РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 223/2014 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 11 март 2014 година
относно Фонда за европейско подпомагане на най-нуждаещите се лица
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 175, параграф 3 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
В съответствие със заключенията на Европейския съвет от 17 юни 2010 г., с които беше приета стратегията на Съюза за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж (наричана по-долу стратегията „Европа 2020“), Съюзът и държавите членки си поставиха целта към 2020 г. хората в риск от бедност и социално изключване да бъдат поне с 20 милиона по-малко. Независимо от това през 2011 г. близо една четвърт от живеещите в Съюза (119,82 милиона души) бяха застрашени от бедност или социално изключване, което е с близо 4 милиона души повече от предходната година. Въпреки това бедността и социалното изключване са неравномерно разпределени на територията на Европейския съюз и тежестта на ситуацията се различава в отделните държави членки.
(2)
Броят на хората в Съюза, живеещи в материални и дори в тежки материални лишения, се увеличава и през 2011 г. почти 8,8 % от гражданите на Съюза живеят в условия на тежки материални лишения. Освен това често пъти степента им на социално изключване е твърде голяма, за да могат да се възползват от мерките за активизиране съгласно Регламент (ЕС) № 1303/2013 на Европейския парламент и на Съвета (4), и по-специално съгласно Регламент (ЕС) № 1304/2013 на Европейския парламент и на Съвета (5).
(3)
Държавите членки и Комисията следва да предприемат подходящи мерки за предотвратяване на всякаква дискриминация и следва да гарантират, че равенството между мъжете и жените и последователното интегриране на аспектите на равенството между половете се вземат предвид на всички етапи от подготовката, програмирането, управлението и изпълнението, мониторинга и оценката на Фонда за европейско подпомагане на най-нуждаещите се лица („Фонда“), както и в кампаниите за повишаване на осведомеността, в информационните кампании и при обмена на най-добри практики.
(4)
В член 2 от Договора за Европейския съюз (ДЕС) се подчертава, че Съюзът се основава на ценностите на зачитане на човешкото достойнство, на свободата, демокрацията, равенството, правовата държава, както и на зачитането на правата на човека, включително правата на лицата, които принадлежат към малцинства.
(5)
В член 6 ДЕС се подчертава, че Съюзът зачита правата, свободите и принципите, определени в Хартата на основните права на Европейския съюз.
(6)
В член 174 от Договора за функционирането на Европейския Съюз (ДФЕС) е предвидено, че за да насърчи цялостното си хармонично развитие, Съюзът разработва и осъществява свои инициативи, които водят до укрепването на неговото икономическо, социално и териториално сближаване.
(7)
Фондът следва да засилва социалното сближаване, като допринася за намаляването на бедността с крайна цел премахване на най-тежките форми на бедност в Съюза, като подпомага националните програми, предоставящи нефинансово подпомагане с цел облекчаване на хранителния недоимък и тежките материални лишения и/или с цел подпомагане на социалното приобщаване на най-нуждаещите се лица. Фондът следва да облекчи формите на крайна бедност, които допринасят най-много за социалното изключване, като например бездомността, детската бедност и хранителния недоимък.
(8)
Фондът няма за цел да замени публичните политики за борба с бедността и социалното изключване, провеждани от държавите членки, с конкретни политики, необходими за предотвратяване на маргинализацията на уязвимите групи и на групите с ниски доходи и за възпиране на нарастването на риска от бедност и социално изключване.
(9)
Съгласно член 317 ДФЕС и в контекста на споделеното управление следва да бъдат уточнени условията, които позволяват на Комисията да упражнява отговорностите си за изпълнението на общия бюджет на Съюза, както и да бъдат изяснени отговорностите по отношение на сътрудничеството с държавите членки. Тези условия следва да позволят на Комисията да получи гаранции, че държавите членки използват Фонда законосъобразно и без нередности и в съответствие с принципа на доброто финансово управление по смисъла на Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 на Европейския парламент и на Съвета (6) (наричан по-долу „Финансовият регламент“).
(10)
Тези разпоредби гарантират също така, че подкрепените операции съответстват на приложимото законодателство на Съюза и на свързаните национални разпоредби, с които пряко или косвено се изпълнява настоящият регламент, както и на политиките, по-специално по отношение на безопасността на храните и/или на основното материално подпомагане, които се разпределят на най-нуждаещите се лица.
(11)
При разпределението на бюджетните кредити на Фонда между държавите членки за периода 2014-2020 г. се отчитат в еднаква степен следните показатели, оценени въз основа на данни от Евростат за населението, което страда от тежки материални лишения, и за населението, живеещо в домакинства с много нисък интензитет на икономическа активност. Освен това при разпределението също се отчитат различните начини за подпомагане на най-нуждаещите се лица в държавите членки. При все това на всяка държава членка следва да бъде разпределена минималната сума от 3 500 000 EUR за програмния период 2014-2020 г., за да бъде създадена оперативна програма с ресурси на подобаващо равнище.
(12)
Разпределените на държавата членка средства по Фонда следва да се приспаднат от средствата, които са й отпуснати по структурните фондове.
(13)
В оперативните програми на държавите членки следва да се посочват формите на хранителен недоимък и/или материални лишения, по които ще се работи, и/или дейностите за социално приобщаване, които ще бъдат подпомагани, и следва да се описват характеристиките на подпомагането за най-нуждаещите се лица, което ще се предостави чрез Фонда за подкрепата на националните програми. В тях следва да се включат и елементите, необходими за гарантиране на ефективното и ефикасно изпълнение на оперативните програми.
(14)
Тежкият хранителен недоимък в Съюза върви успоредно със значително разхищение на храни. В това отношение Фондът следва да улеснява даренията на храни, където е целесъобразно. Това обаче не накърнява необходимостта от премахване на съществуващите пречки, за да се насърчават даренията на излишни храни за целите на борбата с хранителния недоимък.
(15)
С цел да се гарантира ефективното и ефикасно прилагане на мерките, финансирани от Фонда, когато е целесъобразно, държавите членки следва да насърчават сътрудничеството между регионалните и местните органи и организациите, представляващи гражданското общество, както и участието на всички страни, които са ангажирани в изготвянето и изпълнението на дейностите, финансирани от Фонда.
(16)
С цел да се увеличи максимално ефективността на Фонда, по-специално по отношение на евентуалните промени в условията в различните държави членки, е целесъобразно да се установи процедура за изменения на оперативна програма.
(17)
Принципът на партньорството следва да се прилага с цел да се отговори по най-ефективен и адекватен начин на различните потребности на най-нуждаещите се лица и с цел по-добро достигане до тях.
(18)
Обмяната на опит и добри практики има значителна добавена стойност, защото тя улеснява взаимното обучение. Комисията следва да улеснява и насърчава тяхното разпространение, като същевременно търси полезни взаимодействия чрез обмена на най-добри практики в контекста на свързаните фондове, в частност Европейския социален фонд (ЕСФ).
(19)
С цел проследяване на напредъка в изпълнението на оперативните програми държавите членки следва да изготвят и представят на Комисията годишни и окончателни доклади за изпълнението. С това следва да се гарантира наличието на основна и актуална информация за тези оперативни програми. Със същата цел Комисията и държавите членки следва да провеждат годишна среща за преглед, освен ако не бъде договорено друго. Съответните заинтересовани страни следва да участват в мониторинга по подходящ начин.
(20)
За да бъде повишено качеството и подобрено разработването на оперативните програми и за да бъде оценена ефективността и ефикасността на Фонда, следва да бъдат направени предварителни и последващи оценки. Тези оценки следва да се основават на относими данни и допълнени, когато е уместно, с проучвания на най-нуждаещите се лица, ползвали подпомагане от оперативната програма, и ако е необходимо, с оценки в течение на програмния период. При посочените оценки следва също така да се зачита неприкосновеността на личния живот на крайните получатели и те следва да се осъществяват по такъв начин, че да не стигматизират най-нуждаещите се лица. В това отношение следва да бъдат определени отговорностите на държавите членки и на Комисията.
(21)
При оценяването на Фонда и при разработването на методология за оценяване следва да се има предвид, че лишаването е сложно понятие с многоизмерно естество.
(22)
Гражданите имат правото да знаят как се инвестират финансовите средства на Съюза и какъв резултат се постига с тяхна помощ. За да се осигури разпространяване на широка основа на информация за постиженията на Фонда и да се гарантира достъпът до възможности за финансиране и тяхната прозрачност, следва да бъдат установени подробни правила за информацията и комуникацията, особено по отношение на отговорностите на бенефициерите, на държавите членки и когато е уместно, на местните и регионалните органи.
(23)
Прилага се правото на Съюза относно защитата на физическите лица при обработването на лични данни и относно свободното движение на тези данни и по-специално Директива 95/46/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (7) на тези данни.
(24)
Необходимо е да се определи максималното равнище на съфинансиране от Фонда за оперативните програми, за да се даде възможност за мултиплициращ ефект от средствата на Съюза. Освен това следва да се работи за подобряване на положението на държавите членки, изправени пред временни бюджетни затруднения.
(25)
В целия Съюз следва да се прилагат единни, прости и справедливи правила относно периода на допустимост, операциите и разходите на Фонда. Условията за допустимост следва да отразяват специфичното естество на целите на Фонда и групите от населението, с които той работи, по-специално чрез адекватни и опростени условия относно допустимостта на операциите, формите на подкрепа и правилата и условията за възстановяване на средства.
(26)
Като се вземат предвид датата, до която следва да бъдат обявени поканите за участие в тръжни процедури, сроковете за приемане на настоящия регламент и времето, необходимо за подготовка на оперативните програми, следва да се определят правила, които да позволят плавен преход, така че да няма прекъсване на доставките на продоволствена помощ. За тази цел е целесъобразно да се разреши допустимостта на разходите, считано от 1 декември 2013 г.
(27)
В Регламент (ЕС) № 1308/2013 на Европейския парламент и на Съвета (8) се предвижда, че продуктите, закупени в рамките на публични интервенции, могат да бъдат пласирани, като бъдат предоставяни на програмата за разпределяне на храни на най-нуждаещите се лица в Съюза, при условие че в нея се предвижда такава възможност. Като се има предвид, че в зависимост от обстоятелствата получаването на храни посредством използването, преработката или продажбата на такива продукти може да бъде икономически най-благоприятният вариант, е целесъобразно такава възможност да се предвиди в настоящия регламент. Сумите, получени от трансакции относно такива продукти, следва да бъдат изразходвани в полза на най-нуждаещите се лица. Сумите следва да не се използват по такъв начин, че да се облекчават задълженията на държавите членки за съфинансиране на програмата. С цел да гарантира възможно най-ефикасно използване на тези продукти и на средствата, получени от тях, Комисията следва да приеме актове за изпълнение в съответствие с Регламент (ЕО) № 1308/2013 за определяне на процедури за използването на тези продукти, тяхната преработка или продажба за целите на програмата за най-нуждаещите се лица.
(28)
Необходимо е да се конкретизират видовете действия, които могат да бъдат предприемани по инициатива на Комисията и на държавите членки като техническа помощ с подкрепата на Фонда. За тази цел Комисията следва да проведе консултации с държавите членки и с представители на партньорски организации на равнището на Съюза.
(29)
В съответствие с принципа на споделеното управление държавите членки и Комисията следва да са отговорни за управлението и контрола на програмите. Държавите членки следва да носят основната отговорност - чрез своите системи за управление и контрол - за изпълнението и контрола на своите оперативни програми.
(30)
Държавите членки следва да приемат адекватни мерки, за да гарантират правилната структура и правилното функциониране на своите системи за управление и контрол, за да дават гаранции за законосъобразното и редовно използване на Фонда. Поради това следва да се определят задълженията на държавите членки по отношение на системите за управление и контрол на техните оперативни програми, както и по отношение на превенцията, разкриването и отстраняването на нередности и нарушения на законодателството на Съюза.
(31)
Държавите членки следва да изпълняват задълженията си по отношение на управлението, контрола и одита и да поемат отговорностите, предвидени в правилата относно споделеното управление, определени в настоящия регламент и във Финансовия регламент. Държавите членки следва да гарантират, че е въведена ефективна уредба за разглеждане на жалби във връзка с Фонда, в съответствие с определените в настоящия регламент условия. В съответствие с принципа на субсидиарност държавите членки следва да разглеждат, по искане на Комисията, подадените до нея жалби, попадащи в обхвата на тяхната уредба, и при поискване, да я информират за резултатите от разглеждането.
(32)
Държавите членки следва да определят управляващ орган, сертифициращ орган и функционално независим одитен орган за всяка от своите оперативни програми. С цел да се предвиди гъвкавост за държавите членки при създаването на системите за контрол е целесъобразно да се предвиди възможността функциите на сертифициращия орган да се изпълняват от управляващия орган. Държавите членки следва също така да могат да определят междинни звена, които да изпълняват определени задачи на управляващия или на сертифициращия орган. В този случай държавите членки следва да определят ясно техните съответни отговорности и функции.
(33)
Управляващият орган носи основната отговорност за ефективното и ефикасно изпълнение на Фонда и следователно изпълнява значителен брой функции, свързани с управлението на оперативната програма и нейния мониторинг, финансово управление и контрол, както и с подбора на проекти. Съответно отговорностите и функциите на управляващия орган следва да бъдат определени в настоящия регламент.
(34)
Сертифициращият орган следва да изготвя и подава до Комисията заявления за плащане. Той следва да изготвя отчетите и да сертифицира тяхната пълнота, точност и достоверност, както и че записаните в отчетите разходи съответстват на приложимите правила на Съюза и национални правила. Отговорностите и функциите на сертифициращия орган следва да бъдат определени в настоящия регламент.
(35)
Одитният орган следва да гарантира провеждането на одити на системите за управление и контрол, на подходяща извадка от операции и на отчетите. Отговорностите и функциите на одитния орган следва да бъдат определени в настоящия регламент. Одитите на декларираните разходи следва да се провеждат на базата на представителна извадка от операции, за да се позволи екстраполация на резултатите. Като общо правило следва да се използва статистически извадков метод, за да се осигури надеждна представителна извадка. При все това при надлежно обосновани обстоятелства одитните органи следва да могат да използват нестатистически извадков метод или съществени проверки, при условие че са изпълнени условията, предвидени в настоящия регламент.
(36)
С цел да се отчете специфичната организация на системите за контрол и управление на Фонда и необходимостта от гарантиране на пропорционален подход, следва да се предвидят специални разпоредби във връзка с определянето на управляващия орган и на сертифициращия орган. За да се избегне излишна административна тежест, предварителната проверка на спазването на критериите за определяне, посочени в настоящия регламент, следва да се ограничи до управляващия и сертифициращия орган. Не следва да има изискване за одобряване на определянето от Комисията. Мониторингът на спазването на критериите за определяне, извършван въз основа на уредбата за одита и контрола, следва да води до корективни мерки и евентуално прекратяване на определянето в случаите, когато резултатите показват неспазване на критериите.
(37)
Без да се засягат правомощията на Комисията по отношение на финансовия контрол, следва да се гарантира сътрудничеството между държавите членки и Комисията в рамките на настоящия регламент и да се установят критерии, които да позволят на Комисията да определи в контекста на стратегията си за контрол на националните системи степента на гаранциите, която тя следва да получи от националните одитни органи.
(38)
Следва да бъдат определени правомощията и отговорностите на Комисията да проверява ефективното действие на системите за управление и контрол и да изисква от държавите членки действия. Комисията следва да има и правомощието да провежда на място одити, съсредоточаващи се върху въпроси във връзка с доброто финансово управление, с цел да прави изводи относно резултатите от дейността на Фонда.
(39)
Поемането на задължения от бюджета на Съюза следва да се прави ежегодно. С цел да се осигури ефективно управление на програмата, е необходимо да се установят прости правила за предварителното финансиране, за исканията за междинни плащания и окончателното салдо.
(40)
С оглед осигуряването на Комисията на гаранции в разумна степен преди приемането на отчетите, заявленията за междинни плащания следва да се възстановяват на 90 % от сумата, която се получава при прилагане на ставката на съфинансиране, предвидена в решението за приемане на оперативната програма, към допустимите разходи. Оставащите неизплатени суми следва да бъдат изплатени на държавите членки след приемането на отчетите, при условие че Комисията е в състояние да заключи, че отчетите са пълни, точни и достоверни.
(41)
Плащанията под формата на предварително финансиране при старта на оперативната програма гарантират, че държавата членка има средствата да оказва подкрепа на бенефициерите при изпълнението на операциите още от момента на приемане на оперативната програма. Предварителното финансиране следва да се използва изключително и само за тази цел, така, че бенефициерите да получат достатъчно финансиране, за да могат да започнат изпълнението на дадена операция веднага след като тя бъде избрана.
(42)
Бенефициерите следва да получават подкрепата в пълен размер не по-късно от 90 дни от датата на подаване на искането за плащане от бенефициера, при условие че има налични средства от предварителното финансиране и от междинните плащания. Управляващият орган следва да може да прекъсне срока, когато разходооправдателните документи са непълни или има доказателства за нередност, налагащи допълнително разследване.
(43)
С цел да бъдат предпазени финансовите интереси на Съюза следва да бъдат предвидени мерки, които са ограничени във времето и които позволяват на оправомощения разпоредител с бюджетни кредити да прекъсва плащанията, когато са налице явни доказателства, сочещи значителни недостатъци в действието на системата за управление и контрол, доказателства за нередности във връзка с дадено искане за плащане или когато не са били подадени документи за целите на разглеждането и приемането на отчетите. Продължителността на срока на прекъсване следва да бъде до шест месеца, с възможност за удължаване на този срок до девет месеца при споразумение с държавата членка, за да се осигури достатъчно време за преодоляване на причините за прекъсването, с което да се избегне прилагането на спирания.
(44)
С цел да бъдат защитени финансовите интереси на Съюза и да бъдат осигурени средствата, които да гарантират ефективно изпълнение на програмите, следва да се предвидят разпоредби, които да дават възможност на Комисията да спира плащанията.
(45)
С цел да се приложат изискванията на Финансовия регламент към финансовото управление на Фонда, е необходимо да се определят прости процедури за подготовката, проверката и приемането на отчетите, които следва да осигурят ясна база и правна сигурност по отношение на тази уредба. В допълнение, с цел да се позволи на държавите членки надлежно да изпълняват отговорностите си, следва да е възможно те да изключват сумите, които са предмет на текуща оценка на законосъобразността и редовността.
(46)
За да се намали рискът от деклариране на неправомерни разходи, следва да е възможно сертифициращият орган да включва, без да е необходима допълнителна обосновка, сумите, които изискват допълнителна проверка, в заявление за междинно плащане след счетоводната година, през която те са вписани в неговата счетоводна система.
(47)
С цел да се намали административната тежест за бенефициерите, следва да се определят конкретни срокове, в рамките на които управляващите органи да са задължени да осигурят наличността на документите относно операциите след представянето на разходите или приключването на дадена операция. В съответствие с принципа на пропорционалност срокът за съхраняване на документите следва да е различен, в зависимост от общия размер на допустимите разходи за дадена операция.
(48)
Тъй като отчетите се проверяват и приемат всяка година, процедурата по приключване следва да бъде проста. Поради това окончателното приключване на програмата следва да се основава само на документите, свързани с последната счетоводна година и окончателния доклад за изпълнението или последния годишен доклад за изпълнението, без да е необходимо да се представят каквито и да било допълнителни документи.
(49)
С цел да бъде предпазен бюджетът на Съюза, възможно е да се наложи Комисията да прави финансови корекции. За да се гарантира правна сигурност за държавите членки, е важно да се определят обстоятелствата, при които нарушенията на приложимото право на Съюза или национално право, свързано с неговото прилагане, могат да доведат до финансови корекции от страна на Комисията. С цел да се гарантира, че всички финансови корекции, които Комисията налага на държавите членки, са свързани със защитата на финансовите интереси на Съюза, тези корекции следва да бъдат ограничени до случаи, при които нарушението на приложимото право на Съюза или национално право, свързано с прилагането на съответното право на Съюза, засяга допустимостта, редовността, управлението или контрола на операциите и съответстващите им разходи, декларирани пред Комисията. За да се гарантира пропорционалност, е важно, когато взема решение за финансова корекция, Комисията да разглежда естеството и тежестта на нарушението, както и свързаните с него финансови последици за бюджета на Съюза.
(50)
Необходимо е да се установи правна рамка, която да предвижда стабилни системи за управление и контрол и подходящо разделение на ролите и отговорностите в контекста на споделеното управление. Поради това ролята на Комисията следва да бъде уточнена подробно и ясно, както и да бъдат определени пропорционални правила за прилагането на финансови корекции от страна на Комисията.
(51)
Честотата на одитите на операциите следва да бъде пропорционална на мащаба на подкрепата на Съюза от Фонда. По-специално броят на проведените одити следва да бъде намален, в случаите когато общите допустими разходи за дадена операция са под 150 000 EUR. Независимо от това следва да бъде възможно одити да се провеждат във всеки момент, в случай че са налице доказателства за нередност или измама или като част от одитна извадка след приключване на операцията. Комисията следва да може да преразгледа одитната следа на одитния орган или да участва в одитите на място на одитния орган. Когато Комисията не получи чрез тези средства необходимата гаранция за ефективното функциониране на одитния орган, тя следва да може да провежда повторно одитна дейност, когато това е в съответствие с международно признатите стандарти за одит. С цел нивото на одитиране от Комисията да бъде пропорционално на риска Комисията следва да може да намалява одитната си работа по отношение на оперативни програми, в които няма значими недостатъци или при които може да се разчита на одитния орган. С цел да бъде намалена административната тежест за бенефициерите, следва да се въведат специални правила за намаляване на риска от припокриване на одитите на едни и същи операции от страна на различни институции, а именно от Сметната палата, Комисията и одитния орган. Освен това при определянето на обхвата на одитите следва да се отчита в пълна степен целта на Фонда, характеристиките на групите от населението, които са целеви за него, както и доброволческият характер на много бенефициери.
(52)
С цел да се осигури финансова дисциплина, е целесъобразно да се определи уредбата за отмяната на която и да е част от поетите бюджетни задължения в една оперативна програма, по-специално в случаите, когато дадена сума може да не подлежи на отмяна, по-специално когато закъсненията в изпълнението произтичат от обстоятелства, които не зависят от съответната страна, които са необичайни или непредвидими и чиито последици не могат да бъдат избегнати, въпреки показаното старание, както и в ситуация, при която е подадено искане за плащане, по отношение на което крайният срок за плащане е бил прекъснат или плащането е било спряно.
(53)
С цел да бъдат допълнени и изменени някои несъществени елементи от настоящия регламент на Комисията следва да се делегира правомощието да приема актове в съответствие с член 290 ДФЕС по отношение съдържанието на годишния и на окончателния доклад за изпълнение, включително общите показатели, на критериите за определяне случаите за докладване на нередности, данните, които да бъдат предоставени и събирането на неправомерно изплатени суми, правилата за посочване на информацията във връзка с данните, които трябва да се записват и съхраняват в компютризирана форма в рамките на системите за мониторинг, създадени от управляващите органи, минималните изисквания за одитна следа, обхватът и съдържанието на националните одити и методологията за подбор на извадка, подробните правила за използване на събраните в рамките на одите данни, и критериите за определяне на сериозни недостатъци в ефективното функциониране на системите за управление и контрол, и за прилагане на единни ставки или екстраполирани финансови корекции. Особено важно е Комисията да провежда съответните консултации по време на подготвителната си работа, включително и на експертно ниво.
(54)
При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и на Съвета.
(55)
За да се гарантират еднакви условия за изпълнението на настоящия регламент на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия във връзка с решения за годишни планове за действия, които да бъдат финансирани от техническата помощ по инициатива на Комисията,решения за приемане и изменение на оперативни програми, решения за спиране на междинни плащания, решения за неприемане на отчетите и относно размера на изискуемата сума, ако отчетите не са приети, решения за финансови корекции, решения за годишното разпределение на бюджетните кредити за поети задължения по държави членки и - в случай на отмяна на бюджетни кредити - решения за изменение на решенията за приемане на програми.
(56)
С цел да се гарантират еднакви условия за изпълнението на настоящия регламент на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия във връзка с образеца на структурираното проучване на крайните потребители, честотата на докладване на нередности и образеца за докладване, реда и условията във връзка с електронната система за обмен на данни за управление и контрол, техническите спецификации за записване и съхраняване на данни във връзка със системите за управление и контрол, образеца на декларацията за управлението, образците на одитната стратегия, одитното становище и контролния доклад, образецът на доклад и становище на независимия одитен орган и описание на функциите и процедурите, приложими за управляващите органи и - ако е уместно - за сертифициращите органи, образеца на заявлението за плащане, както и образеца на отчет. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета (9).
(57)
За определени актове за изпълнение, които трябва да бъдат приети в съответствие с процедурата по разглеждане, уредена в член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011, тяхното възможно въздействие и последици са от такова голямо значение за държавите членки, че изключението от общото правило е оправдано. В съответствие с това, когато не е представено становище от комитета, Комисията не следва да приема проекта на акт за изпълнение. Тези актове за изпълнение са във връзка с установяване не технически спецификации за записване и съхраняване на данни във връзка с управлението и контролната система. Поради това за тези актове за изпълнение следва да се прилага член 5, параграф 4 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
(58)
Настоящият регламент зачита основните права и съблюдава принципите, признати по-специално в Хартата на основните права на Европейския съюз, в т.ч. зачитане на човешкото достойнство, личния и семейния живот, правото на защита на личните данни, правата на детето, правата на възрастните хора, равенството между мъжете и жените и забраната на дискриминацията. Настоящият регламент следва да бъде прилаган в съответствие с тези права и принципи.
(59)
Тъй като целта на настоящия регламент, а именно да засили социалното сближаване в Съюза и да допринесе в борбата с бедността и социалното изключване, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите членки, но може да бъде постигната по-добре на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, предвиден в член 5 ДЕС. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигането на тези цели.
(60)
Следва да се гарантира, че Фондът допълва дейностите, финансирани по ЕСФ, като например дейности за социално приобщаване, като същевременно подпомага единствено най-нуждаещите се лица.
(61)
За да се даде възможност за своевременното приемане на делегираните актове, предвидени в настоящия регламент, настоящият регламент следва да влезе в сила в деня на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ДЯЛ I
ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ
Член 1
Предмет и цел
С настоящия регламент се създава Фонд за европейско подпомагане на най-нуждаещите се лица (Фондът) за периода от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г. и се определят неговите цели, обхватът на подкрепата, която той оказва, наличните финансови средства и тяхното разпределение за всяка държава членка и се установяват необходимите правила, за да се гарантира ефективността и ефикасността на Фонда.
Член 2
Определения
Прилагат се следните определения:
(1)
„основно материално подпомагане“ означава основни потребителски стоки с ограничена стойност и за лична употреба на най-нуждаещите се лица, като например облекло, обувки, продукти за хигиенни цели, училищни материали и спални чували;
(2)
„най-нуждаещи се лица“ означава физически лица, били те отделни лица, семейства, домакинства или групи, съставени от такива лица, чиято нужда от подпомагане е установена въз основа на обективни критерии, определени от националите компетентни органи след консултации със съответните заинтересовани страни, като същевременно се избягват конфликти на интереси, или определени от партньорските организации и одобрени от националните компетентни органи, и които могат да включват елементи, позволяващи целева ориентация към най-нуждаещите се лица в определени географски райони;
(3)
„партньорски организации“ означава публичноправни организации и/или организации с нестопанска цел, които пряко или чрез други партньорски организации доставят храни и/или основно материално подпомагане, където е приложимо, в съчетание със съпътстващи мерки, или предприемат действия с непосредствена цел - социално приобщаване на най-нуждаещите се лица и чиито операции са избрани от управляващия орган в съответствие с член 32, параграф 3, буква б);
(4)
„национални програми“ означава всякакви програми, чиито цели съвпадат поне отчасти с тези на Фонда и които се изпълняват на национално, регионално или местно ниво от публичноправни организации или от организации с нестопанска цел;
(5)
„оперативна програма за храни и/или основно материално подпомагане“ (наричана също „ОП I“) означава оперативна програма в подкрепа на разпределянето на храни и/или на основно материално подпомагане за най-нуждаещите се лица, в съчетание, където е приложимо, със съпътстващи мерки, която има за цел да намали социалното изключване на най-нуждаещите се лица;
(6)
„оперативна програма за социално приобщаване на най-нуждаещите се лица“ (наричана също „OP II“) означава оперативна програма в подкрепа на дейности, които са различни от активните мерки на пазара на труда, състоят се в предоставянето на нефинансова, нематериална помощ и имат за цел социалното приобщаване на най-нуждаещите се лица;
(7)
„операция“ означава проект, договор или действие, избрани от управляващия орган на съответната оперативна програма или избрани на негова отговорност, който или което допринася за целите на оперативната програма, към която се отнася;
(8)
„приключила операция“ означава операция, която е физически завършена или изцяло изпълнена и по отношение на която всички свързани с нея плащания са направени от бенефициерите, а подкрепата от съответната оперативна програма е платена на бенефициерите;
(9)
„бенефициер“ означава публична или частна структура, която отговаря за започването или за започването и изпълнението на операции;
(10)
„краен получател“ означава най-нуждаещото се лице и лица, получаващи подкрепа съгласно определението, предвидено в член 4 от настоящия регламент;
(11)
„съпътстващи мерки“ означава дейности, предвидени в допълнение към разпределянето на храна и/или на основно материално подпомагане с цел намаляване на социалното изключване и/или справяне с извънредни социални ситуации по еманципиращ и устойчив начин, като например насоки за балансиран режим на хранене и консултации във връзка с управлението на бюджета;
(12)
„публични разходи“ означава публичен принос за финансирането на операции, източникът на който произхожда от бюджета на национален, регионален или местен публичен орган, от свързания с Фонда бюджет на Съюза, от бюджета на публичноправни организации или от бюджета на сдружения на публични органи или организации обекти на публичното право по смисъла на член 1, параграф 9 от Директива 2004/18/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (10);
(13)
„междинно звено“ означава всяка публична или частна структура, която действа на отговорността на управляващ или сертифициращ орган или която изпълнява задължения от името на такъв орган спрямо изпълняващите операциите бенефициери;
(14)
„счетоводна година“ означава периодът от 1 юли до 30 юни, с изключение на първата счетоводна година от програмния период, по отношение на която означава периодът от началната дата за допустимостта на разходите до 30 юни 2015 г. Последната счетоводна година е от 1 юли 2023 г. до 30 юни 2024 г.;
(15)
„финансова година“ означава периодът от 1 януари до 31 декември;
(16)
„нередност“ означава всяко нарушение на правото на Съюза или на националното право, свързано с неговото прилагане, произтичащо от действие или бездействие на икономически оператор, участващ в изпълнението на Фонда, което има или би имало за последица нанасянето на вреда на бюджета на Съюза чрез начисляване на неправомерен разход в бюджета на Съюза;
(17)
„икономически оператор“ означава всяко физическо или юридическо лице или друг субект, които участват в изпълнението на помощта от Фонда, с изключение на държава членка, която упражнява правомощията си като публичен орган;
(18)
„системна нередност“ означава всяка нередност, която може да има повтарящ се характер, с висока степен на вероятност от поява при сходни по вид операции, която се дължи на сериозни недостатъци в ефективното функциониране на дадена система за управление и контрол, в т.ч. липса на подходящи процедури, установени в съответствие с настоящия регламент;
(19)
„сериозен недостатък в ефективното функциониране на системата за управление и контрол“ означава недостатък, по отношение на който са необходими значителни подобрения в системата, който излага Фонда на значителен риск от нередности и чието съществуване е несъвместимо с одитно становище без резерви по отношение на функционирането на системата за управление и контрол.
Член 3
Цели
1. Фондът насърчава социалното сближаване, повишава социалното приобщаване и следователно в крайна сметка допринася за целта за премахване на бедността в Съюза, като допринася за постигането на целта за намаляване в съответствие със стратегията „Европа 2020“ с поне 20 милиона на броя на хората, изправени пред риск от бедност и социално изключване, като същевременно допълва структурните фондове. Фондът допринася за постигането на конкретната цел да бъдат облекчени най-тежките форми на бедност, като предоставя нефинансова помощ на най-нуждаещите се лица с храни и/или основно материално подпомагане и дейности за социално приобщаване, които имат за цел социалната интеграция на най-нуждаещите се лица.
Тази цел и резултатите от изпълнението на Фонда се подлагат на качествена и количествена оценка.
2. Фондът допълва националните политики за устойчиво премахване на бедността и за социално приобщаване, за които продължават да носят отговорност държавите членки.
Член 4
Обхват на подкрепата
1. Фондът подпомага национални програми, чрез които на най-нуждаещите се лица чрез партньорски организации, избрани от държавите членки, се разпределят храни и/или основно материално подпомагане.
С оглед на увеличаването и диверсификацията на доставките на храни за най-нуждаещите се лица, както и на намаляването и предотвратяването на разхищаването на храни, Фондът може да подкрепя дейности, свързани със събирането, транспорта, съхранението и разпределянето на дарения от храни.
Фондът може да подпомага също така съпътстващи мерки, допълващи предоставянето на храни и/или на основно материално подпомагане.
2. Фондът подпомага дейности, които допринасят за социалното приобщаване на най-нуждаещите се лица.
3. На равнището на Съюза Фондът насърчава ученето от опита на другите, изграждането на контакти и разпространяването на добри практики в областта на нефинансовата помощ за най-нуждаещите се лица.
Член 5
Принципи
1. Частта от бюджета на Съюза, отпусната на Фонда, се изпълнява в рамките на споделено управление между държавите членки и Комисията в съответствие с член 58, параграф 1, буква б) от Финансовия регламент, с изключение на техническата помощ по инициатива на Комисията, която се изпълнява в рамките на пряко управление в съответствие с член 58, параграф 1, буква а) от Финансовия регламент.
2. Като отчитат специфичния контекст на всяка държава членка, Комисията и държавите членки гарантират, че подкрепата от Фонда е съгласувана с относимите политики и приоритети на Съюза и допълва другите инструменти на Съюза.
3. Подкрепата от Фонда се реализира в тясно сътрудничество между Комисията и държавите членки в съответствие с принципа на субсидиарност.
4. Държавите членки и определените от тях за целта структури отговарят за изпълнението на оперативните програми и за изпълнението на своите задачи по настоящия регламент в съответствие с институционалната, правната и финансовата рамка на държавата членка и при спазване на настоящия регламент.
5. Уредбата за дейността и използването на средствата от Фонда и по-специално финансовите и административните ресурси, необходими във връзка с отчитането, оценяването, управлението и контрола, отчитат принципа на пропорционалност от гледна точка на разпределената подкрепа и на ограничения административен капацитет на организациите, чието функциониране разчита предимно на доброволци.
6. Съобразно съответните им отговорности и за предотвратяване на двойно финансиране Комисията и държавите членки осигуряват координацията с ЕСФ и други относими политики, стратегии и инструменти на Съюза, по-специално инициативите на Съюза в областта на общественото здравеопазване и на борбата с разхищението на храни.
7. Комисията, държавите членки и бенефициерите прилагат принципа за добро финансово управление в съответствие с член 30 от Финансовия регламент.
8. Комисията и държавите членки гарантират ефективността на Фонда, по-специално чрез мониторинг, докладване и оценка.
9. Държавите членки и Комисията гарантират, че оперативните програми се изготвят, програмират, изпълняват, наблюдават и оценяват, при спазване на принципа на партньорство, когато се провеждат консултациите със съответните заинтересовани страни, съобразно посоченото в настоящия регламент.
10. Комисията и държавите членки предприемат действия, за да гарантират ефективността на Фонда и изпълняват съответните си роли по отношение на Фонда с цел да намалят административната тежест за бенефициерите.
11. Комисията и държавите членки гарантират, че на различните етапи от подготовката, планирането, управлението и изпълнението, мониторинга и оценката на Фонда се вземат предвид и се насърчават равенството между мъжете и жените и интегрирането на аспекта на социалните измерения на пола, както и в кампании за повишаване на осведомеността и информационни кампании, и при обмен на най-добри практики. Комисията и държавите членки използват данни, разбити по полов признак, при наличие на такива данни
Комисията и държавите членки предприемат съответните стъпки, за да предотвратят всякаква дискриминация на основата на пол, расов или етнически произход, религия или вероизповедание, увреждане, възраст или сексуална ориентация по отношение на получаването на достъп до Фонда и подкрепяни от него програми и операции.
