ДЕЛЕГИРАН РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1252/2014 НА КОМИСИЯТА
от 28 май 2014 година
за допълнение на Директива 2001/83/ЕО на Европейския парламент и на Съвета по отношение на принципите и насоките за добра производствена практика за активни вещества за лекарствени продукти за хуманна употреба
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 2001/83/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 6 ноември 2001 г. за утвърждаване на кодекс на Общността относно лекарствени продукти за хуманна употреба (1), и по-специално член 47, трета алинея от нея,
като има предвид, че:
(1)
Всички активни вещества, произведени в Съюза, включително активните вещества, предназначени за износ, следва да се произвеждат в съответствие с принципите и насоките за добра производствена практика за активни вещества, определени в публикуваните от Комисията технически насоки относно производството на активни вещества. Съществува необходимост принципите и насоките за добра производствена практика за активни вещества да се определят в правно обвързващ акт.
(2)
С цел да се насърчи използването на хармонизирани стандарти на световно равнище следва да бъдат определени принципи и насоки за добра производствена практика за активни вещества в съответствие с насоките за активни вещества, установени от Международната конференция по хармонизация на техническите изисквания при регистриране на лекарствени продукти за хуманна употреба.
(3)
Принципите и насоките за добра производствена практика следва да бъдат определени по отношение на всички въпроси, операции и процеси, които имат основно значение за определяне на качеството на активните вещества, например управление на качеството, персонал, помещения и оборудване, документация, управление на материалите, производство, контрол на качеството на производствения процес, опаковане, етикетиране, мерки за лабораторен контрол, връщане, оплаквания и изземване, възлагане на производители по договори и преопаковане. С цел да се гарантира спазването на тези принципи и насоки от страна на производителите на активни вещества следва да се изиска създаването и въвеждането на ефикасна система за управление на качеството на тези вещества.
(4)
Персоналът, който работи в нехигиенични условия, облечен е с неподходящо облекло или извършва потенциално замърсяващи дейности в производствената зона, може да влоши качеството на активното вещество. Това следва да се предотврати чрез прилагането на подходящи за производствените операции хигиенни и здравни навици. Тези практики следва да бъдат предвидени в системата за управление на качеството, установена от производителя на активното вещество.
(5)
За да се гарантира необходимото качество на активното вещество, е необходимо потенциалното замърсяване и кръстосаното замърсяване да бъдат сведени до минимум, като се изисква да се използват специално предвидени за тази цел съоръжения, производствени процеси и контейнери, както и подходящи мерки за контрол на замърсяването.
(6)
При производството на вредни за човешкото здраве активни вещества е особено важно да се предотврати кръстосаното замърсяване. Замърсяването на други продукти със силно сенсибилизиращи активни вещества би могло да представлява сериозна заплаха за общественото здраве, тъй като излагането на въздействието на тези вещества много често води до развитие на свръхчувствителност и алергични реакции. По тази причина производството на такива активни вещества следва да бъде разрешено единствено в отделни производствени зони. За производството на активни вещества, които могат да бъдат вредни за човешкото здраве поради тяхната активност или заразен или токсичен характер, може да бъде необходимо използването на отделни производствени зони. За тези вещества производителят следва да извърши оценка на рисковете за човешкото здраве и на необходимостта от отделни производствени зони.
(7)
За да улесни проследяването, идентифицирането и решаването на възможни проблеми с качеството, както и за да провери съответствието с добрата производствена практика, производителят следва да води подробна писмена документация за всички извършвани процеси, които са свързани с производството на активни вещества, включително за отклоненията от тези процеси.
(8)
За да гарантират, че лекарствените продукти отговарят на съответните стандарти за качество, безопасност и ефикасност, и за да осигурят защита на общественото здраве, производителите на дадено активно вещество следва незабавно да съобщават на производителите на лекарствени продукти, използващи това активно вещество, за всички промени, които могат да повлияят на неговото качество.
(9)
Трябва да съществуват подходящи процедури за регистриране и проверка на оплаквания, свързани с качеството, както и за изземване на продукти, за да може бързо да се преодоляват опасения, свързани с качеството, и да се премахват от пазара активни вещества, които не отговарят на стандартите за качество или представляват сериозна заплаха за общественото здраве.
(10)
Когато производителят на активното вещество поверява част от производството на друга страна, е важно отговорностите на тази друга страна за спазването на добрите производствени практики и мерките за качество да бъдат изяснени в писмен вид.
(11)
Добрите производствени практики трябва да се прилагат в процеса на преопаковане и преетикетиране, за да се избегне неправилното етикетиране или замърсяването на активните вещества в този процес,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Обхват
В настоящия регламент се установяват принципите и насоките за добра производствена практика за активни вещества за лекарствени продукти за хуманна употреба, включително за активни вещества, предназначени за износ.
Член 2
Определения
За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
1)
„производство“ означава цялостна или частична операция с цел получаване на материали, продукти, опаковане, преопаковане, етикетиране, преетикетиране, контрол на качеството или пускане в продажба на активно вещество и свързаните с това мерки за контрол;
2)
„изходен материал на активно вещество“ означава всяко вещество, от което се произвежда или извлича активно вещество;
3)
„междинен продукт на активното вещество“ означава вещество, получено по време на производството на активно вещество и предназначено за допълнително обработване;
4)
„суровина“ означава вещество, реагент или разтворител, предназначени за употреба при производството на активно вещество и от които активното вещество не се произвежда или извлича пряко.
Член 3
Управление на качеството
1. Производителите на активни вещества („производителят“) създават, документират и прилагат ефикасна система за управление на качеството на тези вещества по време на извършваните от тях производствени операции („производствения процес“). Системата предвижда активно участие на управленския и производствения персонал.
