допълнителния доклад за одиторския комитет.
По искане на задължителен одитор, на одиторско дружество или на одиторския комитет задължителният(ите) одитор(и) или одиторското(ите) дружество(а) обсъждат посочените в допълнителния доклад за одиторския комитет, по-специално в първа алинея, буква й), съществени въпроси, произтичащи от задължителния одит, с одиторския комитет, административния орган или, където е приложимо, надзорния орган на одитираното предприятие.
3. Когато едновременно са ангажирани повече от един задължителен одитор или повече от едно одиторско дружество, и между тях е възникнало разногласие относно одитните процедури, счетоводните правила или всякакъв друг въпрос относно извършването на задължителния одит, причините за това разногласие се обясняват в допълнителния доклад за одиторския комитет.
4. Допълнителният доклад за одиторския комитет се подписва и датира. Когато задължителният одит се извършва от одиторско дружество, допълнителният доклад за одиторския комитет се подписва от задължителните одитори, извършващи задължителния одит от името на одиторското дружество.
5. При поискване и в съответствие с националното законодателство задължителните одитори или одиторските дружества предоставят незабавно допълнителния доклад на компетентните органи по смисъла на член 20, параграф 1.
Член 12
Доклад до надзорните органи на предприятията от обществен интерес
1. Без да се засягат разпоредбите на член 55 от Директива 2004/39/ЕО, член 63 от Директива 2013/36/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (23), член 15, параграф 4 от Директива 2007/64/ЕО, член 106 от Директива 2009/65/ЕО, член 3, параграф 1 от Директива 2009/110/ЕО и член 72 от Директива 2009/138/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (24), задължителният одитор или одиторското дружество, извършващи задължителен одит на предприятие от обществен интерес, са длъжни да докладват своевременно на компетентните органи, осъществяващи надзор над това предприятие от обществен интерес или - когато е посочен от съответната държава членка - на компетентния орган, отговорен за надзора над задължителния одитор или одиторското дружество, всяка информация по отношение на това предприятие от обществен интерес, която е научил при извършване на задължителния одит и която е предизвикала или може да предизвика една от следните последици:
а)
съществено нарушение на законовите, подзаконовите или административните разпоредби, които определят, когато е уместно, условията за лицензиране, или които уреждат по-конкретно извършването на дейностите на предприятието от обществен интерес;
б)
съществена заплаха или съществено съмнение относно непрекъснатата дейност на предприятието от обществен интерес;
в)
отказ от предоставяне на одиторско становище относно финансовите отчети или предоставяне на отрицателно становище или становище, съдържащо резерви.
Задължителните одитори или одиторските дружества са задължени също така да съобщават всякаква посочена по-горе в първа алинея, буква а), б) или в) информация, за която те са научили при извършването на задължителния одит на предприятие, което има тесни връзки с предприятието от обществен интерес, чийто задължителен одит те също извършват. За целите на настоящия член „тесни връзки“ са със значението, предвидено в член 4, параграф 1, точка 38 от Регламент (ЕС) № 575/2013 на Европейския парламент и на Съвета (25).
Държавите членки могат да изискват допълнителна информация от задължителния одитор или одиторското дружество, при условие че това е необходимо за ефективен надзор на финансовите пазари съгласно предвиденото в националното право.
2. Установява се ефективен диалог между компетентните органи, упражняващи надзор върху кредитните институции и застрахователните предприятия, от една страна, и задължителния(ите) одитор(и) и одиторското(ите) дружество(а), извършващи задължителния одит на тези институции и предприятия, от друга страна. И двете страни в диалога са отговорни за спазването на това изискване.
Най-малко веднъж годишно Европейският съвет за системен риск (ЕССР) и КЕОНО организират среща със задължителните одитори и одиторски дружества или мрежи, извършващи задължителен одит на всички глобални системно значими финансови институции, получили лиценз в Съюза и признати в международен план, за да бъде информиран ЕССР за секторните или всякакви други съществени промени в тези системно значими финансови институции.
С цел улесняване на изпълнението на посочените в първата алинея задачи Европейският надзорен орган (Европейският банков орган - ЕБО) и Европейският надзорен орган (Европейският орган за застраховане и професионално пенсионно осигуряване - ЕОЗППО), като вземат предвид действащите надзорни практики, издават насоки за компетентните органи, упражняващи надзор върху кредитните институции и застрахователни предприятия, съгласно съответно член 16 от Регламент (ЕС) № 1093/2010 на Европейския парламент и на Съвета (26) и, съответно, член 16 Регламент (ЕС) № 1094/2010 на Европейския парламент и на Съвета (27).
3. Добросъвестното оповестяване пред компетентните органи или пред ЕССР и КЕОНО от задължителния одитор или одиторското дружество, или мрежа, ако е приложимо, на всяка посочена в параграф 1 информация или на всяка информация, появила се по време на предвидения в параграф 2 диалог, не представлява нарушение на договорно или правно ограничение относно разкриването на информация.
Член 13
Доклад за прозрачност
1. Задължителният одитор или одиторското дружество, които извършват задължителен(ни) одит(и) на предприятия от обществен интерес, публикуват годишен доклад за прозрачност най-късно четири месеца след края на всяка финансова година. Този доклад за прозрачност се публикува на уебсайта на задължителния одитор или на одиторското дружество и остава там на разположение в продължение на поне пет години от деня на публикуването му на уебсайта. Ако задължителният одитор е нает от одиторско дружество, задълженията по настоящия член се спазват от одиторското дружество.
Задължителният одитор или одиторското дружество има право да актуализира публикувания годишен доклад за прозрачност. В този случай задължителният одитор или одиторското дружество отбелязва, че това е актуализиран вариант на доклада, като първоначалната му версия продължава да бъде достъпна на уебсайта.
Задължителните одитори и одиторските дружества съобщават на компетентните органи, че докладът за прозрачност е публикуван на уебсайта на задължителния одитор или на одиторското дружество или, когато е целесъобразно, че е бил актуализиран.
2. В годишния доклад за прозрачност се включва най-малко следното:
а)
описание на правната структура и на собствеността на одиторското дружество;
б)
ако задължителният одитор или одиторското дружество членуват в мрежа:
i)
описание на мрежата и на правните и структурните договорености в рамките на мрежата;
ii)
наименованието на всеки задължителен одитор, който действа като самостоятелно практикуващ одитор или като одиторско дружество, и е член на мрежата;
iii)
държавите, в които всеки задължителен одитор действа като самостоятелно практикуващ одитор или като одиторско дружество и е член на мрежата, е квалифициран като задължителен одитор или в която се намира неговото централно управление, централна администрация или основно място на осъществяване на стопанска дейност;
iv)
общият оборот на задължителните одитори, които действат като самостоятелно практикуващи одитори и като одиторски дружества и членуват в мрежата, от задължителния одит на годишни и консолидирани финансови отчети.
в)
описание на ръководната структура на одиторското дружество;
г)
описание на системата за вътрешен контрол на качеството на задължителния одитор или одиторско дружество и декларация от административния или управителния орган за ефективността на нейното функциониране;
д)
датата на провеждане на последния преглед за гарантиране на качеството, посочен в член 26;
е)
списък на предприятията от обществен интерес, на които задължителният одитор или одиторското дружество са извършили задължителен одит през предходната финансова година;
ж)
декларация за практиките на задължителния одитор или одиторското дружество, свързани с независимостта, в която се потвърждава също, че е била извършена вътрешна проверка за спазване на изискванията относно независимостта;
з)
декларация относно политиката, която задължителният одитор или одиторското дружество следва по отношение на посоченото в член 13 от Директива 2006/43/ЕО продължаващо обучение на задължителните одитори;
и)
информация относно основата за възнаграждението на партньорите в одиторските дружества;
й)
описание на политиката на задължителния одитор или одиторското дружество за ротация на основните партньори по одита и служителите в съответствие с член 17, параграф 7;
к)
информация относно общия оборот на задължителния одитор или одиторското дружество, ако тази информация не е оповестена във финансовия им отчет по смисъла на член 4, параграф 2 от Директива 2013/34/ЕС, разпределена по следните категории:
i)
приходи от задължителен одит на годишни и консолидирани финансови отчети на предприятия от обществен интерес и предприятия, принадлежащи към група предприятия, чието предприятие майка е предприятие от обществен интерес;
ii)
приходи от задължителен одит на годишни и консолидирани финансови отчети на други предприятия;
iii)
приходи от разрешени услуги извън одита, предоставени на предприятията, одитирани от задължителния одитор или одиторското дружество; и
iv)
приходи от услуги извън одита, предоставени на други предприятия.
Задължителният одитор или одиторското дружество може при изключителни обстоятелства да реши да не оповестява информацията, изисквана в първа алинея, буква е), доколкото това е необходимо за намаляване на непосредствената и сериозна заплаха за физическата сигурност на някое лице. Задължителният одитор или одиторското дружество трябва да може да докаже пред компетентния орган наличието на подобна заплаха.
3. Докладът за прозрачност се подписва от задължителния одитор или от одиторското дружество.
Член 14
Информация за компетентните органи
Задължителните одитори и одиторските дружества предоставят ежегодно на своя компетентен орган списък на одитираните предприятия от обществен интерес въз основа на получените от тях приходи, като приходите се разделят на:
а)
приходи от задължителен одит;
б)
приходи от услуги извън одита, различни от посочените в член 5, параграф 1, които са задължителни съгласно законодателството на Съюза и националното законодателство; и
в)
приходи от услуги извън одита, различни от посочените в член 5, параграф 1, които не са задължителни съгласно законодателството на Съюза и националното законодателство.
Член 15
Документиране
Задължителните одитори и одиторските дружества съхраняват документите и информацията, посочени в член 4, параграф 3, членове 6, 7, член 8, параграфи 4-7, членове 10 и 11, член 12, параграфи 1 и 2, член 14, член 16, параграфи 2, 3 и 5 от настоящия регламент и членове 22б, 24а, 24б, 27 и 28 от Директива 2006/43/ЕО, за период от най-малко пет години след изготвянето на тези документи или тази информация.
Държавите членки могат да изискват от задължителните одитори и одиторските дружества да съхраняват посочените в първа алинея документи и информация за по-дълъг период в съответствие с техните правила относно защитата на личните данни и административните и съдебните производства.
ДЯЛ III
НАЗНАЧАВАНЕ НА ЗАДЪЛЖИТЕЛНИ ОДИТОРИ ИЛИ ОДИТОРСКИ ДРУЖЕСТВА ОТ ПРЕДПРИЯТИЯТА ОТ ОБЩЕСТВЕН ИНТЕРЕС
Член 16
Назначаване на задължителни одитори или одиторски дружества
1. За целите на прилагането на член 37, параграф 1 от Директива 2006/43/ЕО, за назначаване на задължителни одитори или одиторски дружества от предприятия от обществен интерес се прилагат условията, определени в параграфи 2 - 5 от настоящия член, но това може да е обвързано с условията по параграф 7.
Когато се прилага член 37, параграф 2 от Директива 2006/43/ЕО, предприятието от обществен интерес информира компетентния орган за използването на алтернативните системи или условия, посочени в същия член. В този случай параграфи 2 - 5 от настоящия член не се прилагат.
2. Одиторският комитет представя препоръка на административния или надзорния орган на одитираното предприятие за назначаване на задължителни одитори или одиторски дружества.
Освен ако препоръката на одиторския комитет се отнася за подновяване на одитен ангажимент в съответствие с член 17, параграфи 1 и 2, тя се обосновава и в нея се съдържат поне два варианта за избор на одитния ангажимент, като одиторският комитет изразява надлежно обосновано предпочитание към един от тях.
В препоръката одиторският комитет посочва, че тя не е повлияна от трета страна, както и че не му е наложена клауза от вида, посочен в параграф 6.
3. Освен ако се отнася за подновяване на одитен ангажимент в съответствие с член 17, параграфи 1 и 2, препоръката на одиторския комитет, посочена в параграф 2 от настоящия член, се изготвя след процедурата за подбор, организирана от одитираното предприятие при спазване на следните критерии:
а)
одитираното предприятие има право да покани всеки задължителен одитор или одиторско дружество да представят предложения за предоставянето на услуги по задължителен одит, при условие че са спазени разпоредбите на член 17, параграф 3 и че организацията на тръжната процедура не възпрепятства по никакъв начин участието в процедурата за подбор на дружества, които през предходната календарна година са получили по-малко от 15 % от общите си одиторски такси от предприятия от обществен интерес в съответната държава членка;
б)
одитираното предприятие изготвя тръжните документи на вниманието на поканените задължителни одитори или одиторски дружества. Тези тръжни документи позволяват на кандидатите да се информират за дейността на одитираното предприятие и за вида на задължителния одит, който трябва да бъде извършен. Тръжната документация съдържа прозрачни и недискриминационни критерии за подбор, които се използват от одитираното предприятие за оценка на предложенията, направени от задължителните одитори или одиторските дружества;
в)
одитираното предприятие е свободно да определи процедурата за подбор и може да проведе преки преговори със заинтересовани кандидати в хода на процедурата;
г)
когато в съответствие с правото на Съюза или националното право компетентните органи, посочени в член 20, изискват от задължителните одитори и одиторските дружества да спазват определени стандарти за качество, тези стандарти се включват в тръжните документи;
д)
одитираното предприятие оценява предложенията, направени от задължителните одитори или одиторските дружества, съобразно критериите за избор, предварително определени в тръжните документи. Одитираното предприятие изготвя доклад за заключенията от процедурата за подбор, който се утвърждава от одиторския комитет. Одитираното предприятие и одиторският комитет вземат под внимание всички констатации или заключения във всеки доклад за проверка относно кандидатстващия задължителен одитор или кандидатстващото одиторско дружество, посочен в член 26, параграф 8 и публикуван от компетентните органи съгласно член 28, буква г);
е)
при поискване одитираното предприятие трябва да може да докаже пред компетентния орган, посочен в член 20, че процедурата за подбор е проведена по справедлив начин.
Одиторският комитет отговаря за процедурата за подбор, посочена в първа алинея.
За целите на буква а) от първа алинея компетентният орган, посочен в член 20, параграф 1, публикува списък на съответните задължителни одитори и одиторски дружества, който се актуализира ежегодно. Компетентният орган използва информацията, предоставена от задължителните одитори и одиторските дружества съгласно член 14, за да направи съответните изчисления.
4. Предприятията от обществен интерес, които отговарят на критериите, посочени в член 2, параграф 1, букви е) и у) от Директива 2003/71/ЕО, не са задължени да прилагат посочената в параграф 3 процедура за подбор.
5. Предложението пред общото събрание на акционерите или членовете на одитираното предприятие за назначаване на задължителни одитори или одиторски дружества включва препоръката и предпочитанието, посочени в параграф 2, на одиторския комитет или на органа, който изпълнява равностойни функции.
Ако предложението се отклонява от предпочитанието на одиторския комитет, в него се обосновават причините за неспазването на препоръката на одиторския комитет, освен ако функциите на одиторския комитет се изпълняват от надзорния орган. Въпреки това задължителният одитор или одиторите, препоръчани от административния или надзорния орган, трябва да са участвали в процедурата за подбор по параграф 3. Настоящата алинея не се прилага в случаите, в които функциите на одиторския комитет се изпълняват от административния или надзорния орган.
6. Всяка договорна клауза, сключена между предприятие от обществен интерес и трета страна, по силата на която изборът на общото събрание на акционерите или членовете на това предприятие се ограничава съгласно посоченото в член 37 от Директива 2006/43/ЕО до определени категории или списъци на задължителни одитори или одиторски дружества, във връзка с назначаването на определен задължителен одитор или одиторско дружество, които да извършват задължителен одит на това предприятие, е нищожна.
Предприятието от обществен интерес информира пряко и незабавно компетентните органи, посочени в член 20, за всеки опит на трета страна да наложи такава договорна клауза или по друг начин да повлияе нерегламентирано на решение на общото събрание на акционерите или членовете относно избора на задължителния одитор или одиторското дружество.
7. Държавите членки могат да решат, че при определени обстоятелства предприятията от обществен интерес назначават минимален брой задължителни одитори или одиторски дружества, като определят условията, уреждащи отношенията между задължителните одитори или одиторските дружества.
Ако държава членка въведе подобно изискване, тя информира Комисията и съответния европейски надзорен орган за това.
8. Когато одитираното предприятие разполага с комитет за подбор, в който акционерите или членовете имат съществено влияние и който е натоварен със задачата да прави препоръки относно подбора на одиторите, държава членка може да даде възможност на комитета за подбор да изпълнява посочените в настоящия член функции на одиторския комитет и да изиска представянето на посочената в параграф 2 препоръка пред общото събрание на акционерите или членовете.
Член 17
Продължителност на одитния ангажимент
1. Предприятието от обществен интерес назначава задължителен одитор или одиторско дружество за първоначален ангажимент със срок, не по-кратък от една година. Ангажиментът може да бъде подновен.
Нито продължителността на първоначалния ангажимент на конкретен задължителен одитор или одиторско дружество, нито продължителността му съвместно с други подновени ангажименти надвишава десет години.
2. Чрез дерогация от параграф 1 държавите членки могат:
а)
да въведат изискване посоченият в параграф 1 първоначален ангажимент да е със срок една година;
б)
да определят максимална продължителност, която е по-кратка от десет години, за посочените в параграф 1, втора алинея ангажименти.
3. След изтичането на максималната продължителност на ангажиментите, посочена в параграф 1, втора алинея или параграф 2, буква б) или след изтичането на продължителността на ангажиментите, удължена в съответствие с параграфи 4 или 6, нито задължителният одитор или одиторското дружество, нито, където това е приложимо, членовете на техните мрежи в рамките на Съюза предприемат задължителен одит на същото предприятие от обществен интерес през следващите четири години.
4. Чрез дерогация от параграф 1 и параграф 2, буква б) държавите членки могат да предвиждат, че максималните периоди, посочени в параграф 1, втора алинея и параграф 2, буква б), могат да бъдат удължени най-много до:
а)
двадесет години, когато се провежда публична тръжна процедура за задължителния одит съгласно член 16, параграфи 2 - 5 и поражда действие след изтичането на максималните периоди, посочени в параграф 1, втора алинея и параграф 2, буква б); или
б)
двадесет и четири години, когато в рамките на определен период, през който е достигната съответната максимална продължителност, след изтичането на максималните периоди, посочени в параграф 1, втора алинея и параграф 2, буква б), се ангажира едновременно повече от един задължителен одитор или повече от едно одиторско дружество, при условие че задължителният одит приключва с представянето на съвместния одиторски доклад, посочен в член 28 от Директива 2006/43/ЕО.
5. Максималната продължителност на посочените в параграф 1, втора алинея и параграф 2, буква б) периоди се удължава единствено ако, по препоръка на одиторския комитет в съответствие с националното право, административният или надзорният съвет предложи на общото събрание на акционерите или членовете да поднови ангажимента и предложението бъде одобрено.
6. След изтичането на максималната продължителност на ангажимента, посочена в параграф 1, втора алинея, в параграф 2, буква б) или в параграф 4, според случая, предприятието от обществен интерес може по изключение да поиска от посочения в член 20, параграф 1 компетентен орган да разреши удължаване, за да се осигури на задължителния одитор или одиторското дружество нов ангажимент, ако са спазени посочените в параграф 4, буква а) или б) условия. Продължителността на този допълнителен ангажимент не надхвърля две години.
7. Основните партньори по одита, отговорни за извършване на задължителен одит, прекратяват участието си в задължителния одит на одитираното предприятие след период, не по-дълъг от седем години, считано от датата на назначаването им. Те не могат да участват отново в задължителния одит на одитираното предприятие преди да са изтекли три години, считано от прекратяването на участието им в одита.
Чрез дерогация, държавите членки могат да въведат изискване основните партньори по одита, отговорни за извършване на задължителен одит, да прекратяват участието си в задължителния одит на одитираното предприятие преди изтичането на седем години, считано от датата на назначаването им.
Задължителният одитор или одиторското дружество установяват подходящ поетапен ротационен механизъм по отношение на най-старшите служители, участващи в задължителния одит, включително поне лицата, които са регистрирани като задължителни одитори. Етапите на ротационния механизъм се прилагат спрямо назначението на отделните лица, а не на целия екип, участващ в одитния ангажимент. Механизмът е съобразен с мащаба и сложността на дейността на задължителния одитор или одиторското дружество.
Задължителният одитор или одиторското дружество трябва да може да покаже пред компетентния орган, че механизмът се прилага по ефективен начин и е съобразен с мащаба и сложността на дейността на задължителния одитор или одиторското дружество.
8. За целите на настоящия член продължителността на одитния ангажимент се изчислява, считано от датата на първата финансова година, посочена в писмото за одитния ангажимент, през която задължителният одитор или одиторското дружество са били назначени за първи път за извършването на последователни задължителни одити на едно и също предприятие от обществен интерес.
За целите на настоящия член одиторското дружество включва и други дружества, които то е придобило или с които се е сляло.
Ако е налице несигурност относно датата, на която задължителният одитор или одиторското дружество е започнало извършването на последователните задължителни одити на предприятието от обществен интерес, например поради сливания, придобивания или промяна в структурата на собствеността, задължителният одитор или одиторско дружество следва да съобщи незабавно за тези съмнения на компетентния орган, който в крайна сметка ще определи съответната дата за целите на първа алинея.
Член 18
Предавателен протокол
Когато задължителен одитор или одиторско дружество е заменено с друг задължителен одитор или одиторско дружество, бившият задължителен одитор или одиторско дружество спазва изискванията по член 23, параграф 3 от Директива 2006/43/ЕО.
При спазване на член 15 бившият задължителен одитор или одиторско дружество предоставя достъп на встъпващия задължителен одитор или одиторско дружество и до допълнителните доклади, посочени в член 11, отнасящи се до предишни години и до всякаква информация, предавана на компетентните органи съгласно членове 12 и 13.
Бившият задължителен одитор или одиторско дружество трябва да могат да демонстрират пред компетентния орган, че такава информация е предоставена на встъпващия задължителен одитор или одиторско дружество.
Член 19
Освобождаване от длъжност и подаване на оставка от задължителни одитори или одиторски дружества
Без да се засяга член 38, параграф 1 от Директива 2006/43/ЕО, всеки компетентен орган, определен от държава членка в съответствие с член 20, параграф 2 от настоящия регламент, предава на посочения в член 20, параграф 1 компетентен орган информацията относно освобождаването от длъжност или оставката на задължителния одитор или одиторското дружество по време на срока на неговото назначение и адекватно обяснение на мотивите за това.
ДЯЛ IV
НАДЗОР НАД ДЕЙНОСТИТЕ НА ЗАДЪЛЖИТЕЛНИТЕ ОДИТОРИ И ОДИТОРСКИТЕ ДРУЖЕСТВА, ИЗВЪРШВАЩИ ЗАДЪЛЖИТЕЛЕН ОДИТ НА ПРЕДПРИЯТИЯ ОТ ОБЩЕСТВЕН ИНТЕРЕС
ГЛАВА I
Компетентни органи
Член 20
Информация за компетентните органи
1. Компетентни органи, отговорни за изпълнението на задачите, предвидени в настоящия регламент, и за гарантиране на прилагането на разпоредбите на настоящия регламент, се определят измежду:
а)
компетентния орган, посочен в член 24, параграф 1 от Директива 2004/109/ЕО;
б)
компетентния орган, посочен в член 24, параграф 4, буква з) от Директива 2004/109/ЕО;
в)
компетентния орган, посочен в член 32 от Директива 2006/43/ЕО.
2. Чрез дерогация от параграф 1 държавите членки могат да решат да възложат отговорността за гарантиране на прилагането на всички или част от разпоредбите на дял III от настоящия регламент, по целесъобразност, на компетентните органи, посочени във:
а)
член 48 от Директива 2004/39/ЕО;
б)
член 24, параграф 1 от Директива 2004/109/ЕО;
в)
член 24, параграф 4, буква з) от Директива 2004/109/ЕО;
г)
член 20 от Директива 2007/64/ЕО;
д)
член 30 от Директива 2009/138/ЕО;
е)
член 4, параграф 1 от Директива 2013/36/ЕС,
или на други органи, посочени в националното право.
3. Когато повече от един компетентен орган е определен в съответствие с параграфи 1 и 2, тези органи се организират по такъв начин, че задачите им са ясно разпределени.
4. Параграфи 1, 2 и 3 не засягат правото на държава членка да въведе отделни правни и административни договорености за отвъдморските страни и територии, с които държавите членки имат специални отношения.
5. Държавите членки информират Комисията за определянето на компетентните органи за целите на настоящия регламент.
Комисията обединява тази информация и я публикува.
Член 21
Условия относно независимостта
Компетентните органи са независими от задължителните одитори и одиторските дружества.
За целите на изпълнението на конкретни задачи компетентният орган може да провежда консултации с експерти съгласно член 26, параграф 1, буква в) и може също да бъде подпомаган от експерти, когато това има съществено значение за нормалното изпълнение на задачите му. В тези случаи експертите не участват при вземането на нито едно от решения.
Дадено лице не може да бъде член на управителните структури на тези органи или да отговаря за вземането на решения от тях, ако по време на своята работа или през последните три години това лице:
а)
е извършвало задължителни одити;
б)
е държало права на глас в одиторско дружество;
в)
е било член на административния, управителния или надзорния орган на одиторско дружество;
г)
е било партньор, служител или по друг начин наето от одиторското дружество.
Финансирането на тези органи е осигурено и независимо от неправомерно влияние от страна на задължителни одитори и одиторски дружества.
Член 22
Професионална тайна по отношение на компетентитен органи
Задължението за професионална тайна се прилага за всички лица, които са или са били в трудовоправни отношения или в договорни отношения с компетентните органи или с други органи или организации, на които са делегирани задачи по член 24 от настоящия регламент, или са участвали в управлението на тези органи. Информация, която представлява професионална тайна, не може да бъде оповестявана пред което и да е друго лице или орган, освен по силата на задълженията, предвидени в настоящия регламент или законовите, подзаконовите или административните процедури на държава членка.
Член 23
Правомощия на компетентните органи
1. Без да се засяга член 26, при изпълнение на задачите си съгласно настоящия регламент компетентните органи или други публични органи на държава членка не могат да се намесват при определяне на съдържанието на одиторските доклади.
2. Държавите членки гарантират, че компетентните органи разполагат с всички правомощия за надзор и разследване, необходими за упражняването на функциите им съгласно настоящия регламент в съответствие с разпоредбите на глава VII от Директива 2006/43/ЕО.
3. Посочените в параграф 2 от настоящия член правомощия включват най-малко правомощието за:
а)
достъп до данни, свързани със задължителния одит или до други документи, независимо от формата им, с които разполагат задължителните одитори или одиторските дружества и които имат отношение към изпълнението на техните задачи, както и получаване или вземане на копия от тези документи;
б)
получаване на информация, свързана със задължителния одит, от всяко лице;
в)
извършване на проверки на място на задължителните одитори или одиторските дружества;
г)
сезиране на съдебните власти с цел наказателно преследване;
д)
търсене на съдействие от страна на експерти за извършването на проверки или разследвания;
е)
предприемане на административните мерки и налагане на санкции, посочени в член 30а от Директива 2006/43/ЕО.
Компетентните органи могат да използват правомощията, предвидени в първа алинея, само във връзка със:
а)
задължителните одитори и одиторските дружества, които извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес;
б)
лицата, участващи в дейностите на задължителните одитори и одиторските дружества, които извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес;
в)
одитираните предприятия от обществен интерес, техни дъщерни предприятия и свързани трети страни;
г)
трети страни, на които задължителните одитори и одиторските дружества, които извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес, са възложили определени функции или дейности; и
д)
лица, които по друг начин са свързани със задължителните одитори и одиторските дружества, които извършват задължителен одит на предприятия от обществен интерес.