12. Операциите, получили подкрепа от Фонда, съответстват на приложимото право на Съюза и националното право, свързано с прилагането му („приложимо право“). Фондът може по-специално да се използва единствено в подкрепа на разпределянето на храни или стоки, които отговорят на правото на Съюза относно безопасността на потребителските продукти.
13. Държавите членки и бенефициерите избират храните и/или основното материално подпомагане въз основа на обективни критерии, свързани с потребностите на най-нуждаещите се лица. При критериите за избор на хранителни продукти и, където е приложимо - на стоки, се отчитат и климатичните и екологичните аспекти, по-специално с цел намаляване разхищението на храни. По целесъобразност, изборът на вида хранителни продукти, които подлежат на разпределяне, се осъществява след отчитане на техния принос към балансираното хранене на най-нуждаещите се лица.
14. Комисията и държавите членки гарантират, че при предоставянето на подпомагането в рамките на Фонда се зачита достойнството на най-нуждаещите се лица.
ДЯЛ II
СРЕДСТВА И ПРОГРАМИРАНЕ
Член 6
Глобални средства
1. Средствата за поемане на бюджетни задължения от Фонда за периода 2014-2020 г. са в размер на 3 395 684 880 EUR по цени от 2011 г. в съответствие с годишното разпределение, посочено в приложение II.
2. Разпределението на средствата от Фонда за периода 2014-2020 г. за всяка държава членка е представено в приложение III. Минималната сума за всяка държава членка е в размер на 3 500 000 EUR за целия период.
3. За целите на програмирането и последващото включване в общия бюджет на Съюза размерът на средствата се индексира с 2 % годишно.
4. 0,35 % от глобалните средства се разпределят за техническа помощ, предоставяна по инициатива на Комисията.
Член 7
Оперативни програми
1. В шестмесечен срок след влизането в сила на настоящия регламент всяка държава членка представя на Комисията една оперативна програма ОП I и/или една оперативна програма ОП II, обхващаща периода от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г.
2. ОП I съдържа информация за:
а)
вида (видовете) материално лишение, по които ще се работи в рамките на оперативната програма, мотивация за техния избор, както и описание на основните характеристики на разпределянето на храни и/или основно материално подпомагане и, по целесъобразност, на съпътстващите мерки, които ще се предоставят, като се отчитат резултатите от предварителната оценка, извършена в съответствие с член 16;
б)
описание на съответната(ните) национална(и) програма(и) за всеки вид материално лишение, по който ще се работи;
в)
описание на механизма, по който ще се определят критериите за допустимост по отношение на най-нуждаещите се лица, като се диференцира, ако е необходимо, по вид материално лишение, по който ще се работи;
г)
критериите за подбор на операции и описание на механизма за подбор, като се диференцира, ако е необходимо, по вид материално лишение;
д)
критериите за подбор на партньорски организации, като се диференцира, ако е необходимо, по вид материално лишение, по който ще се работи.
е)
описание на механизма, който се използва, за да се гарантира допълващия ефект от дейността на Фонда по отношение на ЕСФ;
ж)
таблица, в която за целия програмен период се посочва размерът на бюджетните кредити по отношение на подкрепата от оперативната програма за всеки вид материално лишение, по който ще се работи, както и съответстващите съпътстващи мерки.
3. ОП II съдържа:
a)
стратегия за принос на програмата за насърчаване на социалното сближаване и намаляване на бедността в съответствие със стратегията „Европа 2020“, включително обосновка на избора на приоритети на подпомагането;
б)
специфичните цели на оперативната програма, които се основават на идентифицирането на националните нужди, като се вземат предвид резултатите от предварителната оценка, извършена в съответствие с член 16. Предварителната оценка се предоставя на Комисията заедно с оперативната програма;
в)
план за финансиране с таблица, която конкретизира за целия програмен период размера на общия бюджетен кредит като подкрепа от оперативната програма, индикативно разбит по вид дейност;
г)
определяне на най-нуждаещите се лица, по отношение на които да се предприемат мерки;
д)
финансовите показатели, свързани със съответните предвидени разходи;
е)
очакваните резултати за конкретните цели и съответните, свързани с програмата резултати и показатели за резултати, с базова линия и стойности на целите;
ж)
описание на типа и примери за действия, които да бъдат подкрепени, и техния очакван принос към специфичните цели, посочени в буква б), включително ръководните принципи за подбора на операциите, и по целесъобразност, определянето на вида на бенефициерите;
з)
описание на механизма за гарантиране на взаимното допълване с ЕСФ, както и за предотвратяване на припокриване и двойно финансиране на операции.
4. Наред с това, всяка оперативна програма посочва:
a)
управляващия орган, сертифициращия орган, където е приложимо, одитния орган и структурата, към която Комисията ще прави плащания, както и описание на процедурата за мониторинг;
б)
описание на предприетите мерки за привличане при подготовката на оперативната програма на всички съответни заинтересовани страни, както и, по целесъобразност, на компетентните регионални, местни и други публични органи;
в)
описание на планираното използване на техническа помощ в съответствие с член 27, параграф 4, включително на действията за укрепване на административния капацитет на бенефициерите във връзка с изпълнението на оперативната програма;
г)
план за финансиране, съдържащ таблица, в която за всяка година в съответствие с член 20 се посочва размерът на бюджетния кредит, предвиден за подкрепата от Фонда, и на съфинансирането в съответствие с член 20;
Партньорските организации, посочени в буква д) на член 7, параграф 2, които пряко доставят храните и/или основно материално подпомагане, предприемат от своя страна или в сътрудничество с други организации действия, по целесъобразност включващи преориентиране към компетентни служби, допълващи предоставянето на продоволствени помощи и насочени към социалната интеграция на най-нуждаещите се лица, независимо дали тези действия се подпомагат от Фонда. Въпреки това, такива съпътстващи мерки не са задължителни в случаите, когато храните и/или основното материално подпомагане се предоставят единствено на най-нуждаещите се деца в детски или сходни заведения.
5. Държавите членки или определен от тях орган изготвят оперативни програми. Те си сътрудничат с всички съответни заинтересовани страни, както и, по целесъобразност, компетентните регионални, местни и други публични органи. Държавите членки гарантират, че оперативните програми са тясно свързани с националните политики за социално приобщаване.
6. Държавите членки изготвят своите оперативни програми в съответствие с образците, поместени в приложение I, по целесъобразност.
Член 8
Приемане на оперативните програми
1. Комисията прави оценка на съгласуваността на всяка оперативна програма с настоящия регламент и на нейния принос към целите на Фонда, като има предвид предварителната оценка, извършена в съответствие с член 16. Комисията гарантира, че няма дублиране с друга оперативна програма, финансирана от ЕСФ в държавата членка.
2. До три месеца след датата на подаване на оперативната програма Комисията може да направи коментари. Държавата членка предоставя на Комисията цялата необходима допълнителна информация и, когато е целесъобразно, преразглежда предложената оперативна програма.
3. При условие че евентуалните коментари, направени от Комисията в съответствие с параграф 2, са отчетени в подходяща степен, Комисията одобрява с акт за изпълнение всяка оперативна програма не по-късно от шест месеца след предаването й от държавата членка.
Член 9
Изменения на оперативните програми
1. Дадена държава членка може да представи искане за изменение на оперативна програма. Искането се придружава от преразгледаната оперативна програма и обосновката на изменението.
2. Комисията оценява информацията, предоставена в съответствие с параграф 1, като взема предвид представената от държавата членка мотивация. Комисията може да направи коментари, като държавата членка предоставя на Комисията цялата необходима допълнителна информация.
3. Комисията одобрява чрез акт за изпълнение изменението на оперативната програма не по-късно от четири месеца след подаването му от държавата членка, при условие че евентуалните коментари, направени от Комисията, са били взети предвид в подходяща степен.
Член 10
Обмен на добри практики
Комисията, включително посредством уеб сайт, улеснява обмяната на опит, изграждането на капацитет и контакти и разпространяването на съответните резултати в областта на нефинансовата помощ за най-нуждаещите се лица.
Съответни организации, които не използват Фонда, също могат да бъдат включени.
Освен това поне веднъж годишно Комисията провежда консултации с организациите, които представляват партньорските организации на равнището на Съюза, относно изпълнението на подкрепата от Фонда и след тези консултации своевременно докладва на Европейския парламент и на Съвета.
Комисията също така улеснява онлайн разпространението на значими резултати, доклади и информации във връзка с Фонда.
ДЯЛ III
МОНИТОРИНГ И ОЦЕНКА, ИНФОРМАЦИЯ И КОМУНИКАЦИЯ
Член 11
Мониторингов комитет за ОП II
1. В срок от три месеца, считано от датата на нотифициране на държавата членка за решението за приемане на ОП II, държавата членка създава или назначава комитет за мониторинг на изпълнението на програмата в съответствие с институционалната, правната и финансовата рамка на съответната държава членка, като го съгласува с управляващия орган.
2. Всеки мониторингов комитет изготвя и приема свой процедурен правилник в съответствие с институционалната, правната и финансовата рамка на съответната държава членка.
3. Съставът на мониторинговия комитет се определя от държавата членка, при условие че мониторинговият комитет включва представители на съответните органи на държавите членки и междинни звена, както и всички релевантни заинтересовани страни и, по целесъобразност, представители на компетентните регионални, местни и други публични органи. Представителите на компетентните регионални, местни и други публични органи, както и релевантните заинтересовани страни, се оправомощават да участват в мониторинговия комитет от съответната организация посредством прозрачни процедури. Всеки член на мониторинговия комитет може да има право на глас. Списъкът с членовете на мониторинговия комитет се публикува.
4. Комисията участва в работата на мониторинговия комитет със съвещателно качество.
5. Мониторинговият комитет се председателства от представител на държавата членка или на управляващия орган.
Член 12
Функции на мониторинговия комитет на ОП II
1. Мониторинговият комитет заседава поне веднъж годишно, като на заседанията му се прави преглед на изпълнението на програмата и на напредъка в постигането на нейните специфични цели. При това той отчита финансовите данни, общите и специфичните за програмата показатели, включително промените в стойността на показателите за резултатите и напредъка в постигането на количествено определените целеви стойности, както и, по целесъобразност, на резултатите от качествените анализи.
2. Мониторинговият комитет разглежда всички въпроси, отнасящи се до изпълнението на програмата. Той разглежда по-специално:
а)
напредъка при постигането на конкретните цели на оперативната програма въз основата на документите, които са предоставени от управляващия орган, включително констатации при извършени оценки;
б)
осъществяването на информационни и комуникационни дейности;
в)
действия, които отчитат и насърчават равенството между мъжете и жените, равните възможности и борбата срещу дискриминацията,
3. Мониторинговият комитет разглежда и одобрява:
a)
методологията и критериите за подбора на операции с оглед на водещите принципи, посочени в член 7, параграф 3, буква е);
б)
годишните и окончателните доклади за изпълнението;
в)
всяко предложение за изменение на оперативната програма, направено от управляващия орган.
4. Мониторинговият комитет може да отправя коментари към управляващия орган относно изпълнението на програмата и нейната оценка.
Той осъществява мониторинг на действията, предприети вследствие на неговите коментари.
Член 13
Доклади за изпълнението и показатели
1. От 2015 г. до 2023 г. държавите членки представят на Комисията до 30 юни всяка година годишен доклад за изпълнението на оперативната програма, осъществена през предходната финансова година.
2. Държавите членки изготвят годишния доклад за изпълнението в съответствие с делегирания акт, посочен в параграф 6, включително със списъка с общите показатели, и за оперативните програми в областта на социалното приобщаване, на специфичните за програмите показатели.
Държавите членки провеждат консултации със съответните заинтересовани страни, като се избягват конфликти на интереси, относно докладите за изпълнението на ОП I. Обобщение на коментарите им се прилага към доклада.
3. Годишните доклади за изпълнението се считат за приемливи, при условие че съдържат цялата информация, изисквана съгласно делегирания акт, посочен в параграф 6. В срок от 15 работни дни от датата на получаването на годишния доклад за изпълнението Комисията уведомява съответната държава членка, ако счита, че той е неприемлив. Ако Комисията не информира държавите членки в рамките на посочения срок, докладът се счита за приемлив.
4. Комисията разглежда годишния доклад за изпълнението и информира държавата членка за своите коментари в срок от два месеца от получаването на годишния доклад за изпълнението.
Ако, в рамките на този срок, Комисията не представи коментари на държавите членки, докладът се счита за приет.
5. Държавата членка представя окончателен доклад за изпълнението на оперативната програма до 30 септември 2024 г.
Държавите членки изготвят окончателния доклад за изпълнението в съответствие с делегираните актове, посочени в параграф 6.
Комисията разглежда окончателния доклад за изпълнението и информира държавата членка за своите коментари в срок от пет месеца от получаването на окончателния доклад.
Ако, в рамките на този срок, Комисията не представи коментари на държавите членки, докладът се счита за приет.
6. На Комисията се предоставят правомощия да приема делегирани актове, в съответствие с член 62, с които да определя съдържанието на годишните доклади и окончателните доклади за изпълнението, включително списъка на общите показатели, в срок до 17 юли 2014 г.
7. Комисията може да отправи към дадена държава членка коментари относно изпълнението на оперативната програма. Управляващият орган информира Комисията в срок от три месеца за предприетите корективни мерки.
8. Управляващият орган публикува обобщение на съдържанието на годишните и окончателните доклади за изпълнението.
9. Комисията своевременно представя обобщение на годишните доклади за изпълнението и окончателните доклади за изпълнението на Европейския Парламент и на Съвета.
10. Процедурата във връзка с докладите за изпълнението не е прекомерна в сравнение с отпуснатите ресурси и естеството на подкрепата и не поражда ненужни административни тежести.
Член 14
Срещи за преглед
1. Освен ако не е договорено друго, Комисията и държавите членки се срещат всяка година от 2014 г. до 2023 г., за да направят преглед на напредъка, постигнат при изпълнението на оперативната програма, като взимат предвид годишния доклад за изпълнението и коментарите на Комисията, посочени в член 13, параграф 7, ако има такива.
2. Срещата за преглед се председателства от Комисията. Съответните заинтересовани страни се приканват да участват в срещите за преглед на ОП I, с изключение на частите от срещата, при които тяхното участие би довело до конфликти на интереси или нарушаване на поверителността, свързана с въпросите на одита.
3. Държавата членка гарантира, че в отговор на всички коментари на Комисията след срещата за преглед са предприети съответни последващи действия и се позовава на тях в доклада за изпълнението за следващата финансова година или, по целесъобразност, години.
Член 15
Общи разпоредби относно оценките
1. Държавите членки осигуряват средствата, необходими за извършването на оценките, и гарантират, че са налице процедури за изготвянето и събирането на данните, необходими за извършването на оценки, включително и на данни, свързани с общите показатели, посочени в член 13.
2. Оценките се извършват от експерти, които са функционално независими от органите, отговарящи за изпълнението на оперативната програма. Всички оценки се правят обществено достояние в тяхната цялост, но при никакви обстоятелства не трябва да включват информация относно самоличността на крайните получатели.
3. Оценките не са прекомерни в сравнение с отпуснатите ресурси или естеството на подкрепата и не пораждат ненужни административни тежести.
Член 16
Предварителна оценка
1. Държавите членки правят предварителна оценка на всяка оперативна програма.
2. Предварителната оценка се извършва на отговорността на органа, който отговаря за подготовката на оперативната програма. Тя се представя на Комисията едновременно с оперативната програма, заедно с резюме.
3. В предварителните оценки на ОП I се оценяват следните елементи:
a)
приносът към целта на Съюза за намаляване до 2020 г. с поне 20 милиона на броя на хората, живеещи в бедност или които се намират в риск от изпадане в бедност и социална изолация, като се имат предвид избраните видове материални лишения, по които ще се работи, и като се отчита положението, в което се намира държавата членка по отношение на бедността, социалната изолация и материалните лишения;
б)
вътрешната съгласуваност на предложената оперативна програма и връзката с други инструменти, които имат отношение към нея;
в)
последователността в разпределянето на бюджетните средства спрямо целите на оперативната програма;
г)
приносът на очакваните крайни продукти за резултатите и следователно - за целите на Фонда;
д)
участието на съответни заинтересовани страни;
е)
пригодността на процедурите за мониторинг на оперативната програма, както и на процедурата за събирането на данните, необходими за провеждане на оценките.
4. В предварителните оценки на ОП II се оценяват следните елементи:
a)
принос за насърчаването на социалното сближаване и намаляването на бедността в съответствие със стратегия „Европа 2020“, при отчитане на националните нужди;
б)
вътрешната съгласуваност на предложената оперативна програма и връзката й с други инструменти, в частност ЕСФ;
в)
последователността на разпределянето на бюджетните средства спрямо целите на програмата;
г)
уместността и яснотата на предлаганите специфични показатели на програмата;
д)
по какъв начин очакваните конкретни резултати ще допринесат за общите резултати;
е)
дали количествените целеви стойности за показателите са реалистични, като се отчита предвидената подкрепа от Фонда;
ж)
основанията за предложената форма на подкрепа;
з)
адекватността на човешките ресурси и на административния капацитет за управление на програмата;
и)
пригодността на процедурите за мониторинг на програмата, както и за събирането на данните, необходими за провеждане на оценките;
й)
адекватността на планираните мерки за насърчаване на равните възможности за мъжете и жените и предотвратяване на всякаква дискриминация.
Член 17
Оценка през периода на програмиране
1. Комисията представя средносрочна оценка за Фонда на Европейския парламент и на Съвета до 31 декември 2018 г.
2. Комисията може, по своя собствена инициатива, да оценява оперативните програми.
3. По време на програмния период управляващият орган на ОП I може да оценява ефективността и ефикасността на оперативната програма.
4. През 2017 и 2022 г. в съответствие с образеца, приет от Комисията, управляващият орган на ОП I извършва структурирано проучване на крайните получатели. Комисията приема образеца чрез актове за изпълнение след консултации със съответните заинтересовани страни. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по консултиране, посочена в член 63, параграф 2.
5. Управляващият орган на ОП II извършва поне една оценка преди 31 декември 2022 г. Оценката се отнася до ефективността, ефикасността и въздействието на подкрепяните операции. Гарантират се подходящи последващи мерки.
Член 18
Последваща оценка
По своя инициатива и в тясно сътрудничество с държавите членки Комисията, със съдействието на външни експерти, прави последваща оценка на ефективността и ефикасността на Фонда и на устойчивостта на постигнатите резултати, чиято цел също така е и да се определи каква е добавената стойност на Фонда. Последващата оценка приключва до 31 декември 2024 г.
Член 19
Информация и комуникация
1. Европейската комисия и държавите членки предоставят информация за подкрепяните от Фонда действия и ги популяризират. Информацията по-специално е насочена към най-нуждаещите се лица, както и към широката общественост и медиите. В нея се изтъква ролята на Съюза и се гарантира видимостта на приноса на Фонда, на държавите членки и на партньорските организации по отношение на целите за социално сближаване на Съюза, без да се стигматизират крайните получатели.
2. С цел да се гарантира прозрачността на подкрепата от Фонда управляващият орган поддържа списък на операциите, подкрепени от Фонда, под формата на електронна таблица, което позволява сортиране, търсене, извличане, сравняване и лесно публикуване на данните в интернет. В списъка на операциите се съдържа най-малко следната информация:
а)
името и адреса на бенефициера;
б)
размера на разпределеното финансиране от Съюза;
в)
за ОП I - видовете материални лишения, по които се работи.
Управляващият орган актуализира списъкът на операциите най-малко веднъж на всеки дванадесет месеца.
3. По време на изпълнението на дадена операция бенефициерите и партньорските организации информират обществеността за получената от Фонда подкрепа, като поставят или поне един плакат с информация за операцията (поне с размер А3), включително за финансовата подкрепа от Съюза, или емблема на Съюза с подходящ размер, на видно за обществеността място. Това изискване се изпълнява, без да се стигматизират крайните получатели, на всяко място на предоставяне на ОП I и/или ОП II, освен в случаите когато това не е възможно поради спецификата на начина, по който става разпределянето.
Бенефициерите и партньорските организации, които имат собствени уебсайтове, публикуват на тях кратко описание на операцията, включително на нейните цели и резултатите от нея, и открояват финансовата подкрепа на Съюза.
4. При всички мерки за информация и комуникация, предприети от бенефициера и партньорската организация, се потвърждава подкрепата от Фонда за операцията чрез поставяне на емблемата на Съюза и упоменаване на Европейския съюз и на Фонда.
5. Управляващият орган информира бенефициерите за публикуването на списъка с операциите в съответствие с параграф 2. Управляващият орган предоставя информационни и комуникационни средства, включително образци в електронен формат, за да помогне на бенефициерите и партньорските организации да изпълнят своите задължения, посочени в параграф 3.
6. В случая с ОП II:
а)
държавата членка или управляващият орган носят отговорност за организирането;
i)
на основна информационна дейност, оповестяваща стартирането на оперативната програма, и
ii)
най-малко една основна информационна дейност на година, която популяризира възможностите за финансиране и следваните стратегии и/или представя постиженията на оперативната програма, включително, когато е уместно, примери за операции;
б)
при осъществяването на дадена операция бенефициерът информира обществеността за помощта, получена от Фонда, като гарантира, че участниците в операцията са били уведомени за подпомагането от Фонда;
в)
във всеки документ, включително всяко присъствено или друго удостоверение, във връзка с такава операцията се посочва, че оперативната програма е била осъществена с подкрепата на фонда;
г)
управляващият орган гарантира, че потенциалните бенефициери имат достъп до съответната информация за възможностите за финансиране, публикуването на поканите за заявления и условията за тях, както и критериите за подбор на операциите, които да получат подкрепа.
7. При обработката на лични данни в съответствие с членове 15-19 от настоящия регламент управляващият орган, както и бенефициерите и партньорските организации спазват разпоредбите на Директива 95/46/ЕО.
ДЯЛ IV
ФИНАНСОВА ПОДКРЕПА ОТ ФОНДА
Член 20
Съфинансиране
1. Ставката на съфинансиране на нивото на оперативната програма възлиза на 85 % от допустимите публични разходи. Тя може да се увеличи в случаите, описани в член 21, параграф 1. Държавите членки са свободни да подкрепят инициативите на Фонда с допълнителни национални ресурси.
2. В решението на Комисията за приемане на оперативната програма се определя ставката на съфинансиране, приложима към оперативната програма, и максималният размер на подкрепата от Фонда.
3. Осъществените по инициатива на Комисията или от нейно име мерки за техническа помощ могат да бъдат финансирани на 100 %.
Член 21
Увеличение на плащанията за държави членки, изпитващи временни бюджетни затруднения
1. По искане на държава членка междинните плащания и плащането на окончателното салдо могат да бъдат увеличени с 10 процентни пункта над ставката на съфинансиране, приложима за оперативната програма. Увеличената ставка, която не може да надвишава 100 %, се прилага към исканията за плащане, отнасящи се до счетоводния период, през който държавата членка е подала своето искане, и през следващите счетоводни периоди, през които държавата членка отговаря на едно от следните условия:
а)
в случаите, когато съответната държава членка е приела еврото, тя получава макрофинансова помощ от Съюза в съответствие с Регламент (ЕС) № 407/2010 на Съвета (11);
б)
в случаите, когато съответната държава членка не е приела еврото, тя получава средносрочна финансова помощ съгласно Регламент (ЕО) № 332/2002 на Съвета (12);
в)
предоставя й се финансова помощ в съответствие с Договора за създаване на Европейски механизъм за стабилност.
2. Без да се засяга параграф 1, подкрепата на Съюза посредством междинни плащания и плащания на окончателното салдо не може да надвишава размера на публичната подкрепа и максималния размер на помощта от Фонда, както е определено в решението на Комисията за одобряване на оперативната програма.
Член 22
Период на допустимост
1. Настоящият член не засяга правилата за допустимост на техническата помощ по инициативата на Комисията, посочена в член 27.
2. Даден разход е допустим за получаване на подкрепа от оперативната програма, ако той е направен от бенефициер и платен в периода между 1 декември 2013 г. и 31 декември 2023 г.
3. Не се избират за финансиране от оперативната програма операции, които са били физически завършени или изцяло осъществени преди подаването на заявление за финансиране по оперативната програма от страна на бенефициера до управляващия орган, независимо дали всички свързани плащания са направени от бенефициера или не.
4. В случай на изменение на оперативна програма разходите, станали допустими поради това изменение на оперативната програма, са допустими единствено от датата на подаване от държавата членка на искането за изменение до Комисията.
Член 23
Допустимост на операциите
1. Операциите, подкрепяни от оперативна програма, се извършват в държавата членка, за която се отнася оперативната програма.
2. Операциите могат да получават подкрепа от оперативна програма, при условие че са избрани в съответствие с честна и прозрачна процедура въз основа на критерии, определени в оперативната програма или одобрени от мониторинговия комитет, по целесъобразност.
3. Критериите за подбор и списъците с подбраните за подпомагане от ОПII операции се съобщават при приемане от мониторинговите комитети на оперативните програми, съфинансирани от ЕСФ.
4. Храните и/или основното материално подпомагане за най-нуждаещите се лица могат да бъдат закупувани от самите партньорски организации.
Храните и/или основното материално подпомагане за най-нуждаещите се лица могат да бъдат закупувани и от публичен орган и да бъдат предоставяни безвъзмездно на партньорските организации. В такъв случай храните могат да бъдат набавяни посредством използването, преработката или продажбата на продукти,, пласирани в съответствие с член 16, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1308/2013, при условие че това е икономически най-благоприятният вариант и не води до неоправдано забавяне на доставката на хранителните продукти на партньорските организации. Сумите, получени от такива трансакции, следва да бъдат изразходвани в полза на най-нуждаещите се лица и следва да не се използват по такъв начин, че да се облекчат задълженията на държавите членки за съфинансиране на програмата, предвидени в член 20 от настоящия регламент.
Комисията прилага процедурите, приети в съответствие с член 20, буква и) от Регламент (ЕС) № 1308/2013, относно използването на посочените там продукти, тяхната преработка или продажба за целите на настоящия регламент с цел да се гарантира максимална ефективност.
5. Храните и/или основното материално подпомагане като цяло се предоставят на най-нуждаещите се лица безвъзмездно.
6. Операциите, подкрепяни от Фонда, не могат да получават подкрепа от повече от една оперативна програма, съфинансирана от Фонда, или от други инструменти на Съюза, за да се избегне дублиране на финансирането.
Член 24
Форми на подкрепа
Държавите членки използват Фонда, за да предоставят подкрепа под формата на безвъзмездни средства, възлагане на обществени поръчки или съчетание от двете. Тази подкрепа обаче не може да бъде под формата на помощи по член 107, параграф 1 ДФЕС.
Член 25
Форми на безвъзмездните средства
1. Безвъзмездните средства могат да бъдат отпускани под формата на:
а)
възстановяване на действително направени и платени допустими разходи;
б)
възстановяване на база разходи за единица продукт;
в)
еднократни суми, който не надхвърлят 100 000 EUR публична подкрепа;
г)
финансиране с единна ставка, определено чрез прилагане на процент към една или няколко определени категории разходи.
2. Възможностите, посочени в параграф 1, могат да се комбинират в една операция само когато всяка една възможност обхваща различна категория разходи или когато те се използват за последващи фази на съответната операция.
3. Размерите на сумите, посочени в параграф 1, букви б), в) и г), се определят въз основа на:
а)
коректен, справедлив и проверим метод на изчисление, основаващ се на един от следните видове данни:
(i)
статистически данни или друга обективна информация;
(ii)
проверени данни за минали периоди за отделните бенефициери или прилагането на техните обичайни практики за осчетоводяване на разходите;
б)
методи и съответни разходи за единица продукт, еднократни суми и финансиране с единни ставки, прилагани в други програми за безвъзмездни средства, финансирани изцяло от съответната държава членка, за подобен тип операция и бенефициер;
в)
ставки, установени в настоящия регламент;
г)
конкретно за отделния случай на база проектобюджет, договорен предварително с управляващия орган, при условие че публичната подкрепа не надвишава 100 000 EUR.
4. За целите на прилагането на дял VI сумите, изчислени съгласно формите на безвъзмездни средства, посочени в параграф 1, букви б), в) и г), се считат за допустими разходи, направени и платени от бенефициера.
5. Документите, определящи условията за предоставяне на подкрепа за всяка операция, определят метода, приложим за определянето на разходите за операцията и условията за изплащане на безвъзмездните средства.
Член 26
Допустимост на разходите
1. Допустимостта на разходите се определя въз основа на националните правила, освен в случаите, при които са установени специални правила във или въз основа на настоящия регламент.
2. Независимо от параграф 1, допустими за получаване на подкрепа от оперативната програма ОП I са следните разходи:
а)
разходите по закупуване на храни и/или основно материално подпомагане;
б)
когато храните или основното материално подпомагане се закупуват от публичен орган и се предоставят на партньорски организации, разходите за транспортирането на храните или основното материално подпомагане до складовете на партньорските организации и разходите за съхраняване под формата на единна ставка в размер на 1 % от разходите, посочени в буква а), или, в надлежно обосновани случаи, действително възникналите и платени разходи;
в)
административни разходи и разходи за транспорт и съхранение на партньорските организации като единна ставка в размер на 5 % от разходите, посочени в буква а); или 5 % от стойността на продуктите, пласирани в съответствие с член 15 от Регламент (ЕС) № 1308/2013;
г)
разходи за събирането, транспортирането, съхраняването и разпределянето на даренията от храни и пряко свързаните с тях дейности на повишаване на осведомеността, възникнали за и платени от партньорски организации;
д)
разходи за съпътстващи мерки, предприети и декларирани от партньорските организации, които доставят пряко или по линия на споразумения за сътрудничество храните и/или основното материално подпомагане на най-нуждаещите се лица, под формата на единна ставка в размер на 5 % от разходите, посочени в буква а).
3. Независимо от параграф 1, разходите, които отговарят на условията за подпомагане от оперативна програма, са разходите, направени съгласно член 27, параграф 4, или за непреките разходи, възникнали в съответствие с член 27, параграф 4, единна ставка в размер на 15 % от допустимите преки разходи за персонал.
4. Следните разходи не са допустими за получаване на подкрепа от оперативната програма:
а)
лихви по дългове;
б)
предоставяне на инфраструктура;
в)
разходи за стоки втора употреба;
г)
данък върху добавената стойност, освен когато той не е възстановим съгласно националното законодателство за облагане с ДДС.
Член 27
Техническа помощ
1. По инициатива на Комисията или от нейно име, и при спазване на таван от 0,35 % от годишно заделените за него средства Фондът може да финансира мерки за подготовка, мониторинг, административна и техническа помощ, одит, информация, контрол и оценка, необходими за изпълнението на настоящия регламент, както и за дейности по член 10.
2. Комисията се консултира с държавите членки и организациите, които представляват партньорските организации на равнището на Съюза, относно заплануваното използване на техническото подпомагане.
3. Всяка година Комисията изготвя посредством актове за изпълнение своите планове за типа действия, свързани с изброените в параграф 1 мерки, за които се предвижда принос от Фонда.
4. По инициатива на държавите членки и при спазване на таван от 5 % от заделените по Фонда средства оперативната програма може да финансира мерки за подготовка, управление, мониторинг, административна и техническа помощ, одит, информация, контрол и оценка, необходими за изпълнението на настоящия регламент. Той може да финансира и техническа помощ и изграждане на капацитет на партньорски организации.
ДЯЛ V
УПРАВЛЕНИЕ И КОНТРОЛ
Член 28
Общи принципи на системите за управление и контрол
Системите за управление и контрол, съгласно член 5, параграф 7, осигуряват:
а)
описание на функциите на всяка структура, участваща в управлението и контрола, и разпределението на функциите в рамките на всяка структура;
б)
спазване на принципа на разделение на функциите между и в рамките на тези организации;
в)
процедури за гарантиране на правомерността и редовността на декларираните разходи;
г)
компютризирани системи за счетоводство, съхраняване и предаване на финансови данни и данни за показателите с цел мониторинг и докладване;
д)
системи за докладване и мониторинг, в случаите, в които отговорната структура е възложила изпълнението на задачи на друга структура;
е)
механизми за извършване на одит на функционирането на системите за управление и контрол;
ж)
системи и процедури за осигуряване на надеждна одитна следа;
з)
предотвратяване, откриване и поправяне на нередности, включително и на измами, и събиране на недължимо платени суми, заедно с всички дължими лихви за просрочени плащания.
Член 29
Отговорности при споделено управление
В съответствие с принципа на споделено управление държавите членки и Комисията са отговорни за управлението и контрола на програмите съгласно определените им задължения в настоящия регламент.
Член 30
Отговорности на държавите членки
1. Държавите членки изпълняват задълженията си по отношение на управлението, контрола и одита и поемат произтичащите от това отговорности, които са определени в правилата относно съвместното управление, съдържащи се във Финансовия регламент и в настоящия регламент.
2. Държавите членки предотвратяват, откриват и коригират нередностите и събират неправомерно изплатените суми, заедно с лихвите за просрочени плащания. Те съобщават на Комисията за нередности, които надвишават 10 000 EUR принос от Фонда, и я информират редовно за значителния напредък по отношение на свързаните административни и съдебни производства.
Държавите членки не информират Комисията за нередности по отношение на следните случаи:
а)
когато нередността се изразява единствено в цялостно или частично неизпълнение на операция, която е част от съфинансираната оперативна програма, поради несъстоятелност на бенефициера;
б)
когато случаите са докладвани доброволно от бенефициера на управляващия или сертифициращия орган, преди един от тези органи да е разкрил нередността, независимо дали преди или след изплащане на публичния принос;
в)
когато случаите са разкрити и коригирани от управляващия или сертифициращия орган преди включването на въпросния разход в отчет за разходите, представен на Комисията.
Във всички останали случаи, и по-специално тези, предшестващи обявяването в несъстоятелност, както и при съмнение за измама, установените нередности се докладват на Комисията, заедно със свързаните с тях мерки за предотвратяване и коригиране.
Когато неправомерно платените на даден бенефициер суми не могат да бъдат възстановени и това е в резултат на грешка или на небрежност от страна на държава членка, държавата членка отговаря за възстановяването на съответните суми към бюджета на Съюза. Държавите членки могат да решат да не събират дадена неправомерно платена сума, ако сумата, която трябва да бъде възстановена от бенефициера, без лихвите, не надвишава 250 EUR принос от Фонда.
Комисията е оправомощена да приема делегирани актове в съответствие с член 62, определящ допълнителни подробни правила относно критериите за установяване на случаите на нередности, които трябва да бъдат докладвани, и данните, които трябва да бъдат предоставени, както и относно условията и процедурите, които да се прилагат за определяне дали неподлежащите на събиране суми да бъдат възстановени от държавите членки.
Комисията приема актове за изпълнение в съответствие с процедурата по консултиране съгласно член 63, параграф 2 с цел определяне на честотата на докладването и формата, който трябва да бъде използван.
3. Държавите членки гарантират наличието на ефективна уредба за разглеждането на жалби във връзка с Фонда. За обхвата, правилата и процедурите във връзка с тези разпоредби отговарят държавите членки съгласно тяхната институционална и правна рамка. При поискване от Комисията, държавите членки разглеждат подадени в Комисията жалби, които попадат в обхвата на тяхната уредба. Държавите членки информират за резултатите от тези разглеждания Комисията при поискване.
4. Всеки официален обмен на информация между държавите членки и Комисията се извършва посредством електронна система за обмен на данни. Комисията приема акт за изпълнение, с който определя реда и условията, на които трябва да отговаря тази електронна система за обмен на данни. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 63, параграф 3.
Член 31
Определяне на органите
1. Всяка държава членка определя за всяка оперативна програма национален публичен орган или структура за управляващ орган. Един и същ управляващ орган може да бъде определен за две оперативни програми.
2. Държавата членка определя, за всяка оперативна програма, национален публичен орган или структура като сертифициращ орган, без да се засяга параграф 3. Един и същ сертифициращ орган може да бъде определен за две оперативни програми.
3. Държавата членка може да определи за дадена оперативна програма управляващ орган, който да изпълнява в допълнение функциите на сертифициращия орган.
4. Държавата членка определя за всяка оперативна програма национален публичен орган или структура, функционално независим(а) от управляващия орган и от сертифициращия орган, който/която да изпълнява ролята на одитен орган. Един и същ одитен орган може да бъде определен за две оперативни програми.
5. При условие че е спазен принципът за разделение на функциите, управляващият орган, сертифициращият орган, както и одитният орган - когато по ОП I и ОП II общият размер на подкрепата от Фонда не надхвърля 250 000 000 EUR, могат да бъдат част от един и същ публичен орган или структура.
