РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1143/2014 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 22 октомври 2014 година
относно предотвратяването и управлението на въвеждането и разпространението на инвазивни чужди видове
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 192, параграф 1 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта за законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
след консултация с Комитета на регионите,
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
Появата на чужди видове - животни, растения, гъби или микроорганизми - на нови места невинаги е причина за безпокойство. Въпреки това значителна част от чуждите видове могат да се превърнат в инвазивни видове и да окажат сериозно неблагоприятно въздействие върху биологичното разнообразие и свързаните екосистемни услуги, както и да доведат до друго социално и икономическо въздействие, което следва да бъде предотвратено. Като чужди се определят около 12 000 вида в околната среда в Съюза и в други европейски държави, от които приблизително 10 - 15 % се считат за инвазивни.
(2)
Инвазивните чужди видове представляват една от основните заплахи за биологичното разнообразие и свързаните екосистемни услуги, особено в географски и еволюционно изолирани екосистеми, като например малки острови. Рисковете, причинени от тези видове, могат да нараснат поради увеличаващите се в световен мащаб търговия, транспорт и туризъм и поради изменението на климата.
(3)
Заплахата за биологичното разнообразие и свързаните екосистемни услуги, породена от инвазивните чужди видове, приема различни форми, като например сериозно въздействие върху местните видове и структурата и функцията на екосистемите чрез промяна на местообитанието, хищничество, конкуренция, предаване на болести, замяна на местни видове в голяма част от ареала и генетични последици чрез хибридизация. Освен това инвазивните чужди видове могат да окажат и значително неблагоприятно въздействие върху човешкото здраве и икономиката. Само живи екземпляри или части от тях, които могат да се възпроизвеждат, представляват заплаха за биологичното разнообразие и свързаните екосистемни услуги, човешкото здраве и икономиката и поради това само за тях следва да се прилагат ограниченията, предвидени в настоящия регламент.
(4)
Като страна по Конвенцията за биологичното разнообразие, одобрена с Решение 93/626/ЕИО на Съвета (3), Съюзът е длъжен да спазва член 8, буква h) от нея, съгласно която всяка страна, доколкото е възможно и по подходящ начин, „предотвратява интродуцирането на чуждоземни видове, които заплашват екосистемите, местообитанията или видовете, и контролира или унищожава тези чуждоземни видове“.
(5)
Като страна по Конвенцията за опазване на дивата европейска флора и фауна и естествените местообитания, одобрена с Решение 82/72/ЕИО на Съвета (4), Съюзът е поел ангажимент да вземе всички подходящи мерки, за да се гарантира запазването на естествените местообитания на видовете от дивата флора и фауна.
(6)
За да се спомогне за постигане на целите на директиви 2000/60/ЕО (5), 2008/56/ЕО (6) и 2009/147/ЕО (7) на Европейския парламент и на Съвета, както и на Директива 92/43/ЕИО на Съвета (8), с настоящия регламент следва да се установят правила за предотвратяване, намаляване и смекчаване на неблагоприятните последици от инвазивните чужди видове върху биологичното разнообразие и свързаните екосистемни услуги и върху човешкото здраве и безопасност, както и намаляването на тяхното социално и икономическо въздействие.
(7)
Някои видове мигрират по естествен път в резултат на промени в околната среда. По тази причина те не следва да бъдат разглеждани като чужди видове в новата им среда и затова следва да са изключени от обхвата на настоящия регламент. Настоящият регламент следва да е насочен единствено към видовете, които са въведени в Съюза в резултат от човешка намеса.
(8)
Понастоящем съществуват над 40 законодателни акта на Съюза относно здравето на животните, в които са включени разпоредби относно болестите сред животните. Освен това в Директива 2000/29/ЕО на Съвета (9) са включени разпоредби за организмите, които са вредители по растенията или растителните продукти, а в Директива 2001/18/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (10) се определя режимът, приложим за генетично модифицираните организми. Следователно всякакви нови правила относно инвазивните чужди видове следва да са в съответствие с посочените законодателни актове на Съюза, без да се припокриват с тях, и не следва да се прилагат за организмите, които са предмет на посочените законодателни актове.
(9)
В регламенти (ЕО) № 1107/2009 (11) и (ЕС) № 528/2012 (12) на Европейския парламент и на Съвета, както и Регламент (ЕО) № 708/2007 на Съвета (13) се предвиждат правила относно разрешението за използване на някои чужди видове за специални цели. Използването на някои видове вече е разрешено при тези режими към момента на влизане в сила на настоящия регламент. С цел да се осигури последователна правна рамка видовете, използвани за тези цели, следва да бъдат изключени от обхвата на настоящия регламент.
(10)
Тъй като инвазивните чужди видове са многобройни, важно е да се гарантира, че се дава приоритет на преодоляването на рисковете, свързани с подгрупата на инвазивните чужди видове, за които се счита, че засягат Съюза. По тази причина следва да бъде изготвен и редовно актуализиран списък на онези инвазивни чужди видове, за които се счита, че засягат Съюза (наричан по-долу „списъкът на Съюза“). Инвазивен чужд вид следва да се счита за вид, който засяга Съюза, ако вредата, която нанася в засегнатите държави членки, е толкова значителна, че оправдава приемането на специални мерки, приложими в целия Съюз, включително в държавите членки, които все още не са засегнати или дори е малко вероятно да бъдат засегнати. За да се осигури пропорционалност при идентифицирането на инвазивните чужди видове, които засягат Съюза, списъкът следва да бъде изготвен и актуализиран постепенно, като се съсредоточава върху видовете, чието включване в списъка на Съюза действително би предотвратило, намалило или смекчило неблагоприятното им въздействие по ефикасен от гледна точка на разходите начин. Тъй като видовете от една и съща таксономична група често имат сходни екологични изисквания и може да представляват еднаква опасност, следва да бъде разрешено включването на таксономични групи видове в списъка на Съюза, когато е целесъобразно.
(11)
Критериите за включване на видове в списъка на Съюза са основният инструмент за прилагането на настоящия регламент. За да се осигури ефективното използване на ресурсите, тези критерии следва да гарантират, че от известните до момента потенциални инвазивни чужди видове в списъка ще бъдат включени инвазивните чужди видове с най-значително неблагоприятно въздействие. Комисията следва да представи на комитета, създаден с настоящия регламент, предложение за списък на Съюза въз основа на посочените критерии в рамките на една година от влизането в сила на настоящия регламент. При представянето на предложението за списък на Съюза Комисията следва да информира комитета относно начина, по който тези критерии са взети предвид. Критериите следва да включват оценка на риска в съответствие с приложимите разпоредби от съответните споразумения на Световната търговска организация (СТО) относно въвеждането на търговски ограничения по отношение на видовете.
(12)
За да се избегнат несъразмерните или прекалени разходи за държавите членки и да се гарантира добавената стойност на действието на Съюза чрез настоящия регламент, при представяне на предложение относно списъка на Съюза и произтичащите от него мерки Комисията следва да вземе предвид разходите по прилагането за държавите членки, разходите при липса на действие, разходната ефективност и социално-икономическите аспекти. Във връзка с това при подбора на инвазивните чужди видове, които да бъдат включени в списъка на Съюза, следва да бъде отделено специално внимание на видовете, които са широко използвани и осигуряват значителни икономически и социални ползи в дадена държава членка, без да се засяга постигането на целите на настоящия регламент.
(13)
За да се осигури спазването на правилата съгласно съответните споразумения на СТО и последователното прилагане на настоящия регламент, следва да се установят общи критерии за извършване на оценка на риска. Тези критерии следва да се основават, когато е целесъобразно, на съществуващите национални и международни стандарти, като те следва да обхващат различни аспекти на характеристиките на видовете, риска и начините на въвеждане в Съюза, неблагоприятното им социално и икономическо въздействие и въздействие върху биоразнообразието, съпоставка на неблагоприятното им въздействие с потенциалните ползи от употребата им и с разходите за смекчаване на тези въздействия, както и оценка на потенциалните разходи от екологични, социални и икономически щети, от която да личи значението им за Съюза, което допълнително да обосновава евентуални действия. С цел системата постепенно да се развива и да се използва придобитият опит, до 1 юни 2021 г. следва да се извърши оценка на общия подход.
(14)
Някои инвазивни чужди видове са включени в приложение Б към Регламент (ЕО) № 338/97 на Съвета (14) и вносът им в Съюза е забранен, тъй като техният инвазивен характер е признат и въвеждането им в Съюза има неблагоприятно въздействие върху местните видове. Тези видове са: Callosciurus erythraeus, Sciurus carolinensis, Oxyura jamaicensis, Lithobates (Rana) catesbeianus, Sciurus niger, Chrysemys picta и Trachemys scripta elegans. За да се осигурят съгласувана правна рамка и еднообразни правила за инвазивните чужди видове на равнището на Съюза, като приоритетен следва да се разглежда въпросът за включването в списъка на въпросните инвазивни чужди видове като чужди инвазивни видове, които засягат Съюза.
(15)
Превантивната дейност по принцип е по-желателна за околната среда и по-ефективна от гледна точка на разходите, отколкото последващите действия и следва да се ползва с приоритет. Ето защо като приоритетен следва да се разглежда въпросът за включването в списъка на видове, които все още не се срещат в Съюза или са на ранен етап от инвазията, и на видовете, за които има вероятност да доведат до най-значително неблагоприятно въздействие. Тъй като в Съюза непрекъснато могат да се въвеждат нови инвазивни чужди видове, а съществуващите понастоящем чужди видове се разпространяват и техният ареал се разширява, е необходимо да се осигурят непрекъснатият преглед и постоянното актуализиране на списъка на Съюза.
(16)
Следва да се разгледат възможностите за регионално сътрудничество между държавите членки, засегнати от едни и същи видове, които не могат да установят жизнеспособна популация в голяма част от Съюза. Когато целите на настоящия регламент се постигат по-добре чрез мерки на равнището на Съюза, тези видове биха могли да бъдат включени в списъка на Съюза.
(17)
В стремежа за постигане на целите на настоящия регламент е целесъобразно да се вземе предвид специфичното положение на най-отдалечените региони, и по-специално тяхната отдалеченост, островният им характер и уникалността на съответното им биоразнообразие. Поради тази причина изискванията по настоящия регламент за предприемане на ограничителни и превантивни мерки, свързани с инвазивните чужди видове, които засягат Съюза, следва да са съобразени с особеностите на най-отдалечените региони, определени в Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС), като се вземат предвид решения 2010/718/ЕС (15) и 2012/419/ЕС (16) на Европейския съвет.
(18)
Рисковете и проблемите, свързани с инвазивните чужди видове, представляват трансгранично предизвикателство, което засяга целия Съюз. Следователно от основно значение е на равнището на Съюза да се приеме забрана за внасяне на територията на Съюза, преднамерено или поради небрежност, размножаване, отглеждане, транспортиране, закупуване, продажба, използване, обмен, съхраняване и освобождаване на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, за да се гарантира предприемането на съгласувани действия на ранен етап в целия Съюз, така че да се избегне нарушаване на вътрешния пазар и да се предотвратят случаи, при които ефектът от предприемането на действия в една държава членка се намалява от бездействието в друга държава членка.
(19)
С оглед да се даде възможност за научни изследвания и дейности по опазване ex-situ е необходимо да се предвидят отделни правила за инвазивните чужди видове, които засягат Съюза и които са предмет на тези дейности. Посочените дейности следва да се извършват в затворени учреждения, в които организмите са в контролирана среда и при всички необходими мерки за предотвратяване на изпускането или неправомерното освобождаване на инвазивните чужди видове, които засягат Съюза. Когато е разрешено от Комисията в надлежно обосновани изключителни случаи от първостепенен обществен интерес, следва да бъде възможно тези правила да се прилагат и за някои други дейности, включително търговски дейности. При прилагането на тези правила следва да се обръща особено внимание на избягването на всякакво неблагоприятно въздействие върху защитените видове и местообитания съгласно съответното законодателство на Съюза.
(20)
Може да има случаи, при които чужди видове, още непризнати за инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, се появяват на границите на Съюза или биват открити на негова територия. Поради това на държавите членки следва да се предостави възможността да приемат определени спешни мерки въз основа на наличните научни доказателства. Тези спешни мерки ще осигурят възможност за незабавна реакция срещу инвазивните чужди видове, които биха могли да породят рискове, свързани с тяхното въвеждане, установяване и разпространение в съответните държави, докато държавите членки оценят действителните рискове, породени от тези видове, в съответствие с приложимите разпоредби от съответните споразумения на СТО, и по-специално с оглед на това тези видове да бъдат признати за инвазивни чужди видове, които засягат Съюза. Съществува необходимост от съчетаване на националните спешни мерки с възможността за приемане на спешни мерки на равнището на Съюза, за да се спазят разпоредбите на съответните споразумения на СТО. Освен това спешните мерки на равнището на Съюза ще осигурят на Съюза механизъм за бързо действие в случай на присъствие или непосредствена опасност от въвеждане на нови инвазивни чужди видове в съответствие с принципа на предпазливост.
(21)
Голяма част от инвазивните чужди видове се въвеждат в Съюза непреднамерено. Ето защо е от решаващо значение пътищата за непреднамерено въвеждане да се управляват по-ефективно. Поради относително ограничения опит в тази област действията следва да се предприемат постепенно. Действията следва да включват доброволни мерки, като например действията, предложени в насоките на Международната морска организация за контрол и управление на биологичното обрастване на кораби, както и задължителни мерки. Действията следва да се основават на опита, придобит в Съюза и в държавите членки в управлението на някои пътища, включително мерки, въведени с Международната конвенция за контрол и управление на баластните води и утайките от кораби, приета през 2004 г. Ето защо Комисията следва да предприеме всички подходящи стъпки, за да насърчи държавите членки да ратифицират посочената конвенция.
(22)
С цел да се разработи подходяща база от знания за справяне с проблемите, предизвикани от инвазивните чужди видове, е важно държавите членки да предприемат научни изследвания, мониторинг и наблюдение на тези видове. Тъй като системите за наблюдение предлагат най-подходящите начини за ранно откриване на нови инвазивни чужди видове и за определяне на разпределението на вече установени видове, тези системи следва да включват както целенасочени, така и общи проучвания и да извличат ползи от участието на различните сектори и заинтересовани страни, включително на регионалните и местните общности. Системите за наблюдение следва да осигуряват непрекъснато следене за нови инвазивни чужди видове навсякъде в Съюза и следва да целят предоставянето на реална и пълна картина на равнището на Съюза. В интерес на ефикасността и разходната ефективност следва да се прилагат съществуващите системи за митнически контрол, наблюдение и мониторинг, които вече са установени със законодателството на Съюза, и в частност тези, създадени с директиви 92/43/ЕИО, 2000/60/ЕО, 2008/56/ЕО и 2009/147/ЕО.
(23)
Следва да се извършват официални проверки на животни и растения с цел да се предотврати преднамереното въвеждане на инвазивни чужди видове. Живи животни и растения следва да влизат на територията на Съюза през граничните контролно-пропускателни структури в съответствие с Регламент (ЕО) № 882/2004 на Европейския парламент и на Съвета (17), директиви 91/496/ЕИО (18) и 97/78/ЕО (19) на Съвета или през пунктовете на влизане в съответствие с Директива 2000/29/ЕО. За да се гарантира повишаване на ефективността и да се избегне създаването на успоредни системи на митнически контрол, компетентните органи следва да проверяват дали съответните видове са инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, на първата гранична контролно-пропускателна структура или пункт на влизане.
(24)
След въвеждането на инвазивни чужди видове ранното им откриване и бързите мерки за ликвидиране са от решаващо значение за предотвратяване на тяхното установяване и разпространение. Често най-ефективната и ефикасна от гледна точка на разходите ответна мярка е ликвидирането на популацията възможно най-бързо, докато броят на екземплярите все още е ограничен. В случай че ликвидирането е невъзможно или че свързаните с него разходи надвишават в дългосрочен план екологичните, социалните и икономическите ползи, следва да бъдат приложени мерки за ограничаване и контрол. Мерките за управление следва да бъдат пропорционални на въздействието върху околната среда и да са съобразени надлежно с биогеографските и климатичните условия на засегнатата държава членка.
(25)
Мерките за управление следва да избягват всякакво неблагоприятно въздействие за околната среда, както и за човешкото здраве. Ликвидирането и управлението на някои животински инвазивни чужди видове, макар и необходими в някои случаи, могат да предизвикат болка, стрес, страх или други форми на страдание у животните, дори при използване на най-добрите налични технически средства. Поради тази причина държавите членки и всеки оператор, участващ в ликвидиране, контрол или ограничаване на инвазивни чужди видове, следва да предприемат необходимите мерки, за да сведат до минимум болката, стреса и страданието на животните по време на процеса, като вземат предвид, доколкото е възможно, най-добрите практики в тази област, например водещите принципи относно хуманното отношение към животните, разработени от Световната организация за здравеопазване на животните. Следва да бъдат обмислени несмъртоносни методи и всички предприети действия следва да свеждат до минимум въздействието върху нецелеви видове.
(26)
Инвазивните чужди видове обикновено причиняват вреди на екосистемите и намаляват тяхната устойчивост. Следователно следва да бъдат предприети пропорционални възстановителни мерки за укрепване на устойчивостта на екосистемите на инвазии, за възстановяване на причинените щети и за подобряване на природозащитния статус на видовете и техните местообитания в съответствие с директиви 92/43/ЕИО и 2009/147/ЕО, на екологичното състояние на вътрешнотериториалните повърхностни води, преходните води, крайбрежните води и подземните води в съответствие с Директива 2000/60/ЕО и състоянието на околната среда на морските води в съответствие с Директива 2008/56/ЕО. Разходите за такива възстановителни мерки следва да се възстановяват в съответствие с принципа „замърсителят плаща“.
(27)
Трансграничното сътрудничество, по-специално между съседни държави, и координацията между държавите членки, особено в рамките на един и същ биогеографски регион на Съюза, следва да бъдат укрепвани, за да спомогнат за ефективното прилагане на настоящия регламент.
(28)
Системата за борба с инвазивните чужди видове следва да се основава на централизирана информационна система, която да събира съществуващата информация за чуждите видове в Съюза и да дава достъп до информация относно тяхното присъствие, разпространение, екология, история на инвазията и всяка друга информация, необходима за вземане на политически и управленски решения, както и да позволява обмена на най-добри практики.
(29)
С Директива 2003/35/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (20) беше установена рамка за обществени консултации при вземане на решения, свързани с околната среда. При определяне на действията по отношение на инвазивните чужди видове ефективното участие на обществеността във вземането на решения следва да ѝ даде възможност да изрази своите мнения и опасения, които могат да бъдат от значение за тези решения, а на законодателя - да вземе предвид тези мнения и опасения. Това следва да повиши отчетността и прозрачността на процеса на вземане на решения и да допринесе за обществената информираност по въпросите, свързани с околната среда, и за подкрепата за взетите решения.
(30)
Участието на научната общност е важно за осигуряването на подходяща база от знания за справяне с проблемите, свързани с инвазивните чужди видове. Следва да бъде създаден специален научен форум, който да предоставя консултации по научните аспекти, свързани с прилагането на настоящия регламент, по-специално по отношение на изготвянето и актуализирането на списъка на Съюза, оценките на риска, спешните мерки и мерките за бързо ликвидиране.
(31)
За да се осигурят еднакви условия за изпълнението на настоящия регламент, на Комисията следва да се предоставят изпълнителни правомощия във връзка с приемането и актуализирането на списъка на Съюза, формата на документите, които служат като доказателство за наличието на разрешителни, приемането на спешни мерки на равнището на Съюза, изискването да се прилагат определени разпоредби в засегнатите държави членки при засилено регионално сътрудничество, отхвърлянето на решенията на държави членки да не прилагат определени мерки за ликвидиране и техническите формати за докладване на Комисията. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета (21).
(32)
С цел да се вземат предвид най-новите научни постижения в областта на околната среда на Комисията следва да се делегира правомощието да приема актове в съответствие с член 290 ДФЕС по отношение на начина, по който може да бъде направен изводът, че инвазивните чужди видове са в състояние да установят жизнеспособни популации и да се разпространяват, както и за определяне на общите елементи при изготвянето на оценки на риска. От особена важност е по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации, включително на експертно равнище. При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и на Съвета.
(33)
За да се гарантира спазването на настоящия регламент, е важно държавите членки да налагат ефективни, пропорционални и възпиращи санкции за нарушенията, като вземат предвид характера и тежестта на нарушението, принципа за възстановяване на разходите и принципа „замърсителят плаща“.
(34)
Посредством мерките съгласно настоящия регламент държавите членки могат да наложат задължения на притежателите или ползвателите на чужди видове, както и на собствениците и арендаторите на съответната земя.
(35)
С цел да се даде възможност на собствениците, които нямат търговски цели, да запазят своите домашни любимци, принадлежащи към видовете, включени в списъка на Съюза, до края на естествения живот на животното, е необходимо да се предвидят преходни мерки, при условие че са взети всички мерки, за да се избегне възпроизвеждане или изпускане на съответното животно.
(36)
С цел да се даде възможност на търговските оператори, които може да имат правни очаквания, например на онези, които са получили разрешение в съответствие с Регламент (ЕО) № 708/2007, да изчерпят след влизането в сила на настоящия регламент своите запаси от инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, е оправдано да им се разреши в рамките на две години да колят, умъртвяват по хуманен начин, продават или, когато е приложимо - да предават екземпляри в учреждения за научни изследвания или опазване ex-situ.
(37)
Тъй като целите на настоящия регламент, а именно предотвратяването, намаляването и смекчаването на неблагоприятното въздействие върху биологичното разнообразие, причинено от въвеждането и разпространението на инвазивни чужди видове на територията на Съюза, не могат да бъдат постигнати в достатъчна степен от държавите членки, а поради неговия обхват и последици могат да бъдат по-добре постигнати на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигането на тези цели.
(38)
Следва да е възможно държавите членки да запазят или да приемат по отношение на инвазивните чужди видове, които засягат Съюза, по-строги правила от предвидените в настоящия регламент, както и да прилагат разпоредби като установените в настоящия регламент относно инвазивните чужди видове, които засягат Съюза, към инвазивни чужди видове, които засягат държавата членка. Всички тези мерки следва да бъдат съвместими с ДФЕС и да бъдат съобщени на Комисията в съответствие с правото на Съюза,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ГЛАВА I
ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ
Член 1
Предмет
С настоящия регламент се определят правила за предотвратяване, намаляване и смекчаване на неблагоприятното въздействие върху биологичното разнообразие от въвеждането и разпространението - както преднамерено, така и непреднамерено - на инвазивни чужди видове върху биологичното разнообразие в рамките на Съюза.
Член 2
Обхват
1. Настоящият регламент се прилага за всички инвазивни чужди видове.