Системата гарантира, че активните вещества отговарят на спецификациите за тяхното качество и чистота, установени в съответствие с член 12, параграф 1.
Системата включва управление на риска при качеството.
2. Производителят назначава звено по качеството, което е независимо от производственото звено и отговаря за осигуряването и контрола на качеството.
3. Производителят извършва редовни вътрешни одити и последващи действия по направените констатации.
Член 4
Персонал
1. Производителят осигурява достатъчен на брой персонал с необходимата квалификация, придобита чрез образование, обучение или опит, който да осъществява и контролира производството на активни вещества.
2. Персоналът поддържа добри санитарни и хигиенни условия в производствената зона. Членовете на персонала не получават достъп до производствената зона, ако:
а)
страдат от инфекциозно заболяване или имат открити лезии или други дерматологични състояния по открита повърхност на тялото, които могат да окажат отрицателно въздействие върху качеството и чистотата на активното вещество;
б)
носят облекло, което е видимо замърсено, не защитава активното вещество от потенциално замърсяване от персонала или не предпазва персонала от излагане на активни вещества, които са потенциално вредни за човешкото здраве;
в)
към момента на влизане в производствената зона извършват дейности, които биха могли да замърсят или да влошат по друг начин качеството на активното вещество.
Член 5
Сгради и съоръжения
1. Сградите и съоръженията, които се използват за производството на активни вещества, са разположени, проектирани и изградени така, че да са подходящи за планираните операции и да улесняват почистването и поддръжката, като се имат предвид типът и етапът на производството, за който се използват.
Съоръженията и движението на материалите и на персонала в тях са планирани по начин, чрез който се гарантира, че различните вещества и материали се държат отделно и не се замърсяват помежду си.
2. Сградите се обслужват и ремонтират правилно и се поддържат чисти.
3. Силно сенсибилизиращите активни вещества се произвеждат в отделни производствени зони.
При извършването на производствени операции производителят преценява необходимостта от отделни производствени зони за други активни вещества, които могат да бъдат вредни за човешкото здраве поради тяхната активност или заразен или токсичен характер. Преценката включва оценка на риска за човешкото здраве от съответните активни вещества, като се вземат предвид тяхната активност, токсичност, инфекциозност и съществуващите процедури за минимизиране на риска. Преценката се документира в писмен вид.
Когато преценката показва риск от увреждане на човешкото здраве, активното вещество се произвежда в отделни производствени зони.
Член 6
Оборудване
1. Оборудването, използвано при производството на активни вещества, се проектира, оразмерява и разполага по подходящ начин в зависимост от предвидената употреба, почистване, поддръжка и когато е целесъобразно - санитарна обработка.
Конструкцията на оборудването и работата с него не трябва да позволяват повърхностите, които влизат в контакт със суровините, изходните материали на активните вещества, междинните продукти на активните вещества или самите активни вещества, да променят тяхното качество до такава степен, че да не отговарят на спецификациите, установени в съответствие с член 12, параграф 1.
2. Производителят изготвя писмени процедури за почистването на оборудването и последващата проверка на неговата годност за употреба в производствения процес.
3. Оборудването за контрол, претегляне, измерване, наблюдение и изпитване, което има основно значение за осигуряване на качеството на активното вещество, се калибрира в съответствие с писмените процедури и по утвърден график.
Член 7
Документация и записи
1. Производителят изготвя и поддържа система за документиране и писмени процедури, обхващащи производствения процес.
Всички документи, свързани с производствения процес, се изготвят, преглеждат, одобряват и разпространяват в съответствие с писмените процедури.
Производителят поддържа архив най-малко за следните елементи, свързани с производствения процес:
1)
почистване и използване на оборудването;
2)
произход на суровините, изходните материали и междинните продукти на активното вещество;
3)
мерки за контрол на суровините, изходните материали и междинните продукти на активното вещество;
4)
използване на суровините, изходните материали и междинните продукти на активното вещество;
5)
етикетиране на активните вещества и опаковъчните материали;
6)
основни производствени инструкции;
7)
производство и контрол на партидите;
8)
лабораторен контрол.
Издаването, преразглеждането, замяната и оттеглянето на документи, свързани с производствения процес, подлежат на контрол, като се поддържат записи за тяхното преразглеждане, замяна и оттегляне.
2. Всички свързани с качеството дейности, извършвани по време на производствения процес, се документират в момента на изпълнението им. Всяко отклонение от писмените процедури, посочени в член 7, параграф 1, се документира и мотивира. При отклонения, които засягат качеството на активното вещество или заради които активното вещество не отговаря на спецификациите, посочени в член 12, параграф 1, се прави съответна проверка, а резултатите и заключенията от проверката се документират.
3. След извършването на производствените операции и операциите по контрол производителят съхранява всички записи за тях най-малко в продължение на една година след изтичане на срока на годност на партидата. За активно вещество, за което са определени дати на повторно изпитване, производителят съхранява записите най-малко три години след като цялата партидата е пусната на пазара.
Член 8
Управление на материалите
1. Производителят разполага с писмени процедури, които имат за цел да се осигури качеството на входящите материали и обхващат следните елементи:
1)
получаване;
2)
идентифициране;
3)
карантина;
4)
складиране;
5)
боравене;
6)
вземане на проби;
7)
изпитване;
8)
одобрение;
9)
отхвърляне.
2. Производителят разполага със система за оценяване на доставчиците на материалите от основно значение.