6. Държавата членка може да определи едно или няколко междинни звена, които да извършват определени задачи на управляващия или на сертифициращия орган на отговорността на този орган. Съответните договорености между управляващия орган или сертифициращия орган и междинните звена се оформят официално в писмена форма.
7. Държавата членка или управляващият орган може да повери управлението на част от оперативна програма на междинно звено чрез споразумение в писмена форма между междинното звено и държавата членка или управляващия орган. Междинното звено предоставя гаранции за платежоспособността си и компетенциите си в съответната област, както и за своя административен и финансов капацитет.
8. Държавата членка определя писмено правила, уреждащи нейните отношения с управляващите органи, сертифициращите органи и одитните органи, отношенията между тези органи и отношенията на тези органи с Комисията.
Член 32
Функции на управляващия орган
1. Управляващият орган отговаря за управлението на оперативната програма в съответствие с принципа на доброто финансово управление.
2. По отношение на управлението на оперативната програма, управляващият орган:
(a)
когато е целесъобразно, подпомага работата на мониторинговия комитет, посочен в член 11, и му предоставя информацията, необходима за изпълнението на неговите задачи, и по-специално данните относно напредъка на оперативната програма при постигането на нейните цели, финансови данни и данни за показателите;
б)
съставя и след провеждане на консултации със съответните заинтересовани страни за ОП I или след одобрение от мониторинговия комитет по член 11 за ОП II, избягвайки евентуални конфликти на интереси, изпраща до Комисията годишните доклади и окончателния доклад за изпълнението, посочени в член 13;
в)
предоставя на междинните звена и на бенефициерите информация от значение съответно за изпълнението на техните задачи и за изпълнението на операциите;
г)
създава система за записване и съхраняване в компютризирана форма за всяка операция на данните, необходими за мониторинга, оценката, финансовото управление, проверката и одита, включително данни за отделните участници в операциите, съфинансирани от ОП II;
д)
гарантира, че данните, посочени в буква г), се събират, въвеждат и съхраняват в системата, посочена в буква г), в съответствие с разпоредбите на Директива 95/46/ЕО, като при наличие се използват данни, разбити по полов признак.
3. По отношение на подбора на операциите управляващият орган:
a)
изготвя и, по целесъобразност след одобрение, прилага подходящи процедури и/или критерии за подбор, които са недискриминационни и прозрачни;
б)
гарантира, че избраната операция:
i)
попада в обхвата на Фонда и оперативната програма;
ii)
отговаря на критериите, определени в оперативната програма и в членове 22, 23 и 26.
iii)
взема предвид, по целесъобразност, принципите, определени в член 5, параграфи 11, 12, 13 и 14.
в)
гарантира, че на бенефициера е предоставен документ, в който се посочват условията за подкрепа за всяка операция, включително специфичните изисквания, касаещи продуктите или услугите, които трябва да бъдат доставени по съответната операция, плана за финансиране и крайните срокове за изпълнение;
г)
се уверява, че бенефициерът разполага с необходимия административен, финансов и оперативен капацитет за изпълнение на условията, посочени в буква в), преди одобряването на операцията;
д)
се уверява, че когато операцията е започнала преди подаването на заявление за финансиране до управляващия орган, приложимото законодателство, касаещо операцията, е било спазено;
е)
определя видовете материално подпомагане за ОП I и вида действия за ОП II, към които се приписват разходите по дадена операция.
4. По отношение на финансовото управление и контрола на оперативната програма управляващият орган:
a)
проверява дали съфинансираните продукти и услуги са доставени и дали разходите, декларирани от бенефициерите, са били заплатени и дали съответстват на приложимото законодателство, на оперативната програма и на условията за подкрепа за операцията;
б)
гарантира, че бенефициерите, участващи в изпълнението на операциите, при които има възстановяване на суми въз основа на действително направени допустими разходи, поддържат или отделна счетоводна система, или адекватен счетоводен кодекс за всички трансакции, отнасящи се до операцията;
в)
създава ефективни и пропорционални мерки за борба с измамите при отчитане на установените рискове;
г)
установява процедури, за да се гарантира, че с всички документи относно разходите и одитите, необходими за осигуряване на адекватна одитна следа, се борави в съответствие с изискванията на член 28, буква ж);
д)
изготвя декларацията за управлението и годишното обобщение, посочени в член 59, параграф 5, първа алинея, букви а) и б) от Финансовия регламент.
5. Проверките по параграф 4, буква а) включват следните процедури:
a)
административни проверки по отношение на всяко заявление за възстановяване, подадено от бенефициерите;
б)
проверки на операции на място.
Честотата и обхватът на проверките на място са пропорционални на размера на публичната подкрепа за дадена операция и на равнището на риска, установен при тези проверки и одити от одитния орган по отношение на системите за управление и контрол като цяло.
6. Проверки на място на отделни операции съгласно параграф 5, първа алинея, буква б), могат да се извършват на база извадка.
7. В случай че управляващият орган е също бенефициер в рамките на оперативната програма, уредбата на проверките, посочени в параграф 4, буква а), гарантира адекватно разделение на функциите.
8. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 62, с които определя правилата за посочване на информацията във връзка с данните, които трябва да се записват и съхраняват в компютризирана форма, в рамките на системата за мониторинг, установена съгласно параграф 2, буква г) от настоящия член.
Комисията приема актове за изпълнение, с които определя техническите спецификации на системата, установена съгласно параграф 2, буква г) от настоящия член. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 63, параграф 3.
9. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 62, с които определя подробни минимални изисквания за одитната следа, посочена в параграф 4, буква г) от настоящия член, по отношение на счетоводните записи, които да се поддържат, и разходооправдателните документи, които да се съхраняват на равнището на сертифициращия орган, управляващия орган, междинните звена и бенефициерите.
10. Комисията приема, с цел осигуряване на еднакви условия за прилагане на настоящия член, актове за изпълнение относно образеца на декларацията за управлението, посочена в параграф 4, буква д). Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по консултиране, посочена в член 63, параграф 2.
Член 33
Функции на сертифициращия орган
Сертифициращият орган на дадена оперативна програма има по-специално следните отговорности:
a)
да изготвя и изпраща до Комисията заявления за плащане и да удостоверява, че те са продукт на надеждни счетоводни системи, основават се на проверими разходооправдателни документи и са били подложени на проверки от управляващия орган;
б)
да изготвя отчетите, посочени в член 59, параграф 5, първа алинея, буква а) от Финансовия регламент;
в)
да удостоверява пълнотата, точността и достоверността на сметките, както и че разходите, записани в тях, са в съответствие с приложимото законодателство и са били направени във връзка с операциите, избрани за финансиране в съответствие с критериите, приложими за оперативната програма, и в съответствие с приложимото законодателство;
г)
да гарантира наличието на система за записване и съхранение в компютризирана форма на счетоводните записи за всяка операция, която съхранява всички данни, необходими за изготвянето на заявленията за плащане и отчетите, включително записи на сумите, подлежащи на събиране, на събраните суми и на оттеглените суми в резултат на отмяната на целия или на част от приноса за дадена операция или оперативна програма;
д)
да гарантира - за целите на изготвянето и представянето на заявления за плащане - че е получил адекватна информация от управляващия орган относно процедурите и проверките, провеждани по отношение на разходите;
е)
да отчита - при изготвянето и подаването на заявления за плащане - резултатите от всички одити, извършени от или на отговорността на одитния орган;
ж)
да поддържа в компютризирана форма счетоводни записи на декларираните пред Комисията разходи и на съответното публично финансиране, заплатено на бенефициерите;
з)
да води счетоводство на сумите, подлежащи на събиране, и на сумите, оттеглени в резултат на отмяната на целия или на част от приноса за дадена операция. Събраните суми се внасят повторно в бюджета на Съюза преди приключването на оперативната програма, като се приспадат от следващия отчет за разходите.
Член 34
Функции на одитния орган
1. Одитният орган осигурява извършването на одити на правилното функциониране на системата за управление и контрол на оперативната програма, както и на подходяща извадка от операции въз основа на декларираните разходи.
Декларираните разходи се одитират въз основа на представителна извадка или, по целесъобразност, чрез съществени проверки, и по принцип въз основа на статистически извадкови методи.
Нестатистически извадков метод може да се използва по професионална преценка на одитния орган в надлежно обосновани случаи в съответствие с международно признатите одитни стандарти и във всеки случай, когато броят операции за отчетната година не е достатъчен, за да се използва статистически метод.
В такива случаи размерът на извадката е достатъчен, за да позволи на одитния орган да изготви валидно одитно становище в съответствие с член 59, параграф 5, първа алинея, буква б) от Финансовия регламент.
Нестатистическият извадков метод обхваща минимум 5 % от операциите, за които пред Комисията са декларирани разходи по време на счетоводната година, и 10 % от разходите, които са декларирани пред Комисията по време на счетоводната година.
Когато общият размер на подкрепата от Фонда за ОП I не надхвърля 35 000 000 EUR, одитният орган може да ограничи одитните дейности до годишната одитна система, включително извършването на съществени проверки, въз основа на комбинация от случайни и основани на риска проверки на операциите. Одитната дейност трябва да се извършва в съответствие с международно приетите одитни стандарти и на ежегодна основа да определя количествено нивото на грешки в декларациите за разходи, заверени от Комисията.
2. Когато одитите се извършват от структура, различна от одитния орган, одитният орган гарантира, че тази структура има необходимата функционална независимост.
3. Одитният орган гарантира, че при одитната дейност се вземат предвид международно приетите стандарти за одит.
4. Одитният орган в рамките на осем месеца от приемането на оперативна програма изготвя стратегия за одит за извършването на одити. В одитната стратегия се определя методологията на одита, метода за подбор на извадка или, по целесъобразност, метода на съществени проверки, за одити на операции и планирането на одити във връзка с текущата счетоводна година и двете следващи счетоводни години. Стратегията за одит се актуализира ежегодно от 2016 г. до и включително през 2024 г. Когато за две оперативни програми се прилага обща система за управление и контрол, може да бъде изготвена единна стратегия за одит на съответните оперативни програми. Одитният орган представя стратегията за одит на Комисията при поискване.
5. Одитният орган изготвя:
a)
одитно становище в съответствие с член 59, параграф 5, първа алинея, буква б) от Финансовия регламент;
б)
контролен доклад, в който са посочени основните констатации от извършените одити в съответствие с параграф 1, включително по отношение на откритите пропуски в системите за управление и контрол, както и предложените и изпълнени корективни действия.
Когато за две оперативни програми се прилага обща система за управление и контрол, информацията, изисквана по буква б) от алинея 1, може да бъде групирана в единен доклад.
6. С цел осигуряване на еднакви условия за прилагането на настоящия член, Комисията приема актове за изпълнение, в които се определят образци на одитната стратегия, одитното становище и контролния доклад. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по консултиране, посочена в член 63, параграф 2.
7. Комисията се оправомощава да приема делегирани актове в съответствие с член 62, за да определи обхвата и съдържанието на одитите на операциите и одитите на отчетите, както и методологията за избор на извадката от операциите, упоменати в параграф 1 от настоящия член.
8. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 62, с които определя подробни правила, свързани с използването на данните, събрани по време на одитите, извършвани от длъжностни лица на Комисията или от упълномощени представители на Комисията.
Член 35
Процедура за определянето на управляващия орган и сертифициращия орган
1. Държавите членки нотифицират Комисията относно датата и формата на определянето на управляващия орган и - когато е приложимо - на сертифициращия орган, което се извършва на подходящо равнище, преди да подадат първото заявление за междинно плащане в Комисията.
2. Посоченото в параграф 1 определяне се извършва въз основа на доклад и становище на независима структура за одит, която оценява изпълнението от страна на органите на критериите, свързани с вътрешната среда за контрол, управлението на риска, дейностите за управление и контрол съгласно приложение IV.
Независимата структура за одит е одитен орган или друг публичен или частен правен субект, който разполага с необходимия одиторски капацитет и е независим от управляващия орган или - в зависимост от случая - от сертифициращия орган, и който извършва дейността си при отчитане на международно приетите стандарти за одит.
3. Държавите членки могат да вземат решение управляващ орган или сертифициращ орган, който е бил определен за такъв във връзка със съфинансирана от ЕСФ оперативна програма съгласно Регламент (ЕС) № 1303/2013, да се счита за определен за такъв орган за целите на настоящия регламент.
4. В едномесечен срок от нотификацията за определянето, посочена в параграф 1, Комисията може да поиска доклада и становището на независимия одитен орган, посочени в параграф 2, и описанието на функциите и процедурите, отнасящи се до управляващия орган или, в зависимост от случая, сертифициращия орган. Комисията взема решение дали да поиска тези документи въз основа на своята оценка на риска.
Комисията може да представи коментари в срок от два месеца от получаването на документите, посочени в алинея 1.
Без да се засяга член 46, разглеждането на тези документи не води до прекъсване на обработването на заявленията за междинни плащания.
5. Ако наличните резултати от одита и контрола показват, че определеният орган вече не отговаря на критериите по параграф 2, държавата членка посочва на съответното равнище, предвид сериозността на проблема, изпитателен срок, по време на който да се предприемат нужните корективни действия.
Ако определеният орган не успее да изпълни нужните корективни действия в рамките на посочения от държавата членка изпитателен срок, държавата членка отнема на съответното равнище статута му на определен орган.
Държавата членка незабавно нотифицира Комисията, когато определен орган бъде поставен на изпитателен срок, като предоставя информация за съответния изпитателен срок, а също така и когато вследствие на предприетите коригиращи действия изпитателният срок се прекратява или на органа се отнема статута му на определен орган. Без да се засяга прилагането на член 46, нотификацията за поставянето на определения орган на изпитателен срок от страна на държава членка не води до прекъсване на обработването на заявленията за междинни плащания.
6. Ако решението за определяне на управляващ или сертифициращ орган бъде отменено, държавите членки, в съответствие с процедурата по параграф 2, посочват нов орган, който поема функциите на управляващия или сертифициращия орган, и нотифицират Комисията за това.
7. С цел осигуряване на еднакви условия за прилагането на настоящия член, Комисията приема актове за изпълнение във връзка с образеца на доклада, становището на независимия одитен орган и описанието на функциите и процедурите, отнасящи се до управляващия орган, или в зависимост от случая, сертифициращия орган. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 63, параграф 3.
Член 36
Правомощия и отговорности на Комисията
1. Комисията се уверява въз основа на наличната информация, включително информация относно определянето на органи, които да отговарят за управлението и контрола, относно документите, предоставяни всяка година от тези определени органи съгласно член 59, параграф 5 от Финансовия регламент, относно контролните доклади, годишните доклади за изпълнението и проведените от националните органи и от органите на Съюза одити, че държавите членки са създали системи за управление и контрол, които отговарят на изискванията на настоящия регламент, и че тези системи функционират ефективно в процеса на изпълнение на оперативните програми.
2. Длъжностните лица на Комисията или упълномощени представители на Комисията могат да извършват одити или проверки на място, при условие че на компетентния национален орган бъде дадено предизвестие от поне дванадесет работни дни, освен при спешни случаи. Комисията спазва принципа на пропорционалност, като отчита необходимостта от избягване на неоправдано дублиране на одитите и проверките, извършвани от държавите членки, равнището на риска за бюджета на Съюза и необходимостта от свеждане до минимум на административната тежест за бенефициерите в съответствие с настоящия регламент. Обхватът на такива одити или проверки може да включва по-специално проверка на ефективното функциониране на системите за управление и контрол по дадена програма или част от нея, по операциите и оценка на доброто финансово управление на операциите или програмите. В такива одити или проверки могат да участват длъжностни лица или упълномощени представители на държавата членка.
Длъжностните лица на Комисията или упълномощените представители на Комисията, надлежно оправомощени да извършват одити или проверки на място, имат достъп до всички необходими досиета, документи и метаданни, независимо от носителя, на който се съхраняват, свързани с операции, подкрепяни от Фонда, или до системите за управление и контрол. Държавите членки предоставят копия на такива досиета, документи и метаданни на Комисията при поискване.
Определените в настоящия параграф правомощия не засягат прилагането на национални разпоредби, които запазват някои действия за конкретно определени от националното законодателство служители. Длъжностните лица и упълномощените представители на Комисията не участват, inter alia, в посещения по домовете или в официални разпити на лица в рамките на националното законодателство. Тези длъжностни лица и представители обаче имат достъп до информацията, получена по този начин, без да се засяга компетентността на националните съдилища и при пълно зачитане на основните права на засегнатите правни субекти.
3. Комисията може да изиска от дадена държава членка да предприеме необходимите действия с оглед осигуряване на ефективното функциониране на нейните системи за управление и контрол или да провери правомерността на разходите в съответствие с настоящия регламент.
Член 37
Сътрудничество с одитните органи
1. Комисията си сътрудничи с одитните органи за координацията на техните одитни планове и методи и незабавно обменя с тези органи резултатите от проведените одити на системите за управление и контрол.
2. За да се улесни това сътрудничество, в случаите, в които държава членка определи повече от един одитен орган, държавата членка може да определи координационна структура.
3. Комисията, одитните органи и евентуалните координационни структури заседават редовно и по принцип най-малко веднъж годишно, освен ако не е договорено друго, за да разгледат годишния контролен доклад, одитното становище и стратегията за одит, както и да обменят възгледи по въпроси, свързани с подобряването на системите за управление и контрол.
ДЯЛ VI
ФИНАНСОВО УПРАВЛЕНИЕ, РАЗГЛЕЖДАНЕ И ПРИЕМАНЕ НА ОТЧЕТИТЕ И ФИНАНСОВИ КОРЕКЦИИ И ОТМЯНА
ГЛАВА 1
Финансово управление
Член 38
Бюджетни задължения
Бюджетните задължения на Съюза по отношение на всяка оперативна програма се поемат на годишни вноски в периода между 1 януари 2014 г. и 31 декември 2020 г. Решението на Комисията за приемане на оперативна програма се явява решение за финансиране по смисъла на член 84, параграф 2 от Финансовия регламент, а след нотифицирането си на засегнатата държава членка - правно задължение по смисъла на посочения регламент.
За всяка оперативна програма бюджетното задължение за първата вноска се поема след приемането на оперативната програма от Комисията.
Бюджетните задължения за следващите вноски се поемат от Комисията преди 1 май всяка година въз основа на решението, упоменато във втора алинея, освен случаите, в които се прилага член 16 от Финансовия регламент.
Член 39
Плащания от страна на Комисията
1. Плащанията от страна на Комисията на приноса от Фонда за всяка оперативна програма се извършват в съответствие с бюджетните кредити и при условие че са налични средства. Всяко плащане се регистрира в най-рано откритите бюджетни задължения на Фонда.
2. Плащанията са под формата на предварително финансиране, междинни плащания и плащане на окончателното салдо.
Член 40
Междинни плащания и плащане на окончателното салдо от страна на Комисията
1. Комисията възстановява под формата на междинни плащания 90 % от сумата, която се получава при прилагане на ставката на съфинансиране, определена в решението за приемане на оперативната програма, към допустимите публични разходи, включени в заявлението за плащане. Комисията определя оставащите суми, които да бъдат възстановени като междинни плащания или да бъдат събрани в съответствие с член 50.
2. Без да се засяга член 21, приносът от Фонда посредством междинните плащания и плащането на окончателното салдо не може да надвишава максималния размер на приноса от Фонда, определен в решението на Комисията за одобряване на оперативната програма.
Член 41
Заявления за плащане
1. Заявлението за плащане, което трябва да бъде представено на Комисията, предоставя цялата информация, необходима на Комисията с оглед изготвянето на отчети в съответствие с член 68, параграф 3 от Финансовия регламент.
2. В заявленията за плащане се включва, за оперативната програма като цяло и за техническата помощ, посочена в член 27, параграф 4, следното:
a)
общият размер на допустимите публични разходи, които бенефициерите са направили и платили за изпълнение на операциите, така както е вписан в счетоводната система на сертифициращия орган;
б)
общият размер на публичните разходи, направени за изпълнението на операциите, така както е вписан в счетоводната система на сертифициращия орган.
3. Допустимите разходи, включени в заявлението за плащане, се обосновават със заверени фактури или счетоводни документи с равностойна доказателствена стойност, с изключение на формите на подкрепа, посочени в член 25, параграф 1, букви б), в) и г) от настоящия регламент. За тези форми на предоставяне на безвъзмездни средства включените в дадено заявление за плащане суми представляват разходите, изчислени въз основа на приложимата база.
4. С цел осигуряване на еднакви условия за прилагането на настоящия член, Комисията приема актове за изпълнение, в които се определя образец на заявление за плащане. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 63, параграф 3.
Член 42
Плащания към бенефициерите
1. Управляващите органи гарантират, че в случай на предоставяне на безвъзмездни средства на партньорски организации на бенефициерите се осигурява паричен поток, който е достатъчен, за да се гарантира правилното изпълнение на операциите.
2. В зависимост от наличието на средства чрез предварително финансиране и междинни плащания, управляващият орган гарантира, че даден бенефициер получава общата сума на дължимите допустими публични разходи в пълен размер и не по-късно от 90 дни от датата на подаване на искането за плащане от бенефициера. Не се приспада или удържа каквато и да е сума и не се начислява специална такса или друга такса с равностоен ефект, която би намалила сумите, дължими на бенефициерите.
3. Крайният срок за плащане, посочен в параграф 2, може да бъде прекъснат от управляващия орган в един от следните надлежно обосновани случаи:
a)
сумата в искането за плащане не е дължима или не са били представени подходящите разходооправдателни документи, включително документите, необходими за проверките на управлението по член 32, параграф 4, буква а);
б)
започнато е разследване във връзка с евентуална нередност, отнасяща се до съответните разходи.
Засегнатият бенефициер се уведомява писмено за прекъсването и причините за него.
Член 43
Използване на еврото
1. Сумите, посочени в оперативните програми, представени от държавите членки, отчетите за разходите, исканията за плащане, отчетите и разходите, посочени в годишния и в окончателния доклад за изпълнението, се дават в евро.
2. Държавите членки, които не са приели еврото като своя парична единица към датата на заявлението за плащане, превръщат в евро сумите на разходите, направени в национална валута. Тези суми се превръща в евро, като се използва месечният счетоводен обменен курс на Комисията за месеца, през който разходът е бил отразен в отчетите на сертифициращия орган на съответната оперативна програма. Обменният курс се публикува по електронен път от Комисията всеки месец.
3. Когато еврото стане парична единица на дадена държава членка, процедурата по превръщане, описана в параграф 2, продължава да се прилага за всички разходи, вписани в отчетите от сертифициращия орган преди датата на влизане в сила на фиксирания обменен курс между националната парична единица и еврото.
Член 44
Изплащане и уравняване на предварителното финансиране
1. След решението на Комисията за приемане на оперативната програма Комисията изплаща сума за предварително финансиране в размер на 11 % от общия принос на Фонда за съответната оперативна програма.
2. Предварителното финансиране се използва само за плащания към бенефициерите при изпълнението на оперативната програма. То се предоставя без отлагане на отговорната за случая структура.
3. Общата сума, платена като предварително финансиране, се възстановява на Комисията, ако в 24-месечен срок от датата, на която Комисията е направила първото плащане за предварително финансиране, за съответната оперативна програма няма изпратени заявления за плащане. Възстановяването не засяга приноса на Съюза за съответната оперативна програма.
4. Платената като предварително финансиране сума се уравнява напълно в сметките на Комисията най-късно при приключването на оперативната програма.
Член 45
Краен срок за представяне на заявления за междинно плащане и за тяхното изплащане
1. Сертифициращият орган представя редовно заявление за междинно плащане в съответствие с член 41, параграф 2, обхващащо сумите, вписани в неговата счетоводна система през счетоводната година. Въпреки това, когато счита за необходимо, сертифициращият орган може да включи такива суми в заявленията за плащане, подадени през следващите счетоводни години.
2. Сертифициращият орган предава окончателното заявление за междинно плащане до 31 юли след края на предходната счетоводна година и във всеки случай преди първото заявление за междинно плащане за следващата счетоводна година.
3. Първото заявление за междинно плащане не се изпраща преди Комисията да е нотифицирана за определянето на управляващия орган и сертифициращия орган в съответствие с член 35.
4. Междинни плащания за оперативна програма не се правят, докато годишният доклад за изпълнението не бъде изпратен до Комисията в съответствие с член 13.
5. В зависимост от наличието на средства Комисията извършва междинното плащане не по-късно от 60 дни след датата, на която заявлението за плащане е регистрирано в Комисията.
Член 46
Прекъсване на срока за плащане
1. Срокът за изплащане на искане за междинно плащане може да бъде прекъснат от оправомощения разпоредител с бюджетни кредити по смисъла на Финансовия регламент за максимален срок от шест месеца, ако:
a)
вследствие на сведенията, предоставени от национален одитен орган или одитен орган на Съюза, са налице явни доказателства, които говорят за съществуването на съществен недостатък във функционирането на системата за управление и контрол;
б)
оправомощеният разпоредител с бюджетни кредити трябва да направи допълнителни проверки, когато до него достигне информация, че разходите, посочени в дадено искане за плащане, са свързани с нередност със значителни финансови последици;
в)
не е представен някой от документите, изисквани по силата на член 59, параграф 5 от Финансовия регламент.
Държавата членка може да приеме удължаване на срока за прекъсване с още три месеца.
2. Оправомощеният разпоредител с бюджетни кредити ограничава прекъсването само до частта от разходите, обхваната от искането за плащане, до която се отнасят обстоятелствата, посочени в параграф 1, алинея 1, освен ако не е възможно да се определи частта на съответните разходи. Оправомощеният разпоредител с бюджетни кредити незабавно информира писмено държавата членка и управляващия орган за причините за прекъсването и ги приканва да поправят ситуацията. Оправомощеният разпоредител с бюджетни кредити слага край на прекъсването веднага след като бъдат предприети необходимите мерки.
Член 47
Спиране на плащанията
1. Всички или част от междинните плащания могат да бъдат спрени от Комисията, ако са изпълнени едно или повече от следните условия:
a)
налице е сериозен недостатък във връзка с ефективното функциониране на системата за управление и контрол на оперативната програма, който излага на риск приноса на Съюза към оперативната програма и за чието отстраняване не са били предприети мерки;
б)
разходите в даден отчет за разходите са свързани с нередност със сериозни финансови последици, която не е отстранена;
в)
държавата членка не е успяла да предприеме необходимите действия за коригиране на ситуацията, довела до прекъсването по член 46;
г)
налице е сериозен недостатък в качеството и надеждността на системата за мониторинг или на данните за показателите;
2. Комисията може да реши чрез акт за изпълнение да спре всички или част от междинните плащания, след като даде на държавата членка възможност да представи своите коментари.
3. Комисията отменя спирането на всички междинни плащания или на част от тях, когато държавата членка е предприела необходимите мерки, за да даде възможност за отмяна на спирането.
ГЛАВА 2
Подготовка, разглеждане и приемане на отчетите, и приключване на оперативни програми
Член 48
Представяне на информация
За всяка година, считано от 2016 г. до и включително 2025 г., държавите членки представят на Комисията до крайния срок, посочен в член 59, параграф 5 от Финансовия регламент, следните документи, посочени в същия член, а именно:
a)
отчетите, посочени в член 49, параграф 1 от настоящия регламент, за предходната счетоводна година;
б)
декларацията за управлението и годишното обобщение, посочени в член 32, параграф 4, буква д) от настоящия регламент, за предходната счетоводна година;
в)
одитното становище и контролния доклад, посочени в член 34, параграф 5, буква б) от настоящия регламент, за предходната счетоводна година;
Член 49
Изготвяне на отчетите
1. Отчетите за всяка оперативна програма, посочени в член 59, параграф 5, първа алинея, буква е) от Финансовия регламент, се представят на Комисията. Отчетите обхващат счетоводната година и включват следните данни:
a)
общия размер на допустимите публични разходи, записани в счетоводните системи на сертифициращия орган, включени в исканията за плащане, подадени до Комисията в съответствие с член 41 и член 45, параграф 2 до 31 юли след края на счетоводната година, общия размер на съответните допустими публични разходи, направени за изпълнение на операциите, както и общия размер на съответните плащания към бенефициерите в съответствие с член 42, параграф 2;
б)
оттеглените и събраните през счетоводната година суми, сумите, подлежащи на събиране към края на счетоводната година, и неподлежащите на събиране суми;
в)
равнение между разходите, посочени в съответствие с буква а), и разходите, декларирани по отношение на същата счетоводна година в заявленията за плащане, придружено от обяснение на разликите.
2. Когато държава членка изключи от своите отчети разходи, включени преди това в заявление за междинно плащане за счетоводната година, поради факта, че те са предмет на текуща оценка на законосъобразността и редовността, цялата сума или част от тези разходи, за които е констатирано, че са законосъобразни и редовни, може да бъде включена в заявление за междинно плащане за следващи счетоводни години.
3. С цел осигуряване на еднакви условия за прилагането на настоящия член, Комисията приема актове за изпълнение, в които се определя образец на отчетите, посочени в настоящия член. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 63, параграф 3.
Член 50
Проверка и приемане на отчетите
1. До 31 май на годината след края на счетоводния период Комисията, в съответствие с член 59, параграф 6 от Финансовия регламент, разглежда документите, представени от държавата членка съгласно член 48 от настоящия регламент.
По искане на Комисията, държавата членка представя цялата необходима допълнителна информация, така че да даде възможност на Комисията да определи до срока, предвиден в първа алинея от настоящия параграф, дали отчетите са пълни, точни и верни.
2. Комисията приема отчетите, когато може да стигне до заключението, че те са пълни, точни и верни. Комисията стига до такова заключение, когато одитният орган представи одитно становище без резерви относно пълнотата, точността и верността на отчетите, освен ако Комисията няма конкретни доказателства, че одитното становище за отчетите е ненадеждно.
3. Комисията информира държавата членка до срока, посочен в параграф 1, дали може да приеме отчетите.
4. Ако по причини, отнасящи се до държава членка, Комисията не може да приеме отчетите до крайния срок, посочен в параграф 1, Комисията уведомява държавите членки, като посочва мотивите в съответствие с параграф 2, както и действията, които е необходимо да бъдат предприети, и срока за тяхното приключване. В края на този срок Комисията информира държавата членка дали може да приеме отчетите.
5. Въпросите, свързани със законосъобразността и редовността на първичните трансакции във връзка с разходите, включени в отчетите, не се вземат предвид за целите на приемането на отчетите от Комисията. С процедурата на проверка и приемане на отчетите не се прекъсва обработката на заявленията за междинни плащания и тя не води до спиране на плащанията, без с това да се засягат членове 46 и 47.
6. Въз основа на приетите отчети Комисията изчислява сумата, изискуема от Фонда за счетоводната година, и последващите корекции по отношение на плащанията за държавата членка. Комисията взема под внимание:
i)
сумите в отчетите, посочени в член 49, параграф 1, буква а), и към които трябва да се приложи ставката на съфинансиране, определена в член 20;
ii)
общия размер на плащанията, направени от Комисията през съответната счетоводна година, състоящ се от размера на междинните плащания, направени от Комисията в съответствие с член 21 и член 40, параграф 1.
7. След изчислението, извършено съгласно параграф 6 от настоящия член, Комисията изплаща всяка допълнителна дължима сума в срок от 30 дни от приемането на отчетите. В случай на сума, подлежаща на събиране от държавата членка, Комисията издава нареждане за събирането ѝ, което се изпълнява по възможност чрез прихващане от суми, дължими на държавата членка по следващи плащания по същата оперативна програма. Такова събиране не представлява финансова корекция и не намалява подпомагането от Фонда за оперативната програма. Събраните суми представляват целеви приходи по член 177, параграф 3 от Финансовия регламент.
8. Когато след прилагането на процедурата, предвидена в параграф 4, Комисията не може да приеме отчетите, тя определя на основата на наличната информация и в съответствие с параграф 6 сумата, изискуема от Фонда за счетоводната година, и информира държавата членка. Ако държавата членка уведоми Комисията за съгласието си в срок от два месеца, след като Комисията предаде информацията, се прилага параграф 7. При отсъствие на такова съгласие Комисията взема решение посредством актове за изпълнение, в които се посочва сумата, изискуема от Фонда за счетоводната година. Такова решение не представлява финансова корекция и не намалява подпомагането от Фонда за оперативната програма. На основата на решението Комисията прилага корекциите на плащанията за държавата членка в съответствие с параграф 7.
9. Приемането на отчетите от Комисията или на решение на Комисията съгласно параграф 8 не засяга прилагането на корекциите по членове 55 и 56.
10. Държавите членки могат да заменят неправомерните суми, разкрити след предаването на отчетите, като извършат съответните корекции в отчетите за счетоводната година, в която е установена нередността, без с това да се засягат членове 55 и 56.
Член 51
Наличност на документи
1. Управляващият орган гарантира, че всички разходооправдателни документи по отношение на разходи по линия на Фонда за операциите, за които общата сума на допустимите публични разходи не надвишава 1 000 000 EUR, са на разположение на Комисията и на Европейската сметна палата при поискване за период от три години, считано от 31 декември след предаването на отчетите, в които са включени разходите по операцията.
В случай на операции, различни от посочените в първа алинея, всички разходооправдателни документи се предоставят на разположение за период от две години, считано от 31 декември след предаването на отчетите, в които са включени окончателните разходи по приключената операция.
Управляващият орган може да реши да приложи за операции, за които общият размер на допустимите разходи не надвишава 1 000 000 EUR, правилото, посочено във втора алинея.
Периодът от време, посочен в първа алинея, се прекъсва в случай на съдебно производство или при надлежно обосновано искане на Комисията.
2. Управляващият орган информира бенефициерите за началната дата на периода, посочен в параграф 1.
3. Документите се съхраняват под формата на оригинали или заверени копия на оригиналите или на общоприети носители на информация, включително електронни версии на оригинални документи или документи, съществуващи единствено в електронна версия.
4. Документите се съхраняват във форма, която позволява идентифицирането на самоличността на субектите на данните в продължение на период, чиято продължителност не надвишава необходимата за целите, за които данните са събрани или обработени впоследствие.
5. Процедурата, по която се удостоверява, че документите, съхранявани на общоприети носители на данни, са верни с оригиналния документ, се определя от националните органи и чрез нея се гарантира, че съхраняваните версии отговарят на националните законови изисквания и на тях може да се разчита за целите на одита.
6. Когато документите съществуват единствено в електронна форма, използваните компютърни системи отговарят на приетите стандарти за сигурност, които гарантират, че съхраняваните документи отговарят на националните законови изисквания и на тях може да се разчита за целите на одита.
Член 52
Подаване на документите за приключването и плащане на окончателното салдо
1. Освен документите, посочени в член 48, за последната счетоводна година от 1 юли 2023 г. до 30 юни 2024 г. държавите членки представят окончателен доклад за изпълнението за оперативната програма.
2. Окончателното салдо се изплаща не по-късно от три месеца след датата на приемането на отчетите за последната счетоводна година или един месец след датата на приемане на окончателния доклад за изпълнението, в зависимост от това коя дата е по-късна.
ГЛАВА 3
Финансови корекции и събиране
Член 53
Финансови корекции от страна на държавите членки
1. Държавите членки на първо място носят отговорност за разследването на нередностите и за извършването на необходимите финансови корекции и събиране на вземанията. В случай на системна нередност държавата членка разширява своите разследвания, за да обхване всички операции, които потенциално могат да бъдат засегнати.
2. Държавите членки правят финансовите корекции, необходими във връзка с единични или системни нередности, открити в операциите или оперативните програми. Финансовите корекции се изразяват в отмяната на целия публичен принос за дадена операция или оперативна програма или на част от него. Държавата членка взема предвид характера и сериозността на нередностите и финансовата загуба за Фонда и прилага пропорционална корекция. Финансовите корекции се вписват в отчетите от управляващия орган за счетоводната година, през която е взето решението за отмяна.
3. Отмененият в съответствие с параграф 2 принос от Фонда може да бъде повторно използван от държавата членка в рамките на съответната оперативна програма при условията, посочени в параграф 4.
4. Отмененият в съответствие с параграф 2 принос не може да бъде повторно използван за операция, която е предмет на корекции, или - когато финансовата корекция се извършва за системна нередност - за всяка операция, засегната от системната нередност.
5. Финансовата корекция не засяга задължението на държавите членки да събират вземанията по настоящия член.
Член 54
Финансови корекции от страна на Комисията
1. Комисията прави финансови корекции, като чрез актове за изпълнение отменя целия принос на Съюза в дадена оперативна програма или част от него и извършва събиране от държавата членка с цел изключване от финансиране от Съюза на разходи, които са направени в нарушение на приложимото законодателство.