2. Настоящият регламент не се прилага за:
a)
видовете, променящи своя естествен ареал без човешка намеса в отговор на променящите се екологични условия и изменението на климата;
б)
генетично модифицираните организми съгласно определението в член 2, точка 2 от Директива 2001/18/ЕО;
в)
патогени, причиняващи болести по животните; за целите на настоящия регламент болести по животните означава появата на инфекции и паразити по животните, причинени от един или повече патогени, които се предават на животните или на хората;
г)
вредителите, посочени в приложение I или II към Директива 2000/29/ЕО, и вредителите, за които са били приети мерки в съответствие с член 16, параграф 3 от същата директива;
д)
видовете, изброени в приложение IV към Регламент (ЕО) № 708/2007, когато се използват в аквакултури;
е)
микроорганизмите, получени или внесени за употреба в продукти за растителна защита, които са вече разрешени или по отношение на които се извършва оценка съгласно Регламент (ЕО) № 1107/2009; или
ж)
микроорганизмите, получени или внесени за употреба в биоцидни продукти, които са вече разрешени или по отношение на които се извършва оценка съгласно Регламент (ЕС) № 528/2012.
Член 3
Определения
За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
1)
„чужди видове“ означава всички живи екземпляри от вид, подвид или по-нисш таксон животни, растения, гъби или микроорганизми, въведени извън техния естествен ареал; това включва всички части, гамети, семена, яйца или пропагули на такива видове, както и всички хибриди, сортове или породи, които биха могли да оцелеят и впоследствие да се размножат;
2)
„инвазивен чужд вид“ означава чужд вид, за който е установено, че въвеждането или разпространението му застрашава или въздейства неблагоприятно върху биологичното разнообразие и свързаните екосистемни услуги;
3)
„инвазивен чужд вид, който засяга Съюза“ означава инвазивен чужд вид, за който се счита, че неблагоприятното му въздействие налага съгласувани действия на равнището на Съюза в съответствие с член 4, параграф 3;
4)
„инвазивен чужд вид, който засяга държава членка“ означава инвазивен чужд вид, различен от инвазивен чужд вид, който засяга Съюза, за който някоя държава членка счита, въз основа на научни доказателства, че неблагоприятното въздействие от неговото освобождаване и разпространение, дори когато не е напълно потвърдено, е от значение за нейната територия или за част от нея и налага действия на равнището на тази държава членка;
5)
„биологично разнообразие“ означава многообразието на живите организми от всички източници, включително земните, морските и другите водни екосистеми и екологичните комплекси, от които те са част; то включва вътревидово и междувидово многообразие и многообразие на екосистемите;
6)
„екосистемни услуги“ означава прекия и непрекия принос на екосистемите за благосъстоянието на човека;
7)
„въвеждане“ означава движение в резултат от човешка намеса на даден вид извън неговия естествен ареал;
8)
„научни изследвания“ означава описателна или експериментална работа, предприета при регулирани условия с цел придобиване на нови научни данни или разработване на нови продукти, включително и началните фази на идентифициране, характеризиране и изолиране на генетични характеристики на инвазивни чужди видове, различни от характеристиките, превръщащи даден вид в инвазивен, само доколкото това е от съществено значение, за да могат тези характеристики да бъдат култивирани в неинвазивни видове;
9)
„контролирана среда“ означава държане на организъм в затворени съоръжения, от които не е възможно неговото изпускане или разпространение;
10)
„опазване ex-situ“ означава опазване на компонентите на биологичното разнообразие извън естествените им местообитания;
11)
„пътища“ означава маршрутите и механизмите на въвеждане и разпространение на инвазивни чужди видове;
12)
„ранно откриване“ означава потвърждаване на присъствието на един или повече екземпляри от инвазивен чужд вид в околната среда преди тяхното широко разпространение;
13)
„ликвидиране“ означава пълното и трайно отстраняване на дадена популация от инвазивен чужд вид чрез смъртоносни или несмъртоносни средства;
14)
„контрол на популацията“ означава смъртоносни или несмъртоносни действия, прилагани към дадена популация от инвазивен чужд вид, като същевременно се избягва въздействието върху нецелеви видове и техните местообитания, с цел броят на екземплярите да се запази на възможно най-ниско ниво, така че макар и да не е възможно да се ликвидира този вид, да бъдат сведени до минимум неговите инвазивни способности и неблагоприятните въздействия върху биологичното разнообразие, свързаните с него екосистемни услуги, върху човешкото здраве или икономиката;
15)
„ограничаване“ означава действия, целящи създаване на бариери, които да сведат до минимум риска дадена популация от инвазивен чужд вид да се разпръсне и да се разпространи извън границите на зоната на инвазия;
16)
„широко разпространен“ означава инвазивен чужд вид, чиято популация е преминала етапа на натурализация, при който популацията е самовъзпроизвеждаща се и който се е разпространил до степен да засели голяма част от потенциалния ареал, в който може да оцелее и да се размножава;
17)
„управление“ означава смъртоносни или несмъртоносни действия, насочени към ликвидиране, контрол на популацията или ограничаване на разпространението на дадена популация от инвазивен чужд вид, които същевременно избягват въздействието върху нецелеви видове и техните местообитания.
Член 4
Списък на инвазивните чужди видове, които засягат Съюза
1. Комисията приема чрез актове за изпълнение списък на инвазивните чужди видове, които засягат Съюза (наричан по-долу „списъкът на Съюза“), въз основа на критериите, предвидени в параграф 3 от настоящия член. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 27, параграф 2. Проектите на актове за изпълнение се представят на комитета, посочен в член 27, параграф 1, до 2 януари 2016 г.
2. Най-късно на всеки шест години Комисията предприема цялостен преглед на списъка на Съюза, като междувременно го актуализира, когато е целесъобразно, в съответствие с процедурата, посочена в параграф 1, като:
а)
добавя нови инвазивни чужди видове;
б)
заличава включени в списъка видове, ако те са престанали да отговарят на един или повече от критериите, предвидени в параграф 3.
3. Инвазивните чужди видове се включват в списъка на Съюза единствено ако отговарят на всички изброени по-долу критерии:
a)
въз основа на съществуващите научни доказателства е установено, че те са чужди на територията на Съюза, с изключение на най-отдалечените региони;
б)
въз основа на съществуващите научни доказателства е установено, че те са в състояние да създадат жизнеспособна популация и да се разпространят в околната среда при съществуващите условия и при предвидими условия, свързани с изменението на климата, в един биогеографски район, който попада в повече от две държави членки или един морски подрегион, с изключение на техните най-отдалечени региони;
в)
предвид съществуващите научни доказателства е вероятно да имат значително неблагоприятно въздействие върху биологичното разнообразие или върху свързаните екосистемни услуги и също така могат да имат неблагоприятно въздействие върху човешкото здраве или икономиката;
г)
чрез оценка на риска, извършена в съответствие с член 5, параграф 1, е доказано, че се изискват съгласувани действия на равнището на Съюза, за да се предотвратят тяхното въвеждане, установяване или разпространение;
д)
вероятно е включването им в списъка на Съюза ефективно да предотврати, да сведе до минимум или да смекчи тяхното неблагоприятно въздействие.
4. Държавите членки могат да подават до Комисията искания за включването на инвазивни чужди видове в списъка на Съюза. Тези искания включват всичко посочено по-долу:
a)
наименованието на вида;
б)
оценката на риска, извършена в съответствие с член 5, параграф 1;
в)
доказателство за изпълнението на критериите, посочени в параграф 3 от настоящия член.
5. В списъка на Съюза се посочват, когато е приложимо, стоките, с които тези инвазивни чужди видове се свързват като цяло, и кодовете им по Комбинираната номенклатура, предвидена в Регламент (ЕИО) № 2658/87 на Съвета (22), като се отбелязват категориите стоки, които ще бъдат подложени на официални проверки в съответствие с член 15 от настоящия регламент.
6. При приемането или актуализирането на списъка на Съюза Комисията прилага критериите, определени в параграф 3, като отчита надлежно разходите по прилагането за държавите членки, разходите при липса на действие, разходната ефективност и социално-икономическите аспекти. Списъкът на Съюза включва преди всичко инвазивните чужди видове, които:
a)
все още не присъстват в Съюза или са на ранен етап на инвазия и има вероятност да доведат до значително неблагоприятно въздействие;
б)
вече са установени в Съюза и имат най-сериозно неблагоприятно въздействие.
7. Когато прави предложение за списъка на Съюза, Комисията представя обосновка за това, че целите на настоящия регламент се постигат по-добре чрез мерки на равнището на Съюза.
Член 5
Оценка на риска
1. За целите на член 4 оценката на риска се извършва в настоящия и потенциалния ареал на инвазивните чужди видове, като при нея се вземат предвид следните елементи:
a)
описание на вида с неговата таксономична идентичност, неговата хронология и неговия естествен и потенциален ареал;
б)
описание на неговите модели и динамика на възпроизвеждане и разпространение, включително оценка дали са налице условията на околната среда, необходими за възпроизвеждането и разпространението на вида;
в)
описание на потенциалните пътища за въвеждане и разпространение на вида, преднамерено и непреднамерено, включително, когато е от значение, видовете изделия, с които обикновено се свързва видът;
г)
задълбочена оценка на риска от въвеждане, установяване и разпространение в съответните биогеографски региони при съществуващите условия и в предвидимите условия, свързани с изменението на климата;
д)
описание на съществуващото разпределение на вида, включително дали видът вече присъства на територията на Съюза или в съседните държави, и прогноза за вероятното му бъдещо разпространение;
е)
описание на неблагоприятното въздействие върху биологичното разнообразие и свързаните екосистемни услуги, включително върху местните видове, защитените обекти и застрашените местообитания, както и върху човешкото здраве, безопасността и икономиката, включително оценка на потенциала за бъдещо въздействие предвид наличните научни знания;
ж)
оценка на потенциалната стойност на щетите;
з)
описание на известните приложения на вида и на социалните и икономическите ползи от тези приложения.
2. Когато предлага видове, които да бъдат включени в списъка на инвазивните чужди видове, които засягат Съюза, Комисията извършва оценката на риска, посочена в параграф 1.
Когато дадена държава членка подава искане за включването на даден вид в списъка на Съюза, тя отговаря за извършването на оценката на риска, посочена в параграф 1. Когато е необходимо, Комисията може да съдейства на държавата членка при изготвянето на такива оценки на риска, доколкото то е свързано с европейското им измерение.
3. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 29, с които допълнително да се уточнят видовете доказателства, които могат да бъдат приемани за целите на член 4, параграф 3, буква б), и да се даде подробно описание на прилагането на параграф 1, букви а) - з) от настоящия член. Подробното описание включва методиката, която да бъде прилагана при оценки на риска, като се отчитат съответните национални и международни стандарти и необходимостта от приоритетни действия по отношение на инвазивни чужди видове, които се свързват със или имат потенциал да окажат значително неблагоприятно въздействие върху биологичното разнообразие или свързаните екосистемни услуги, както и върху човешкото здраве или икономиката, като подобно неблагоприятно въздействие се счита за утежняващ фактор. От особено значение е Комисията да следва обичайната си практика и да провежда консултации с експерти, включително с експерти на държавите членки, преди приемането на тези делегирани актове.
Член 6
Разпоредби относно най-отдалечените региони
1. В най-отдалечените региони за инвазивните чужди видове, които засягат Съюза, не се прилагат член 7 или членове 13 - 20.
2. До 2 януари 2017 г. всяка държава членка с най-отдалечени региони приема за всеки от тези региони списък на инвазивните чужди видове, които го засягат, като се консултира с тези региони.
3. По отношение на инвазивните чужди видове, включени в списъците по параграф 2 от настоящия член, в рамките на съответните най-отдалечени региони държавите членки могат да прилагат мерки като предвидените в членове 7 - 9, 13 - 17, 19 и 20, в зависимост от случая. Тези мерки следва да бъдат съвместими с ДФЕС и да бъдат съобщени на Комисията в съответствие с правото на Съюза.
4. Държавите членки незабавно уведомяват Комисията и информират другите държави членки за списъците, посочени в параграф 2, както и за всяко актуализиране на тези списъци.
ГЛАВА II
ПРЕДОТВРАТЯВАНЕ
Член 7
Ограничения
1. По отношение на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, не се допуска преднамереното:
a)
внасяне на територията на Съюза, включително при транзитно преминаване под митнически надзор;
б)
съхранение, включително в контролирана среда;
в)
развъждане, включително в контролирана среда;
г)
транспортиране от, до или в рамките на Съюза, с изключение на транспортиране на такива видове до съоръжения във връзка с ликвидирането им;
д)
пускане на пазара;
е)
използване или размяна;
ж)
разрешаване на възпроизвеждането, отглеждането или култивирането им, включително в контролирана среда; или
з)
освобождаване в околната среда.
2. Държавите членки предприемат всички необходими мерки за предотвратяване на непреднамерено въвеждане или разпространение на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, включително, когато е приложимо, в случаите на груба небрежност.
Член 8
Разрешителни
1. Чрез дерогация от ограниченията, посочени в член 7, параграф 1, букви а), б), в), г), е) и ж), и при спазване на параграф 2 от настоящия член държавите членки създават система за издаване на разрешителни, позволяваща на учреждения да извършват научни изследвания или опазване ex-situ на инвазивните чужди видове, които засягат Съюза. Когато използването на продукти, получени от инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, е неизбежно за постигането на напредък в областта на човешкото здраве, държавите членки могат да включат в системата си за издаване на разрешителни и производството за научни цели и последващата медицинска употреба.
2. Държавите членки оправомощават своите компетентни органи да издават посочените в параграф 1 разрешителни за дейности, извършвани в контролирана среда, които отговарят на всички изброени по-долу изисквания:
a)
инвазивните чужди видове, които засягат Съюза, се съхраняват и третират в контролирана среда в съответствие с параграф 3;
б)
дейността се извършва от подходящо квалифициран персонал, както е предвидено от компетентните органи;
в)
транспортът до и от контролираната среда се извършва при условия, които изключват изпускане на инвазивните чужди видове и които са определени в разрешителното;
г)
в случай че инвазивните чужди видове, които засягат Съюза, са животни, те се маркират или се обозначават ефективно по друг начин, когато това е подходящо, като се използват методи, непричиняващи болка, стрес или страдание, които могат да бъдат избегнати;
д)
извърша се ефективно управление на риска от изпускане, разпространение или отстраняване, като се отчитат идентичността, биологията и начинът на разпространение на вида, предвидените дейности и контролираната среда, взаимодействието с околната среда и други фактори от значение;
е)
заявителят е подготвил система за непрекъснато наблюдение и план за действие в извънредни ситуации, обхващащ случаите на евентуално изпускане или разпространение, включително план за ликвидиране. Планът за действие в извънредни ситуации се одобрява от компетентния орган. При изпускане или разпространение се прилага незабавно планът за действие в извънредни ситуации и разрешителното може да бъде отнето временно или постоянно.
Разрешителното, посочено в параграф 1, се отнася до такъв брой видове и екземпляри, който не надвишава капацитета на контролираната среда. В него се посочват ограниченията, необходими за намаляване на риска от изпускане или разпространение на съответните видове. Разрешението придружава инвазивните чужди видове, за които се отнася, по всяко време, когато видовете се съхраняват, внасят и транспортират в рамките на Съюза.
3. Счита се, че екземплярите се държат в контролирана среда, ако са изпълнени следните изисквания:
a)
екземплярите са изолирани физически и не могат да бъдат изпуснати, разпространени или преместени от неоправомощени лица от съоръженията, в които се съхраняват;
б)
чрез протоколи за почистването, обработката на отпадъци и поддръжката се гарантира, че екземплярите или части от тях, които са способни да се възпроизвеждат, не могат да бъдат изпуснати, разпространени или преместени от неоправомощени лица;
в)
преместването на екземплярите от съоръженията, обезвреждането, унищожаването или умъртвяването по хуманен начин се извършва по такъв начин, че да се изключи разпространение или възпроизвеждане извън съоръженията.
4. При подаване на заявление за разрешително заявителят представя всички необходими доказателства, позволяващи на компетентния орган да прецени дали са изпълнени условията, определени в параграфи 2 и 3.
5. Държавите членки оправомощават своите компетентни органи да отнемат разрешителното по всяко време, временно или постоянно, в случай че настъпят непредвидени събития с неблагоприятно въздействие върху биологичното разнообразие или свързаните екосистемни услуги. Отнемането на разрешителното трябва да бъде обосновано с научни съображения, а когато научната информация е недостатъчна - с принципа на предпазливост, като се вземат надлежно предвид националните административни правила.
6. Комисията приема чрез актове за изпълнение формата на документа, който служи като доказателство за наличието на разрешително, издадено от компетентните органи на държава членка. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 27, параграф 2. Държавите членки използват този формат като придружаващ разрешителното документ.
7. За всички разрешителни, издадени в съответствие с параграф 1 от настоящия член, държавите членки незабавно предоставят публичен достъп по интернет най-малко до следното:
a)
научното и общоприетото наименование на инвазивния чужд вид, който засяга Съюза, за който е издадено разрешителното;
б)
броя или обема на съответните екземпляри;
в)
целта, за която е издадено разрешителното; и
г)
кодовете по Комбинираната номенклатура, както е предвидено в Регламент (ЕИО) № 2658/87.
8. Държавите членки осигуряват провеждането на инспекции от своите компетентни органи, за да се гарантира, че учрежденията спазват условията, определени в издадените разрешителни.
Член 9
Разрешения
1. В изключителни случаи, поради причини от първостепенен обществен интерес, включително причини от социално или икономическо естество, държавите членки могат да издадат на учрежденията разрешителни да извършват дейности, различни от посочените по член 8, параграф 1, при наличие на разрешение от Комисията, в съответствие с процедурата по настоящия член и при спазване на условията, предвидени в член 8, параграфи 2 и 3.
2. Комисията създава и работи с електронна система за разрешения и взема решения по заявленията за разрешение в срок до 60 дни от получаването на заявление.
3. Държавите членки подават заявления за разрешение посредством системата, посочена в параграф 2.
4. Заявлението за разрешение съдържа следното:
a)
данни за учреждението или групата от учреждения, включително тяхното наименование и адрес;
б)
научното и общоприетото наименование на инвазивния чужд вид, който засяга Съюза, за който е поискано разрешение;
в)
кодовете по Комбинираната номенклатура, както е предвидено в Регламент (ЕИО) № 2658/87;
г)
броя или обема на съответните екземпляри;
д)
основанията за поисканото разрешение;
е)
подробно описание на предвидените мерки за гарантиране, че не е възможно изпускане или разпространение от съоръженията в контролираната среда, в които се държат инвазивните чужди видове от значение за Съюза и в които се работи с тях, както и на мерките за гарантиране, че евентуално необходимо транспортиране на видовете се извършва при условия, които изключват изпускането им;
ж)
оценка на риска от изпускане на инвазивен чужд вид, който засяга Съюза, за който се иска разрешение, придружена от описание на мерките за намаляване на риска, които ще бъдат предприети;
з)
описание на планираната система за наблюдение и на плана за действие в извънредни ситуации, изготвен за справяне с евентуални случаи на изпускане или разпространение, включително план за ликвидиране при необходимост;
и)
описание на съответното национално право, приложимо към тези учреждения.
5. Издадените от Комисията разрешения се съобщават на компетентния орган на съответната държава членка. Всяко разрешение се издава във връзка с конкретно учреждение без оглед на процедурата за подаване на заявление, приложена в съответствие с параграф 4, буква а), като в него се посочват информацията по параграф 4 и неговият срок на валидност. Освен това разрешението включва условия относно снабдяването на учреждението с допълнителни или заместващи екземпляри за използването за дейността, за която е поискано разрешението.
6. След получаване на разрешение от Комисията компетентният орган може да издаде разрешителното, предвидено в параграф 1 от настоящия член, в съответствие с член 8, параграфи 4 - 8. Разрешителното включва всички условия, посочени в разрешението, издадено от Комисията.
7. Комисията отхвърля заявление за разрешение, когато не са спазени някои от съответните задължения, предвидени в настоящия регламент.
8. Комисията информира възможно най-бързо съответната държава членка за случаите на отхвърляне на заявление за разрешение съгласно параграф 7, като посочва основанията за отхвърлянето.
Член 10
Спешни мерки
1. Когато държава членка разполага с доказателства за присъствие или непосредствен риск от въвеждане на нейната територия на инвазивен чужд вид, който не е включен в списъка на Съюза, но за който въз основа на предварителните научни доказателства компетентните органи са установили, че има вероятност да отговаря на критериите, посочени в член 4, параграф 3, тя може незабавно да предприеме спешни мерки за въвеждане на някое от ограниченията, предвидени в член 7, параграф 1.
2. Държавата членка, която въвежда спешни мерки на националната си територия, включващи прилагането на член 7, параграф 1, буква а), г) или д), уведомява незабавно Комисията и всички други държави членки за взетите мерки и за доказателствата, обосноваващи тези мерки.
3. Засегнатата държава членка извършва незабавно оценка на риска в съответствие с член 5 във връзка с инвазивния чужд вид, за който се прилагат спешните мерки, въз основа на наличната техническа и научна информация и във всеки случай в срок от 24 месеца от датата на приемане на решението за въвеждане на спешните мерки, с оглед този вид да бъде включен в списъка на Съюза.
4. Когато Комисията получи уведомлението, посочено в параграф 2 от настоящия член, или разполага с други доказателства за присъствие или непосредствена опасност от въвеждане в Съюза на инвазивен чужд вид, който не е включен в списъка на Съюза, но има вероятност да отговаря на критериите, посочени в член 4, параграф 3, тя определя, чрез актове за изпълнение и въз основа на предварителните научни доказателства, дали е вероятно видът да отговаря на тези критерии и когато стигне до извода, че има вероятност критериите, установени в член 4, параграф 3, да бъдат изпълнени, приема спешни мерки за Съюза, изразяващи се в налагането на предвидените в член 7, параграф 1 ограничения за ограничен срок по отношение на рисковете, свързани със съответния вид. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 27, параграф 2.
5. Когато Комисията приеме акт за изпълнение съгласно параграф 4, държавите членки отменят или съответно изменят всички предприети от тях спешни мерки.
6. Когато Комисията включи инвазивния чужд вид в списъка на Съюза, държавите членки също отменят или изменят предприетите от тях спешни мерки.
7. Ако след оценка на риска, изготвена съгласно параграф 3 от настоящия член, Комисията не включи инвазивния чужд вид в списъка на Съюза, държавите членки отменят спешните мерки, предприети от тях съгласно параграф 1 от настоящия член, и могат да включат този вид в национален списък на инвазивните чужди видове, които засягат държавата членка, съгласно член 12, параграф 1, и да разгледат възможностите за засилено регионално сътрудничество в съответствие с член 11.
Член 11
Инвазивни чужди видове, които засягат даден регион, и местни за Съюза видове
1. Държавите членки могат да набележат в своите национални списъци на инвазивните чужди видове, които ги засягат, изготвени в съответствие с член 12, местни или неместни за Съюза видове, за които е необходимо засилено регионално сътрудничество.
2. По искане на съответните държави членки Комисията предприема действия за улесняване на сътрудничеството и координацията между участващите държави членки в съответствие с член 22, параграф 1. При необходимост, в зависимост от въздействието на някои инвазивни чужди видове върху биологичното разнообразие и свързаните екосистемни услуги, както и върху човешкото здраве и икономиката, и при условие че това се подкрепя напълно от цялостен анализ на основанията за засилено регионално сътрудничество, извършен от подалите искане държави членки, Комисията може да изиска чрез актове за изпълнение съответните държави членки да прилагат mutatis mutandis на своята територия или на част от нея членове 13, 14 и 16, член 17, независимо от член 18, както и да прилагат членове 19 и 20, когато е целесъобразно. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 27, параграф 2.