Член 9
Производство и контрол по време на производството
1. Производствените операции подлежат на мерки за контрол, чрез които се наблюдава и коригира производственият процес или се удостоверява, че активното вещество отговаря на спецификациите за качество и чистота в съответствие с член 12, параграф 1. Производствените операции, които са от решаващо значение, за да се гарантира, че активното вещество отговаря на спецификациите за качество, посочени в член 12, параграф 1, се извършват под визуалния надзор на квалифициран персонал или се подлагат на еквивалентен контрол.
2. Претеглянето и измерването на суровините и изходните материали на активното вещество са точни и се извършват по начин, който не оказва влияние върху тяхната годност за употреба.
3. Производствените операции, включително всяка операция след пречистването на междинните продукти на активното вещество или на самото активно вещество, се извършват по начин, при който суровините, изходните материали и междинните продукти на активното вещество, както и самите активни вещества не могат да бъдат замърсени от други материали.
Член 10
Опаковане и етикетиране
1. Контейнерите осигуряват достатъчна защита срещу влошаване на качеството или замърсяване на активното вещество от момента на опаковане на активното вещество до момента на неговото използване в производството на лекарствени продукти.
2. Складирането, отпечатването и използването на етикетите върху опаковките на активните вещества подлежат на контрол. Етикетите съдържат необходимата информация, която потвърждава качеството на активното вещество.
Член 11
Пускане на пазара
Активно вещество се пуска на пазара едва след като звеното по качеството разреши да бъде пуснато в продажба.
Член 12
Лабораторен контрол
1. Производителят изготвя спецификации за качеството и чистотата на произвежданите от него активни вещества, както и за суровините, изходните материали и междинните продукти на активното вещество, използвани в този процес.
2. Провеждат се лабораторни изпитвания, за да се провери съответствието със спецификациите, посочени в параграф 1.
Производителят издава сертификати за анализ за всяка партида активно вещество по искане на:
а)
компетентните органи на държава членка;
б)
производителите на активни вещества, на които активното вещество се доставя пряко или непряко за по-нататъшна преработка, опаковане, преопаковане, етикетиране или преетикетиране на активното вещество;
в)
дистрибуторите и посредниците на активните вещества;
г)
производителите на лекарствени продукти, на които активното вещество се доставя пряко или непряко.
3. Производителят следи за стабилността на активното вещество чрез проучвания на стабилността. Датите на изтичане на срока на годност или на повторно изпитване на активните вещества се определят въз основа на оценка на данните, получени от проучванията на стабилността. Идентифицираните по надлежния начин проби на активното вещество се съхраняват в съответствие с плана за вземане на проби, установен въз основа на срока на годност на активното вещество.
Член 13
Валидиране
Производителят създава и прилага политика за валидиране на процесите и процедурите, които са от основно значение, за да се гарантира, че активното вещество отговаря на спецификациите за качество и чистота, установени в съответствие с член 12, параграф 1.
Член 14
Контрол на промените
1. Преди да извърши промени в производствения процес, които могат да повлияят на производството и контрола на активното вещество, производителят извършва оценка на потенциалното им въздействие върху качеството на активното вещество.
2. Промени в производствения процес, които имат отрицателно въздействие върху качеството на активното вещество, не се извършват.
3. Производителят на активно вещество незабавно уведомява производителите на лекарствени продукти, които снабдява с активното вещество, за всички промени в производствения процес, които могат да повлияят на качеството на активното вещество.
Член 15
Отхвърляне и връщане
1. Партидите с активни вещества и междинни продукти на активни вещества, които не отговарят на спецификациите, установени в съответствие с член 12, параграф 1, се отхвърлят, обозначават се като такива и се поставят под карантина.
2. Производител, който повторно обработва или преработва отхвърлени партиди от активното вещество, които не отговарят на спецификациите, или възстановява суровини и разтворители за повторна употреба в производствения процес, спазва процедурите, установени в съответствие с член 7, параграф 1, и извършва подходящи мерки за контрол, за да гарантира, че:
а)
повторно обработеното или преработеното активно вещество отговаря на изискванията за качество, установени в съответствие с член 12, параграф 1;
б)
възстановените суровини и разтворители са подходящи за употребата, за която са предвидени в производствения процес.
3. Върнатите активни вещества се обозначават като такива и се поставят под карантина.
Член 16
Оплаквания и изземване
1. Производителят документира и проверява всички оплаквания, свързани с качеството.
2. Производителят установява процедури за изземване на активните вещества от пазара.
3. В случай че иззетото активно вещество представлява сериозна заплаха за общественото здраве, производителят незабавно информира компетентните органи.
Член 17
Производство по договор
1. Производствена операция или свързана с нея операция, която трябва да се извърши от името на производителя на активното вещество от друга страна („производител по договор“), е предмет на писмен договор.
В договора ясно се определят отговорностите на производителя по договор с оглед на добрата производствена практика.
2. Производителят на активното вещество упражнява контрол с цел да се гарантира, че при операциите, извършвани от производителя по договор, се спазва добрата производствена практика.
3. Производствена операция или свързана с нея операция, която е възложена на производител по договор, не се възлага на трета страна без писменото съгласие на производителя на активното вещество.
Член 18
Преопаковане
Когато активното вещество се преопакова от производител в контейнер, който се различава от оригиналния контейнер по обем, по материала, от който е направен, или по непрозрачност за светлина, производителят извършва проучвания на стабилността на активното вещество и въз основа на проучванията определя дата на изтичане на срока на годност или на повторно изпитване.
Член 19
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Прилага се от 25 май 2015 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Брюксел на 28 май 2014 година.
ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΌΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1252/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 28ης Μαΐου 2014
για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις αρχές και τις κατευθυντήριες γραμμές καλής παρασκευής δραστικών ουσιών για φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Νοεμβρίου 2001, περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (1), και ιδίως το άρθρο 47 τρίτο εδάφιο,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Όλες οι δραστικές ουσίες που παρασκευάζονται στην Ένωση, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προορίζονται για εξαγωγή, θα πρέπει να παρασκευάζονται σύμφωνα με τις αρχές και τις κατευθυντήριες γραμμές καλής παρασκευής δραστικών ουσιών, οι οποίες περιλαμβάνονται στις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές για την παρασκευή δραστικών ουσιών, που δημοσιεύτηκαν από την Επιτροπή. Είναι απαραίτητο να οριστούν οι αρχές και οι κατευθυντήριες γραμμές καλής παρασκευής δραστικών ουσιών στο πλαίσιο νομικά δεσμευτικής πράξης.
(2)
Με σκοπό να προαχθεί η χρήση εναρμονισμένων προτύπων σε παγκόσμιο επίπεδο, θα πρέπει να οριστούν αρχές και κατευθυντήριες γραμμές καλής παρασκευής δραστικών ουσιών που να συμβαδίζουν με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις δραστικές ουσίες τις οποίες θέσπισε η διεθνής διάσκεψη για την εναρμόνιση των τεχνικών προδιαγραφών για την καταχώριση φαρμακευτικών προϊόντων για ανθρώπινη χρήση.
(3)
Θα πρέπει να οριστούν αρχές και κατευθυντήριες γραμμές καλής παρασκευής σε σχέση με όλα τα θέματα, τις πράξεις και τις διαδικασίες που έχουν αποφασιστική σημασία για τον καθορισμό της ποιότητας των δραστικών ουσιών, όπως είναι η διαχείριση ποιότητας, το προσωπικό, οι εγκαταστάσεις και ο εξοπλισμός, η τεκμηρίωση, η διαχείριση υλικών, η παραγωγή, οι έλεγχοι κατά τη διεργασία παραγωγής, η συσκευασία, η επισήμανση, οι εργαστηριακοί έλεγχοι, οι επιστροφές, οι καταγγελίες και οι ανακλήσεις, η εξωτερική ανάθεση και η επανασυσκευασία. Για να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση μ' αυτές τις αρχές και τις κατευθυντήριες γραμμές, οι παρασκευαστές δραστικών ουσιών θα πρέπει να οργανώσουν και να εφαρμόσουν ένα αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης της ποιότητας αυτών των ουσιών.
(4)
Η ποιότητα της δραστικής ουσίας διακυβεύεται όταν το προσωπικό εργάζεται σε ανθυγιεινές συνθήκες, φορά ακατάλληλα ρούχα ή ασκεί δραστηριότητες που μπορούν να μολύνουν τον χώρο παρασκευής. Αυτό θα πρέπει να προλαμβάνεται με την εφαρμογή κανόνων δημόσιας και προσωπικής υγιεινής που ενδείκνυνται για τις εκτελούμενες εργασίες παρασκευής. Οι πρακτικές αυτές θα πρέπει να προβλέπονται από το σύστημα διαχείρισης της ποιότητας που εφαρμόζει ο παρασκευαστής της δραστικής ουσίας.
(5)
Για να είναι ικανοποιητική η ποιότητα της δραστικής ουσίας, είναι απαραίτητο να ελαχιστοποιηθεί η δυνητική μόλυνση και η διασταυρούμενη επιμόλυνση, με τη θέσπιση της απαίτησης να χρησιμοποιούνται εγκαταστάσεις, διεργασίες παραγωγής και περιέκτες ειδικά σχεδιασμένα γι' αυτό τον σκοπό, καθώς και να εφαρμόζονται κατάλληλοι έλεγχοι για μόλυνση.
(6)
Η πρόληψη της διασταυρούμενης επιμόλυνσης έχει ιδιαίτερη σημασία όταν παράγονται δραστικές ουσίες επιβλαβείς για την υγεία του ανθρώπου. Η μόλυνση άλλων προϊόντων από εξαιρετικά ευαισθητοποιητικές δραστικές ουσίες θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή για τη δημόσια υγεία, επειδή η έκθεση στις ουσίες αυτές έχει πολύ συχνά ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη υπερευαισθησίας και αλλεργικών αντιδράσεων. Για τον λόγο αυτό, η παρασκευή των εν λόγω δραστικών ουσιών θα πρέπει να επιτρέπεται μόνο σε χωριστούς χώρους παραγωγής. Η χρήση χωριστών χώρων παραγωγής μπορεί να είναι αναγκαία επίσης για την παραγωγή δραστικών ουσιών που είναι δυνητικά επιβλαβείς για την ανθρώπινη υγεία λόγω της δραστικότητάς τους ή του μολυσματικού ή τοξικού χαρακτήρα τους. Για τις ουσίες αυτές, ο παρασκευαστής θα πρέπει να διενεργεί εκτίμηση της επικινδυνότητας για την ανθρώπινη υγεία και της ανάγκης για χωριστούς χώρους παραγωγής.
(7)
Για να διευκολύνεται η ανίχνευση, ο εντοπισμός και η επίλυση δυνητικών προβλημάτων ποιότητας, καθώς επίσης να εξακριβώνεται η συμμόρφωση με τους κανόνες καλής παρασκευής, ο παρασκευαστής θα πρέπει να τηρεί λεπτομερή γραπτά αρχεία όλων των διεργασιών που εκτελεί και οι οποίες συνδέονται με την παρασκευή δραστικών ουσιών, καθώς επίσης και των αποκλίσεων από αυτές τις διεργασίες.