2. Дадено нарушение на приложимото законодателство води до финансова корекция само във връзка с разходите, които са декларирани на Комисията, и когато е изпълнено едно от следните условия:
a)
нарушението е повлияло върху избора на отговарящия орган на операция за получаване на подкрепа от Фонда или в случаите, при които поради естеството на нарушението е невъзможно да се установи това влияние, съществува основателен риск нарушението да е оказало подобно влияние;
б)
нарушението е повлияло върху размера на разходите, декларирани за възстановяване от бюджета на Съюза, или в случаите, при които поради естеството на нарушението е невъзможно да се даде количествено изражение на неговите финансови последици, но съществува основателен риск нарушението да е оказало подобно влияние.
3. При вземането на решение относно финансова корекция по параграф 1 Комисията спазва принципа на пропорционалност, като отчита естеството и сериозността на нарушението на приложимото законодателство и неговите финансови отражения върху бюджета на Съюза. Комисията информира Европейския парламент и Съвета относно взетите решения за прилагане на финансови корекции.
Член 55
Критерии за финансови корекции от страна на Комисията
1. Комисията прави финансови корекции чрез актове за изпълнение, като отменя целия или част от приноса на Съюза към оперативната програма в съответствие с член 54, когато след извършване на необходимата проверка заключи, че:
a)
е налице сериозен недостатък в ефективното функциониране на системата за управление и контрол на оперативната програма, който излага на риск вече изплатения от Съюза принос в оперативната програма;
б)
държавата членка не е спазила своите задължения съгласно член 53 преди откриването на процедурата за корекция по настоящия параграф;
в)
разходите, съдържащи се в дадено заявление за плащане, са неправомерни и не са коригирани от държавата членка преди откриването на процедурата за корекция по настоящия параграф.
Комисията основава своите финансови корекции отделни случаи на констатирани нередности, като отчита дали нередността е системна. Когато не е възможно да се определи точно размерът на неправомерните разходи, финансирани за сметка на Фонда, Комисията прилага единна ставка или екстраполирана финансова корекция.
2. Когато взема решение относно корекция по параграф 1, Комисията зачита принципа на пропорционалност, като взема предвид естеството и сериозността на нередността и степента и финансовите последици от недостатъци в системите за управление и контрол, установени в оперативната програма.
3. Когато Комисията основава позицията си на доклади от одитори, различни от одиторите от нейните служби, тя прави свои собствени заключения относно финансовите последици, след като разгледа предприетите от съответната държава членка мерки по член 53, параграф 2, уведомленията, изпратени по член 30, параграф 2, и отговорите от държавата членка.
4. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 62 за установяването на подробни правила относно критериите за определяне на сериозни недостатъци в ефективното функциониране на системите за управление и контрол, в т.ч. основните видове такива недостатъци, критериите за определяне на равнището на приложимата финансова корекция и критериите за прилагане на единни ставки или екстраполирани финансови корекции.
Член 56
Процедура за финансови корекции от страна на Комисията
1. Преди да вземе решение за финансова корекция, Комисията открива процедурата, като информира държавата членка за предварителните заключения от своята проверка и изисква от държавата членка да представи коментарите си в срок от два месеца.
2. Когато Комисията предлага финансова корекция въз основа на екстраполация или на единна ставка, на държавата членка се предоставя възможност да докаже чрез проверка на съответната документация, че действителната степен на нередност е по-ниска от преценката на Комисията. Със съгласието на Комисията държавата членка може да ограничи обхвата на тази проверка до подходяща част или извадка от съответната документация. Освен в надлежно обосновани случаи, срокът, който се предоставя за тази проверка, не надвишава два месеца след двумесечния период, посочен в параграф 1.
3. Комисията взема предвид евентуалните доказателства, представени от държавата членка в сроковете, определени в параграфи 1 и 2.
4. В случай че държавата членка не приеме предварителните заключения на Комисията, държавата членка се кани на изслушване от Комисията с цел да се гарантира, че цялата информация, която е от значение, и всички коментари са налице като основа за заключенията на Комисията относно прилагането на финансовата корекция.
5. В случай на съгласие и без да се засяга параграф 7от настоящия член, държавата членка може отново да използва фонда съгласно член 53, параграф 3.
6. С оглед извършване на финансови корекции Комисията взема решение чрез актове за изпълнение в срок от шест месеца от датата на изслушването, или от датата на получаване на допълнителна информация, когато държавата членка се съгласи да представи такава допълнителна информация след изслушването. Комисията взима предвид цялата информация и коментарите, предоставени в хода на процедурата. Ако не се проведе изслушване, шестмесечният период започва да тече два месеца след датата на писмото покана за изслушване, изпратено от Комисията.
7. Когато Комисията, при изпълнение на отговорностите си по член 36, или Европейската сметна палата констатира нередности, демонстриращи сериозни недостатъци в ефективното функциониране на системите за управление и контрол, произтичащата от това финансова корекция води до намаляване на подкрепата от Фонда за оперативната програма.
Първа алинея не се прилага в случай на сериозен недостатък в ефективното функциониране на системата за управление и контрол, който, преди датата на установяването от Комисията или Европейската сметна палата:
a)
е бил идентифициран в декларацията за управлението, годишния контролен доклад или одитното становище, представени на Комисията в съответствие с член 59, параграф 5 от Финансовия регламент, или в други одитни доклади на одитния орган, представени на Комисията, и са били предприети подходящи мерки, или
б)
е бил предмет на подходящи коригиращи мерки от държавата членка.
Оценката на сериозните недостатъци в ефективното функциониране на системата за управление и контрол се основава на приложимото законодателство към момента на предаване на съответните декларации за управлението, годишни контролни доклади и одитни становища.
Когато взема решение относно финансова корекция, Комисията:
a)
зачита принципа на пропорционалност, като взема предвид естеството и значимостта на сериозните недостатъци в ефективното функциониране на системата за управление и контрол и техните финансови отражения върху бюджета на Съюза;
б)
за целите на прилагането на единна ставка или екстраполирана корекция, изключва неправомерните разходи, установени преди това от държавата членка, които са били подложени на корекция в отчетите в съответствие с член 50, параграф 10, както и разходите - предмет на текуща оценка за тяхната законосъобразност и редовност съгласно член 49, параграф 2;
в)
взема предвид единната ставка или екстраполираните корекции, приложени към разходите от държавата членка за други сериозни недостатъци, установени от държавата членка при определянето на остатъчния риск за бюджета на Съюза.
Член 57
Възстановяване на суми
1. Дължимо възстановяване на суми в бюджета на Съюза се извършва преди крайната дата, посочена в нареждането за събиране, изготвено в съответствие с член 73 от Финансовия регламент. Датата, на която плащането е дължимо, е последният ден от втория месец след издаването на нареждането.
2. Всяко забавяне на възстановяването поражда лихва за просрочено плащане, която започва да тече от датата, на която то е дължимо, и приключва на датата на действителното плащане. Размерът на тази лихва е един и половина процентни пункта над прилагания от Европейската централна банка лихвен процент спрямо основните ѝ операции за рефинансиране в първия работен ден от месеца, в който попада датата, на която плащането е дължимо.
Член 58
Пропорционален контрол на оперативните програми
1. Операциите, за които общите допустими разходи не превишават 150 000 EUR, не подлежат на повече от един одит от одитния орган или от Комисията преди предаването на отчетите за счетоводната година, през която е приключила операцията. Другите операции не подлежат на повече от един одит за счетоводна година от одитния орган или от Комисията преди предаването на отчетите за счетоводната година, през която е приключила операцията. Операциите не подлежат на одит от страна на Комисията или одитния орган през годината, в която вече е извършен одит от Европейската сметна палата, при условие че резултатите от одитната дейност, извършена от Европейската сметна палата за тези операции, могат да бъдат използвани от одитния орган или от Комисията за целите на изпълнението на съответните им задачи.
2. Одитът на дадена операция, подпомагана от ОП I, може да обхваща всички етапи от нейното изпълнение и всички нива на веригата за разпределяне, с единственото изключение на контрола на крайните потребители, освен ако при оценка на риска не се установи конкретен риск от нередност или измама.
3. За оперативни програми, за които последното одитно становище показва, че не са налице съществени недостатъци, Комисията може да се договори с одитния орган на последващото заседание, посочено в член 37, параграф 2, че нивото на изискваната одитна дейност може да бъде намалено, така че то да е пропорционално на установената степен на риск. В такива случаи Комисията не извършва собствени одити на място, освен ако са налице доказателства за недостатъци в системата за управление и контрол, които влияят върху декларираните пред Комисията разходи през дадена счетоводна година, за която отчетите са били приети от Комисията.
4. За оперативни програми, за които Комисията достигне до заключението, че становището на одитния орган е надеждно, тя може да се договори с одитния орган да ограничи одитите на Комисията на място с цел одиторска проверка на работата на одитния орган, освен ако са налице доказателства за недостатъци в работата на одитните органи за дадена счетоводна година, за която отчетите са били приети от Комисията.
5. Независимо от параграф 1, одитният орган и Комисията могат да провеждат одити на операциите в случай че оценка на риска или одит, извършен от Европейската сметна палата, установи специфичен риск от нередност или измама, в случай че са налице доказателства за сериозни недостатъци в ефективното функциониране на системата за управление и контрол на съответната оперативна програма, както и през периода, посочен в член 51, параграф 1. Комисията може, за целите на оценяването на работата на даден одитен орган, да преразгледа одитната пътека на одитния орган или да участва в одитите на място на одитния орган, и когато в съответствие с международно признатите стандарти за одит е необходимо с цел получаване на гаранция за ефективното функциониране на одитния орган, Комисията може да извърши одит на операциите.
ГЛАВА 4
Отмяна
Член 59
Отмяна
1. Комисията отменя частта от сумата за дадена оперативна програма, която не е била използвана за плащане под формата на предварително финансиране и междинни плащания до 31 декември на третата финансова година след годината на бюджетното задължение по оперативната програма, или за която изготвено в съответствие с член 41 заявление за плащане не е било представено в съответствие с член 45, включително всяко заявление за плащане, което изцяло или отчасти е обект на прекъсване на срока за плащане или спиране на плащанията.
2. Частта от задълженията, която все още е неприключена към 31 декември 2023 г., се отменя, ако някой от документите, изисквани по член 52, параграф 1, не е бил внесен в Комисията до крайния срок, определен в член 52, параграф 1.
Член 60
Изключване от отмяна
1. Засегнатата от отмяната сума се намалява със сумите, равностойни на тази част от бюджетното задължение, за която:
a)
операциите са спрени поради съдебно производство или обжалване по административен ред, което има суспензивно действие; или
б)
не е било възможно да се представи искане за плащане поради причини, дължащи се на форсмажорни обстоятелства, които сериозно засягат изпълнението на цялата оперативна програма или на част от нея.
Националните органи, които твърдят, че са били налице форсмажорни обстоятелства съгласно първа алинея, буква б), доказват преките последствия от форсмажорните обстоятелства върху изпълнението на цялата оперативна програма или на част от нея.
За целите на първа алинея, букви а) и б) намалението може да бъде поискано веднъж, в случай че спирането или форсмажорните обстоятелства са продължили не повече от една година, или няколко пъти в зависимост от продължителността на форсмажорните обстоятелства или броя на годините между датата на съдебното или административното решение, спиращо изпълнението на операцията, и датата на окончателното съдебно или административно решение.
2. До 31 януари държавата членка предава на Комисията информация относно посочените в параграф 1, първа алинея, букви а) и б) изключения за сумата, която е трябвало да бъде декларирана към края на предходната година.
Член 61
Процедура
1. Комисията своевременно информира държавата членка и управляващия орган, когато е налице риск от прилагане на правилото за отмяна по член 59.
2. Въз основа на информацията, получена към 31 януари, Комисията уведомява държавата членка и управляващия орган относно размера на отмяната, до която е довела информацията.
3. Държавата членка разполага с два месеца, за да се съгласи със сумата, която трябва да бъде отменена, или да представи коментари.
4. До 30 юни държавата членка представя на Комисията преразгледан план за финансиране, отразяващ за съответната финансова година намаления размер на подкрепата по оперативната програма. Ако планът не бъде представен, Комисията преразглежда плана за финансиране, като намалява приноса на Фонда за съответната финансова година.
5. Не по-късно от 30 септември Комисията изменя решението за приемане на оперативната програма чрез актове за изпълнение.
ДЯЛ VII
ДЕЛЕГИРАНЕ НА ПРАВОМОЩИЯ, РАЗПОРЕДБИ ЗА ПРИЛАГАНЕ И ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 62
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема делегирани актове, посочено в член 13, параграф 6, член 30, параграф 2, пета алинея, член 32, параграф 8, първа алинея, член 32, параграф 9, член 34, параграф 7, член 34, параграф 8 и член 55, параграф 4, се предоставя за неопределен срок, считано от датата на влизане в сила на настоящия регламент.
3. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и Съвета.
4. Делегираните актове влизат в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът не са представили възражения в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Ако при изтичането на посочения срок нито Европейският парламент, нито Съветът са възразили срещу делегирания акт, той се публикува в Официален вестник на Европейския съюз и влиза в сила на датата, посочена в него.
Делегираният акт може да бъде публикуван в Официален вестник на Европейския съюз и да влезе в сила преди изтичането на този срок, ако и Европейският парламент, и Съветът са информирали Комисията за намерението си да не повдигат възражения срещу въпросния акт.
Ако Европейският парламент или Съветът възрази срещу делегиран акт, той не влиза в сила. Институцията, която повдига възражения срещу делегиран акт, посочва причините за това.
Член 63
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011.
2. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 4 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
3. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Когато комитетът не даде становище, Комисията не приема проекта на акт за изпълнение във връзка с изпълнителните правомощия, посочени в член 32, параграф 8, втора алинея, от настоящия регламент и се прилага член 5, параграф 4, трета алинея от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Член 64
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила в деня на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз. Той се прилага от 1 януари 2014 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Страсбург на 11 март 2014 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 223/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 11ης Μαρτίου 2014
για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 3,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα εξής:
(1)
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 2010, με τα οποία εγκρίθηκε η στρατηγική της Ένωσης για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, («στρατηγική Ευρώπη 2020») η Ένωση και τα κράτη μέλη έθεσαν ως στόχο τους να μειώσουν τουλάχιστον κατά 20 εκατομμύρια τους ανθρώπους που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού έως το 2020. Ωστόσο, το 2011, σχεδόν ένα τέταρτο των ανθρώπων που ζουν στην Ένωση (119,82 εκατομμύρια) διέτρεχαν τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, περίπου 4 εκατομμύρια άτομα περισσότερα από το προηγούμενο έτος. Εντούτοις, η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός δεν παρουσιάζουν ομοιομορφία στην Ένωση και η σοβαρότητά τους ποικίλλει μεταξύ των κρατών μελών.
(2)
Ο αριθμός των ατόμων που υποφέρουν από υλική στέρηση ή ακόμη και σοβαρή υλική στέρηση στην Ένωση αυξάνεται και το 2011 σχεδόν το 8,8 % των πολιτών της Ένωσης ζούσε υπό συνθήκες σοβαρής υλικής στέρησης. Επιπλέον, πολλές φορές τα άτομα αυτά στερούνται επίσης τη δυνατότητα να επωφεληθούν από τα μέτρα ενεργοποίησης του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) και, ιδίως, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5).
(3)
Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να προβαίνουν στις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να αποτρέπουν οιαδήποτε διάκριση και να εξασφαλίζουν την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών και την συνεπή ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλα τα στάδια της προετοιμασίας, του προγραμματισμού, της διαχείρισης και της υλοποίησης, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης του Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (το «Ταμείο»), καθώς και σε εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.
(4)
Το άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) τονίζει ότι η Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες.
(5)
Το άρθρο 6 ΣΕΕ τονίζει ότι η Ένωση αναγνωρίζει τα δικαιώματα, τις ελευθερίες και τις αρχές που διακηρύσσονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(6)
Το άρθρο 174 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) ορίζει ότι η Ένωση, προκειμένου να προαχθεί η αρμονική ανάπτυξη του συνόλου της, αναπτύσσει και εξακολουθεί τη δράση της με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής της συνοχής.
(7)
Το Ταμείο αναμένεται να ενισχύσει την κοινωνική συνοχή συμβάλλοντας στη μείωση της φτώχειας, και εν τέλει στην εξάλειψη των χειρότερων μορφών φτώχειας στην Ένωση με την υποστήριξη εθνικών συστημάτων που παρέχουν μη οικονομική βοήθεια για την ανακούφιση της στέρησης τροφής και της σοβαρής υλικής στέρησης ή/και να συμβάλλει στην κοινωνική ένταξη των απόρων. Το Ταμείο θα πρέπει να ανακουφίσει τις χειρότερες μορφές φτώχειας με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο κοινωνικού αποκλεισμού, όπως η έλλειψη στέγης, η παιδική φτώχεια και η στέρηση τροφής.
(8)
Το Ταμείο δεν καλείται να αντικαταστήσει τις κρατικές πολιτικές που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ιδιαίτερα τις πολιτικές που είναι αναγκαίες για την πρόληψη της περιθωριοποίησης των ευάλωτων και με χαμηλό εισόδημα ομάδων και την αποσόβηση του αυξημένου κινδύνου της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
(9)
Βάσει του άρθρου 317 ΣΛΕΕ και στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, θα πρέπει να καθοριστούν οι όροι υπό τους οποίους μπορεί να ασκήσει τις αρμοδιότητές της η Επιτροπή για την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης και να διασαφηνιστούν οι αρμοδιότητες συνεργασίας των κρατών μελών. Οι όροι αυτοί εκτιμάται ότι θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να αποκτήσει τη βεβαιότητα ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τους πόρους του Ταμείου με νόμιμο και κανονικό τρόπο και σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) («δημοσιονομικός κανονισμός»).
(10)
Αυτές οι διατάξεις εξασφαλίζουν επίσης ότι οι πράξεις που λαμβάνουν υποστήριξη συμβαδίζουν με την εφαρμοστέα ενωσιακή και σχετική εθνική νομοθεσία η οποία εφαρμόζει άμεσα ή έμμεσα τον παρόντα κανονισμό, καθώς επίσης τις πολιτικές, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια της επισιτιστικής βοήθειας ή/και της βασικής υλικής συνδρομής που παρέχεται προς τους απόρους.
(11)
Κατά τη διάθεση των πόρων του Ταμείου μεταξύ των κρατών μελών για την περίοδο 2014-2020 λαμβάνονται εξίσου υπόψη οι ακόλουθοι δείκτες, οι οποίοι υπολογίζονται με βάση τα στοιχεία της Eurostat σχετικά με τον πληθυσμό που υποφέρει από σοβαρή υλική στέρηση και με τον πληθυσμό που ζει σε νοικοκυριά με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας. Επιπλέον, κατά την διάθεση των πόρων λαμβάνονται υπόψη οι διάφοροι τύποι συνδρομής των απόρων στα κράτη μέλη. Ωστόσο, σε κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να διατίθεται το ελάχιστο ποσό των 3 500 000 EUR για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 προκειμένου να θεσπίσει ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα με σημαντικό επίπεδο πόρων.
(12)
Το μερίδιο του κράτους μέλους όσον αφορά το Ταμείο θα πρέπει να αφαιρείται από το μερίδιο του κράτους μέλους από τα διαρθρωτικά ταμεία.
(13)
Τα επιχειρησιακά προγράμματα των κρατών μελών θα πρέπει να προσδιορίζουν και να δικαιολογούν τις μορφές στέρησης τροφής ή/και υλικής στέρησης τις οποίες πρέπει να καταπολεμούν ή/και τις δραστηριότητες κοινωνικής ενσωμάτωσης που πρέπει να υποστηριχθούν, και θα πρέπει να περιγράφουν τα χαρακτηριστικά της βοήθειας προς τους απόρους, που θα παρασχεθεί μέσω της στήριξης εθνικών συστημάτων από το Ταμείο. Θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνουν στοιχεία που είναι απαραίτητα για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής και αποδοτικής εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων.
(14)
Η σοβαρή στέρηση τροφής στην Ένωση συμπίπτει με σημαντική σπατάλη τροφίμων. Το Ταμείο θα πρέπει, εν προκειμένω, να διευκολύνει τις δωρεές τροφίμων, όπου χρειάζεται. Ωστόσο, αυτό θα πρέπει να συμβαίνει με την επιφύλαξη της ανάγκης να εξαλειφθούν οι φραγμοί προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι δωρεές πλεονασμάτων ειδών διατροφής για τους σκοπούς της καταπολέμησης της στέρησης τροφής.
(15)
Προκειμένου να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική και αποδοτική εφαρμογή των μέτρων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο, τα κράτη μέλη, όπου χρειάζεται, θα πρέπει να προωθήσουν τη συνεργασία μεταξύ των περιφερειακών και τοπικών αρχών και των φορέων που εκπροσωπούν την κοινωνία των πολιτών και την συμμετοχή όλων εκείνων που εμπλέκονται στην εκπόνηση και εφαρμογή χρηματοδοτούμενων από το Ταμείο δραστηριοτήτων.
(16)
Για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας του Ταμείου, ιδίως όσον αφορά τις πιθανές αλλαγές στις εθνικές περιστάσεις, ενδείκνυται να θεσπιστεί μια διαδικασία για την πιθανή τροποποίηση επιχειρησιακού προγράμματος.
(17)
Η αρχή της εταιρικής σχέσης θα πρέπει να εφαρμόζεται προκειμένου να ανταποκρίνεται κατά τον πλέον αποτελεσματικό και ενδεδειγμένο τρόπο στις διάφορες ανάγκες και να είναι περισσότερο προσιτή στους απόρους.
(18)
Οι ανταλλαγές εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών έχουν σημαντική προστιθέμενη αξία διότι διευκολύνουν την αμοιβαία ενημέρωση. H Επιτροπή θα πρέπει να διευκολύνει και να προωθεί την ανταλλαγή τους, επιδιώκοντας παράλληλα συνέργειες με την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στο πλαίσιο των σχετικών Ταμείων, ιδίως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου («ΕΚΤ»).
(19)
Για να παρακολουθείται η πρόοδος της εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκπονούν και να παρέχουν στην Επιτροπή ετήσιες και τελικές εκθέσεις υλοποίησης. Αυτό θα πρέπει να εξασφαλίζει τη διαθεσιμότητα ουσιαστικών και επίκαιρων πληροφοριών για τα εν λόγω επιχειρησιακά προγράμματα. Για τον ίδιο σκοπό, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεδριάζει με κάθε κράτος μέλος κάθε χρόνο προκειμένου να διεξάγει αναθεώρηση, εκτός εάν συμφωνηθεί κάτι διαφορετικό. Οι σχετικοί ενδιαφερόμενοι παράγοντες θα πρέπει να συμμετέχουν με τον κατάλληλο τρόπο στην παρακολούθηση.
(20)
Με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και του σχεδιασμού κάθε επιχειρησιακού προγράμματος και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας του Ταμείου, θα πρέπει να διενεργούνται εκ των προτέρων και εκ των υστέρων αξιολογήσεις. Οι αξιολογήσεις αυτές θα πρέπει να υποστηρίζονται από συναφή στοιχεία και να συμπληρώνονται, όπου χρειάζεται, από έρευνες επισκόπησης για τους απόρους οι οποίοι επωφελήθηκαν από το επιχειρησιακό πρόγραμμα και, εάν είναι απαραίτητο, από αξιολογήσεις κατά την περίοδο του προγράμματος. Οι εν λόγω αξιολογήσεις θα πρέπει επίσης να σέβονται την ιδιωτική ζωή των τελικών αποδεκτών και να διενεργούνται κατά τρόπον ώστε να μην στιγματίζονται οι άποροι. Ως προς αυτό, θα πρέπει να προσδιοριστούν οι αρμοδιότητες των κρατών μελών και της Επιτροπής.
(21)
Κατά την αξιολόγηση του Ταμείου και την ανάπτυξη της μεθοδολογίας της αξιολόγησης θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι η στέρηση είναι μια σύνθετη έννοια με πολυδιάστατο χαρακτήρα.
(22)
Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν πώς επενδύονται οι δημοσιονομικοί πόροι της Ένωσης και με ποια αποτελέσματα. Με σκοπό την ευρεία διάδοση πληροφοριών για τα επιτεύγματα του Ταμείου και για να εξασφαλιστεί η προσβασιμότητα στις ευκαιρίες χρηματοδότησης και η διαφάνειά τους, θα πρέπει να θεσπιστούν λεπτομερείς κανόνες σχετικά με την ενημέρωση και την επικοινωνία, ιδίως σε σχέση με τις αρμοδιότητες των δικαιούχων, των κρατών μελών και, όπου κρίνεται σκόπιμο, των τοπικών και περιφερειακών αρχών.
(23)
Εφαρμόζεται το ενωσιακό δίκαιο που αφορά την προστασία των ατόμων σε σχέση με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, ειδικότερα η οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7).
(24)
Είναι απαραίτητο να οριστεί μέγιστο επίπεδο συγχρηματοδότησης από το Ταμείο στα επιχειρησιακά προγράμματα με σκοπό την επίτευξη πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος των πόρων της Ένωσης. Επιπλέον, θα πρέπει να εξεταστεί η κατάσταση των κρατών μελών που αντιμετωπίζουν προσωρινές δημοσιονομικές δυσκολίες.
(25)
Σε όλη την Ένωση θα πρέπει να εφαρμόζονται ενιαίοι, απλοί και ισότιμοι κανόνες για την περίοδο επιλεξιμότητας, για τις πράξεις και τις δαπάνες για το Ταμείο. Οι όροι επιλεξιμότητας θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τον ειδικό χαρακτήρα των στόχων του Ταμείου και των στοχευόμενων πληθυσμών, ιδίως με τον καθορισμό κατάλληλων και απλοποιημένων όρων επιλεξιμότητας των πράξεων καθώς και μορφών στήριξης και κανόνων και όρων επιστροφής.
(26)
Λαμβάνοντας υπόψη την ημερομηνία κατά την οποία πρέπει να προκηρυχθεί η πρόσκληση υποβολής προσφορών, τις προθεσμίες έγκρισης του παρόντος κανονισμού και τον απαιτούμενο χρόνο για την προετοιμασία των επιχειρησιακών προγραμμάτων, κρίνεται σκόπιμη η θέσπιση κανόνων που θα επιτρέψουν την ομαλή μετάβαση ώστε να αποφευχθεί η διακοπή του εφοδιασμού σε τρόφιμα. Προς τον σκοπό αυτό, κρίνεται αναγκαίο να επιτραπεί η επιλεξιμότητα των δαπανών από 1ης Δεκεμβρίου 2013.
(27)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8) προβλέπει ότι τα προϊόντα που έχουν αγοραστεί με δημόσια παρέμβαση μπορούν να διατίθενται με σκοπό να διανεμηθούν στο πλαίσιο του καθεστώτος διανομής τροφίμων σε απόρους της Ένωσης, εάν αυτό προβλέπεται από το εν λόγω καθεστώς. Δεδομένου ότι, ανάλογα και με τις περιστάσεις, η εξασφάλιση τροφίμων από τη χρήση, την επεξεργασία ή την πώληση αυτών των προϊόντων είναι από οικονομική άποψη η προσφορότερη επιλογή, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί αυτή δυνατότητα στον παρόντα κανονισμό. Τα ποσά που προκύπτουν από συναλλαγή που αφορά τα προϊόντα αυτά θα πρέπει να αξιοποιούνται προς όφελος των απόρων. Τα ποσά αυτά δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με σκοπό τον περιορισμό της υποχρέωσης των κρατών μελών να συγχρηματοδοτούν το πρόγραμμα. Για να εξασφαλιστεί η αποδοτικότερη δυνατή χρήση των προϊόντων αυτών και των εισπράξεων από αυτά, η Επιτροπή θα πρέπει να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 για την εφαρμογή διαδικασιών βάσει των οποίων θα μπορούν να χρησιμοποιούνται, να μεταποιούνται ή να πωλούνται τα προϊόντα αυτά για τους σκοπούς του προγράμματος για τους απόρους.
(28)
Είναι απαραίτητο να διευκρινιστούν τα είδη των δράσεων που μπορούν να αναληφθούν με πρωτοβουλία της Επιτροπής και των κρατών μελών ως τεχνική βοήθεια που υποστηρίζεται από το Ταμείο. Η Επιτροπή θα πρέπει να διεξάγει διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και εκπροσώπους των οργανώσεων εταίρων σε επίπεδο Ένωσης για τον σκοπό αυτό.
(29)
Σύμφωνα με την αρχή της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση και τον έλεγχο των προγραμμάτων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να φέρουν την πρωταρχική ευθύνη, μέσω των συστημάτων τους διαχείρισης και ελέγχου, για την υλοποίηση και τον έλεγχο των πράξεων στα επιχειρησιακά τους προγράμματα.
(30)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσουν τη σωστή διαμόρφωση και ορθή λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου ώστε να υπάρξει βεβαιότητα για τη νόμιμη και κανονική χρήση του Ταμείου. Θα πρέπει, επομένως, να προσδιοριστούν οι υποχρεώσεις των κρατών μελών σε σχέση με τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου του επιχειρησιακού τους προγράμματος και σε σχέση με την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διόρθωση των παρατυπιών και των παραβάσεων του δικαίου της Ένωσης.
(31)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκτελούν τις υποχρεώσεις διαχείρισης, ελέγχου και λογιστικού ελέγχου και αναλαμβάνουν τις αρμοδιότητες που ορίζονται στους κανόνες περί επιμερισμένης διαχείρισης, οι οποίοι ορίζονται στον παρόντα κανονισμό και στον δημοσιονομικό κανονισμό. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν την εφαρμογή, σύμφωνα με τους όρους που τίθενται στον παρόντα κανονισμό, αποτελεσματικών ρυθμίσεων για την εξέταση καταγγελιών σε σχέση με το Ταμείο. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, τα κράτη μέλη θα πρέπει, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, να εξετάζουν καταγγελίες που υποβάλλονται στην Επιτροπή οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των ρυθμίσεών τους και να ενημερώνουν την Επιτροπή για τα αποτελέσματα των εξετάσεων κατόπιν αιτήματος.
(32)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν μια διαχειριστική αρχή, μια αρχή πιστοποίησης και μια λειτουργικά ανεξάρτητη αρχή ελέγχου για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα. Για να διαθέτουν τα κράτη μέλη ευελιξία ως προς τη διαμόρφωση συστημάτων ελέγχου, ενδείκνυται να δοθεί η δυνατότητα να εκτελούνται τα καθήκοντα της αρχής πιστοποίησης από τη διαχειριστική αρχή. Θα πρέπει επίσης να παρέχεται στο κράτος μέλος η δυνατότητα να ορίζει ενδιάμεσους φορείς που θα εκτελούν ορισμένα καθήκοντα της διαχειριστικής αρχής ή της αρχής πιστοποίησης. Στην περίπτωση αυτή, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίζουν σαφώς τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντά τους αντίστοιχα.
(33)
Η διαχειριστική αρχή φέρει την κύρια ευθύνη για την αποτελεσματική και αποδοτική εφαρμογή του Ταμείου και, συνεπώς, εκτελεί έναν σημαντικό αριθμό λειτουργιών που έχουν σχέση με τη διαχείριση και την παρακολούθηση του επιχειρησιακού προγράμματος, τη δημοσιονομική διαχείριση και τους ελέγχους καθώς και την επιλογή των έργων. Θα πρέπει ως εκ τούτου να καθοριστούν στον παρόντα κανονισμό οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα της διαχειριστικής αρχής.
(34)
Η αρχή πιστοποίησης θα πρέπει να καταρτίζει και να υποβάλλει στην Επιτροπή αιτήσεις πληρωμής. Θα πρέπει να καταρτίζει τους λογαριασμούς, να πιστοποιεί την πληρότητα, την ακρίβεια και την ειλικρίνειά τους και να βεβαιώνει ότι οι δαπάνες που καταχωρίζονται στους λογαριασμούς συμμορφώνονται με τους εφαρμοστέους ενωσιακούς και εθνικούς κανόνες. Θα πρέπει να καθοριστούν στον παρόντα κανονισμό οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα της αρχής πιστοποίησης.
(35)
Η αρχή ελέγχου θα πρέπει να διασφαλίζει τη διενέργεια ελέγχων στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου σε κατάλληλο δείγμα πράξεων και στους λογαριασμούς. Θα πρέπει να καθοριστούν στον παρόντα κανονισμό οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα της αρχής ελέγχου. Οι έλεγχοι δεδηλωμένων δαπανών θα πρέπει να διενεργούνται σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πράξεων προκειμένου να είναι δυνατή η εξαγωγή συμπερασμάτων. Κατά γενικό κανόνα, θα πρέπει να χρησιμοποιείται μια στατιστική μέθοδος δειγματοληψίας προκειμένου να παρασχεθεί αξιόπιστο αντιπροσωπευτικό δείγμα. Ωστόσο, οι αρχές ελέγχου θα πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν σε δεόντως αιτιολογημένες περιστάσεις μια μη στατιστική μέθοδο δειγματοληψίας ή ελέγχους επαλήθευσης, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι όροι που τίθενται στον παρόντα κανονισμό.
(36)
Για να ληφθεί υπόψη η ειδική οργάνωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου του Ταμείου και η ανάγκη να εξασφαλιστεί αναλογική προσέγγιση, θα πρέπει να προβλεφθούν ειδικές διατάξεις σε σχέση με τον διορισμό της διαχειριστικής αρχής και της αρχής πιστοποίησης. Προκειμένου να αποφευχθούν οι περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις, η εκ των προτέρων επαλήθευση της συμμόρφωσης με τα κριτήρια διορισμού που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό, θα πρέπει να περιορίζεται στην διαχειριστική αρχή και στην αρχή πιστοποίησης. Δεν θα πρέπει να απαιτείται η έγκριση του διορισμού από την Επιτροπή. Η παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τα κριτήρια διορισμού που πραγματοποιείται βάσει των ρυθμίσεων λογιστικού ελέγχου και απλού ελέγχου θα πρέπει, στις περιπτώσεις που τα αποτελέσματα δείχνουν μη συμμόρφωση με τα κριτήρια, να επισύρει τη λήψη διορθωτικών μέτρων, και ενδεχομένως τον τερματισμό του διορισμού.
(37)
Με την επιφύλαξη των εξουσιών της Επιτροπής όσον αφορά τον δημοσιονομικό έλεγχο, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και να θεσπιστούν κριτήρια που θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να καθορίσει, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για τον έλεγχο των εθνικών συστημάτων, το επίπεδο αξιοπιστίας που θα πρέπει να λαμβάνει από τους εθνικούς οργανισμούς ελέγχου.
(38)
Θα πρέπει να θεσπιστούν οι εξουσίες και αρμοδιότητες της Επιτροπής όσον αφορά την επαλήθευση της ουσιαστικής λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου και την απαίτηση για τη λήψη μέτρων από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα πρέπει, επίσης, να έχει την εξουσία να διεξάγει επιτόπιους ελέγχους για θέματα σχετικά με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, ώστε να συνάγονται συμπεράσματα για τις επιδόσεις του Ταμείου.
(39)
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης θα πρέπει να πραγματοποιούνται σε ετήσια βάση. Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική διαχείριση του προγράμματος είναι απαραίτητο να θεσπιστούν απλοί κανόνες για την προχρηματοδότηση, τις αιτήσεις ενδιάμεσων πληρωμών και το τελικό υπόλοιπο.
(40)
Με σκοπό να εξασφαλιστεί εύλογη βεβαιότητα για την Επιτροπή πριν από την αποδοχή των λογαριασμών, οι αιτήσεις ενδιάμεσων πληρωμών θα πρέπει να ικανοποιούνται κατά το 90 % του ποσού που προκύπτει από την εφαρμογή του συντελεστή συγχρηματοδότησης, όπως ορίζεται στην απόφαση έγκρισης του επιχειρησιακού προγράμματος για την επιλέξιμη δαπάνη. Τα εκκρεμή οφειλόμενα ποσά θα πρέπει να καταβάλλονται στα κράτη μέλη κατά την αποδοχή των λογαριασμών, υπό την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή είναι σε θέση να συμπεράνει πως οι λογαριασμοί είναι πλήρεις, ακριβείς και αληθείς.