3. За инвазивните чужди видове, които засягат даден регион и които са местни за дадена държава членка, на територията на тази държава членка не се прилагат членове 13, 14, 16, 17, 19, 20 и 24. Държавите членки, за които тези видове са местни, сътрудничат със съответните държави членки при оценката на пътищата съгласно член 13 и в консултация с останалите държави членки могат да приемат съответни мерки за предотвратяване на по-нататъшно разпространение на тези видове, в съответствие с процедурата, посочена в член 22, параграф 1.
Член 12
Инвазивни чужди видове, които засягат отделна държава членка
1. Държавите членки могат да изготвят национален списък на инвазивните чужди видове, които ги засягат. По отношение на тези инвазивни чужди видове държавите членки могат да прилагат на собствената си територия мерки, като предвидените в членове 7, 8, 13 - 17, 19 и 20, когато е целесъобразно. Тези мерки трябва да са съвместими с ДФЕС и се съобщават на Комисията в съответствие с правото на Съюза.
2. Държавите членки информират Комисията и другите държави членки за видовете, считани от тях за инвазивни чужди видове, които ги засягат, и за мерките, прилагани в съответствие с параграф 1.
Член 13
Планове за действие относно пътищата на инвазивните чужди видове
1. В рамките на 18 месеца след приемането на списъка на Съюза държавите членки изготвят цялостен анализ на пътищата на непреднамерено въвеждане и разпространяване на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, най-малко за своята територия, както и за морските си води съгласно определението в член 3, точка 1 от Директива 2008/56/ЕО, и набелязват пътищата, които изискват приоритетни действия (наричани по-долу „приоритетни пътища“) поради обема на тези видове или потенциалната вреда, която ще бъде причинена от тях при навлизане в Съюза чрез тези пътища.
2. В рамките на три години след приемането на списъка на Съюза всяка държава членка изготвя и изпълнява един отделен план за действие или набор от планове за действие за решаване на проблемите по приоритетните пътища, набелязани съгласно параграф 1. Плановете за действие включват графици за действие и описват мерките, които ще бъдат приети, както и при необходимост доброволните действия и кодексите на добри практики, с цел намиране на решение за приоритетните пътища и за предотвратяване на непреднамереното въвеждане и разпространение на инвазивни чужди видове на територията на Съюза.
3. Държавите членки осигуряват координация с цел изготвяне на един цялостен план за действие или на набор от планове за действие, координирани на подходящо регионално равнище в съответствие с член 22, параграф 1. Когато не са изготвени такива регионални планове за действие държавите членки изготвят и прилагат планове за действие за собствената си територия, координирани по възможност на подходящо регионално равнище.
4. Плановете за действие, посочени в параграф 2 от настоящия член, включват по-специално мерки, изготвени въз основа на анализ на разходите и ползите, с цел:
a)
повишаване на осведомеността;
б)
намаляване на заразяването на стоки, изделия, превозни средства и оборудване с екземпляри на инвазивни чужди видове, включително мерки за борба с транспортирането на инвазивни чужди видове от трети държави;
в)
осигуряване на подходящи проверки на границите на Съюза, различни от официалните проверки в съответствие с член 15.
5. Плановете за действие, изготвени в съответствие с параграф 2, се предават на Комисията незабавно. Държавите членки извършват преглед на плановете за действие и ги изпращат на Комисията най-малко на всеки шест години.
ГЛАВА III
РАННО ОТКРИВАНЕ И БЪРЗО ЛИКВИДИРАНЕ
Член 14
Система за наблюдение
1. В рамките на 18 месеца от приемането на списъка на Съюза държавите членки създават система за наблюдение на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, или я интегрират в съществуващата си система, като в нея се събират и записват данни относно появата в околната среда на инвазивни чужди видове, получени чрез проучвания, наблюдение или други процедури за предотвратяване на разпространението на инвазивни чужди видове във или на територията на Съюза.
2. Посочената в параграф 1 от настоящия член система за наблюдение:
a)
обхваща територията, включително морските териториални води на държавите членки, за да се определят присъствието и разпространението на нови и на вече установени инвазивни чужди видове, които засягат Съюза;
б)
е достатъчно динамична, така че да може бързо да открие появата в околната среда на територията или на част от територията на държавите членки на всеки инвазивен чужд вид, който засяга Съюза, чието присъствие не е било известно преди това;
в)
е основана, съвместима е и не се припокрива със съответните разпоредби за оценка и наблюдение, предвидени в правото на Съюза или съгласно международни споразумения, и използва информацията, получена от съществуващите системи за наблюдение и контрол, предвидени в член 11 от Директива 92/43/ЕИО, член 8 от Директива 2000/60/ЕО и член 11 от Директива 2008/56/ЕО;
г)
доколкото е възможно, е съобразена със съответните трансгранични въздействия и трансгранични елементи.
Член 15
Официални проверки
1. До 2 януари 2016 г. държавите членки създават напълно функциониращи структури за извършване на официални проверки, необходими за предотвратяване на преднамереното въвеждане в Съюза на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза. Тези официални проверки се прилагат за категориите стоки, които попадат в рамките на кодовете на Комбинираната номенклатура, посочени в списъка на Съюза, съгласно член 4, параграф 5.
2. Компетентните органи извършват подходящи, основани на анализ на риска проверки на стоките, посочени в параграф 1 от настоящия член, като удостоверяват, че:
a)
те не са включени в списъка на Съюза; или
б)
те са обхванати от валидно разрешително по член 8.
3. Проверките, посочени в параграф 2 от настоящия член, които се изразяват в проверки на документи и самоличност и при необходимост - физически проверки, се извършват, когато посочените в параграф 1 от настоящия член стоки влизат в Съюза. Когато в правото на Съюза относно официалните проверки вече е предвидено извършването на специфични официални проверки в гранични структури в съответствие с Регламент (ЕО) № 882/2004 и директиви 91/496/ЕИО и 97/78/ЕО или в пунктове на влизане в съответствие с Директива 2000/29/ЕО, за категориите стоки, посочени в параграф 1 от настоящия член, държавите членки възлагат отговорността за извършване на проверките, посочени в параграф 2 от настоящия член, на компетентните органи, натоварени да извършват такива проверки в съответствие с член 4 от Регламент (ЕО) № 882/2004 или с член 2, параграф 1, буква ж) от Директива 2000/29/ЕО.
4. Обработването в свободни зони или свободни складове и поставянето на стоките, посочени в параграф 1, под митнически режим за освобождаване за свободно движение, транзитно преминаване, митническо складиране, режим активно усъвършенстване, преработка под митнически контрол и временен внос се извършват, при условие че пред митническите органи се декларират:
a)
съответният входящ документ, надлежно попълнен от компетентните органи, посочени в параграф 3 от настоящия член, който удостоверява, че са изпълнени условията, посочени в параграф 2 от настоящия член, в случаите, когато проверките са извършени в гранични структури в съответствие с Регламент (ЕО) № 882/2004 и директиви 91/496/ЕИО и 97/78/ЕО или в пунктове на влизане в съответствие с член 2, параграф 1, буква й) от Директива 2000/29/ЕО. Необходимо е да се следва посоченият в този документ митнически режим; или
б)
когато стоките не подлежат на официални проверки съгласно законодателството на Съюза - други документи, доказващи приключването на проверката със задоволителен резултат, и последващият входящ документ.
Тези документи могат да бъдат предоставени и по електронен път.
5. Ако при проверката бъде установено нарушение на настоящия регламент:
a)
митническите органи спират поставянето под митнически режим или задържат стоките;
б)
компетентните органи, посочени в параграф 3, задържат стоките.
Задържаните стоки се поверяват на компетентния орган, отговарящ за прилагането на настоящия регламент. Този компетентен орган действа в съответствие с националното законодателство. Държавите членки могат да делегират специфични функции на други органи.
6. Разходите, направени при извършване на проверката, и разходите, които произтичат от нарушението, се поемат от физическото или юридическото лице в рамките на Съюза, което е внесло стоките на територията на Съюза, освен ако съответната държава членка определи друго.
7. Държавите членки установяват процедури, които гарантират обмена на съответна информация и ефикасната и ефективна координация и сътрудничество между всички участващи органи при посочените в параграф 2 проверки.
8. Въз основа на най-добрите практики Комисията, заедно с всички държави членки, разработва насоки и програми за обучение, насочени към по-лесно идентифициране и откриване на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, и към извършване на ефективни и ефикасни проверки.
9. Когато са издадени разрешителни в съответствие с член 8, в митническата декларация или в съответните уведомления до граничната структура се посочва валидно разрешително, което обхваща декларираните стоки.
Член 16
Уведомяване за ранно откриване
1. Държавите членки използват системата за наблюдение, установена в съответствие с член 14, и събраната информация при официалните проверки, предвидени в член 15, за да потвърдят ранното откриване на въвеждането или присъствието на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза.
2. Държавите членки незабавно уведомяват писмено Комисията и информират другите държави членки за ранното откриване на въвеждането или присъствието на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, и по-специално за:
a)
появата на тяхна територия или на част от нея на видове, включени в списъка на Съюза, чието присъствие на тяхна територия или на част от нея преди това не е било известно;
б)
повторната поява на тяхна територия или на част от нея на вид, включен в списъка на Съюза, за чието ликвидиране вече е било докладвано.
Член 17
Бързо ликвидиране на ранен етап от инвазията
1. След ранно откриване и в срок от три месеца след изпращането на уведомлението за ранното откриване, посочено в член 16, държавите членки прилагат мерки за ликвидиране, като съобщават тези мерки на Комисията и информират другите държави членки.
2. При прилагането на мерки за ликвидиране държавите членки гарантират, че използваните методи са ефективни за постигането на пълно и трайно отстраняване на популацията от съответния инвазивен чужд вид, като надлежно се вземат предвид човешкото здраве и околната среда, по-специално за видовете, които не са обект на такива мерки, и техните местообитания, и се гарантира, че на животните не се причинява болка, стрес или страдание, които могат да бъдат избегнати.
3. Държавите членки осъществяват наблюдение върху ефективността на процеса на ликвидиране. За тази цел държавите членки могат да използват системата за наблюдение, предвидена в член 14. При наблюдението се прави оценка и на въздействието върху видовете, които не са обект на такива мерки, когато е целесъобразно.
4. Държавите членки информират Комисията относно ефективността на предприетите мерки и уведомяват Комисията, когато популация от инвазивен чужд вид, който засяга Съюза, е ликвидирана. Те предоставят тази информация и на другите държави членки.
Член 18
Дерогации от задължението за бързо ликвидиране
1. В рамките на два месеца след откриването на инвазивен чужд вид, посочено в член 16, държавите членки могат, въз основа на надеждни научни доказателства, да вземат решение да не прилагат мерки за ликвидиране, ако е изпълнено най-малко едно от следните условия:
a)
доказано е, че ликвидирането е технически неосъществимо, тъй като съществуващите методи за ликвидиране не могат да бъдат приложени в околната среда, в която е установен инвазивният чужд вид;
б)
анализът на разходите и ползите, изготвен въз основа на наличните данни, показва с достатъчна степен на сигурност, че разходите в дългосрочен план ще бъдат изключително високи и непропорционални спрямо ползите от ликвидирането;
в)
не съществуват методи за ликвидиране или съществуващите такива имат много сериозно неблагоприятно въздействие върху човешкото здраве, околната среда или други видове.
Съответната държава членка незабавно уведомява писмено Комисията за решението си. Уведомлението се придружава от всички доказателства, посочени в първа алинея, букви а), б) и в).
2. Комисията може чрез актове за изпълнение да реши да отхвърли решението, съобщено в съответствие с параграф 1, втора алинея, когато предвидените в посочената разпоредба условия не са изпълнени.
3. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 27, параграф 2. Проектите на актове за изпълнение се представят на комитета, посочен в член 27, параграф 1, в рамките на два месеца от получаването на уведомлението на държавата членка.
4. Държавите членки гарантират, че са въведени мерки за ограничаване, за да се избегне по-нататъшното разпространение на инвазивния чужд вид към териториите на други държави членки, когато в съответствие с параграф 1 не се прилагат мерки за ликвидиране.
5. Когато Комисията отхвърли решението, за което е била уведомена в съответствие с параграф 1, втора алинея от настоящия член, засегнатата държава членка прилага незабавно мерките за ликвидиране, посочени в член 17.
6. Когато Комисията не отхвърли решението, за което е била уведомена в съответствие с параграф 1, втора алинея от настоящия член, по отношение на инвазивния чужд вид се прилагат мерките за управление, посочени в член 19.
ГЛАВА IV
УПРАВЛЕНИЕ НА ШИРОКО РАЗПРОСТРАНЕНИ ИНВАЗИВНИ ЧУЖДИ ВИДОВЕ
Член 19
Мерки за управление
1. В рамките на 18 месеца след включването на инвазивен чужд вид в списъка на Съюза държавите членки въвеждат ефективни мерки за управление за считаните от тях за широко разпространени на тяхна територия инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, така че да се сведе до минимум въздействието на тези видове върху биологичното разнообразие, свързаните екосистемни услуги и когато е приложимо - върху човешкото здраве или икономиката.
Тези мерки за управление трябва да са пропорционални на въздействието върху околната среда и да са подходящи предвид конкретните обстоятелства в държавите членки, да се основават на анализ на разходите и ползите и също така да включват, доколкото е практически осъществимо, мерките за възстановяване, посочени в член 20. Мерките се степенуват по важност въз основа на оценка на риска и на тяхната разходна ефективност.
2. Мерките за управление се състоят от смъртоносни или несмъртоносни физически, химически или биологични действия, насочени към ликвидиране, контрол на популацията или ограничаване на разпространението на популация от инвазивен чужд вид. Когато е целесъобразно, мерките за управление включват действия по отношение на приемащата екосистема, насочени към повишаване на нейната устойчивост спрямо настоящите и бъдещите инвазии. Временно може да бъде разрешено използването за търговски цели на вече установени инвазивни чужди видове като част от мерките за управление, насочени към тяхното ликвидиране, контрол на популацията или ограничаване, като се дава строга обосновка и при условие че са налице всички необходими мерки за контрол с цел да се избегне по-нататъшно разпространение.
3. Когато прилагат мерки за управление и избират методите, които ще бъдат използвани, държавите членки вземат надлежно предвид човешкото здраве и околната среда, по-специално за нецелевите видове и техните местообитания, и гарантират, че в случаите, когато обект на мерките са животни, не им се причинява болка, стрес или страдание, които могат да бъдат избегнати, без това да се отразява на ефективността на мерките за управление.
4. Системата за наблюдение, предвидена в член 14, се разработва и използва, за да се наблюдава ефективността на мерките за ликвидиране, контрол на популацията или ограничаване за намаляване на въздействието върху биологичното разнообразие, свързаните екосистемни услуги и когато е приложимо - върху човешкото здраве или икономиката. При наблюдението се прави оценка и на въздействието върху нецелевите видове, когато е целесъобразно.
5. Когато съществува значителен риск инвазивен чужд вид, който засяга Съюза, да се разпространи в друга държава членка, държавите членки, в които има присъствие на този вид, незабавно уведомяват другите държави членки и Комисията. Когато е целесъобразно, съответните държави членки установяват съвместно договорени мерки за управление. Когато от разпространението могат да бъдат засегнати и трети държави, засегнатата държава членка се стреми да информира съответните трети държави.
Член 20
Възстановяване на увредените екосистеми
1. Държавите членки прилагат подходящи мерки за възстановяване, за да подпомогнат възстановяването на екосистема, чието състояние е влошено, която е увредена или унищожена от инвазивен чужд вид, който засяга Съюза, освен ако анализът на разходите и ползите покаже - въз основа на наличните данни и с достатъчна степен на сигурност - че разходите за тези мерки ще бъдат изключително високи и непропорционални спрямо ползите от възстановяването.
2. Мерките за възстановяване, посочени в параграф 1, включват най-малко следните мерки:
a)
мерки, с които се повишава способността на екосистема, изложена на нарушаване на равновесието, причинено от присъствието на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза, да се съпротивлява на нарушаването на равновесието, да го абсорбира, да се адаптира към неговите последици и да се възстанови от тях;
б)
мерки, които подпомагат превенцията на повторна инвазия след провеждането на кампания за ликвидиране.
ГЛАВА V
ОБЩОПРИЛОЖИМИ РАЗПОРЕДБИ
Член 21
Възстановяване на разходи
В съответствие с принципа „замърсителят плаща“ и без да се засяга Директива 2004/35/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (23), държавите членки се стремят към възстановяване на разходите за необходимите мерки за предотвратяване, намаляване или смекчаване на неблагоприятното въздействие на инвазивните чужди видове, включително екологичните разходи и разходите за ресурси, както и разходите за възстановяване.
Член 22
Сътрудничество и координация
1. При изпълнение на задълженията си по настоящия регламент държавите членки полагат всички усилия за осигуряване на тясно сътрудничество с всички засегнати държави членки и когато е практически възможно и подходящо, използват съществуващите структури, основани на регионални или международни споразумения. По-конкретно засегнатите държави членки се стремят да осигурят координация с други държави членки, с които имат:
a)
общи морски подрегиони съгласно член 4, параграф 2 от Директива 2008/56/ЕО, по отношение на морските видове;
б)
общ биогеографски район съгласно член 1, буква в), подточка iii) от Директива 92/43/ЕИО, по отношение на неморските видове;
в)
общи граници;
г)
общи речни басейни съгласно член 2, точка 13 от Директива 2000/60/ЕО, по отношение на сладководните видове; или
д)
всякакви други общи проблеми.
По искане на участващите държави членки Комисията предприема действия за улесняване на координацията.
2. При изпълнение на задълженията си по настоящия регламент държавите членки се стремят към сътрудничество с трети държави, когато е целесъобразно, включително като използват съществуващи структури, основани на регионални или международни споразумения, с оглед постигане на целите на настоящия регламент.
3. Държавите членки могат също така да прилагат разпоредби като посочените в параграф 1 от настоящия член с цел осигуряване на координация и сътрудничество с други заинтересовани държави членки по отношение на инвазивните чужди видове, които засягат отделни държави членки и са набелязани в националните списъци, приети в съответствие с член 12, параграф 1. Държавите членки могат също така да установят механизми за сътрудничество на подходящо равнище във връзка с тези инвазивни чужди видове. Тези механизми могат да включват обмен на информация и данни, планове за действие относно пътища и обмен на най-добри практики при управлението, контрола и ликвидирането на инвазивни чужди видове, системи за ранно предупреждение и програми, свързани с повишаване на обществената осведоменост или програми с образователен характер.
Член 23
По-строги национални правила
Държавите членки могат да запазят по-строгите си национални правила или да установят такива с цел предотвратяване на въвеждането, установяването и разпространението на инвазивни чужди видове. Тези мерки трябва да бъдат съвместими с ДФЕС и да бъдат съобщени на Комисията в съответствие с правото на Съюза.
ГЛАВА VI
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 24
Доклади и преглед
1. До 1 юни 2019 г. и на всеки шест години след това държавите членки актуализират и предават на Комисията информация относно следното:
a)
описание или актуализирана версия на описанието на системата за наблюдение съгласно член 14 и на системата за официални проверки на чуждите видове, влизащи в Съюза, в съответствие с член 15;
б)
разпространението на инвазивни чужди видове, които засягат Съюза или конкретен регион в съответствие с член 11, параграф 2, които присъстват на територията на съответната държава членка, включително информация относно тяхното поведение, свързано с миграцията или размножаването;
в)
информация относно видовете, считани за инвазивни чужди видове, които засягат държава членка съгласно член 12, параграф 2;
г)
плановете за действие, посочени в член 13, параграф 2;
д)
обобщена информация, която обхваща цялата национална територия, относно мерките за ликвидиране, предприети в съответствие с член 17, мерките за управление, предприети в съответствие с член 19, тяхната ефективност и въздействието им върху нецелевите видове;
е)
броя на разрешителните, посочени в член 8, и целта, за която са издадени;
ж)
мерките, предприети с цел информиране на обществеността относно наличието на инвазивен чужд вид, и действията, които е било поискано от гражданите да предприемат;
з)
инспекциите, изисквани съгласно член 8, параграф 8; и
и)
информация относно разходите за действията, предприети за спазване на настоящия регламент, когато такава е налична.
2. До 5 ноември 2015 г. държавите членки уведомяват Комисията и информират останалите държави членки за това кои са компетентните органи, които отговарят за прилагането на настоящия регламент.
3. До 1 юни 2021 г. Комисията изготвя оценка на прилагането на настоящия регламент, включително на списъка на Съюза, плановете за действие, посочени в член 13, параграф 2, системата за наблюдение, митническите проверки, задължението за ликвидиране и задълженията за управление, и представя доклад на Европейския парламент и на Съвета, който може да бъде придружен от законодателни предложения за изменение на настоящия регламент, включително промени в списъка на Съюза. В прегледа се разглежда и ефективността на разпоредбите за изпълнение относно инвазивните чужди видове, които засягат даден регион, необходимостта и осъществимостта на включването на местни за Съюза видове в списъка на Съюза, както и дали е необходима допълнителна хармонизация за подобряване на ефективността на плановете за действие и на мерките, предприети от държавите членки.
4. Комисията определя чрез актове за изпълнение техническите формати за докладване с оглед на опростяване и оптимизиране на задълженията за докладване на държавите членки във връзка с информацията по параграф 1 от настоящия член. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 27, параграф 2.
Член 25
Система за подпомагане на обмена на информация
1. Комисията постепенно установява система за подпомагане на обмена на информация, с която да се улесни прилагането на настоящия регламент.
2. До 2 януари 2016 г. в тази система се включва механизъм за подпомагане на обмена на данни, който свързва съществуващите системи за данни относно инвазивните чужди видове, като се обръща особено внимание на информацията относно инвазивните чужди видове, които засягат Съюза, с цел да се улесни докладването съгласно член 24.
Механизмът за подпомагане на обмена на данни, посочен в първа алинея, става инструмент за подпомагане на Комисията и на държавите членки при изпращането и обработката на съответните уведомления, изисквани съгласно член 16, параграф 2.
3. До 2 януари 2019 г. механизмът за подпомагане на обмена на данни, посочен в параграф 2, става механизъм за обмен на информация по други аспекти на прилагането на настоящия регламент.
Той може да включва също така информация относно инвазивни чужди видове, които засягат държава членка, и относно пътищата, оценката на риска и мерките за управление и ликвидиране, когато има такава.
Член 26
Участие на обществеността
Когато се изготвят планове за действие съгласно член 13 от настоящия регламент и се въвеждат мерки за управление съгласно член 19 от настоящия регламент, държавите членки гарантират, че на обществеността е предоставена навременна и реална възможност за участие в тяхното изготвяне, изменение или преглед, като се използват редът и условията за участие, вече определени от държавите членки в съответствие с член 2, параграф 3, втора алинея от Директива 2003/35/ЕО.
Член 27
Комитет
1. Комисията се подпомага от комитет. Този комитет е комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011 и може да се подпомага в изпълнението на задачите си от научния форум, посочен в член 28.
2. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
3. Когато комитетът не даде становище, Комисията не приема проекта на акт за изпълнение и се прилага член 5, параграф 4, трета алинея от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Член 28
Научен форум
Комисията осигурява участието на представители на научната общност, определени от държавите членки, които предоставят консултации по всички научни въпроси, свързани с прилагането на настоящия регламент, по-специално по отношение на членове 4, 5, 10 и 18. Тези представители се срещат в рамките на научен форум. Процедурният правилник на форума се изготвя от Комисията.
Член 29
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема делегирани актове, посочени в член 5, параграф 3, се предоставя на Комисията за срок от пет години, считано от 1 януари 2015 г. Комисията изготвя доклад относно делегирането на правомощия не по-късно от девет месеца преди изтичането на петгодишния срок. Делегирането на правомощия се продължава мълчаливо за срокове с еднаква продължителност, освен ако Европейският парламент или Съветът не възразят срещу подобно продължаване не по-късно от три месеца преди изтичането на всеки срок.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 5, параграф 3, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и на Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 5, параграф 3, влиза в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът са представили възражения в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 30
Санкции
1. Държавите членки установяват система от санкции, приложими при нарушения на настоящия регламент. Държавите членки предприемат всички необходими мерки, за да гарантират тяхното прилагане.
2. Предвидените санкции са ефективни, пропорционални и възпиращи.
3. Предвидените санкции могат да включват, наред с другото:
a)
глоби;
б)
конфискуване на неотговарящите на изискванията инвазивни чужди видове, които засягат Съюза;
в)
незабавно спиране на действието или отнемане на разрешително, издадено в съответствие с член 8.
4. До 2 януари 2016 г. държавите членки съобщават на Комисията разпоредбите, посочени в параграф 1, като я уведомяват незабавно за всички последващи изменения.
Член 31
Преходни разпоредби относно собственици, които нямат търговски цели
1. Чрез дерогация от член 7, параграф 1, букви б) и г) на собствениците на домашни любимци, които не се отглеждат за търговски цели и принадлежат към инвазивните чужди видове, включени в списъка на Съюза, се разрешава да ги запазят до края на естествения им живот, ако са изпълнени следните условия:
a)
животните са били отглеждани преди включването им в списъка на Съюза;
б)
животните се отглеждат в контролирана среда и се предприемат всички подходящи мерки, за да се гарантира, че възпроизвеждането или изпускането им не са възможни.
2. Компетентните органи предприемат всички разумни мерки за информиране на собствениците, които нямат търговски цели, за рисковете, свързани с отглеждането на животни, посочени в параграф 1, както и за мерките, които се вземат, за да се сведе до минимум рискът от възпроизвеждането и изпускането им, чрез програми с образователен характер и програми за повишаване на осведомеността, организирани от държавите членки.
3. На собственици, които нямат търговски цели и които не са в състояние да осигурят изпълнението на условията по параграф 1, не се разрешава да запазят съответните животни. Държавите членки могат да предложат на такива собственици възможността техните животни да бъдат взети от тях. В такива случаи надлежно се вземат предвид принципите на хуманно отношение към животните.
4. Животните, посочени в параграф 3 от настоящия член, могат да останат в посочените в член 8 учреждения или в съоръжения, специално създадени за целта от държавите членки.
Член 32
Преходни разпоредби относно търговските запаси
1. На държателите на търговски запаси от екземпляри от инвазивни чужди видове, придобити преди тяхното включване в списъка на Съюза, се позволява до две години след включването на видовете в посочения списък да съхраняват и транспортират живи екземпляри или възпроизвеждащи се части от тези видове с цел продажба или прехвърляне на учреждения за научни изследвания или опазване ex-situ и за целите на медицински дейности съгласно член 8, при условие че екземплярите се съхраняват и транспортират в контролирана среда и че са взети всички подходящи мерки, за да се гарантира, че възпроизвеждането или изпускането им не са възможни, или с цел клане или умъртвяване по хуманен начин на тези екземпляри до изчерпване на запасите.
2. Продажбата или прехвърлянето на живи екземпляри на ползватели, които нямат търговски цели, се допуска за срок от една година след включването на тези видове в списъка на Съюза, при условие че екземплярите се съхраняват и транспортират в контролирана среда и че са взети всички подходящи мерки, за да се гарантира, че възпроизвеждането или изпускането им не са възможни.
3. Когато е издадено разрешение в съответствие с член 6 от Регламент (ЕО) № 708/2007 за аквакултурен вид, впоследствие включен в списъка на Съюза, и срокът на разрешението надвишава срока, посочен в параграф 1 от настоящия член, съответната държава членка оттегля разрешението в съответствие с член 12 от Регламент (ЕО) № 708/2007 преди изтичането на срока, посочен в параграф 1 от настоящия член.
Член 33
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на 1 януари 2015 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Страсбург на 22 октомври 2014 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1143/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 22ας Οκτωβρίου 2014
για την πρόληψη και διαχείριση της εισαγωγής και εξάπλωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αφού ζήτησαν τη γνώμη της Επιτροπής Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η εμφάνιση ξένων ειδών -ζώων, φυτών, μυκήτων ή μικροοργανισμών- σε νέες τοποθεσίες δεν αποτελεί πάντα αιτία ανησυχίας. Ωστόσο, ένα σημαντικό υποσύνολο ξένων ειδών μπορούν να καταστούν χωροκατακτητικά, με σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, στις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες, καθώς και άλλες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, που πρέπει να αποτραπούν. Περίπου 12 000 είδη στο περιβάλλον της Ένωσης και άλλων ευρωπαϊκών χωρών είναι ξένα, εκ των οποίων περίπου το 10 έως 15% υπολογίζεται ότι είναι χωροκατακτητικά.
(2)
Τα χωροκατακτητικά ξένα είδη αποτελούν μία από τις βασικές απειλές για τη βιοποικιλότητα και τις οικοσυστημικές υπηρεσίες, ιδίως σε γεωγραφικώς και εξελικτικώς απομονωμένα οικοσυστήματα, όπως μικρά νησιά, οι δε κίνδυνοι που ενέχουν τα συγκεκριμένα είδη ενδεχομένως επιτείνονται εξαιτίας του αυξημένου παγκόσμιου εμπορίου, των μεταφορών, του τουρισμού και της κλιματικής αλλαγής.
(3)
Η απειλή που συνιστούν τα χωροκατακτητικά ξένα είδη για τη βιοποικιλότητα και τις οικοσυστημικές υπηρεσίες μπορεί να πάρει διάφορες μορφές, όπως σοβαρές επιπτώσεις στα ιθαγενή είδη και στη δομή και λειτουργία των οικοσυστημάτων μέσω μεταβολής του οικοτόπου, θήρευσης, ανταγωνισμού, μετάδοσης ασθενειών, αντικατάστασης ιθαγενών ειδών σε σημαντικό ποσοστό του εύρους εξάπλωσής τους, καθώς και γενετικών επιδράσεων με υβριδισμό. Επιπλέον, τα χωροκατακτητικά ξένα είδη μπορούν επίσης να έχουν σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου και στην οικονομία. Μόνον τα ζώντα δείγματα ή τα μέρη αυτών τα οποία μπορούν να αναπαραχθούν συνιστούν απειλή για τη βιοποικιλότητα και τις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες, την υγεία του ανθρώπου και την οικονομία και άρα μόνον αυτά θα πρέπει να υπόκεινται στους περιορισμούς του παρόντος κανονισμού.
(4)
Η Ένωση, ως συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα, η οποία εγκρίθηκε με την απόφαση 93/626/ΕΟΚ του Συμβουλίου (3), δεσμεύεται από το άρθρο 8 στοιχείο η) της εν λόγω σύμβασης, σύμφωνα με το οποίο τα συμβαλλόμενα μέρη, κατά το μέτρο του δυνατού και του ενδεδειγμένου, προλαμβάνουν την εισαγωγή, ελέγχουν ή εξαλείφουν τα ξένα είδη που απειλούν τα οικοσυστήματα, τους οικοτόπους ή τα είδη.
(5)
Η Ένωση, ως συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης για τη διατήρηση της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος της Ευρώπης, η οποία εγκρίθηκε με την απόφαση 82/72/ΕΟΚ του Συμβουλίου (4), έχει δεσμευτεί να λαμβάνει όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα για τη διασφάλιση της διατήρησης των οικοτόπων ειδών άγριας χλωρίδας και πανίδας.
(6)
Προκειμένου να υποστηριχθεί η επίτευξη των στόχων των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2000/60/ΕΚ (5), 2008/56/ΕΚ (6) και 2009/147/ΕΚ (7), και της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου (8), ο παρών κανονισμός θα πρέπει να θέσει κανόνες για την πρόληψη, την ελαχιστοποίηση και τον μετριασμό των δυσμενών επιδράσεων των χωροκατακτητικών ξένων ειδών στη βιοποικιλότητα και στις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες και στην υγεία του ανθρώπου και στην ασφάλεια, καθώς και για τη μείωση των οικονομικών και κοινωνικών τους επιπτώσεων.
(7)
Ορισμένα είδη μεταναστεύουν φυσιολογικά αντιδρώντας σε περιβαλλοντικές αλλαγές. Αυτά δεν θα πρέπει επομένως να θεωρούνται ξένα είδη στο νέο τους περιβάλλον και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να εξαιρούνται του παρόντος κανονισμού, ο οποίος και θα πρέπει να επικεντρώνεται αποκλειστικά στα είδη που εισάγονται στην Ένωση ως αποτέλεσμα ανθρώπινης παρέμβασης.
(8)
Υπάρχουν 40 και πλέον ενωσιακές νομοθετικές πράξεις για την υγεία των ζώων που περιέχουν διατάξεις σχετικά με τις ασθένειες των ζώων. Επιπλέον, η οδηγία 2000/29/ΕΚ του Συμβουλίου (9) περιέχει κανόνες για τους οργανισμούς που είναι επιβλαβείς για τα φυτά ή τα φυτικά προϊόντα, και η οδηγία 2001/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10) ορίζει το καθεστώς που ισχύει για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Συνεπώς, κάθε νέος κανόνας περί χωροκατακτητικών ξένων ειδών θα πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τις εν λόγω νομοθετικές πράξεις της Ένωσης και να μην τις επικαλύπτει, και δεν θα πρέπει να ισχύει για τους οργανισμούς που αποτελούν τον στόχο των εν λόγω νομοθετικών πράξεων.
(9)
Οι κανονισμοί του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 (11) και (ΕΕ) αριθ. 528/2012 (12) και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 708/2007 του Συμβουλίου (13) προβλέπουν κανόνες αναφορικά με την έγκριση της χρήσης ορισμένων ξένων ειδών για συγκεκριμένους σκοπούς. Έχει ήδη εγκριθεί η χρήση ορισμένων ειδών δυνάμει των εν λόγω καθεστώτων κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού. Συνεπώς, προκειμένου να διασφαλιστεί η ύπαρξη συνεκτικού νομικού πλαισίου, τα είδη αυτά θα πρέπει να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.
(10)
Λόγω του πλήθους των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, είναι σημαντικό να δοθεί προτεραιότητα στην αντιμετώπιση του υποσυνόλου χωροκατακτητικών ξένων ειδών τα οποία κρίνεται ότι ενδιαφέρουν την Ένωση. Θα πρέπει συνεπώς να συνταχθεί κατάλογος των χωροκατακτητικών ξένων ειδών που θεωρούνται ενωσιακού ενδιαφέροντος («ενωσιακός κατάλογος») και να επικαιροποιείται τακτικά. Ένα χωροκατακτητικό ξένο είδος θα πρέπει να θεωρείται ενωσιακού ενδιαφέροντος εάν οι ζημίες που προκαλεί στο πληττόμενο κράτος μέλος είναι τόσο σημαντικές ώστε να δικαιολογούν τη θέσπιση ειδικών μέτρων, το πεδίο εφαρμογής των οποίων καλύπτει ολόκληρη την Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών που δεν έχουν ακόμη πληγεί ή είναι απίθανο να πληγούν. Για να διασφαλιστεί ότι το υποσύνολο των χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος παραμένει ανάλογο με τον επιδιωκόμενο σκοπό, ο ενωσιακός κατάλογος θα πρέπει να συνταχθεί και να επικαιροποιείται βάσει βαθμιαίας και σταδιακής προσέγγισης και να εστιάζει στα είδη η συμπερίληψη των οποίων στον κατάλογο προλαμβάνει, ελαχιστοποιεί ή μετριάζει αποτελεσματικά τις δυσμενείς επιπτώσεις τους με οικονομικά αποδοτικό τρόπο. Καθώς τα είδη που ανήκουν στην ίδια ταξινομική ομάδα έχουν συχνά παρόμοιες οικολογικές απαιτήσεις και ενέχουν πιθανώς παρόμοιους κινδύνους, η συμπερίληψη ταξινομικών ομάδων ειδών στον ενωσιακό κατάλογο θα πρέπει να επιτρέπεται, όποτε κρίνεται πρόσφορο.
(11)
Τα κριτήρια εισαγωγής στον ενωσιακό κατάλογο αποτελούν το βασικό μέσο για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική χρήση των πόρων, τα εν λόγω κριτήρια θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι τα χωροκατακτητικά ξένα είδη που θα περιληφθούν στον κατάλογο θα είναι αυτά που έχουν τις πλέον σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις μεταξύ των δυνητικών χωροκατακτητικών ξένων ειδών που είναι γνωστά τη δεδομένη χρονική στιγμή. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει στην επιτροπή προτεινόμενο κατάλογο βασισμένο στα εν λόγω κριτήρια εντός ενός έτους από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού. Κατά την υποβολή του προτεινόμενου ενωσιακού καταλόγου, η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώσει την επιτροπή σχετικά με το πώς έλαβε υπόψη τα εν λόγω κριτήρια. Τα κριτήρια θα πρέπει να περιλαμβάνουν εκτίμηση κινδύνου σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις των σχετικών συμφωνιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) σχετικά με την επιβολή εμπορικών περιορισμών στα είδη.
(12)
Προκειμένου να αποφευχθεί η δυσανάλογη ή υπερβολική οικονομική επιβάρυνση οποιουδήποτε κράτους μέλους και να διαφυλαχθεί η προστιθέμενη αξία της ενωσιακής δράσης μέσω του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή, κατά τη σύνταξη του ενωσιακού καταλόγου και των συνακόλουθων μέτρων που προτείνει, θα πρέπει να λάβει υπόψη το κόστος εφαρμογής για τα κράτη μέλη, το κόστος μη ανάληψης δράσης, το κόστος του και τις κοινωνικοοικονομικές πτυχές. Σε αυτό το πλαίσιο, κατά την επιλογή των χωροκατακτητικών ξένων ειδών που θα συμπεριληφθούν στον ενωσιακό κατάλογο, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα είδη που χρησιμοποιούνται ευρέως και προσφέρουν σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη στην επικράτεια κάποιου κράτους μέλους, χωρίς ωστόσο να θιγούν οι στόχοι του παρόντος κανονισμού.
(13)
Για να διασφαλιστούν η συμμόρφωση με τους κανόνες των σχετικών συμφωνιών του ΠΟΕ και η συνεκτική εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να θεσπιστούν κοινά κριτήρια για τη διενέργεια της εκτίμησης κινδύνου. Τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να έχουν βάση, κατά περίπτωση, τα υφιστάμενα εθνικά και διεθνή πρότυπα και να καλύπτουν τις διάφορες πτυχές των χαρακτηριστικών των ειδών, τον κίνδυνο και τους τρόπους εισαγωγής στην Ένωση, τις δυσμενείς επιπτώσεις των ειδών στην οικονομία, στην κοινωνία και στη βιοποικιλότητα, τα πιθανά οφέλη από τις σχετικές χρήσεις και το κόστος μετριασμού, με σκοπό τη στάθμισή τους έναντι των δυσμενών επιπτώσεων, καθώς και εκτίμηση του πιθανού κόστους των περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών ζημιών που να καταδεικνύει τη σημασία για την Ένωση, προκειμένου να δικαιολογηθεί περαιτέρω η δράση. Για να αναπτυχθεί προοδευτικά το σύστημα και να αξιοποιηθεί η πείρα που θα αποκτηθεί, θα πρέπει να αξιολογηθεί η συνολική προσέγγιση έως την 1η Ιουνίου 2021.
(14)
Ορισμένα χωροκατακτητικά ξένα είδη περιλαμβάνονται στο παράρτημα Β του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 338/97 του Συμβουλίου (14) και η εισαγωγή τους στην Ένωση απαγορεύεται, διότι έχει αναγνωριστεί ο χωροκατακτητικός χαρακτήρας τους και η παρουσία τους στην Ένωση έχει δυσμενείς επιπτώσεις σε ιθαγενή είδη. Πρόκειται για τα εξής είδη: Callosciurus erythraeus, Sciurus carolinensis, Oxyura jamaicensis, Lithobates (Rana) catesbeianus, Sciurus niger, Chrysemys picta, Trachemys scripta elegans. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ύπαρξη συνεκτικού νομικού πλαισίου και ενιαίων κανόνων σχετικά με τα χωροκατακτητικά ξένα είδη στο επίπεδο της Ένωσης, θα πρέπει να εξεταστεί κατά προτεραιότητα η εγγραφή των συγκεκριμένων χωροκατακτητικών ξένων ειδών στον κατάλογο των χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος.
(15)
Η πρόληψη είναι γενικά περιβαλλοντικώς προτιμότερη και οικονομικώς αποδοτικότερη από την εκ των υστέρων δράση και θα πρέπει να έχει προτεραιότητα. Ως εκ τούτου, πρέπει να συμπεριληφθούν κατά προτεραιότητα στον κατάλογο τα χωροκατακτητικά ξένα είδη που δεν απαντώνται επί του παρόντος στην επικράτεια της Ένωσης ή των οποίων η εισβολή βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και τα χωροκατακτητικά ξένα είδη που είναι πιθανό να έχουν τις πλέον σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις. Καθώς είναι δυνατόν να εισάγονται συνεχώς τέτοια νέα είδη στην Ένωση και τα ήδη υπάρχοντα ξένα είδη εξαπλώνονται και επεκτείνουν το εύρος τους, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί η συνεχής αναθεώρηση και επικαιροποίηση του ενωσιακού καταλόγου.
(16)
Θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών με είδη κοινού ενδιαφέροντος που δεν μπορούν να δημιουργήσουν βιώσιμο πληθυσμό σε μεγάλο τμήμα της Ένωσης. Στις περιπτώσεις που οι στόχοι του παρόντος κανονισμού μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα με μέτρα σε ενωσιακό επίπεδο, τα εν λόγω είδη θα μπορούσαν επίσης να συμπεριληφθούν στον ενωσιακό κατάλογο.
(17)
Κρίνεται σκόπιμο, προς επίτευξη των στόχων του παρόντος κανονισμού, να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση των εξόχως απόκεντρων περιοχών, και ιδίως ο απομακρυσμένος και νησιωτικός χαρακτήρας τους καθώς και η μοναδικότητα της βιοποικιλότητάς τους. Είναι συνεπώς ανάγκη να προσαρμοστούν οι απαιτήσεις δυνάμει του παρόντος κανονισμού όσον αφορά τη λήψη περιοριστικών και προληπτικών μέτρων κατά των χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος στις ιδιαιτερότητες των εξόχως απόκεντρων περιοχών, όπως αυτές ορίζονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), λαμβάνοντας υπόψη τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 2010/718/ΕΕ (15) και 2012/419/ΕΕ (16).
(18)
Οι κίνδυνοι και οι ανησυχίες που συνδέονται με τα χωροκατακτητικά ξένα είδη αποτελούν διασυνοριακή πρόκληση για ολόκληρη την Ένωση. Είναι λοιπόν απαραίτητο να επιβληθεί σε ενωσιακό επίπεδο απαγόρευση της εκούσιας ή εξ αμελείας εισαγωγής στην Ένωση, αναπαραγωγής, καλλιέργειας/εκτροφής, μεταφοράς, αγοράς, πώλησης, χρήσης, ανταλλαγής, διατήρησης και ελευθέρωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος, ώστε να διασφαλιστεί η ανάληψη έγκαιρης και συνεκτικής δράσης σε ολόκληρη την Ένωση για την αποφυγή στρεβλώσεων στην εσωτερική αγορά και την αποτροπή καταστάσεων στις οποίες η δράση ενός κράτους μέλους υπονομεύεται από την απουσία δράσης σε άλλα.
(19)
Προκειμένου να καταστούν δυνατές οι δραστηριότητες επιστημονικής έρευνας και μη επιτόπιας διατήρησης, είναι απαραίτητη η θέσπιση ειδικών κανόνων για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος που αποτελούν το αντικείμενο των εν λόγω δραστηριοτήτων. Οι τελευταίες θα πρέπει να εκτελούνται σε κλειστές εγκαταστάσεις, όπου οι οργανισμοί διατηρούνται υπό περιορισμό, και κατόπιν λήψης όλων των μέτρων που απαιτούνται για την αποτροπή της διαφυγής ή της παράνομης ελευθέρωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος. Κατόπιν έγκρισης της Επιτροπής, σε εξαιρετικές περιπτώσεις επιτακτικού δημόσιου συμφέροντος, δεόντως αιτιολογημένες, οι κανόνες αυτοί θα πρέπει επίσης να είναι δυνατόν να ισχύσουν και για ορισμένες άλλες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών δραστηριοτήτων. Κατά την εφαρμογή αυτών των κανόνων θα πρέπει να επιδεικνύεται ιδιαίτερη προσοχή για την αποφυγή οποιασδήποτε δυσμενούς επίπτωσης σε προστατευόμενα είδη και οικοτόπους, σύμφωνα με τη σχετική ενωσιακή νομοθεσία.
(20)
Ενδέχεται να υπάρξουν περιπτώσεις εμφάνισης στα σύνορα της Ένωσης ή εντοπισμού στην επικράτειά της ξένων ειδών τα οποία δεν έχουν ακόμη αναγνωριστεί ως χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος. Θα πρέπει λοιπόν να δοθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα να εγκρίνουν ορισμένα μέτρα έκτακτης ανάγκης βάσει των διαθέσιμων επιστημονικών στοιχείων. Τα εν λόγω μέτρα έκτακτης ανάγκης θα επιτρέπουν την άμεση καταπολέμηση των ανωτέρω ειδών τα οποία ίσως ενέχουν κινδύνους σχετικούς με την εισαγωγή, την εγκατάσταση και την εξάπλωσή τους σε αυτές τις χώρες, ενώ παράλληλα τα κράτη μέλη θα διενεργούν εκτίμηση των πραγματικών κινδύνων που εγκυμονούν τα είδη αυτά, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες διατάξεις των σχετικών συμφωνιών του ΠΟΕ, με σκοπό ιδίως την αναγνώριση των εν λόγω ειδών ως χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος. Είναι αναγκαίος ο συνδυασμός των εθνικών μέτρων έκτακτης ανάγκης με τη δυνατότητα έγκρισης μέτρων έκτακτης ανάγκης σε ενωσιακό επίπεδο με σκοπό τη συμμόρφωση με τις διατάξεις των σχετικών συμφωνιών του ΠΟΕ. Επιπλέον, τα μέτρα έκτακτης ανάγκης σε ενωσιακό επίπεδο θα εφοδιάζουν την Ένωση με έναν μηχανισμό ταχείας ανάληψης δράσης σε περίπτωση παρουσίας ή άμεσου κινδύνου εισόδου ενός νέου χωροκατακτητικού ξένου είδους, σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης.