(8)
Για να εξασφαλιστεί ότι τα φάρμακα έχουν το ενδεδειγμένο επίπεδο ποιότητας, ασφάλειας και αποτελεσματικότητας και για να προστατευθεί η δημόσια υγεία, οι παρασκευαστές μιας δραστικής ουσίας θα πρέπει να ανακοινώνουν αμέσως τυχόν αλλαγές που μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα της δραστικής ουσίας στους παρασκευαστές φαρμάκων που χρησιμοποιούν τη δραστική ουσία.
(9)
Είναι απαραίτητο να εφαρμόζονται κατάλληλες διαδικασίες για την καταγραφή και τη διερεύνηση καταγγελιών και για τη διεξαγωγή των ανακλήσεων προϊόντων με σκοπό να αντιμετωπίζονται άμεσα οι ανησυχίες για θέματα ποιότητας και να αποσύρονται από την κυκλοφορία δραστικές ουσίες που δεν ανταποκρίνονται στα πρότυπα ποιότητας ή αντιπροσωπεύουν σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία.
(10)
Όταν ο παρασκευαστής της δραστικής ουσίας αναθέτει οποιοδήποτε στάδιο της παρασκευής σε άλλο μέρος, είναι σημαντικό να διευκρινίζονται γραπτώς τα καθήκοντα του άλλου μέρους σε σχέση με τους κανόνες καλής παρασκευής και τα μέτρα ποιότητας.
(11)
Η εφαρμογή των κανόνων καλής παρασκευής στη διεργασία επανασυσκευασίας και επανεπισήμανσης είναι απαραίτητη, ώστε να αποφεύγεται κάθε λανθασμένη επισήμανση δραστικής ουσίας ή κάθε μόλυνσή της κατά τη διεργασία,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Πεδίο εφαρμογής
Ο παρών κανονισμός ορίζει τις αρχές και τις κατευθυντήριες γραμμές καλής παρασκευής δραστικών ουσιών για φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση, συμπεριλαμβανομένων των δραστικών ουσιών που προορίζονται για εξαγωγή.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1) «παρασκευή»: κάθε πλήρης ή μερική διαδικασία παραλαβής υλικών, παραγωγή, συσκευασία, επανασυσκευασία, επισήμανση, επανεπισήμανση, έλεγχος ποιότητας δραστικών ουσιών ή θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία και συναφείς έλεγχοι·
2) «αρχικό υλικό δραστικής ουσίας»: κάθε ουσία από την οποία παρασκευάζεται ή εκχυλίζεται μια δραστική ουσία·
3) «ενδιάμεσο προϊόν δραστικής ουσίας»: ουσία που λαμβάνεται κατά την παραγωγή δραστικής ουσίας και προορίζεται για περαιτέρω επεξεργασία·
4) «πρώτη ύλη»: κάθε ουσία, αντιδραστήριο ή διαλύτης που προορίζεται για χρήση στην παραγωγή μιας δραστικής ουσίας και από το οποίο δεν παρασκευάζεται απευθείας ούτε εκχυλίζεται απευθείας η δραστική ουσία.
Άρθρο 3
Διαχείριση ποιότητας
1. Οι παρασκευαστές δραστικών ουσιών («παρασκευαστής») καθιερώνουν, τεκμηριώνουν και εφαρμόζουν ένα αποτελεσματικό σύστημα για τη διαχείριση της ποιότητας αυτών των ουσιών κατά τις εργασίες παρασκευής που εκτελούνται από τους ίδιους («διεργασία παρασκευής»). Το σύστημα προβλέπει την ενεργό συμμετοχή του διευθυντικού προσωπικού και του προσωπικού παρασκευής.
Το σύστημα εξασφαλίζει ότι οι δραστικές ουσίες ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές ποιότητας και καθαρότητας που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1.
Το σύστημα περιλαμβάνει διαχείριση των κινδύνων που αφορούν την ποιότητα.
2. Ο παρασκευαστής ορίζει μονάδα ποιότητας, ανεξάρτητη από τη μονάδα παραγωγής, ως υπεύθυνη για την εξασφάλιση της ποιότητας και για τον έλεγχο ποιότητας.
3. Ο παρασκευαστής διενεργεί τακτικούς εσωτερικούς ελέγχους και μεταπαρακολούθηση των ευρημάτων.
Άρθρο 4
Προσωπικό
1. Ο παρασκευαστής εξασφαλίζει επαρκή αριθμό προσωπικού που διαθέτει τα απαραίτητα προσόντα, τα οποία απέκτησε με σπουδές, κατάρτιση ή εμπειρία στην εκτέλεση και στην επίβλεψη της παρασκευής δραστικών ουσιών.
2. Το προσωπικό τηρεί κανόνες δημόσιας και προσωπικής υγιεινής στον χώρο παρασκευής. Το προσωπικό δεν εισέρχεται στον χώρο παρασκευής στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
αν πάσχει από λοιμώδες νόσημα ή έχει ανοικτή πληγή ή άλλη δερματική πάθηση στην ακάλυπτη επιφάνεια του σώματος, που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα και την καθαρότητα της δραστικής ουσίας·
β)
αν φορά ρούχα εμφανώς βρόμικα ή αν δεν προστατεύει τη δραστική ουσία από πιθανή μόλυνση από το προσωπικό ή αν δεν προστατεύει το προσωπικό από την έκθεση σε δραστικές ουσίες δυνητικώς βλαβερές για την ανθρώπινη υγεία·
γ)
αν, κατά τη στιγμή εισόδου στον χώρο παρασκευής, εκτελεί δραστηριότητες που θα μπορούσαν να μολύνουν ή να διακυβεύσουν με άλλο τρόπο την ποιότητα της δραστικής ουσίας.