(41)
Η καταβολή προχρηματοδότησης κατά την έναρξη του επιχειρησιακού προγράμματος θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι το κράτος μέλος έχει τα μέσα να παρέχει υποστήριξη στους δικαιούχους για την εκτέλεση των πράξεων από την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος. Αυτή η προχρηματοδότηση θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για τον σκοπό αυτό, οι δε δικαιούχοι θα πρέπει να λαμβάνουν αρκετή χρηματοδότηση ώστε να ξεκινούν μια πράξη μόλις επιλεγεί.
(42)
Οι δικαιούχοι θα πρέπει να λαμβάνουν τη στήριξη στο ακέραιο το αργότερο 90 ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αξίωσης πληρωμής από τον δικαιούχο, υπό τον όρο της διαθεσιμότητας χρηματοδότησης από την προχρηματοδότηση και τις ενδιάμεσες πληρωμές. Η διαχειριστική αρχή θα πρέπει να μπορεί να διακόπτει την προθεσμία σε περίπτωση που δεν υπάρχουν πλήρη δικαιολογητικά έγγραφα ή όταν υπάρχει ένδειξη για παρατυπία που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.
(43)
Για τη διασφάλιση των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, θα πρέπει να θεσπιστούν χρονικά περιορισμένα μέτρα που να επιτρέπουν στον κύριο διατάκτη να διακόπτει τις πληρωμές, όταν υπάρχουν σαφή στοιχεία που υποδηλώνουν σοβαρή έλλειψη στη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, αποδεικτικά στοιχεία για παρατυπίες που αφορούν αίτηση πληρωμής ή στοιχεία για μη υποβολή εγγράφων απαραίτητων για την εξέταση και αποδοχή λογαριασμών. Η διάρκεια της περιόδου διακοπής θα πρέπει να εκτείνεται έως τους έξι μήνες, με πιθανή επέκταση της εν λόγω περιόδου έως εννέα μήνες με τη σύμφωνη γνώμη του κράτους μέλους, ώστε να επιτραπεί επαρκής χρόνος για την επίλυση των αιτίων της διακοπής αποφεύγοντας ως εκ τούτου την εφαρμογή αναστολών.
(44)
Για να διασφαλιστούν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης και να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος, θα πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις που να επιτρέπουν στην Επιτροπή την αναστολή πληρωμών.
(45)
Για να εφαρμοσθούν οι απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού στη δημοσιονομική διαχείριση του Ταμείου, είναι απαραίτητο να θεσπισθούν απλές διαδικασίες για την προετοιμασία, εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών που θα εξασφαλίσουν μια σαφή βάση και ασφάλεια δικαίου για τις ρυθμίσεις αυτές. Επιπλέον, για να επιτραπεί σε ένα κράτος μέλος να εκπληρώσει σωστά τις υποχρεώσεις του, θα πρέπει να είναι σε θέση το εν λόγω κράτος μέλος να αποκλείει ποσά που αποτελούν το αντικείμενο τρέχουσας αξιολόγησης της νομιμότητας και της κανονικότητά τους.
(46)
Προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος δήλωσης παράτυπων δαπανών, η αρχή πιστοποίησης θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα, χωρίς να χρειάζεται πρόσθετη αιτιολογία, να συμπεριλάβει τα ποσά που απαιτούν περαιτέρω επαλήθευση σε ενδιάμεση αίτηση πληρωμών μετά τη λογιστική χρήση κατά την οποία εισήχθησαν στο λογιστικό της σύστημα.
(47)
Για να μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση των δικαιούχων, θα πρέπει να ορισθούν συγκεκριμένα χρονικά όρια κατά τη διάρκεια των οποίων οι αρχές διαχείρισης υποχρεούνται να μεριμνήσουν για τη διαθεσιμότητα των εγγράφων για πράξεις μετά την υποβολή δαπανών ή την περάτωση μιας πράξης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, η περίοδος διατήρησης των εγγράφων θα πρέπει να διαφοροποιείται ανάλογα με τις συνολικές επιλέξιμες δαπάνες μιας πράξης.
(48)
Εφόσον οι λογαριασμοί επαληθεύονται και γίνονται αποδεκτοί κάθε χρόνο, η διαδικασία κλεισίματος θα πρέπει να είναι απλή. Το τελικό κλείσιμο του προγράμματος θα πρέπει ως εκ τούτου να βασίζεται μόνο στα έγγραφα που αφορούν την τελική λογιστική χρήση και την τελική έκθεση υλοποίησης ή την τελευταία ετήσια έκθεση υλοποίησης, χωρίς να υπάρχει ανάγκη για την προσκόμιση πρόσθετων εγγράφων.
(49)
Για να διασφαλιστεί ο προϋπολογισμός της Ένωσης, ενδέχεται να είναι απαραίτητο να πραγματοποιεί η Επιτροπή δημοσιονομικές διορθώσεις. Για να διασφαλισθεί η ασφάλεια δικαίου για τα κράτη μέλη, είναι σημαντικό να οριστούν οι συνθήκες υπό τις οποίες οι παραβιάσεις του εφαρμοστέου ενωσιακού ή εθνικού δικαίου σχετικά με την εφαρμογή του μπορούν να οδηγήσουν σε δημοσιονομικές διορθώσεις από την Επιτροπή. Για να εξασφαλισθεί ότι τυχόν δημοσιονομικές διορθώσεις που επιβάλλει η Επιτροπή σε κράτη μέλη αφορούν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, οι διορθώσεις αυτές θα πρέπει να περιορίζονται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η παραβίαση του εφαρμοστέου ενωσιακού ή εθνικού δικαίου σχετικά με την εφαρμογή του σχετικού ενωσιακού δικαίου αφορά την επιλεξιμότητα, την κανονικότητα, τη διαχείριση ή τον έλεγχο των πράξεων και των αντίστοιχων δαπανών που έχουν δηλωθεί στην Επιτροπή. Για να εξασφαλισθεί η αναλογικότητα είναι σημαντικό να εξετάζει η Επιτροπή τη φύση και την σοβαρότητα της παραβίασης και τις σχετικές δημοσιονομικές επιπτώσεις για τον προϋπολογισμό της Ένωσης όταν αποφασίζει μια δημοσιονομική διόρθωση.
(50)
Είναι απαραίτητο να θεσπιστεί νομικό πλαίσιο το οποίο να παρέχει άρτια συστήματα διαχείρισης και ελέγχου και την κατάλληλη κατανομή ρόλων και ευθυνών στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης. Ο ρόλος της Επιτροπής θα πρέπει συνεπώς να προσδιοριστεί και να αποσαφηνιστεί και να καθοριστούν αναλογικοί κανόνες για την εφαρμογή των δημοσιονομικών διορθώσεων εκ μέρους της Επιτροπής.
(51)
Η συχνότητα των λογιστικών ελέγχων των πράξεων θα πρέπει να είναι ανάλογη με το μέγεθος της ενωσιακής στήριξης που παρέχεται από το Ταμείο. Συγκεκριμένα, ο αριθμός των διενεργούμενων λογιστικών ελέγχων θα πρέπει να μειώνεται, όταν η συνολική επιλέξιμη δαπάνη μιας πράξης δεν υπερβαίνει τα 150 000 EUR. Παρόλα αυτά, θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα διενέργειας λογιστικών ελέγχων ανά πάσα στιγμή, όταν υπάρχουν ενδείξεις παρατυπίας ή απάτης ή στο πλαίσιο δειγματοληπτικών λογιστικών ελέγχων μετά το κλείσιμο μιας περατωθείσας πράξης. Η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να επανεξετάσει την διαδρομή λογιστικού ελέγχου της αρχής ελέγχου ή να λάβει μέρος σε επιτόπιους ελέγχους της αρχής ελέγχου. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η Επιτροπή δεν εξασφαλίσει την αναγκαία διαβεβαίωση ως προς την αποτελεσματική λειτουργία της αρχής ελέγχου με τα μέσα αυτά, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να προβεί σε επανάληψη της ελεγκτικής δραστηριότητας όταν αυτό συνάδει με διεθνώς αποδεκτά πρότυπα ελέγχου. Για να είναι το επίπεδο των λογιστικών ελέγχων της Επιτροπής ανάλογο με τον κίνδυνο, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να μειώνει το ελεγκτικό της έργο σε σχέση με τα επιχειρησιακά προγράμματα όταν δεν υπάρχουν σημαντικές ανεπάρκειες ή όταν είναι αξιόπιστη η ελεγκτική αρχή. Προκειμένου να μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση των δικαιούχων, θα πρέπει να θεσπιστούν ειδικοί κανόνες για να μειωθεί ο κίνδυνος αλληλεπικάλυψης ανάμεσα σε ελέγχους των ίδιων πράξεων από διαφορετικά θεσμικά όργανα, όπως το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, η Επιτροπή ή η αρχή ελέγχου. Επιπλέον, στο πεδίο εφαρμογής των λογιστικών ελέγχων θα πρέπει να λαμβάνεται πλήρως υπόψη ο σκοπός, τα χαρακτηριστικά των στοχευόμενων πληθυσμών του Ταμείου, καθώς και ο εθελοντικός χαρακτήρας πολλών δικαιούχων.
(52)
Προκειμένου να εξασφαλισθεί η δημοσιονομική πειθαρχία, θα πρέπει να καθοριστούν οι ρυθμίσεις αποδέσμευσης μιας δημοσιονομικής ανάληψης υποχρέωσης για ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα, ιδίως όταν ένα ποσό μπορεί να εξαιρεθεί από την αποδέσμευση, κυρίως όταν οι καθυστερήσεις κατά την εφαρμογή οφείλονται σε περιστάσεις ανεξάρτητες από τη βούληση του εμπλεκόμενου μέρους, ασυνήθιστες ή απρόβλεπτες, και οι συνέπειές τους δεν είναι δυνατό να αποφευχθούν, παρά την επιδεικνυόμενη επιμέλεια, καθώς και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες έχει υποβληθεί αίτηση πληρωμής αλλά έχει διακοπεί η προθεσμία πληρωμής ή έχει ανασταλεί η πληρωμή.
(53)
Για τη συμπλήρωση και την τροποποίηση ορισμένων μη ουσιωδών στοιχείων του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ όσον αφορά το περιεχόμενο των ετησίων και τελικών εκθέσεων εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένου του καταλόγου των κοινών δεικτών, τα κριτήρια για τον καθορισμό των περιπτώσεων παρατυπιών που πρέπει να αναφέρονται και για την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, τους κανόνες σχετικά με τις πληροφορίες που πρέπει να καταγράφονται και να αρχειοθετούνται σε ψηφιακή μορφή εντός των συστημάτων παρακολούθησης που θεσπίζουν οι διαχειριστικές αρχές, τις ελάχιστες ρυθμίσεις για τη διαδρομή λογιστικού ελέγχου, το πεδίο εφαρμογής και το περιεχόμενο των εθνικών λογιστικών ελέγχων και τη μεθοδολογία δειγματοληψίας, τους λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τη χρήση δεδομένων που συνελέγησαν κατά το λογιστικό έλεγχο, τα κριτήρια για τον καθορισμό σοβαρής ανεπάρκειας στην αποτελεσματική λειτουργία συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, για τον καθορισμό του επιπέδου της εφαρμοστέας δημοσιονομικής διόρθωσης και για την εφαρμογή κατ’ αποκοπή συντελεστών ή δημοσιονομικών διορθώσεων κατά παρέκταση. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διεξάγει η Επιτροπή τις κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες, ακόμα και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων.
(54)
Η Επιτροπή, όταν ετοιμάζει και συντάσσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, θα πρέπει να εξασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(55)
Για να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά αποφάσεις για τα ετήσια προγράμματα δράσεων που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν από την τεχνική συνδρομή κατόπιν πρωτοβουλίας της Επιτροπής, για την έγκριση και τροποποίηση επιχειρησιακών προγραμμάτων, αποφάσεις για την αναστολή των ενδιάμεσων πληρωμών, αποφάσεις για τη μη αποδοχή των λογαριασμών και το ποσό που καταλογίζεται εάν οι λογαριασμοί δεν έγιναν δεκτοί, αποφάσεις για δημοσιονομικές διορθώσεις, αποφάσεις που καθορίζουν την ετήσια κατανομή των πιστώσεων υποχρεώσεων στα κράτη μέλη και, στην περίπτωση της αποδέσμευσης, αποφάσεις για την τροποποίηση αποφάσεων έγκρισης προγραμμάτων.
(56)
Για να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά το υπόδειγμα των ετήσιων και των τελικών εκθέσεων υλοποίησης και του καταλόγου κοινών δεικτών, τη συχνότητα υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις παρατυπίες και το μορφότυπο έκθεσης που πρέπει να χρησιμοποιηθεί, τους όρους και τις προϋποθέσεις σχετικά με το σύστημα ηλεκτρονικής ανταλλαγής διαχείρισης και ελέγχου, τις τεχνικές προδιαγραφές για την εγγραφή και αποθήκευση δεδομένων σε σχέση με το πρόγραμμα παρακολούθησης και ελέγχου, το υπόδειγμα της δήλωσης διαχείρισης, τα υποδείγματα για τη στρατηγική λογιστικού ελέγχου, τη γνωμοδότηση λογιστικού ελέγχου και ελέγχου, το υπόδειγμα για την έκθεση και τη γνωμοδότηση του ανεξάρτητου φορέα λογιστικού ελέγχου και την περιγραφή των καθηκόντων και διαδικασιών που τίθενται για τη διαχειριστική αρχή και, όπου ενδείκνυται, την αρχή πιστοποίησης, το υπόδειγμα των αιτήσεων πληρωμής και το υπόδειγμα για τους λογαριασμούς. Οι εκτελεστικές αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9).
(57)
Για ορισμένες εκτελεστικές πράξεις που πρόκειται να εκδοθούν σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που καθορίζεται στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 οι ενδεχόμενος αντίκτυπος και οι επιπλοκές είναι τόσο σημαντικές για τα κράτη μέλη ώστε να δικαιολογείται εξαίρεση από τον γενικό κανόνα. Κατά συνέπεια, στις περιπτώσεις που δεν εκδοθεί γνώμη από την επιτροπή, η Επιτροπή δεν θα πρέπει να εκδίδει το σχέδιο νομοθετικής πράξης. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις συνδέονται με τον καθορισμό τεχνικών λεπτομερειών καταγραφής και αποθήκευσης δεδομένων σχετικά με το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου. Το τρίτο εδάφιο του άρθρου 5 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 θα πρέπει επομένως να εφαρμόζεται στις εν λόγω εκτελεστικές πράξεις.
(58)
Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις ελευθερίες που αναγνωρίζονται κυρίως από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και τον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα δικαιώματα του παιδιού, τα δικαιώματα των ηλικιωμένων, την ισότητα γυναικών και ανδρών και την απαγόρευση διακρίσεων. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με αυτά τα δικαιώματα και τις αρχές.
(59)
Εφόσον οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, ο οποίος έγκειται στην βελτίωση της κοινωνικής συνοχής στην Ένωση και στη συμβολή στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη μπορούν όμως να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως αυτή καθορίζεται στο άρθρο 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο προαναφερθέν άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει το μέτρο που είναι αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων αυτών.
(60)
Θα πρέπει να εξασφαλισθεί ότι το Ταμείο συμπληρώνει δράσεις που χρηματοδοτούνται στα πλαίσια του ΕΚΤ ως δραστηριότητες κοινωνικής ενσωμάτωσης, στηρίζοντας συγχρόνως αποκλειστικά τους απόρους.
(61)
Προκειμένου να επιτραπεί η άμεση έκδοση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΤΙΤΛΟΣ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο και σκοπός
Με τον παρόντα κανονισμό ιδρύεται το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους («το Ταμείο») για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020 και καθορίζονται οι στόχοι του Ταμείου, το πεδίο εφαρμογής της στήριξής του, οι διαθέσιμοι δημοσιονομικοί πόροι και η χορήγησή τους ανά κράτος μέλος και ορίζονται οι απαραίτητοι κανόνες για την εξασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητάς του.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
ως «βασική υλική συνδρομή» ορίζονται τα βασικά καταναλωτικά αγαθά περιορισμένης αξίας και για προσωπική χρήση των απόρων, για παράδειγμα ρουχισμός, υποδήματα, είδη υγιεινής, σχολικά είδη και υπνόσακοι·
2)
ως «άποροι» ορίζονται φυσικά πρόσωπα, άτομα ή οικογένειες, νοικοκυριά ή ομάδες τέτοιων προσώπων, των οποίων η ανάγκη για βοήθεια έχει διαπιστωθεί σύμφωνα με τα αντικειμενικά κριτήρια που θέσπισαν οι αρμόδιες εθνικές αρχές σε συνεργασία με τα αντίστοιχα ενδιαφερόμενα μέρη, αποφεύγοντας τις συγκρούσεις συμφερόντων, ή που όρισαν οι οργανώσεις-εταίροι και ενέκριναν οι εν λόγω αρμόδιες εθνικές αρχές, και που μπορούν να περιλαμβάνουν στοιχεία τα οποία να επιτρέπουν την στόχευση των απόρων σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές·
3)
ως «οργανώσεις-εταίροι» ορίζονται δημόσιοι φορείς ή/και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που προσφέρουν τρόφιμα ή/και βασική υλική συνδρομή, όπου ενδείκνυται, σε συνδυασμό με συνοδευτικά μέτρα απευθείας ή μέσω άλλων οργανώσεων-εταίρων, ή που αναλαμβάνουν δραστηριότητες που στοχεύουν άμεσα στην κοινωνική ενσωμάτωση των απόρων, και των οποίων οι πράξεις έχουν επιλεγεί από τη διαχειριστική αρχή σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 3 στοιχείο β)·
4)
ως «εθνικό σύστημα» ορίζεται κάθε σύστημα που έχει, τουλάχιστον εν μέρει, τους ίδιους στόχους με το Ταμείο και το οποίο εφαρμόζεται σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο από δημόσιους φορείς ή μη κερδοσκοπικές οργανώσεις·
5)
ως «επιχειρησιακό πρόγραμμα επισιτιστικής ή/και βασικής υλικής συνδρομής» (αναφερόμενο επίσης ως «ΕΠ Ι») ορίζεται επιχειρησιακό πρόγραμμα που υποστηρίζει τη διανομή τροφίμων ή/και την παροχή βασικής υλικής συνδρομής στους απόρους, συνδυάζεται όπου χρειάζεται με συνοδευτικά μέτρα, και έχει ως στόχο την ελάφρυνση του κοινωνικού αποκλεισμού των απόρων·
6)
ως «επιχειρησιακό πρόγραμμα κοινωνικής ενσωμάτωσης των απόρων» (επίσης αναφερόμενο ως «ΕΠ ΙΙ») ορίζεται επιχειρησιακό πρόγραμμα που υποστηρίζει τις δραστηριότητες εκτός των μέτρων για την ενεργό αγορά εργασίας, το οποίο συνίσταται σε μη οικονομική, μη υλική συνδρομή, και αποσκοπεί στην κοινωνική ενσωμάτωση των απόρων·
7)
ως «πράξη» ορίζεται έργο, σύμβαση ή δράση που επιλέγεται από τη διαχειριστική αρχή του οικείου επιχειρησιακού προγράμματος ή με ευθύνη της και που συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων του επιχειρησιακού προγράμματος με το οποίο συνδέεται·
8)
ως «περατωθείσα πράξη» ορίζεται πράξη που έχει ολοκληρωθεί υλικά ή εκτελεστεί εξ ολοκλήρου και για την οποία έχουν καταβληθεί όλες οι σχετικές πληρωμές από τους δικαιούχους και έχει καταβληθεί στους δικαιούχους η στήριξη από το αντίστοιχο επιχειρησιακό πρόγραμμα·
9)
ως «δικαιούχος» ορίζεται δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας υπεύθυνος για την έναρξη ή την έναρξη και την υλοποίηση πράξεων·
10)
ως «τελικός αποδέκτης» ορίζεται ο άπορος που λαμβάνει ή οι άποροι που λαμβάνουν στήριξη όπως ορίζεται στο άρθρο 4 του παρόντος κανονισμού·
11)
ως «συνοδευτικά μέτρα» ορίζονται οι δραστηριότητες που αναλαμβάνονται πέραν της διανομής τροφίμων ή/και της βασικής υλικής συνδρομής, με στόχο την αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού ή/και των κοινωνικών έκτακτων αναγκών με πιο ενεργό και βιώσιμο τρόπο, για παράδειγμα καθοδήγηση για ισορροπημένη διατροφή και παροχή συμβουλών για την οικονομική διαχείριση·
12)
ως «δημόσια δαπάνη» ορίζεται η δημόσια συνδρομή στην χρηματοδότηση πράξεων πηγή της οποίας είναι ο προϋπολογισμός των εθνικών, περιφερειακών ή τοπικών δημόσιων αρχών, ο προϋπολογισμός της Ένωσης που συνδέεται με το Ταμείο, ο προϋπολογισμός φορέων δημοσίου δικαίου ή ο προϋπολογισμός ενώσεων δημόσιων αρχών ή οποιουδήποτε οργανισμού δημοσίου δικαίου κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 9 της οδηγίας 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10)·
13)
ως «ενδιάμεσος φορέας» ορίζεται κάθε δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας που ενεργεί υπό την ευθύνη μιας διαχειριστικής αρχής ή αρχής πιστοποίησης ή εκτελεί καθήκοντα εξ ονόματος μιας τέτοιας αρχής έναντι δικαιούχων που εκτελούν πράξεις·
14)
ως «λογιστική χρήση» ορίζεται η περίοδος από 1η Ιουλίου έως 30 Ιουνίου, εκτός από την πρώτη λογιστική χρήση της περιόδου προγραμματισμού, η οποία καλύπτει την περίοδο από την ημερομηνία έναρξης της επιλεξιμότητας της δαπάνης έως τις 30 Ιουνίου 2015· Η τελική λογιστική χρήση καλύπτει την περίοδο από 1 Ιουλίου 2023 έως 30 Ιουνίου 2024·
15)
ως «οικονομικό έτος» ορίζεται η περίοδος από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου·
16)
ως «παρατυπία» ορίζεται οποιαδήποτε παραβίαση της ενωσιακής ή εθνικής νομοθεσίας σε σχέση με την εφαρμογή της, που είναι αποτέλεσμα πράξης ή παράλειψης οικονομικού φορέα ο οποίος συμμετέχει στην υλοποίηση του Ταμείου που έχει ή θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση ζημίας στον προϋπολογισμό της Ένωσης με τη χρέωση αδικαιολόγητης δαπάνης στον προϋπολογισμό της Ένωσης·
17)
ως «οικονομικός φορέας» ορίζεται οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή άλλη οντότητα που λαμβάνει μέρος στην υλοποίηση της συνδρομής του Ταμείου, με εξαίρεση το κράτος μέλος κατά την άσκηση των προνομίων του ως δημόσιας εξουσίας·
18)
ως «συστημική παρατυπία» ορίζεται οιαδήποτε παρατυπία που έχει ενδεχομένως επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα, με μεγάλη πιθανότητα εμφάνισης σε παρεμφερή είδη πράξεων, η οποία προκύπτει από σοβαρές ελλείψεις στην αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης της παράλειψης καθορισμού κατάλληλων διαδικασιών σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό·
19)
ως «σοβαρές ελλείψεις στην αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου» ορίζονται οι ελλείψεις για τις οποίες απαιτούνται ουσιαστικές βελτιώσεις στο σύστημα, οι οποίες εκθέτουν το Ταμείο σε σημαντικούς κινδύνους παρατυπιών, και των οποίων η ύπαρξη δεν συνάδει με γνώμη ελέγχου χωρίς επιφυλάξεις σχετικά με την λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου.
Άρθρο 3
Στόχοι
1. Το Ταμείο προάγει την κοινωνική συνοχή, ενισχύει την κοινωνική ενσωμάτωση και, ως εκ τούτου, συνεισφέρει εν τέλει στον στόχο της εξάλειψης της φτώχειας στην Ένωση, συμβάλλοντας στην επίτευξη του στόχου για μείωση της φτώχειας, και συγκεκριμένα την μείωση του αριθμού των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού κατά τουλάχιστον 20 εκατομμύρια, σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», συμπληρώνοντας παράλληλα τη δράση των διαρθρωτικών ταμείων. Το Ταμείο συμβάλλει στην επίτευξη του ειδικού στόχου για την ανακούφιση των χειρότερων μορφών φτώχειας, παρέχοντας μη οικονομική βοήθεια στους απόρους με επισιτιστική ή/και βασική υλική συνδρομή, ή αμφότερα, και δραστηριότητες κοινωνικής ενσωμάτωσης που αποσκοπούν στην ενσωμάτωση των απόρων.
Ο στόχος αυτός και τα αποτελέσματα της υλοποίησης του Ταμείου αξιολογούνται ποιοτικά και ποσοτικά.
2. Το Ταμείο συμπληρώνει τις βιώσιμες εθνικές πολιτικές εξάλειψης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, οι οποίες παραμένουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.
Άρθρο 4
Πεδίο εφαρμογής της στήριξης
1. Το Ταμείο υποστηρίζει εθνικά συστήματα μέσω των οποίων διανέμονται στους απόρους τρόφιμα ή/και βασική υλική συνδρομή μέσω οργανώσεων-εταίρων που επιλέγονται από τα κράτη μέλη.
Με στόχο την αύξηση και διαφοροποίηση του εφοδιασμού τροφίμων για τους απόρους, καθώς επίσης για τη μείωση και πρόληψη της σπατάλης τροφίμων, το Ταμείο μπορεί να στηρίξει δραστηριότητες σχετικά με τη συλλογή, μεταφορά, αποθήκευση και διανομή δωρεών τροφίμων.
Το Ταμείο μπορεί επίσης να στηρίξει συνοδευτικά μέτρα, συμπληρώνοντας την παροχή τροφίμων ή/και βασικής υλικής συνδρομής.
2. Το Ταμείο στηρίζει δραστηριότητες που συμβάλλουν στην κοινωνική ενσωμάτωση των απόρων.
3. Το Ταμείο προάγει, σε ενωσιακό επίπεδο, την αμοιβαία μάθηση, τη δικτύωση και τη διάδοση καλών πρακτικών στον τομέα της μη οικονομικής βοήθειας προς τους απόρους.
Άρθρο 5
Αρχές
1. Το μέρος του προϋπολογισμού της Ένωσης που χορηγείται στο Ταμείο εκτελείται στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού, με εξαίρεση την τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής, η οποία εκτελείται στο πλαίσιο της άμεσης διαχείρισης σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού.
2. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εγγυώνται, λαμβάνοντας υπόψη το ειδικό πλαίσιο κάθε κράτους μέλους, ότι η στήριξη από το Ταμείο είναι σύμφωνη με τις συναφείς πολιτικές και τις προτεραιότητες της Ένωσης και συμπληρωματική προς τα άλλα μέσα της Ένωσης.
3. Η υποστήριξη από το Ταμείο εφαρμόζεται σε στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας.
4. Τα κράτη μέλη και οι φορείς οι οποίοι ορίζονται από αυτά γι’ αυτόν τον σκοπό είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή του επιχειρησιακού προγράμματος και την εκτέλεση των καθηκόντων τους βάσει του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με το θεσμικό, νομικό και δημοσιονομικό πλαίσιο του κάθε κράτους μέλους και με την επιφύλαξη της συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό.
5. Οι ρυθμίσεις που διέπουν την εφαρμογή και τη χρήση του Ταμείου και ιδίως των χρηματοδοτικών και διοικητικών πόρων που απαιτούνται για τις δραστηριότητες υποβολής εκθέσεων, αξιολόγησης, διαχείρισης και ελέγχου λαμβάνουν υπόψη την αρχή της αναλογικότητας, με δεδομένο το επίπεδο της χορηγούμενης στήριξης και τις περιορισμένες διοικητικές ικανότητες των οργανώσεων που λειτουργούν κυρίως χάρη σε εθελοντές.
6. Σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους, και προκειμένου να αποφευχθεί η διπλή χρηματοδότηση, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τον συντονισμό με το ΕΚΤ και με άλλες συναφείς πολιτικές, στρατηγικές και μέσα της Ένωσης, ιδίως δε με πρωτοβουλίες τις Ένωσης στον τομέα της δημόσιας υγείας και της καταπολέμησης της σπατάλης τροφίμων.
7. Η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι δικαιούχοι εφαρμόζουν την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης σύμφωνα με το άρθρο 30 του δημοσιονομικού κανονισμού.
8. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα του Ταμείου, ιδίως μέσω της παρακολούθησης, της υποβολής εκθέσεων και της αξιολόγησης.
9. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή μεριμνούν για την προετοιμασία, τον προγραμματισμό, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, τηρώντας της αρχή της εταιρικής σχέσης κατά την διενέργεια διαβουλεύσεων με τους αντίστοιχους ενδιαφερομένους παράγοντες όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό.
10. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν δράση για να εγγυηθούν την αποτελεσματικότητα του Ταμείου, και ασκούν τους αντίστοιχους ρόλους τους σε σχέση με το Ταμείο, με σκοπό τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τους δικαιούχους.
11. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών και η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου λαμβάνονται υπόψη και προωθούνται στα διάφορα στάδια της προετοιμασίας, του προγραμματισμού, της διαχείρισης και της υλοποίησης, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης του Ταμείου, καθώς και σε εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης και ανταλλαγές βέλτιστων πρακτικών. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν δεδομένα κατανεμημένα ανά φύλο, όπου είναι διαθέσιμα.
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να αποτρέψουν κάθε διάκριση εξαιτίας του φύλου, της φυλής ή της εθνοτικής καταγωγής, της θρησκείας ή των πεποιθήσεων, της αναπηρίας, της ηλικίας ή του σεξουαλικού προσανατολισμού κατά την εξασφάλιση πρόσβασης στο Ταμείο, και σε προγράμματα και πράξεις που υποστηρίζονται από το Ταμείο.
12. Οι υποστηριζόμενες από το Ταμείο πράξεις συμμορφώνονται με το εφαρμοστέο ενωσιακό και εθνικό δίκαιο σχετικά με την εφαρμογή του («εφαρμοστέο δίκαιο»). Ειδικότερα, το Ταμείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για να υποστηριχθεί η διανομή τροφίμων ή αγαθών που συμμορφώνονται με το ενωσιακό δίκαιο για την ασφάλεια των καταναλωτικών προϊόντων.
13. Τα κράτη μέλη και οι δικαιούχοι επιλέγουν τα τρόφιμα ή/και την βασική υλική συνδρομή βάσει αντικειμενικών κριτηρίων που αφορούν τις ανάγκες των απόρων. Στα κριτήρια επιλογής για τα προϊόντα διατροφής, και κατά περίπτωση για τα αγαθά, λαμβάνονται επίσης υπόψη οι κλιματικές και περιβαλλοντικές πτυχές, ιδίως με σκοπό τη μείωση της σπατάλης τροφίμων. Κατά περίπτωση, η επιλογή του τύπου των προϊόντων διατροφής που διανέμεται βασίζεται στην συμβολή τους στην ισορροπημένη διατροφή των απόρων.
14. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η χορηγούμενη στο πλαίσιο του Ταμείου αυτού βοήθεια να παρέχεται με σεβασμό προς την αξιοπρέπεια των απόρων·
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ
ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
Άρθρο 6
Συνολικοί πόροι
1. Οι πόροι του Ταμείου που διατίθενται για δημοσιονομική ανάληψη υποχρεώσεων για την περίοδο 2014-2020 ανέρχονται σε 3 395 684 880 EUR σε τιμές 2011, σύμφωνα με την ετήσια ανάλυση που παρατίθεται στο παράρτημα ΙΙ.
2. Η επιχορήγηση του Ταμείου για την περίοδο 2014-2020 για κάθε κράτος μέλος ορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ. Το ελάχιστο ποσό για κάθε κράτος μέλος ανέρχεται σε 3 500 000 EUR για το σύνολο της περιόδου.
3. Για τον σκοπό του προγραμματισμού και τη συνακόλουθη ενσωμάτωση στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, το ποσό των πόρων υπόκειται σε τιμαριθμική αναπροσαρμογή 2 % ετησίως.
4. Το 0,35 % των συνολικών πόρων διατίθεται στην τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής.
Άρθρο 7
Επιχειρησιακά προγράμματα
1. Εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, κάθε κράτος μέλος υποβάλλει στην Επιτροπή ένα ΕΠ Ι ή/και ένα ΕΠ ΙΙ που καλύπτουν την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.
2. Ένα ΕΠ Ι ορίζει τα εξής:
α)
ταυτοποίηση και αιτιολόγηση της επιλογής του είδους (ειδών) υλικής στέρησης που θα αποτελέσει(-ουν) αντικείμενο του επιχειρησιακού προγράμματος και περιγραφή, για κάθε είδος υλικής στέρησης, των κύριων χαρακτηριστικών της διανομής τροφίμων ή/και της βασικής υλικής συνδρομής και, όπου ενδείκνυται, των συνοδευτικών μέτρων που θα εφαρμοστούν, λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων της εκ των προτέρων αξιολόγησης που έχει διεξαχθεί σύμφωνα με το άρθρο 16·
β)
περιγραφή του αντίστοιχου εθνικού συστήματος ή συστημάτων για κάθε είδος υλικής στέρησης που αποτελεί αντικείμενο του προγράμματος·
γ)
περιγραφή του μηχανισμού με τον οποίο καθορίζονται τα κριτήρια επιλεξιμότητας των απόρων, με διαφοροποίηση, όπου είναι απαραίτητο, κατά είδος υλικής στέρησης·
δ)
κριτήρια επιλογής πράξεων και περιγραφή του μηχανισμού επιλογής, με διαφοροποίηση, όπου είναι απαραίτητο, κατά είδος υλικής στέρησης·
ε)
κριτήρια για την επιλογή των οργανώσεων-εταίρων, με διαφοροποίηση, όπου είναι απαραίτητο, κατά είδος υλικής στέρησης·
στ)
περιγραφή του μηχανισμού που εφαρμόζεται για την εξασφάλιση της συμπληρωματικότητας με το ΕΚΤ·
ζ)
σχέδιο χρηματοδότησης το οποίο περιέχει πίνακα που προσδιορίζει, για όλη την προγραμματική περίοδο, το ποσό των συνολικών πιστώσεων στήριξης από το επιχειρησιακό πρόγραμμα, κατανεμημένο ενδεικτικά ανά είδος υλικής στέρησης που αποτελεί αντικείμενο του προγράμματος, καθώς και τα αντίστοιχα συνοδευτικά μέτρα.
3. Ένα ΕΠ ΙΙ ορίζει:
α)
στρατηγική για τη συμβολή του προγράμματος στην προώθηση της κοινωνικής συνοχής και τη μείωση της φτώχειας σύμφωνα με την στρατηγική Ευρώπη 2020, στην οποία περιλαμβάνεται αιτιολόγηση της επιλογής της συνδρομής που έχει προτεραιότητα·
β)
τους ειδικούς στόχους του επιχειρησιακού προγράμματος που βασίζονται στην ταυτοποίηση των εθνικών αναγκών, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της εκ των προτέρων αξιολόγησης που διενεργήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 16. Η εκ των προτέρων αξιολόγηση υποβάλλεται στην Επιτροπή συγχρόνως με το επιχειρησιακό πρόγραμμα·
γ)
σχέδιο χρηματοδότησης το οποίο περιέχει πίνακα που προσδιορίζει, για όλη την προγραμματική περίοδο, το ποσό των συνολικών πιστώσεων στήριξης από το επιχειρησιακό πρόγραμμα, κατανεμημένο ενδεικτικά ανά τύπο δράσης·
δ)
την ταυτοποίηση των απόρων που θα αποτελέσουν αντικείμενο του προγράμματος·
ε)
τους δημοσιονομικούς δείκτες σχετικά με τις αντίστοιχες προβλεπόμενες δαπάνες·
στ)
τα αναμενόμενα αποτελέσματα για τους ειδικούς στόχους και την αντίστοιχη συγκεκριμένη απόδοση του προγράμματος και τους αντίστοιχους δείκτες αποτελεσμάτων που περιλαμβάνουν τιμές αναφοράς και τιμές στόχου·
ζ)
περιγραφή του τύπου και παραδείγματα δράσεων που πρέπει να στηριχθούν και η αναμενόμενη συμβολή τους στους ειδικούς στόχους που αναφέρονται στο στοιχείο β) συμπεριλαμβανομένων των κατευθυντήριων αρχών για την επιλογή των πράξεων και, όπου ενδείκνυται, την ταυτοποίηση των τύπων δικαιούχων·
η)
περιγραφή του μηχανισμού για την εξασφάλιση της συμπληρωματικότητας με το ΕΚΤ, καθώς επίσης για την πρόληψη της αλληλεπικάλυψης και διπλής χρηματοδότησης πράξεων·
4. Επιπλέον, κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα ορίζει:
α)
την ταυτοποίηση της διαχειριστικής αρχής, της αρχής πιστοποίησης, εάν είναι απαραίτητο, της αρχής ελέγχου και της οργάνωσης στην οποία θα καταβληθούν οι πληρωμές της Επιτροπής, καθώς και περιγραφή της διαδικασίας παρακολούθησης·
β)
περιγραφή των μέτρων που έχουν ληφθεί για τη συμμετοχή όλων των σχετικών ενδιαφερόμενων παραγόντων καθώς επίσης, όπου χρειάζεται, των αρμόδιων περιφερειακών, τοπικών και άλλων δημόσιων αρχών στην προετοιμασία του επιχειρησιακού προγράμματος·
γ)
περιγραφή της σχεδιαζόμενης χρήσης τεχνικής βοήθειας σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 4, συμπεριλαμβανομένων δράσεων για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των δικαιούχων σε σχέση με την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος·
δ)
σχέδιο χρηματοδότησης που περιλαμβάνει πίνακα που προσδιορίζει για κάθε έτος, σύμφωνα με το άρθρο 20, το ποσό των προβλεπόμενων πιστώσεων στήριξης από το Ταμείο και της συγχρηματοδότησης σύμφωνα με το άρθρο 20.