(21)
Μεγάλο ποσοστό των χωροκατακτητικών ξένων ειδών εισάγονται στην Ένωση ακούσια. Είναι συνεπώς ζωτικής σημασίας η αποτελεσματικότερη διαχείριση των διαδρομών ακούσιας εισαγωγής των ειδών αυτών. Η ανάληψη δράσης στο πεδίο αυτό θα πρέπει να είναι σταδιακή, δεδομένης της σχετικά περιορισμένης πείρας. Η εν λόγω δράση θα πρέπει να περιλαμβάνει εθελοντικά μέτρα, όπως εκείνα που προτείνονται στις κατευθυντήριες γραμμές του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού για τον έλεγχο και τη διαχείριση των βιολογικών αποθέσεων σε πλοία, καθώς και υποχρεωτικά μέτρα, και θα πρέπει να βασίζεται στην πείρα που έχει ήδη αποκτηθεί στην Ένωση και στα κράτη μέλη αναφορικά με τη διαχείριση ορισμένων διαδρομών, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που έχουν θεσπιστεί μέσω της διεθνούς σύμβασης για τον έλεγχο και τη διαχείριση του υδάτινου έρματος των πλοίων και των ιζημάτων, που εγκρίθηκε το 2004. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει όλα τα δέοντα μέτρα ώστε να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να κυρώσουν την εν λόγω σύμβαση.
(22)
Προκειμένου να καταρτιστεί μια επαρκής γνωσιακή βάση για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργούνται από χωροκατακτητικά ξένα είδη, είναι σημαντική η έρευνα, παρακολούθηση και επιτήρηση των ειδών αυτών από τα κράτη μέλη. Δεδομένου ότι τα συστήματα επιτήρησης αποτελούν το πιο ενδεδειγμένο μέσο έγκαιρου εντοπισμού νέων χωροκατακτητικών ξένων ειδών και προσδιορισμού της κατανομής των ήδη εγκαταστημένων ειδών, τα συστήματα αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνουν τόσο εξειδικευμένες όσο και γενικές έρευνες και να αξιοποιούν τη συμμετοχή διαφόρων κλάδων και εμπλεκομένων, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών και τοπικών κοινοτήτων. Τα συστήματα επιτήρησης θα πρέπει να συνεπάγονται αδιάλειπτη προσοχή για οποιοδήποτε νέο χωροκατακτητικό ξένο είδος σε οποιοδήποτε μέρος της Ένωσης και θα πρέπει να έχουν ως στόχο την παροχή αποτελεσματικής και συνεκτικής εικόνας σε επίπεδο Ένωσης. Για λόγους αποτελεσματικότητας και οικονομικής αποδοτικότητας, θα πρέπει να εφαρμοστούν τα υπάρχοντα συστήματα τελωνειακού ελέγχου, επιτήρησης και παρακολούθησης που έχουν ήδη θεσπιστεί από το ενωσιακό δίκαιο, ιδίως δε εκείνα που καθορίζονται στις οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2000/60/ΕΚ, 2008/56/ΕΚ και 2009/147/ΕΚ.
(23)
Θα πρέπει να διενεργούνται επίσημοι έλεγχοι σε ζώα και φυτά για την αποτροπή της εκούσιας εισαγωγής χωροκατακτητικών ξένων ειδών. Τα ζώντα ζώα και φυτά θα πρέπει να εισέρχονται στην Ένωση από συνοριακές οντότητες ελέγχου σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), τις οδηγίες του Συμβουλίου 91/496/ΕΟΚ (18) και 97/78/ΕΚ (19) ή από σημεία εισόδου σύμφωνα με την οδηγία 2000/29/ΕΚ. Για λόγους βελτίωσης της αποτελεσματικότητας και αποφυγής της δημιουργίας παράλληλων συστημάτων τελωνειακών ελέγχων, το κατά πόσον τα εν λόγω είδη είναι χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος θα πρέπει να εξακριβώνεται επίσης από τις αρμόδιες αρχές στην πρώτη συνοριακή υπηρεσία ελέγχου ή στο πρώτο σημείο εισόδου κατά την άφιξη.
(24)
Μετά την εισαγωγή ενός χωροκατακτητικού ξένου είδους, η λήψη μέτρων έγκαιρου εντοπισμού και ταχείας εξάλειψης είναι ζωτικής σημασίας για την αποτροπή της εγκατάστασης και εξάπλωσής του. Η πλέον αποτελεσματική και οικονομικά αποδοτική απόκριση είναι συχνά η εξάλειψη του πληθυσμού, το συντομότερο δυνατόν, ενόσω ο αριθμός των δειγμάτων είναι ακόμη περιορισμένος. Σε περίπτωση που η εξάλειψη δεν είναι εφικτή ή το κόστος της υπερβαίνει τα μακροπρόθεσμα περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη, θα πρέπει να εφαρμόζονται μέτρα περιορισμού και ελέγχου. Τα διαχειριστικά μέτρα πρέπει να είναι ανάλογα προς τον αντίκτυπο στο περιβάλλον και να λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις βιογεωγραφικές και τις κλιματικές συνθήκες του οικείου κράτους μέλους.
(25)
Τα διαχειριστικά μέτρα θα πρέπει να επιδιώκουν την αποφυγή κάθε δυσμενούς επίπτωσης στο περιβάλλον καθώς και στην υγεία του ανθρώπου. Η εξάλειψη και διαχείριση ορισμένων χωροκατακτητικών ξένων ειδών ζώων μπορεί μεν κρίνεται αναγκαία σε ορισμένες περιπτώσεις αλλά ενδέχεται να προκαλεί πόνο, αγωνία, φόβο ή άλλου είδους ταλαιπωρία στα ζώα ακόμη και με τη χρήση των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών μέσων. Για τον λόγο αυτό, τα κράτη μέλη και κάθε φορέας που εμπλέκεται στην εξάλειψη, στον έλεγχο ή στον περιορισμό χωροκατακτητικών ξένων ειδών θα πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε τα ζώα να μην υφίστανται περιττό πόνο, αγωνία ή ταλαιπωρία κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, λαμβάνοντας υπόψη, στο μέτρο του δυνατού, τις βέλτιστες πρακτικές που ισχύουν στον συγκεκριμένο τομέα, για παράδειγμα τις κατευθυντήριες αρχές για την καλή μεταχείριση των ζώων που έχει εκπονήσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων. Θα πρέπει να εξετάζεται η χρήση μη θανατηφόρων μεθόδων και να λαμβάνονται μέτρα για την ελαχιστοποίηση του αντίκτυπου στα μη στοχευόμενα είδη.
(26)
Τα χωροκατακτητικά ξένα είδη προκαλούν γενικά ζημίες στα οικοσυστήματα και μειώνουν την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων αυτών. Συνεπώς, θα πρέπει να λαμβάνονται αναλογικά μέτρα αποκατάστασης για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικοσυστημάτων έναντι των εισβολών, την αποκατάσταση των προκαλούμενων ζημιών και για τη βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των ειδών και των οικοτόπων τους σύμφωνα με τις οδηγίες 92/43/ΕΟΚ και 2009/147/ΕΚ, της οικολογικής κατάστασης των εσωτερικών επιφανειακών, των μεταβατικών, των παράκτιων και των υπόγειων υδάτων σύμφωνα με την οδηγία 2000/60/ΕΚ, καθώς και της περιβαλλοντικής κατάστασης των θαλάσσιων υδάτων σύμφωνα με την οδηγία 2008/56/ΕΚ. Το κόστος των εν λόγω μέτρων αποκατάστασης θα πρέπει να ανακτάται βάσει της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει».
(27)
Πρέπει να ενθαρρυνθούν η διασυνοριακή συνεργασία, ιδίως με τις γειτονικές χώρες, και ο συντονισμός μεταξύ κρατών μελών, ιδίως εντός της ίδιας βιογεωγραφικής περιοχής της Ένωσης, ώστε να υποβοηθηθεί η αποτελεσματική εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
(28)
Το σύστημα αντιμετώπισης των χωροκατακτητικών ξένων ειδών θα πρέπει να υποστηρίζεται από ένα κεντρικό σύστημα πληροφοριών που να συνδυάζει τις υπάρχουσες πληροφορίες σχετικά με ξένα είδη στην Ένωση και να επιτρέπει την πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με την παρουσία των ειδών, την εξάπλωσή τους, την οικολογία τους, το ιστορικό εισβολών τους, καθώς και σε κάθε άλλη πληροφορία απαραίτητη για την υποστήριξη των αποφάσεων που λαμβάνονται σε επίπεδο πολιτικής και διαχείρισης αλλά και να επιτρέπει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.
(29)
Με την οδηγία 2003/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) θεσπίστηκε ένα πλαίσιο δημόσιας διαβούλευσης για τις αποφάσεις που σχετίζονται με το περιβάλλον. Κατά τον προσδιορισμό των δράσεων στο πεδίο των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, η αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού θα πρέπει να παρέχει στο κοινό τη δυνατότητα να εκφράζει, και στον φορέα λήψης αποφάσεων να λαμβάνει υπόψη, απόψεις και ανησυχίες ενδεχομένως σχετικές με τις εν λόγω αποφάσεις, ενισχύοντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τη λογοδοσία και τη διαφάνεια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση του κοινού σε περιβαλλοντικά θέματα και στην από πλευράς του υποστήριξη των αποφάσεων που λαμβάνονται.
(30)
Η συμμετοχή της επιστημονικής κοινότητας είναι σημαντική για την παροχή επαρκούς γνωσιακής βάσης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργούνται από τα χωροκατακτητικά ξένα είδη. Θα πρέπει να συσταθεί ένα εξειδικευμένο επιστημονικό φόρουμ για την παροχή συμβουλών σχετικά με τις επιστημονικές πτυχές της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, ιδίως όσον αφορά την κατάρτιση και επικαιροποίηση του ενωσιακού καταλόγου, την εκτίμηση κινδύνου, τα μέτρα έκτακτης ανάγκης και τα μέτρα ταχείας εξάλειψης.
(31)
Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή σχετικά με την έγκριση και την επικαιροποίηση του ενωσιακού καταλόγου, τη μορφή των εγγράφων που χρησιμοποιούνται ως αποδεικτικά στοιχεία για τις άδειες, τη θέσπιση ενωσιακών μέτρων έκτακτης ανάγκης, τις απαιτήσεις εφαρμογής ορισμένων διατάξεων στα οικεία κράτη μέλη στις περιπτώσεις ενισχυμένης περιφερειακής συνεργασίας, την απόρριψη αποφάσεων κρατών μελών να μην λάβουν μέτρα εξάλειψης, και τους μορφοτύπους των εκθέσεων προς την Επιτροπή. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21).
(32)
Προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις στον τομέα του περιβάλλοντος, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων, σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, αναφορικά με τον καθορισμό, αφενός, του τρόπου με τον οποίο θα συνάγεται το συμπέρασμα ότι τα χωροκατακτητικά ξένα είδη είναι ικανά να εγκαταστήσουν βιώσιμους πληθυσμούς και να εξαπλωθούν και, αφετέρου, των κοινών στοιχείων για τη διενέργεια των εκτιμήσεων κινδύνου. Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να προβαίνει η Επιτροπή σε κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού έργου της, συμπεριλαμβανομένων των διαβουλεύσεων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Κατά την προετοιμασία και τη σύνταξη κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
(33)
Για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό, είναι σημαντικό να επιβάλλουν τα κράτη μέλη αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης, λαμβάνοντας υπόψη το είδος και τη βαρύτητα της παράβασης, την αρχή της ανάκτησης του κόστους και την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».
(34)
Με μέτρα που λαμβάνονται βάσει του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη δύνανται να επιβάλλουν υποχρεώσεις σε κατόχους ή χρήστες ξένων ειδών καθώς και στους ιδιοκτήτες ή μισθωτές των σχετικών εκτάσεων.
(35)
Για να δοθεί στους ιδιοκτήτες που δεν είναι έμποροι η δυνατότητα να διατηρήσουν τα ζώα συντροφιάς τους τα οποία ανήκουν σε είδη του καταλόγου των χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος μέχρι τον φυσικό θάνατο του ζώου, είναι απαραίτητο να προβλεφθούν μεταβατικά μέτρα, υπό την προϋπόθεση ότι τίθενται σε εφαρμογή όλα τα αναγκαία μέτρα για την αποτροπή της διαφυγής ή της αναπαραγωγής.
(36)
Για να δοθεί στις εμπορικές επιχειρήσεις που ενδέχεται να προστατεύονται βάσει της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, για παράδειγμα σε εκείνες που έχουν λάβει άδεια σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 708/2007, η δυνατότητα να εξαντλήσουν τα οικεία αποθέματα χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, δικαιολογείται να τους χορηγηθεί προθεσμία δύο ετών για να προβούν στη σφαγή, στην ανώδυνη θανάτωση, στην πώληση, ή, εφόσον συντρέχει περίπτωση, να παραδώσουν τα δείγματα σε εγκαταστάσεις έρευνας ή μη επιτόπιας διατήρησης.
(37)
Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η πρόληψη και διαχείριση του φαινομένου των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων τους, να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση μπορεί να θεσπίζει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο για την επίτευξη των εν λόγω στόχων.
(38)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν ή να θεσπίζουν κανόνες σχετικά με τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος οι οποίοι είναι αυστηρότεροι από αυτούς που θέτει ο παρών κανονισμός και, επιπλέον, να εφαρμόζουν διατάξεις ανάλογες με αυτές που προβλέπει ο παρών κανονισμός για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος στα χωροκατακτητικά ξένα είδη εθνικού ενδιαφέροντος. Τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να συνάδουν προς τη ΣΛΕΕ και να κοινοποιούνται στην Επιτροπή σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός ορίζει κανόνες για την πρόληψη, την ελαχιστοποίηση και τον μετριασμό των δυσμενών επιπτώσεων της εισαγωγής και εξάπλωσης, είτε εκούσιας είτε ακούσιας, χωροκατακτητικών ξένων ειδών στη βιοποικιλότητα στο εσωτερικό της Ένωσης.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε όλα τα χωροκατακτητικά ξένα είδη.
2. Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται:
α)
σε είδη που αλλάζουν το φυσικό τους εύρος εξάπλωσης χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, αντιδρώντας στη μεταβολή των οικολογικών συνθηκών και στην κλιματική αλλαγή·
β)
σε γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 2 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ·
γ)
σε παθογόνα που προκαλούν νόσους ζώων· για τον σκοπό του παρόντος κανονισμού, ως νόσοι ζώων νοούνται οι λοιμώξεις και παρασιτώσεις των ζώων που προκαλούνται από ένα ή περισσότερα παθογόνα τα οποία μπορούν να μεταδοθούν σε ζώα ή σε ανθρώπους·
δ)
στους επιβλαβείς οργανισμούς που περιλαμβάνονται στο παράρτημα I ή στο παράρτημα II της οδηγίας 2000/29/ΕΚ και στους επιβλαβείς οργανισμούς για τους οποίους έχουν ληφθεί μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 3 της εν λόγω οδηγίας·
ε)
σε είδη που περιλαμβάνονται στο παράρτημα IV του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 708/2007 στις περιπτώσεις που χρησιμοποιούνται στην υδατοκαλλιέργεια·
στ)
σε μικροοργανισμούς που παρασκευάζονται ή εισάγονται για χρήση σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα τα οποία έχουν ήδη αδειοδοτηθεί ή για τα οποία βρίσκεται σε εξέλιξη σχετική αξιολόγηση δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2009· ή
ζ)
σε μικροοργανισμούς που παρασκευάζονται ή εισάγονται για χρήση σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα τα οποία έχουν ήδη αδειοδοτηθεί ή για τα οποία βρίσκεται σε εξέλιξη σχετική αξιολόγηση δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012.
Άρθρο 3
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1) «ξένα είδη»: ζώντα δείγματα ενός είδους, ενός υποείδους ή μιας κατώτερης ταξινομικής βαθμίδας ζώων, φυτών, μυκήτων ή μικροοργανισμών τα οποία εισάγονται εκτός του φυσικού τους εύρους εξάπλωσης· στον ορισμό αυτό συμπεριλαμβάνονται οποιοδήποτε μέρος, γαμέτες, σπόροι, αυγά ή πολλαπλασιαστικές μονάδες των εν λόγω ειδών, καθώς και κάθε υβρίδιο, ποικιλία ή φυλή που θα μπορούσε να επιβιώσει και στη συνέχεια να αναπαραχθεί·
2) «χωροκατακτητικά ξένα είδη»: ξένα είδη των οποίων η εισαγωγή ή εξάπλωση έχει διαπιστωθεί ότι απειλεί ή επηρεάζει δυσμενώς τη βιοποικιλότητα και τις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες·
3) «χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος»: χωροκατακτητικά ξένα είδη των οποίων οι δυσμενείς επιπτώσεις έχει κριθεί ότι απαιτούν συντονισμένη δράση σε ενωσιακό επίπεδο σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3·
4) «χωροκατακτητικά ξένα είδη εθνικού ενδιαφέροντος»: χωροκατακτητικά ξένα είδη διαφορετικά από τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος, για τα οποία ένα κράτος μέλος φρονεί, βάσει επιστημονικών στοιχείων, ότι οι δυσμενείς επιπτώσεις της ελευθέρωσης και εξάπλωσής τους, ακόμη και όταν δεν έχουν επιβεβαιωθεί πλήρως, είναι σημαντικές για την επικράτειά του ή τμήμα αυτής και καθιστούν αναγκαία την ανάληψη δράσης στο επίπεδο του εν λόγω κράτους μέλους·
5) «βιοποικιλότητα»: η ποικιλομορφία των ζώντων οργανισμών από όλες τις πηγές, μεταξύ άλλων από τα χερσαία, τα θαλάσσια και άλλα υδάτινα οικοσυστήματα και τα οικολογικά συμπλέγματα των οποίων αποτελούν τμήμα· στον ορισμό αυτό συμπεριλαμβάνεται η ποικιλότητα εντός και μεταξύ των ειδών και η ποικιλότητα των οικοσυστημάτων·
6) «οικοσυστημικές υπηρεσίες»: οι άμεσες και έμμεσες συνεισφορές των οικοσυστημάτων στην ευημερία του ανθρώπου·
7) «εισαγωγή»: η μετακίνηση, ως συνέπεια ανθρώπινης παρέμβασης, ενός είδους εκτός του φυσικού του εύρους εξάπλωσης·
8) «έρευνα»: περιγραφική ή πειραματική εργασία που εκτελείται υπό ρυθμιζόμενες συνθήκες για τη συλλογή νέων επιστημονικών πορισμάτων ή την ανάπτυξη νέων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των αρχικών φάσεων ταυτοποίησης, χαρακτηρισμού και απομόνωσης γενετικών χαρακτηριστικών των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, εκτός των χαρακτηριστικών που καθιστούν το είδος χωροκατακτητικό, μόνον στον βαθμό που είναι αναγκαίο για τη γενετική ενσωμάτωση των χαρακτηριστικών αυτών σε μη χωροκατακτητικά είδη·
9) «υπό περιορισμό»: διατήρηση ενός οργανισμού σε κλειστές εγκαταστάσεις από όπου είναι αδύνατη η διαφυγή ή εξάπλωση·
10) «μη επιτόπια διατήρηση»: η διατήρηση στοιχείων βιολογικής ποικιλότητας εκτός του φυσικού τους οικοτόπου·
11) «διαδρομές»: οι οδοί και οι μηχανισμοί εισαγωγής και εξάπλωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών·
12) «έγκαιρος εντοπισμός»: η επιβεβαίωση της παρουσίας δειγμάτων ενός χωροκατακτητικού ξένου είδους στο περιβάλλον προτού αυτό εξαπλωθεί ευρέως·
13) «εξάλειψη»: η πλήρης και μόνιμη απομάκρυνση του πληθυσμού χωροκατακτητικών ξένων ειδών με θανατηφόρα ή μη θανατηφόρα μέτρα·
14) «έλεγχος πληθυσμού»: θανατηφόρα ή μη θανατηφόρα μέτρα που εφαρμόζονται στον πληθυσμό ενός χωροκατακτητικού ξένου είδους, με ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στα μη στοχευόμενα είδη και τους οικοτόπους τους, με σκοπό τη διατήρηση του αριθμού των ατόμων στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο, έτσι ώστε, αν και δεν είναι εφικτή η εξάλειψη του είδους, να ελαχιστοποιηθούν η χωροκατακτητική του ικανότητα και οι δυσμενείς επιπτώσεις του στη βιοποικιλότητα, στις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες, στην υγεία του ανθρώπου ή στην οικονομία·
15) «περιορισμός»: μέτρα που αποσκοπούν στη δημιουργία φραγμών για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου διασποράς του πληθυσμού ενός χωροκατακτητικού ξένου είδους και εξάπλωσής του πέραν της περιοχής εισβολής·
16) «ευρέως εξαπλωμένο»: ένα χωροκατακτητικό ξένο είδος του οποίου ο πληθυσμός έχει υπερβεί το στάδιο του εγκλιματισμού, κατά το οποίο διατηρείται ένας αυτοσυντηρούμενος πληθυσμός, και έχει εξαπλωθεί προκειμένου να αποικίσει μεγάλο μέρος του πιθανού εύρους όπου μπορεί να επιβιώσει και να αναπαραχθεί·
17) «διαχείριση»: οποιοδήποτε θανατηφόρο ή μη θανατηφόρο μέτρο αποσκοπεί στην εξάλειψη, στον έλεγχο του πληθυσμού ή στον περιορισμό του πληθυσμού ενός χωροκατακτητικού ξένου είδους, με ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στα μη στοχευόμενα είδη και τους οικοτόπους τους·
Άρθρο 4
Κατάλογος χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος
1. Η Επιτροπή εκδίδει μέσω εκτελεστικών πράξεων κατάλογο χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος («ενωσιακός κατάλογος»), με βάση τα κριτήρια που ορίζονται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 27 παράγραφος 2. Το σχέδιο εκτελεστικής πράξης υποβάλλεται στην επιτροπή του άρθρου 27 παράγραφος 1 έως τις 2 Ιανουαρίου 2016.
2. Η Επιτροπή αναθεωρεί πλήρως τον ενωσιακό κατάλογο τουλάχιστον ανά έξι έτη και, εν τω μεταξύ, τον επικαιροποιεί όπως απαιτείται σύμφωνα με τη διαδικασία της παραγράφου 1:
α)
είτε προσθέτοντας νέα χωροκατακτητικά ξένα είδη·
β)
είτε αφαιρώντας όσα από τα είδη του καταλόγου δεν πληρούν πλέον οποιοδήποτε από τα κριτήρια που ορίζονται στην παράγραφο 3.