Άρθρο 5
Κτίρια και εγκαταστάσεις
1. Τα κτίρια και οι εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή δραστικών ουσιών βρίσκονται σε κατάλληλες τοποθεσίες, σχεδιάζονται και κατασκευάζονται έτσι ώστε να είναι κατάλληλα για τις προβλεπόμενες εργασίες και εύκολα για τον καθαρισμό και τη συντήρηση σε σχέση με το είδος και το στάδιο παρασκευής για το οποίο χρησιμοποιούνται τα κτίρια και οι εγκαταστάσεις.
Οι εγκαταστάσεις και η ροή υλικών και προσωπικού μέσω των εγκαταστάσεων είναι έτσι σχεδιασμένα ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι διάφορες ουσίες και τα υλικά διατηρούνται χωριστά και δεν μολύνουν το ένα το άλλο.
2. Τα κτίρια συντηρούνται σωστά, επισκευάζονται και διατηρούνται καθαρά.
3. Η παραγωγή των εξαιρετικά ευαισθητοποιητικών ουσιών γίνεται σε χωριστούς χώρους.
Κατά την εκτέλεση εργασιών παραγωγής, ο παρασκευαστής αξιολογεί την ανάγκη χωριστών χώρων παραγωγής για την παραγωγή άλλων δραστικών ουσιών που είναι δυνητικά βλαβερές για την ανθρώπινη υγεία λόγω της δραστικότητάς τους ή του μολυσματικού ή τοξικού χαρακτήρα τους. Η αξιολόγηση εκτιμά τον κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία που ενέχουν οι εν λόγω δραστικές ουσίες, λαμβάνοντας υπόψη τη δραστικότητα, την τοξικότητα, τη μολυσματικότητα και τις διαδικασίες ελαχιστοποίησης του κινδύνου που εφαρμόζονται. Η αξιολόγηση τεκμηριώνεται γραπτώς.
Όταν η αξιολόγηση αποδεικνύει ότι υπάρχει κίνδυνος βλάβης της ανθρώπινης υγείας, η δραστική ουσία παράγεται σε χωριστό χώρο παραγωγής.
Άρθρο 6
Εξοπλισμός
1. Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για την παρασκευή δραστικών ουσιών είναι κατάλληλα σχεδιασμένος, κατάλληλου μεγέθους και στην κατάλληλη θέση για την προβλεπόμενη χρήση του, για τον καθαρισμό, τη συντήρηση και, ενδεχομένως, την απολύμανσή του.
Ο εξοπλισμός κατασκευάζεται και λειτουργεί έτσι ώστε οι επιφάνειες που έρχονται σε επαφή με πρώτες ύλες, με αρχικά υλικά δραστικής ουσίας, με ενδιάμεσα προϊόντα δραστικής ουσίας ή με δραστικές ουσίες να μην αλλοιώνουν την ποιότητα των πρώτων υλών, των αρχικών υλικών δραστικής ουσίας, των ενδιάμεσων προϊόντων δραστικής ουσίας ή των δραστικών ουσιών σε βαθμό που να μη συμμορφώνονται πλέον με τις προδιαγραφές που ορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1.
2. Ο παρασκευαστής ορίζει γραπτές διαδικασίες για τον καθαρισμό του εξοπλισμού και την επακόλουθη εξακρίβωση της καταλληλότητάς του για χρήση στη διεργασία παρασκευής.
3. Ο εξοπλισμός ελέγχου, ζύγισης, μέτρησης, παρακολούθησης και δοκιμής που έχει καθοριστική σημασία για τη διασφάλιση της ποιότητας της δραστικής ουσίας βαθμονομείται βάσει γραπτών διαδικασιών και καθορισμένου χρονοδιαγράμματος.
Άρθρο 7
Τεκμηρίωση και αρχεία
1. Ο παρασκευαστής καθιερώνει και διατηρεί σύστημα τεκμηρίωσης και γραπτές διαδικασίες για τη διεργασία παρασκευής.
Όλα τα έγγραφα που σχετίζονται με τη διεργασία παρασκευής συντάσσονται, επανεξετάζονται, εγκρίνονται και διανέμονται βάσει γραπτών διαδικασιών.
Ο παρασκευαστής διατηρεί αρχεία τουλάχιστον για τα ακόλουθα στοιχεία σε σχέση με τη διεργασία παρασκευής:
1)
καθαρισμός και χρήση εξοπλισμού·
2)
προέλευση των πρώτων υλών, των αρχικών υλικών δραστικής ουσίας και των ενδιάμεσων προϊόντων δραστικής ουσίας·
3)
έλεγχοι σε σχέση με τις πρώτες ύλες, τα αρχικά υλικά δραστικής ουσίας και τα ενδιάμεσα προϊόντα δραστικής ουσίας·
4)
χρήση των πρώτων υλών, των αρχικών υλικών δραστικής ουσίας και των ενδιάμεσων προϊόντων δραστικής ουσίας·
5)
επισήμανση των δραστικών ουσιών και των υλικών συσκευασίας·
6)
βασικές οδηγίες παραγωγής·
7)
παραγωγή και έλεγχος παρτίδων·
8)
εργαστηριακοί έλεγχοι.
Η έκδοση, η αναθεώρηση, η αντικατάσταση και η αφαίρεση εγγράφων που αφορούν τη διεργασία παρασκευής ελέγχεται, ενώ επίσης τηρούνται αρχεία της αναθεώρησης, αντικατάστασης και αφαίρεσης εγγράφων.