Οι οργανώσεις-εταίροι που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο ε), οι οποίες προσφέρουν άμεσα τα τρόφιμα ή/και την βασική υλική συνδρομή, αναλαμβάνουν οι ίδιες ή σε συνεργασία με άλλες οργανώσεις δραστηριότητες, οι οποίες, όπου ενδείκνυται, συνίστανται στον αναπροσανατολισμό προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, που συμπληρώνουν την επισιτιστική βοήθεια, με σκοπό την κοινωνική ενσωμάτωση των απόρων, είτε υποστηρίζονται οι δραστηριότητες αυτές από το Ταμείο είτε δεν υποστηρίζονται. Ωστόσο, αυτά τα συνοδευτικά μέτρα δεν είναι υποχρεωτικά σε περιπτώσεις που τα τρόφιμα ή/και η βασική υλική συνδρομή παρέχονται μόνον σε απόρους σε παιδικούς σταθμούς ή παρόμοια ιδρύματα.
5. Τα κράτη μέλη ή οποιαδήποτε αρχή οριστεί από αυτά καταρτίζουν επιχειρησιακά προγράμματα. Συνεργάζονται με όλους τους ενδιαφερόμενους καθώς επίσης, όπου ενδείκνυται, με τις αρμόδιες περιφερειακές, τοπικές και λοιπές δημόσιες αρχές. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα επιχειρησιακά προγράμματα να συνδέονται στενά με τις εθνικές πολιτικές κοινωνικής ενσωμάτωσης.
6. Τα κράτη μέλη ετοιμάζουν, όπου αρμόζει, τα επιχειρησιακά τους προγράμματα σύμφωνα με τα υποδείγματα του παραρτήματος Ι.
Άρθρο 8
Έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων
1. Η Επιτροπή αξιολογεί τη συνέπεια κάθε επιχειρησιακού προγράμματος με τον παρόντα κανονισμό και τη συμβολή του στους στόχους του Ταμείου, λαμβάνοντας υπόψη της την εκ των προτέρων αξιολόγηση που έχει διεξαχθεί σύμφωνα με το άρθρο 16. Η Επιτροπή μεριμνά ώστε να μην υπάρχει αλληλεπικάλυψη με οιοδήποτε επιχειρησιακό πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το ΕΚΤ στο κράτος μέλος.
2. Η Επιτροπή υποβάλλει παρατηρήσεις εντός τριών μηνών από την ημερομηνία υποβολής του επιχειρησιακού προγράμματος. Το κράτος μέλος παρέχει στην Επιτροπή όλες τις απαραίτητες συμπληρωματικές πληροφορίες και, κατά περίπτωση, αναθεωρεί το επιχειρησιακό πρόγραμμα που πρότεινε.
3. Υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη οι τυχόν παρατηρήσεις που υπέβαλε η Επιτροπή σύμφωνα με την παράγραφο 2, η Επιτροπή εγκρίνει κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, μέσω εκτελεστικών πράξεων, το αργότερο έξι μήνες μετά την υποβολή του από το κράτος μέλος.
Άρθρο 9
Τροποποιήσεις των επιχειρησιακών προγραμμάτων
1. Ένα κράτος μέλος μπορεί να υποβάλει αίτηση τροποποίησης του επιχειρησιακού προγράμματος. Η αίτηση συνοδεύεται από αναθεωρημένο επιχειρησιακό πρόγραμμα και αιτιολόγηση της τροποποίησης.
2. Η Επιτροπή αξιολογεί τις πληροφορίες που της παρέχονται σύμφωνα με την παράγραφο 1, λαμβάνοντας υπόψη την αιτιολόγηση του κράτους μέλους. Η Επιτροπή μπορεί να υποβάλει παρατηρήσεις και το κράτος μέλος παρέχει στην Επιτροπή όλες τις απαραίτητες συμπληρωματικές πληροφορίες.
3. Η Επιτροπή εγκρίνει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, την τροποποίηση επιχειρησιακού προγράμματος το αργότερο εντός τεσσάρων μηνών από την υποβολή της από το κράτος μέλος, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη οι τυχόν παρατηρήσεις που υπέβαλε η Επιτροπή.
Άρθρο 10
Ανταλλαγή ορθών πρακτικών
Η Επιτροπή διευκολύνει, και μέσω δικτυακού τόπου, την ανταλλαγή εμπειριών, την ανάπτυξη ικανοτήτων και τη δικτύωση, καθώς και τη διάδοση των σχετικών αποτελεσμάτων στον τομέα της μη οικονομικής βοήθειας προς τους απόρους.
Μπορούν να συμπεριλαμβάνονται σχετικές οργανώσεις που δεν κάνουν χρήση του Ταμείου.
Επιπλέον, τουλάχιστον μία φορά κατ’ έτος, η Επιτροπή διεξάγει διαβουλεύσεις με τις οργανώσεις που εκπροσωπούν τις οργανώσεις-εταίρους στο επίπεδο της Ένωσης σχετικά με την υλοποίηση της στήριξης από το Ταμείο και, σε συνέχεια των διαβουλεύσεων αυτών, υποβάλλει εκ νέου εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εν ευθέτω χρόνω.
Η Επιτροπή διευκολύνει επίσης την επιγραμμική διάδοση των σχετικών αποτελεσμάτων, εκθέσεων και πληροφοριών σε σχέση με το Ταμείο.
ΤΙΤΛΟΣ III
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Άρθρο 11
Επιτροπή παρακολούθησης των ΕΠ ΙΙ
1. Εντός τριών μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης στο κράτος μέλος της απόφασης για την έγκριση ενός ΕΠ ΙΙ, το κράτος μέλος συγκροτεί ή διορίζει επιτροπή, σύμφωνα με το θεσμικό, νομικό και δημοσιονομικό πλαίσιο του οικείου κράτους μέλους, για να παρακολουθεί την υλοποίηση του προγράμματος σε συμφωνία με τη διαχειριστική αρχή.
2. Κάθε επιτροπή παρακολούθησης συντάσσει και εγκρίνει τον εσωτερικό κανονισμό της σύμφωνα με το θεσμικό, νομικό και δημοσιονομικό πλαίσιο του οικείου κράτους μέλους.
3. Η σύνθεση της επιτροπής παρακολούθησης αποφασίζεται από το κράτος μέλος, υπό τον όρο ότι η επιτροπή παρακολούθησης αποτελείται από αντιπροσώπους των σχετικών αρχών του κράτους μέλους και των ενδιάμεσων φορέων και όλων των ενδιαφερομένων καθώς και, όπου κρίνεται σκόπιμο, αντιπροσώπους των αρμόδιων περιφερειακών, τοπικών και άλλων δημόσιων αρχών. Οι αντιπρόσωποι των αρμόδιων περιφερειακών, τοπικών και άλλων δημόσιων αρχών καθώς και των αντίστοιχων ενδιαφερομένων εξουσιοδοτούνται να αποτελέσουν τμήμα της επιτροπής παρακολούθησης από την αντίστοιχη οργάνωση μέσω διαφανών διαδικασιών. Κάθε μέλος της επιτροπής παρακολούθησης μπορεί να έχει δικαίωμα ψήφου. Ο κατάλογος των μελών της επιτροπής παρακολούθησης δημοσιεύεται.
4. Η Επιτροπή συμμετέχει στις εργασίες της επιτροπής παρακολούθησης με συμβουλευτική ιδιότητα.
5. Η προεδρία της επιτροπής παρακολούθησης ασκείται από αντιπρόσωπο του κράτους μέλους ή της διαχειριστικής αρχής.
Άρθρο 12
Καθήκοντα της επιτροπής παρακολούθησης των ΕΠ ΙΙ
1. Η επιτροπή παρακολούθησης συνέρχεται τουλάχιστον μία φορά το έτος και εξετάζει την υλοποίηση του προγράμματος και την πρόοδο που έχει πραγματοποιηθεί ως προς την επίτευξη των ειδικών στόχων του. Εξετάζει, εν προκειμένω, τα δημοσιονομικά στοιχεία, τους κοινούς και ειδικούς δείκτες του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων των μεταβολών στις τιμές των δεικτών αποτελεσμάτων και την πρόοδο προς την επίτευξη των ποσοτικά προσδιορισμένων στόχων και, όπου ενδείκνυται, τα αποτελέσματα των ποιοτικών αναλύσεων.
2. Η επιτροπή παρακολούθησης εξετάζει όλα τα ζητήματα που επηρεάζουν την επίδοση του προγράμματος. Εξετάζει συγκεκριμένα:
α)
την πρόοδο ως προς την επίτευξη των ειδικών στόχων του επιχειρησιακού προγράμματος βάσει των εγγράφων που υποβλήθηκαν από την διαχειριστική αρχή, συμπεριλαμβανομένων των πορισμάτων της αξιολόγησης·
β)
την υλοποίηση των δράσεων ενημέρωσης και επικοινωνίας·
γ)
τις δράσεις στις οποίες λαμβάνονται υπόψη και προωθούνται η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, οι ίσες ευκαιρίες και η απαγόρευση των διακρίσεων.
3. Η επιτροπή παρακολούθησης εξετάζει και εγκρίνει:
α)
τη μεθοδολογία και τα κριτήρια επιλογής πράξεων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες αρχές που ορίζονται στο άρθρο 7 παράγραφος 3 στοιχείο στ)·
β)
τις ετήσιες και τις τελικές εκθέσεις υλοποίησης·
γ)
κάθε πρόταση της διαχειριστικής αρχής για τροποποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος.
4. Η επιτροπή παρακολούθησης δύναται να υποβάλλει παρατηρήσεις στη διαχειριστική αρχή σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος και την αξιολόγησή του.
Παρακολουθεί τις δράσεις που αναλαμβάνονται ως αποτέλεσμα των παρατηρήσεών της.
Άρθρο 13
Εκθέσεις υλοποίησης και δείκτες
1. Από το 2015 έως το 2023 τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή, έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, ετήσια έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος.
2. Τα κράτη μέλη συντάσσουν την ετήσια έκθεση υλοποίησης σύμφωνα με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που αναφέρεται στην παράγραφο 6, καθώς και τον κατάλογο των κοινών δεικτών, και αναφορικά με τα επιχειρησιακά προγράμματα κοινωνικής ενσωμάτωσης, των ειδικών δεικτών του προγράμματος.
Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν διαβουλεύσεις με τους αντίστοιχους ενδιαφερομένους, αποφεύγοντας συγχρόνως τις συγκρούσεις συμφερόντων, σχετικά με τις εκθέσεις υλοποίησης του ΕΠ Ι. Επισυνάπτεται στην έκθεση περίληψη των παρατηρήσεων των ενδιαφερομένων αυτών.
3. Οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης είναι αποδεκτές εφόσον περιέχουν όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης που αναφέρεται στην παράγραφο 6. Εάν η ετήσια έκθεση υλοποίησης δεν είναι αποδεκτή, η Επιτροπή ενημερώνει το οικείο κράτος μέλος εντός 15 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της έκθεσης. Εάν η Επιτροπή δεν ενημερώσει το κράτος μέλος εντός της προθεσμίας, η έκθεση θεωρείται αποδεκτή.
4. Η Επιτροπή εξετάζει την ετήσια έκθεση υλοποίησης και ενημερώνει το κράτος μέλος για τις παρατηρήσεις της εντός δύο μηνών από την παραλαβή της ετήσιας έκθεσης υλοποίησης.
Εάν η Επιτροπή δεν υποβάλει παρατηρήσεις εντός αυτής της προθεσμίας, οι εκθέσεις θεωρούνται αποδεκτές.
5. Το κράτος μέλος υποβάλλει τελική έκθεση υλοποίησης του επιχειρησιακού προγράμματος πριν από τις 30 Σεπτεμβρίου 2024.
Τα κράτη μέλη συντάσσουν την τελική έκθεση υλοποίησης σύμφωνα με τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 6.
Η Επιτροπή εξετάζει την τελική έκθεση υλοποίησης και ενημερώνει το κράτος μέλος για τις παρατηρήσεις της εντός πέντε μηνών από την παραλαβή της τελικής έκθεσης.
Εάν η Επιτροπή δεν υποβάλει παρατηρήσεις στο κράτος μέλος εντός αυτής της προθεσμίας, οι εκθέσεις θεωρούνται αποδεκτές.
6. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, σύμφωνα με το άρθρο 62, για τον ορισμό του περιεχομένου των ετήσιων και τελικών εκθέσεων υλοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του καταλόγου των κοινών δεικτών, έως τις 17 Ιουλίου 2014.
7. Η Επιτροπή μπορεί να υποβάλει παρατηρήσεις σε κράτος μέλος σχετικά με την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος. Η διαχειριστική αρχή ενημερώνει την Επιτροπή, εντός τριών μηνών, για τα διορθωτικά μέτρα που έλαβε.
8. Η διαχειριστική αρχή δημοσιεύει περίληψη του περιεχομένου κάθε ετήσιας έκθεσης και της τελικής έκθεσης υλοποίησης.
9. Η Επιτροπή υποβάλλει σύνοψη των ετήσιων εκθέσεων υλοποίησης και των τελικών εκθέσεων υλοποίησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο εν ευθέτω χρόνω.
10. Η διαδικασία σχετικά με τις εκθέσεις υλοποίησης δεν πρέπει να είναι υπερβολική σε σύγκριση με τους διατιθέμενους πόρους και τη φύση της υποστήριξης και δεν πρέπει να συνεπάγεται περιττά διοικητικά βάρη.
Άρθρο 14
Συνεδριάσεις αναθεώρησης
1. Η Επιτροπή συνεδριάζει με τα κράτη μέλη μία φορά ετησίως από το 2014 έως το 2023, εκτός εάν συμφωνήσουν διαφορετικά, για την αναθεώρηση της προόδου που πραγματοποιήθηκε ως προς την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη την ετήσια έκθεση υλοποίησης και, κατά περίπτωση, τις παρατηρήσεις της Επιτροπής που αναφέρονται στο άρθρο 13 παράγραφος 7.
2. Στη συνεδρίαση αναθεώρησης προεδρεύει η Επιτροπή. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να συμμετάσχουν στις συνεδριάσεις αναθεώρησης του ΕΠ Ι εκτός από τα μέρη της εν λόγω συνεδρίασης στα οποία η συμμετοχή τους θα οδηγούσε σε συγκρούσεις συμφερόντων ή παραβίαση της εμπιστευτικότητας σχετικά με θέματα λογιστικού ελέγχου.
3. Το κράτος μέλος μεριμνά ώστε να δίνεται η απαραίτητη συνέχεια σε όλες τις παρατηρήσεις της Επιτροπής μετά τη συνεδρίαση αναθεώρησης και αναφέρεται στην παρακολούθηση αυτή στην έκθεση υλοποίησης του επόμενου λογιστικού έτους ή, κατά περίπτωση, των επόμενων ετών.
Άρθρο 15
Γενικές διατάξεις για την αξιολόγηση
1. Τα κράτη μέλη χορηγούν τους απαραίτητους πόρους για τη διενέργεια των αξιολογήσεων και εξασφαλίζουν ότι λειτουργούν οι διαδικασίες για την παραγωγή και συλλογή των δεδομένων που είναι απαραίτητα για τις αξιολογήσεις, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων που αφορούν τους κοινούς δείκτες που αναφέρονται στο άρθρο 13.
2. Οι αξιολογήσεις γίνονται από εμπειρογνώμονες λειτουργικά ανεξάρτητους από τις αρχές που είναι αρμόδιες για την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος. Όλες οι αξιολογήσεις δημοσιοποιούνται ολόκληρες αλλά δεν περιλαμβάνουν σε καμία περίπτωση πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα των τελικών δικαιούχων.
3. Οι αξιολογήσεις δεν είναι υπερβολικές σε σχέση με τους διατιθέμενους πόρους ή τη φύση της υποστήριξης και δεν συνεπάγονται περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις.
Άρθρο 16
Εκ των προτέρων αξιολόγηση
1. Τα κράτη μέλη διεξάγουν εκ των προτέρων αξιολόγηση κάθε επιχειρησιακού προγράμματος.
2. Η εκ των προτέρων αξιολόγηση πραγματοποιείται υπό την ευθύνη της αρχής που είναι αρμόδια για την εκπόνηση του επιχειρησιακού προγράμματος. Υποβάλλεται στην Επιτροπή ταυτόχρονα με το επιχειρησιακό πρόγραμμα μαζί με συνοπτική παρουσίαση.
3. Η εκ των προτέρων αξιολόγηση του ΕΠ Ι εκτιμά τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
τη συμβολή στον στόχο της Ένωσης για μείωση, κατά τουλάχιστον 20 εκατομμύρια, των ατόμων που υποφέρουν από φτώχεια και εκείνων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού έως το 2020, σε συνάρτηση με το είδος υλικής στέρησης που έχει επιλεγεί ως αντικείμενο του προγράμματος και λαμβανομένων υπόψη των εθνικών περιστάσεων όσον αφορά τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό και την υλική στέρηση·
β)
την εσωτερική συνοχή του προτεινόμενου επιχειρησιακού προγράμματος και τη σχέση του με άλλα συναφή χρηματοδοτικά μέσα·
γ)
τη συνέπεια της χορήγησης πόρων του προϋπολογισμού με τους στόχους του επιχειρησιακού προγράμματος·
δ)
τη συμβολή της αναμενόμενης απόδοσης στα αποτελέσματα και ως εκ τούτου στους στόχους του Ταμείου·
ε)
τη συμμετοχή των αντίστοιχων ενδιαφερομένων·
στ)
την καταλληλότητα των διαδικασιών για την παρακολούθηση του επιχειρησιακού προγράμματος και για τη συλλογή των απαραίτητων δεδομένων με σκοπό τη διενέργεια των αξιολογήσεων.
4. Οι εκ των προτέρων αξιολογήσεις του ΕΠ ΙΙ εκτιμούν τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
τη συμβολή στην προώθηση της κοινωνικής συνοχής και τη μείωση της φτώχειας σύμφωνα με την στρατηγική Ευρώπη 2020, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές ανάγκες·
β)
την εσωτερική συνοχή του προτεινόμενου επιχειρησιακού προγράμματος και τη σχέση του με άλλα συναφή μέσα, και συγκεκριμένα του ΕΚΤ·
γ)
τη συμμόρφωση της διάθεσης των πόρων του προϋπολογισμού με τους στόχους του προγράμματος·
δ)
τη συνάφεια και σαφήνεια των προτεινόμενων ειδικών δεικτών του προγράμματος·
ε)
τον τρόπο με τον οποίο οι αναμενόμενες εκροές θα συμβάλουν σε αποτελέσματα·
στ)
το κατά πόσο οι ποσοτικές τιμές στόχου για τους δείκτες είναι ρεαλιστικές, σε σχέση με την προβλεπόμενη υποστήριξη από τα Ταμεία·
ζ)
την αιτιολόγηση της προτεινόμενης μορφής υποστήριξης·
η)
την επάρκεια των ανθρώπινων πόρων και της διοικητικής ικανότητας για τη διαχείριση του προγράμματος·
θ)
την καταλληλότητα των διαδικασιών παρακολούθησης του προγράμματος και συλλογής των αναγκαίων δεδομένων για τη διενέργεια των αξιολογήσεων·
ι)
την επάρκεια των προγραμματιζόμενων μέτρων για την προώθηση ίσων ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών και την πρόληψη οποιωνδήποτε διακρίσεων.
Άρθρο 17
Αξιολόγηση κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού
1. Η Επιτροπή υποβάλλει ενδιάμεση αξιολόγηση του Ταμείου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018.
2. Η Επιτροπή μπορεί να αξιολογεί, με δική της πρωτοβουλία, τα επιχειρησιακά προγράμματα.
3. Κατά την περίοδο προγραμματισμού, η διαχειριστική αρχή ενός ΕΠ Ι μπορεί να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα του επιχειρησιακού προγράμματος.
4. Η διαχειριστική αρχή ενός ΕΠ Ι διεξάγει δομημένη έρευνα επισκόπησης στους τελικούς αποδέκτες το 2017 και το 2022, σύμφωνα με το υπόδειγμα που εκδίδει η Επιτροπή. Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τη θέσπιση του υποδείγματος κατόπιν διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 2.
5. Η διαχειριστική αρχή ενός ΕΠ ΙΙ διενεργεί τουλάχιστον μία αξιολόγηση πριν τις 31 Δεκεμβρίου 2022. Η αξιολόγηση εκτιμά την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τον αντίκτυπο των πράξεων που υποστηρίζονται. Διασφαλίζεται η απαραίτητη συνέχεια.
Άρθρο 18
Εκ των υστέρων αξιολόγηση
Με δική της πρωτοβουλία και σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή διενεργεί, με τη βοήθεια εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, εκ των υστέρων αξιολόγηση, με σκοπό την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας του Ταμείου καθώς και της διατηρησιμότητας των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν καθώς και για τη μέτρηση της προστιθέμενης αξίας του Ταμείου. Αυτή η εκ των υστέρων αξιολόγηση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Άρθρο 19
Ενημέρωση και επικοινωνία
1. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη παρέχουν ενημέρωση σχετικά με τις ενέργειες που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο και τις προβάλλουν. Η ενημέρωση απευθύνεται, ιδίως, στους απόρους, καθώς και στο ευρύτερο κοινό και στα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Τονίζει τον ρόλο της Ένωσης και εξασφαλίζει την ευδιάκριτη προβολή της συνεισφοράς του Ταμείου, των κρατών μελών και των οργανώσεων εταίρων στους στόχους κοινωνικής συνοχής της Ένωσης χωρίς να στιγματίζονται οι τελικοί αποδέκτες.
2. Η διαχειριστική αρχή διατηρεί κατάλογο των πράξεων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο υπό μορφή λογιστικού φύλλου δεδομένων, ο οποίος επιτρέπει την ταξινόμηση, αναζήτηση, εξαγωγή, σύγκριση και εύκολη δημοσίευση των δεδομένων στο διαδίκτυο, για να εξασφαλίζεται διαφάνεια στη στήριξη του Ταμείου. Ο κατάλογος των πράξεων περιλαμβάνει τουλάχιστον τις εξής πληροφορίες:
α)
το όνομα και τη διεύθυνση του δικαιούχου,
β)
το χορηγούμενο ποσό της ενωσιακής χρηματοδότησης,
γ)
για το ΕΠ Ι, το είδος υλικής στέρησης το οποίο στοχεύει η χρηματοδότηση.
Η διαχειριστική αρχή επικαιροποιεί τον κατάλογο των πράξεων τουλάχιστον ανά δωδεκάμηνο.
3. Κατά την εκτέλεση μιας πράξης, οι δικαιούχοι και οι οργανώσεις-εταίροι ενημερώνουν το κοινό σχετικά με την υποστήριξη που έχουν λάβει από το Ταμείο, τοποθετώντας είτε τουλάχιστον μία αφίσα με στοιχεία σχετικά με την πράξη (ελάχιστο μέγεθος Α3) που περιλαμβάνει τη χρηματοδοτική υποστήριξη από την Ένωση είτε ένα έμβλημα της Ένωσης σε λογικές διαστάσεις, σε σημείο εύκολα ορατό από το κοινό. Η υποχρέωση αυτή εκπληρώνεται χωρίς να στιγματίζονται οι τελικοί αποδέκτες σε κάθε σημείο παράδοσης του ΕΠ Ι ή/και του ΕΠ ΙΙ, εκτός εάν αυτό είναι αδύνατον λόγω των συνθηκών της διανομής.
Οι δικαιούχοι και οι οργανώσεις-εταίροι που διαθέτουν δικτυακούς τόπους παρέχουν επίσης σύντομη περιγραφή της πράξης στους δικτυακούς τους τόπους, που περιλαμβάνει τους στόχους και τα αποτελέσματά της και επισημαίνει τη χρηματοδοτική υποστήριξη από την Ένωση.
4. Όλα τα μέτρα ενημέρωσης και επικοινωνίας που εφαρμόζει ο δικαιούχος και οι οργανώσεις-εταίροι αναγνωρίζουν τη στήριξη της πράξης από το Ταμείο, προβάλλοντας το έμβλημα της Ένωσης μαζί με αναφορά στην Ένωση και στο Ταμείο.
5. Η διαχειριστική αρχή ενημερώνει τους δικαιούχους για τη δημοσίευση του καταλόγου των πράξεων σύμφωνα με την παράγραφο 2. Η διαχειριστική αρχή παρέχει τα εργαλεία ενημέρωσης και επικοινωνίας, που περιλαμβάνουν υποδείγματα σε ηλεκτρονική μορφή, για να βοηθήσει τους δικαιούχους και τις οργανώσεις-εταίρους να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους όπως ορίζονται στην παράγραφο 3.
6. Στην περίπτωση του ΕΠ ΙΙ:
α)
Το κράτος μέλος ή η διαχειριστική αρχή ευθύνεται για την οργάνωση:
i)
μιας κύριας ενημερωτικής δραστηριότητας δημοσιεύοντας την έναρξη του επιχειρησιακού προγράμματος· και
ii)
τουλάχιστον μιας κύριας ενημερωτικής δραστηριότητας το έτος η οποία προωθεί τις ευκαιρίες χρηματοδότησης και τις επιδιωκόμενες στρατηγικές ή/και παρουσιάζει τα επιτεύγματα του επιχειρησιακού προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων, όπου αρμόζει, παραδειγμάτων πράξεων·
β)
κατά την εκτέλεση μιας πράξης, ο δικαιούχος ενημερώνει το κοινό σχετικά με την υποστήριξη που έλαβε από το Ταμείο μεριμνώντας ώστε εκείνοι που έλαβαν μέρος στην πράξη να ενημερωθούν για την υποστήριξη του Ταμείου·
γ)
κάθε έγγραφο που αφορά αυτή την πράξη, συμπεριλαμβανομένης της βεβαίωσης παρακολούθησης ή άλλου πιστοποιητικού, περιλαμβάνει δήλωση στην οποία αναφέρεται ότι το επιχειρησιακό πρόγραμμα υποστηρίχθηκε από το Ταμείο·
δ)
η διαχειριστική αρχή εξασφαλίζει την πρόσβαση των εν δυνάμει δικαιούχων στην σχετική ενημέρωση σχετικά με τις ευκαιρίες χρηματοδότησης, την πρόσκληση υποβολής αιτήσεων και τις σχετικές προϋποθέσεις καθώς και τα κριτήρια για την επιλογή των προς υποστήριξη πράξεων.
7. Κατά την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων σύμφωνα με τα άρθρα 15 έως 19 του παρόντος κανονισμού, η διαχειριστική αρχή, καθώς και οι δικαιούχοι και οι οργανώσεις-εταίροι τηρούν τις διατάξεις της οδηγίας 95/46/ΕΚ.
ΤΙΤΛΟΣ IV
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ
Άρθρο 20
Συγχρηματοδότηση
1. Το ποσοστό συγχρηματοδότησης στο επίπεδο του επιχειρησιακού προγράμματος ανέρχεται στο 85 % της επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης. Μπορεί να προσαυξηθεί στις περιπτώσεις που περιγράφονται στο άρθρο 21 παράγραφος 1. Τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να υποστηρίξουν τις πρωτοβουλίες του Ταμείου με πρόσθετους εθνικούς πόρους.
2. Η απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση ενός επιχειρησιακού προγράμματος καθορίζει το ποσοστό συγχρηματοδότησης που εφαρμόζεται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα και το ανώτατο ποσοστό στήριξης από το Ταμείο.
3. Τα μέτρα τεχνικής βοήθειας που εκτελούνται με πρωτοβουλία της Επιτροπής ή εξ ονόματός της, μπορούν να χρηματοδοτούνται σε ποσοστό 100 %.
Άρθρο 21
Αύξηση στις πληρωμές για κράτη μέλη με προσωρινές δημοσιονομικές δυσκολίες
1. Μετά από αίτηση κράτους μέλους, τα ποσά των ενδιάμεσων πληρωμών και οι πληρωμές του τελικού υπολοίπου μπορούν να αυξηθούν κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες άνω του ποσοστού συγχρηματοδότησης που εφαρμόζεται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα. Το αυξημένο ποσοστό, που δεν μπορεί να υπερβαίνει το 100 %, εφαρμόζεται σε αιτήσεις πληρωμών που αφορούν τη λογιστική περίοδο κατά την οποία το κράτος μέλος υπέβαλε την αίτησή του και μεταγενέστερες λογιστικές περιόδους κατά τις οποίες το κράτος μέλος πληροί μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
εάν το οικείο κράτος μέλος έχει υιοθετήσει το ευρώ, λαμβάνει μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου (11)·
β)
εάν το οικείο κράτος μέλος δεν έχει υιοθετήσει το ευρώ, λαμβάνει μεσοπρόθεσμη χρηματοδοτική συνδρομή σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 332/2002 του Συμβουλίου (12)·
γ)
η χρηματοδοτική συνδρομή τέθηκε στη διάθεσή του σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.
2. Παρά τις διατάξεις της παραγράφου 1, η στήριξη της Ένωσης με μορφή ενδιάμεσων πληρωμών και πληρωμών του τελικού υπολοίπου δεν είναι υψηλότερη από τη δημόσια στήριξη και το ανώτατο ποσό της στήριξης από το Ταμείο, όπως ορίζεται στην απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος.
Άρθρο 22
Περίοδος επιλεξιμότητας
1. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των κανόνων για την επιλεξιμότητα της τεχνικής βοήθειας με πρωτοβουλία της Επιτροπής όπως ορίζεται στο άρθρο 27.
2. Μια δαπάνη είναι επιλέξιμη για στήριξη από το επιχειρησιακό πρόγραμμα, εάν έχει πραγματοποιηθεί από δικαιούχο και πληρωθεί μεταξύ 1ης Δεκεμβρίου 2013 και 31ης Δεκεμβρίου 2023.
3. Δεν επιλέγονται για χρηματοδότηση από το επιχειρησιακό πρόγραμμα πράξεις που έχουν περατωθεί υλικά ή εκτελεστεί εξ ολοκλήρου πριν να υποβάλει ο δικαιούχος στη διαχειριστική αρχή την αίτηση χρηματοδότησης βάσει του επιχειρησιακού προγράμματος, ανεξάρτητα αν ο δικαιούχος έχει εκτελέσει όλες τις σχετικές πληρωμές.
4. Σε περίπτωση τροποποίησης ενός επιχειρησιακού προγράμματος, δαπάνη η οποία καθίσταται επιλέξιμη λόγω της τροποποίησης του επιχειρησιακού προγράμματος είναι επιλέξιμη μόνο από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης τροποποίησης από το κράτος μέλος στην Επιτροπή.
Άρθρο 23
Επιλεξιμότητα των πράξεων
1. Η τοποθεσία των πράξεων που χρηματοδοτούνται από ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα πρέπει να βρίσκεται στο κράτος μέλος που καλύπτεται από το επιχειρησιακό πρόγραμμα.
2. Οι πράξεις μπορούν να λάβουν στήριξη από επιχειρησιακό πρόγραμμα μόνον εφόσον έχουν επιλεγεί βάσει δίκαιης και διαφανούς διαδικασίας και σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα ή που εγκρίνονται από την επιτροπή παρακολούθησης όπως αρμόζει.
3. Τα κριτήρια επιλογής και οι κατάλογοι πράξεων που επιλέγονται για στήριξη από ΕΠ ΙΙ ανακοινώνονται μετά την έγκριση στις επιτροπές παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ.
4. Τα τρόφιμα ή/και η βασική υλική συνδρομή για απόρους μπορούν να αγοράζονται από τις ίδιες τις οργανώσεις-εταίρους.
Τα τρόφιμα ή/και η βασική υλική συνδρομή για τους απόρους μπορούν να αγοράζονται επίσης από δημόσιο φορέα και να διατίθενται δωρεάν στις οργανώσεις-εταίρους. Στην περίπτωση αυτή, τα τρόφιμα μπορεί να προέρχονται από τη χρήση, επεξεργασία ή πώληση των προϊόντων τα οποία έχουν καταστεί διαθέσιμα βάσει του άρθρου 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, υπό τον όρο ότι πρόκειται για την προσφορότερη, από οικονομική άποψη, επιλογή και ότι δεν καθυστερείται αδικαιολόγητα η παράδοση τροφίμων στις οργανώσεις-εταίρους. Τα ποσά που προκύπτουν από παρόμοια συναλλαγή που αφορά τα εν λόγω αποθέματα αξιοποιούνται προς όφελος των απόρων και δεν χρησιμοποιούνται με σκοπό τον περιορισμό της υποχρέωσης των κρατών μελών, που προβλέπεται στο άρθρο 20 του παρόντος κανονισμού, να συγχρηματοδοτούν το πρόγραμμα.
Η Επιτροπή εφαρμόζει τις διαδικασίες που θεσπίστηκαν σύμφωνα με το άρθρο 20 σημείο i) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 βάσει των οποίων τα προϊόντα που αναφέρονται εκεί μπορούν να χρησιμοποιούνται, να μεταποιούνται ή να πωλούνται για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ώστε να εξασφαλιστεί η μέγιστη αποδοτικότητά τους.
5. Τα τρόφιμα ή/και η βασική υλική βοήθεια διανέμεται δωρεάν στους απόρους.
6. Μια πράξη που χρηματοδοτείται από το Ταμείο δεν μπορεί να λάβει χρηματοδότηση από περισσότερα του ενός επιχειρησιακά προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο ή από άλλο μέσο της Ένωσης προκειμένου να αποφεύγεται η διπλή χρηματοδότηση.
Άρθρο 24
Μορφές στήριξης
Το Ταμείο χρησιμοποιείται από τα κράτη μέλη για την παροχή στήριξης με τη μορφή επιχορηγήσεων, ανάθεσης συμβάσεων ή συνδυασμού των δύο. Πάρα ταύτα, η στήριξη αυτή δεν λαμβάνει τη μορφή ενίσχυσης που εμπίπτει στο άρθρο 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ.
Άρθρο 25
Μορφές επιχορηγήσεων
1. Οι επιχορηγήσεις δύνανται να λάβουν τις ακόλουθες μορφές:
α)
επιστροφή επιλέξιμων δαπανών που όντως πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν·
β)
επιστροφή με βάση το μοναδιαίο κόστος·
γ)
κατ’ αποκοπήν ποσά που δεν υπερβαίνουν τις 100 000 EUR δημόσιας στήριξης·
δ)
κατ’ αποκοπήν χρηματοδότηση που καθορίζεται με την εφαρμογή ενός ποσοστού σε μία ή περισσότερες προκαθορισμένες κατηγορίες δαπανών.
2. Οι επιλογές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μπορούν να συνδυαστούν για μία μοναδική επιχείρηση μόνον εφόσον η καθεμία επιλογή εφαρμόζεται σε διαφορετική κατηγορία δαπανών ή όταν χρησιμοποιούνται για διαδοχικές φάσεις της εν λόγω επιχείρησης.