4. Държавите членки гарантират, че компетентните органи могат да упражняват своите правомощия за надзор и разследване по който и да е от следните начини:
а)
пряко;
б)
в сътрудничество с други органи;
в)
чрез сезиране на компетентните съдебни органи.
5. Правомощията на компетентните органи за надзор и разследване се упражняват при пълно спазване на националното право, по-специално принципа на зачитане на личния живот, и правото на защита.
6. Обработката на лични данни при упражняването на правомощията за надзор и разследване съгласно настоящия член се извършва в съответствие с Директива 95/46/ЕО.
Член 24
Делегиране на задачи
1. Държавите членки могат да делегират или да осигурят възможност на посочените в член 20, параграф 1 компетентни органи да делегират всяка задача, чието изпълнение трябва да бъде предприето съгласно настоящия регламент, на други органи или организации, определени или упълномощени по друг начин по закон да изпълняват такива задачи, с изключение на задачите, свързани със:
а)
системата за гарантиране на качеството, посочена в член 26;
б)
разследванията, посочени в член 23 от настоящия регламент и член 32 от Директива 2006/43/ЕО, и произтичащи от тази система за гарантиране на качеството или от сезиране от страна на друг орган; и
в)
санкциите и мерките, посочени в глава VII от Директива 2006/43/ЕО, свързани с прегледите за гарантиране на качеството и разследванията на задължителните одити на предприятията от обществен интерес.
2. Всяко изпълнение на задачи от други органи или организации се делегира изрично от компетентния орган. При делегирането се посочват делегираните задачи и условията, при които те следва да бъдат изпълнявани.
Когато компетентният орган делегира задачи на други органи или организации, той може да оттегли тези правомощия при всеки отделен случай.
3. Органите или организациите са организирани по такъв начин, че да не е налице конфликт на интереси. Крайната отговорност по отношение на надзора на съответствието с настоящия регламент и на мерките за изпълнение, приети в съответствие с него, се носи от делегиращия компетентен орган.
Държавите членки уведомяват Комисията и компетентните органи на държавите членки за всички договорености по отношение делегирането на задачи, включително точните условия, уреждащи делегирането.
4. Чрез дерогация от параграф 1 държавите членки могат да вземат решение да делегират посочените в параграф 1, буква в) задачи на друг орган или организация, определени или упълномощени по друг начин по закон да изпълняват такива задачи, когато по-голямата част от лицата, които участват в управлението на съответния орган или организация, са независими спрямо одиторската професия.
Член 25
Сътрудничество с други компетентни органи на национално равнище
Компетентните органи, определен в съответствие с член 20, параграф 1, и по целесъобразност всеки орган, на когото този компетентен орган е делегирал задачи, си сътрудничат на национално равнище със:
а)
компетентните органи, посочени в член 32, параграф 4 от Директива 2006/43/ЕО;
б)
органите, посочени в член 20, параграф 2, независимо дали са били определени като компетентни органи за целите на настоящия регламент, или не;
в)
звената за финансово разузнаване и компетентните органи, посочени в членове 21 и 37 от Директива 2005/60/ЕО.
За целите на това сътрудничество се прилагат задълженията за професионална тайна по член 22 от настоящия регламент.
ГЛАВА II
Гарантиране на качеството, наблюдение на пазара и прозрачност на компетентните органи
Член 26
Гарантиране на качеството
1. За целите на настоящия член:
а)
„проверки“ означава прегледи на работата на задължителните одитори и одиторските дружества с цел гарантиране на качеството, които се извършват от инспектор и не представляват разследвания по смисъла на член 32, параграф 5 от Директива 2006/43/ЕО;
б)
„инспектор“ означава проверяващо лице, което отговаря на изискванията по параграф 5, първа алинея, буква а) от на настоящия член и е наето от компетентен орган или по друг начин е влязло в договорни отношения с него;
в)
„експерт“ означава физическо лице със специфични познания за финансовите пазари, финансовото отчитане, одитирането или други области, свързани с проверките, включително практикуващи задължителни одитори.
2. Компетентните органи, посочени в член 20, параграф 1, установяват ефективна система за гарантиране на качеството на одита.
Те извършват прегледи за гарантиране на качеството на задължителните одитори и одиторските дружества, които извършват задължителни одити на предприятия от обществен интерес, въз основа на анализ на риска и:
а)
при задължителни одитори и одиторски дружества, които извършват задължителни одити на предприятия от обществен интерес, различни от определените в член 2, точки 17 и 18 от Директива 2006/43/ЕО - най-малко на всеки три години; и
б)
в случаи, различни от посочените в буква а) - най-малко на всеки шест години.
3. Компетентният орган е отговорен за следното:
а)
одобрява и изменя методиката на проверката, включително инструкциите за извършване на проверката и за последващите действия, методите на докладване и програмите за периодични проверки;
б)
одобрява и изменя докладите за проверката и за последващите действия;
в)
одобрява и назначава инспектори за всяка проверка.
Компетентният орган осигурява подходящи ресурси за системата за гарантиране на качеството.
4. Компетентният орган организира системата за гарантиране на качеството, така че да бъде независима от проверяваните задължителни одитори и одиторски дружества.
Компетентният орган гарантира, че са въведени подходящи политики и процедури, свързани с независимостта и обективността на персонала, включително на инспекторите, и на ръководителите на системата за осигуряване на качеството.
5. При назначаването на инспектори компетентният орган спазва следните критерии:
а)
инспекторите имат подходящо професионално образование и съответен опит в областта на задължителния одит и финансовото отчитане, съчетани със специално обучение в областта на прегледите за гарантиране на качеството;
б)
лице, което е действащ задължителен одитор или е наето от задължителен одитор или одиторско дружество или по друг начин е свързано такъв одитор или такова дружество, не може да бъде инспектор;
в)
дадено лице не може да бъде инспектор и да извършва проверка на задължителен одитор или одиторско дружество, преди да са изтекли най-малко три години след прекратяване на дейността на това лице като съдружник или служител на този задължителен одитор или одиторско дружество или на връзката му с този задължителен одитор или това одиторско дружество;
г)
инспекторите декларират, че не съществува конфликт на интереси между тях и задължителния одитор и одиторското дружество, които подлежат на проверка.
Чрез дерогация от параграф 1, буква б) компетентният орган може да наеме на договорни условия експерти за извършването на специфични проверки, ако броят на инспекторите в рамките на органа е недостатъчен. Компетентният орган може също да бъде подпомаган от експерти, когато това е важно за правилното провеждане на проверката. В такива случаи компетентните органи и експертите отговарят на изискванията на настоящия параграф. Експертите не участват в управлението на професионални асоциации и органи, нито са наети или са в други договорни отношения с тях, но могат да бъдат членове на такива асоциации и органи.
6. Обхватът на проверките включва най-малко:
а)
оценка на проекта за системата на задължителния одитор или на одиторското дружество за вътрешен контрол на качеството;
б)
подходяща проверка на съответствието на процедурите и преглед на досиета от одит на предприятия от обществен интерес с цел проверка на ефективността на системата за вътрешен контрол на качеството;
в)
с оглед на констатациите от проверката съгласно букви а) и б) от настоящия параграф, оценка на съдържанието на последния годишен доклад за прозрачност, публикуван от задължителен одитор или одиторско дружество в съответствие с член 13.
7. Проверяват се поне следните политики и процедури за вътрешен контрол на качеството на задължителния одитор или одиторското дружество:
а)
съответствие на задължителния одитор или одиторското дружество с приложимите стандарти за одит и контрол на качеството, както и с изискванията за етичност и независимост, включително и тези, предвидени в глава IV от Директива 2006/43/ЕО и членове 4 и 5 от настоящия регламент, както и със съответните законови, подзаконови и административни разпоредби на съответната държава членка;
б)
количеството и качеството на използваните ресурси, включително спазване на изискванията за продължаващо обучение, предвидени в член 13 от Директива 2006/43/ЕО;
в)
съответствие с изискванията, посочени в член 4 от настоящия регламент относно начисляваните одиторски такси.
За целите на проверката на съответствието одитните досиета се подбират въз основа на анализ на риска от неправилно извършване на задължителния одит.
Компетентните органи периодично преразглеждат използваните от задължителните одитори и одиторските дружества методики за извършване на задължителния одит.
Освен проверките, които попадат в обхвата на първа алинея, компетентните органи са оправомощени да извършват други проверки.
8. Констатациите и заключенията от проверките, на които се основават препоръките, включително констатациите и заключенията, свързани с доклада за прозрачност, се съобщават и обсъждат с проверявания задължителен одитор или проверяваното одиторско дружество преди финализирането на доклада от проверката.
Проверяваният задължителен одитор или проверяваното одиторско дружество изпълняват препоръките от проверките в разумен срок, определен от компетентния орган. Срокът не може да надхвърля 12 месеца при препоръки относно системата за вътрешен контрол на качеството на задължителния одитор или одиторското дружество.
9. В резултат на проверката се изготвя доклад, в който се съдържат основните заключения и препоръки от прегледа за гарантиране на качеството.
Член 27
Наблюдение на качеството на пазара и конкуренцията
1. Посочените съгласно член 20, параграф 1 компетентни органи и Европейската мрежа по конкуренция (ЕМК), според случая, извършват редовно наблюдение на развитието на пазара на предоставяне на услуги във връзка със задължителния одит на предприятията от обществен интерес, и по-специално правят оценка на следното:
а)
рисковете, произтичащи от големия брой пропуски, свързани с качеството на задължителния одитор или одиторското дружество, включително систематични пропуски в рамките на мрежа от одиторски дружества, които могат да доведат до преустановяване на дейността на всяко одиторско дружество, сътресенията в предоставянето на услуги по задължителен одит в конкретен сектор или за различни сектори, по-нататъшното натрупване на риск от одиторски пропуски и въздействието върху цялостната стабилност на финансовия сектор;
б)
нивата на концентрация на пазара, включително в конкретни сектори;
в)
резултатите от дейността на одиторските комитети;
г)
нуждата от приемане на мерки за смекчаване на рисковете, посочени в буква а).
2. Всеки компетентен орган и ЕМК изготвят доклад за развитието на пазара на предоставяне на услуги във връзка със задължителния одит на предприятията от обществен интерес и го представят на КЕОНО, ЕОЦКП, ЕБО, ЕОЗППО и Комисията до 17 юни 2016 г. и поне на всеки три години след това.
Комисията, след консултации с КЕОНО, ЕОЦКП, ЕБО и ЕОЗППО, използва тези доклади, за да изготви съвместен доклад за това развитие на равнището на Съюза. Този съвместен доклад се представя на Съвета, Европейската централна банка и Европейския съвет за системен риск, както и на Европейския парламент, ако е целесъобразно.
Член 28
Прозрачност на компетентните органи
Компетентните органи действат прозрачно, като публикуват поне следното:
а)
ежегодни доклади за дейността по отношение на задачите им по настоящия регламент;
б)
ежегодни работни програми по отношение на задачите им по настоящия регламент;
в)
годишен доклад за общите резултати на системата за гарантиране на качеството. Този доклад включва информация относно издадените препоръки, предприетите във връзка с тях последващи действия, предприетите надзорни мерки и наложените санкции. Той включва също количествена информация и други важни, свързани с резултатите, данни за финансовите ресурси и персонала и за ефикасността и ефективността на системата за гарантиране на качеството;
г)
обобщена информация за констатациите и заключенията от проверките, посочени в член 26, параграф 8, първа алинея. Държавите членки могат да въведат изискване за публикуване на констатациите и заключенията от отделните проверки.
ГЛАВА III
Сътрудничество между компетентните органи и отношения с европейските надзорни органи
Член 29
Задължение за сътрудничество
Компетентните органи на държавите членки си сътрудничат, когато е необходимо за целите на настоящия регламент, включително когато поведението, което се разследва, не представлява нарушение на действащите законови или подзаконови разпоредби в съответната държава членка.
Член 30
Създаване на КЕОНО
1. Без да се засяга организацията на одитния надзор на национално равнище, сътрудничеството между компетентните органи се организира в рамките на КЕОНО.
2. В състава на КЕОНО влиза по един член от всяка държава членка, който е високопоставен представител на компетентните органи, посочени в член 32, параграф 1 от Директива 2006/43/ЕО, и един член, назначен от ЕОЦКП, наричани по-нататък „членовете“.
3. Към ЕБА и ЕОЗППД се отправят покани да присъстват на заседанията на КЕОНО като наблюдатели.
4. КЕОНО провежда редовни заседания, при необходимост по искане на Комисията или на държава членка.
5. Всеки член на КЕОНО разполага с един глас с изключение на члена, назначен от ЕОЦКП, който няма право на глас. КЕОНО взема решенията си с обикновено мнозинство от своите членове, освен ако не е предвидено друго.
6. Председателят на КЕОНО се избира от списък с кандидати, които представляват компетентните органи, посочени в член 32, параграф 1 от Директива 2006/43/ЕО, и се отстранява с мнозинство от две трети от членовете. Мандатът на председателя е четири години. Последователни мандати не се допускат, но председателят може да бъде преизбран след четиригодишен буферен период.
Заместник-председателят се назначава или отстранява от Комисията.
Председателят и заместник-председателят нямат право на глас.
В случай че председателят подаде оставка или бъде отстранен преди края на своя мандат, неговите функции се изпълняват от заместник-председателя до следващото заседание на КЕОНО, на което се избира председател за остатъка от мандата.
7. КЕОНО:
а)
улеснява обмена на информация, експертен опит и добри практики за прилагането на настоящия регламент и на Директива 2006/43/ЕО;
б)
предоставя експертно мнение на Комисията и на компетентните органи, по тяхно искане, по въпроси, свързани с прилагането на настоящия регламент и на Директива 2006/43/ЕО;
в)
допринася за посочените в член 46, параграф 2 и член 47, параграф 3 от Директива 2006/43/ЕО техническа оценка на системите за публичен надзор на трети страни и международно сътрудничество между държавите членки и трети страни в тази област;
г)
допринася за техническото проучване на международните стандарти за одит, включително процесите за тяхното създаване, с оглед приемането им на равнището на Съюза;
д)
допринася за подобряване на механизмите за сътрудничество по отношение на надзора върху задължителните одитори и одиторските дружества, извършващи одит на предприятия от обществен интерес, или мрежите, към които те принадлежат;
е)
изпълнява други задачи с цел координация в случаите, предвидени в настоящия регламент или в Директива 2006/43/ЕО.
8. За целите на изпълнението на предвидените в параграф 7, буква в) задачи КЕОНО отправя искане за съдействие към ЕОЦКП, ЕБО или ЕОЗППО, доколкото неготово искане е свързано с международното сътрудничество между държавите членки и трети страни в областта на задължителния одит на предприятия от обществен интерес под надзора на тези европейски надзорни органи. Ако бъде отправено искане за съдействие, ЕОЦКП, ЕБО или ЕОЗППО подпомагат КЕОНО при изпълнението на неговите задачи.
9. За целите на изпълнението на своите задачи КЕОНО може да приема незадължителни насоки или становища.
Комисията публикува приетите от КЕОНО насоки и становища.
10. КЕОНО поема, според случая, всички съществуващи и текущи задачи на Европейската група на представителите на органите за надзор върху одиторите, създадена с Решение 2005/909/ЕО на Комисията.
11. КЕОНО може да създава постоянни или ad hoc подгрупи за разглеждането на конкретни въпроси съгласно установени от него задания. В обсъжданията на подгрупите може да участват и компетентни органи от страните от Европейското икономическо пространство (наричано по-нататък ЕИП) в областта на одитния надзор или да бъдат канени, за всеки отделен случай, компетентни органи от държави, които не са членки на ЕС/ЕИП, след одобрение от страна на членовете на КЕОНО. Участието на член от компетентен орган на държава, която не членува в ЕС/ЕИП, може да бъде ограничавано във времето.
12. КЕОНО създава подгрупа за целите на извършването на посочените в параграф 7, буква в) задачи. Тази подгрупа се председателства от член, назначен от ЕОЦКП съгласно параграф 2.
13. По искане най-малко на трима членове или по собствена инициатива, когато това се счита за полезно и/или необходимо, председателят на КЕОНО може да кани експерти, включително практикуващи лица, притежаващи специфична компетентност по въпрос от дневния ред, да участват като наблюдатели в обсъжданията в рамките на КЕОНО или неговите подгрупи. КЕОНО може да кани представители на компетентни органи от трети страни, които са компетентни по въпроси от областта на одитния надзор, да участват като наблюдатели в обсъжданията в рамките на КЕОНО или неговите подгрупи.
14. Секретариатът на КЕОНО се осигурява от Комисията. Разходите на КЕОНО се включват в прогнозните разходи на Комисията.
15. Председателят подготвя предварителния дневен ред на всяко заседание на КЕОНО, като отчита надлежно писмените предложения на членовете.
16. Председателят, а в негово отсъствие заместник-председателят, съобщава мненията или позициите на КЕОНО само след одобрението на членовете.
17. Обсъжданията в рамките на КЕОНО не са публични.
18. КЕОНО приема свой процедурен правилник.
Член 31
Сътрудничество във връзка с прегледи за гарантиране на качеството, разследвания и проверки на място
1. Компетентните органи вземат мерки, за да осигурят ефективно сътрудничество на равнището на Съюза във връзка с прегледите за гарантиране на качеството.
2. Компетентният орган на дадена държава членка може да поиска съдействие от компетентния орган на друга държава членка във връзка с прегледите за гарантиране на качеството на дейността на задължителни одитори или одиторски дружества, които принадлежат към мрежа, която извършва значителни дейности в държавата членка, към която е отправено искането.
3. Когато компетентен орган получи искане от компетентен орган на друга държава членка да съдейства при прегледа за гарантиране на качеството на дейността на задължителни одитори или одиторско дружество, които принадлежат към мрежа, извършваща значителни дейности в тази държава членка, той разрешава на запитващия компетентен орган да съдейства при такъв преглед за гарантиране на качеството.
Компетентният орган, отправящ искането, няма право на достъп до информация, която би могла да засегне неблагоприятно суверенитета, сигурността или обществения ред на държавата членка, към която е отправено искането, или да наруши правилата за националната сигурност.
4. Когато компетентен орган прецени, че на територията на друга държава членка се извършват или са извършени дейности в противоречие с разпоредбите на настоящия регламент, той уведомява възможно най-подробно компетентния орган на другата държава членка за това заключение. Компетентният орган на другата държава членка предприема необходимите мерки. Той информира уведомяващия компетентен орган за резултата от предприетите мерки и, доколкото това е възможно, за настъпилите междувременно значими събития.
5. Компетентният орган на държава членка може да поиска провеждането на разследване от компетентния орган на друга държава членка на територията на последната.
Той може да поиска на част от неговия персонал да бъде разрешено да придружава персонала на компетентния орган на тази държава членка в хода на разследването, включително във връзка с проверки на място.
Разследването или проверката подлежат на цялостен контрол от държавата членка, на чиято територия те се провеждат.
6. В следните случаи компетентният орган, към който е отправено искането, може да откаже да предприеме действие в отговор на искане за провеждане на разследване съгласно предвиденото в параграф 5, първа алинея, или на искане персоналът му да бъде придружен от персонал на компетентен орган на друга държава членка съгласно предвиденото в параграф 5, втора алинея:
а)
когато такова разследване или проверка на място могат да нарушат правилата за националната сигурност или да засегнат неблагоприятно суверенитета, сигурността или обществения ред на държавата членка, към която е отправено искането;
б)
когато пред органите на държавата членка, към която е отправено искането, вече е образувано съдебно производство по отношение на същите действия и срещу същите лица;
в)
когато органите на държава членка, към която е отправено искането, вече са постановили окончателно съдебно решение по отношение на същите действия и същите лица.
7. В случаите на преглед за гарантиране на качеството или разследване с трансгранични последици компетентните органи на съответните държави членки могат да отправят съвместно искане до КЕОНО за координиране на прегледа или разследването.
Член 32
Колегии на компетентните органи
1. За да се улесни изпълнението на задачите, посочени в член 26 и член 31, параграфи 4 - 6 от настоящия регламент и член 30 от Директива 2006/43/ЕО по отношение на конкретни задължителни одитори, одиторски дружества или техните мрежи, могат да бъдат създадени колегии с участието на компетентния орган на държавата членка по произход и всеки друг компетентен орган, при условие че:
а)
задължителният одитор или одиторското дружество предоставят услуги по задължителен одит на предприятия от обществен интерес в рамките на юрисдикцията на съответната държава членка; или
б)
в рамките на юрисдикцията на съответната държава членка е установен клон, който е част от одиторското дружество.
2. В случая на конкретни задължителни одитори или одиторски дружества компетентният орган на държавата членка по произход действа като координатор.
3. По отношение на специфични мрежи компетентните органи на държавите членки, на чиято територия мрежата осъществява съществени дейности, могат да поискат от КЕОНО да създаде колегия с участието на отправилите искането компетентни органи.
4. Членовете на колегията на компетентните органи по отношение на специфична мрежа избират координатор в срок от 15 работни дни от нейното учредяване. При липса на съгласие КЕОНО назначава за координатор някой от членовете на колегията.
Членовете на колегията преразглеждат избора на координатор най-малко веднъж на пет години с цел да се гарантира, че избраният координатор продължава да бъде най-подходящото лице за този пост.
5. Координаторът председателства заседанията на колегията, координира действията ѝ и осигурява ефикасен обмен на информация между нейните членове.
6. В срок от 10 работни дни след избирането му координаторът установява писмени правила за координация в рамките на колегията по отношение на следните въпроси:
а)
информацията, която се обменя между компетентните органи;
б)
случаите, в които компетентните органи трябва да се консултират помежду си;
в)
случаите, в които компетентните органи могат да делегират надзорни функции в съответствие с член 33.
7. При липса на съгласие относно писмените правила за координация по параграф 6 всеки член на колегията може да отнесе въпроса до КЕОНО. Преди да се постигне съгласие по окончателния текст на писмените правила за координация, координаторът надлежно взема предвид изразеното от КЕОНО във връзка с тях мнение. Писмените правила за координация се излагат в един документ, който съдържа пълна обосновка на всяко съществено отклонение от мнението на КЕОНО. Координаторът предава писмените правила за координация на членовете на колегията и на КЕОНО.
Член 33
Делегиране на задачи
Компетентният орган на държавата членка по произход може да делегира всяка своя задача на компетентния орган на друга държава членка при съгласие от страна на този орган. Делегирането на задачи не засяга отговорността на делегиращия компетентен орган.
Член 34
Поверителност и професионална тайна във връзка със сътрудничеството между компетентните органи
1. Задължението за професионална тайна се прилага по отношение на всички лица, които работят или са работили за органи, участващи в рамката за сътрудничество между посочените в член 30 компетентни органи. Информацията, представляваща професионална тайна, не може да се разкрива на друго лице или орган, освен ако това разкриване е необходимо във връзка със съдебни производства или се изисква по правото на Съюза или по националното право.
2. Член 22 не възпрепятства органите, които участват в рамката за сътрудничество между посочените в член 30 компетентни органи, и компетентните органи да обменят поверителна информация. По отношение на обменената по такъв начин информация се прилага задължението за професионална тайна, на което подлежат лицата, които са наети или са били наети от компетентните органи.
3. Цялата информация, обменена съгласно настоящия регламент между органите, участващи в рамката за сътрудничество между посочените в член 30 компетентни органи, и компетентните органи и други органи и организации се счита за поверителна, освен когато нейното разкриване се изисква по правото на Съюза или по националното право.
Член 35
Защита на личните данни
1. Държавите членки прилагат Директива 95/46/ЕО по отношение на обработката на лични данни, извършвана в държавите членки в съответствие с настоящия регламент.
2. Регламент (ЕО) № 45/2001 се прилага за обработката на лични данни, извършвана от КЕОНО, ЕОЦКП, ЕБО и ЕОЗППО в контекста на настоящия регламент и на Директива 2006/43/ЕО.
ГЛАВА IV
Сътрудничество с органи на трети държави и с международни организации и органи
Член 36
Споразумение за обмен на информация
1. Компетентните органи могат да сключват споразумения за сътрудничество относно обмен на информация с компетентните органи на трети държави, само ако съответните трети държави прилагат спрямо обменяната информация гаранции за запазване на професионална тайна, които са равностойни поне на гаранциите, предвидени в членове 22 и 34. Компетентните органи незабавно съобщават на КЕОНО за тези споразумения и уведомяват Комисията за тях.
Обменът на информация по настоящия член се извършва, единствено когато той е необходим за изпълнението на задачите на компетентните органи съгласно настоящия регламент.
Когато такъв обмен на информация включва прехвърлянето на лични данни на трети държави, държавите членки спазват Директива 95/46/ЕО, а КЕОНО - Регламент (ЕО) № 45/2001.
2. Компетентните органи си сътрудничат с компетентните органи или други съответни органи на трети държави по отношение на прегледите за гарантиране на качеството и разследванията на задължителни одитори и одиторски дружества. По искане на компетентен орган КЕОНО допринася за това сътрудничество и за установяването на сходни практики за надзор с трети държави.
3. Когато сътрудничеството или обменът на информация са свързани с работни документи по одита или с други документи, държани от задължителните одитори или одиторските дружества, се прилага член 47 от Директива 2006/43/ЕО.
4. КЕОНО изготвя насоки относно съдържанието на споразумението за сътрудничество и обмена на информация, посочени в настоящия член.
Член 37
Разкриване на информация, получена от трети държави
Компетентният орган на дадена държава членка може да разкрива поверителната информация, получена от компетентните органи на трети държави, когато това е предвидено в споразумение за сътрудничество, само ако е получил изричното съгласие от компетентния орган, който е предоставил информацията, и, когато е приложимо, само ако информацията се разкрива единствено за целите, за които този компетентен орган е дал съгласие, или когато такова разкриване се изисква съгласно правото на Съюза или по националното право.
Член 38
Разкриване на информация, предадена на трети държави
Компетентният орган на държава членка изисква поверителната информация, която е съобщил на компетентен орган на трета държава, да бъде разкривана от този компетентен орган пред трети страни или органи единствено с предварителното изрично съгласие на компетентния орган, който е предал информацията, в съответствие с неговото национално право и при условие че информацията се разкрива единствено за целите, за които този компетентен орган на държавата членка е дал съгласието си, или това разкриване на информация се изисква по правото на Съюза или по националното право, или е необходимо за провеждането на съдебно производство в третата държава.
Член 39
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема делегирани актове, посочено в член 9 се предоставя на Комисията за срок от пет години, считано от 16 юни 2014 г. Комисията изготвя доклад относно делегирането на правомощия не по-късно от девет месеца преди изтичането на петгодишния срок. Делегирането на правомощия се продължава мълчаливо за срокове с еднаква продължителност, освен ако Европейският парламент или Съветът не възразят срещу подобно продължаване не по-късно от три месеца преди изтичането на всеки срок.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 9, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга валидността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 9, влиза в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът не са представили възражения в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета, или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 40
Преглед и доклади
1. Комисията прави преглед и докладва за функционирането и ефективността на посочената в член 30 система за сътрудничество между компетентните органи в рамките на КЕОНО, по-специално по отношение на изпълнението на определените в параграф 7 от посочения член задачи на КЕОНО.
2. При прегледа се взема предвид развитието на международно равнище, по-специално по отношение на укрепването на сътрудничество с компетентните органи на трети държави и приноса за подобряване на механизмите за сътрудничество при надзора над задължителните одитори и одиторските дружества на предприятия от обществен интерес, които са част от международните одиторски мрежи. Комисията приключва своя преглед до 17 юни 2019 г.