3. Χωροκατακτητικά ξένα είδη εγγράφονται στον ενωσιακό κατάλογο μόνον εάν πληρούν όλα τα ακόλουθα κριτήρια:
α)
διαπιστώνεται βάσει των διαθέσιμων επιστημονικών στοιχείων ότι είναι ξένα προς την επικράτεια της Ένωσης, εξαιρουμένων των εξόχως απόκεντρων περιοχών της·
β)
διαπιστώνεται βάσει των διαθέσιμων επιστημονικών στοιχείων ότι είναι ικανά να εγκαταστήσουν βιώσιμο πληθυσμό και να εξαπλωθούν στο περιβάλλον υπό τις παρούσες συνθήκες και υπό προβλέψιμες συνθήκες κλιματικής αλλαγής σε μία βιογεωγραφική περιοχή η οποία ανήκει σε περισσότερα από δύο κράτη μέλη ή σε μία θαλάσσια υποπεριοχή, εξαιρουμένων των εξόχως απόκεντρων περιοχών τους·
γ)
διαπιστώνεται, βάσει διαθέσιμων επιστημονικών στοιχείων, ότι είναι πιθανόν να έχουν σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και στις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες, και ενδέχεται επίσης να έχουν δυσμενή αντίκτυπο στην υγεία του ανθρώπου ή στην οικονομία·
δ)
καταδεικνύεται μέσω εκτίμησης κινδύνου που έχει διενεργηθεί δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1 ότι απαιτείται δράση σε ενωσιακό επίπεδο για την αποτροπή της εισαγωγής, της εγκατάστασης και της εξάπλωσής τους·
ε)
αναμένεται ότι η συμπερίληψη στον κατάλογο θα αποτρέψει, θα ελαχιστοποιήσει ή θα μετριάσει αποτελεσματικά τις δυσμενείς επιπτώσεις τους.
4. Τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλλουν στην Επιτροπή αιτήματα εγγραφής χωροκατακτητικών ξένων ειδών στον ενωσιακό κατάλογο. Τα αιτήματα αυτά περιλαμβάνουν όλα τα ακόλουθα:
α)
το όνομα του είδους·
β)
εκτίμηση κινδύνου που έχει διενεργηθεί δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1·
γ)
στοιχεία που αποδεικνύουν ότι πληρούνται τα κριτήρια της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου.
5. Ο ενωσιακός κατάλογος αναφέρει, όποτε συντρέχει περίπτωση, τα εμπορεύματα με τα οποία συνδέονται κατά κανόνα τα χωροκατακτητικά ξένα είδη καθώς και τους κωδικούς των εν λόγω εμπορευμάτων βάσει της συνδυασμένης ονοματολογίας, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87 του Συμβουλίου (22), με αναφορά των κατηγοριών εμπορευμάτων που υπόκεινται σε επίσημους ελέγχους σύμφωνα με το άρθρο 15 του παρόντος κανονισμού.
6. Κατά την έγκριση ή την επικαιροποίηση του ενωσιακού καταλόγου, η Επιτροπή εφαρμόζει τα κριτήρια της παραγράφου 3 λαμβάνοντας επαρκώς υπόψη το κόστος εφαρμογής για τα κράτη μέλη, το κόστος μη ανάληψης δράσης, την οικονομική αποδοτικότητα και τις κοινωνικο-οικονομικές πτυχές. Ο κατάλογος συμπεριλαμβάνει κατά προτεραιότητα τα χωροκατακτητικά ξένα είδη τα οποία:
α)
δεν απαντώνται επί του παρόντος στην επικράτεια της Ένωσης ή των οποίων η εισβολή βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, και τα οποία θεωρείται ότι είναι πιο πιθανό να έχουν σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις·
β)
έχουν ήδη εγκατασταθεί στην Ένωση και έχουν τις πλέον σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις.
7. Στην πρότασή της για τον ενωσιακό κατάλογο η Επιτροπή εξηγεί επίσης γιατί οι στόχοι του παρόντος κανονισμού μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα με τη λήψη μέτρων σε ενωσιακό επίπεδο.
Άρθρο 5
Εκτίμηση κινδύνου
1. Για τους σκοπούς του άρθρου 4, διενεργείται για το σύνολο του τρέχοντος και του δυνητικού εύρους εξάπλωσης των χωροκατακτητικών ξένων ειδών εκτίμηση κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη τα εξής στοιχεία:
α)
περιγραφή των χωροκατακτητικών ξένων ειδών με την ταξινομική τους ταυτότητα, το ιστορικό τους, το φυσικό και το δυνητικό εύρος εξάπλωσής τους·
β)
περιγραφή των προτύπων και της δυναμικής αναπαραγωγής και εξάπλωσής τους, συμπεριλαμβανομένης εκτίμησης του κατά πόσον υφίστανται οι περιβαλλοντικές συνθήκες που απαιτούνται για την αναπαραγωγή και εξάπλωσή τους·
γ)
περιγραφή των πιθανών διαδρομών εισαγωγής και εξάπλωσης των ειδών αυτών, εκούσιας και ακούσιας, συμπεριλαμβανομένων κατά περίπτωση των εμπορευμάτων με τα οποία συνδέονται κατά κανόνα τα εν λόγω είδη·
δ)
ενδελεχή εκτίμηση του κινδύνου εισαγωγής, εγκατάστασης και εξάπλωσης στις σχετικές βιογεωγραφικές περιοχές υπό τις παρούσες συνθήκες και υπό προβλέψιμες συνθήκες κλιματικής αλλαγής·
ε)
περιγραφή της τρέχουσας κατανομής του χωροκατακτητικού ξένου είδους, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσον το εν λόγω είδος είναι ήδη παρόν στην Ένωση ή σε γειτονικές χώρες και πρόβλεψη της πιθανής μελλοντικής κατανομής του·
στ)
περιγραφή των δυσμενών επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα και στις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στα ιθαγενή είδη, στις προστατευόμενες περιοχές, στους απειλούμενους οικοτόπους καθώς επίσης στην υγεία του ανθρώπου, στην ασφάλεια και στην οικονομία, με εκτίμηση της πιθανότητας μελλοντικών επιπτώσεων λαμβανομένης υπόψη της διαθέσιμης επιστημονικής γνώσης·
ζ)
εκτίμηση του δυνητικού κόστους των ζημιών·
η)
περιγραφή των γνωστών χρήσεων και των κοινωνικοοικονομικών οφελών που προκύπτουν από αυτές τις χρήσεις.
2. Η Επιτροπή διενεργεί τις εκτιμήσεις κινδύνου του άρθρου 4 παράγραφος 3 στοιχείο δ), έχοντας υπόψη τα στοιχεία που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, προκειμένου να προτείνει είδη προς συμπερίληψη στον κατάλογο των χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος.
Όποτε ένα κράτος μέλος υποβάλλει αίτημα για τη συμπερίληψη ενός είδους στον ενωσιακό κατάλογο, αναλαμβάνει την ευθύνη διενέργειας εκτίμησης κινδύνου κατά το άρθρο 4 παράγραφος 4 σημείο β) έχοντας υπόψη τα στοιχεία της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Όταν κρίνεται αναγκαίο, η Επιτροπή δύναται να συντρέχει τα κράτη μέλη κατά την εκπόνηση των εν λόγων εκτιμήσεων κινδύνου σε θέματα που άπτονται της ευρωπαϊκής τους διάστασης.
3. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 29 για τον ακριβέστερο προσδιορισμό του τύπου των αποδεκτών στοιχείων για τους σκοπούς του άρθρου 4 παράγραφος 3 στοιχείο β) και για την λεπτομερή περιγραφή της εφαρμογής των στοιχείων α) έως η) της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Η εν λόγω λεπτομερής περιγραφή περιλαμβάνει τη μεθοδολογία που θα εφαρμόζεται για την αξιολόγηση των στοιχείων αυτών, λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά εθνικά και διεθνή πρότυπα και την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στη δράση κατά των χωροκατακτητικών ξένων ειδών που συνδέονται με, ή είναι ικανά να προκαλέσουν, σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα ή τις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες, καθώς και στην υγεία του ανθρώπου ή την οικονομία, κάτι που συνιστά επιβαρυντικό παράγοντα. Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό η Επιτροπή να ακολουθεί τη συνήθη πρακτική της και να πραγματοποιεί διαβουλεύσεις με εμπειρογνώμονες, συμπεριλαμβανομένων των εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών, πριν από την έκδοση των εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
Άρθρο 6
Διατάξεις για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές
1. Τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος δεν υπόκεινται στις διατάξεις του άρθρου 7 ή των άρθρων 13 έως 20 στις εξόχως απόκεντρες περιοχές.
2. Το αργότερο στις 2 Ιανουαρίου 2017, κάθε κράτος μέλος που διαθέτει εξόχως απόκεντρες περιοχές εγκρίνει κατάλογο χωροκατακτητικών ξένων ειδών που ενδιαφέρουν καθεμιά από τις εξόχως απόκεντρες περιοχές του, κατόπιν διαβούλευσης με τις εν λόγω περιοχές.
3. Όσον αφορά τα χωροκατακτητικά ξένα είδη που περιλαμβάνονται στους καταλόγους της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου, τα κράτη μέλη δύνανται, εντός των αντίστοιχων εξόχως απόκεντρων περιοχών, να εφαρμόσουν μέτρα όμοια με αυτά που προβλέπονται στα άρθρα 7 έως 9, 13 έως 17, 19 και 20, όπως κρίνεται πρόσφορο. Τα εν λόγω μέτρα συνάδουν προς τη ΣΛΕΕ και κοινοποιούνται στην Επιτροπή σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης.
4. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν αμέσως στην Επιτροπή τους καταλόγους της παραγράφου 2, καθώς και κάθε επικαιροποίηση των εν λόγω καταλόγων, και ενημερώνουν σχετικά τα υπόλοιπα κράτη μέλη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΠΡΟΛΗΨΗ
Άρθρο 7
Περιορισμοί
1. Τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος δεν αποτελούν εκούσια το αντικείμενο καμίας από τις ακόλουθες ενέργειες:
α)
εισαγωγή στην επικράτεια της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της διαμετακόμισης υπό τελωνειακή επιτήρηση·
β)
διατήρηση, ακόμη και υπό περιορισμό·
γ)
εκτροφή, ακόμη και υπό περιορισμό·
δ)
μεταφορά, από την Ένωση ή εντός αυτής, με εξαίρεση τη μεταφορά ειδών σε εγκαταστάσεις με σκοπό την εξάλειψή τους·
ε)
διάθεση στην αγορά·
στ)
χρήση ή ανταλλαγή·
ζ)
παροχή της δυνατότητας αναπαραγωγής ή καλλιέργεια, ακόμη και υπό περιορισμό·
η)
ελευθέρωση στο περιβάλλον.
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να αποτρέψουν την ακούσια εισαγωγή ή εξάπλωση, και εκ βαρείας αμελείας, όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, των ξένων χωροκατακτητικών ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος.
Άρθρο 8
Άδειες
1. Κατά παρέκκλιση των περιορισμών που επιβάλλονται στα στοιχεία α), β), γ), δ), στ) και ζ) του άρθρου 7 παράγραφος 1, και τηρουμένης της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου, τα κράτη μέλη θεσπίζουν σύστημα αδειοδότησης που επιτρέπει σε ορισμένες εγκαταστάσεις να προβαίνουν σε έρευνα ή μη επιτόπια διατήρηση με αντικείμενο χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος. Στις περιπτώσεις που η χρήση προϊόντων προερχόμενων από χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος είναι αναγκαία για την προαγωγή της υγείας του ανθρώπου, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να συμπεριλάβουν την επιστημονική παραγωγή και την επακόλουθη φαρμακευτική χρήση στο σύστημα αδειοδότησης.
2. Τα κράτη μέλη εξουσιοδοτούν τις σχετικές αρμόδιες αρχές να εκδίδουν τις άδειες της παραγράφου 1 για δραστηριότητες εκτελούμενες σε συνθήκες διατήρησης υπό περιορισμό οι οποίες πληρούν τους ακόλουθους όρους:
α)
για τη διατήρηση και τον χειρισμό του χωροκατακτητικού ξένου είδους ενωσιακού ενδιαφέροντος χρησιμοποιούνται οι χώροι διατήρησης υπό περιορισμό που αναφέρονται στην παράγραφο 3·
β)
η δραστηριότητα εκτελείται από προσωπικό που διαθέτει κατάλληλα προσόντα, όπως ορίζουν οι αρμόδιες αρχές·
γ)
η μεταφορά προς και από τον χώρο διατήρησης υπό περιορισμό εκτελείται υπό συνθήκες που αποκλείουν τη διαφυγή των χωροκατακτητικών ξένων ειδών σύμφωνα με τα οριζόμενα στην άδεια·
δ)
στην περίπτωση χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος που είναι ζώα, αυτά σημαίνονται ή ταυτοποιούνται αποτελεσματικά με άλλον τρόπο, εφόσον είναι πρόσφορο, με τη χρήση μεθόδων που δεν προκαλούν πόνο, αγωνία ή ταλαιπωρία που είναι δυνατόν να αποφεύγεται·
ε)
επιτυγχάνεται αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου διαφυγής ή εξάπλωσης ή απομάκρυνσης, λαμβάνοντας υπόψη την ταυτότητα, τη βιολογία και τα μέσα διασποράς του είδους, την προβλεπόμενη δραστηριότητα και τον αντίστοιχο χώρο διατήρησης υπό περιορισμό, την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον και άλλους συναφείς παράγοντες·
στ)
εφαρμόζεται συνεχής επιτήρηση και εκπονείται από τον αιτούντα ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση πιθανής διαφυγής ή εξάπλωσης, συμπεριλαμβανομένου σχεδίου εξάλειψης. Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης εγκρίνεται από τη σχετική αρμόδια αρχή. Σε περίπτωση διαφυγής ή εξάπλωσης, το σχέδιο έκτακτης ανάγκης τίθεται αμέσως σε εφαρμογή και είναι δυνατή η προσωρινή ή μόνιμη ανάκληση της άδειας.
Η άδεια της παραγράφου 1 περιορίζεται σε αριθμό χωροκατακτητικών ξένων ειδών και δειγμάτων που δεν υπερβαίνει τη δυναμικότητα του χώρου διατήρησης υπό περιορισμό. Περιλαμβάνει τους περιορισμούς που απαιτούνται για τον μετριασμό του κινδύνου διαφυγής ή εξάπλωσης του εκάστοτε είδους. Συνοδεύει πάντα τα χωροκατακτητικά ξένα είδη που αφορά, όταν αυτά διατηρούνται, εισάγονται στην Ένωση και μεταφέρονται στο εσωτερικό της.
3. Τα δείγματα θεωρείται ότι διατηρούνται υπό περιορισμό εάν πληρούνται οι ακόλουθοι όροι:
α)
είναι φυσικώς απομονωμένα και δεν μπορούν να διαφύγουν ή να εξαπλωθούν ή να απομακρυνθούν από μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα από τους χώρους όπου διατηρούνται υπό περιορισμό·
β)
πρωτόκολλα καθαρισμού, διαχείρισης αποβλήτων και συντήρησης διασφαλίζουν ότι τα δείγματα ή αναπαραγώγιμα μέρη τους δεν μπορούν να διαφύγουν, να εξαπλωθούν ή να απομακρυνθούν από μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα·
γ)
η απομάκρυνση των δειγμάτων από τους χώρους διατήρησης υπό περιορισμό, η διάθεση ή καταστροφή ή ανώδυνη θανάτωσή τους εκτελούνται με τρόπο που αποκλείει τον πολλαπλασιασμό ή την αναπαραγωγή τους εκτός των χώρων διατήρησης υπό περιορισμό.
4. Κατά την υποβολή αίτησης για άδεια, ο αιτών προσκομίζει όλα τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία ώστε να μπορεί η αρμόδια αρχή να κρίνει κατά πόσον πληρούνται οι όροι των παραγράφων 2 και 3.
5. Τα κράτη μέλη εξουσιοδοτούν τη σχετική αρμόδια αρχή να ανακαλέσει ανά πάσα στιγμή την άδεια, οριστικά ή προσωρινά, εάν επέλθουν απρόβλεπτα συμβάντα με δυσμενείς επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα ή τις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες. Η ανάκληση άδειας αιτιολογείται από επιστημονικούς λόγους και, εάν οι επιστημονικές πληροφορίες δεν είναι ακόμη επαρκείς, βάσει της αρχής της προφύλαξης και λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τους εθνικούς διοικητικούς κανόνες.
6. Η Επιτροπή εγκρίνει, μέσω εκτελεστικής πράξης, τη μορφή του εγγράφου που χρησιμοποιείται ως αποδεικτικό στοιχείο για την άδεια που χορηγείται από τις αρμόδιες αρχές κράτους μέλους. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 27 παράγραφος 2. Τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν αυτή τη μορφή για το έγγραφο που συνοδεύει την άδεια.
7. Για όλες τις άδειες που εκδίδονται σύμφωνα με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, τα κράτη μέλη θέτουν αμελλητί στη διάθεση του κοινού στο διαδίκτυο τουλάχιστον τα ακόλουθα:
α)
την επιστημονική και την κοινή ονομασία του χωροκατακτητικού ξένου είδους ενωσιακού ενδιαφέροντος για το οποίο χορηγήθηκε η άδεια·
β)
το πλήθος ή τον όγκο των σχετικών δειγμάτων·
γ)
τον σκοπό για τον οποίο χορηγήθηκε η άδεια·
δ)
τους κωδικούς της συνδυασμένης ονοματολογίας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87.
8. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι επιθεωρήσεις διενεργούνται από τις αρμόδιες αρχές ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση της εγκατάστασης με τους όρους που προβλέπονται στην εκδοθείσα άδεια.
Άρθρο 9
Εγκρίσεις
1. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, για λόγους επιτακτικού δημόσιου συμφέροντος, μεταξύ άλλων κοινωνικής ή οικονομικής φύσης, τα κράτη μέλη δύνανται να δώσουν άδεια στις εγκαταστάσεις να διεξάγουν δραστηριότητες διαφορετικές από αυτές του άρθρου 8 παράγραφος 1 κατόπιν σχετικής έγκρισης της Επιτροπής, σύμφωνα με τη διαδικασία του παρόντος άρθρου και υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφοι 2 και 3.
2. Η Επιτροπή εκπονεί και διαχειρίζεται ένα ηλεκτρονικό σύστημα εγκρίσεων και αποφαίνεται επί των αιτήσεων έγκρισης εντός 60 ημερών από τη λήψη τους.
3. Οι αιτήσεις έγκρισης υποβάλλονται από τα κράτη μέλη μέσω του συστήματος της παραγράφου 2.
4. Η αίτηση έγκρισης περιλαμβάνει τα ακόλουθα:
α)
προσδιορισμό της εγκατάστασης ή των ομάδων εγκαταστάσεων συμπεριλαμβανομένου του ονόματος και της διεύθυνσής τους·
β)
την επιστημονική και την κοινή ονομασία του χωροκατακτητικού ξένου είδους ενωσιακού ενδιαφέροντος για το οποίο ζητείται έγκριση·
γ)
τους κωδικούς της συνδυασμένης ονοματολογίας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87·
δ)
το πλήθος ή τον όγκο των σχετικών δειγμάτων·
ε)
τους λόγους που δικαιολογούν την ανάγκη λήψης της σχετικής έγκρισης·
στ)
λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που έχουν προβλεφθεί ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν είναι δυνατή η διαφυγή ή η εξάπλωση από τις εγκαταστάσεις διατήρησης υπό περιορισμό που θα χρησιμοποιηθούν για τη διατήρηση και τον χειρισμό του χωροκατακτητικού ξένου είδους, καθώς και των μέτρων που θα διασφαλίσουν ότι τυχόν μεταφορά του είδους που ενδεχομένως απαιτηθεί θα διεξαχθεί με τρόπο που καθιστά αδύνατη τη διαφυγή του·
ζ)
εκτίμηση του κινδύνου διαφυγής του χωροκατακτητικού ξένου είδους ενωσιακού ενδιαφέροντος για το οποίο ζητείται έγκριση, συνοδευόμενη από περιγραφή των μέτρων μετριασμού του κινδύνου που θα εφαρμοστούν·
η)
περιγραφή του προβλεπόμενου συστήματος επιτήρησης και του σχεδίου έκτακτης ανάγκης που έχει καταρτιστεί για την αντιμετώπιση τυχόν διαφυγής ή εξάπλωσης, συμπεριλαμβανομένου σχεδίου εξάλειψης όποτε απαιτείται·
θ)
περιγραφή της σχετικής εθνικής νομοθεσίας που ισχύει για τις εν λόγω εγκαταστάσεις.
5. Η έγκριση εκδίδεται από την Επιτροπή, η οποία και την κοινοποιεί στη σχετική αρμόδια αρχή του κράτους μέλους. Η έγκριση περιλαμβάνει τα στοιχεία που προβλέπει η παράγραφος 4 και ορίζει τη διάρκειά της. Ανεξάρτητα από τη διαδικασία που ακολουθήθηκε κατά την υποβολή της αίτησης σύμφωνα με το στοιχείο α) της παραγράφου 4, κάθε έγκριση αφορά συγκεκριμένη εγκατάσταση. Η έγκριση περιλαμβάνει επίσης διατάξεις σχετικά με την παροχή συμπληρωματικού αποθέματος ή αποθέματος αντικατάστασης στην εγκατάσταση, για τα οποία ζητείται έγκριση.
6. Μετά τη χορήγηση της έγκρισης από την Επιτροπή, η σχετική αρμόδια αρχή μπορεί να εκδώσει την άδεια που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφοι 4 έως 8. Η αρμόδια αρχή υποχρεούται να συμπεριλαμβάνει στις άδειες τις διατάξεις που περιέχονται στην έγκριση της Επιτροπής.
7. Η Επιτροπή απορρίπτει την αίτηση έγκρισης εάν δεν εκπληρώνεται οποιαδήποτε από τις συναφείς υποχρεώσεις που προβλέπει ο παρών κανονισμός.
8. Η Επιτροπή ενημερώνει το συντομότερο δυνατόν το οικείο κράτος μέλος για οποιαδήποτε αίτηση χορήγησης άδειας απορρίπτει βάσει της παραγράφου 7, προσδιορίζοντας τον λόγο της απόρριψης.
Άρθρο 10
Μέτρα έκτακτης ανάγκης
1. Όταν ένα κράτος μέλος διαθέτει στοιχεία που αποδεικνύουν την παρουσία ή τον άμεσο κίνδυνο εισαγωγής στην επικράτειά του ενός χωροκατακτητικού ξένου είδους που δεν περιλαμβάνεται στον ενωσιακό κατάλογο, αλλά για το οποίο οι σχετικές αρμόδιες αρχές έχουν διαπιστώσει, βάσει προκαταρκτικών επιστημονικών στοιχείων, ότι είναι πιθανό να πληροί τα κριτήρια του άρθρου 4 παράγραφος 3, το εν λόγω κράτος μέλος μπορεί να λάβει μέτρα έκτακτης ανάγκης που συνίστανται σε οποιονδήποτε από τους περιορισμούς του άρθρου 7 παράγραφος 1.