2. Όλες οι δραστηριότητες που αφορούν την ποιότητα και εκτελούνται κατά τη διεργασία παραγωγής καταγράφονται κατά τον χρόνο εκτέλεσής τους. Κάθε απόκλιση από τις γραπτές διαδικασίες που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 τεκμηριώνεται και εξηγείται. Οι αποκλίσεις που επηρεάζουν την ποιότητα της δραστικής ουσίας ή εμποδίζουν τη δραστική ουσία να ανταποκριθεί στις προδιαγραφές που αναφέρονται στο άρθρο 12 παράγραφος 1 διερευνώνται, η δε διερεύνηση και τα συμπεράσματά της τεκμηριώνονται.
3. Μετά την εκτέλεση των εργασιών παραγωγής και ελέγχου, ο παρασκευαστής διατηρεί όλα τα αρχεία παραγωγής και ελέγχου τουλάχιστον για έναν χρόνο μετά την ημερομηνία λήξης της παρτίδας. Όταν η δραστική ουσία έχει ημερομηνία επανάληψης δοκιμής, ο παρασκευαστής διατηρεί τα αρχεία για τρία τουλάχιστον χρόνια αφότου διατεθεί στην αγορά ολόκληρη η παρτίδα.
Άρθρο 8
Διαχείριση υλικών
1. Ο παρασκευαστής εφαρμόζει γραπτές διαδικασίες για τη διασφάλιση της ποιότητας των εισερχόμενων υλικών, οι οποίες καλύπτουν τα ακόλουθα:
1)
παραλαβή·
2)
ταυτοποίηση·
3)
καραντίνα·
4)
αποθήκευση·
5)
διακίνηση·
6)
δειγματοληψία·
7)
δοκιμή·
8)
έγκριση·
9)
απόρριψη.
2. Ο παρασκευαστής εφαρμόζει σύστημα για την αξιολόγηση των προμηθευτών κρίσιμων υλικών.
Άρθρο 9
Παραγωγή και έλεγχος κατά τη διεργασία παραγωγής
1. Οι εργασίες παραγωγής υπόκεινται σε ελέγχους για την παρακολούθηση και τη διόρθωση της διεργασίας παραγωγής ή για την επαλήθευση της συμμόρφωσης της δραστικής ουσίας με τις προδιαγραφές ποιότητας και καθαρότητας σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1. Οι εργασίες παραγωγής βάσει των οποίων κρίνεται ότι η δραστική ουσία πληροί τις προδιαγραφές ποιότητας που αναφέρονται στο άρθρο 12 παράγραφος 1 εκτελούνται υπό την οπτική παρακολούθηση ειδικευμένου προσωπικού ή υποβάλλονται σε ισοδύναμο έλεγχο.
2. Η ζύγιση και η μέτρηση πρώτων υλών και αρχικών υλικών δραστικής ουσίας είναι ακριβείς και διενεργούνται κατά τρόπο που δεν επηρεάζει την καταλληλότητά τους προς χρήση.
3. Οι διεργασίες παραγωγής, συμπεριλαμβανομένης κάθε εργασίας μετά τον καθαρισμό των ενδιάμεσων προϊόντων της δραστικής ουσίας, διενεργείται κατά τρόπο που εμποδίζει τη μόλυνση των πρώτων υλών, των αρχικών υλικών δραστικής ουσίας, των ενδιάμεσων προϊόντων δραστικής ουσίας και των δραστικών ουσιών από άλλα υλικά.
Άρθρο 10
Συσκευασία και επισήμανση
1. Οι περιέκτες προσφέρουν επαρκή προστασία από αλλοίωση ή μόλυνση της δραστικής ουσίας από τη στιγμή της συσκευασίας της ως τη στιγμή της χρησιμοποίησής της στην παρασκευή φαρμάκων.
2. Ελέγχεται η αποθήκευση, η εκτύπωση και η χρήση ετικετών στη συσκευασία δραστικών ουσιών. Οι ετικέτες περιέχουν τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για να εξασφαλίζεται η ποιότητα της δραστικής ουσίας.
Άρθρο 11
Διάθεση στην αγορά
Μια δραστική ουσία διατίθεται στην αγορά μόνον αφότου τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία προς πώληση από τη μονάδα ποιότητας.
Άρθρο 12
Εργαστηριακοί έλεγχοι
1. Ο παρασκευαστής ορίζει προδιαγραφές ποιότητας και καθαρότητας για τις δραστικές ουσίες που παρασκευάζει και για τις πρώτες ύλες, τα αρχικά υλικά δραστικής ουσίας και τα ενδιάμεσα προϊόντα δραστικής ουσίας που χρησιμοποιούνται στη διεργασία παραγωγής.
2. Διεξάγονται εργαστηριακές δοκιμές για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης με τις προδιαγραφές που μνημονεύονται στην παράγραφο 1.
Ο παρασκευαστής εκδίδει πιστοποιητικά ανάλυσης για κάθε παρτίδα δραστικής ουσίας μετά από αίτηση:
α)
των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών·
β)
των παρασκευαστών δραστικών ουσιών που προμηθεύονται άμεσα ή έμμεσα τη δραστική ουσία με σκοπό την περαιτέρω επεξεργασία, τη συσκευασία, την επανασυσκευασία, την επισήμανση ή την επανεπισήμανση της δραστικής ουσίας·
γ)
των διανομέων και των μεσιτών δραστικών ουσιών·
δ)
των παρασκευαστών φαρμάκων που προμηθεύονται άμεσα ή έμμεσα τη δραστική ουσία.