3. Докладът от прегледа се представя на Европейския парламент и на Съвета, ако е целесъобразно - заедно със законодателно предложение. В доклада се разглежда напредъкът в областта на сътрудничеството между компетентните органи в рамките на КЕОНО от началото на функционирането на това сътрудничество и се предлагат по-нататъшни стъпки за повишаване на ефективността на сътрудничеството между компетентните органи на държавите членки.
4. До 17 юни 2028 г. Комисията представя доклад за прилагането на настоящия регламент на Европейския парламент и на Съвета.
Член 41
Преходни разпоредби
1. Считано от 17 юни 2020 г. предприятие от обществен интерес не поема или не продължава одитен ангажиметт с определен задължителен одитор или одиторско дружество, ако към датата на влизане в сила на настоящия регламент този задължителен одитор или одиторско дружество е предоставял(о) одиторски услуги на въпросното предприятие в продължение на 20 и повече последователни години.
2. Считано от 17 юни 2023 г. предприятие от обществен интерес не поема или не продължава одитен ангажиметт с определен задължителен одитор или одиторско дружество, ако към датата на влизане в сила на настоящия регламент този задължителен одитор или одиторско дружество е предоставял(о) одиторски услуги на въпросното предприятие в продължение на 11 и повече, но по-малко от 20 последователни години.
3. Без да се засягат параграфи 1 и 2, одитните ангажименти, поети преди 16 юни 2014 г., но които все още са в сила на 17 юни 2016 г., могат да продължат да се изпълняват до достигането на максималната продължителност, посочена в член 17, параграф 1, втора алинея или параграф 2, буква б). Прилага се член 17, параграф 4.
4. Член 16, параграф 3 се прилага спрямо този ангажименти за одит едва след изтичането на срока, посочен в член 17, параграф 1, втора алинея.
Член 42
Национални разпоредби
Държавите членки приемат разпоредбите, необходими за гарантиране на ефективното прилагане на настоящия регламент.
Член 43
Отмяна на Решение 2005/909/ЕО на Комисията
Решение 2005/909/ЕО на Комисията се отменя.
Член 44
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Прилага се от 17 юни 2016 г.
Член 16, параграф 6 обаче се прилага от 17 юни 2017 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Страсбург на 16 април 2014 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 16ης Απριλίου 2014
σχετικά με ειδικές απαιτήσεις όσον αφορά τον υποχρεωτικό έλεγχο οντοτήτων δημοσίου συμφέροντος και την κατάργηση της απόφασης 2005/909/ΕΚ της Επιτροπής
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία εξουσιοδοτούνται από το νόμο να διενεργούν υποχρεωτικούς ελέγχους των οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος ώστε να βελτιώνουν τον βαθμό εμπιστοσύνης του κοινού στις ετήσιες και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις των εν λόγω οντοτήτων. Η λειτουργία δημόσιου συμφέροντος του υποχρεωτικού ελέγχου σημαίνει ότι ένα ευρύ σύνολο ανθρώπων και θεσμών βασίζεται στην ποιότητα του έργου του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου. Η καλή ποιότητα του ελέγχου συμβάλλει στην ομαλή λειτουργία των αγορών βελτιώνοντας την ακεραιότητα και την αποτελεσματικότητα των οικονομικών καταστάσεων. Ως εκ τούτου, οι νόμιμοι ελεγκτές εκπληρώνουν ιδιαιτέρως σημαντικό κοινωνικό ρόλο.
(2)
Η νομοθεσία της Ένωσης απαιτεί οι οικονομικές καταστάσεις, αποτελούμενες από τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις ή τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, πιστωτικών ιδρυμάτων, ασφαλιστικών επιχειρήσεων, εκδοτών κινητών αξιών που έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά, ιδρυμάτων πληρωμών, οργανισμών συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ), ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος και οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων, να ελέγχονται από ένα ή περισσότερα πρόσωπα τα οποία έχουν αρμοδιότητα να διενεργούν τους εν λόγω ελέγχους σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης, ήτοι: το άρθρο 1 παράγραφος 1 της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ του Συμβουλίου (3), το άρθρο 1 παράγραφος 1 της οδηγίας 91/674/ΕΟΚ του Συμβουλίου (4), το άρθρο 4 παράγραφος 4 της οδηγίας 2004/109/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), το άρθρο 15 παράγραφος 2 της οδηγίας 2007/64/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6), το άρθρο 73 της οδηγίας 2009/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), το άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 2009/110/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), το άρθρο 22 παράγραφος 3 της οδηγίας 2011/61/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9). Επιπλέον, το άρθρο 4 παράγραφος 1 σημείο 1) της οδηγίας 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10) ορίζει επίσης ότι οι ετήσιοι λογαριασμοί επενδυτικών επιχειρήσεων πρέπει να ελέγχονται στις περιπτώσεις που δεν εφαρμόζεται η οδηγία 2013/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11).
(3)
Οι όροι χορήγησης άδειας στα πρόσωπα που είναι αρμόδια για τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου, καθώς και οι ελάχιστες απαιτήσεις διενέργειας του εν λόγω υποχρεωτικού ελέγχου, ορίζονται στην οδηγία 2006/43/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12).
(4)
Η Επιτροπή δημοσίευσε στις 13 Οκτωβρίου 2010 την πράσινη βίβλο με τίτλο «Πολιτική ελέγχου: Διδάγματα που αντλήθηκαν από την κρίση», η οποία δρομολόγησε ευρεία δημόσια διαβούλευση, στο γενικό πλαίσιο της κανονιστικής μεταρρύθμισης των χρηματοοικονομικών αγορών, σχετικά με τον ρόλο και το πεδίο εφαρμογής του ελέγχου, καθώς και σχετικά με το πώς θα μπορούσε να βελτιωθεί η λειτουργία του ελέγχου, ώστε να συμβάλει σε αυξημένη χρηματοοικονομική σταθερότητα. Η εν λόγω δημόσια διαβούλευση κατέδειξε ότι οι κανόνες της οδηγίας 2006/43/ΕΚ σχετικά με τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου των ετήσιων και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος θα μπορούσαν να βελτιωθούν. Στις 13 Σεπτεμβρίου 2011, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε εξ ιδίας πρωτοβουλίας έκθεση για την πράσινη βίβλο. Στις 16 Ιουνίου 2011, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε επίσης έκθεση σχετικά με την εν λόγω πράσινη βίβλο.
(5)
Είναι σημαντικό να καθοριστούν λεπτομερείς κανόνες, ώστε να εξασφαλιστεί επαρκής ποιότητα του υποχρεωτικού ελέγχου οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος, καθώς και η διενέργειά τους από νόμιμους ελεγκτές και ελεγκτικά γραφεία βάσει αυστηρών απαιτήσεων. Μια κοινή ρυθμιστική προσέγγιση θα βελτίωνε την ακεραιότητα, την ανεξαρτησία, την αντικειμενικότητα, την ευθύνη, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων που διενεργούν υποχρεωτικούς ελέγχους οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος, πράγμα που θα συνέβαλλε στην ποιότητα των υποχρεωτικών ελέγχων στην Ένωση και, συνεπώς, στην ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, επιτυγχάνοντας παράλληλα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και των επενδυτών. Η εκπόνηση μιας διακριτής πράξης για τις οντότητες δημόσιου συμφέροντος θα πρέπει επίσης να διασφαλίσει τη συνεκτική εναρμόνιση και την ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων και, ως εκ τούτου, να συμβάλει στην αποτελεσματικότερη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Οι εν λόγω αυστηρές απαιτήσεις θα πρέπει να ισχύουν για τους νόμιμους ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία μόνο εφόσον διεξάγουν νόμιμους ελέγχους οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος.
(6)
Το σύστημα σε μερικά κράτη μέλη που διέπει τον νόμιμο έλεγχο των συνεταιριστικών και αποταμιευτικών τραπεζών δεν τους επιτρέπει να επιλέξουν ελεύθερα αντίστοιχο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο. Η ένωση ελέγχου στην οποία είναι μέλος η συνεταιριστική ή αποταμιευτική τράπεζα υποχρεούται εκ του νόμου να διενεργήσει τον υποχρεωτικό έλεγχο. Οι εν λόγω ελεγκτικές ενώσεις ενεργούν ως εταιρείες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα χωρίς να εξυπηρετούν εμπορικά συμφέροντα, όπως απορρέει από τη νομική τους υπόσταση. Επιπλέον, οι οργανωτικές μονάδες αυτών των ενώσεων δεν συνδέονται με κοινό οικονομικό συμφέρον, η ύπαρξη του οποίου θα μπορούσε να υπονομεύσει την ανεξαρτησία τους. Ακολούθως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να απαλλάσσουν τους συνεταιρισμούς κατά την έννοια του άρθρου 2 σημείο 14) της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, τις αποταμιευτικές τράπεζες ή άλλες παρόμοιες οντότητες που αναφέρονται στο άρθρο 45 της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ ή τις θυγατρικές ή τους νόμιμους διαδόχους τους από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, εφόσον τηρούνται οι αρχές περί ανεξαρτησίας που καθορίζονται στην οδηγία 2006/43/ΕΚ.
(7)
Το ύψος της αμοιβής που λαμβάνει ένας νόμιμος ελεγκτής ή ένα ελεγκτικό γραφείο από μια ελεγχόμενη οντότητα και η διάρθρωση των αμοιβών μπορούν να αποτελούν απειλή για την ανεξαρτησία του. Συνεπώς, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι οι αμοιβές για τη διενέργεια ελέγχου δεν βασίζονται σε κανενός είδους αίρεση και ότι, όταν οι αμοιβές που καταβάλλει ένας πελάτης για τη διενέργεια ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων των θυγατρικών του, είναι υψηλές, εφαρμόζεται ειδική διαδικασία με τη συμμετοχή της επιτροπής ελέγχου, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα του ελέγχου. Εάν ένας νόμιμος ελεγκτής ή ένα ελεγκτικό γραφείο εξαρτάται υπερβολικά από κάποιο μεμονωμένο πελάτη, η επιτροπή ελέγχου θα πρέπει να αποφασίζει, παρέχοντας τη δέουσα αιτιολόγηση, εάν ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο μπορεί να συνεχίσει τη διεξαγωγή του εν λόγω υποχρεωτικού ελέγχου. Όταν λαμβάνει τέτοια απόφαση, η επιτροπή ελέγχου θα πρέπει να συνεκτιμά, μεταξύ άλλων, τις απειλές ως προς την ανεξαρτησία και τις συνέπειες αυτής της απόφασης.
(8)
Η παροχή ορισμένων υπηρεσιών πέραν του υποχρεωτικού ελέγχου (μη ελεγκτικές υπηρεσίες) σε ελεγχόμενες οντότητες από νόμιμους ελεγκτές, ελεγκτικά γραφεία ή μέλη των δικτύων τους μπορεί να θέτει σε κίνδυνο την ανεξαρτησία τους. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να απαγορευθεί η παροχή ορισμένων μη ελεγκτικών υπηρεσιών, όπως οι ειδικοί φορολογικοί έλεγχοι, η παροχή συμβουλών και οι συμβουλευτικές υπηρεσίες, στην ελεγχόμενη οντότητα, στη μητρική της επιχείρηση και στις ελεγχόμενες από εκείνη επιχειρήσεις εντός της Ένωσης. Στις υπηρεσίες που συνεπάγονται τη συμμετοχή κατά οποιονδήποτε τρόπο στη διαχείριση ή τη λήψη αποφάσεων της ελεγχόμενης οντότητας μπορούν να συγκαταλέγονται η διαχείριση του κεφαλαίου κίνησης, η παροχή χρηματοοικονομικών πληροφοριών, η βελτιστοποίηση των επιχειρησιακών διαδικασιών, η ταμειακή διαχείριση, η ενδοομιλική τιμολόγηση, η δημιουργία αποτελεσματικής εφοδιαστικής αλυσίδας και άλλες παρόμοιες υπηρεσίες. Οι υπηρεσίες που συνδέονται με τη χρηματοδότηση, την κεφαλαιακή δομή και την κατανομή, καθώς και την επενδυτική στρατηγική της ελεγχόμενης οντότητας θα πρέπει να εξαιρούνται, εκτός από την παροχή υπηρεσιών, όπως οι υπηρεσίες δέουσας επιμέλειας, η έκδοση επιστολών στήριξης σε σχέση με ενημερωτικά δελτία που εκδίδονται από την ελεγχόμενη οντότητα και άλλες υπηρεσίες ασφάλισης.
(9)
Θα πρέπει να είναι δυνατόν για τα κράτη μέλη να αποφασίζουν να επιτρέπουν στους νόμιμους ελεγκτές και στα ελεγκτικά γραφεία να παρέχουν ορισμένες φορολογικές υπηρεσίες και υπηρεσίες αποτίμησης όταν αυτές οι υπηρεσίες είναι επουσιώδεις ή δεν έχουν άμεση επίπτωση, ξεχωριστά ή συνολικά, στις υπό έλεγχο οικονομικές καταστάσεις. Όταν οι υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνουν επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, δεν θα πρέπει να θεωρούνται επουσιώδεις. Οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία δεν θα πρέπει συνεπώς να παρέχουν αυτές τις υπηρεσίες στην ελεγχόμενη οντότητα. Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο θα πρέπει να μπορεί να παρέχει μη ελεγκτικές υπηρεσίες που δεν απαγορεύονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, εάν έχει προηγουμένως εγκριθεί η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών από την επιτροπή ελέγχου και εφόσον ο ίδιος ο νόμιμος ελεγκτής ή το ίδιο το ελεγκτικό γραφείο έχει την πεποίθηση ότι η παροχή των συγκεκριμένων υπηρεσιών δεν θέτει την ανεξαρτησία του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου σε κίνδυνο που να μην μπορεί να περιοριστεί σε αποδεκτά επίπεδα με την εφαρμογή διασφαλίσεων.
(10)
Για την αποφυγή της σύγκρουσης συμφερόντων, είναι σημαντικό ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο, προτού αποδεχθεί ή συνεχίσει μια εργασία υποχρεωτικού ελέγχου μιας οντότητας δημόσιου συμφέροντος, να εκτιμά εάν πληρούνται οι απαιτήσεις ανεξαρτησίας και, ιδίως, εάν προκύπτουν απειλές για την ανεξαρτησία ως αποτέλεσμα των σχέσεών του με την εν λόγω οντότητα. Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο θα πρέπει να επιβεβαιώνει την ανεξαρτησία του ετησίως στην επιτροπή ελέγχου της ελεγχόμενης οντότητας και να συζητά με την εν λόγω επιτροπή οποιαδήποτε απειλή για την ανεξαρτησία του, καθώς και τις διασφαλίσεις που εφάρμοσε για τον περιορισμό αυτών των απειλών.
(11)
Η οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13), θα πρέπει να διέπει την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που πραγματοποιείται στα κράτη μέλη στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και η εν λόγω επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να τελεί υπό την εποπτεία των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών, ιδίως των δημόσιων ανεξάρτητων αρχών που διορίζουν τα κράτη μέλη. Οποιαδήποτε ανταλλαγή ή μεταβίβαση πληροφοριών από τις αρμόδιες αρχές θα πρέπει να συνάδει με τους κανόνες σχετικά με τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα όπως προβλέπονται στην οδηγία 95/46/ΕΚ.
(12)
Μια αξιόπιστη ανασκόπηση επί της ποιότητας της εργασίας που διενεργήθηκε σε κάθε εργασία υποχρεωτικού ελέγχου θα πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την επίτευξη υψηλής ποιότητας ελέγχου. Ως εκ τούτου, ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο δεν θα πρέπει να εκδίδει την έκθεση ελέγχου του έως ότου να ολοκληρωθεί η εν λόγω ανασκόπηση επί της ποιότητας της εργασίας.
(13)
Τα αποτελέσματα του υποχρεωτικού ελέγχου οντότητας δημόσιου συμφέροντος θα πρέπει να παρουσιάζονται στα ενδιαφερόμενα μέρη στην έκθεση ελέγχου. Για να αυξηθεί η εμπιστοσύνη των ενδιαφερόμενων μερών στις οικονομικές καταστάσεις της ελεγχόμενης οντότητας, είναι ιδιαιτέρως σημαντικό η έκθεση ελέγχου να είναι καλά θεμελιωμένη και απόλυτα τεκμηριωμένη. Επιπροσθέτως των πληροφοριών που απαιτείται να παρέχονται δυνάμει του άρθρου 28 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, η έκθεση ελέγχου θα πρέπει ιδίως να περιλαμβάνει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την ανεξαρτησία του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου και ως προς το κατά πόσο ο υποχρεωτικός έλεγχος μπόρεσε να εντοπίσει παρατυπίες, όπως επίσης και περιπτώσεις απάτης.
(14)
Η αξία του υποχρεωτικού ελέγχου για την ελεγχόμενη οντότητα θα βελτιωνόταν ιδιαιτέρως εάν ενισχυόταν η επικοινωνία μεταξύ του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου, αφενός, και της επιτροπής ελέγχου, αφετέρου. Πέραν του τακτικού διαλόγου κατά τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου, είναι σημαντικό ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο να υποβάλλει στην επιτροπή ελέγχου μια συμπληρωματική και αναλυτικότερη έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα του υποχρεωτικού ελέγχου. Η εν λόγω συμπληρωματική έκθεση θα πρέπει να υποβληθεί στην επιτροπή ελέγχου το αργότερο ταυτόχρονα με την έκθεση ελέγχου. Κατόπιν αιτήσεως, ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο θα πρέπει να συζητήσει με την επιτροπή ελέγχου τα βασικά ζητήματα που αναφέρονται στη συμπληρωματική έκθεση. Επιπλέον, θα πρέπει να είναι δυνατή η κοινοποίηση των εν λόγω συμπληρωματικών αναλυτικότερων εκθέσεων στις αρμόδιες αρχές που είναι υπεύθυνες για την εποπτεία των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων κατόπιν αιτήσεώς τους και σε τρίτα μέρη, εφόσον απαιτείται από το εθνικό δίκαιο.
(15)
Οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία παρέχουν ήδη στις αρμόδιες εποπτικές αρχές των οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος πληροφορίες σχετικά με γεγονότα ή αποφάσεις που μπορεί να συνιστούν παραβίαση των κανόνων που διέπουν τις δραστηριότητες της ελεγχόμενης οντότητας ή πρόκληση βλάβης στη συνεχή λειτουργία της ελεγχόμενης οντότητας. Ωστόσο, η άσκηση εποπτικών καθηκόντων θα διευκολυνόταν εάν υπήρχε η απαίτηση για αποτελεσματικό διάλογο ανάμεσα στις εποπτικές αρχές πιστωτικών και ασφαλιστικών ιδρυμάτων και των νόμιμων ελεγκτών ή των ελεγκτικών γραφείων.
(16)
Με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1092/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14) θεσπίστηκε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ). Ο ρόλος του ΕΣΣΚ είναι να παρακολουθεί τη σύσταση συστημικού κινδύνου στην Ένωση. Λόγω των πληροφοριών στις οποίες έχουν πρόσβαση οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία των συστημικά σημαντικών χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων, η εμπειρία τους θα μπορούσε να συνδράμει στις εργασίες του ΕΣΣΚ. Ως εκ τούτου, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να διευκολύνει την πραγματοποίηση ενός ετήσιου φόρουμ διαλόγου μεταξύ των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων, αφενός, και του ΕΣΣΚ, αφετέρου, σε τομεακή βάση με ανωνυμία.
(17)
Για να αυξηθεί η εμπιστοσύνη στους νόμιμους ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία που διενεργούν τον υποχρεωτικό έλεγχο οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος και η αντίστοιχη ευθύνη των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων, είναι σημαντικό να αυξηθεί η διαφάνεια των εκθέσεων των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων. Ως εκ τούτου, οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία θα πρέπει να γνωστοποιούν οικονομικές πληροφορίες, οι οποίες παρουσιάζουν ιδίως το συνολικό κύκλο εργασιών τους διαιρούμενο σε αμοιβές ελέγχου καταβαλλόμενες από οντότητες δημόσιου συμφέροντος, αμοιβές ελέγχου καταβαλλόμενες από άλλες οντότητες και αμοιβές για άλλες υπηρεσίες. Θα πρέπει επίσης να γνωστοποιούν οικονομικές πληροφορίες στο επίπεδο του δικτύου στο οποίο ανήκουν. Οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία θα πρέπει να παρέχουν πρόσθετες συμπληρωματικές πληροφορίες για τις αμοιβές ελέγχου στις αρμόδιες αρχές με στόχο τη διευκόλυνση των εποπτικών τους καθηκόντων.
(18)
Είναι σημαντικό να ενισχυθεί ο ρόλος της επιτροπής ελέγχου στην επιλογή νέου νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου, προκειμένου να ληφθεί πιο ενημερωμένη απόφαση από τη γενική συνέλευση των μετόχων ή τα μέλη της ελεγχόμενης οντότητας. Συνεπώς, κατά την υποβολή μιας πρότασης προς τη γενική συνέλευση, το διοικητικό ή το εποπτικό όργανο θα πρέπει να εξηγεί εάν ακολουθεί την προτίμηση της επιτροπής ελέγχου και, εάν όχι, τους σχετικούς λόγους. Η σύσταση της επιτροπής ελέγχου θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον δύο πιθανές εναλλακτικές προτάσεις για την ανάθεση ελεγκτικής εργασίας και να προκρίνει κατά δεόντως αιτιολογημένο τρόπο τη μία εξ αυτών, ώστε να μπορεί να γίνει πραγματική επιλογή. Η επιτροπή ελέγχου θα πρέπει να χρησιμοποιεί τα αποτελέσματα μιας υποχρεωτικής διαδικασίας επιλογής που οργανώνεται από την ελεγχόμενη οντότητα, υπό την ευθύνη της επιτροπής ελέγχου, ώστε να αιτιολογεί κατά τρόπο ορθό και κατάλληλο τη σύστασή της. Στην εν λόγω διαδικασία επιλογής, η ελεγχόμενη οντότητα δεν θα πρέπει να απαγορεύει σε νόμιμους ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία με χαμηλό μερίδιο αγοράς να παρουσιάσουν τις προτάσεις τους για την ελεγκτική εργασία. Η συγγραφή υποχρεώσεων θα πρέπει να περιέχει διαφανή κριτήρια επιλογής τα οποία δεν περιέχουν διακρίσεις και τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση των προτάσεων. Ωστόσο, έχοντας υπόψη ότι αυτή η διαδικασία επιλογής θα μπορούσε να συνεπάγεται δυσανάλογο κόστος για επιχειρήσεις με μειωμένη χρηματιστηριακή αξία ή μικρομεσαίες οντότητες δημόσιου συμφέροντος, δεδομένου του μεγέθους τους, οι εν λόγω επιχειρήσεις και οντότητες θα πρέπει να απαλλάσσονται από την υποχρέωση να οργανώνουν διαδικασία για την επιλογή νέου νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου.
(19)
Το δικαίωμα της γενικής συνέλευσης των μετόχων ή των μελών της ελεγχόμενης οντότητας να επιλέγει τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο δεν θα είχε καμία αξία εάν η ελεγχόμενη οντότητα επρόκειτο να συνάψει σύμβαση με τρίτο μέρος η οποία θα προέβλεπε περιορισμό της εν λόγω δυνατότητας επιλογής. Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε συμβατική ρήτρα που συνάπτεται από την ελεγχόμενη οντότητα με τρίτο μέρος σχετικά με τον διορισμό ή που περιορίζει τη δυνατότητα επιλογής συγκεκριμένων νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων θα πρέπει να θεωρείται άκυρη.
(20)
Ο διορισμός περισσότερων του ενός νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων από οντότητες δημόσιου συμφέροντος θα ενίσχυε τον επαγγελματικό σκεπτικισμό και θα συνέβαλε στην αύξηση της ποιότητας του ελέγχου. Επίσης, το μέτρο αυτό, συνδυαζόμενο με την παρουσία μικρότερων ελεγκτικών γραφείων στην αγορά ελεγκτικών υπηρεσιών, θα διευκόλυνε την ανάπτυξη των ικανοτήτων των εν λόγω γραφείων, διευρύνοντας έτσι την επιλογή νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων για τις οντότητες δημόσιου συμφέροντος. Ως εκ τούτου, οι τελευταίες θα πρέπει να ενθαρρυνθούν και να τους δοθούν κίνητρα να διορίζουν περισσότερους του ενός νόμιμους ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία για τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου.
(21)
Για να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος οικειότητας και, συνεπώς, να ενισχυθεί η ανεξαρτησία των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων, είναι σημαντικό να καθοριστεί η μέγιστη διάρκεια της ελεγκτικής εργασίας ενός νόμιμου ελεγκτή ή ενός ελεγκτικού γραφείου σε μια συγκεκριμένη ελεγχόμενη οντότητα. Επιπλέον, προκειμένου να ενισχυθεί η ανεξαρτησία του νομίμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου, να ενισχυθεί ο επαγγελματικός σκεπτικισμός και να αυξηθεί η ποιότητα του ελέγχου, ο παρών κανονισμός προβλέπει τις ακόλουθες εναλλακτικές δυνατότητες για παράταση της μέγιστης διάρκειας: προκήρυξη νέου διαγωνισμού ή διορισμός περισσότερων του ενός νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων από οντότητες δημόσιου συμφέροντος. Επίσης, η συμμετοχή μικρότερων ελεγκτικών γραφείων στα μέτρα αυτά θα διευκόλυνε την ανάπτυξη των ικανοτήτων των εν λόγω γραφείων, διευρύνοντας έτσι την επιλογή νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων για τις οντότητες δημόσιου συμφέροντος. Θα πρέπει να θεσπιστεί επίσης κατάλληλος μηχανισμός σταδιακής εναλλαγής σχετικά με τους κύριους εταίρους ελέγχου που διενεργούν τον υποχρεωτικό έλεγχο εκ μέρους του ελεγκτικού γραφείου. Είναι επίσης σημαντικό να καθοριστεί κατάλληλη περίοδος εντός της οποίας ο εν λόγω νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο δεν δύναται να διενεργήσει τον υποχρεωτικό έλεγχο της ίδιας οντότητας. Για να εξασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση, ο προηγούμενος νόμιμος ελεγκτής θα πρέπει να διαβιβάζει φάκελο παράδοσης στον νέο νόμιμο ελεγκτή που θα περιέχει τις σχετικές πληροφορίες.
(22)
Για να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης των επενδυτών και των καταναλωτών στην εσωτερική αγορά αποφεύγοντας περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων, οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία θα πρέπει να υπόκεινται σε κατάλληλη εποπτεία από αρμόδιες αρχές ανεξάρτητες του ελεγκτικού κλάδου, οι οποίες να διαθέτουν κατάλληλες ικανότητες, τεχνογνωσία και πόρους. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να εξουσιοδοτούν ή να επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές τους να αναθέτουν την άσκηση οποιουδήποτε καθήκοντος των εν λόγω αρμόδιων αρχών σε άλλες αρχές ή οργανισμούς εκτός των καθηκόντων εκείνων που αφορούν το σύστημα διασφάλισης της ποιότητας, τη διεξαγωγή ερευνών και τα πειθαρχικά συστήματα. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να επιλέγουν να αναθέτουν καθήκοντα που σχετίζονται με τα πειθαρχικά συστήματα σε άλλες αρχές και οργανισμούς, εφόσον η πλειονότητα των προσώπων που συμμετέχουν στη διακυβέρνηση της ενδιαφερόμενης αρχής ή οργανισμού είναι ανεξάρτητη από το ελεγκτικό επάγγελμα. Οι εθνικές αρμόδιες αρχές θα πρέπει να έχουν τις απαραίτητες εξουσίες για την ανάληψη των εποπτικών τους καθηκόντων, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας πρόσβασης σε στοιχεία, της λήψης πληροφοριών και της διενέργειας επιθεωρήσεων. Θα πρέπει να εξειδικεύονται στην εποπτεία χρηματοοικονομικών αγορών, στην εποπτεία της συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις χρηματοοικονομικής αναφοράς ή στην εποπτεία του υποχρεωτικού ελέγχου. Ωστόσο, θα πρέπει να είναι δυνατόν ο έλεγχος της συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις που έχουν επιβληθεί στις οντότητες δημόσιου συμφέροντος να διεξάγεται από τις αρμόδιες για την εποπτεία των εν λόγω οντοτήτων αρχές. Η χρηματοδότηση των αρμόδιων αρχών δεν θα πρέπει να επηρεάζεται με αθέμιτο τρόπο από νόμιμους ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία.