3. Τα ποσά των δαπανών που αναφέρονται στα στοιχεία β), γ) και δ) της παραγράφου 1 καθορίζονται βάσει:
α)
μιας δίκαιης, αντικειμενικής και επαληθεύσιμης μεθόδου υπολογισμού που βασίζεται στα ακόλουθα:
i)
στατιστικά δεδομένα ή άλλες αντικειμενικές πληροφορίες· ή
ii)
επαληθευμένα ιστορικά δεδομένα του κάθε δικαιούχου ή στην εφαρμογή των συνήθων πρακτικών λογιστικής εγγραφής δαπανών·
β)
μεθόδων και αντίστοιχου κόστους ανά μονάδα, εφάπαξ ποσών και κατ’ αποκοπήν χρηματοδότησης που εφαρμόζονται σε συστήματα για επιχορηγήσεις τα οποία χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το κράτος μέλος για παρόμοιο τύπο πράξης και δικαιούχο·
γ)
συντελεστών που καθορίζονται από τον παρόντα κανονισμό·
δ)
κατά περίπτωση, με παραπομπή σε σχέδιο προϋπολογισμού εκ των προτέρων συμφωνημένο από τη διαχειριστική αρχή, αν η δημόσια στήριξη δεν υπερβαίνει τις 100 000 EUR.
4. Τα ποσά που υπολογίζονται υπό την μορφή επιχορηγήσεων τα οποία αναφέρονται στα στοιχεία β), γ) και δ) της παραγράφου 1 θεωρούνται ως επιλέξιμες δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί και πληρωθεί από τον δικαιούχο για τον σκοπό της εφαρμογής του τίτλου VI.
5. Το έγγραφο που καθορίζει τους όρους στήριξης για κάθε πράξη παραθέτει την εφαρμοστέα μέθοδο για τον καθορισμό των δαπανών και των όρων για την καταβολή της επιχορήγησης.
Άρθρο 26
Επιλεξιμότητα των δαπανών
1. Η επιλεξιμότητα των δαπανών καθορίζεται βάσει εθνικών κανόνων, εκτός εάν θεσπίζονται ειδικοί κανόνες στον παρόντα κανονισμό ή βάσει του κανονισμού αυτού.
2. Παρά τις διατάξεις της παραγράφου 1, οι δαπάνες που είναι επιλέξιμες για στήριξη από το ΕΠ Ι είναι οι ακόλουθες:
α)
οι δαπάνες για την αγορά τροφίμων ή/και την παροχή βασικής υλικής συνδρομής·
β)
εάν τα τρόφιμα ή η βασική υλική συνδρομή αγοράζονται από δημόσιο φορέα ο οποίος τα παρέχει στη συνέχεια σε οργανώσεις- εταίρους, οι δαπάνες μεταφοράς των τροφίμων ή της βασικής υλικής συνδρομής στις αποθήκες των οργανώσεων-εταίρων και οι δαπάνες αποθήκευσης βάσει κατ’ αποκοπήν ποσοστού 1 % των δαπανών που αναφέρονται στο στοιχείο α) ή, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, οι δαπάνες που όντως πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν·
γ)
οι διοικητικές δαπάνες και οι δαπάνες μεταφοράς και αποθήκευσης που επωμίζονται οι οργανώσεις-εταίροι βάσει κατ’ αποκοπήν ποσοστού 5 % των δαπανών που αναφέρονται στο στοιχείο α)· ή 5 % της αξίας των προϊόντων τροφίμων που διατίθενται σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013·
δ)
οι δαπάνες συλλογής, μεταφοράς, αποθήκευσης και διανομής δωρεών τροφίμων και οι οποίες συνδέονται άμεσα με δραστηριότητες ενημέρωσης, που πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν από οργανώσεις-εταίρους·
ε)
οι δαπάνες για συνοδευτικά μέτρα τα οποία λαμβάνονται και δηλώνονται από τις οργανώσεις-εταίρους που παρέχουν απευθείας ή βάσει συμφωνιών συνεργασίας τα τρόφιμα ή/και την υλική βοήθεια στους απόρους, βάσει κατ’ αποκοπήν ποσοστού 5 % επί των δαπανών που αναφέρονται στο στοιχείο α).
3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, οι δαπάνες που είναι επιλέξιμες για στήριξη από επιχειρησιακό πρόγραμμα είναι δαπάνες που προκύπτουν βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 4 ή, για έμμεσες δαπάνες που προκύπτουν βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 4, κατ’ αποκοπήν ποσό έως το 15 % των επιλέξιμων άμεσων δαπανών προσωπικού.
4. Οι ακόλουθες δαπάνες δεν είναι επιλέξιμες για στήριξη από το επιχειρησιακό πρόγραμμα:
α)
τόκοι χρέους·
β)
παροχή υποδομών·
γ)
κόστος μεταχειρισμένων αγαθών·
δ)
φόρος προστιθέμενης αξίας, εκτός της περίπτωσης που δεν είναι ανακτήσιμος δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας για τον ΦΠΑ.
Άρθρο 27
Τεχνική βοήθεια
1. Κατόπιν πρωτοβουλίας της Επιτροπής ή για λογαριασμό της και μέχρι ανώτατου ποσοστού 0,35 % της ετήσιας χρηματοδότησής του, το Ταμείο μπορεί να χρηματοδοτήσει, μέτρα προπαρασκευαστικά, παρακολούθησης, διοικητικής και τεχνικής βοήθειας, λογιστικού ελέγχου, ενημέρωσης, ελέγχου και αξιολόγησης που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, καθώς και δραστηριότητες του άρθρου 10.
2. Η Επιτροπή διεξάγει διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και τις οργανώσεις που εκπροσωπούν τις οργανώσεις-εταίρους στο επίπεδο της Ένωσης σχετικά με την σχεδιαζόμενη χρήση της τεχνικής βοήθειας.
3. Η Επιτροπή καταρτίζει κάθε χρόνο, μέσω εκτελεστικών πράξεων, σχέδια σχετικά με τη μορφή των δράσεων που συνδέονται με τα μέτρα που καταγράφονται στην παράγραφο 1, εφόσον προβλέπεται συνδρομή από το Ταμείο.
4. Κατόπιν πρωτοβουλίας των κρατών μελών και μέχρι ανώτατου ποσοστού 5 % της χρηματοδότησης του Ταμείου, το επιχειρησιακό πρόγραμμα μπορεί να χρηματοδοτήσει, μέτρα προπαρασκευαστικά, διαχειριστικά, παρακολούθησης, διοικητικής και τεχνικής βοήθειας, λογιστικού ελέγχου, ενημέρωσης, ελέγχου και αξιολόγησης που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Μπορεί επίσης να χρηματοδοτήσει τεχνική βοήθεια και ανάπτυξη ικανοτήτων των οργανώσεων-εταίρων.
ΤΙΤΛΟΣ V
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ
Άρθρο 28
Γενικές αρχές των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου
Τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 7, εξασφαλίζουν τα ακόλουθα:
α)
περιγραφή των καθηκόντων κάθε αρμόδιου φορέα που συμμετέχει στη διαχείριση και τον έλεγχο, και την κατανομή αρμοδιοτήτων στο εσωτερικό του κάθε φορέα·
β)
τον σεβασμό της αρχής του διαχωρισμού των καθηκόντων μεταξύ των φορέων καθώς και στο πλαίσιο κάθε φορέα·
γ)
διαδικασίες για τη διασφάλιση της νομιμότητας και κανονικότητας των δηλούμενων δαπανών·
δ)
πληροφορικά συστήματα για την τήρηση λογιστικών, την αποθήκευση και διαβίβαση δημοσιονομικών δεδομένων και δεδομένων για τους δείκτες, την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων·
ε)
συστήματα για τη σύνταξη εκθέσεων και την παρακολούθηση, όταν ο αρμόδιος φορέας αναθέτει την εκτέλεση καθηκόντων σε άλλο φορέα·
στ)
ρυθμίσεις για τον έλεγχο της λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου·
ζ)
συστήματα και διαδικασίες για τη διασφάλιση επαρκούς διαδρομής ελέγχου·
η)
την πρόληψη, ανίχνευση και διόρθωση παρατυπιών, συμπεριλαμβανομένης της απάτης, και την είσπραξη αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών μαζί με τους ενδεχόμενους τόκους υπερημερίας.
Άρθρο 29
Ευθύνες που απορρέουν από την επιμερισμένη διαχείριση
Σύμφωνα με την αρχή της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση και τον έλεγχο των προγραμμάτων σύμφωνα με τις οικείες ευθύνες τους που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 30
Αρμοδιότητες των κρατών μελών
1. Τα κράτη μέλη εκτελούν τις υποχρεώσεις διαχείρισης, ελέγχου και δημοσιονομικού ελέγχου και αναλαμβάνουν τις συνακόλουθες αρμοδιότητες που ορίζονται στους κανόνες περί επιμερισμένης διαχείρισης, οι οποίοι παρατίθενται στον δημοσιονομικό κανονισμό και στον παρόντα κανονισμό.
2. Τα κράτη μέλη προλαμβάνουν, ανιχνεύουν και διορθώνουν παρατυπίες και ανακτούν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά καθώς και τόκους υπερημερίας. Κοινοποιούν στην Επιτροπή παρατυπίες που υπερβαίνουν τα 10 000 EUR σε συνεισφορά του Ταμείου και την τηρούν ενήμερη για σημαντική πρόοδο των σχετικών διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών.
Τα κράτη μέλη δεν κοινοποιούν στην Επιτροπή παρατυπίες σε σχέση με τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
η παρατυπία έγκειται μόνο στην αδυναμία μερικής ή πλήρους εκτέλεσης μιας πράξης που περιλαμβάνεται στο συγχρηματοδοτούμενο επιχειρησιακό πρόγραμμα λόγω της πτώχευσης του δικαιούχου·
β)
εκείνες στις οποίες γνωστοποιούνται ηθελημένα από τον δικαιούχο στη διαχειριστική αρχή ή στην αρχή πιστοποίησης, πριν αυτές τις αντιληφθούν, είτε πριν είτε μετά την καταβολή της δημόσιας συνεισφοράς·
γ)
εκείνες στις οποίες εντοπίζει και διορθώνει η διαχειριστική αρχή ή η αρχή πιστοποίησης πριν να περιληφθεί η οικεία δαπάνη σε δήλωση δαπανών και υποβληθεί στην Επιτροπή.
Σε όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις, ιδίως δε σε εκείνες που προηγούνται πτώχευσης ή σε περιπτώσεις που υπάρχουν υπόνοιες για απάτη, οι παρατυπίες που εντοπίσθηκαν, μαζί με τα σχετικά προληπτικά και διορθωτικά μέτρα, πρέπει να δηλώνονται στην Επιτροπή.
Όταν δεν είναι εφικτή η ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών σε έναν δικαιούχο εξαιτίας παράλειψης ή αμέλειας από πλευράς ενός κράτους μέλους, το εν λόγω κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για την επιστροφή των σχετικών ποσών στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να μην ανακτήσουν αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό εάν το προς ανάκτηση από τον δικαιούχο ποσό, χωρίς τους τόκους, δεν υπερβαίνει τα 250 EUR σε συνεισφορά από το Ταμείο.
Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 62 περί συμπληρωματικών λεπτομερών κανόνων σχετικά με τα κριτήρια για τον προσδιορισμό των περιπτώσεων παρατυπίας που πρέπει να αναφερθούν, τα στοιχεία που πρέπει να παρέχονται και τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες που πρέπει να εφαρμόζονται για να καθοριστεί εάν τα ποσά τα οποία είναι μη ανακτήσιμα πρέπει να επιστρέφονται από τα κράτη μέλη.
Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 2, για να καθορίσει τη συχνότητα της υποβολής εκθέσεων και το υπόδειγμα που πρέπει να χρησιμοποιείται κατά την υποβολή της έκθεσης.
3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για την θέσπιση αποτελεσματικών ρυθμίσεων για την εξέταση των καταγγελιών σχετικά με το Ταμείο. Την ευθύνη για το πεδίο εφαρμογής, τους κανόνες και τις διαδικασίες σχετικά με τις ρυθμίσεις αυτές αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το θεσμικό και νομικό τους πλαίσιο. Τα κράτη μέλη εξετάζουν, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, τις καταγγελίες που υποβάλλονται στην Επιτροπή και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των ρυθμίσεών τους. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν, κατόπιν σχετικού αιτήματος, την Επιτροπή για τα αποτελέσματα αυτών των εξετάσεων.
4. Όλες οι επίσημες ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ του κράτους μέλους και της Επιτροπής πραγματοποιούνται με τη χρήση συστήματος ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων. Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις με την οποία θέτει τους όρους και τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί το εν λόγω σύστημα ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 3.
Άρθρο 31
Διορισμός αρχών
1. Κάθε κράτος μέλος διορίζει, για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, μια εθνική δημόσια αρχή ή φορέα ως διαχειριστική αρχή. Η ίδια διαχειριστική αρχή μπορεί να διορίζεται για δύο επιχειρησιακά προγράμματα.
2. Το κράτος μέλος διορίζει, για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, μια εθνική δημόσια αρχή ή φορέα ως αρχή πιστοποίησης, με την επιφύλαξη της παραγράφου 3. Η ίδια αρχή πιστοποίησης μπορεί να διορίζεται για δύο επιχειρησιακά προγράμματα.
3. Το κράτος μέλος μπορεί να διορίσει, για ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα, μια διαχειριστική αρχή για να εκτελέσει συμπληρωματικά και τα καθήκοντα της αρχής πιστοποίησης.
4. Το κράτος μέλος διορίζει, για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, μια εθνική δημόσια αρχή ή φορέα, λειτουργικά ανεξάρτητη(-ο) από τη διαχειριστική αρχή και την αρχή πιστοποίησης, ως αρχή ελέγχου. Η ίδια αρχή ελέγχου μπορεί να διορίζεται για δύο επιχειρησιακά προγράμματα.
5. Υπό την προϋπόθεση της τήρησης της αρχής του διαχωρισμού των λειτουργιών, η διαχειριστική αρχή, η αρχή πιστοποίησης και, για ΕΠ Ι και ΕΠ ΙΙ για τα οποία το συνολικό ποσό της στήριξης από το Ταμείο δεν υπερβαίνει τα 250 000 000 EUR, η αρχή ελέγχου, μπορούν να αποτελούν μέρος της ίδιας δημόσιας αρχής ή φορέα.
6. Το κράτος μέλος μπορεί να ορίσει έναν ή περισσότερους ενδιάμεσους φορείς για να εκτελούν συγκεκριμένα καθήκοντα της διαχειριστικής αρχής ή της αρχής πιστοποίησης υπό την ευθύνη της εν λόγω αρχής. Οι σχετικές ρυθμίσεις μεταξύ της διαχειριστικής αρχής ή της αρχής πιστοποίησης και των ενδιάμεσων φορέων καταγράφονται σε επίσημο έγγραφο.
7. Το κράτος μέλος ή η διαχειριστική αρχή μπορεί να αναθέσει τη διαχείριση μέρους ενός επιχειρησιακού προγράμματος σε έναν ενδιάμεσο φορέα μέσω γραπτής συμφωνίας μεταξύ του ενδιάμεσου φορέα και του κράτους μέλους ή της διαχειριστικής αρχής. Ο ενδιάμεσος φορέας παρέχει εγγυήσεις της φερεγγυότητας και των ικανοτήτων του στον οικείο τομέα καθώς και της ικανότητάς του για διοικητική και οικονομική διαχείριση.
8. Το κράτος μέλος ορίζει εγγράφως τους κανόνες που διέπουν τη σχέση του με τις διαχειριστικές αρχές, τις αρχές πιστοποίησης και τις ελεγκτικές αρχές, τις σχέσεις μεταξύ των εν λόγω αρχών και τις σχέσεις αυτών των αρχών με την Επιτροπή.
Άρθρο 32
Καθήκοντα της διαχειριστικής αρχής
1. Η διαχειριστική αρχή είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση του επιχειρησιακού προγράμματος σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
2. Όσον αφορά τη διαχείριση του επιχειρησιακού προγράμματος, η διαχειριστική αρχή:
α)
όπου αρμόζει, υποστηρίζει το έργο της επιτροπής παρακολούθησης που αναφέρεται στο άρθρο 11 και της παρέχει τα απαιτούμενα στοιχεία για την εκτέλεση των καθηκόντων της, και ιδίως δεδομένα που αφορούν την πρόοδο του επιχειρησιακού προγράμματος ως προς την επίτευξη των στόχων του, δημοσιονομικά δεδομένα και δεδομένα που αφορούν τους δείκτες·
β)
εκπονεί και, μετά από διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και αποφεύγοντας τις συγκρούσεις συμφερόντων, για ΕΠ Ι, ή κατόπιν έγκρισης της επιτροπής παρακολούθησης που αναφέρεται στο άρθρο 11 για ΕΠ ΙΙ, υποβάλλει στην Επιτροπή τις ετήσιες και τελικές εκθέσεις υλοποίησης που αναφέρονται στο άρθρο 13·
γ)
θέτει στη διάθεση των ενδιάμεσων φορέων και των δικαιούχων πληροφορίες σχετικά με την εκτέλεση των καθηκόντων τους και την υλοποίηση πράξεων αντίστοιχα·
δ)
θεσπίζει σύστημα εγγραφής και αποθήκευσης δεδομένων σε ηλεκτρονική μορφή για κάθε πράξη, τα οποία είναι αναγκαία για την παρακολούθηση, την αξιολόγηση, τη δημοσιονομική διαχείριση, την επαλήθευση και τον έλεγχο, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων για μεμονωμένους συμμετέχοντες σε πράξεις που συγχρηματοδοτούνται από ΕΠ ΙΙ·
ε)
εξασφαλίζει ότι τα αναφερόμενα στο στοιχείο δ) δεδομένα συλλέγονται, καταχωρίζονται και αποθηκεύονται στο αναφερόμενο στο στοιχείο δ) σύστημα, σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 95/46/ΕΚ και, κατά περίπτωση, αναλύονται κατά φύλο.
3. Όσον αφορά την επιλογή των πράξεων, η διαχειριστική αρχή:
α)
καταρτίζει και, κατά περίπτωση όταν εγκριθούν, εφαρμόζει κατάλληλες διαδικασίες επιλογής και/ή κριτήρια που δεν εισάγουν διακρίσεις και είναι διαφανή·
β)
εξασφαλίζει ότι η πράξη που επιλέχθηκε:
i)
εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Ταμείου και του επιχειρησιακού προγράμματος·
ii)
πληροί τα κριτήρια που καθορίζονται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα και στα άρθρα 22, 23 και 26·
iii)
λαμβάνει υπόψη, κατά περίπτωση, τις αρχές που ορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 11, 12, 13 και 14·
γ)
εξασφαλίζει ότι παρέχεται στον δικαιούχο έγγραφο που καθορίζει τους όρους για την υποστήριξη της κάθε πράξης, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών απαιτήσεων που αφορούν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που πρέπει να παρασχεθούν βάσει της πράξης, το σχέδιο χρηματοδότησης και την προθεσμία εκτέλεσης·
δ)
εξασφαλίζει ότι ο δικαιούχος διαθέτει τη διοικητική, χρηματοοικονομική και επιχειρησιακή ικανότητα να τηρήσει τους όρους που αναφέρονται στο στοιχείο γ) πριν από την έγκριση της πράξης·
ε)
εξασφαλίζει ότι, σε περίπτωση που η υλοποίηση της πράξης έχει αρχίσει πριν από την υποβολή αίτησης για χρηματοδότηση στη διαχειριστική αρχή, τηρείται το ισχύον δίκαιο σχετικά με την εν λόγω πράξη·
στ)
καθορίζει το είδος της υλικής βοήθειας για ΕΠ Ι και το είδος δράσης για ΕΠ ΙΙ στα οποία θα καταλογιστούν οι δαπάνες μιας πράξης.
4. Όσον αφορά τη δημοσιονομική διαχείριση και τον έλεγχο του επιχειρησιακού προγράμματος, η διαχειριστική αρχή:
α)
επαληθεύει την παράδοση των συγχρηματοδοτούμενων προϊόντων και υπηρεσιών και την καταβολή των δαπανών που δηλώνουν οι δικαιούχοι και ότι οι δαπάνες αυτές είναι σύμφωνες με το εφαρμοστέο δίκαιο, το επιχειρησιακό πρόγραμμα και τους όρους για την υποστήριξη της πράξης·
β)
διασφαλίζει ότι οι δικαιούχοι που εμπλέκονται στην υλοποίηση πράξεων των οποίων οι δαπάνες επιστρέφονται βάσει επιλέξιμων δαπανών που όντως έχουν γίνει τηρούν είτε χωριστό λογιστικό σύστημα είτε επαρκή λογιστική κωδικοποίηση για όλες τις συναλλαγές που αφορούν μια πράξη·
γ)
θέτει σε εφαρμογή αποτελεσματικά και αναλογικά μέτρα καταπολέμησης της απάτης, λαμβάνοντας υπόψη τους εντοπισθέντες κινδύνους·
δ)
ορίζει διαδικασίες που διασφαλίζουν την τήρηση όλων των εγγράφων σχετικά με τις δαπάνες και τους ελέγχους που απαιτούνται για τη διασφάλιση επαρκούς διαδρομής του ελέγχου, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 28 στοιχείο ζ)·
ε)
συντάσσει τη διαχειριστική δήλωση και την ετήσια σύνοψη που προβλέπεται στο άρθρο 59 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και β) του δημοσιονομικού κανονισμού.
5. Οι επαληθεύσεις βάσει της παραγράφου 4 στοιχείο α) περιλαμβάνουν τις ακόλουθες διαδικασίες:
α)
διοικητικές επαληθεύσεις για κάθε αίτηση επιστροφής που υποβάλλουν οι δικαιούχοι·
β)
επιτόπιες επαληθεύσεις πράξεων.
Η συχνότητα και το πεδίο κάλυψης των επιτόπιων επαληθεύσεων είναι ανάλογα προς το ποσό της δημόσιας υποστήριξης σε μια πράξη και προς το επίπεδο κινδύνου που εντοπίζεται κατά τις εν λόγω επαληθεύσεις και τους ελέγχους που διενεργεί η ελεγκτική αρχή για το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου συνολικά.
6. Οι επιτόπιες επαληθεύσεις μεμονωμένων πράξεων δυνάμει της παραγράφου 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) μπορούν να διενεργούνται σε δειγματοληπτική βάση.
7. Εάν η διαχειριστική αρχή είναι και δικαιούχος στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος, οι ρυθμίσεις για τις επαληθεύσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 4 στοιχείο α) εξασφαλίζουν τον επαρκή διαχωρισμό καθηκόντων.
8. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 62 για τον καθορισμό των κανόνων προσδιορισμού των πληροφοριών σε σχέση με τα δεδομένα που πρέπει να καταγράφονται και να αποθηκεύονται σε ηλεκτρονική μορφή εντός του συστήματος παρακολούθησης όπως αναφέρεται στην παράγραφο 2 στοιχείο δ) του παρόντος άρθρου.
Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό των τεχνικών προδιαγραφών του συστήματος που θεσπίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 2 στοιχείο δ) του παρόντος άρθρου. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 3.
9. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 62, για τον καθορισμό των λεπτομερών ελάχιστων απαιτήσεων για τη διαδρομή ελέγχου που αναφέρεται στην παράγραφο 4 στοιχείο δ) του παρόντος άρθρου σε σχέση με τις λογιστικές εγγραφές που πρέπει να τηρούνται και τα δικαιολογητικά έγγραφα που πρέπει να φυλάσσονται σε επίπεδο αρχής πιστοποίησης, διαχειριστικής αρχής, ενδιάμεσων φορέων και δικαιούχων.
10. Η Επιτροπή εκδίδει, προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτελεστικές πράξεις σχετικά με το υπόδειγμα της διαχειριστικής δήλωσης που αναφέρεται στην παράγραφο 4 στοιχείο ε). Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 2.
Άρθρο 33
Καθήκοντα της αρχής πιστοποίησης
Η αρχή πιστοποίησης επιχειρησιακού προγράμματος είναι αρμόδια ειδικότερα για:
α)
την κατάρτιση και υποβολή αιτήσεων πληρωμής στην Επιτροπή και την πιστοποίηση ότι αυτές είναι προϊόν αξιόπιστων λογιστικών συστημάτων, βασίζονται σε επαληθεύσιμα παραστατικά και έχουν υποβληθεί σε επαληθεύσεις από τη διαχειριστική αρχή·
β)
την κατάρτιση των λογαριασμών που αναφέρονται στο άρθρο 59 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού·
γ)
την πιστοποίηση της πληρότητας, της ακρίβειας και της ειλικρίνειας των λογαριασμών και ότι οι δαπάνες που εγγράφονται σε αυτούς είναι σύμφωνες με το εφαρμοστέο δίκαιο και έχουν πραγματοποιηθεί για πράξεις που επελέγησαν για χρηματοδότηση σύμφωνα με τα κριτήρια που εφαρμόζονται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα και συνάδουν με το εφαρμοστέο δίκαιο·
δ)
τη διασφάλιση της ύπαρξης ενός συστήματος εγγραφής και αποθήκευσης, σε ηλεκτρονική μορφή, λογιστικών εγγραφών για κάθε πράξη, και το οποίο υποστηρίζει όλα τα απαιτούμενα δεδομένα για την κατάρτιση των αιτήσεων πληρωμής και τους λογαριασμούς, περιλαμβανομένων των εγγραφών των προς ανάκτηση ποσών, των ανακτηθέντων ποσών και των ποσών που ανακλήθηκαν μετά από ολική ή μερική ακύρωση της συνεισφοράς για μια πράξη ή ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα·
ε)
τη διασφάλιση, για τους σκοπούς της σύνταξης και υποβολής των αιτήσεων πληρωμών, ότι έχει λάβει επαρκείς πληροφορίες από τη διαχειριστική αρχή σχετικά με τις διαδικασίες και τις διενεργηθείσες επαληθεύσεις σε σχέση με τη δαπάνη·
στ)
τη συνεκτίμηση, κατά τη σύνταξη και υποβολή αιτήσεων πληρωμής, των αποτελεσμάτων όλων των ελέγχων που διενεργούνται από την αρχή ελέγχου ή υπό την ευθύνη της·
ζ)
την τήρηση, σε ηλεκτρονική μορφή, λογιστικών εγγραφών όσον αφορά τις δαπάνες που δηλώνονται στην Επιτροπή και του αντίστοιχου ποσού της δημόσιας συμμετοχής που καταβάλλεται στους δικαιούχους·
η)
την τήρηση λογαριασμών για τα προς ανάκτηση ποσά και τα ποσά που αποσύρονται μετά από ολική ή μερική ακύρωση της συνεισφοράς σε μια πράξη. Τα ανακτώμενα ποσά επιστρέφονται στον προϋπολογισμό της Ένωσης πριν από το κλείσιμο του επιχειρησιακού προγράμματος και αφαιρούνται από την επόμενη δήλωση δαπανών.
Άρθρο 34
Καθήκοντα της αρχής ελέγχου
1. Η αρχή ελέγχου διασφαλίζει τη διενέργεια ελέγχων όσον αφορά την ομαλή λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος και σε κατάλληλο δείγμα πράξεων με βάση τις δαπάνες που δηλώνονται.
Οι δηλωθείσες δαπάνες ελέγχονται με βάση αντιπροσωπευτικό δείγμα, ή κατά περίπτωση, με ελέγχους επαλήθευσης, και, κατά γενικό κανόνα, με στατιστικές μεθόδους δειγματοληψίας.
Μη στατιστική μέθοδος δειγματοληψίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί ανάλογα με την επαγγελματική κρίση της αρχής ελέγχου, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά ελεγκτικά πρότυπα και σε κάθε περίπτωση όταν ο αριθμός των πράξεων για μια λογιστική χρήση δεν είναι επαρκής ώστε να επιτρέψει τη χρήση στατιστικής μεθόδου.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, το μέγεθος του δείγματος είναι επαρκές ώστε να είναι σε θέση η αρχή ελέγχου να συντάσσει έγκυρη έκθεση λογιστικού ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού.
Η μέθοδος μη στατιστικού δείγματος καλύπτει τουλάχιστον το 5 % των πράξεων για τις οποίες έχουν δηλωθεί δαπάνες στην Επιτροπή κατά τη διάρκεια μιας λογιστικής χρήσης και 10 % των δαπανών που έχουν δηλωθεί στην Επιτροπή κατά τη διάρκεια μιας λογιστικής χρήσης.
Στις περιπτώσεις που το συνολικό ποσό στήριξης από το Ταμείο σε ένα ΕΠ Ι δεν υπερβαίνει τα 35 000 000 EUR, μπορεί η αρχή ελέγχου να περιορίσει τις ελεγκτικές της δραστηριότητες σε ετήσιο σύστημα ελέγχου το οποίο περιλαμβάνει ελέγχους επαλήθευσης με συνδυασμό αιφνιδιαστικών ελέγχων και δοκιμών βάσει του κινδύνου. Το ελεγκτικό έργο διενεργείται σύμφωνα με διεθνώς αποδεκτά πρότυπα ελέγχου και αξιολογεί ποσοτικά ετησίως το επίπεδο σφάλματος που περιλαμβάνεται στις πιστοποιημένες δηλώσεις δαπανών προς την Επιτροπή.
2. Όταν οι έλεγχοι διενεργούνται από άλλο φορέα διαφορετικό από την ελεγκτική αρχή, η ελεγκτική αρχή εγγυάται ότι ο εν λόγω φορέας διαθέτει την αναγκαία λειτουργική ανεξαρτησία.
3. Η ελεγκτική αρχή εγγυάται ότι κατά τον έλεγχο λαμβάνονται υπόψη τα διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα.
4. Η αρχή ελέγχου καταρτίζει, εντός οκτώ μηνών από την έγκριση ενός επιχειρησιακού προγράμματος, στρατηγική λογιστικού ελέγχου για τη διενέργεια των λογιστικών ελέγχων. Η στρατηγική λογιστικού ελέγχου ορίζει τη μεθοδολογία ελέγχου, την μέθοδο δειγματοληψίας ή, κατά περίπτωση, τους ελέγχους επαλήθευσης για τους λογιστικούς ελέγχους πράξεων και τον προγραμματισμό των ελέγχων για την τρέχουσα λογιστική χρήση και τις δύο επόμενες λογιστικές χρήσεις. Η στρατηγική λογιστικού ελέγχου επικαιροποιείται σε ετήσια βάση από το 2016 μέχρι και το 2024. Όταν ένα κοινό σύστημα διαχείρισης και ελέγχου εφαρμόζεται σε δύο επιχειρησιακά προγράμματα, μπορεί να καθοριστεί μία ενιαία στρατηγική λογιστικού ελέγχου για τα εν λόγω επιχειρησιακά προγράμματα. Η αρχή ελέγχου υποβάλλει στην Επιτροπή τη στρατηγική λογιστικού ελέγχου, κατόπιν σχετικού αιτήματος.
5. Η αρχή ελέγχου συντάσσει:
α)
γνώμη λογιστικού ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού·
β)
ετήσια έκθεση ελέγχου που παραθέτει τα κύρια συμπεράσματα των λογιστικών ελέγχων που διενεργήθηκαν σύμφωνα με την παράγραφο 1, συμπεριλαμβανομένων των συμπερασμάτων σχετικά με ελλείψεις που διαπιστώθηκαν στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, και των προτεινόμενων διορθωτικών ενεργειών καθώς και εκείνων που υλοποιήθηκαν.
Όταν ένα κοινό σύστημα διαχείρισης και ελέγχου εφαρμόζεται σε δύο επιχειρησιακά προγράμματα, τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του στοιχείου β) του πρώτου εδαφίου μπορούν να ομαδοποιηθούν σε μία ενιαία έκθεση.
6. Η Επιτροπή εκδίδει, προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτελεστικές πράξεις σχετικά με τα υποδείγματα για τη στρατηγική λογιστικού ελέγχου, τη γνώμη λογιστικού ελέγχου και την έκθεση ελέγχου. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 2.
7. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 62, προκειμένου να ορίζει το πεδίο και το περιεχόμενο των λογιστικών ελέγχων πράξεων και των λογιστικών ελέγχων των λογαριασμών και τη μεθοδολογία για την επιλογή του δείγματος των πράξεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου.
8. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 62, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων όσον αφορά τη χρήση των δεδομένων που συλλέγονται κατά τη διενέργεια των εν λόγω λογιστικών ελέγχων από υπαλλήλους της Επιτροπής ή εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους της Επιτροπής.
Άρθρο 35
Διαδικασία διορισμού της διαχειριστικής αρχής και της αρχής πιστοποίησης
1. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή την ημερομηνία και τη μορφή των διορισμών, που πραγματοποιούνται στο κατάλληλο επίπεδο, της διαχειριστικής αρχής και, κατά περίπτωση, της αρχής πιστοποίησης, πριν από την υποβολή της πρώτης αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής προς την Επιτροπή.
2. Οι διορισμοί που αναφέρονται στην παράγραφο 1 βασίζονται σε έκθεση και γνώμη ανεξάρτητου ελεγκτικού φορέα, που αξιολογεί τη συμμόρφωση των αρχών προς τα κριτήρια που αφορούν το περιβάλλον εσωτερικού ελέγχου, τη διαχείριση των κινδύνων, τις δραστηριότητες διαχείρισης και ελέγχου, και την παρακολούθηση όπως αναφέρονται στο παράρτημα IV.
Ο ανεξάρτητος φορέας ελέγχου είναι η αρχή ελέγχου, ή άλλος φορέας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου με την απαραίτητη ελεγκτική ικανότητα, ο οποίος είναι ανεξάρτητος από τη διαχειριστική αρχή και, κατά περίπτωση, από την αρχή πιστοποίησης, και ο οποίος εκτελεί τα καθήκοντά του λαμβάνοντας υπόψη τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα λογιστικού ελέγχου.
3. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν ότι μια διαχειριστική αρχή ή μια αρχή πιστοποίησης που διορίστηκε για επιχειρησιακό πρόγραμμα συγχρηματοδοτούμενο από το ΕΚΤ, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 θεωρείται ότι διορίστηκε για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού.
4. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει, εντός ενός μηνός από την αναφερόμενη στην παράγραφο 1 κοινοποίηση των διορισμών, την έκθεση και τη γνώμη του αναφερόμενου στην παράγραφο 2 ανεξάρτητου ελεγκτικού φορέα και την περιγραφή των καθηκόντων και διαδικασιών της διαχειριστικής αρχής ή, κατά περίπτωση, της αρχής πιστοποίησης. Η Επιτροπή αποφασίζει εάν θα ζητήσει τα έγγραφα αυτά με βάση την αξιολόγηση κινδύνου.
Η Επιτροπή μπορεί να υποβάλει παρατηρήσεις εντός δύο μηνών από την παραλαβή των εγγράφων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο.
Με την επιφύλαξη του άρθρου 46, η εξέταση των εν λόγω εγγράφων δεν συνεπάγεται διακοπή της επεξεργασίας των αιτήσεων για ενδιάμεσες πληρωμές.
5. Σε περίπτωση που τα υφιστάμενα αποτελέσματα των λογιστικών και άλλων ελέγχων δείχνουν ότι η διορισθείσα αρχή δεν πληροί πλέον τα κριτήρια της παραγράφου 2, το κράτος μέλος καθορίζει, στο κατάλληλο επίπεδο και ανάλογα με τη σοβαρότητα του προβλήματος, περίοδο συμμόρφωσης κατά την οποία πρέπει να αναληφθούν οι απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες.
Σε περίπτωση που η διορισμένη αρχή δεν υλοποιήσει τις απαιτούμενες διορθωτικές ενέργειες εντός της περιόδου συμμόρφωσης που καθόρισε το κράτος μέλος, επιβάλλεται παύση του διορισμού της από το ίδιο το κράτος μέλος στο κατάλληλο επίπεδο.
Το κράτος μέλος ενημερώνει χωρίς καθυστέρηση την Επιτροπή όταν διορισμένη αρχή υπαχθεί σε περίοδο συμμόρφωσης, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με την αντίστοιχη περίοδο συμμόρφωσης, όταν τερματισθεί η περίοδος συμμόρφωσης μετά την εφαρμογή των διορθωτικών μέτρων, καθώς και σε περίπτωση που τερματισθεί ο διορισμός αρχής. Η γνωστοποίηση υπαγωγής διορισμένου φορέα σε περίοδο συμμόρφωσης από το κράτος μέλος, με την επιφύλαξη της εφαρμογής του άρθρου 46, δεν συνεπάγεται διακοπή της επεξεργασίας των αιτήσεων για ενδιάμεσες πληρωμές.