3. Ο παρασκευαστής παρακολουθεί τη σταθερότητα της δραστικής ουσίας μέσω μελετών σταθερότητας. Με βάση την αξιολόγηση των στοιχείων που προκύπτουν από τις μελέτες σταθερότητας ορίζονται ημερομηνίες λήξης ή επανάληψης δοκιμής της δραστικής ουσίας. Δείγματα της δραστικής ουσίας, ορθά ταυτοποιημένα, διατηρούνται σύμφωνα με πρόγραμμα δειγματοληψίας που καταστρώνεται βάσει της διάρκειας ζωής της δραστικής ουσίας.
Άρθρο 13
Επικύρωση
Ο παρασκευαστής ορίζει και εφαρμόζει πολιτική επικύρωσης για εκείνες τις διεργασίες και τις διαδικασίες βάσει των οποίων κρίνεται ότι η δραστική ουσία πληροί τις προδιαγραφές ποιότητας και καθαρότητας που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1.
Άρθρο 14
Έλεγχος των αλλαγών
1. Ο παρασκευαστής αξιολογεί τον δυνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα της δραστικής ουσίας από κάθε αλλαγή στη διεργασία παρασκευής η οποία μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή και τον έλεγχο της δραστικής ουσίας· η αξιολόγηση γίνεται πριν εφαρμοστεί η εκάστοτε αλλαγή.
2. Αλλαγές στη διεργασία παρασκευής οι οποίες επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα της δραστικής ουσίας δεν εφαρμόζονται.
3. Ο παρασκευαστής δραστικής ουσίας κοινοποιεί αμέσως κάθε αλλαγή στη διεργασία παρασκευής η οποία μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα της δραστικής ουσίας στους παρασκευαστές φαρμάκων στους οποίους προμηθεύει τη δραστική ουσία.
Άρθρο 15
Απόρριψη και επιστροφές
1. Οι παρτίδες δραστικών ουσιών και ενδιάμεσων προϊόντων δραστικών ουσιών που δεν συμμορφώνονται με τις προδιαγραφές οι οποίες θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1 απορρίπτονται, επισημαίνονται ως απορριφθείσες και τίθενται σε καραντίνα.
2. Ο παρασκευαστής που επανεπεξεργάζεται ή τροποποιεί απορριφθείσες παρτίδες δραστικής ουσίας οι οποίες δεν πληρούν τις προδιαγραφές ή ανακτά πρώτες ύλες και διαλύτες για να τα επαναχρησιμοποιήσει στη διεργασία παρασκευής ακολουθεί τις διαδικασίες που θεσπίζονται βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 1 και εκτελεί τους ενδεδειγμένους ελέγχους με σκοπό να εξασφαλίσει ότι:
α)
η επανεπεξεργασμένη ή τροποποιημένη δραστική ουσία πληροί τις προδιαγραφές ποιότητας που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1·
β)
οι πρώτες ύλες και οι διαλύτες που ανακτήθηκαν είναι κατάλληλα για την προβλεπόμενη χρήση τους στη διεργασία παρασκευής.
3. Οι δραστικές ουσίες που επιστρέφονται ταυτοποιούνται ως επιστραφείσες και τίθενται σε καραντίνα.
Άρθρο 16
Καταγγελίες και ανακλήσεις
1. Ο παρασκευαστής καταγράφει και διερευνά κάθε καταγγελία που αφορά θέματα ποιότητας.
2. Ο παρασκευαστής ορίζει διαδικασίες για την ανάκληση των δραστικών ουσιών από την αγορά.
3. Όταν η δραστική ουσία που αποτελεί αντικείμενο ανάκλησης θέτει σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, ο παρασκευαστής ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές χωρίς καθυστέρηση.
Άρθρο 17
Παρασκευή βάσει σύμβασης
1. Όταν μια εργασία παρασκευής ή μια εργασία που συνδέεται με την εργασία παρασκευής πρόκειται να εκτελεστεί για λογαριασμό του παρασκευαστή της δραστικής ουσίας από άλλο μέρος («επί συμβάσει παρασκευαστής»), η εν λόγω εργασία αποτελεί αντικείμενο γραπτής σύμβασης.
Η σύμβαση ορίζει σαφώς τις αρμοδιότητες του επί συμβάσει παρασκευαστή όσον αφορά τους κανόνες καλής παρασκευής.
2. Ο παρασκευαστής της δραστικής ουσίας ελέγχει κατά πόσον συμμορφώνονται οι εργασίες που εκτελούνται από επί συμβάσει παρασκευαστή με τους κανόνες καλής παρασκευής.
3. Όταν μια εργασία παρασκευής ή μια εργασία που συνδέεται με την εργασία παρασκευής έχει ανατεθεί σε επί συμβάσει παρασκευαστή, η εν λόγω εργασία δεν ανατίθεται υπεργολαβικά σε τρίτο μέρος χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του παρασκευαστή της δραστικής ουσίας.
Άρθρο 18
Επανασυσκευασία
Όταν η δραστική ουσία επανασυσκευάζεται από παρασκευαστή σε περιέκτη ο οποίος διαφέρει από τον αρχικό περιέκτη ως προς τον όγκο ή ως προς το υλικό ή ως προς την αδιαπερατότητα από το φως, ο παρασκευαστής εκπονεί μελέτες σταθερότητας για τη δραστική ουσία και αποδίδει ημερομηνία λήξης ή επανάληψης της δοκιμής για την ουσία με βάση τις μελέτες αυτές.
Άρθρο 19
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αρχίζει να εφαρμόζεται στις 25 Μαΐου 2015.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 28 Μαΐου 2014.