(23)
Η ποιότητα της εποπτείας θα πρέπει να βελτιωθεί, εάν υπάρχει αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των αρχών που είναι επιφορτισμένες σε εθνικό επίπεδο με την άσκηση διαφορετικών καθηκόντων. Ως εκ τούτου, οι αρχές που είναι αρμόδιες για την εποπτεία της συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις υποχρεωτικού ελέγχου οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος θα πρέπει να συνεργάζονται με τις αρχές που είναι αρμόδιες για τα καθήκοντα που προβλέπονται στην οδηγία 2006/43/ΕΚ, με τις αρχές που εποπτεύουν τις οντότητες δημόσιου συμφέροντος και με τις μονάδες χρηματοοικονομικών πληροφοριών που αναφέρονται στην οδηγία 2005/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15).
(24)
Η εξωτερική διασφάλιση της ποιότητας του υποχρεωτικού ελέγχου είναι θεμελιώδης για την επίτευξη ελέγχου υψηλής ποιότητας. Προσθέτει αξιοπιστία στις δημοσιευμένες οικονομικές πληροφορίες και παρέχει καλύτερη προστασία στους μετόχους, τους επενδυτές, τους πιστωτές και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία θα πρέπει συνεπώς να υπόκεινται σε σύστημα διασφάλισης της ποιότητας υπό την ευθύνη των αρμόδιων αρχών, εξασφαλίζοντας έτσι την αντικειμενικότητα και την ανεξαρτησία από το ελεγκτικό επάγγελμα. Οι επιθεωρήσεις διασφάλισης της ποιότητας θα πρέπει να οργανώνονται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε κάθε νόμιμος ελεγκτής ή κάθε ελεγκτικό γραφείο που διενεργεί ελέγχους οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος να υπόκειται σε επιθεώρηση διασφάλισης της ποιότητας, με βάση ανάλυση κινδύνων. Στην περίπτωση νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων που διενεργούν υποχρεωτικούς ελέγχους οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος διαφορετικούς από τους οριζόμενους στο άρθρο 2 σημεία 17) και 18) της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, η εν λόγω επιθεώρηση θα πρέπει να διενεργείται τουλάχιστον ανά τριετία, στις δε υπόλοιπες περιπτώσεις τουλάχιστον ανά εξαετία. Η σύσταση της Επιτροπής της 6ης Μαΐου 2008 για την εξωτερική διασφάλιση της ποιότητας στους νόμιμους ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία που διενεργούν έλεγχο των οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος (16) παρέχει πληροφορίες για τον τρόπο διεξαγωγής των επιθεωρήσεων. Οι επιθεωρήσεις διασφάλισης της ποιότητας θα πρέπει να είναι κατάλληλες και ανάλογες της κλίμακας και της πολυπλοκότητας της επιχείρησης του επιθεωρούμενου νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου.
(25)
Η αγορά παροχής υπηρεσιών υποχρεωτικού ελέγχου σε οντότητες δημόσιου συμφέροντος εξελίσσεται μέσα στο χρόνο. Συνεπώς, είναι απαραίτητο οι αρμόδιες αρχές να παρακολουθούν τις εξελίξεις της αγοράς, ιδίως όσον αφορά τους κινδύνους που προκύπτουν από την υψηλή συγκέντρωση της αγοράς, μεταξύ άλλων εντός συγκεκριμένων τομέων, και την απόδοση των επιτροπών ελέγχου.
(26)
Η διαφάνεια των δραστηριοτήτων των αρμόδιων αρχών θα πρέπει να συμβάλει στην αύξηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών και των καταναλωτών στην εσωτερική αγορά. Συνεπώς, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να απαιτείται να εκδίδουν τακτικά εκθέσεις για τις δραστηριότητές τους και να δημοσιεύουν συγκεντρωτικά στοιχεία για τα πορίσματα και τα συμπεράσματα των επιθεωρήσεων ή μεμονωμένα στοιχεία σε περιπτώσεις που τα κράτη μέλη το προβλέπουν.
(27)
Η συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην εξασφάλιση διαρκούς υψηλής ποιότητας του υποχρεωτικού ελέγχου στην Ένωση. Ως εκ τούτου, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους, όπου είναι απαραίτητο, για τον σκοπό της άσκησης των εποπτικών τους καθηκόντων σχετικά με τους υποχρεωτικούς ελέγχους. Θα πρέπει να σέβονται την αρχή της ρύθμισης της χώρας καταγωγής και της εποπτείας από το κράτος μέλος στο οποίο έλαβε άδεια ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο και στο οποίο βρίσκεται η καταστατική έδρα της ελεγχόμενης οντότητας, Η συνεργασία μεταξύ αρμόδιων αρχών θα πρέπει να οργανωθεί στο πλαίσιο μιας Επιτροπής Ευρωπαϊκών Φορέων Εποπτείας των Ελεγκτών (ΕΕΦΕΕ), η οποία θα πρέπει να αποτελείται από υψηλού επιπέδου εκπροσώπους των αρμόδιων αρχών. Προς ενίσχυση της συνεκτικής εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, η ΕΕΦΕΕ θα πρέπει να μπορεί να εκδίδει μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές ή γνώμες. Επιπλέον, θα πρέπει να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών, να παρέχει συμβουλές στην Επιτροπή και να συμβάλει στις τεχνικές εκτιμήσεις και τους τεχνικούς ελέγχους.
Προκειμένου να πραγματοποιεί την τεχνική εκτίμηση των συστημάτων δημόσιας εποπτείας τρίτων χωρών και της διεθνούς συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών στον τομέα αυτό, η ΕΕΦΕΕ θα πρέπει να συγκροτήσει μία υποομάδα προεδρευόμενη από το μέλος που έχει διορισθεί από την Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών - ΕΑΚΑΑ) (17) και να ζητεί την υποστήριξη της ΕΑΚΑΑ, της Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών - ΕΑΤ) (18) ή της Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων - ΕΑΑΕΣ) (19), στον βαθμό που το αίτημά της συνδέεται με τη διεθνή συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών στο πεδίο του υποχρεωτικού ελέγχου οντοτήτων δημοσίου συμφέροντος τις οποίες εποπτεύουν οι εν λόγω Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές. Η γραμματεία της ΕΕΦΕΕ θα πρέπει να παρέχεται από την Επιτροπή και, βάσει του προγράμματος εργασιών που έχει συμφωνηθεί από την ΕΕΦΕΕ, να περιλαμβάνει τις σχετικές δαπάνες στις εκτιμήσεις της για το επόμενο έτος.
(28)
Το πεδίο της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών θα πρέπει να περιλαμβάνει τη συνεργασία σχετικά με τις επιθεωρήσεις διασφάλισης της ποιότητας και την υποστήριξη των ερευνών σχετικά με τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων στις οποίες η διερευνούμενη συμπεριφορά δεν συνιστά παραβίαση οποιασδήποτε ισχύουσας νομοθετικής ή κανονιστικής διάταξης στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Οι λεπτομερείς διευθετήσεις της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών θα πρέπει να περιλαμβάνουν τη δυνατότητα δημιουργίας συλλογικών οργάνων των αρμόδιων αρχών και την ανάθεση καθηκόντων μεταξύ τους. Η έννοια του δικτύου εντός του οποίου λειτουργούν οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην εν λόγω συνεργασία. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να τηρούν τους κατάλληλους κανόνες της εμπιστευτικότητας και του επαγγελματικού απορρήτου.
(29)
Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των κεφαλαιαγορών αναδεικνύουν την ανάγκη να δοθεί η δυνατότητα στις αρμόδιες αρχές να συνεργάζονται με τις εποπτικές αρχές και τα όργανα τρίτων χωρών σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών ή τις επιθεωρήσεις διασφάλισης της ποιότητας. Ωστόσο, σε περίπτωση που η συνεργασία με αρχές τρίτων χωρών σχετίζεται με έγγραφα εργασίας του ελέγχου ή άλλα έγγραφα που κατέχουν οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι διαδικασίες της οδηγίας 2006/43/ΕΚ.
(30)
Απαιτούνται βιώσιμη ικανότητα ελέγχου και ανταγωνιστική αγορά υπηρεσιών υποχρεωτικού ελέγχου, στην οποία να υπάρχει επαρκής επιλογή νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων ικανών να εκτελούν υποχρεωτικούς ελέγχους οντοτήτων δημοσίου συμφέροντος, ώστε να εξασφαλιστεί ομαλή λειτουργία των κεφαλαιαγορών. Οι αρμόδιες αρχές και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ανταγωνισμού (ΕΔΑ) θα πρέπει να υποβάλουν έκθεση σχετικά με τις αλλαγές που επιφέρει ο παρών κανονισμός στη διάρθρωση της αγοράς ελεγκτικών υπηρεσιών.
(31)
Η ευθυγράμμιση των διαδικασιών για την έκδοση κατ' εξουσιοδότηση πράξεων από την Επιτροπή προς τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, ειδικότερα, προς τα άρθρα 290 και 291 αυτής θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά περίπτωση. Προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις στην ελεγκτική και στο επάγγελμα του ελεγκτή, η εξουσία για την έκδοση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή. Συγκεκριμένα, οι κατ' εξουσιοδότηση πράξεις είναι απαραίτητες για την έγκριση των διεθνών προδιαγραφών ελέγχου στον τομέα της εκτέλεσης ελέγχων, της ανεξαρτησίας και των εσωτερικών ελέγχων των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων. Τα εγκεκριμένα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα δεν θα πρέπει να τροποποιούν τυχόν απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού ή να συμπληρώνουν οποιαδήποτε από τις εν λόγω απαιτήσεις, εκτός εκείνων που ορίζονται επακριβώς. Έχει ιδιαίτερη σημασία η Επιτροπή να διεξάγει κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια των προπαρασκευαστικών εργασιών της, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων.
Κατά την προετοιμασία και τη σύνταξη κατ' εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και δέουσα διαβίβαση των συναφών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(32)
Για να εξασφαλιστεί η ασφάλεια δικαίου και η ομαλή μετάβαση στο καθεστώς που εισάγεται με τον παρόντα κανονισμό, είναι σημαντικό να θεσπιστεί μεταβατική περίοδος σχετικά με την έναρξη ισχύος της υποχρέωσης εναλλαγής νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων και της υποχρέωσης οργάνωσης μιας διαδικασίας για την επιλογή νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων.
(33)
Οι αναφορές στις διατάξεις της οδηγίας 2006/43/ΕΚ θα πρέπει να θεωρηθούν αναφορές στις εθνικές διατάξεις περί μεταφοράς των εν λόγω διατάξεων της οδηγίας 2006/43/ΕΚ. Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο ελέγχου, όπως θεσπίζεται από τον παρόντα κανονισμό και την οδηγία 2014/56/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) αντικαθιστά τις ισχύουσες απαιτήσεις που προβλέπονται στην οδηγία 2006/43/ΕΚ και θα πρέπει να ερμηνευθεί ότι δεν παραπέμπει σε τυχόν προγενέστερες πράξεις, όπως οι συστάσεις της Επιτροπής που εκδόθηκαν βάσει του προηγούμενου πλαισίου.
(34)
Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, ήτοι η διασαφήνιση και ο καλύτερος καθορισμός του ρόλου του νόμιμου ελεγκτή σχετικά με τις οντότητες δημόσιου συμφέροντος, η βελτίωση των πληροφοριών που ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο παρέχει στην ελεγχόμενη οντότητα, τους επενδυτές και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, η βελτίωση των διαύλων επικοινωνίας μεταξύ ελεγκτών και εποπτικών αρχών οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος, η πρόληψη οποιασδήποτε σύγκρουσης συμφερόντων που προκύπτει από την παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών σε οντότητες δημόσιου συμφέροντος, η άμβλυνση του κινδύνου ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων λόγω του υφιστάμενου συστήματος κατά το οποίο ο ελεγχόμενος επιλέγει και πληρώνει τον ελεγκτή ή του κινδύνου οικειότητας, η διευκόλυνση της αλλαγής και της επιλογής νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου σε οντότητες δημόσιου συμφέροντος, η διεύρυνση της δυνατότητας επιλογής νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων σε οντότητες δημόσιου συμφέροντος και η βελτίωση της αποτελεσματικότητας, της ανεξαρτησίας και της συνέπειας της ρύθμισης και της εποπτείας των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων που διενεργούν υποχρεωτικό έλεγχο οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος, συμπεριλαμβανομένης της πτυχής της συνεργασίας σε επίπεδο Ένωσης, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, αλλά μπορούν, λόγω της κλίμακάς τους, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που προβλέπεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως προβλέπεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.
(35)
Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδιαίτερα από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως το δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και της οικογενειακής ζωής, το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την επαγγελματική ελευθερία, και πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με τα εν λόγω δικαιώματα και αρχές.
(36)
Ζητήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, ο οποίος γνωμοδότησε στις 23 Απριλίου 2012 (21).
(37)
Θα πρέπει να θεσπιστεί νέο νομικό πλαίσιο υποχρεωτικού ελέγχου ετήσιων και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων από τον παρόντα κανονισμό και την οδηγία 2014/56/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, επομένως η απόφαση 2005/909/ΕΚ της Επιτροπής (22) θα πρέπει να καταργηθεί,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΤΙΤΛΟΣ I
ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ, ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός ορίζει απαιτήσεις για τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου ετήσιων και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος, κανόνες για την οργάνωση και την επιλογή νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων από οντότητες δημόσιου συμφέροντος για την προώθηση της ανεξαρτησίας τους και για την αποφυγή της σύγκρουσης συμφερόντων και κανόνες για την εποπτεία της συμμόρφωσης των νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων με τις εν λόγω απαιτήσεις.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε:
α)
νόμιμους ελεγκτές και ελεγκτικά γραφεία που διενεργούν υποχρεωτικό έλεγχο οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος·
β)
οντότητες δημόσιου συμφέροντος.
2. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται με την επιφύλαξη της οδηγίας 2006/43/ΕΚ.
3. Όταν συνεταιρισμός κατά την έννοια του άρθρου 2 σημείο 14) της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, αποταμιευτική τράπεζα ή παρόμοια οντότητα όπως αναφέρεται στο άρθρο 45 της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ ή θυγατρική ή νόμιμος διάδοχος συνεταιρισμού, αποταμιευτικής τράπεζας ή παρόμοιας οντότητας όπως αναφέρεται στο άρθρο 45 της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ υποχρεούται ή έχει τη δυνατότητα δυνάμει των εθνικών διατάξεων να είναι μέλος ελεγκτικής οντότητας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίσουν ότι ο παρών κανονισμός ή ορισμένες διατάξεις του δεν εφαρμόζονται στον υποχρεωτικό έλεγχο αυτής της οντότητας, εφόσον ο νόμιμος ελεγκτής τηρεί τις αρχές περί ανεξαρτησίας που καθορίζονται στην οδηγία 2006/43/ΕΚ κατά τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου ενός εκ των μελών του και από πρόσωπα δυνάμενα να επηρεάσουν τον υποχρεωτικό έλεγχο.
4. Όταν συνεταιρισμός κατά την έννοια του άρθρου 2 σημείο 14) της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, αποταμιευτική τράπεζα ή παρόμοια οντότητα όπως αναφέρεται στο άρθρο 45 της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ ή θυγατρική ή νόμιμος διάδοχος συνεταιρισμού, αποταμιευτικής τράπεζας ή παρόμοιας οντότητας όπως αναφέρεται στο άρθρο 45 της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ υποχρεούται ή έχει τη δυνατότητα δυνάμει του εθνικού δικαίου να είναι μέλος ελεγκτικής οντότητας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ένα αντικειμενικό, λογικό και ενημερωμένο μέλος δεν θα έφτανε στο συμπέρασμα ότι η βασισμένη σε μέλη σχέση διακυβεύει την ανεξαρτησία του νόμιμου ελεγκτή, υπό την προϋπόθεση ότι, όταν αυτός ο νόμιμος ελεγκτής διενεργεί νόμιμο έλεγχο ενός από τα μέλη του, εφαρμόζονται οι αρχές της ανεξαρτησίας στους νόμιμους ελεγκτές που διενεργούν τον έλεγχο και σε εκείνα τα πρόσωπα που μπορεί να είναι σε θέση να επηρεάσουν τον υποχρεωτικό έλεγχο.
5. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή και την Επιτροπή Ευρωπαϊκών Φορέων Εποπτείας των Ελεγκτών (στο εξής καλούμενη «ΕΕΦΕΕ»), που αναφέρεται στο άρθρο 30, για τέτοιες εξαιρετικές καταστάσεις μη εφαρμογής του παρόντος κανονισμού ή ορισμένων διατάξεων του παρόντος κανονισμού. Κοινοποιούν στην Επιτροπή και την ΕΕΦΕΕ τον κατάλογο των διατάξεων του παρόντος κανονισμού που δεν εφαρμόζονται στον υποχρεωτικό έλεγχο των οντοτήτων που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, καθώς και τους λόγους που δικαιολόγησαν τη μη εφαρμογή.
Άρθρο 3
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, εφαρμόζονται οι ορισμοί που προβλέπονται στο άρθρο 2 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, με την εξαίρεση του όρου «αρμόδια αρχή» όπως προβλέπεται στο άρθρο 20 του παρόντος κανονισμού.
ΤΙΤΛΟΣ II
ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΣΕ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ
Άρθρο 4
Αμοιβές ελέγχου
1. Οι αμοιβές για τη διενέργεια υποχρεωτικών ελέγχων σε οντότητες δημόσιου συμφέροντος δεν είναι αμοιβές υπό αίρεση.
Με την επιφύλαξη του άρθρου 25 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, για τους σκοπούς του πρώτου εδαφίου, αμοιβές υπό αίρεση είναι οι αμοιβές για ελεγκτικές εργασίες που υπολογίζονται σε προκαθορισμένη βάση σε σχέση με το αποτέλεσμα ή την έκβαση μιας συναλλαγής ή το αποτέλεσμα του εκτελούμενου έργου. Οι αμοιβές δεν θεωρούνται ότι είναι υπό αίρεση εάν έχουν καθοριστεί από δικαστήριο ή αρμόδια αρχή.
2. Όταν ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο παρέχει στην ελεγχόμενη οντότητα, τη μητρική της επιχείρησης ή τις ελεγχόμενες από αυτήν επιχειρήσεις, επί περίοδο τριών ή περισσότερων συνεχών ετών, μη ελεγκτικές υπηρεσίες άλλες από τις αναφερόμενες στο άρθρο 5 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού, οι συνολικές αμοιβές για τις υπηρεσίες αυτές δεν υπερβαίνουν το 70 % του μέσου όρου των αμοιβών που καταβλήθηκαν τα τελευταία τρία συνεχή οικονομικά έτη για τον νόμιμο έλεγχο ή τους νόμιμους ελέγχους της ελεγχόμενης οντότητας και, κατά περίπτωση, της μητρικής της επιχείρησης, των ελεγχόμενων από αυτήν επιχειρήσεων και των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων του εν λόγω ομίλου επιχειρήσεων.
Για τους σκοπούς των ορίων που προσδιορίζονται στο πρώτο εδάφιο, εξαιρούνται οι διαφορετικές από τις αναφερόμενες στο άρθρο 5 παράγραφος 1 μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαιτούνται δυνάμει της ενωσιακής ή της εθνικής νομοθεσίας.
Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι η αρμόδια αρχή δύναται, κατόπιν αιτήσεως του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου, κατ' εξαίρεση, να επιτρέπει στον εν λόγω νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο να απαλλάσσεται από τις απαιτήσεις του πρώτου εδαφίου όσον αφορά ελεγχόμενη οντότητα για διάστημα που δεν υπερβαίνει τα δύο οικονομικά έτη.
3. Όταν το σύνολο των αμοιβών που καταβάλλονται από μια οντότητα δημόσιου συμφέροντος για καθένα από τα τελευταία τρία συνεχόμενα οικονομικά έτη ανέρχεται σε ποσοστό άνω του 15 % του συνόλου των αμοιβών που λαμβάνονται από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο ή, ανάλογα με την περίπτωση, από τον ελεγκτή του ομίλου που διενεργεί τον υποχρεωτικό έλεγχο, για καθένα από τα εν λόγω οικονομικά έτη, ο εν λόγω νόμιμος ελεγκτής ή ελεγκτικό γραφείο ή, ενδεχομένως, ελεγκτής του ομίλου γνωστοποιεί το γεγονός αυτό στην επιτροπή ελέγχου και πραγματοποιεί συζητήσεις με την επιτροπή ελέγχου σχετικά με τους κινδύνους για την ανεξαρτησία τους και τις διασφαλίσεις που εφαρμόζονται για τον περιορισμό αυτών των κινδύνων. Η επιτροπή ελέγχου μελετά το ενδεχόμενο υποβολής της ελεγκτικής εργασίας σε ανασκόπηση επί της ποιότητας της εργασίας από άλλο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο πριν από την έκδοση της έκθεσης ελέγχου.
Όταν οι αμοιβές που καταβάλλονται από μια τέτοια οντότητα δημόσιου συμφέροντος εξακολουθούν να υπερβαίνουν το 15 % του συνόλου των αμοιβών που λαμβάνονται από έναν τέτοιο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο ή, ενδεχομένως, από έναν ελεγκτή του ομίλου που διενεργεί τον υποχρεωτικό έλεγχο, η επιτροπή ελέγχου αποφασίζει με βάση αντικειμενική αιτιολόγηση κατά πόσο ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο ή ο ελεγκτής του ομίλου της εν λόγω οντότητας ή του ομίλου οντοτήτων μπορεί να εξακολουθήσει να διενεργεί τον υποχρεωτικό έλεγχο για πρόσθετο διάστημα που οπωσδήποτε δεν είναι μεγαλύτερο των δύο ετών.
4. Τα κράτη μέλη δύνανται να εφαρμόζουν αυστηρότερες απαιτήσεις από τις προβλεπόμενες στο παρόν άρθρο.
Άρθρο 5
Απαγόρευση παροχής μη ελεγκτικών υπηρεσιών
1. Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο που διενεργεί υποχρεωτικό έλεγχο οντότητας δημόσιου συμφέροντος ή οποιοδήποτε μέλος του δικτύου στο οποίο ανήκει ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο δεν δύναται να παρέχει άμεσα ή έμμεσα στην ελεγχόμενη οντότητα, στην οικεία μητρική επιχείρηση ή στις ελεγχόμενες από την ελεγχόμενη οντότητα επιχειρήσεις της εντός της Ένωσης απαγορευμένες μη ελεγκτικές υπηρεσίες κατά:
α)
το διάστημα από την έναρξη της περιόδου που ελέγχεται έως την έκδοση της έκθεσης ελέγχου και
β)
το αμέσως προηγούμενο οικονομικό έτος από την περίοδο που αναφέρεται στο στοιχείο α) σε σχέση με τις υπηρεσίες που απαριθμούνται στο δεύτερο εδάφιο στοιχείο ζ).
Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ως απαγορευμένες μη ελεγκτικές υπηρεσίες νοούνται:
α)
οι φορολογικές υπηρεσίες που σχετίζονται με τα ακόλουθα:
i)
κατάρτιση φορολογικών δηλώσεων,
ii)
φόρος μισθοδοσίας,
iii)
τελωνειακοί δασμοί,
iv)
εντοπισμός των κρατικών ενισχύσεων και των φορολογικών κινήτρων, εκτός εάν απαιτείται εκ του νόμου η παροχή υποστήριξης από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο σε σχέση με αυτές τις υπηρεσίες,
v)
υποστήριξη όσον αφορά τις φορολογικές επιθεωρήσεις από τις φορολογικές αρχές, εκτός εάν η υποστήριξη από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο σε σχέση με αυτές τις επιθεωρήσεις προβλέπεται από τον νόμο,
vi)
υπολογισμός άμεσων και έμμεσων φόρων, καθώς και αναβαλλόμενης φορολογίας,
vii)
παροχή φορολογικών συμβουλών·
β)
υπηρεσίες που περιλαμβάνουν την οποιαδήποτε συμμετοχή στη διαδικασία διαχείρισης ή λήψης αποφάσεων της ελεγχόμενης οντότητας·
γ)
τήρηση βιβλίων και κατάρτιση λογιστικών αρχείων και οικονομικών καταστάσεων·
δ)
υπηρεσίες μισθοδοσίας·
ε)
σχεδιασμός και υλοποίηση διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου ή διαχείρισης κινδύνου σε σχέση με την κατάρτιση και/ή τον έλεγχο των οικονομικών πληροφοριών ή σχεδιασμός και υλοποίηση τεχνολογικών συστημάτων χρηματοοικονομικών πληροφοριών·
στ)
υπηρεσίες αποτίμησης, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών αναλογιστικών αποτιμήσεων ή υποστήριξης σε περίπτωση αντιδικίας·
ζ)
νομικές υπηρεσίες, σε σχέση με:
i)
την παροχή νομικών συμβουλών γενικού χαρακτήρα,
ii)
τη διαπραγμάτευση εκ μέρους της ελεγχόμενης οντότητας, και
iii)
την ανάληψη καθηκόντων συνηγόρου για την επίλυση διαφορών·
η)
υπηρεσίες που σχετίζονται με τη λειτουργία του τμήματος εσωτερικού ελέγχου της ελεγχόμενης οντότητας·
θ)
υπηρεσίες που συνδέονται με τη χρηματοδότηση, την κεφαλαιακή δομή και κατανομή, καθώς και την επενδυτική στρατηγική της ελεγχόμενης οντότητας, εκτός της παροχής υπηρεσιών διασφάλισης σε σχέση με τις οικονομικές καταστάσεις, όπως η έκδοση επιστολών στήριξης σε σχέση με ενημερωτικά δελτία που εκδίδονται από την ελεγχόμενη οντότητα·
ι)
προώθηση, διαπραγμάτευση ή αναδοχή μετοχών της ελεγχόμενης οντότητας·
ια)
υπηρεσίες ανθρώπινου δυναμικού, σε σχέση με:
i)
τα διοικητικά καθήκοντα με σημαντική επιρροή στην κατάρτιση των λογιστικών αρχείων ή των οικονομικών καταστάσεων που αποτελούν αντικείμενο του υποχρεωτικού ελέγχου, όταν στις υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:
-
αναζήτηση υποψηφίων για τέτοια θέση ή
-
πραγματοποίηση ελέγχων συστάσεων για υποψηφίους τέτοιων θέσεων,
ii)
τη διάρθρωση του οργανωτικού σχεδιασμού και
iii)
τον έλεγχο του κόστους.