2. Το κράτος μέλος που εφαρμόζει στην εθνική του επικράτεια μέτρα έκτακτης ανάγκης τα οποία περιλαμβάνουν την εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφος 1 στοιχεία α), δ) ή ε) κοινοποιεί αμέσως στην Επιτροπή και σε όλα τα άλλα κράτη μέλη τα ληφθέντα μέτρα, καθώς και τα στοιχεία που δικαιολογούν τη λήψη τους.
3. Το εν λόγω κράτος μέλος διενεργεί χωρίς καθυστέρηση, βάσει των διαθέσιμων τεχνικών και επιστημονικών πληροφοριών, και σε κάθε περίπτωση εντός 24 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων έκτακτης ανάγκης, εκτίμηση κινδύνου δυνάμει του άρθρου 5 για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη που υπόκεινται στα μέτρα έκτακτης ανάγκης με σκοπό να συμπεριληφθούν στον ενωσιακό κατάλογο.
4. Όταν η Επιτροπή λαμβάνει την κοινοποίηση που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου ή διαθέτει άλλα στοιχεία που αποδεικνύουν την παρουσία ή τον άμεσο κίνδυνο εισαγωγής στην Ένωση ενός χωροκατακτητικού ξένου είδους που δεν περιλαμβάνεται στον ενωσιακό κατάλογο, αλλά είναι πιθανό να πληροί τα κριτήρια του άρθρου 4 παράγραφος 3, εξετάζει, με βάση προκαταρκτικά επιστημονικά στοιχεία, εάν το είδος αυτό είναι πιθανό να πληροί τα εν λόγω κριτήρια. Όταν η Επιτροπή αποφαίνεται ότι τα κριτήρια του άρθρου 4 παράγραφος 3 είναι πιθανό να πληρούνται, θεσπίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, μέτρα έκτακτης ανάγκης για την Ένωση, που συνίστανται σε οποιονδήποτε από τους περιορισμούς του άρθρου 7 παράγραφος 1 για περιορισμένη χρονική περίοδο αναφορικά με τους κινδύνους που ενέχει το συγκεκριμένο είδος. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 27 παράγραφος 2.
5. Όταν εκδίδεται εκτελεστική πράξη από την Επιτροπή βάσει της παραγράφου 4, τα κράτη μέλη καταργούν ή τροποποιούν τα ληφθέντα μέτρα έκτακτης ανάγκης, όπως απαιτείται.
6. Τα κράτη μέλη καταργούν ή τροποποιούν επίσης τα μέτρα έκτακτης ανάγκης που έχουν λάβει εάν η Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 1, συμπεριλάβει το χωροκατακτητικό ξένο είδος στον ενωσιακό κατάλογο.
7. Εάν, μετά από εκτίμηση κινδύνου που διενεργήθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή δεν συμπεριλάβει το χωροκατακτητικό ξένο είδος στον ενωσιακό κατάλογο, τα κράτη μέλη καταργούν τα μέτρα έκτακτης ανάγκης που έλαβαν δυνάμει της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου και δύνανται να συμπεριλάβουν το εν λόγω είδος σε εθνικό κατάλογο χωροκατακτητικών ξένων ειδών εθνικού ενδιαφέροντος, σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1, καθώς επίσης να εξετάσουν το ενδεχόμενο ενισχυμένης περιφερειακής συνεργασίας σύμφωνα με το άρθρο 11.
Άρθρο 11
Χωροκατακτητικά ξένα είδη περιφερειακού ενδιαφέροντος και είδη ιθαγενή στην Ένωση
1. Τα κράτη μέλη δύνανται να επιλέξουν, μεταξύ των ειδών του καταλόγου εθνικού ενδιαφέροντος που έχουν εκπονήσει σύμφωνα με το άρθρο 12, είδη ιθαγενή ή μη ιθαγενή στην Ένωση που απαιτούν ενισχυμένη περιφερειακή συνεργασία.
2. Κατόπιν αιτήματος των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για τη διευκόλυνση της συνεργασίας και του συντονισμού των οικείων κρατών μελών σύμφωνα με το άρθρο 22 παράγραφος 1. Όποτε υπάρχει ανάγκη, με βάση τις επιπτώσεις ορισμένων χωροκατακτητικών ξένων ειδών στη βιοποικιλότητα και στις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες, καθώς επίσης στην υγεία του ανθρώπου και στην οικονομία, και υπό την προϋπόθεση ότι η σχετική ανάγκη επιβεβαιώνεται πλήρως κατόπιν ενδελεχούς ανάλυσης από το αιτούν κράτος μέλος των προβαλλόμενων λόγων για ενισχυμένη περιφερειακή συνεργασία, η Επιτροπή δύναται να ορίσει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, ότι τα οικεία κράτη μέλη εφαρμόζουν, τηρουμένων των αναλογιών, στην επικράτειά τους ή σε τμήμα αυτής, τις διατάξεις των άρθρων 13, 14 και 16, το άρθρο 17 παρά τις διατάξεις του άρθρου 18, καθώς και ότι εφαρμόζουν τα άρθρα 19 και 20, όπως απαιτείται. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 27 παράγραφος 2.
3. Τα χωροκατακτητικά ξένα είδη περιφερειακού ενδιαφέροντος που είναι ιθαγενή ενός κράτους μέλους δεν υπόκεινται στις διατάξεις των άρθρων 13, 14, 16, 17, 19, 20 και 24 στην επικράτεια του εν λόγω κράτους μέλους. Τα κράτη μέλη όπου τα είδη αυτά είναι ιθαγενή συνεργάζονται με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη για την αξιολόγηση των διαδρομών σύμφωνα με το άρθρο 13 και, κατόπιν διαβούλευσης με τα άλλα κράτη μέλη, δύνανται να θεσπίσουν σχετικά μέτρα ώστε να αποφευχθεί η περαιτέρω εξάπλωση αυτών των ειδών σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 22 παράγραφος 1.
Άρθρο 12
Χωροκατακτητικά ξένα είδη εθνικού ενδιαφέροντος
1. Τα κράτη μέλη δύνανται να εκπονούν εθνικό κατάλογο χωροκατακτητικών ξένων ειδών εθνικού ενδιαφέροντος. Για τα εν λόγω χωροκατακτητικά ξένα είδη, τα κράτη μέλη δύνανται να εφαρμόζουν, εντός της επικράτειάς τους, μέτρα όπως τα προβλεπόμενα στα άρθρα 7, 8, 13 έως 17, 19 και 20, όπως απαιτείται. Τα εν λόγω μέτρα συνάδουν προς τη ΣΛΕΕ και κοινοποιούνται στην Επιτροπή σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης.
2. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή και στα υπόλοιπα κράτη μέλη τα είδη που θεωρούν χωροκατακτητικά ξένα είδη εθνικού ενδιαφέροντος και τους περιορισμούς που ορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 1.
Άρθρο 13
Σχέδια δράσης για τις διαδρομές των χωροκατακτητικών ξένων ειδών
1. Το αργότερο εντός 18 μηνών από την ημερομηνία έγκρισης του ενωσιακού καταλόγου, τα κράτη μέλη διενεργούν ενδελεχή ανάλυση των διαδρομών ακούσιας εισαγωγής και εξάπλωσης των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, κατ’ ελάχιστον στην επικράτειά τους, καθώς και στα θαλάσσια ύδατά τους όπως ορίζονται στο άρθρο 3 σημείο 1) της οδηγίας 2008/56/ΕΚ, και προσδιορίζουν τις διαδρομές που απαιτούν δράση κατά προτεραιότητα («διαδρομές προτεραιότητας»), λόγω του όγκου των ειδών ή των δυνητικών ζημιών που προκαλούνται από τα είδη που εισέρχονται στην Ένωση ακολουθώντας αυτές τις διαδρομές.
2. Εντός τριών ετών από την ημερομηνία έγκρισης του ενωσιακού καταλόγου κάθε κράτος μέλος θεσπίζει και εφαρμόζει είτε ένα σχέδιο δράσης είτε σειρά σχεδίων δράσης για την αντιμετώπιση των διαδρομών προτεραιότητας που έχει προσδιορίσει δυνάμει της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Τα εν λόγω σχέδια δράσης περιλαμβάνουν χρονοδιαγράμματα ενεργειών και περιγράφουν τα μέτρα που πρόκειται να ληφθούν και, κατά περίπτωση, εθελοντικές ενέργειες και κώδικες ορθής πρακτικής για την αντιμετώπιση των διαδρομών προτεραιότητας και την αποτροπή της ακούσιας εισαγωγής και εξάπλωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών προς την Ένωση ή εντός αυτής.
3. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την ύπαρξη συντονισμού με στόχο την εκπόνηση σχεδίου δράσης ή σειράς σχεδίων δράσης συντονισμένων στο κατάλληλο περιφερειακό επίπεδο βάσει του άρθρου 22 παράγραφος 1. Στις περιπτώσεις που δεν εκπονούνται τέτοια περιφερειακά σχέδια δράσης, τα κράτη μέλη εκπονούν και εφαρμόζουν σχέδια δράσης που καλύπτουν την επικράτειά τους και τα οποία συντονίζονται στον μέγιστο δυνατό βαθμό στο κατάλληλο περιφερειακό επίπεδο.
4. Τα σχέδια δράσης της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου περιλαμβάνουν, ειδικότερα, μέτρα βασισμένα σε ανάλυση κόστους-οφέλους που αποσκοπούν στα εξής:
α)
να ευαισθητοποιήσουν·
β)
να ελαχιστοποιήσουν την επιμόλυνση εμπορευμάτων και αγαθών, καθώς και κάθε οχήματος και εξοπλισμού, από δείγματα χωροκατακτητικών ξένων ειδών, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την αντιμετώπιση της μεταφοράς χωροκατακτητικών ξένων ειδών από τρίτες χώρες·
γ)
να διασφαλίσουν ότι διενεργούνται κατάλληλοι έλεγχοι στα σύνορα της Ένωσης, εκτός των επίσημων ελέγχων που διενεργούνται δυνάμει του άρθρου 15.
5. Τα σχέδια δράσης που εκπονούνται σύμφωνα με την παράγραφο 2 διαβιβάζονται χωρίς καθυστέρηση στην Επιτροπή. Τουλάχιστον ανά εξαετία μετά την τελευταία διαβίβαση, τα κράτη μέλη αναθεωρούν τα σχέδια δράσης και τα διαβιβάζουν εκ νέου στην Επιτροπή.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΕΓΚΑΙΡΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΑΧΕΙΑ ΕΞΑΛΕΙΨΗ
Άρθρο 14
Σύστημα επιτήρησης
1. Εντός 18 μηνών από την ημερομηνία έγκρισης του ενωσιακού καταλόγου τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή, ή εντάσσουν στο ήδη υπάρχον σύστημά τους, σύστημα επιτήρησης των χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος, το οποίο συλλέγει και καταγράφει δεδομένα σχετικά με την εμφάνιση χωροκατακτητικών ξένων ειδών στο περιβάλλον, μέσω έρευνας, παρακολούθησης ή άλλων διαδικασιών, με σκοπό την αποτροπή της εξάπλωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών στην Ένωση.
2. Το σύστημα επιτήρησης της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου:
α)
καλύπτει την επικράτεια των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων χωρικών υδάτων, με σκοπό τη διαπίστωση της παρουσίας και κατανομής νέων και ήδη εγκαταστημένων χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος·
β)
είναι επαρκώς δυναμικό ώστε να ανιχνεύει γρήγορα την εμφάνιση στο περιβάλλον της επικράτειας ή μέρους της επικράτειας των κρατών μελών κάθε χωροκατακτητικού ξένου είδους ενωσιακού ενδιαφέροντος, η παρουσία του οποίου ήταν προηγουμένως άγνωστη·
γ)
αναπτύσσει περαιτέρω, χωρίς ασυμβατότητες και αλληλοεπικαλύψεις, τις σχετικές διατάξεις περί αξιολόγησης και παρακολούθησης που θεσπίζονται από το δίκαιο της Ένωσης ή διεθνείς συμφωνίες και αξιοποιεί τις πληροφορίες που παρέχονται από τα υπάρχοντα συστήματα επιτήρησης και παρακολούθησης όπως περιγράφονται στο άρθρο 11 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, στο άρθρο 8 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ και στο άρθρο 11 της οδηγίας 2008/56/ΕΚ·
δ)
λαμβάνει υπόψη τις σχετικές διασυνοριακές επιπτώσεις και τα σχετικά διασυνοριακά χαρακτηριστικά, στον βαθμό που είναι εφικτό.
Άρθρο 15
Επίσημοι έλεγχοι
1. Το αργότερο στις 2 Ιανουαρίου 2016, τα κράτη μέλη εγκαθιστούν πλήρως λειτουργικές δομές για τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την αποτροπή της εκούσιας εισαγωγής στην Ένωση χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος. Οι εν λόγω επίσημοι έλεγχοι ισχύουν για τις κατηγορίες εμπορευμάτων που εμπίπτουν στους κωδικούς της συνδυασμένης ονοματολογίας στις οποίες γίνεται αναφορά στον ενωσιακό κατάλογο, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 5.
2. Οι αρμόδιες αρχές διενεργούν τους δέοντες ελέγχους βάσει των κινδύνων στα εμπορεύματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου επαληθεύοντας ότι:
α)
δεν περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο· ή
β)
καλύπτονται από εν ισχύι άδεια όπως αναφέρεται στο άρθρο 8.
3. Οι έλεγχοι που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, οι οποίοι περιλαμβάνουν έλεγχο εγγράφων, ταυτότητας και, όπου απαιτείται, φυσικούς ελέγχους, διενεργούνται τη στιγμή της εισαγωγής των εμπορευμάτων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου στην Ένωση. Στις περιπτώσεις που η νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με τους επίσημους ελέγχους ήδη προβλέπει συγκεκριμένους επίσημους ελέγχους σε συνοριακές οντότητες σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 και τις οδηγίες 91/496/ΕΟΚ και 97/78/ΕΚ ή σε σημεία εισόδου σύμφωνα με την οδηγία 2000/29/ΕΚ, για τις κατηγορίες εμπορευμάτων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, τα κράτη μέλη αναθέτουν την ευθύνη διενέργειας των ελέγχων της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου στις αρμόδιες αρχές στις οποίες έχει ανατεθεί η διενέργεια τέτοιων ελέγχων βάσει του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 ή του άρθρου 2 παράγραφος 1 στοιχείο ζ) της οδηγίας 2000/29/ΕΚ.
4. Για τον χειρισμό σε ελεύθερες ζώνες ή ελεύθερες αποθήκες των εμπορευμάτων της παραγράφου 1 και την υπαγωγή τους στις τελωνειακές διαδικασίες της θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία, της διαμετακόμισης, της τελωνειακής αποταμίευσης, της τελειοποίησης προς επανεξαγωγή, της μεταποίησης υπό τελωνειακό έλεγχο και της άδειας προσωρινής εισαγωγής απαιτείται η υποβολή των κάτωθι εγγράφων στις τελωνειακές αρχές:
α)
του σχετικού εγγράφου εισόδου, δεόντως συμπληρωμένου από τις αρμόδιες αρχές της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου, που βεβαιώνει ότι πληρούνται οι όροι που προβλέπονται στην παράγραφο 2του παρόντος άρθρου, στις περιπτώσεις που οι έλεγχοι έχουν διενεργηθεί σε συνοριακές οντότητες σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 και τις οδηγίες 91/496/ΕΟΚ και 97/78/ΕΚ ή σε σημεία εισόδου σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο ι) της οδηγίας 2000/29/ΕΚ. Ακολουθείται υποχρεωτικά η τελωνειακή διαδικασία που αναφέρεται στο εν λόγω έγγραφο· ή
β)
άλλου εγγράφου που να αποδεικνύει ότι οι έλεγχοι διενεργήθηκαν με ικανοποιητικά αποτελέσματα στις περιπτώσεις που τα εμπορεύματα δεν υπόκεινται σε επίσημους ελέγχους σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ένωσης, καθώς και του σχετικού εγγράφου εισόδου.
Τα έγγραφα αυτά είναι δυνατόν να υποβληθούν και ηλεκτρονικά.
5. Εάν από τους ελέγχους προκύψει μη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό:
α)
οι τελωνειακές αρχές αναστέλλουν την υπαγωγή σε τελωνειακή διαδικασία ή δεσμεύουν τα εμπορεύματα·
β)
οι αρμόδιες αρχές της παραγράφου 3 δεσμεύουν τα εμπορεύματα.
Σε περίπτωση δέσμευσης εμπορευμάτων, η φύλαξή τους ανατίθεται στην αρμόδια αρχή που είναι επιφορτισμένη με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Η αρμόδια αρχή ενεργεί σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία. Τα κράτη μέλη μπορούν να αναθέτουν συγκεκριμένα καθήκοντα σε άλλες αρχές.
6. Οι δαπάνες που προκύπτουν κατά τη διενέργεια των επαληθεύσεων και αυτές που οφείλονται σε μη συμμόρφωση επιβαρύνουν το φυσικό ή νομικό πρόσωπο εντός της Ένωσης το οποίο έφερε τα εμπορεύματα στην Ένωση, εκτός εάν το οικείο κράτος μέλος λάβει αντίθετη απόφαση.
7. Τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή διαδικασίες που διασφαλίζουν την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών καθώς και τον αποδοτικό και αποτελεσματικό συντονισμό και συνεργασία κατά τις επαληθεύσεις της παραγράφου 2 μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων αρχών.
8. Με βάση τις βέλτιστες πρακτικές, η Επιτροπή από κοινού με τα κράτη μέλη εκπονούν κατευθυντήριες γραμμές και προγράμματα κατάρτισης για να διευκολύνουν την ταυτοποίηση και τον εντοπισμό χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος και τη διενέργεια αποδοτικών και αποτελεσματικών ελέγχων.
9. Στις περιπτώσεις που έχουν εκδοθεί άδειες σύμφωνα με το άρθρο 8, η τελωνειακή διασάφηση ή οι σχετικές γνωστοποιήσεις προς τη συνοριακή οντότητα περιέχουν παραπομπή σε εν ισχύι άδεια που καλύπτει τα δηλωθέντα εμπορεύματα.
Άρθρο 16
Γνωστοποιήσεις έγκαιρου εντοπισμού
1. Τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν το σύστημα επιτήρησης που θεσπίζεται δυνάμει του άρθρου 14 και τις πληροφορίες που συλλέγονται κατά τους επίσημους ελέγχους που προβλέπονται στο άρθρο 15 για την επιβεβαίωση του έγκαιρου εντοπισμού της εισαγωγής ή παρουσίας χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος.
2. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν εγγράφως χωρίς καθυστέρηση στην Επιτροπή τον έγκαιρο εντοπισμό της εισαγωγής ή παρουσίας χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος και ενημερώνουν σχετικά τα υπόλοιπα κράτη μέλη, ειδικότερα δε:
α)
την εμφάνιση στην επικράτειά τους, ή σε τμήμα της, ειδών που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο και των οποίων η παρουσία ήταν προηγουμένως άγνωστη στην επικράτειά τους ή σε τμήμα της·
β)
την επανεμφάνιση στην επικράτειά τους, ή σε τμήμα της, ειδών που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο, μετά την αναφορά της εξάλειψής τους.
Άρθρο 17
Ταχεία εξάλειψη σε αρχικό στάδιο της εισβολής
1. Μετά τον έγκαιρο εντοπισμό και εντός τριών μηνών από τη διαβίβαση της γνωστοποίησης έγκαιρου εντοπισμού που αναφέρεται στο άρθρο 16, τα κράτη μέλη εφαρμόζουν μέτρα εξάλειψης, τα οποία και γνωστοποιούν στην Επιτροπή, ενημερώνοντας σχετικά τα υπόλοιπα κράτη μέλη.
2. Κατά την εφαρμογή μέτρων εξάλειψης, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι χρησιμοποιούμενες μέθοδοι είναι αποτελεσματικές για την επίτευξη της πλήρους και μόνιμης απομάκρυνσης του πληθυσμού του εκάστοτε χωροκατακτητικού ξένου είδους, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον, ιδίως όσον αφορά μη στοχευόμενα είδη και τους οικοτόπους τους, και διασφαλίζοντας ότι αποφεύγεται κάθε περιττός πόνος, αγωνία ή ταλαιπωρία των ζώων.
3. Τα κράτη μέλη παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα της εξάλειψης. Τα κράτη μέλη δύνανται να χρησιμοποιούν το σύστημα επιτήρησης του άρθρου 14 για τον σκοπό αυτόν. Η επιτήρηση περιλαμβάνει εκτίμηση των επιπτώσεων στα μη στοχευόμενα είδη, κατά περίπτωση.
4. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ληφθέντων μέτρων και γνωστοποιούν στην Επιτροπή την εξάλειψη πληθυσμών χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος. Διαβιβάζουν επίσης αυτές τις πληροφορίες σε άλλα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη.
Άρθρο 18
Παρεκκλίσεις από την υποχρέωση ταχείας εξάλειψης
1. Τα κράτη μέλη δύνανται, βασιζόμενα σε ισχυρά επιστημονικά στοιχεία, να αποφασίζουν εντός δύο μηνών από τον εντοπισμό ενός χωροκατακτητικού ξένου είδους του άρθρου 16, να μην λάβουν μέτρα εξάλειψης εάν συντρέχει τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
καταδεικνύεται ότι η εξάλειψη είναι τεχνικά ανέφικτη, επειδή οι διαθέσιμες μέθοδοι εξάλειψης δεν μπορούν να εφαρμοστούν στο περιβάλλον όπου έχει εγκατασταθεί το συγκεκριμένο χωροκατακτητικό ξένο είδος·
β)
έχει καταδειχθεί με εύλογη βεβαιότητα, μέσω ανάλυσης κόστους-οφέλους βασισμένης στα διαθέσιμα δεδομένα, ότι το κόστος θα είναι μακροπρόθεσμα εξαιρετικά υψηλό και δυσανάλογο με τα οφέλη της εξάλειψης·
γ)
δεν υπάρχουν μέθοδοι εξάλειψης ή οι διαθέσιμες μέθοδοι έχουν πολύ σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, στο περιβάλλον ή σε άλλα είδη.
Το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος γνωστοποιεί χωρίς καθυστέρηση την απόφασή του στην Επιτροπή εγγράφως. Η γνωστοποίηση συνοδεύεται από όλα τα έγγραφα τεκμηρίωσης που προβλέπονται στα στοιχεία α), β) και γ) του πρώτου εδαφίου.
2. Η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, να απορρίψει την απόφαση που της γνωστοποιείται σύμφωνα με την παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο του παρόντος άρθρου εάν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στην εν λόγω παράγραφο.
3. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 27 παράγραφος 2. Τα σχέδια εκτελεστικών πράξεων υποβάλλονται στην επιτροπή του άρθρου 27 παράγραφος 1 εντός δύο μηνών από την ημερομηνία παραλαβής της γνωστοποίησης του κράτους μέλους.
4. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι εφαρμόζονται μέτρα περιορισμού για την αποτροπή της περαιτέρω εξάπλωσης των χωροκατακτητικών ξένων ειδών σε άλλα κράτη μέλη στις περιπτώσεις που, δυνάμει της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, δεν λαμβάνονται μέτρα εξάλειψης.
5. Όταν η Επιτροπή απορρίπτει μια απόφαση γνωστοποιηθείσα κατά το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1, το οικείο κράτος μέλος εφαρμόζει χωρίς καθυστέρηση τα μέτρα εξάλειψης που αναφέρονται στο άρθρο 17.
6. Όταν η Επιτροπή δεν απορρίπτει μια απόφαση γνωστοποιηθείσα κατά το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1, το χωροκατακτητικό ξένο είδος υπόκειται στα διαχειριστικά μέτρα του άρθρου 19.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΥΡΕΩΣ ΕΞΑΠΛΩΜΕΝΩΝ ΧΩΡΟΚΑΤΑΚΤΗΤΙΚΩΝ ΞΕΝΩΝ ΕΙΔΩΝ
Άρθρο 19
Διαχειριστικά μέτρα
1. Εντός 18 μηνών αφότου ένα χωροκατακτητικό ξένο είδος συμπεριληφθεί στον ενωσιακό κατάλογο, τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή αποτελεσματικά διαχειριστικά μέτρα για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος για τα οποία τα κράτη μέλη έχουν διαπιστώσει ότι έχουν εξαπλωθεί ευρέως στην επικράτειά τους, προκειμένου να ελαχιστοποιήσουν τις επιπτώσεις των ειδών αυτών στη βιοποικιλότητα, στις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες και, όταν συντρέχει περίπτωση, στην υγεία του ανθρώπου ή στην οικονομία.
Τα εν λόγω διαχειριστικά μέτρα είναι ανάλογα προς τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητες των κρατών μελών, βασίζονται σε ανάλυση κόστους-οφέλους και περιλαμβάνουν, στον βαθμό που είναι εφικτό, τα μέτρα αποκατάστασης που αναφέρονται στο άρθρο 20. Ιεραρχούνται ανάλογα με την αξιολόγηση κινδύνου και την οικονομική αποδοτικότητά τους.
2. Τα διαχειριστικά μέτρα συνίστανται σε θανατηφόρα ή μη θανατηφόρα φυσικά, χημικά ή βιολογικά μέτρα που αποσκοπούν στην εξάλειψη, στον έλεγχο του πληθυσμού ή στον περιορισμό του πληθυσμού ενός χωροκατακτητικού ξένου είδους. Κατά περίπτωση, τα διαχειριστικά μέτρα περιλαμβάνουν μέτρα που εφαρμόζονται στο οικοσύστημα-αποδέκτη με σκοπό να αυξήσουν την ανθεκτικότητά του σε τρέχουσες και μελλοντικές εισβολές. Η εμπορική χρήση ήδη εγκατεστημένων χωροκατακτητικών ξένων ειδών είναι δυνατόν να επιτραπεί προσωρινά στο πλαίσιο των διαχειριστικών μέτρων που αποσκοπούν στην εξάλειψή τους, στον έλεγχο ή στον περιορισμό του πληθυσμού τους, υπό την προϋπόθεση αυστηρής αιτιολόγησης και εφόσον έχουν προβλεφθεί όλοι οι δέοντες έλεγχοι προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν νέα εξάπλωση.
3. Κατά την εφαρμογή διαχειριστικών μέτρων, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι στις χρησιμοποιούμενες μεθόδους λαμβάνονται δεόντως υπόψη η υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον, ιδίως όσον αφορά μη στοχευόμενα είδη και τους οικοτόπους τους, και διασφαλίζοντας ότι, όταν τα μέτρα στοχεύουν ζώα, αποφεύγεται κάθε περιττός πόνος, αγωνία ή ταλαιπωρία χωρίς να επηρεάζεται η αποτελεσματικότητα των διαχειριστικών μέτρων.
4. Το σύστημα επιτήρησης που προβλέπεται στο άρθρο 14 σχεδιάζεται και χρησιμοποιείται για να παρακολουθείται η αποτελεσματικότητα των μέτρων εξάλειψης, ελέγχου του πληθυσμού ή περιορισμού του πληθυσμού όσον αφορά την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα, στις σχετικές οικοσυστημικές υπηρεσίες και, όταν συντρέχει περίπτωση, στην υγεία του ανθρώπου ή στην οικονομία. Η επιτήρηση περιλαμβάνει εκτίμηση των επιπτώσεων στα μη στοχευόμενα είδη, κατά περίπτωση.
5. Εάν υφίσταται σημαντικός κίνδυνος εξάπλωσης ενός χωροκατακτητικού ξένου είδους που παρουσιάζει ενδιαφέρον για την Ένωση σε άλλο κράτος μέλος, τα κράτη μέλη στα οποία απαντάται το εν λόγω είδος ειδοποιούν αμέσως τα άλλα κράτη μέλη και την Επιτροπή. Κατά περίπτωση, τα οικεία κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή διαχειριστικά μέτρα βάσει κοινής συμφωνίας. Εάν ενδέχεται να πληγούν και τρίτες χώρες από την εξάπλωση, το πληγέν κράτος μέλος καταβάλλει προσπάθειες για την ενημέρωση των εν λόγω τρίτων χωρών.
Άρθρο 20
Αποκατάσταση των οικοσυστημάτων που έχουν υποστεί ζημίες
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα αποκατάστασης για να υποβοηθήσουν την αποκατάσταση οικοσυστημάτων που έχουν υποβαθμιστεί, υποστεί ζημίες ή καταστραφεί από χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος, εκτός εάν καταδειχθεί με εύλογη βεβαιότητα, μέσω ανάλυσης κόστους-οφέλους βασισμένης στα διαθέσιμα δεδομένα, ότι το κόστος των εν λόγω μέτρων θα είναι υψηλό και δυσανάλογο προς τα οφέλη της αποκατάστασης.
2. Τα μέτρα αποκατάστασης της παραγράφου 1 περιλαμβάνουν τουλάχιστον τα εξής:
α)
μέτρα που ενισχύουν την ικανότητα των οικοσυστημάτων τα οποία έχουν εκτεθεί σε διατάραξη λόγω της παρουσίας χωροκατακτητικών ξένων ειδών να ανθίστανται, να απορροφούν και να προσαρμόζονται στις επιδράσεις της, καθώς και να ανακάμπτουν από αυτές·
β)
μέτρα που στηρίζουν την αποτροπή της εκ νέου εισβολής έπειτα από εκστρατεία εξάλειψης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 21
Ανάκτηση κόστους
Σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και με την επιφύλαξη της οδηγίας 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), τα κράτη μέλη επιδιώκουν την ανάκτηση του κόστους των μέτρων που απαιτούνται για την πρόληψη, την ελαχιστοποίηση ή τον μετριασμό των δυσμενών επιπτώσεων των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, συμπεριλαμβανομένου του κόστους από την άποψη του περιβάλλοντος και των υποδομών καθώς και του κόστους αποκατάστασης.
Άρθρο 22
Συνεργασία και συντονισμός
1. Τα κράτη μέλη, όταν τηρούν τις υποχρεώσεις τους δυνάμει του παρόντος κανονισμού όσον αφορά τα χωροκατακτητικά ξένα είδη, καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διασφαλίζεται ο συντονισμός με όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και, όποτε κρίνεται εφικτό και δέον, να αξιοποιούνται οι ήδη υπάρχουσες δομές που προβλέπονται από περιφερειακές ή διεθνείς συμφωνίες. Πιο συγκεκριμένα, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη μεριμνούν για τη διασφάλιση συντονισμού με άλλα κράτη μέλη με τα οποία:
α)
έχουν κοινές θαλάσσιες υποπεριοχές σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2008/56/ΕΚ, όσον αφορά τα θαλάσσια είδη·
β)
ανήκουν σε κοινές βιογεωγραφικές περιοχές σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο γ) σημείο iii) της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, όσον αφορά τα μη θαλάσσια είδη·
γ)
μοιράζονται τα ίδια σύνορα·
δ)
έχουν κοινή λεκάνη απορροής ποταμού σύμφωνα με το άρθρο 2 σημείο 13 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ, όσον αφορά τα είδη του γλυκού νερού·
ε)
έχουν οποιοδήποτε άλλο κοινό ζήτημα προς επίλυση.
Κατόπιν αιτήματος των εμπλεκομένων κρατών μελών, η Επιτροπή προβαίνει σε ενέργειες προς διευκόλυνση του συντονισμού.
2. Τα κράτη μέλη, κατά τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις τους δυνάμει του παρόντος κανονισμού όσον αφορά τα χωροκατακτητικά ξένα είδη, επιδιώκουν τη συνεργασία με τρίτες χώρες, όπως ενδείκνυται, μεταξύ άλλων χρησιμοποιώντας τις υπάρχουσες δομές που προβλέπονται από περιφερειακές ή διεθνείς συμφωνίες, για τον σκοπό της επίτευξης των στόχων του παρόντος κανονισμού.
3. Τα κράτη μέλη δύνανται επίσης να εφαρμόσουν διατάξεις όπως αυτές της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου για να διασφαλίσουν τον συντονισμό και τη συνεργασία με άλλα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη όσον αφορά τα χωροκατακτητικά ξένα είδη εθνικού ενδιαφέροντος τα οποία περιλαμβάνονται σε εθνικές λίστες εγκριθείσες σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1. Τα κράτη μέλη δύνανται επίσης να θεσπίσουν μηχανισμούς για συνεργασία στο κατάλληλο επίπεδο σχετικά με τα εν λόγω χωροκατακτητικά ξένα είδη. Οι μηχανισμοί αυτοί μπορεί να περιλαμβάνουν ανταλλαγή πληροφοριών και δεδομένων, σχέδια δράσης για τους διαδρόμους και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε θέματα διαχείρισης, ελέγχου και εξάλειψης των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και προγράμματα για την ευαισθητοποίηση του κοινού ή την εκπαίδευσή του.
Άρθρο 23
Αυστηρότεροι εθνικοί κανόνες
Τα κράτη μέλη δύνανται να διατηρούν ή να θεσπίζουν αυστηρότερους εθνικούς κανόνες με σκοπό την πρόληψη της εισαγωγής, της εγκατάστασης και της εξάπλωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών. Τα εν λόγω μέτρα τηρούν τη ΣΛΕΕ και κοινοποιούνται στην Επιτροπή σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 24
Υποβολή εκθέσεων και αξιολόγηση
1. Το αργότερο την 1η Ιουνίου 2019, και ανά εξαετία έκτοτε, τα κράτη μέλη αποστέλλουν στην Επιτροπή επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τα εξής:
α)
περιγραφή, ή επικαιροποίηση περιγραφής, του συστήματος επιτήρησης το οποίο εφαρμόζεται δυνάμει του άρθρου 14 και του συστήματος επίσημου ελέγχου των ξένων ειδών που εισέρχονται στην Ένωση το οποίο εφαρμόζεται δυνάμει του άρθρου 15·
β)
την κατανομή των χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ή περιφερειακού ενδιαφέροντος σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 στην επικράτειά τους, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών σχετικά με μεταναστευτικά ή αναπαραγωγικά πρότυπα·
γ)
πληροφορίες σχετικά με τα είδη που θεωρούνται χωροκατακτητικά ξένα είδη εθνικού ενδιαφέροντος σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 2·
δ)
τα σχέδια δράσης του άρθρου 13 παράγραφος 2·
ε)
συγκεντρωτικές πληροφορίες, που καλύπτουν ολόκληρη την εθνική επικράτεια, για τα μέτρα εξάλειψης που λαμβάνονται δυνάμει του άρθρου 17 και τα διαχειριστικά μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 19, καθώς και για την αποτελεσματικότητά τους και τις επιπτώσεις σε μη στοχευόμενα είδη·
στ)
τον αριθμό των αδειών που αναφέρονται στο άρθρο 8 και τον σκοπό για τον οποίο χορηγήθηκαν·
ζ)
μέτρα που έχουν ληφθεί για την ενημέρωση του κοινού ως προς την παρουσία ξένου είδους καθώς και τις ενέργειες στις οποίες κλήθηκαν να προβούν οι πολίτες·
η)
τις επιθεωρήσεις που απαιτούνται δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 8· και
θ)
πληροφορίες σχετικά με το κόστος των μέτρων που ελήφθησαν για να επιτευχθεί η συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό, εφόσον είναι διαθέσιμες.
2. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή τις αρμόδιες αρχές που είναι επιφορτισμένες με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και ενημερώνουν σχετικά τα υπόλοιπα κράτη μέλη, έως τις 5 Νοεμβρίου 2015.
3. Έως την 1η Ιουνίου 2021, η Επιτροπή θα αξιολογήσει την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων του ενωσιακού καταλόγου, των σχεδίων δράσης του άρθρου 13 παράγραφος 2, του συστήματος επιτήρησης, των τελωνειακών ελέγχων, της υποχρέωσης εξάλειψης και των υποχρεώσεων διαχείρισης, και θα υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από νομοθετικές προτάσεις για την τροποποίηση του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων αλλαγών στον ενωσιακό κατάλογο. Στην ανωτέρω αξιολόγηση θα συμπεριληφθεί επίσης εξέταση της αποτελεσματικότητας των εκτελεστικών διατάξεων σχετικά με τα χωροκατακτητικά ξένα είδη περιφερειακού ενδιαφέροντος, της ανάγκης και του εφικτού της συμπερίληψης ιθαγενών ειδών στον ενωσιακό κατάλογο και του κατά πόσον απαιτείται περαιτέρω εναρμόνιση για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των σχεδίων δράσης και των μέτρων που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη.
4. Η Επιτροπή καθορίζει με εκτελεστικές πράξεις τους τεχνικούς μορφοτύπους των εκθέσεων με στόχο την απλούστευση και τον εξορθολογισμό της διαδικασίας υποβολής εκθέσεων από τα κράτη μέλη όσον αφορά τις πληροφορίες που προβλέπει η παράγραφος 1 του παρόντος άρθρου. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 27 παράγραφος 2.
Άρθρο 25
Σύστημα πληροφοριακής υποστήριξης
1. Η Επιτροπή εγκαθιστά προοδευτικά ένα σύστημα πληροφοριακής υποστήριξης, που είναι απαραίτητο για τη διευκόλυνση της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.
2. Έως τις 2 Ιανουαρίου 2016, το σύστημα αυτό θα περιλαμβάνει έναν μηχανισμό πληροφοριακής υποστήριξης (data support) που διασυνδέει υφιστάμενα συστήματα δεδομένων σχετικά με τα χωροκατακτητικά ξένα είδη, με ιδιαίτερη έμφαση στις πληροφορίες που αφορούν τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος, ώστε να διευκολυνθεί η υποβολή εκθέσεων δυνάμει του άρθρου 24.
Ο μηχανισμός πληροφοριακής υποστήριξης του πρώτου εδαφίου μετατρέπεται σε βοηθητικό εργαλείο της Επιτροπής και των κρατών μελών για τη διαχείριση των γνωστοποιήσεων που απαιτούνται δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 2.
3. Έως τις 2 Ιανουαρίου 2019, ο μηχανισμός πληροφοριακής υποστήριξης της παραγράφου 2 θα έχει μετατραπεί σε μηχανισμό ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με άλλες πτυχές της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.
Μπορεί επίσης να συμπεριλάβει πληροφορίες σχετικά με χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος, διαδρομές, εκτίμηση κινδύνου, μέτρα διαχείρισης και εξάλειψης, όπου συντρέχει περίπτωση.
Άρθρο 26
Συμμετοχή του κοινού
Κατά τη θέσπιση σχεδίων δράσης δυνάμει του άρθρου 13 του παρόντος κανονισμού και διαχειριστικών μέτρων δυνάμει του άρθρου 19 του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη παρέχουν εγκαίρως στο κοινό αποτελεσματικές ευκαιρίες συμμετοχής στην κατάρτιση, τροποποίηση και αναθεώρηση των εν λόγω σχεδίων/μέτρων, χρησιμοποιώντας τις ρυθμίσεις που έχουν ήδη καθορίσει σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2003/35/ΕΚ.
Άρθρο 27
Επιτροπή
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 και μπορεί να επικουρείται στα καθήκοντά της από το επιστημονικό φόρουμ του άρθρου 28.
2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
3. Εάν η επιτροπή δεν διατυπώσει γνώμη, η Επιτροπή δεν εκδίδει το σχέδιο εκτελεστικής πράξης και εφαρμόζεται το άρθρο 5 παράγραφος 4 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 28
Επιστημονικό φόρουμ
Η Επιτροπή διασφαλίζει τη συμμετοχή εκπροσώπων της επιστημονικής κοινότητας διοριζόμενων από τα κράτη μέλη, οι οποίοι παρέχουν συμβουλές επί κάθε επιστημονικού ζητήματος που άπτεται της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, ιδίως όσον αφορά τα άρθρα 4, 5, 10 και 18. Συνεδριάζουν στους κόλπους ενός επιστημονικού φόρουμ. Η Επιτροπή καταρτίζει τον εσωτερικό κανονισμό του φόρουμ.
Άρθρο 29
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο παρόν άρθρο.
2. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 5 παράγραφος 3 εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή για περίοδο διάρκειας πέντε ετών από την 1η Ιανουαρίου 2015. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με τις εξουσίες που της έχουν ανατεθεί το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της πενταετίας. Η εξουσιοδότηση παρατείνεται σιωπηρά για περιόδους ίδιας διάρκειας, εκτός αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εκφράσει αντιρρήσεις όσον αφορά την παράταση το αργότερο τρεις μήνες πριν από τη λήξη της κάθε περιόδου.
3. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 5 παράγραφος 3 εξουσιοδότηση μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης επιφέρει τη λήξη της εξουσιοδότησης που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που καθορίζεται σε αυτήν. Δεν θίγει το κύρος των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που ισχύουν ήδη.
4. Η Επιτροπή, μόλις εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί συγχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 τίθενται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν διατυπωθούν αντιρρήσεις ούτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε από το Συμβούλιο εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή εάν, πριν από τη λήξη της προθεσμίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν πρόκειται να προβάλουν αντιρρήσεις. Η προθεσμία αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 30
Κυρώσεις
1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν διατάξεις σχετικά με τις κυρώσεις που πρέπει να εφαρμόζονται σε περίπτωση παράβασης του παρόντος κανονισμού. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίζουν την εφαρμογή τους.
2. Οι κυρώσεις είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
3. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις μπορούν να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τις εξής:
α)
χρηματικές ποινές·
β)
κατάσχεση των χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος·
γ)
άμεση αναστολή ή ανάκληση άδειας που χορηγήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 8.
4. Έως τις 2 Ιανουαρίου 2016, τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τις διατάξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και τυχόν μεταγενέστερες τροποποιήσεις αυτών χωρίς καθυστέρηση.
Άρθρο 31
Μεταβατικές διατάξεις για ιδιοκτήτες που δεν είναι έμποροι
1. Κατά παρέκκλιση των στοιχείων β) και δ) του άρθρου 7 παράγραφος 1, οι ιδιοκτήτες ζώων συντροφιάς τα οποία δεν διατηρούνται για εμπορικούς σκοπούς και ανήκουν σε είδη που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο επιτρέπεται να τα διατηρήσουν μέχρι το τέλος της φυσιολογικής ζωής των ζώων, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι ακόλουθοι όροι:
α)
τα ζώα διατηρούνταν προτού συμπεριληφθούν στον ενωσιακό κατάλογο·
β)
τα ζώα διατηρούνται υπό περιορισμό, και εφαρμόζονται όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι είναι αδύνατη η αναπαραγωγή ή διαφυγή τους.
2. Οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν κάθε εύλογο μέτρο ώστε να ενημερωθούν οι ιδιοκτήτες που δεν είναι έμποροι για τους κινδύνους που εγκυμονεί η διατήρηση των δειγμάτων της παραγράφου 1 και για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος αναπαραγωγής και διαφυγής, μέσω προγραμμάτων ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης που οργανώνουν τα κράτη μέλη.
3. Όταν πρόκειται για ιδιοκτήτες που δεν είναι έμποροι και δεν είναι σε θέση να διασφαλίσουν την τήρηση των όρων της παραγράφου 1, τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ενωσιακού ενδιαφέροντος δεν επιτρέπεται να παραμείνουν στην κατοχή των εν λόγω ιδιοκτητών. Τα κράτη μέλη μπορούν να τους δώσουν τη δυνατότητα να παραδώσουν τα δείγματά τους. Σε αυτή την περίπτωση λαμβάνεται η δέουσα μέριμνα για την καλή μεταχείριση των ζώων.
4. Τα δείγματα που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου μπορούν να διατηρούνται στις εγκαταστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 8 ή σε ειδικά διαμορφωμένες για τον σκοπό αυτό εγκαταστάσεις.
Άρθρο 32
Μεταβατικές διατάξεις για εμπορικά αποθέματα
1. Τα πρόσωπα που διατηρούν εμπορικό απόθεμα δειγμάτων χωροκατακτητικών ξένων ειδών τα οποία αποκτήθηκαν προτού συμπεριληφθούν στον ενωσιακό κατάλογο επιτρέπεται, για διάστημα δύο ετών από την εγγραφή των οικείων ειδών στον κατάλογο αυτό, να διατηρούν και να μεταφέρουν ζώντα δείγματα ή αναπαραγώγιμα μέρη δειγμάτων των ειδών αυτών, με σκοπό την πώληση ή την παράδοσή τους στα ιδρύματα ερευνών ή μη επιτόπιας διατήρησης και για τη διεξαγωγή φαρμακευτικών δραστηριοτήτων του άρθρου 8, υπό την προϋπόθεση ότι τα δείγματα διατηρούνται και μεταφέρονται υπό περιορισμό και εφαρμόζονται όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι είναι αδύνατη η αναπαραγωγή ή διαφυγή τους, ή να προβαίνουν στη σφαγή ή στην ανώδυνη θανάτωσή τους ώστε να εξαντληθεί το απόθεμά τους.
2. Η πώληση ή παράδοση ζώντων δειγμάτων σε χρήστες που δεν είναι έμποροι επιτρέπεται για ένα έτος από τη συμπερίληψη του είδους στον ενωσιακό κατάλογο υπό την προϋπόθεση ότι τα δείγματα διατηρούνται και μεταφέρονται υπό περιορισμό και εφαρμόζονται όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι είναι αδύνατη η αναπαραγωγή ή διαφυγή τους.
3. Εάν έχει εκδοθεί άδεια δυνάμει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 708/2007 για είδος υδατοκαλλιέργειας το οποίο συμπεριελήφθη αργότερα στον ενωσιακό κατάλογο και η διάρκεια ισχύος της άδειας υπερβαίνει το χρονικό διάστημα που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, το κράτος μέλος ανακαλεί την άδεια, σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 708/2007, στο τέλος του χρονικού διαστήματος της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 33
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2015.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 22 Οκτωβρίου 2014.