2. Τα κράτη μέλη δύνανται να απαγορεύσουν και άλλες υπηρεσίες πέραν των αναγραφόμενων στην παράγραφο 1 εάν θεωρούν ότι οι εν λόγω υπηρεσίες αποτελούν απειλή για την ανεξαρτησία. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τυχόν προσθήκες στον κατάλογο της παραγράφου 1.
3. Κατά παρέκκλιση του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 1, τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν την παροχή των υπηρεσιών που αναφέρονται στο στοιχείο α) σημείο i), στο στοιχείο α) σημεία iv) έως vii) και στο στοιχείο στ), εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
δεν έχουν άμεση επίπτωση ή έχουν επουσιώδη επίπτωση, ξεχωριστά ή συνολικά στις ελεγχόμενες οικονομικές καταστάσεις·
β)
η εκτίμηση της επίπτωσης στις ελεγχόμενες οικονομικές καταστάσεις τεκμηριώνεται και εξηγείται λεπτομερώς στην επιπρόσθετη έκθεση προς την επιτροπή ελέγχου που αναφέρεται στο άρθρο 11, και
γ)
οι αρχές της ανεξαρτησίας που θεσπίζονται στην οδηγία 2006/34/ΕΚ τηρούνται από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο.
4. Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο που διενεργεί υποχρεωτικούς ελέγχους οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος και, σε περίπτωση που ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο ανήκουν σε δίκτυο, κάθε μέλος αυτού του δικτύου μπορεί να παράσχει στην ελεγχόμενη οντότητα, στην οικεία μητρική επιχείρηση ή στις ελεγχόμενες από εκείνη επιχειρήσεις μη ελεγκτικές υπηρεσίες διαφορετικές από τις απαγορευμένες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, υπό την προϋπόθεση ότι η επιτροπή ελέγχου έχει δώσει τη συγκατάθεσή της αφού προηγουμένως έχει εκτιμήσει δεόντως τις απειλές για την ανεξαρτησία και τις διασφαλίσεις που εφαρμόστηκαν σύμφωνα με το άρθρο 22β της οδηγίας 2006/43/ΕΚ. Η επιτροπή ελέγχου εκδίδει, κατά περίπτωση, κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις υπηρεσίες που αναφέρονται στην παράγραφο 3.
Τα κράτη μέλη δύνανται να θεσπίσουν αυστηρότερους κανόνες όσον αφορά τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ο νόμιμος ελεγκτής, το ελεγκτικό γραφείο ή ένα μέλος δικτύου στο οποίο ανήκει ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο δύναται να παράσχει στην ελεγχόμενη οντότητα, στην οικεία μητρική επιχείρηση ή στις ελεγχόμενες από εκείνη επιχειρήσεις μη ελεγκτικές υπηρεσίες διαφορετικές από τις απαγορευμένες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1.
5. Όταν ένα μέλος δικτύου στο οποίο ανήκει ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο που διενεργεί υποχρεωτικό έλεγχο μιας οντότητας δημόσιου συμφέροντος παρέχει οποιαδήποτε από τις αναγραφόμενες στις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου μη ελεγκτικές υπηρεσίες σε μια επιχείρηση συσταθείσα σε τρίτη χώρα που ελέγχεται από την ελεγχόμενη οντότητα δημόσιου συμφέροντος, ο ενδιαφερόμενος νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο οφείλει να εκτιμήσει εάν η ανεξαρτησία του μπορεί να υπονομευθεί από την εν λόγω παροχή υπηρεσιών από το μέλος του δικτύου.
Εάν θίγεται η ανεξαρτησία του, ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο εφαρμόζει διασφαλίσεις, ανάλογα με την περίπτωση, ώστε να περιορίσει τις απειλές που δημιουργούνται από την εν λόγω παροχή υπηρεσιών σε τρίτη χώρα. Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο μπορεί να συνεχίσει να διενεργεί τον υποχρεωτικό έλεγχο της οντότητας δημόσιου συμφέροντος μόνο εάν μπορεί να αιτιολογήσει, σύμφωνα με το άρθρο 6 του παρόντος κανονισμού και το άρθρο 22β της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, ότι η εν λόγω παροχή υπηρεσιών δεν επηρεάζει την επαγγελματική κρίση του και την έκθεση ελέγχου.
Για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου:
α)
η συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ελεγχόμενης οντότητας και η παροχή των υπηρεσιών που αναφέρονται στα στοιχεία β), γ) και ε) του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 1 θεωρούνται ότι οπωσδήποτε επηρεάζουν την εν λόγω ανεξαρτησία και ότι δεν δύνανται να περιοριστούν από την εφαρμογή τυχόν διασφαλίσεων·
β)
η παροχή των υπηρεσιών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο, εκτός των στοιχείων β), γ) και ε), θεωρείται ότι θίγει την εν λόγω ανεξαρτησία και, ως εκ τούτου, απαιτούν διασφαλίσεις για τον μετριασμό των σχετικών απειλών.
Άρθρο 6
Προετοιμασία του υποχρεωτικού ελέγχου και αξιολόγηση των απειλών για την ανεξαρτησία
1. Προτού αποδεχθεί ή συνεχίσει μια εργασία υποχρεωτικού ελέγχου μιας οντότητας δημόσιου συμφέροντος, ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο αξιολογεί και τεκμηριώνει, επιπλέον των διατάξεων του άρθρου 22β της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, τα εξής:
α)
εάν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις των άρθρων 4 και 5 του παρόντος κανονισμού·
β)
εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 17 του παρόντος κανονισμού·
γ)
με την επιφύλαξη της οδηγίας 2005/60/ΕΚ, την ακεραιότητα των μελών του εποπτικού, του διοικητικού και του διαχειριστικού φορέα της οντότητας δημόσιου συμφέροντος.
2. Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο:
α)
επιβεβαιώνει σε ετήσια βάση εγγράφως στην επιτροπή ελέγχου ότι ο νόμιμος ελεγκτής, το ελεγκτικό γραφείο και οι εταίροι, τα ανώτερα διοικητικά στελέχη και τα διευθυντικά στελέχη που διενεργούν τον υποχρεωτικό έλεγχο είναι ανεξάρτητοι από την ελεγχόμενη οντότητα·
β)
συζητά με την επιτροπή ελέγχου τους κινδύνους για την ανεξαρτησία του και τις διασφαλίσεις που εφαρμόζει για τον περιορισμό των εν λόγω κινδύνων, όπως καταγράφονται από αυτόν σύμφωνα με την παράγραφο 1.
Άρθρο 7
Παρατυπίες
Με την επιφύλαξη του άρθρου 12 του παρόντος κανονισμού και της οδηγίας 2005/60/ΕΚ, όταν ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο που διενεργεί τον υποχρεωτικό έλεγχο μιας οντότητας δημόσιου συμφέροντος υποπτεύεται ή έχει βάσιμους λόγους να υποπτεύεται ότι μπορεί να σημειωθούν ή έχουν σημειωθεί παρατυπίες, συμπεριλαμβανομένης της απάτης σχετικά με τις οικονομικές καταστάσεις της ελεγχόμενης οντότητας, ενημερώνει την ελεγχόμενη οντότητα και την καλεί να διερευνήσει το ζήτημα, καθώς και να λάβει κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση των εν λόγω παρατυπιών και για την πρόληψη τυχόν επανάληψής τους στο μέλλον.
Σε περίπτωση που η ελεγχόμενη οντότητα δεν διερευνήσει το ζήτημα, ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο ενημερώνει τις καθορισμένες από τα κράτη μέλη αρχές που είναι υπεύθυνες για τη διερεύνηση τέτοιων παρατυπιών.
Η καλή τη πίστει γνωστοποίηση στις εν λόγω αρχές, από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο, τυχόν παρατυπιών που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο δεν αποτελεί παράβαση οποιουδήποτε συμβατικού ή νομικού περιορισμού της γνωστοποίησης πληροφοριών.
Άρθρο 8
Ανασκόπηση επί της ποιότητας της εργασίας
1. Πριν από την έκδοση των εκθέσεων που αναφέρονται στα άρθρα 10 και 11, διενεργείται ανασκόπηση επί της ποιότητας της εργασίας (στο παρόν άρθρο αναφέρεται εφεξής ως: ανασκόπηση), ώστε να εκτιμηθεί εάν ο νόμιμος ελεγκτής ή ο κύριος εταίρος θα μπορούσε εύλογα να έχει καταλήξει στη γνώμη και τα συμπεράσματα που διατυπώνονται στα προσχέδια των εκθέσεων αυτών.
2. Η ανασκόπηση διενεργείται από αρμόδιο ελεγκτή της διασφάλισης της ποιότητας της εργασίας (στο παρόν άρθρο αναφέρεται εφεξής ως: ελεγκτής ποιότητας). Ο ελεγκτής ποιότητας είναι νόμιμος ελεγκτής που δεν συμμετέχει στη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου τον οποίο αφορά η ανασκόπηση.
3. Κατά παρέκκλιση της παραγράφου 2, όταν ο υποχρεωτικός έλεγχος διενεργείται από ελεγκτικό γραφείο και όλοι οι νόμιμοι ελεγκτές του οποίου συμμετείχαν στη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου, ή όταν ο υποχρεωτικός έλεγχος πραγματοποιείται από νόμιμο ελεγκτή ο οποίος δεν είναι εταίρος ή υπάλληλος ελεγκτικού γραφείου, ο τελευταίος οφείλει να μεριμνήσει ώστε η ανασκόπηση να διενεργηθεί από άλλο νόμιμο ελεγκτή. Η γνωστοποίηση εγγράφων ή πληροφοριών στον ανεξάρτητο ελεγκτή ποιότητας για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου δεν συνιστά παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου. Τα έγγραφα ή οι πληροφορίες που γνωστοποιούνται στον ελεγκτή ποιότητας για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου υπόκεινται στην τήρηση του επαγγελματικού απορρήτου.
4. Κατά την ανασκόπηση, ο ελεγκτής ποιότητας καταγράφει τουλάχιστον τα εξής.
α)
τις προφορικές και γραπτές πληροφορίες που παρέχονται από τον νόμιμο ελεγκτή ή τον κύριο εταίρο για την υποστήριξη των σημαντικών αποφάσεων, καθώς και των βασικών πορισμάτων των ελεγκτικών διαδικασιών που διενεργήθηκαν και των συμπερασμάτων που εξήχθησαν από τα πορίσματα αυτά, είτε κατόπιν αίτησης του ελεγκτή ποιότητας είτε όχι·
β)
τη γνώμη του νόμιμου ελεγκτή ή του κύριου εταίρου, όπως διατυπώνεται στα προσχέδια των εκθέσεων που αναφέρονται στα άρθρα 10 και 11.
5. Η ανασκόπηση αξιολογεί τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
την ανεξαρτησία του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου από την ελεγχόμενη οντότητα·
β)
τους σημαντικούς κινδύνους που σχετίζονται με τον υποχρεωτικό έλεγχο και έχει εντοπίσει ο νόμιμος ελεγκτής ή ο κύριος ελεγκτικός εταίρος κατά τη διεξαγωγή του υποχρεωτικού ελέγχου και τα μέτρα που έχει λάβει για να διαχειριστεί καταλλήλως τους κινδύνους αυτούς·
γ)
το σκεπτικό του νόμιμου ελεγκτή ή του κύριου ελεγκτικού εταίρου, ιδίως σε σχέση με το επίπεδο συνάφειας και τους σημαντικούς κινδύνους που αναφέρονται στο στοιχείο β)·
δ)
οποιοδήποτε αίτημα παροχής συμβουλών προς εξωτερικούς εμπειρογνώμονες και την εφαρμογή των εν λόγω συμβουλών·
ε)
τη φύση και το αντικείμενο των διορθωμένων και μη διορθωμένων σφαλμάτων στις οικονομικές καταστάσεις που εντοπίστηκαν κατά τη διενέργεια του ελέγχου·
στ)
τα θέματα που συζητήθηκαν με την επιτροπή ελέγχου και τα διοικητικά και/ή τα εποπτικά όργανα της ελεγχόμενης οντότητας·
ζ)
τα θέματα που συζητήθηκαν με τις αρμόδιες αρχές και, κατά περίπτωση, με άλλα τρίτα μέρη·
η)
εάν τα έγγραφα και οι πληροφορίες που επιλέχθηκαν από τον φάκελο από τον ελεγκτή ποιότητας τεκμηριώνουν τη γνώμη του νόμιμου ελεγκτή ή του κύριου ελεγκτικού εταίρου, όπως εκφράζεται στο προσχέδιο των εκθέσεων που αναφέρονται στα άρθρα 10 και 11.
6. Ο ελεγκτής ποιότητας συζητά τα αποτελέσματα της ανασκόπησης με τον νόμιμο ελεγκτή ή τον κύριο ελεγκτικό εταίρο. Το ελεγκτικό γραφείο θεσπίζει διαδικασίες για τον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο θα μπορεί να επιλυθεί τυχόν ασυμφωνία μεταξύ του κύριου ελεγκτικού εταίρου και του ελεγκτή ποιότητας.
7. Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο και ο ελεγκτής ποιότητας τηρούν αρχείο με τα αποτελέσματα της ανασκόπησης, καθώς και με τα θέματα που υποδεικνύουν τα αποτελέσματα αυτά.
Άρθρο 9
Διεθνή πρότυπα ελέγχου
Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εγκρίνει με εκτελεστικές πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 39 τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα που αναφέρονται στο άρθρο 26 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ στον τομέα της πρακτικής του ελέγχου, και την ανεξαρτησία και τους εσωτερικούς ελέγχους διασφάλισης της ποιότητας των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων για τους σκοπούς της εφαρμογής τους εντός της Ένωσης, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 26 παράγραφος 3 στοιχεία α), β) και γ) της οδηγίας 2006/43/ΕΚ και δεν τροποποιούν ουδεμία εκ των απαιτήσεων του παρόντος κανονισμού ούτε συμπληρώνουν καμία από τις απαιτήσεις του, εκτός εκείνων που καθορίζονται στα άρθρα 7, 8 και 18 του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 10
Έκθεση ελέγχου
1. Ο νόμιμος ελεγκτής ή οι νόμιμοι ελεγκτές ή το ελεγκτικό γραφείο ή τα ελεγκτικά γραφεία παρουσιάζουν τα αποτελέσματα του υποχρεωτικού ελέγχου της οντότητας δημόσιου συμφέροντος σε έκθεση ελέγχου.
2. Η έκθεση ελέγχου καταρτίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 28 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ και συμπληρωματικά πρέπει τουλάχιστον:
α)
να αναφέρει από ποιο άτομο ή ποιο όργανο διορίσθηκε ο νόμιμος ελεγκτής/οι νόμιμοι ελεγκτές ή το ελεγκτικό γραφείο/τα ελεγκτικά γραφεία·
β)
να αναφέρει την ημερομηνία διορισμού και την περίοδο της συνολικής αδιάλειπτης ελεγκτικής εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων ανανέωσης προηγούμενου διορισμού και επαναδιορισμού των νόμιμων ελεγκτών ή των ελεγκτικών γραφείων·
γ)
να περιλαμβάνει, προς υποστήριξη της γνώμης των ελεγκτών, τα ακόλουθα:
i)
περιγραφή των σημαντικότερων κινδύνων ουσιώδους ανακρίβειας που αξιολογήθηκαν, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων ουσιώδους ανακρίβειας λόγω απάτης που αξιολογήθηκαν,
ii)
συνοπτική παρουσίαση της αντίδρασης του ελεγκτή σε αυτούς τους κινδύνους και,
iii)
όπου αρμόζει, βασικές παρατηρήσεις που ανακύπτουν σχετικά με τους κινδύνους αυτούς.
Στον βαθμό που σχετίζεται με τις παραπάνω πληροφορίες που παρέχονται στην έκθεση ελέγχου αναφορικά με κάθε σημαντικό κίνδυνο ουσιώδους ανακρίβειας που αξιολογήθηκε, η έκθεση ελέγχου περιλαμβάνει σαφή αναφορά στις σχετικές γνωστοποιήσεις στο πλαίσιο των οικονομικών καταστάσεων·
δ)
να εξηγεί τον βαθμό στον οποίο ο υποχρεωτικός έλεγχος θεωρούταν ότι ήταν σε θέση να εντοπίσει παρατυπίες, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων απάτης·
ε)
να επιβεβαιώνει ότι η γνώμη ελέγχου συμφωνεί με τη συμπληρωματική έκθεση προς την επιτροπή ελέγχου που αναφέρεται στο άρθρο 11·
στ)
να δηλώνει ότι δεν παρασχέθηκαν οι απαγορευμένες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 και ότι οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία παρέμειναν ανεξάρτητα έναντι της ελεγχόμενης οντότητας κατά τη διενέργεια του ελέγχου·
ζ)
να αναφέρει οποιαδήποτε υπηρεσία, πέραν του υποχρεωτικού ελέγχου, που παρασχέθηκε από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο στην ελεγχόμενη οντότητα, στην οικεία μητρική επιχείρηση ή στις ελεγχόμενες από την ελεγχόμενη οντότητα επιχειρήσεις και η οποία δεν δημοσιοποιείται στην έκθεση διαχείρισης ή τις οικονομικές καταστάσεις.
Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν πρόσθετες απαιτήσεις σε σχέση με το περιεχόμενο της έκθεσης ελέγχου.
3. Εκτός των προβλεπόμενων στην παράγραφο 2 στοιχείο ε), η έκθεση ελέγχου δεν περιέχει καμία παραπομπή στη συμπληρωματική έκθεση προς την επιτροπή ελέγχου του άρθρου 11. Η έκθεση ελέγχου συντάσσεται σε απλή και σαφή γλώσσα.
4. Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο δεν χρησιμοποιεί το όνομα οποιασδήποτε αρμόδιας αρχής κατά τρόπο που να φανερώνει ή να υποδηλώνει υποστήριξη ή έγκριση της έκθεσης ελέγχου από την εν λόγω αρχή.
Άρθρο 11
Συμπληρωματική έκθεση προς την επιτροπή ελέγχου
1. Οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία που διενεργούν υποχρεωτικούς ελέγχους οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος υποβάλλουν συμπληρωματική έκθεση προς την επιτροπή ελέγχου της ελεγχόμενης οντότητας το αργότερο την ημερομηνία υποβολής της έκθεσης ελέγχου που αναφέρεται στο άρθρο 10. Τα κράτη μέλη μπορούν επιπροσθέτως να απαιτούν την υποβολή της εν λόγω συμπληρωματικής έκθεσης στο διοικητικό ή το εποπτικό όργανο της ελεγχόμενης οντότητας.
Εάν η ελεγχόμενη οντότητα δεν διαθέτει επιτροπή ελέγχου, η συμπληρωματική έκθεση υποβάλλεται προς το όργανο που επιτελεί ισοδύναμα καθήκοντα εντός της ελεγχόμενης οντότητας. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν στην επιτροπή ελέγχου να γνωστοποιεί την εν λόγω συμπληρωματική έκθεση σε τρίτα μέρη που προβλέπονται στο εθνικό τους δίκαιο.
2. Η συμπληρωματική έκθεση προς την επιτροπή ελέγχου καταρτίζεται γραπτώς. Εξηγεί τα αποτελέσματα του υποχρεωτικού ελέγχου που διενεργήθηκε και πληροί τουλάχιστον τις ακόλουθες απαιτήσεις:
α)
περιλαμβάνει την αναφερόμενη στο άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο α) δήλωση ανεξαρτησίας·
β)
εφόσον ο υποχρεωτικός έλεγχος έχει διενεργηθεί από ελεγκτικό γραφείο, η έκθεση προσδιορίζει κάθε κύριο ελεγκτικό εταίρο που συμμετείχε στον έλεγχο·
γ)
εάν ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο έχει προβεί σε ρυθμίσεις προκειμένου οποιαδήποτε από τις δραστηριότητές του να διενεργείται από άλλο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο που δεν είναι μέλος του ίδιου δικτύου ή έχει χρησιμοποιήσει τις εργασίες εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, η έκθεση αναφέρει το γεγονός αυτό και επιβεβαιώνει ότι ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο έλαβε επιβεβαίωση από τον άλλο νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο και/ή τον εξωτερικό εμπειρογνώμονα ως προς την ανεξαρτησία τους·
δ)
περιγράφει τη φύση, τη συχνότητα και το εύρος επικοινωνίας με την επιτροπή ελέγχου ή το όργανο που επιτελεί ισοδύναμα καθήκοντα εντός της ελεγχόμενης οντότητας, τον διαχειριστικό φορέα και το διοικητικό ή εποπτικό όργανο της ελεγχόμενης οντότητας, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών των συνεδριάσεων με τους εν λόγω φορείς·
ε)
περιλαμβάνει περιγραφή του εύρους και της χρονικής στιγμής του ελέγχου·
στ)
εφόσον έχουν διοριστεί περισσότεροι του ενός νόμιμοι ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία, περιγράφει την κατανομή καθηκόντων μεταξύ των νόμιμων ελεγκτών και/ή των ελεγκτικών γραφείων·
ζ)
περιγράφει τη χρησιμοποιηθείσα μεθοδολογία, μεταξύ άλλων ποιες κατηγορίες των ισολογισμών υπήρξαν αντικείμενο άμεσης επαλήθευσης και ποιες κατηγορίες έχουν επαληθευτεί βάσει δοκιμών συστήματος και συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένης της εξήγησης τυχόν ουσιαστικών διαφοροποιήσεων ως προς τη σημασία των δοκιμών συστήματος και συμμόρφωσης σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ακόμη και αν ο υποχρεωτικός έλεγχος του προηγούμενου έτους διενεργήθηκε από άλλους νόμιμους ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία·
η)
δημοσιοποιεί το ποσοτικό επίπεδο σημαντικότητας που εφαρμόστηκε για τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο και, κατά περίπτωση, το επίπεδο ή τα επίπεδα σημαντικότητας συγκεκριμένων κατηγοριών πράξεων, υπολοίπων λογαριασμών ή γνωστοποιήσεων και δημοσιοποιεί τα ποιοτικά στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη κατά τον καθορισμό του επιπέδου σημαντικότητας·
θ)
αναφέρει και επεξηγεί τις απόψεις σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που προσδιορίζονται κατά τη διάρκεια του ελέγχου και μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές αμφιβολίες σχετικά με την ικανότητα της οντότητας να συνεχίσει τις επιχειρηματικές της δραστηριότητες και εάν αποτελούν σημαντική αβεβαιότητα, καθώς και υποβάλει συνοπτική έκθεση όλων των εγγυήσεων, επιστολών στήριξης, μέτρων δημόσιας στήριξης και άλλων μέτρων στήριξης τα οποία έχουν ληφθεί υπόψη για την πραγματοποίηση εκτίμησης σχετικά με τη συνέχιση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της οντότητας·
ι)
αναφέρει τυχόν σημαντικές ελλείψεις στο σύστημα εσωτερικού οικονομικού ελέγχου της ελεγχόμενης οντότητας ή, στην περίπτωση των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, στο σύστημα εσωτερικού οικονομικού ελέγχου της μητρικής εταιρείας της επιχείρησης και/ή στο λογιστικό σύστημα. Για κάθε τέτοια σημαντική έλλειψη, η συμπληρωματική έκθεση αναφέρει αν η συγκεκριμένη έλλειψη έχει αντιμετωπιστεί από τη διοίκηση ή όχι·
ια)
αναφέρει οποιαδήποτε ζητήματα αφορούν τη μη συμμόρφωση ή τη φερόμενη μη συμμόρφωση με νόμους και κανονισμούς ή καταστατικά τα οποία εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια του υποχρεωτικού ελέγχου, εφόσον θεωρούνται σημαντικά για την εκπλήρωση των καθηκόντων της επιτροπής·
ιβ)
αναφέρει και εκτιμά τις μεθόδους αποτίμησης που χρησιμοποιήθηκαν για τα διάφορα στοιχεία των ετήσιων ή ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων οποιωνδήποτε επιπτώσεων λόγω μεταβολών των μεθόδων αυτών·
ιγ)
στην περίπτωση υποχρεωτικού ελέγχου των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, εξηγεί το πλαίσιο της ενοποίησης και των κριτηρίων εξαίρεσης που εφαρμόστηκαν από την ελεγχόμενη οντότητα σε μη ενοποιημένες οντότητες, εάν υπάρχουν, καθώς και κατά πόσο τα εν λόγω κριτήρια που εφαρμόστηκαν συνάδουν με το πλαίσιο χρηματοοικονομικής αναφοράς·
ιδ)
κατά περίπτωση, προσδιορίζει οποιοδήποτε ελεγκτικό έργο έχει επιτελεστεί από ελεγκτές τρίτης χώρας, νόμιμους ελεγκτές, ελεγκτικές οντότητες ή ελεγκτικά γραφεία τρίτης χώρας σε σχέση με τον υποχρεωτικό έλεγχο ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, εκτός από μέλη του ίδιου δικτύου στο οποίο ανήκει ο ελεγκτής των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων·
ιε)
αναφέρει εάν η ελεγχόμενη οντότητα παρείχε όλες τις επεξηγήσεις και τα έγγραφα που της ζητήθηκαν·
ιστ)
αναφέρει:
i)
οποιαδήποτε σημαντικά προβλήματα προέκυψαν κατά τον υποχρεωτικό έλεγχο,
ii)
οποιαδήποτε σημαντικά ζητήματα προέκυψαν από τον υποχρεωτικό έλεγχο και τα οποία συζητήθηκαν ή αποτέλεσαν αντικείμενο αλληλογραφίας με τη διοίκηση και
iii)
οποιαδήποτε άλλα ζητήματα προέκυψαν από τον υποχρεωτικό έλεγχο και τα οποία, κατά την επαγγελματική κρίση του ελεγκτή, είναι ουσιαστικά για τη διαδικασία εποπτείας της χρηματοοικονομικής αναφοράς.
Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν πρόσθετες απαιτήσεις σε σχέση με το περιεχόμενο της συμπληρωματικής έκθεσης προς την επιτροπή ελέγχου.
Εφόσον ζητηθεί από νόμιμο ελεγκτή, ελεγκτικό γραφείο ή την επιτροπή ελέγχου, οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία συζητούν με την επιτροπή ελέγχου, το διοικητικό όργανο ή, κατά περίπτωση, το εποπτικό όργανο της ελεγχόμενης οντότητας τα βασικά ζητήματα που προέκυψαν από τον υποχρεωτικό έλεγχο, τα οποία αναφέρονται στη συμπληρωματική έκθεση προς την επιτροπή ελέγχου και ιδίως στο πρώτο εδάφιο στοιχείο ι).
3. Εφόσον έχει ανατεθεί ταυτόχρονα εργασία σε περισσότερους από ένα νόμιμους ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία και οποιαδήποτε διαφωνία έχει προκύψει μεταξύ τους σχετικά με τις διαδικασίες ελέγχου, τους λογιστικούς κανόνες ή οποιοδήποτε άλλο ζήτημα σχετικό με τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου, οι λόγοι της εν λόγω διαφωνίας διευκρινίζονται στη συμπληρωματική έκθεση προς την επιτροπή ελέγχου.
4. Η συμπληρωματική έκθεση προς την επιτροπή ελέγχου φέρει υπογραφή και ημερομηνία. Όταν ελεγκτικό γραφείο διενεργεί τον υποχρεωτικό έλεγχο, η συμπληρωματική έκθεση προς την επιτροπή ελέγχου υπογράφεται από τους νόμιμους ελεγκτές που διενήργησαν τον υποχρεωτικό έλεγχο εκ μέρους του ελεγκτικού γραφείου.
5. Εφόσον τους ζητηθεί και σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία καθιστούν άμεσα διαθέσιμη τη συμπληρωματική έκθεση στις αρμόδιες αρχές κατά την έννοια του άρθρου 20 παράγραφος 1.
Άρθρο 12
Αναφορά στις αρχές εποπτείας οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος
1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 55 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ, του άρθρου 63 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), του άρθρου 15 παράγραφος 4 της οδηγίας 2007/64/ΕΚ, του άρθρου 106 της οδηγίας 2009/65/ΕΚ, του άρθρου 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 2009/110/ΕΚ και του άρθρου 72 της οδηγίας 2009/138/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (24), ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο που διενεργεί τον υποχρεωτικό έλεγχο μιας οντότητας δημόσιου συμφέροντος έχει καθήκον να αναφέρει άμεσα, στις αρμόδιες αρχές που εποπτεύουν την εν λόγω οντότητα δημόσιου συμφέροντος ή, όταν τούτο καθορίζεται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, στην αρμόδια αρχή που είναι υπεύθυνη για την εποπτεία του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου, κάθε στοιχείο που αφορά την εν λόγω οντότητα δημόσιου συμφέροντος του οποίου έχει λάβει γνώση κατά τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου και το οποίο μπορεί να προκαλέσει οποιοδήποτε από τα εξής:
α)
ουσιαστική παραβίαση των νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων που ορίζουν, κατά περίπτωση, τις προϋποθέσεις χορήγησης άδειας λειτουργίας ή διέπουν συγκεκριμένα τη συνέχιση των δραστηριοτήτων της εν λόγω οντότητας δημόσιου συμφέροντος·
β)
ουσιαστική απειλή ή αμφιβολία όσον αφορά τη συνεχή λειτουργία της οντότητας δημόσιου συμφέροντος·
γ)
άρνηση έκδοσης γνώμης ελέγχου σχετικά με τις οικονομικές καταστάσεις ή έκδοση αρνητικής γνώμης ή γνώμης με επιφύλαξη.
Οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία έχουν επίσης καθήκον να αναφέρουν οποιαδήποτε πληροφορία αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία α), β) ή γ) και της οποίας λαμβάνουν γνώση κατά τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου επιχείρησης που διατηρεί στενούς δεσμούς με την οντότητα δημόσιου συμφέροντος για την οποία διενεργούν επίσης υποχρεωτικό έλεγχο. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ο όρος «στενοί δεσμοί» έχει την έννοια που του αποδίδεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 σημείο 38) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (25).
Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν πρόσθετες πληροφορίες από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο, εφόσον είναι αναγκαίο για την αποτελεσματική εποπτεία της χρηματοοικονομικής αγοράς, όπως προβλέπεται στο εθνικό δίκαιο.
2. Καθιερώνεται αποτελεσματικός διάλογος μεταξύ των αρμόδιων αρχών που εποπτεύουν πιστωτικά ιδρύματα και ασφαλιστικές επιχειρήσεις, αφενός, και των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων που διενεργούν τον υποχρεωτικό έλεγχο των εν λόγω ιδρυμάτων και επιχειρήσεων, αφετέρου. Την ευθύνη της συμμόρφωσης προς την απαίτηση αυτή φέρουν αμφότερα τα μέρη του διαλόγου.
Τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) και η ΕΕΦΕΕ διοργανώνουν συνάντηση με τους νόμιμους ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία ή δίκτυα που διεξάγουν υποχρεωτικούς ελέγχους όλων των σημαντικών σε συστημικό επίπεδο παγκόσμιων χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων που έχουν εξουσιοδοτηθεί εντός της Ένωσης, όπως έχουν καθορισθεί διεθνώς, ώστε να ενημερώνεται το ΕΣΣΚ για τις τομεακές ή άλλες σημαντικές εξελίξεις σε αυτά τα σημαντικά σε συστημικό επίπεδο χρηματοοικονομικά ιδρύματα.
Προς διευκόλυνση της άσκησης των καθηκόντων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο, η Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών - ΕΑΤ) και η Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή (Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων - ΕΑΑΕΣ), λαμβανομένων υπόψη των ισχυουσών εποπτικών πρακτικών, εκδίδουν κατευθυντήριες γραμμές προς τις αρμόδιες αρχές εποπτείας πιστωτικών ιδρυμάτων και ασφαλιστικών επιχειρήσεων, σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (26) και το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1094/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (27), αντιστοίχως.
3. Η καλή τη πίστει γνωστοποίηση στις αρμόδιες αρχές ή στο ΕΣΣΚ και την ΕΕΦΕΕ, από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο ή το δίκτυο, κατά περίπτωση, κάθε πληροφορίας που αναφέρεται στην παράγραφο 1 ή κάθε πληροφορίας κατά τη διάρκεια του διαλόγου που προβλέπεται στην παράγραφο 2 δεν αποτελεί παράβαση οποιουδήποτε συμβατικού ή νομικού περιορισμού της γνωστοποίησης πληροφοριών.
Άρθρο 13
Έκθεση διαφάνειας
1. Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο που διενεργεί υποχρεωτικούς ελέγχους οντοτήτων δημοσίου συμφέροντος δημοσιεύει ετήσια έκθεση διαφάνειας το αργότερο εντός τεσσάρων μηνών από τη λήξη κάθε οικονομικού έτους. Η εν λόγω έκθεση διαφάνειας δημοσιεύεται στον δικτυακό τόπο του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου και παραμένει διαθέσιμη εκεί για τουλάχιστον πέντε χρόνια από την ημερομηνία δημοσίευσής της στον δικτυακό τόπο. Εάν ο νόμιμος ελεγκτής απασχολείται σε ελεγκτικό γραφείο, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από το παρόν άρθρο βαρύνουν το ελεγκτικό γραφείο.
Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο επιτρέπεται να επικαιροποιεί τη δημοσιευμένη ετήσια έκθεση διαφάνειάς του. Στην περίπτωση αυτή, ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο αναφέρει ότι πρόκειται για επικαιροποιημένη έκδοση της έκθεσης και η αρχική έκδοση της έκθεσης παραμένει διαθέσιμη στον δικτυακό τόπο.
Οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές ότι η έκθεση διαφάνειας έχει δημοσιευθεί στον δικτυακό τόπο του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου ή, κατά περίπτωση, ότι έχει επικαιροποιηθεί.
2. Η ετήσια έκθεση διαφάνειας περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:
α)
περιγραφή της νομικής δομής και της ιδιοκτησίας του ελεγκτικού γραφείου·
β)
στην περίπτωση που ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο είναι μέλος δικτύου:
i)
περιγραφή του δικτύου και των νομικών και διαρθρωτικών μηχανισμών του δικτύου,
ii)
το όνομα κάθε νόμιμου ελεγκτή που λειτουργεί ως μεμονωμένος επαγγελματίας ή ελεγκτικού γραφείου που είναι μέλος του δικτύου,
iii)
τις χώρες στις οποίες κάθε νόμιμος ελεγκτής που λειτουργεί ως μεμονωμένος επαγγελματίας ή ελεγκτικό γραφείο που είναι μέλος του δικτύου έχει λάβει άδεια ως νόμιμος ελεγκτής ή διατηρεί την επίσημη έδρα του, την κεντρική του διοίκηση ή τις κύριες εγκαταστάσεις του,
iv)
τον συνολικό κύκλο εργασιών που παράγεται από τους νόμιμους ελεγκτές που λειτουργούν ως μεμονωμένοι επαγγελματίες και τα ελεγκτικά γραφεία που είναι μέλη του δικτύου, ο οποίος προκύπτει από τον υποχρεωτικό έλεγχο ετήσιων και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων·
γ)
περιγραφή της διοικητικής δομής του ελεγκτικού γραφείου·
δ)
περιγραφή του εσωτερικού συστήματος ελέγχου διασφάλισης της ποιότητας του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου και δήλωση του διοικητικού ή διαχειριστικού οργάνου για την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας του·
ε)
αναφορά σχετικά με την ημερομηνία διενέργειας της τελευταίας επιθεώρησης διασφάλισης της ποιότητας σύμφωνα με το άρθρο 26·
στ)
κατάλογο των οντοτήτων δημοσίου συμφέροντος για τις οποίες ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο διενήργησε υποχρεωτικούς ελέγχους κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος·
ζ)
δήλωση σχετικά με τις πρακτικές ανεξαρτησίας του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου που επιβεβαιώνει επίσης τη διενέργεια εσωτερικής επιθεώρησης διασφάλισης της ανεξαρτησίας·
η)
δήλωση της πολιτικής που εφάρμοσε ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο σχετικά με τη συνεχή εκπαίδευση των νόμιμων ελεγκτών που προβλέπεται στο άρθρο 13 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ·
θ)
πληροφορίες σχετικά με τη βάση υπολογισμού των αμοιβών των εταίρων ελεγκτικών γραφείων·
ι)
περιγραφή της πολιτικής του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου σχετικά με την εναλλαγή κύριων ελεγκτικών εταίρων και προσωπικού σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 7·
ια)
εάν δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στις οικονομικές καταστάσεις τους κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2013/34/ΕΕ, πληροφορίες σχετικά με τον συνολικό κύκλο εργασιών των νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων, διαιρούμενο στις εξής κατηγορίες:
i)
έσοδα από τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων και των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος και οντοτήτων που ανήκουν σε όμιλο επιχειρήσεων, η μητρική εταιρεία του οποίου είναι οντότητα δημόσιου συμφέροντος,
ii)
έσοδα από τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων και των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων άλλων οντοτήτων,
iii)
έσοδα από επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που παρέχονται σε οντότητες που ελέγχονται από τον νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο και
iv)
έσοδα από μη ελεγκτικές υπηρεσίες που παρέχονται σε άλλες οντότητες.
Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο μπορεί, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να αποφασίσει να μη δημοσιοποιήσει τις πληροφορίες που απαιτούνται στο στοιχείο στ) του πρώτου εδαφίου στον βαθμό που είναι απαραίτητο για τη μείωση επικείμενων και σημαντικών απειλών για την προσωπική ασφάλεια οποιουδήποτε προσώπου. Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο πρέπει να μπορεί να αποδείξει στην αρμόδια αρχή την ύπαρξη των εν λόγω απειλών.
3. Η έκθεση διαφάνειας υπογράφεται από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο.
Άρθρο 14
Ενημέρωση των αρμόδιων αρχών
Οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία παρέχουν, σε ετήσια βάση, στις αρμόδιες αρχές τους κατάλογο των οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος που έχουν ελέγξει και των εσόδων που έχει εισπράξει από αυτές, κατανέμοντας τα έσοδα αυτά ως εξής:
α)
έσοδα από υποχρεωτικό έλεγχο·
β)
έσοδα από μη ελεγκτικές υπηρεσίες εκτός εκείνων που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 οι οποίες απαιτούνται από την ενωσιακή ή εθνική νομοθεσία, και
γ)
έσοδα από μη ελεγκτικές υπηρεσίες εκτός εκείνων που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 οι οποίες δεν απαιτούνται από την ενωσιακή ή την εθνική νομοθεσία.
Άρθρο 15
Τήρηση αρχείων
Οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία τηρούν τα έγγραφα και τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 3, τα άρθρα 6 και 7, το άρθρο 8 παράγραφοι 4 έως 7, τα άρθρα 10 και 11, το άρθρο 12 παράγραφοι 1 και 2, το άρθρο 14 και το άρθρο 16 παράγραφοι 2, 3 και 5 του παρόντος κανονισμού και στα άρθρα 22β, 24α, 24β, 27 και 28 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, για ένα χρονικό διάστημα τουλάχιστον πέντε ετών από την παραγωγή των εν λόγω εγγράφων ή πληροφοριών.
Τα κράτη μέλη μπορεί να απαιτούν από τους νόμιμους ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία να τηρούν τα έγγραφα και τις πληροφορίες που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σύμφωνα με τους κανόνες τους για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και τις αντίστοιχες διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες.
ΤΙΤΛΟΣ III
ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΝΟΜΙΜΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ Ή ΕΛΕΓΚΤΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΑΠΟ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ
Άρθρο 16
Διορισμός νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων
1. Για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου 37 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, για τον διορισμό νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων από οντότητες δημόσιου συμφέροντος, ισχύουν οι όροι που προβλέπονται στις παραγράφους 2 έως 5 του παρόντος άρθρου, με την επιφύλαξη, ωστόσο, των διατάξεων της παραγράφου 7.
Στην περίπτωση που εφαρμόζεται το άρθρο 37 παράγραφος 2 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, η οντότητα δημόσιου συμφέροντος ενημερώνει την αρμόδια αρχή για τη χρήση των εναλλακτικών συστημάτων ή όρων που αναφέρονται στο εν λόγω άρθρο. Στην περίπτωση αυτή, δεν εφαρμόζονται οι παράγραφοι 2 έως 5 του παρόντος άρθρου.
2. Η επιτροπή ελέγχου υποβάλλει σύσταση στο διοικητικό ή εποπτικό όργανο της ελεγχόμενης οντότητας για τον διορισμό νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων.
Εκτός εάν αφορά την ανανέωση διορισμού για ελεγκτική εργασία σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφοι 1 και 2, η σύσταση είναι αιτιολογημένη και περιέχει τουλάχιστον δύο εναλλακτικές επιλογές για τον διορισμό για ελεγκτική εργασία και η επιτροπή ελέγχου εκφράζει δεόντως αιτιολογημένη προτίμηση για μία εξ αυτών.
Στη σύστασή της, η επιτροπή ελέγχου δηλώνει ότι η σύστασή της δεν επηρεάζεται από τρίτους και ότι δεν της έχει επιβληθεί καμία ρήτρα του είδους που αναφέρεται στην παράγραφο 6.
3. Εκτός εάν αφορά την ανανέωση διορισμού για ελεγκτική εργασία σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφοι 1 και 2, η σύσταση της επιτροπής ελέγχου που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου καταρτίζεται ακολουθώντας διαδικασία επιλογής που οργανώνει η ελεγχόμενη οντότητα σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια:
α)
η ελεγχόμενη οντότητα έχει την ελευθερία να καλέσει οποιουσδήποτε νόμιμους ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία να υποβάλουν προτάσεις για την παροχή της υπηρεσίας υποχρεωτικού ελέγχου, υπό την προϋπόθεση ότι γίνεται σεβαστό το άρθρο 17 παράγραφος 3 και ότι η οργάνωση της διαδικασίας υποβολής προσφορών δεν εμποδίζει με κανέναν τρόπο τη συμμετοχή στη διαδικασία επιλογής γραφείων που έχουν εισπράξει κάτω του 15 % των συνολικών αμοιβών ελέγχου από οντότητες δημόσιου συμφέροντος στο οικείο κράτος μέλος κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος·
β)
η ελεγχόμενη οντότητα καταρτίζει συγγραφή υποχρεώσεων την οποία υποβάλλει στους νόμιμους ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία όπου απευθύνει την πρόσκληση. Η εν λόγω συγγραφή υποχρεώσεων τούς επιτρέπει να κατανοήσουν την επιχείρηση της ελεγχόμενης οντότητας και το είδος του υποχρεωτικού ελέγχου που πρόκειται να διενεργήσουν. Η συγγραφή υποχρεώσεων περιέχει διαφανή κριτήρια επιλογής χωρίς διακρίσεις τα οποία χρησιμοποιούνται από την ελεγχόμενη οντότητα για την αξιολόγηση των προτάσεων που υποβάλλουν οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία·
γ)
η ελεγχόμενη οντότητα έχει την ελευθερία να καθορίσει τη διαδικασία επιλογής και μπορεί να διενεργήσει απευθείας διαπραγματεύσεις με τους ενδιαφερόμενους υποψηφίους κατά τη διάρκεια της διαδικασίας·
δ)
στην περίπτωση που, σύμφωνα με το ενωσιακό ή το εθνικό δίκαιο, οι αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 20 απαιτούν τη συμμόρφωση των νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων με ορισμένα ποιοτικά πρότυπα, τα πρότυπα αυτά περιλαμβάνονται στη συγγραφή υποχρεώσεων·
ε)
η ελεγχόμενη οντότητα αξιολογεί τις προτάσεις των νόμιμων ελεγκτών ή των ελεγκτικών γραφείων σύμφωνα με τα κριτήρια επιλογής που έχουν προκαθοριστεί στη συγγραφή υποχρεώσεων. Η ελεγχόμενη οντότητα καταρτίζει έκθεση επί των συμπερασμάτων της διαδικασίας επιλογής, η οποία επικυρώνεται από την επιτροπή ελέγχου. Η ελεγχόμενη οντότητα και η επιτροπή ελέγχου λαμβάνουν υπόψη τυχόν ευρήματα ή συμπεράσματα οποιασδήποτε έκθεσης επιθεώρησης για τον υποψήφιο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο που αναφέρεται στο άρθρο 26 παράγραφος 8 και δημοσιεύεται από την αρμόδια αρχή σύμφωνα με το άρθρο 28 στοιχείο δ)·
στ)
εφόσον της ζητηθεί, η ελεγχόμενη οντότητα είναι σε θέση να αποδείξει στην αναφερόμενη στο άρθρο 20 αρμόδια αρχή ότι η διαδικασία επιλογής διενεργήθηκε κατά δίκαιο τρόπο.
Η επιτροπή ελέγχου είναι υπεύθυνη για τη διαδικασία επιλογής που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο.
Για τους σκοπούς του πρώτου εδαφίου στοιχείο α), η αρμόδια αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 20 παράγραφος 1 δημοσιεύει κατάλογο των οικείων νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων τον οποίο ενημερώνει ετησίως. Η αρμόδια αρχή χρησιμοποιεί τις πληροφορίες που παρέχουν νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία σύμφωνα με το άρθρο 14 για να κάνει τους σχετικούς υπολογισμούς.
4. Οι οντότητες δημόσιου συμφέροντος που πληρούν τα κριτήρια του άρθρου 2 παράγραφος 1 στοιχεία στ) και κ) της οδηγίας 2003/71/ΕΚ δεν υποχρεούνται να εφαρμόζουν την αναφερόμενη στην παράγραφο 3 διαδικασία επιλογής.
5. Η πρόταση προς τη γενική συνέλευση των μετόχων ή τα μέλη της ελεγχόμενης οντότητας για τον διορισμό νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων περιλαμβάνει τη σύσταση και προτίμηση που αναφέρεται στην παράγραφο 2 και την οποία εκφράζει η επιτροπή ελέγχου ή το όργανο που εκτελεί ισοδύναμα καθήκοντα.
Εάν η πρόταση διαφέρει από την προτίμηση της επιτροπής ελέγχου, στην πρόταση αιτιολογούνται οι λόγοι για τους οποίους δεν ακολουθήθηκε η σύσταση της επιτροπής ελέγχου. Ωστόσο, ο νόμιμος ελεγκτής ή τα ελεγκτικά γραφεία που προτείνονται από το διοικητικό ή εποπτικό όργανο πρέπει να έχουν συμμετάσχει στη διαδικασία επιλογής που περιγράφεται στην παράγραφο 3. Το παρόν εδάφιο δεν εφαρμόζεται όταν τα καθήκοντα της επιτροπής ελέγχου εκτελούνται από το διοικητικό ή εποπτικό όργανο.
6. Οποιαδήποτε συμβατική ρήτρα συνάπτεται μεταξύ οντότητας δημόσιου συμφέροντος και τρίτου μέρους η οποία περιορίζει τις δυνατότητες επιλογής από τη γενική συνέλευση των μετόχων ή τα μέλη της οντότητας αυτής, όπως αναφέρεται στο άρθρο 37 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, σε ορισμένες κατηγορίες ή καταλόγους νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων, όσον αφορά τον διορισμό συγκεκριμένου νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου, για τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου της εν λόγω οντότητας κηρύσσεται άκυρη.
Η οντότητα δημόσιου συμφέροντος ενημερώνει απευθείας και χωρίς καθυστέρηση τις αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 20 για οποιαδήποτε απόπειρα τρίτου να επιβάλει τέτοιου είδους συμβατική ρήτρα ή να επηρεάσει με άλλον τρόπο αντικανονικά την απόφαση της γενικής συνέλευσης των μετόχων ή των μελών σχετικά με την επιλογή νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου.
7. Τα κράτη μέλη μπορεί να αποφασίσουν τον διορισμό ελάχιστου αριθμού νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων από οντότητες δημόσιου συμφέροντος υπό ορισμένες περιστάσεις και να καθορίσουν τους όρους που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ των διορισμένων νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων.
Εάν κάποιο κράτος μέλος επιβάλει οποιαδήποτε τέτοια απαίτηση, ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή και τη σχετική Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή.
8. Όταν η ελεγχόμενη οντότητα διαθέτει επιτροπή ανάδειξης υποψηφίων στην οποία οι μέτοχοι ή τα μέλη έχουν σημαντική επιρροή και καθήκον της οποίας είναι να διατυπώνει συστάσεις για την επιλογή ελεγκτών, τα κράτη μέλη δύνανται να επιτρέπουν στην επιτροπή ανάδειξης υποψηφίων να εκτελεί τα καθήκοντα της επιτροπής ελέγχου που ορίζονται στο παρόν άρθρο και να απαιτούν να υποβάλλει την αναφερόμενη στην παράγραφο 2 σύσταση στη γενική συνέλευση των μετόχων ή των μελών.
Άρθρο 17
Διάρκεια της ελεγκτικής εργασίας
1. Η οντότητα δημόσιου συμφέροντος διορίζει νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο για μια αρχική εργασία τουλάχιστον ενός έτους. Η εργασία μπορεί να έχει τη δυνατότητα ανανέωσης.
Ούτε η αρχική εργασία συγκεκριμένου νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου, ούτε η αποστολή αυτή σε συνδυασμό με τυχόν ανανεωθείσες εργασίες μπορεί να υπερβαίνει μέγιστη διάρκεια δέκα ετών.
2. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, τα κράτη μέλη δύνανται
α)
να απαιτούν η αρχική εργασία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 να έχει διάρκεια μεγαλύτερη του έτους·
β)
να ορίζουν μέγιστη διάρκεια μικρότερη των δέκα ετών για τις εργασίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο.
3. Μετά τη λήξη της μέγιστης διάρκειας εργασιών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο ή στην παράγραφο 2 στοιχείο β) ή μετά τη λήξη της διάρκειας εργασιών που παρατείνονται σύμφωνα με τις παραγράφους 4 ή 6, ούτε ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο ούτε, κατά περίπτωση, τυχόν μέλη των δικτύων τους εντός της Ένωσης δεν αναλαμβάνουν τον υποχρεωτικό έλεγχο της ίδιας οντότητας δημόσιου συμφέροντος για τα επόμενα τέσσερα έτη.
4. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1 και την παράγραφο 2 στοιχείο β), τα κράτη μέλη δύνανται να προβλέψουν ότι η μέγιστη διάρκεια που αναφέρεται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο και στην παράγραφο 2 στοιχείο β) μπορεί να παραταθεί για μέγιστη διάρκεια:
α)
είκοσι ετών, στην περίπτωση διενέργειας δημόσιας διαδικασίας υποβολής προσφορών για τον υποχρεωτικό έλεγχο σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφοι 2 έως 5, και αρχίζει να ισχύει με τη λήξη της μέγιστης διάρκειας που αναφέρεται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο και στην παράγραφο 2 στοιχείο β), ή
β)
είκοσι τεσσάρων ετών, όταν, μετά τη λήξη της μέγιστης διάρκειας που αναφέρεται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο και στην παράγραφο 2 στοιχείο β), χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα περισσότεροι του ενός νόμιμοι ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία, υπό τον όρο ότι ο υποχρεωτικός έλεγχος καταλήγει στην υποβολή της κοινής έκθεσης ελέγχου που αναφέρεται στο άρθρο 28 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ.
5. Η μέγιστη διάρκεια που αναφέρεται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο και στην παράγραφο 2 στοιχείο β) μπορεί να παραταθεί μόνο εφόσον, κατόπιν σύστασης της επιτροπής ελέγχου, το διοικητικό ή εποπτικό όργανο εισηγείται στη γενική συνέλευση των μετόχων ή των μελών, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, την ανανέωση της εργασίας και η εν λόγω εισήγηση εγκρίνεται.
6. Μετά την εκπνοή της μέγιστης διάρκειας που αναφέρεται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο, στην παράγραφο 2 στοιχείο β) ή στην παράγραφο 4, κατά περίπτωση, η οντότητα δημόσιου συμφέροντος δύναται, κατ' εξαίρεση, να ζητήσει από την αναφερόμενη στο άρθρο 20 παράγραφος 1 αρμόδια αρχή να παραχωρήσει παράταση, ώστε να διορίσει εκ νέου τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο για πρόσθετη εργασία, εφόσον πληρούνται οι όροι της παραγράφου 4 στοιχεία α) ή β). Η εν λόγω πρόσθετη εργασία δεν υπερβαίνει τα δύο έτη.
7. Οι κύριοι ελεγκτικοί εταίροι που είναι υπεύθυνοι για τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου παύουν τη συμμετοχή τους στον υποχρεωτικό έλεγχο της ελεγχόμενης οντότητας το αργότερο επτά έτη από την ημερομηνία διορισμού τους. Δεν δύνανται να συμμετάσχουν εκ νέου στον υποχρεωτικό έλεγχο της ελεγχόμενης οντότητας προτού παρέλθουν τρία έτη από την παύση αυτή.
Κατά παρέκκλιση, τα κράτη μέλη δύνανται να απαιτούν ότι οι κύριοι ελεγκτικοί εταίροι που είναι υπεύθυνοι για τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου παύουν τη συμμετοχή τους στο υποχρεωτικό έλεγχο της ελεγχόμενης οντότητας πριν από την παρέλευση επτά ετών από την ημερομηνία του αντίστοιχου διορισμού τους.
Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο καθορίζει κατάλληλο μηχανισμό σταδιακής εναλλαγής αναφορικά με το ανώτατο προσωπικό που συμμετέχει στον υποχρεωτικό έλεγχο, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον των προσώπων που έχουν εγγραφεί στο μητρώο των νόμιμων ελεγκτών. Ο μηχανισμός σταδιακής εναλλαγής εφαρμόζεται σε στάδια και αφορά άτομα και όχι ολόκληρη την ομάδα της ελεγκτικής εργασίας. Είναι ανάλογος της κλίμακας και της πολυπλοκότητας της δραστηριότητας του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου.
Ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο πρέπει να μπορεί να αποδείξει στην αρμόδια αρχή ότι ο εν λόγω μηχανισμός τίθεται αποτελεσματικά σε εφαρμογή και προσαρμόζεται στην κλίμακα και την πολυπλοκότητα της δραστηριότητας του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου.
8. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, η διάρκεια της ελεγκτικής εργασίας υπολογίζεται από το πρώτο οικονομικό έτος που καλύπτεται στην επιστολή της ελεγκτικής εργασίας με την οποία ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο διορίστηκαν για πρώτη φορά για τη διενέργεια διαδοχικών υποχρεωτικών ελέγχων για την ίδια οντότητα δημόσιου συμφέροντος.
Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, το ελεγκτικό γραφείο περιλαμβάνει άλλα γραφεία που το ελεγκτικό γραφείο απέκτησε ή τα οποία συγχωνεύθηκαν με αυτό.
Εάν υπάρχει αβεβαιότητα ως προς την ημερομηνία κατά την οποία ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο άρχισε να διενεργεί διαδοχικούς υποχρεωτικούς ελέγχους για την οντότητα δημόσιου συμφέροντος, λόγω π.χ. συγχώνευσης, εξαγοράς ή αλλαγών στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο αναφέρει αμέσως την αβεβαιότητα αυτή στην αρμόδια αρχή, η οποία εντέλει προσδιορίζει τη σχετική ημερομηνία για τους σκοπούς του πρώτου εδαφίου.
Άρθρο 18
Παράδοση φακέλου
Όταν ένας νόμιμος ελεγκτής ή ένα ελεγκτικό γραφείο αντικαθίσταται από άλλο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο, ο προηγούμενος νόμιμος ελεγκτής ή ελεγκτικό γραφείο συμμορφώνεται προς τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο άρθρο 23 παράγραφος 3 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ.
Με την επιφύλαξη του άρθρου 15, ο προηγούμενος νόμιμος ελεγκτής ή ελεγκτικό γραφείο επιτρέπει επίσης στον νέο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο την πρόσβαση στις συμπληρωματικές εκθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 11 σε σχέση με προηγούμενα έτη και σε οποιεσδήποτε πληροφορίες διαβιβάζονται στις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με τα άρθρα 12 και 13.
Ο προηγούμενος νόμιμος ελεγκτής ή ελεγκτικό γραφείο πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει στην αρμόδια αρχή ότι οι εν λόγω πληροφορίες έχουν δοθεί στον νέο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο.
Άρθρο 19
Απόλυση και παραίτηση νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων
Με την επιφύλαξη του άρθρου 38 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, οποιαδήποτε αρμόδια αρχή ορίστηκε από κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού, προωθεί τις πληροφορίες σχετικά με την απόλυση ή την παραίτηση του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου κατά τη διάρκεια της εργασίας και επεξηγεί δεόντως τους σχετικούς λόγους στην αρμόδια αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 20 παράγραφος 1.
ΤΙΤΛΟΣ IV
ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΝΟΜΙΜΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΠΟΥ ΔΙΕΝΕΡΓΟΥΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
Αρμόδιες αρχές
Άρθρο 20
Ορισμός των αρμόδιων αρχών
1. Οι αρμόδιες αρχές που είναι υπεύθυνες για την άσκηση των καθηκόντων που προβλέπει ο παρών κανονισμός, καθώς και για τη διασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος κανονισμού, ορίζονται μεταξύ των εξής:
α)
αρμόδια αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 24 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/109/ΕΚ·
β)
αρμόδια αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 24 παράγραφος 4 στοιχείο η) της οδηγίας 2004/109/ΕΚ·
γ)
αρμόδια αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 32 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ.
2. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν την ανάθεση της ευθύνης για την εξασφάλιση της εφαρμογής του συνόλου ή μέρους των διατάξεων του τίτλου III του παρόντος κανονισμού στις, κατά περίπτωση, αρμόδιες αρχές που αναφέρονται:
α)
στο άρθρο 48 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ·
β)
στο άρθρο 24 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/109/ΕΚ·
γ)
στο άρθρο 24 παράγραφος 4 στοιχείο η) της οδηγίας 2004/109/ΕΚ·
δ)
στο άρθρο 20 της οδηγίας 2007/64/ΕΚ·
ε)
στο άρθρο 30 της οδηγίας 2009/138/ΕΚ·
στ)
στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ,
ή σε άλλες αρχές που καθορίζονται από το εθνικό δίκαιο.
3. Στην περίπτωση ορισμού περισσότερων της μιας αρμόδιων αρχών σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2, οι αρχές αυτές οργανώνονται κατά τρόπο ώστε τα καθήκοντά τους να είναι σαφώς κατανεμημένα.
4. Οι παράγραφοι 1, 2 και 3 εφαρμόζονται με την επιφύλαξη του δικαιώματος ενός κράτους μέλους να προβλέπει ξεχωριστές νομοθετικές και διοικητικές ρυθμίσεις για υπερπόντιες χώρες και εδάφη που διατηρούν ιδιαίτερες σχέσεις με το εν λόγω κράτος μέλος.
5. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τον καθορισμό αρμόδιων αρχών για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού.
Η Επιτροπή ενοποιεί τις πληροφορίες αυτές και τις δημοσιοποιεί.
Άρθρο 21
Όροι ανεξαρτησίας
Οι αρμόδιες αρχές είναι ανεξάρτητες από τους νόμιμους ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία.
Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να διαβουλεύονται με εμπειρογνώμονες, όπως αναφέρεται στο άρθρο 26 παράγραφος 1 στοιχείο γ), για τον σκοπό της εκπλήρωσης ειδικών καθηκόντων και μπορούν επίσης να υποστηρίζονται από εμπειρογνώμονες όταν αυτό είναι σημαντικό για την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων τους. Στις εν λόγω περιπτώσεις, οι εμπειρογνώμονες δεν συμμετέχουν στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης.
Ένα πρόσωπο δεν μπορεί να καταστεί μέλος του διευθυντικού οργάνου ή υπεύθυνο για τη λήψη αποφάσεων στις εν λόγω αρχές εφόσον, κατά τη διάρκεια της συμμετοχής του ή κατά τα τρία προηγούμενα έτη, το εν λόγω πρόσωπο:
α)
έχει διενεργήσει υποχρεωτικούς ελέγχους·
β)
κατείχε δικαιώματα ψήφου σε ελεγκτικό γραφείο·
γ)
ήταν μέλος του διοικητικού, διαχειριστικού ή εποπτικού οργάνου ελεγκτικού γραφείου·
δ)
ήταν εταίρος, υπάλληλος ή με άλλο τρόπο απασχολούμενος σε ελεγκτικό γραφείο.
Η χρηματοδότηση των εν λόγω αρχών είναι εξασφαλισμένη και δεν επηρεάζεται από αθέμιτη επιρροή νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων.
Άρθρο 22
Επαγγελματικό απόρρητο σε σχέση με τις αρμόδιες αρχές
Η υποχρέωση του επαγγελματικού απορρήτου ισχύει για όλα τα πρόσωπα που εργάζονται ή εργάσθηκαν ή συνεργάζονται ή συνεργάσθηκαν ως ανεξάρτητοι επαγγελματίες, ή συμμετέχουν ή συμμετείχαν, στη διοίκηση των αρμόδιων αρχών ή οποιασδήποτε αρχής ή οργανισμού στους οποίους έχουν ανατεθεί καθήκοντα δυνάμει του άρθρου 24 του παρόντος κανονισμού. Οι πληροφορίες που καλύπτονται από επαγγελματικό απόρρητο δεν επιτρέπεται να γνωστοποιούνται σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ή αρχή, εκτός από την περίπτωση που αυτό απαιτείται βάσει των υποχρεώσεων που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό ή των νομοθετικών ή κανονιστικών ρυθμίσεων ή διοικητικών διαδικασιών κράτους μέλους.
Άρθρο 23
Εξουσίες των αρμόδιων αρχών
1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 26, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους βάσει του παρόντος κανονισμού, οι αρμόδιες αρχές ή οποιεσδήποτε άλλες δημόσιες αρχές κράτους μέλους δεν επιτρέπεται να παρεμβαίνουν στο περιεχόμενο των εκθέσεων ελέγχου.
2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές διαθέτουν όλες τις εξουσίες εποπτείας και διενέργειας ερευνών που είναι απαραίτητες για την άσκηση των καθηκόντων τους δυνάμει του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου VII της οδηγίας 2006/43/ΕΚ.
3. Οι εξουσίες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου περιλαμβάνουν, τουλάχιστον, την εξουσία:
α)
πρόσβασης σε δεδομένα που συνδέονται με τα έγγραφα του υποχρεωτικού ελέγχου ή άλλα έγγραφα που κατέχουν οι νόμιμοι ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία υπό οποιαδήποτε μορφή σχετικά με την εκτέλεση των καθηκόντων τους και τη λήψη τέτοιων εγγράφων ή αντιγράφων τους·
β)
απόκτησης πληροφοριών σχετικά με τον υποχρεωτικό έλεγχο από οποιοδήποτε πρόσωπο·
γ)
διενέργειας επιτόπιων επιθεωρήσεων ποιότητας από νόμιμους ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία·
δ)
υποβολής αιτήματος για την άσκηση ποινικής δίωξης·
ε)
πρόσκλησης εμπειρογνωμόνων για τη διενέργεια επαληθεύσεων ή ερευνών·
στ)
λήψης των διοικητικών μέτρων και επιβολής των κυρώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 30α της οδηγίας 2006/43/ΕΚ.
Οι αρμόδιες αρχές επιτρέπεται να χρησιμοποιούν τις εξουσίες που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο μόνο σε σχέση με:
α)
τους νόμιμους ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία που διενεργούν υποχρεωτικό έλεγχο οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος·
β)
πρόσωπα που συμμετέχουν στις δραστηριότητες νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων που διενεργούν υποχρεωτικό έλεγχο οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος·
γ)
ελεγχόμενες οντότητες δημόσιου συμφέροντος, τις θυγατρικές τους εταιρείες και συνδεδεμένα τρίτα μέρη·
δ)
τρίτα μέρη στα οποία οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία που διενεργούν υποχρεωτικό έλεγχο οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος έχουν αναθέσει ορισμένες λειτουργίες ή δραστηριότητες και
ε)
πρόσωπα άλλως συνδεδεμένα ή σχετιζόμενα με νόμιμους ελεγκτές και ελεγκτικά γραφεία που διενεργούν υποχρεωτικό έλεγχο οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος.
4. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές μπορούν να ασκούν τις εξουσίες εποπτείας και διενέργειας ερευνών που διαθέτουν με οποιονδήποτε από τους ακόλουθους τρόπους:
α)
άμεσα·
β)
σε συνεργασία με άλλες αρχές·
γ)
με αίτηση προς τις αρμόδιες δικαστικές αρχές.
5. Οι εξουσίες εποπτείας και διενέργειας ερευνών των αρμόδιων αρχών ασκούνται τηρουμένης πλήρως της εθνικής νομοθεσίας και ιδίως των αρχών του σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και του δικαιώματος υπεράσπισης.
6. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά την άσκηση των εξουσιών εποπτείας και διενέργειας ερευνών σύμφωνα με το παρόν άρθρο εκτελείται σύμφωνα με την οδηγία 95/46/ΕΚ.
Άρθρο 24
Ανάθεση καθηκόντων
1. Τα κράτη μέλη μπορούν να αναθέτουν ή να επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 20 παράγραφος 1 να αναθέτουν οποιοδήποτε από τα απαιτούμενα βάσει του παρόντος κανονισμού καθήκοντα σε άλλες αρχές ή όργανα που έχουν ορισθεί από το νόμο ή στα οποία επιτρέπεται εκ του νόμου να εκτελούν τα καθήκοντα αυτά, με εξαίρεση τα καθήκοντα που αφορούν:
α)
το σύστημα διασφάλισης της ποιότητας του άρθρου 26·
β)
τις έρευνες του άρθρου 23 του παρόντος κανονισμού και του άρθρου 32 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, που απορρέουν από το εν λόγω σύστημα διασφάλισης της ποιότητας ή από παραπομπή από άλλη αρχή, και
γ)
κυρώσεις και μέτρα του κεφαλαίου VII της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, που συνδέονται με επιθεωρήσεις διασφάλισης της ποιότητας ή διενέργεια ερευνών σε υποχρεωτικούς ελέγχους οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος.
2. Η εκτέλεση καθηκόντων από άλλες αρχές ή όργανα ανατίθεται ρητά από την αρμόδια αρχή. Στην ανάθεση διευκρινίζονται τα ανατιθέμενα καθήκοντα και οι όροι υπό τους οποίους πρόκειται να διεκπεραιωθούν.
Όταν η αρμόδια αρχή αναθέτει καθήκοντα σε άλλες αρχές ή όργανα, είναι σε θέση να ανακαλεί τις αρμοδιότητες αυτές κατά περίπτωση.
3. Οι αρχές ή τα όργανα οργανώνονται ώστε να αποφεύγονται οι συγκρούσεις συμφερόντων. Η αναθέτουσα αρμόδια αρχή φέρει την τελική ευθύνη για την εποπτεία της συμμόρφωσης προς τον παρόντα κανονισμό και για τα εκτελεστικά μέτρα που εκδίδονται σύμφωνα με αυτόν.
Η αρμόδια αρχή ενημερώνει την Επιτροπή και τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών για κάθε ρύθμιση που αφορά ανάθεση καθηκόντων, καθώς και για τους ακριβείς όρους που διέπουν την ανάθεση αυτή.
4. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να αναθέσουν τα καθήκοντα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο γ) σε άλλες αρχές ή όργανα που έχουν ορισθεί από τον νόμο ή στα οποία επιτρέπεται εκ του νόμου να εκτελούν τα καθήκοντα αυτά, εφόσον η πλειονότητα των προσώπων που συμμετέχουν στη διοίκηση της οικείας αρχής ή του οργάνου διαθέτει ανεξαρτησία από τον ελεγκτικό κλάδο.
Άρθρο 25
Συνεργασία με άλλες αρμόδιες αρχές σε εθνικό επίπεδο
Οι αρμόδιες αρχές που ορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 1 και, κατά περίπτωση, οποιαδήποτε αρχή στην οποία η αρμόδια αρχή αναθέτει καθήκοντα, συνεργάζεται σε εθνικό επίπεδο με:
α)
τις αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 32 παράγραφος 4 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ·
β)
τις αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 20 παράγραφος 2, είτε έχουν οριστεί αρμόδιες αρχές για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού είτε όχι·
γ)
τις μονάδες χρηματοοικονομικών πληροφοριών και τις αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στα άρθρα 21 και 37 της οδηγίας 2005/60/ΕΚ.
Για τους σκοπούς της συνεργασίας αυτής, εφαρμόζεται η υποχρέωση του επαγγελματικού απορρήτου σύμφωνα με το άρθρο 22 του παρόντος κανονισμού.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
Διασφάλιση της ποιότητας, παρακολούθηση της αγοράς και διαφάνεια των αρμόδιων αρχών
Άρθρο 26
Διασφάλιση της ποιότητας
1. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου:
α)
ως «επιθεωρήσεις» νοούνται οι επιθεωρήσεις διασφάλισης της ποιότητας των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων, οι οποίες διεξάγονται από επιθεωρητή και δεν συνιστούν έρευνα κατά την έννοια του άρθρου 32 παράγραφος 5 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ·
β)
ως «επιθεωρητής» νοείται ο επιθεωρητής που πληροί τις απαιτήσεις της παραγράφου 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του παρόντος άρθρου και ο οποίος απασχολείται σε αρμόδια αρχή ή συνεργάζεται άλλως με αυτήν·
γ)
ως «εμπειρογνώμονας» νοείται φυσικό πρόσωπο που διαθέτει ειδική τεχνογνωσία στις χρηματοοικονομικές αγορές, τη χρηματοοικονομική αναφορά, τον έλεγχο ή άλλα πεδία σχετικά με τις επιθεωρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των επαγγελματιών νόμιμων ελεγκτών.
2. Οι οριζόμενες σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 1 αρμόδιες αρχές εφαρμόζουν αποτελεσματικό σύστημα διασφάλισης της ποιότητας ελέγχου.
Διενεργούν επιθεωρήσεις διασφάλισης της ποιότητας νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων που διενεργούν υποχρεωτικούς ελέγχους οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος με βάση ανάλυση του κινδύνου και:
α)
στην περίπτωση νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων που διενεργούν άλλους υποχρεωτικούς ελέγχους από τους οριζόμενους στο άρθρο 2 παράγραφοι 17 και 18 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, τουλάχιστον ανά τριετία και,
β)
σε περιπτώσεις πέραν εκείνων που αναφέρονται στο στοιχείο α), τουλάχιστον ανά εξαετία.
3. Η αρμόδια αρχή έχει τις ακόλουθες ευθύνες:
α)
έγκριση και τροποποίηση των μεθοδολογιών επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των εγχειριδίων επιθεωρήσεων και παρακολούθησης, των μεθοδολογιών αναφοράς και των προγραμμάτων περιοδικών επιθεωρήσεων·
β)
έγκριση και τροποποίηση των εκθέσεων επιθεωρήσεων και των εκθέσεων παρακολούθησης·
γ)
έγκριση και ανάθεση καθηκόντων επιθεωρητών για κάθε επιθεώρηση.
Η αρμόδια αρχή κατανέμει επαρκείς πόρους σε κάθε σύστημα διασφάλισης ποιότητας.
4. Η αρμόδια αρχή οργανώνει το σύστημα διασφάλισης της ποιότητας κατά τρόπο ώστε να είναι ανεξάρτητο από τους επιθεωρούμενους νόμιμους ελεγκτές και ελεγκτικά γραφεία.
Η αρμόδια αρχή διασφαλίζει την εφαρμογή κατάλληλων πολιτικών και διαδικασιών σχετικά με την ανεξαρτησία και την αντικειμενικότητα του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των επιθεωρητών, και τη διαχείριση του συστήματος διασφάλισης ποιότητας.
5. Η αρμόδια αρχή συμμορφώνεται με τα ακόλουθα κριτήρια κατά τον διορισμό επιθεωρητών:
α)
οι επιθεωρητές διαθέτουν κατάλληλη επαγγελματική εκπαίδευση και σχετική πείρα στον υποχρεωτικό έλεγχο και τη χρηματοοικονομική αναφορά, σε συνδυασμό με ειδική εκπαίδευση σε επιθεωρήσεις διασφάλισης της ποιότητας·
β)
οποιοδήποτε πρόσωπο που είναι επαγγελματίας νόμιμος ελεγκτής ή απασχολείται ή συνδέεται με άλλον τρόπο με νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο δεν επιτρέπεται να ενεργεί ως επιθεωρητής·
γ)
ένα πρόσωπο δεν επιτρέπεται να δρα ως επιθεωρητής σε επιθεώρηση νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου έως ότου περάσουν τουλάχιστον τρία έτη από τη στιγμή που το εν λόγω πρόσωπο παύει να είναι εταίρος ή υπάλληλος του εν λόγω νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου ή να συνδέεται με άλλον τρόπο με αυτόν τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο·
δ)
οι επιθεωρητές δηλώνουν ότι δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ αυτών και του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου στο οποίο θα διενεργηθεί η επιθεώρηση.
Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1 στοιχείο β), η αρμόδια αρχή δύναται να συνάπτει συμβάσεις με εμπειρογνώμονες για τη διενέργεια συγκεκριμένων επιθεωρήσεων όταν δεν επαρκεί ο αριθμός των επιθεωρητών εντός της αρχής. Η αρμόδια αρχή δύναται επίσης να υποστηρίζεται από εμπειρογνώμονες, όταν αυτό είναι απαραίτητο για την ορθή διενέργεια μιας επιθεώρησης. Στις εν λόγω περιπτώσεις, οι αρμόδιες αρχές και οι εμπειρογνώμονες συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της παρούσας παραγράφου. Οι εμπειρογνώμονες δεν συμμετέχουν στη διοίκηση ούτε απασχολούνται ή συνδέονται με άλλο τρόπο με επαγγελματικές ενώσεις και φορείς, αλλά μπορούν να είναι μέλη αυτών των ενώσεων ή φορέων.
6. Το πεδίο εφαρμογής των επιθεωρήσεων καλύπτει τουλάχιστον:
α)
εκτίμηση του σχεδιασμού του εσωτερικού συστήματος ελέγχου διασφάλισης ποιότητας του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου·
β)
επαρκείς δοκιμές συμμόρφωσης των διαδικασιών και επιθεώρηση των φακέλων ελέγχου οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος, ώστε να επαληθευτεί η αποτελεσματικότητα του εσωτερικού συστήματος ελέγχου διασφάλισης ποιότητας·
γ)
βάσει των ευρημάτων της επιθεώρησης σύμφωνα με τα στοιχεία α) και β) της παρούσας παραγράφου, αξιολόγηση των περιεχομένων της πλέον πρόσφατης ετήσιας έκθεσης διαφάνειας που έχει δημοσιευθεί από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο σύμφωνα με το άρθρο 13.
7. Επιθεωρούνται τουλάχιστον οι ακόλουθες πολιτικές και διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου διασφάλισης της ποιότητας του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου:
α)
συμμόρφωση του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου με τα ισχύοντα πρότυπα ελέγχου και ελέγχου διασφάλισης της ποιότητας και με τις απαιτήσεις περί δεοντολογίας και ανεξαρτησίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που καθορίζονται στο κεφάλαιο IV της οδηγίας 2006/43/ΕΚ και στα άρθρα 4 και 5 του παρόντος κανονισμού, καθώς και τις συναφείς νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις του οικείου κράτους μέλους·
β)
η ποσότητα και η ποιότητα των χρησιμοποιηθέντων πόρων, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις συνεχούς εκπαίδευσης, όπως ορίζονται στο άρθρο 13 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ·
γ)
συμμόρφωση με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο άρθρο 4 του παρόντος κανονισμού σχετικά με τις αμοιβές ελέγχου που χρεώνονται.
Για τους σκοπούς του ελέγχου συμφωνίας, οι φάκελοι ελέγχου επιλέγονται με βάση ανάλυση του κινδύνου παράλειψης επαρκούς διενέργειας του υποχρεωτικού ελέγχου.
Οι αρμόδιες αρχές επιθεωρούν επίσης περιοδικά τις μεθοδολογίες που χρησιμοποιούν οι νόμιμοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία για τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου.
Πέραν από την επιθεώρηση που καλύπτεται από το πρώτο εδάφιο, οι αρμόδιες αρχές δύνανται να διενεργούν και άλλες επιθεωρήσεις.
8. Τα ευρήματα και τα συμπεράσματα των επιθεωρήσεων στα οποία βασίζονται οι συστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των ευρημάτων και των συμπερασμάτων σχετικά με την έκθεση διαφάνειας, κοινοποιούνται στον επιθεωρούμενο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο και συζητούνται με αυτόν τον ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο πριν οριστικοποιηθεί η έκθεση επιθεώρησης.
Οι συστάσεις των επιθεωρήσεων υλοποιούνται από τον επιθεωρούμενο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο εντός εύλογης περιόδου που ορίζει η αρμόδια αρχή. Η εν λόγω περίοδος δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες στην περίπτωση συστάσεων για το εσωτερικό σύστημα ελέγχου διασφάλισης της ποιότητας του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου.
9. Η επιθεώρηση αποτελεί το αντικείμενο έκθεσης η οποία περιέχει τα κύρια συμπεράσματα και συστάσεις της επιθεώρησης διασφάλισης ποιότητας.
Άρθρο 27
Παρακολούθηση της ποιότητας της αγοράς και του ανταγωνισμού
1. Οι αρμόδιες αρχές που ορίζονται δυνάμει του άρθρου 20 παράγραφος 1 και, κατά περίπτωση, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ανταγωνισμού (ΕΔΑ) παρακολουθούν τακτικά τις εξελίξεις της αγοράς για την παροχή υπηρεσιών υποχρεωτικού ελέγχου σε οντότητες δημόσιου συμφέροντος και εκτιμούν ιδίως τα εξής:
α)
τους κινδύνους που προέρχονται από την υψηλή συχνότητα διαπίστωσης ελλείψεων ως προς την ποιότητα σε νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο, συμπεριλαμβανομένων συστηματικών ελλείψεων εντός δικτύου ελεγκτικών γραφείων, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν στον αφανισμό οποιουδήποτε ελεγκτικού γραφείου, στη διακοπή της παροχής υπηρεσιών υποχρεωτικού ελέγχου σε συγκεκριμένο τομέα ή διατομεακά, στην περαιτέρω συσσώρευση κινδύνου ελλείψεων κατά τους ελέγχους και σε επιπτώσεις στη συνολική σταθερότητα του χρηματοοικονομικού τομέα·
β)
τα επίπεδα συγκέντρωσης της αγοράς, μεταξύ άλλων και σε συγκεκριμένους τομείς·
γ)
τις επιδόσεις των επιτροπών ελέγχου·
δ)
την ανάγκη λήψης μέτρων για τη μείωση των κινδύνων που αναφέρονται στο στοιχείο α).
2. Έως τις 17 Ιουνίου 2016 και στη συνέχεια τουλάχιστον ανά τριετία, κάθε αρμόδια αρχή και το ΕΔΑ καταρτίζουν έκθεση επί των εξελίξεων της αγοράς για την παροχή υπηρεσιών υποχρεωτικού ελέγχου σε οντότητες δημόσιου συμφέροντος και την υποβάλλουν στην ΕΕΦΕΕ, στην ΕΑΚΑΑ, στην ΕΑΤ, στην ΕΑΑΕΣ και στην Επιτροπή.
Η Επιτροπή, μετά από διαβουλεύσεις με την ΕΕΦΕΕ, την ΕΑΚΑΑ, την ΕΑΤ και την ΕΑΑΕΣ, χρησιμοποιεί τις εκθέσεις αυτές για να καταρτίσει κοινή έκθεση επί των εξελίξεων αυτών σε επίπεδο Ένωσης. Η εν λόγω κοινή έκθεση υποβάλλεται στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου, καθώς και, κατά περίπτωση, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Άρθρο 28
Διαφάνεια των αρμόδιων αρχών
Οι αρμόδιες αρχές μεριμνούν για τη διαφάνειά τους και δημοσιεύουν τουλάχιστον τα εξής:
α)
ετήσιες εκθέσεις δραστηριότητας σχετικά με τα καθήκοντά τους δυνάμει του παρόντος κανονισμού·
β)
ετήσια προγράμματα εργασιών σχετικά με τα καθήκοντά τους δυνάμει του παρόντος κανονισμού·
γ)
έκθεση επί των συνολικών αποτελεσμάτων του συστήματος διασφάλισης ποιότητας σε ετήσια βάση. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τις εκδιδόμενες συστάσεις, παρακολούθηση των συστάσεων, ληφθέντα μέτρα εποπτείας και επιβεβλημένες κυρώσεις. Επίσης περιλαμβάνει ποσοτικές πληροφορίες και άλλες βασικές πληροφορίες απόδοσης για τους οικονομικούς πόρους και το προσωπικό, καθώς και για την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα του συστήματος διασφάλισης της ποιότητας·
δ)
το σύνολο των πληροφοριών σχετικά με τα ευρήματα και τα συμπεράσματα των επιθεωρήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 26 παράγραφος 8 πρώτο εδάφιο. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν τη δημοσίευση των ευρημάτων και των συμπερασμάτων αυτών σε ατομικές επιθεωρήσεις.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
Συνεργασία μεταξύ αρμόδιων αρχών και σχέσεις με τις ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές
Άρθρο 29
Υποχρέωση συνεργασίας
Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών συνεργάζονται μεταξύ τους στις περιπτώσεις που αυτό είναι απαραίτητο για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων στις οποίες η συμπεριφορά για την οποία διενεργείται έρευνα δεν συνιστά παραβίαση νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων που ισχύουν στο οικείο κράτος μέλος.
Άρθρο 30
Θέσπιση της ΕΕΦΕΕ
1. Με την επιφύλαξη της οργάνωσης της εθνικής εποπτείας ελέγχου, η συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών οργανώνεται στο πλαίσιο της ΕΕΦΕΕ.
2. Η ΕΕΦΕΕ συγκροτείται από ένα μέλος από κάθε κράτος μέλος που είναι εκπρόσωπος υψηλού επιπέδου από τις αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 32 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ και από ένα μέλος που διορίζει η ΕΑΚΑΑ, καλούμενα εφεξής «μέλη».
3. Η ΕΑΤ και η ΕΑΑΕΣ καλούνται να παρίστανται στις συνεδριάσεις της ΕΕΦΕΕ ως παρατηρητές.
4. Η ΕΕΦΕΕ συνεδριάζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα και, εφόσον είναι αναγκαίο, κατ' αίτηση της Επιτροπής ή ενός κράτους μέλους.
5. Κάθε μέλος της ΕΕΦΕΕ διαθέτει μία ψήφο, εκτός από το μέλος που έχει διορίσει η ΕΑΚΑΑ, το οποίο δεν έχει δικαίωμα ψήφου. Εκτός εάν προβλέπεται άλλως, οι αποφάσεις της ΕΕΦΕΕ λαμβάνονται με την απλή πλειοψηφία των μελών της.
6. Ο πρόεδρος της ΕΕΦΕΕ εκλέγεται από κατάλογο υποψηφίων που υποβάλλουν οι αρμόδιες αρχές οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο 32 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, ή ανακαλείται, με πλειοψηφία των δύο τρίτων των μελών. Ο πρόεδρος εκλέγεται για τετραετή θητεία. Ο πρόεδρος δεν μπορεί να ασκεί διαδοχικές θητείες, αλλά επιτρέπεται η επανεκλογή του μετά την πάροδο τεσσάρων ετών.
Ο αντιπρόεδρος εκλέγεται ή ανακαλείται από την Επιτροπή.
Ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος δεν έχουν δικαίωμα ψήφου.
Σε περίπτωση που ο πρόεδρος παραιτηθεί ή ανακληθεί πριν από τη λήξη της θητείας του, ο αντιπρόεδρος ασκεί καθήκοντα προέδρου έως την επόμενη συνεδρίαση της ΕΕΦΕΕ, η οποία εκλέγει πρόεδρο για το υπόλοιπο της θητείας.
7. Η ΕΕΦΕΕ:
α)
διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών, εμπειρογνωμοσύνης και βέλτιστων πρακτικών για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και της οδηγίας 2006/43/ΕΚ·
β)
παρέχει συμβουλές εμπειρογνωμόνων στην Επιτροπή, καθώς και στις αρμόδιες αρχές, κατ' αίτησή τους, για θέματα σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και της οδηγίας 2006/43/ΕΚ·
γ)
συμβάλλει στην τεχνική αξιολόγηση των συστημάτων δημόσιας εποπτείας τρίτων χωρών και στη διεθνή συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών στον τομέα αυτόν, όπως αναφέρονται στο άρθρο 46 παράγραφος 2 και στο άρθρο 47 παράγραφος 3 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ·
δ)
συμβάλλει στην τεχνική εξέταση των διεθνών ελεγκτικών προτύπων, περιλαμβανομένων των διαδικασιών εκπόνησης των προτύπων αυτών, με σκοπό την υιοθέτησή τους σε ενωσιακό επίπεδο·
ε)
συμβάλλει στη βελτίωση των μηχανισμών συνεργασίας για την εποπτεία νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος ή των δικτύων στα οποία ανήκουν·
στ)
εκτελεί άλλα συντονιστικά καθήκοντα στις περιπτώσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό ή την οδηγία 2006/43/ΕΚ.
8. Για τους σκοπούς της εκτέλεσης των καθηκόντων της που αναφέρονται στην παράγραφο 7 στοιχείο γ), η ΕΕΦΕΕ ζητεί την υποστήριξη της ΕΑΚΑΑ, της ΕΑΤ ή της ΕΑΑΕΣ, στον βαθμό που το αίτημά της συνδέεται με τη διεθνή συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών στο πεδίο του υποχρεωτικού ελέγχου των οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος τις οποίες εποπτεύουν οι εν λόγω Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές. Εφόσον ζητηθεί η υποστήριξη αυτή, η ΕΑΚΑΑ, η ΕΑΤ ή η ΕΑΑΕΣ επικουρούν την ΕΕΦΕΕ στα καθήκοντά της.
9. Για τους σκοπούς της εκτέλεσης των καθηκόντων της, η ΕΕΦΕΕ μπορεί να εκδίδει μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές ή γνώμες.
Η Επιτροπή δημοσιεύει τις κατευθυντήριες γραμμές και τις γνώμες που εκδίδει η ΕΕΦΕΕ.
10. Η ΕΕΦΕΕ αναλαμβάνει όλα τα υφιστάμενα και εν εξελίξει καθήκοντα, κατά περίπτωση, της Ευρωπαϊκής Ομάδας Φορέων Εποπτείας Ελεγκτών (ΕΟΦΕΕ) που συστάθηκε με την απόφαση 2005/909/ΕΚ της Επιτροπής.
11. Η ΕΕΦΕΕ μπορεί να δημιουργεί υποομάδες σε μόνιμη ή ad hoc βάση, προκειμένου να εξετάζουν ειδικά θέματα σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται από αυτήν. Η συμμετοχή στις συζητήσεις των υποομάδων μπορεί να επεκτείνεται στις αρμόδιες αρχές των χωρών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (εφεξής «ΕΟΧ») στο πεδίο της εποπτείας του ελέγχου ή κατόπιν προσκλήσεως, κατά περίπτωση, στις αρμόδιες αρχές χωρών που δεν ανήκουν στην Ένωση ούτε στον ΕΟΧ, με την έγκριση των μελών της ΕΕΦΕΕ. Η συμμετοχή μιας αρμόδιας αρχής χώρας που δεν ανήκει στην Ένωση ούτε στον ΕΟΧ μπορεί να γίνεται δεκτή για περιορισμένη χρονική περίοδο.
12. Η ΕΕΦΕΕ συστήνει υποομάδα που σκοπό έχει την εκτέλεση των καθηκόντων που αναφέρονται στην παράγραφο 7 στοιχείο γ). Στην εν λόγω υποομάδα προεδρεύει το μέλος που έχει διορισθεί από την ΕΑΚΑΑ σύμφωνα με την παράγραφο 2.
13. Ο πρόεδρος της ΕΕΦΕΕ, κατ' αίτηση τουλάχιστον τριών μελών ή με δική του πρωτοβουλία, μπορεί να καλεί, εφόσον αυτό κρίνεται σκόπιμο και/ή αναγκαίο, εμπειρογνώμονες, περιλαμβανομένων επαγγελματιών του κλάδου, με ειδική αρμοδιότητα σε θέμα της ημερήσιας διάταξης, να συμμετάσχουν στις εργασίες της ΕΕΦΕΕ ή υποομάδας της ως παρατηρητές. Η ΕΕΦΕΕ μπορεί να καλεί εκπροσώπους των αρμόδιων αρχών από τρίτες χώρες οι οποίοι διαθέτουν γνώσεις στο πεδίο της εποπτείας του ελέγχου, προκειμένου να συμμετάσχουν στις εργασίες της ΕΕΦΕΕ ή υποομάδας της ως παρατηρητές.
14. Η γραμματεία της ΕΕΦΕΕ παρέχεται από την Επιτροπή. Οι δαπάνες της ΕΕΦΕΕ συμπεριλαμβάνονται στις προβλέψεις της Επιτροπής.
15. Ο πρόεδρος εκπονεί την προσωρινή ημερήσια διάταξη κάθε συνεδρίασης της ΕΕΦΕΕ, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη του τις γραπτές συμβολές των μελών.
16. Ο πρόεδρος ή, απουσία του, ο αντιπρόεδρος κοινοποιεί τις απόψεις ή θέσεις της ΕΕΦΕΕ μόνο με την έγκριση των μελών.
17. Οι συζητήσεις της ΕΕΦΕΕ δεν έχουν δημόσιο χαρακτήρα.
18. Η ΕΕΦΕΕ θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισμό.
Άρθρο 31
Συνεργασία για τη διενέργεια επιθεωρήσεων διασφάλισης της ποιότητας, ερευνών και επιτόπιων επιθεωρήσεων
1. Οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν μέτρα για να εξασφαλίζουν αποτελεσματική συνεργασία σε επίπεδο Ένωσης αναφορικά με τις επιθεωρήσεις διασφάλισης ποιότητας.
2. Η αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους δύναται να ζητεί την υποστήριξη της αρμόδιας αρχής άλλου κράτους μέλους αναφορικά με τις επιθεωρήσεις διασφάλισης της ποιότητας νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων που ανήκουν σε δίκτυο που εκτελεί σημαντικές δραστηριότητες στο κράτος μέλος στο οποίο απευθύνεται η αίτηση.
3. Στην περίπτωση που αρμόδια αρχή λαμβάνει αίτημα από αρμόδια αρχή άλλου κράτους μέλους να τη συνδράμει στην επιθεώρηση διασφάλισης της ποιότητας νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου που ανήκει σε δίκτυο που ασκεί σημαντικές δραστηριότητες στο εν λόγω κράτος μέλος, επιτρέπει στην αιτούσα αρμόδια αρχή να τη συνδράμει στην εν λόγω επιθεώρηση διασφάλισης της ποιότητας.
Η αιτούσα αρμόδια αρχή δεν δικαιούται να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες οι οποίες μπορεί να παραβιάζουν κανόνες εθνικής ασφάλειας ή να επηρεάζουν δυσμενώς την εθνική κυριαρχία, την ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη του κράτους μέλους στο οποίο απευθύνεται η αίτηση.
4. Στην περίπτωση που μια αρμόδια αρχή διαπιστώσει ότι δραστηριότητες αντίθετες προς τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού εκτελούνται ή έχουν εκτελεστεί στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους, ενημερώνει την αρμόδια αρχή του άλλου κράτους μέλους σχετικά με το συμπέρασμά της με όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένο τρόπο. Η αρμόδια αρχή του έτερου κράτους μέλους υποχρεούται να λάβει τα κατάλληλα μέτρα. Ενημερώνει την αρμόδια αρχή που την πληροφόρησε για το αποτέλεσμα των εν λόγω μέτρων και, στο μέτρο του δυνατού, για τις κυριότερες ενδιάμεσες εξελίξεις.
5. Η αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους μπορεί να ζητήσει τη διενέργεια έρευνας από την αρμόδια αρχή άλλου κράτους μέλους στο έδαφος του τελευταίου.
Δύναται επίσης να ζητήσει να επιτραπεί σε ορισμένα μέλη του προσωπικού της να συνοδεύσουν το προσωπικό της αρμόδιας αρχής του άλλου κράτους μέλους για τη διενέργεια της έρευνας, μεταξύ άλλων όσον αφορά επιτόπιες επιθεωρήσεις.
Η έρευνα ή η επιθεώρηση τίθεται υπό τον πλήρη έλεγχο του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου διενεργείται.
6. Η αρμόδια αρχή από την οποία ζητείται η διενέργεια έρευνας δύναται να αρνηθεί να ικανοποιήσει το αίτημα σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 5 ή το αίτημα συνοδείας του προσωπικού της από προσωπικό αρμόδιας αρχής άλλου κράτους μέλους σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 5, στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
όταν η εν λόγω έρευνα ή η επιτόπια επιθεώρηση δύναται να παραβιάσει κανόνες εθνικής ασφάλειας ή να επηρεάσει δυσμενώς την εθνική κυριαρχία, την ασφάλεια ή τη δημοσία τάξη του κράτους μέλους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση·
β)
όταν έχει ήδη κινηθεί δικαστική διαδικασία για τα ίδια πραγματικά περιστατικά και κατά των ίδιων προσώπων ενώπιον των αρχών του κράτους μέλους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση·
γ)
όταν έχει ήδη εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση για τα ίδια πραγματικά περιστατικά και για τα ίδια πρόσωπα από τις αρχές του κράτους μέλους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση.
7. Στην περίπτωση επιθεώρησης διασφάλισης της ποιότητας, ή έρευνας με διασυνοριακά αποτελέσματα, οι αρμόδιες αρχές των ενδιαφερόμενων κρατών μελών μπορούν να ζητήσουν από κοινού από την ΕΕΦΕΕ να συντονίσει την επιθεώρηση ή την έρευνα.
Άρθρο 32
Συλλογικά όργανα αρμόδιων αρχών
1. Προς διευκόλυνση της άσκησης των καθηκόντων που αναφέρονται στο άρθρο 26 και στο άρθρο 31 παράγραφοι 4 έως 6 του παρόντος κανονισμού και στο άρθρο 30 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ αναφορικά με συγκεκριμένους νόμιμους ελεγκτές, ελεγκτικά γραφεία ή τα δίκτυά τους, είναι δυνατόν να ιδρύονται συλλογικά όργανα με τη συμμετοχή της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους καταγωγής και οποιασδήποτε άλλης αρμόδιας αρχής, με την προϋπόθεση ότι:
α)
ο νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο παρέχει υπηρεσίες υποχρεωτικού ελέγχου σε οντότητες δημόσιου συμφέροντος εντός της δικαιοδοσίας του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους ή
β)
έχει ιδρυθεί υποκατάστημα του ελεγκτικού γραφείου εντός της δικαιοδοσίας του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους.
2. Στην περίπτωση συγκεκριμένων νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους καταγωγής ενεργεί ως διαμεσολαβητής.
3. Όσον αφορά συγκεκριμένα δίκτυα, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών όπου το δίκτυο ασκεί σημαντικές δραστηριότητες μπορούν να ζητήσουν από την ΕΕΦΕΕ να ιδρύσει συλλογικό όργανο με τη συμμετοχή των αιτουσών αρμόδιων αρχών.
4. Εντός 15 εργάσιμων ημερών από την ίδρυση του συλλογικού οργάνου αρμόδιων αρχών αναφορικά με συγκεκριμένο δίκτυο, τα μέλη του επιλέγουν διαμεσολαβητή. Ελλείψει συμφωνίας, η ΕΕΦΕΕ ορίζει διαμεσολαβητή μεταξύ των μελών του συλλογικού οργάνου.
Τα μέλη του συλλογικού οργάνου επανεξετάζουν την επιλογή διαμεσολαβητή τουλάχιστον κάθε πέντε χρόνια για να διασφαλίζουν ότι ο επιλεγμένος διαμεσολαβητής εξακολουθεί να είναι ο πλέον κατάλληλος για αυτήν τη θέση.
5. Ο διαμεσολαβητής προεδρεύει των συνεδριάσεων του συλλογικού οργάνου, συντονίζει τις ενέργειες του συλλογικού οργάνου και εξασφαλίζει την αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των μελών του συλλογικού οργάνου.
6. Εντός 10 εργάσιμων ημερών από την επιλογή του, ο διαμεσολαβητής καθορίζει γραπτές συμφωνίες συντονισμού στο πλαίσιο του συλλογικού οργάνου για τα ακόλουθα ζητήματα:
α)
πληροφορίες που θα ανταλλάσσονται μεταξύ των αρμόδιων αρχών·
β)
περιπτώσεις στις οποίες οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διαβουλεύονται μεταξύ τους·
γ)
περιπτώσεις στις οποίες οι αρμόδιες αρχές δύναται να αναθέτουν εποπτικά καθήκοντα σύμφωνα με το άρθρο 33.
7. Ελλείψει συμφωνίας όσον αφορά τις γραπτές ρυθμίσεις συντονισμού που προβλέπονται στην παράγραφο 6, οποιοδήποτε μέλος του σώματος μπορεί να παραπέμψει το θέμα στην ΕΕΦΕΕ. Ο διαμεσολαβητής λαμβάνει δεόντως υπόψη οποιαδήποτε συμβουλή της ΕΕΦΕΕ όσον αφορά τις γραπτές ρυθμίσεις συντονισμού πριν εγκρίνει το τελικό τους κείμενο. Οι γραπτές ρυθμίσεις συντονισμού καταγράφονται σε ενιαίο έγγραφο που περιέχει πλήρως αιτιολογημένη επεξήγηση οποιασδήποτε σημαντικής απόκλισης από τις συμβουλές της ΕΕΦΕΕ. Ο διαμεσολαβητής διαβιβάζει τις γραπτές ρυθμίσεις συντονισμού στα μέλη του συλλογικού οργάνου και στην ΕΕΦΕΕ.
Άρθρο 33
Ανάθεση αρμοδιοτήτων
Η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους καταγωγής δύναται να αναθέσει οποιαδήποτε καθήκοντά της στην αρμόδια αρχή άλλου κράτους μέλους, με την επιφύλαξη συμφωνίας της εν λόγω αρχής. Η ανάθεση καθηκόντων δεν επηρεάζει την ευθύνη της αναθέτουσας αρμόδιας αρχής.
Άρθρο 34
Εμπιστευτικότητα και επαγγελματικό απόρρητο σε σχέση με τη συνεργασία μεταξύ αρμόδιων αρχών
1. Η υποχρέωση του επαγγελματικού απορρήτου ισχύει για όλα τα πρόσωπα που εργάζονται ή εργάσθηκαν στα όργανα τα οποία συμμετέχουν στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ αρμόδιων αρχών, όπως αναφέρεται στο άρθρο 30. Οι πληροφορίες που καλύπτονται από επαγγελματικό απόρρητο δεν αποκαλύπτονται σε άλλο πρόσωπο ή αρχή, εκτός εάν η δημοσιοποίηση αυτή είναι αναγκαία στο πλαίσιο νομικών διαδικασιών ή απαιτείται εκ του ενωσιακού ή εθνικού δικαίου.
2. Το άρθρο 22 δεν εμποδίζει την ανταλλαγή εμπιστευτικών πληροφοριών ανάμεσα στα όργανα τα οποία συμμετέχουν στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ αρμόδιων αρχών, όπως αναφέρεται στο άρθρο 30, και στις αρμόδιες αρχές. Οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται με αυτόν τον τρόπο καλύπτονται από την υποχρέωση του επαγγελματικού απορρήτου, την οποία οφείλουν να τηρούν τα πρόσωπα που εργάζονται ή έχουν εργασθεί στις αρμόδιες αρχές.
3. Όλες οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού μεταξύ οργάνων που συμμετέχουν στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ αρμόδιων αρχών, όπως αναφέρεται στο άρθρο 30, και των αρμόδιων αρχών και άλλων αρχών και οργάνων θεωρούνται εμπιστευτικές, εκτός εάν η δημοσιοποίησή τους απαιτείται εκ του ενωσιακού ή εθνικού δικαίου.
Άρθρο 35
Προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
1. Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν την οδηγία 95/46/ΕΚ όσον αφορά την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στην οποία προβαίνουν τα κράτη μέλη βάσει του παρόντος κανονισμού.
2. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 45/2001 ισχύει για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που εκτελείται από την ΕΕΦΕΕ, την ΕΑΚΑΑ, την ΕΑΤ και την ΕΑΑΕΣ, στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και της οδηγίας 2006/43/ΕΚ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
Συνεργασία με αρχές τρίτων χωρών και με διεθνείς οργανισμούς και φορείς
Άρθρο 36
Συμφωνία για την ανταλλαγή πληροφοριών
1. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να συνάψουν συμφωνίες συνεργασίας για την ανταλλαγή πληροφοριών με τις αρμόδιες αρχές τρίτων χωρών μόνο εάν οι δημοσιοποιούμενες πληροφορίες καλύπτονται, στις οικείες τρίτες χώρες, από εγγυήσεις τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου οι οποίες είναι τουλάχιστον ισοδύναμες με αυτές που ορίζονται στα άρθρα 22 και 34. Οι αρμόδιες αρχές γνωστοποιούν αμέσως τις συμφωνίες αυτές στον ΕΕΦΕΕ και τις κοινοποιούν στην Επιτροπή.
Πληροφορίες ανταλλάσσονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο μόνο εφόσον αυτή η ανταλλαγή πληροφοριών απαιτείται για την άσκηση των καθηκόντων των εν λόγω αρμόδιων αρχών δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Στην περίπτωση που η εν λόγω ανταλλαγή πληροφοριών περιλαμβάνει τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε τρίτη χώρα, τα κράτη μέλη συμμορφώνονται με την οδηγία 95/46/ΕΚ και η ΕΕΦΕΕ συμμορφώνεται με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001.
2. Οι αρμόδιες αρχές συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές ή άλλους συναφείς φορείς τρίτων χωρών σχετικά με τις επιθεωρήσεις διασφάλισης της ποιότητας και τις έρευνες νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων. Κατ' αίτηση αρμόδιας αρχής, η ΕΕΦΕΕ συμβάλλει στη συνεργασία αυτή και στην καθιέρωση εποπτικής σύγκλισης με τρίτες χώρες.
3. Στην περίπτωση που η συνεργασία ή η ανταλλαγή πληροφοριών αφορά έγγραφα εργασίας του ελέγχου ή άλλα έγγραφα στην κατοχή νόμιμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων, εφαρμόζεται το άρθρο 47 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ.
4. Η ΕΕΦΕΕ εκπονεί κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το περιεχόμενο των συμφωνιών συνεργασίας και ανταλλάσσει τις πληροφορίες που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.
Άρθρο 37
Κοινοποίηση πληροφοριών από τρίτες χώρες
Η αρμόδια αρχή κράτους μέλους δύναται να δημοσιοποιεί τις εμπιστευτικές πληροφορίες που λαμβάνει από αρμόδιες αρχές τρίτων χωρών όταν αυτό προβλέπεται σε συμφωνία συνεργασίας, μόνο εάν διαθέτει ρητή συμφωνία της αρμόδιας αρχής που έχει διαβιβάσει τις πληροφορίες και οι πληροφορίες δημοσιοποιούνται, κατά περίπτωση, αποκλειστικά και μόνο για τους σκοπούς για τους οποίους η εν λόγω αρμόδια αρχή έδωσε τη σύμφωνη γνώμη της ή εφόσον η δημοσιοποίηση αυτή απαιτείται από το ενωσιακό ή το εθνικό δίκαιο.
Άρθρο 38
Δημοσιοποίηση πληροφοριών που διαβιβάζονται σε τρίτες χώρες
Η αρμόδια αρχή κράτους μέλους απαιτεί οι εμπιστευτικές πληροφορίες που κοινοποιεί σε αρμόδια αρχή τρίτης χώρας να δύνανται να αποκαλυφθούν από τη συγκεκριμένη αρμόδια αρχή σε τρίτα μέρη ή αρχές μόνο κατόπιν προηγούμενης ρητής συμφωνίας της αρμόδιας αρχής που διαβίβασε τις πληροφορίες, σύμφωνα με το εθνικό της δίκαιο και εφόσον οι πληροφορίες δημοσιοποιούνται μόνο για τους σκοπούς για τους οποίους συναίνεσε η συγκεκριμένη αρμόδια αρχή του κράτους μέλους ή στην περίπτωση που η εν λόγω δημοσιοποίηση απαιτείται από το ενωσιακό ή το εθνικό δίκαιο ή είναι αναγκαία στο πλαίσιο νομικών διαδικασιών στην εν λόγω τρίτη χώρα.
Άρθρο 39
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Η εξουσία έκδοσης κατ' εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο παρόν άρθρο.
2. Η εξουσία για την έκδοση κατ' εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρεται στο άρθρο 9 ανατίθεται στην Επιτροπή για διάστημα πέντε ετών από τις 16 Ιουνίου 2014. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση σχετικά με την εξουσιοδότηση το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της πενταετούς περιόδου. Η εξουσιοδότηση παρατείνεται σιωπηρά για περιόδους ίσης διάρκειας με την αρχική, εκτός εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εκφράσουν αντιρρήσεις για την εν λόγω παράταση το αργότερο τρεις μήνες πριν από τη λήξη κάθε περιόδου.
3. Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 9 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης επιφέρει τη λήξη της εξουσιοδότησης που αναφέρεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία η οποία προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Δεν θίγει το κύρος των κατ' εξουσιοδότηση πράξεων που ήδη ισχύουν.
4. Μόλις η Επιτροπή εκδώσει κατ' εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Η κατ' εξουσιοδότηση πράξη η οποία εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 9 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της εν λόγω πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εφόσον, πριν από τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλουν αντιρρήσεις. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 40
Επανεξέταση και εκθέσεις
1. Η Επιτροπή επανεξετάζει και υποβάλλει έκθεση σχετικά με τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του συστήματος συνεργασίας μεταξύ αρμόδιων αρχών στο πλαίσιο της ΕΕΦΕΕ, που αναφέρεται στο άρθρο 30, ιδίως όσον αφορά την εκτέλεση των καθηκόντων της ΕΕΦΕΕ που ορίζονται στην παράγραφο 7 του εν λόγω άρθρου.
2. Κατά την επανεξέταση λαμβάνονται υπόψη οι διεθνείς εξελίξεις, ιδίως όσον αφορά την ενίσχυση της συνεργασίας με τις αρμόδιες αρχές τρίτων χωρών και τη συμβολή στη βελτίωση των μηχανισμών συνεργασίας για την εποπτεία νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος που ανήκουν σε διεθνή δίκτυα ελέγχου. Η Επιτροπή ολοκληρώνει την επανεξέτασή της έως τις 17 Ιουνίου 2019.
3. Η έκθεση υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, συνοδευόμενη από νομοθετική πρόταση, εφόσον απαιτείται. Στην έκθεση αυτή εξετάζεται η πρόοδος στο πεδίο της συνεργασίας μεταξύ αρμόδιων αρχών στο πλαίσιο της ΕΕΦΕΕ από την αρχή της λειτουργίας του εν λόγω πλαισίου και προτείνονται περαιτέρω ενέργειες για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της συνεργασίας μεταξύ αρμόδιων αρχών των κρατών μελών.
4. Έως τις 17 Ιουνίου 2028 η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Άρθρο 41
Μεταβατικές διατάξεις
1. Από τις 17 Ιουνίου 2020, μια οντότητα δημόσιου συμφέροντος δεν συνάπτει ή δεν ανανεώνει ελεγκτική εργασία με συγκεκριμένο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο, εάν ο εν λόγω νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο έχει παράσχει υπηρεσίες ελέγχου στην εν λόγω οντότητα δημόσιου συμφέροντος για 20 ή περισσότερα διαδοχικά έτη κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού.
2. Από τις 17 Ιουνίου 2023, μια οντότητα δημόσιου συμφέροντος δεν συνάπτει ή δεν ανανεώνει ελεγκτική εργασία με συγκεκριμένο νόμιμο ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο, εάν ο εν λόγω νόμιμος ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο έχει παράσχει υπηρεσίες ελέγχου στην εν λόγω οντότητα δημόσιου συμφέροντος για 11 και περισσότερα, αλλά λιγότερα από 20, διαδοχικά έτη κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού.
3. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 και 2, οι ελεγκτικές εργασίες που έχουν συναφθεί πριν από τις 16 Ιουνίου 2014 αλλά εξακολουθούν να υφίστανται στις 17 Ιουνίου 2016 μπορούν να συνεχίσουν να εφαρμόζονται μέχρι το τέλος της μέγιστης διάρκειας που αναφέρεται στο άρθρο 17 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο ή στο άρθρο 17 παράγραφος 2 στοιχείο β). Εφαρμόζεται το άρθρο 17 παράγραφος 4.
4. Το άρθρο 16 παράγραφος 3 εφαρμόζεται μόνο σε ελεγκτικές εργασίες μετά τη λήξη της περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 17 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο.
Άρθρο 42
Εθνικές διατάξεις
Τα κράτη μέλη υιοθετούν τις κατάλληλες διατάξεις για να εξασφαλίσουν την αποτελεσματική εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 43
Κατάργηση της απόφασης 2005/909/ΕΚ
Η απόφαση 2005/909/ΕΚ καταργείται.
Άρθρο 44
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από τις 17 Ιουνίου 2016.
Ωστόσο, το άρθρο 16 παράγραφος 6 εφαρμόζεται από τις 17 Ιουνίου 2017.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 16 Απριλίου 2014.