6. Όταν τερματίζεται ο διορισμός διαχειριστικής αρχής ή αρχής πιστοποίησης, τα κράτη μέλη διορίζουν, σύμφωνα με τη διαδικασία της παραγράφου 2, νέο φορέα ο οποίος αναλαμβάνει τα καθήκοντα της διαχειριστικής αρχής ή της αρχής πιστοποίησης, και ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή.
7. Η Επιτροπή εκδίδει, προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτελεστικές πράξεις σχετικά με το υπόδειγμα έκθεσης και γνώμης του ανεξάρτητου ελεγκτικού φορέα και την περιγραφή των καθηκόντων και διαδικασιών που ισχύουν για τη διαχειριστική αρχή και, ανάλογα με την περίπτωση, την αρχή πιστοποίησης. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 3.
Άρθρο 36
Εξουσίες και αρμοδιότητες της Επιτροπής
1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών που καλύπτουν, μεταξύ άλλων, τις πληροφορίες για τον διορισμό των φορέων που είναι υπεύθυνοι για την διαχείριση και τον έλεγχο, τα έγγραφα που παρέχονται κατ’ έτος, σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού, από τους ορισθέντες φορείς, τις εκθέσεις ελέγχου, τις ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης και τους ελέγχους που διενεργούνται από εθνικούς και ενωσιακούς φορείς, ότι τα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει συστήματα διαχείρισης και ελέγχου τα οποία είναι σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και ότι τα συστήματα αυτά λειτουργούν αποτελεσματικά κατά τη διάρκεια εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων.
2. Υπάλληλοι της Επιτροπής ή εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι της Επιτροπής μπορούν να διενεργούν επιτόπιους λογιστικούς ελέγχους ή επαληθεύσεις μετά από προειδοποίηση τουλάχιστον 12 εργάσιμων ημερών στην αρμόδια εθνική αρχή, εκτός από επείγουσες περιπτώσεις. Η Επιτροπή τηρεί την αρχή της αναλογικότητας, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη αποφυγής αδικαιολόγητων αλληλοεπικαλύψεων των λογιστικών ελέγχων ή των επαληθεύσεων που διενεργούν τα κράτη μέλη, το επίπεδο κινδύνου για τον προϋπολογισμό της Ένωσης και την ανάγκη ελαχιστοποίησης των διοικητικών επιβαρύνσεων για τους δικαιούχους σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Το πεδίο εφαρμογής αυτών των ελέγχων ή επαληθεύσεων μπορεί να περιλαμβάνει ιδίως την επαλήθευση της αποτελεσματικής λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου ενός προγράμματος ή μέρους του προγράμματος και των πράξεων, καθώς και αξιολόγηση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης πράξεων ή προγραμμάτων. Σε αυτούς τους ελέγχους ή τις επαληθεύσεις μπορούν να συμμετέχουν υπάλληλοι ή εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι του κράτους μέλους.
Οι υπάλληλοι ή οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι της Επιτροπής, οι οποίοι είναι δεόντως εξουσιοδοτημένοι να διενεργούν επιτόπιους λογιστικούς ελέγχους ή επαληθεύσεις, έχουν πρόσβαση σε όλα τα απαιτούμενα αρχεία, έγγραφα και μεταδεδομένα, ανεξάρτητα από το μέσο αποθήκευσής τους, τα οποία αφορούν τις χρηματοδοτούμενες από το Ταμείο δαπάνες ή τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου. Τα κράτη μέλη παρέχουν αντίγραφα αυτών των αρχείων, εγγράφων και μεταδεδομένων στην Επιτροπή μετά από σχετικό αίτημα.
Οι αρμοδιότητες που ορίζονται στην παρούσα παράγραφο δεν θίγουν την εφαρμογή των εθνικών διατάξεων που επιφυλάσσουν ορισμένες πράξεις για υπαλλήλους που ορίζονται ειδικά από την εθνική νομοθεσία. Υπάλληλοι και εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι της Επιτροπής δεν συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, σε κατ’ οίκον επισκέψεις ή στις επίσημες ανακρίσεις ατόμων στα πλαίσια διαδικασιών βάσει της εθνικής νομοθεσίας. Εντούτοις, οι υπάλληλοι αυτοί και οι αντιπρόσωποι έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες που αποκτώνται με αυτόν τον τρόπο χωρίς να θίγονται οι αρμοδιότητες των εθνικών δικαστηρίων και τηρώντας πλήρως τα θεμελιώδη δικαιώματα των σχετικών υποκειμένων δικαίου.
3. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων του διαχείρισης και ελέγχου ή να επαληθεύσει την ορθότητα των δαπανών σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 37
Συνεργασία με τις ελεγκτικές αρχές
1. Η Επιτροπή συνεργάζεται με τις αρχές ελέγχου για τον συντονισμό των σχεδίων και των μεθόδων του λογιστικού ελέγχου και ανταλλάσσει αμέσως με τις εν λόγω αρχές τα αποτελέσματα των λογιστικών ελέγχων των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.
2. Για να διευκολυνθεί η συνεργασία αυτή σε περιπτώσεις που ένα κράτος μέλος ορίζει περισσότερες από μία ελεγκτικές αρχές, το κράτος μέλος μπορεί να ορίσει έναν συντονιστικό φορέα.
3. Η Επιτροπή, οι ελεγκτικές αρχές και ο τυχόν συντονιστικός φορέας συναντώνται τακτικά κατά γενικό δε κανόνα τουλάχιστον μία φορά το έτος, εκτός εάν καταλήξουν σε διαφορετική απόφαση μεταξύ τους, για να εξετάσουν από κοινού την ετήσια έκθεση ελέγχου, τη γνώμη λογιστικού ελέγχου και τη στρατηγική λογιστικού ελέγχου, και να ανταλλάξουν απόψεις για θέματα που σχετίζονται με τη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.
ΤΙΤΛΟΣ VI
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΧΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ, ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Δημοσιονομική διαχείριση
Άρθρο 38
Αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα πραγματοποιούνται σε ετήσιες δόσεις στη διάρκεια της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020. Η απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση επιχειρησιακού προγράμματος συνιστά απόφαση χρηματοδότησης κατά την έννοια του άρθρου 84 του δημοσιονομικού κανονισμού και, μόλις κοινοποιηθεί στο οικείο κράτος μέλος, συνιστά νομική ανάληψη υποχρέωσης κατά την έννοια του δημοσιονομικού κανονισμού.
Για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, η ανάληψη υποχρέωσης του προϋπολογισμού για την πρώτη δόση έπεται της έγκρισης του επιχειρησιακού προγράμματος από την Επιτροπή.
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού για τις επόμενες δόσεις πραγματοποιούνται από την Επιτροπή πριν από την 1η Μαΐου κάθε έτους με βάση την απόφαση που αναφέρεται στην δεύτερη παράγραφο, εκτός εάν εφαρμόζεται το άρθρο 16 του δημοσιονομικού κανονισμού.
Άρθρο 39
Πληρωμές εκ μέρους της Επιτροπής
1. Οι πληρωμές εκ μέρους της Επιτροπής της συνεισφοράς του Ταμείου σε κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις πιστώσεις του προϋπολογισμού και με την επιφύλαξη των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων. Κάθε πληρωμή καταλογίζεται στις παλαιότερες ανοικτές πιστώσεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού του Ταμείου.
2. Οι πληρωμές έχουν τη μορφή προχρηματοδότησης, ενδιάμεσων πληρωμών και πληρωμής του τελικού υπολοίπου.
Άρθρο 40
Ενδιάμεσες πληρωμές και πληρωμή του τελικού υπολοίπου εκ μέρους της Επιτροπής
1. Η Επιτροπή καταβάλλει ως ενδιάμεσες πληρωμές το 90 % του ποσού που προκύπτει από την εφαρμογή του ποσοστού συγχρηματοδότησης που ορίζεται στην απόφαση για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος, στην επιλέξιμη δημόσια δαπάνη που περιλαμβάνεται στην αίτηση πληρωμής. Η Επιτροπή καθορίζει τα υπόλοιπα ποσά τα οποία επιστρέφονται υπό μορφή ενδιάμεσων πληρωμών ή ανακτώνται σύμφωνα με το άρθρο 50.
2. Παρά τις διατάξεις του άρθρου 21, η συνεισφορά από το Ταμείο μέσω των ενδιάμεσων πληρωμών και της πληρωμής του τελικού υπολοίπου δεν είναι υψηλότερη από το ανώτατο ποσό της συνεισφοράς από το Ταμείο, όπως ορίζεται στην απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος.
Άρθρο 41
Αιτήσεις πληρωμής
1. Η αίτηση πληρωμής που υποβάλλεται στην Επιτροπή παρέχει όλα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα στην Επιτροπή για την τήρηση λογαριασμών σύμφωνα με το άρθρο 68 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού.
2. Οι αιτήσεις πληρωμής περιλαμβάνουν για το επιχειρησιακό πρόγραμμα συνολικά και για την τεχνική βοήθεια που προβλέπεται στο άρθρο 27 παράγραφος 4:
α)
το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δημόσιων δαπανών που επωμίστηκαν οι δικαιούχοι και οι οποίες καταβλήθηκαν για την υλοποίηση πράξεων, όπως αυτές έχουν εγγραφεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης·
β)
το συνολικό ποσό της δημόσιας δαπάνης για την υλοποίηση πράξεων, όπως έχει καταχωριστεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης.
3. Οι επιλέξιμες δαπάνες που περιλαμβάνονται σε αίτηση πληρωμής τεκμηριώνονται από τα εκδοθέντα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας, εκτός των μορφών υποστήριξης που προβλέπονται στο άρθρο 25 παράγραφος 1 στοιχεία β), γ) και δ). Για τέτοιες μορφές επιχορηγήσεων, τα ποσά που περιλαμβάνονται σε μια αίτηση πληρωμής είναι οι δαπάνες που υπολογίζονται σε συνάρτηση με την εφαρμοζόμενη βάση.
4. Η Επιτροπή εκδίδει, προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτελεστικές πράξεις σχετικά με το υπόδειγμα για τις αιτήσεις πληρωμής. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 3.
Άρθρο 42
Πληρωμές προς δικαιούχους
1. Η διαχειριστική αρχή εξασφαλίζει ότι, όταν παρέχονται επιχορηγήσεις προς τις οργανώσεις-εταίρους, οι δικαιούχοι διαθέτουν επαρκή ρευστότητα ώστε να διασφαλίζεται η ορθή εκτέλεση των πράξεων.
2. Υπό τον όρο της διαθεσιμότητας χρηματοδότησης από την προχρηματοδότηση και τις ενδιάμεσες πληρωμές, η διαχειριστική αρχή μεριμνά ώστε ο δικαιούχος να εισπράττει στο ακέραιο το συνολικό ποσό της οφειλόμενης επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης το αργότερο 90 ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αξίωσης πληρωμής από τον δικαιούχο. Κανένα ποσό δεν αφαιρείται ούτε παρακρατείται, ούτε εισπράττεται οποιαδήποτε ειδική επιβάρυνση ή άλλο τέλος ισοδύναμου αποτελέσματος, το οποίο θα επέφερε μείωση των οφειλόμενων στους δικαιούχους ποσών.
3. Η προθεσμία πληρωμής που αναφέρεται στην παράγραφο 2 μπορεί να διακοπεί από την διαχειριστική αρχή στις ακόλουθες δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις:
α)
το ποσό της αξίωσης πληρωμής δεν οφείλεται ή δεν έχουν προσκομιστεί τα απαραίτητα δικαιολογητικά έγγραφα, συμπεριλαμβανομένων και των εγγράφων που είναι αναγκαία για τις επαληθεύσεις διαχείρισης σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 4 στοιχείο α)·
β)
έχει ξεκινήσει έρευνα σε σχέση με πιθανές παρατυπίες που επηρεάζουν τη σχετική δαπάνη.
Ο ενδιαφερόμενος δικαιούχος ενημερώνεται γραπτώς για την διακοπή και τους λόγους της διακοπής.
Άρθρο 43
Χρήση του ευρώ
1. Τα ποσά των επιχειρησιακών προγραμμάτων που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη, οι δηλώσεις δαπανών, οι αιτήσεις πληρωμής, οι λογαριασμοί και οι δαπάνες που αναφέρονται στις ετήσιες και τελικές εκθέσεις υλοποίησης εκφράζονται σε ευρώ.
2. Τα κράτη μέλη που δεν έχουν υιοθετήσει το ευρώ ως νόμισμά τους κατά την ημερομηνία της αίτησης πληρωμής μετατρέπουν σε ευρώ τα ποσά των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν σε εθνικό νόμισμα. Τα ποσά αυτά μετατρέπονται σε ευρώ με την χρήση της μηνιαίας λογιστικής ισοτιμίας της Επιτροπής για τον μήνα εγγραφής της σχετικής δαπάνης στους λογαριασμούς της αρχής πιστοποίησης του συγκεκριμένου επιχειρησιακού προγράμματος. Η Επιτροπή δημοσιεύει κάθε μήνα ηλεκτρονικώς αυτή τη συναλλαγματική ισοτιμία.
3. Όταν το ευρώ γίνει το νόμισμα ενός κράτους μέλους, η διαδικασία μετατροπής που μνημονεύεται στην παράγραφο 2 εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε όλες τις δαπάνες που έχουν καταλογιστεί στους λογαριασμούς από την αρχή πιστοποίησης πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της αμετάκλητης ισοτιμίας μετατροπής του εθνικού νομίσματος σε ευρώ.
Άρθρο 44
Πληρωμή και εκκαθάριση της προχρηματοδότησης
1. Έπειτα από την απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος, η Επιτροπή καταβάλλει προχρηματοδότηση που ανέρχεται στο 11 % της συνολικής συνεισφοράς του Ταμείου στο εν λόγω επιχειρησιακό πρόγραμμα.
2. Η προχρηματοδότηση χρησιμοποιείται μόνο για πληρωμές στους δικαιούχους κατά την εφαρμογή του επιχειρησιακού προγράμματος. Διατίθεται αμέσως στον αρμόδιο φορέα γι’ αυτόν τον σκοπό.
3. Το συνολικό ποσό που καταβάλλεται ως προχρηματοδότηση επιστρέφεται στην Επιτροπή εάν δεν σταλεί καμία αίτηση πληρωμής για το εν λόγω επιχειρησιακό πρόγραμμα εντός 24 μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή καταβάλλει το πρώτο ποσό της προχρηματοδότησης. Η συνεισφορά της Ένωσης στο εν λόγω επιχειρησιακό πρόγραμμα δεν επηρεάζεται από αυτή την επιστροφή.
4. Το ποσό που καταβάλλεται ως προχρηματοδότηση διαγράφεται εξ ολοκλήρου από τους λογαριασμούς της Επιτροπής το αργότερο κατά το κλείσιμο του επιχειρησιακού προγράμματος.
Άρθρο 45
Προθεσμίες για την υποβολή των αιτήσεων ενδιάμεσης πληρωμής και για την πληρωμή τους
1. Η αρχή πιστοποίησης υποβάλλει σε τακτά διαστήματα αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής σύμφωνα με το άρθρο 41 παράγραφος 2 που καλύπτει ποσά τα οποία εγγράφονται στο λογιστικό της σύστημα κατά την λογιστική χρήση. Ωστόσο, η αρχή πιστοποίησης, όταν το θεωρεί αναγκαίο, μπορεί να συμπεριλάβει τα εν λόγω ποσά στις αιτήσεις πληρωμής που υποβάλλονται σε μεταγενέστερες λογιστικές χρήσεις.
2. Η αρχή πιστοποίησης υποβάλλει την τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής έως τις 31 Ιουλίου μετά τη λήξη της προηγούμενης λογιστικής χρήσης και, σε κάθε περίπτωση, πριν από την πρώτη αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής για την επόμενη λογιστική χρήση.
3. Η πρώτη αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής δεν υποβάλλεται πριν από την κοινοποίηση στην Επιτροπή του διορισμού της διαχειριστικής αρχής και της αρχής πιστοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 35.
4. Δεν πραγματοποιούνται ενδιάμεσες πληρωμές για επιχειρησιακό πρόγραμμα, εκτός εάν έχει αποσταλεί στην Επιτροπή η ετήσια έκθεση υλοποίησης, σύμφωνα με το άρθρο 13.
5. Με την επιφύλαξη των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων, η Επιτροπή πραγματοποιεί την ενδιάμεση πληρωμή το αργότερο εντός 60 ημερών από την ημερομηνία καταχώρισης της αίτησης πληρωμής από την Επιτροπή.
Άρθρο 46
Διακοπή της προθεσμίας πληρωμής
1. Ο κύριος διατάκτης, κατά την έννοια του δημοσιονομικού κανονισμού, μπορεί να διακόπτει την προθεσμία πληρωμής για μια αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής για ανώτατη περίοδο έξι μηνών:
α)
σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρασχεθεί από έναν εθνικό ή ενωσιακό φορέα λογιστικού ελέγχου, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις σημαντικής ανεπάρκειας στη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου·
β)
ο κύριος διατάκτης οφείλει να διενεργεί πρόσθετες επαληθεύσεις όταν περιέρχονται σε γνώση του πληροφορίες ότι οι δαπάνες που περιέχονται σε μια αίτηση πληρωμής συνδέονται με παρατυπία που έχει σοβαρές δημοσιονομικές συνέπειες·
γ)
δεν υποβάλλεται ένα από τα έγγραφα που απαιτούνται βάσει του άρθρου 59 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού.
Τα κράτη μέλη μπορούν να συμφωνήσουν για επέκταση της περιόδου διακοπής κατά τρεις επιπλέον μήνες.
2. Ο κύριος διατάκτης περιορίζει τη διακοπή στο μέρος της δαπάνης που καλύπτεται από την αίτηση πληρωμής την οποία αφορούν τα στοιχεία που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1, εκτός εάν δεν είναι δυνατός ο εντοπισμός του μέρους των δαπανών που επηρεάζεται. Ο κύριος διατάκτης ενημερώνει γραπτώς το κράτος μέλος και τη διαχειριστική αρχή αμέσως για τον λόγο της διακοπής και τους ζητά να διορθώσουν την κατάσταση. Ο κύριος διατάκτης τερματίζει τη διακοπή της προθεσμίας πληρωμής μόλις ληφθούν τα αναγκαία μέτρα.
Άρθρο 47
Αναστολή πληρωμών
1. Το σύνολο ή μέρος των ενδιάμεσων πληρωμών μπορεί να αναστέλλεται από την Επιτροπή εάν συντρέχει ένας ή περισσότεροι από τους ακόλουθους λόγους:
α)
υπάρχει σοβαρή έλλειψη στην αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος, που έχει θέσει σε κίνδυνο την ενωσιακή συνεισφορά στο επιχειρησιακό πρόγραμμα και για την οποία δεν έχουν ληφθεί διορθωτικά μέτρα·
β)
δαπάνη που περιλαμβάνεται σε δήλωση δαπανών συνδέεται με παρατυπία που έχει σοβαρές δημοσιονομικές συνέπειες, η οποία δεν έχει διορθωθεί·
γ)
το κράτος μέλος δεν έχει λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την επανόρθωση της κατάστασης η οποία αποτέλεσε αιτία της διακοπής βάσει του άρθρου 46·
δ)
υπάρχει σοβαρή ανεπάρκεια όσον αφορά την ποιότητα και την αξιοπιστία του συστήματος παρακολούθησης ή των δεδομένων σχετικά με τους δείκτες.
2. Η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει με εκτελεστικές πράξεις την αναστολή όλων ή μέρους των ενδιάμεσων πληρωμών, αφού προηγουμένως δώσει στο κράτος μέλος την ευκαιρία να υποβάλει τις παρατηρήσεις του.
3. Η Επιτροπή τερματίζει την αναστολή όλων ή μέρους των ενδιάμεσων πληρωμών όταν το κράτος μέλος έχει λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να καταστήσει δυνατή την άρση της αναστολής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Προετοιμασία, εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών και κλείσιμο των επιχειρησιακών προγραμμάτων
Άρθρο 48
Υποβολή πληροφοριών
Για κάθε έτος από το 2016 έως και το 2025, τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή κατά την ημερομηνία που ορίζεται στο άρθρο 59 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού, τα κατωτέρω έγγραφα που αναφέρονται στο εν λόγω άρθρο, και συγκεκριμένα:
α)
τους λογαριασμούς που αναφέρονται στο άρθρο 49 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού για την προηγούμενη λογιστική χρήση·
β)
τη διαχειριστική δήλωση και την ετήσια σύνοψη που προβλέπεται στο άρθρο 32 παράγραφος 4 στοιχείο ε) του παρόντος κανονισμού για την προηγούμενη λογιστική χρήση·
γ)
τη γνώμη λογιστικού ελέγχου και την έκθεση ελέγχου που προβλέπεται στο άρθρο 34 παράγραφος 5 στοιχεία α) και β) του παρόντος κανονισμού για την προηγούμενη λογιστική χρήση.
Άρθρο 49
Προετοιμασία των λογαριασμών
1. Οι λογαριασμοί που αναφέρονται στο άρθρο 59 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού υποβάλλονται στην Επιτροπή για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα. Οι λογαριασμοί καλύπτουν τη λογιστική χρήση και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
α)
το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δημόσιων δαπανών που έχουν εγγραφεί στα λογιστικά συστήματα της αρχής πιστοποίησης το οποίο έχει συμπεριληφθεί σε αιτήσεις πληρωμών που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 41 και το άρθρο 45 παράγραφος 2 έως τις 31 Ιουλίου που έπεται της λήξης της λογιστικής χρήσης, το συνολικό ποσό της αντίστοιχης επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης που έχει πραγματοποιηθεί κατά την υλοποίηση των πράξεων και το συνολικό ποσό των αντίστοιχων πληρωμών που έχουν καταβληθεί στους δικαιούχους δυνάμει του άρθρου 42 παράγραφος 2·
β)
τα ποσά που ανακλήθηκαν και ανακτήθηκαν κατά τη λογιστική χρήση, τα προς ανάκτηση ποσά μέχρι το τέλος της λογιστικής χρήσης και τα μη ανακτήσιμα ποσά·
γ)
έλεγχο της συνάφειας μεταξύ των δαπανών που δηλώνονται σύμφωνα με το στοιχείο α) και των δαπανών που δηλώθηκαν για την ίδια λογιστική χρήση στις αιτήσεις πληρωμής και εξήγηση κάθε απόκλισης.
2. Στην περίπτωση που δαπάνες οι οποίες περιλαμβάνονταν προηγουμένως σε αίτηση για ενδιάμεση πληρωμή της λογιστικής χρήσης αποκλείονται από τους λογαριασμούς κράτους μέλους, λόγω υπό εξέλιξη αξιολόγησης της νομιμότητας και κανονικότητας των εν λόγω δαπανών, το σύνολο ή μέρος των δαπανών αυτών που αποδειχθεί νόμιμο και κανονικό μπορεί να συμπεριληφθεί σε αίτηση για ενδιάμεση πληρωμή σε μεταγενέστερες λογιστικές χρήσεις.
3. Η Επιτροπή εκδίδει, προκειμένου να οριστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτελεστικές πράξεις σχετικά με το υπόδειγμα για τους λογαριασμούς που αναφέρονται στο παρόν άρθρο. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 3.
Άρθρο 50
Εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών
1. Έως τις 31 Μαΐου του έτους που έπεται της λήξης της λογιστικής περιόδου, η Επιτροπή προβαίνει, σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 6 του δημοσιονομικού κανονισμού, σε εξέταση των εγγράφων που υποβλήθηκαν από το κράτος μέλος δυνάμει του άρθρου 48 του παρόντος κανονισμού.
Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, το κράτος μέλος παρέχει όλες τις απαραίτητες επιπρόσθετες πληροφορίες που θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να καθορίσει εάν οι λογαριασμοί είναι πλήρεις, ακριβείς και αληθείς έως την προθεσμία που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου.
2. Η Επιτροπή αποδέχεται τους λογαριασμούς εφόσον είναι σε θέση να συμπεράνει ότι οι λογαριασμοί είναι πλήρεις, ακριβείς και αληθείς. Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα αυτό όταν η αρχή ελέγχου παράσχει γνώμη λογιστικού ελέγχου χωρίς επιφυλάξεις όσον αφορά την πληρότητα, την ακρίβεια και την ειλικρίνεια των λογαριασμών, εκτός εάν η Επιτροπή κατέχει συγκεκριμένα στοιχεία βάσει των οποίων η γνώμη λογιστικού ελέγχου των λογαριασμών είναι αναξιόπιστη.
3. Η Επιτροπή ενημερώνει το κράτος μέλος έως την προθεσμία που ορίζεται στην παράγραφο 1 εάν είναι σε θέση να αποδεχθεί τους λογαριασμούς.
4. Εάν, για λόγους που αποδίδονται στο κράτος μέλος, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να πραγματοποιήσει την αποδοχή των λογαριασμών έως την προθεσμία που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή προβαίνει σε κοινοποίηση στο κράτος μέλος διευκρινίζοντας τους λόγους σύμφωνα με την παράγραφο 2 και αναφέροντας τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν καθώς και την χρονική περίοδο για την ολοκλήρωσή τους. Στο τέλος της ε λόγω χρονικής περιόδου η Επιτροπή ενημερώνει το κράτος μέλος εάν είναι σε θέση να αποδεχθεί τους λογαριασμούς.
5. Τα ζητήματα που αφορούν τη νομιμότητα και κανονικότητα των σχετικών συναλλαγών όσον αφορά τις δαπάνες που εγγράφονται στους λογαριασμούς δεν λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς της αποδοχής των λογαριασμών από την Επιτροπή. Η διαδικασία εξέτασης και αποδοχής των λογαριασμών δεν διακόπτει την εξέταση των αιτήσεων για ενδιάμεσες πληρωμές και δεν οδηγεί σε αναστολή των πληρωμών, με την επιφύλαξη των άρθρων 46 και 47.
6. Βάσει των λογαριασμών που γίνονται αποδεκτοί, η Επιτροπή υπολογίζει το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο για τη λογιστική χρήση και τις επακόλουθες προσαρμογές αναφορικά με τις πληρωμές στο κράτος μέλος. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη:
i)
τα ποσά στους λογαριασμούς που αναφέρονται στο άρθρο 49 παράγραφος 1 στοιχείο α) και στα οποία πρόκειται να εφαρμοσθεί το ποσοστό συγχρηματοδότησης που ορίζεται στο άρθρο 20·
ii)
το συνολικό ποσό των πληρωμών που πραγματοποίησε η Επιτροπή στη διάρκεια της εν λόγω λογιστικής χρήσης, το οποίο αποτελείται από το ποσό των ενδιάμεσων πληρωμών που κατέβαλε η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 21 και με το άρθρο 40 παράγραφος 1.
7. Μετά τον υπολογισμό που πραγματοποιείται σύμφωνα με την παράγραφο 6 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή καταβάλλει τυχόν οφειλόμενο επιπλέον ποσό εντός 30 ημερών από την αποδοχή των λογαριασμών. Εφόσον υπάρχουν ποσά προς ανάκτηση από το κράτος μέλος, υπόκεινται σε ένταλμα είσπραξης που εκδίδει η Επιτροπή το οποίο εκτελείται, κατά το δυνατόν, με συμψηφισμό των ποσών που οφείλονται στο κράτος μέλος στο πλαίσιο μεταγενέστερων πληρωμών στο ίδιο επιχειρησιακό πρόγραμμα. Η είσπραξη αυτή δεν αποτελεί δημοσιονομική διόρθωση και δεν περιορίζει την υποστήριξη του Ταμείου προς το επιχειρησιακό πρόγραμμα. Το ποσό που εισπράττεται αποτελεί έσοδο για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 177 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού.
8. Όταν μετά την εφαρμογή της διαδικασίας της παραγράφου 4, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αποδεχθεί τους λογαριασμούς, καθορίζει, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών και σύμφωνα με την παράγραφο 6, το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο για τη λογιστική χρήση, και ενημερώνει το κράτος μέλος. Όταν το κράτος μέλος κοινοποιεί στην Επιτροπή τη σύμφωνη γνώμη του εντός δύο μηνών από την ημερομηνία διαβίβασης των πληροφοριών από την Επιτροπή, εφαρμόζεται η παράγραφος 7. Ελλείψει τέτοιας συμφωνίας, η Επιτροπή εκδίδει απόφαση, με εκτελεστικές πράξεις, ορίζοντας το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο για την λογιστική χρήση. Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί δημοσιονομική διόρθωση και δεν περιορίζει τη στήριξη του Ταμείου προς το επιχειρησιακό πρόγραμμα. Βάσει της απόφασης αυτής, η Επιτροπή εφαρμόζει τις προσαρμογές στις πληρωμές προς το κράτος μέλος σύμφωνα με την παράγραφο 7.
9. Η αποδοχή των λογαριασμών από την Επιτροπή, ή η έκδοση απόφασης από την Επιτροπή σύμφωνα με την παράγραφο 8, δεν θίγει την εφαρμογή των διορθώσεων δυνάμει των άρθρων 55 και 56.
10. Τα κράτη μέλη δύνανται να αντικαθιστούν τα παράτυπα ποσά που εντοπίζονται μετά την υποβολή των λογαριασμών, προβαίνοντας στις αντίστοιχες προσαρμογές στους λογαριασμούς για τη λογιστική χρήση κατά την οποία εντοπίστηκε η παρατυπία, με την επιφύλαξη των άρθρων 55 και 56.
Άρθρο 51
Διαθεσιμότητα εγγράφων
1. Η διαχειριστική αρχή διασφαλίζει ότι όλα τα δικαιολογητικά έγγραφα σχετικά με τις δαπάνες που υποστηρίζονται από το Ταμείο για πράξεις για τις οποίες το συνολικό ποσό της επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης δεν υπερβαίνει το 1 000 000 EUR, τίθενται για διάστημα τριών ετών στη διάθεση της Επιτροπής και του Ελεγκτικού Συνεδρίου εάν το ζητήσουν, από τις 31 Δεκεμβρίου μετά την υποβολή των λογαριασμών στους οποίους περιλαμβάνεται η δαπάνη της πράξης.
Στην περίπτωση πράξεων άλλων από εκείνες που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο, όλα τα δικαιολογητικά έγγραφα είναι διαθέσιμα για περίοδο δύο ετών από τις 31 Δεκεμβρίου μετά την υποβολή των λογαριασμών στους οποίους περιλαμβάνεται η τελική δαπάνη της περατωθείσας πράξης.
Μια διαχειριστική αρχή μπορεί να αποφασίσει να εφαρμόσει σε πράξεις για τις οποίες η συνολική επιλέξιμη δαπάνη είναι μικρότερη των 1 000 000 EUR, τον κανόνα που αναφέρεται στο δεύτερο εδάφιο.
Η χρονική περίοδος που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο διακόπτεται είτε σε περίπτωση δικαστικών διαδικασιών είτε με δεόντως αιτιολογημένη αίτηση της Επιτροπής.
2. Η διαχειριστική αρχή κοινοποιεί στους δικαιούχους την ημερομηνία έναρξης της περιόδου που αναφέρεται στην παράγραφο 1.
3. Τα έγγραφα τηρούνται υπό τη μορφή είτε πρωτοτύπων είτε επικυρωμένων αντιγράφων των πρωτοτύπων ή σε κοινώς αποδεκτούς φορείς δεδομένων, περιλαμβανομένων των ηλεκτρονικών εκδόσεων των πρωτότυπων εγγράφων ή εγγράφων που υπάρχουν μόνο σε ηλεκτρονική μορφή.
4. Τα έγγραφα τηρούνται σε μορφή που επιτρέπει ταυτοποίηση των υποκειμένων των δεδομένων για διάστημα που δεν υπερβαίνει το αναγκαίο για τους σκοπούς για τους οποίους συγκεντρώθηκαν τα δεδομένα ή για τους οποίους υποβάλλονται σε περαιτέρω επεξεργασία
5. Η διαδικασία πιστοποίησης της αντιστοιχίας των εγγράφων που διατηρούνται σε κοινά αποδεκτούς φορείς δεδομένων με τα πρωτότυπα έγγραφα ορίζεται από τις εθνικές αρχές και εξασφαλίζει ότι οι διατηρούμενες εκδόσεις τηρούν τις εθνικές νομικές απαιτήσεις και είναι αξιόπιστες για τους σκοπούς του λογιστικού ελέγχου.
6. Όταν τα έγγραφα υπάρχουν μόνο σε ηλεκτρονική μορφή, τα πληροφοριακά συστήματα που χρησιμοποιούνται πρέπει να πληρούν τα αποδεκτά πρότυπα ασφαλείας που διασφαλίζουν ότι τα διατηρούμενα έγγραφα τηρούν τις εθνικές νομικές απαιτήσεις και είναι αξιόπιστα για τους σκοπούς του λογιστικού ελέγχου.
Άρθρο 52
Υποβολή εγγράφων κλεισίματος και πληρωμή του τελικού υπολοίπου
1. Πέραν των εγγράφων που αναφέρονται στο άρθρο 48, για την τελική λογιστική χρήση από την 1η Ιουλίου 2023 έως την 30ή Ιουνίου 2024, τα κράτη μέλη υποβάλλουν τελική έκθεση υλοποίησης του επιχειρησιακού προγράμματος.
2. Το τελικό υπόλοιπο καταβάλλεται το αργότερο εντός τριών μηνών από την ημερομηνία αποδοχής των λογαριασμών της τελευταίας λογιστικής χρήσης ή ενός μηνός μετά την ημερομηνία παραλαβής της τελικής έκθεσης υλοποίησης ισχύει η τελευταία ημερομηνία.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Δημοσιονομικές διορθώσεις και εισπράξεις
Άρθρο 53
Δημοσιονομικές διορθώσεις από τα κράτη μέλη
1. Τα κράτη μέλη φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για τη διερεύνηση των παρατυπιών και την επιβολή των αναγκαίων δημοσιονομικών διορθώσεων και την επιδίωξη της ανάκτησης των σχετικών ποσών. Σε περίπτωση συστημικής παρατυπίας, το κράτος μέλος επεκτείνει την έρευνά του για να καλυφθούν όλες οι πράξεις που έχουν ενδεχομένως επηρεαστεί.
2. Τα κράτη μέλη προβαίνουν στις απαιτούμενες δημοσιονομικές διορθώσεις όσον αφορά τις μεμονωμένες ή συστημικές παρατυπίες που διαπιστώνονται σε πράξεις ή επιχειρησιακά προγράμματα. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις συνίστανται στην ακύρωση ολόκληρης ή μέρους της δημόσιας συνεισφοράς σε μια πράξη ή επιχειρησιακό πρόγραμμα. Το κράτος μέλος λαμβάνει υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα των παρατυπιών και την οικονομική απώλεια του Ταμείου και εφαρμόζει αναλογική διόρθωση. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις εγγράφονται στους λογαριασμούς από τη διαχειριστική αρχή για τη λογιστική χρήση κατά τη διάρκεια της οποίας αποφασίζεται η ακύρωση.
3. Το ποσό της συνεισφοράς του Ταμείου που ακυρώνεται σύμφωνα με την παράγραφο 2 μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί από το κράτος μέλος στο εσωτερικό του ίδιου επιχειρησιακού προγράμματος με την επιφύλαξη της παραγράφου 4.
4. Η συνεισφορά που ακυρώνεται σύμφωνα με την παράγραφο 2 δεν επιτρέπεται να επαναχρησιμοποιηθεί για καμία πράξη που αποτέλεσε αντικείμενο διόρθωσης ούτε, στην περίπτωση που η δημοσιονομική διόρθωση πραγματοποιείται λόγω συστημικής παρατυπίας, για πράξη που επηρεάστηκε από τη συστημική παρατυπία.
5. Μία δημοσιονομική διόρθωση δεν έχει αντίκτυπο στην υποχρέωση των κρατών μελών να επιδιώκουν την ανάκτηση ποσών βάσει του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 54
Δημοσιονομικές διορθώσεις από την Επιτροπή
1. Η Επιτροπή πραγματοποιεί τις δημοσιονομικές διορθώσεις, μέσω εκτελεστικών πράξεων, ακυρώνοντας συνολικά ή εν μέρει τη συνεισφορά της Ένωσης σε ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα και προβαίνοντας σε ανάκτηση από το κράτος μέλος, με στόχο να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο χρηματοδότησης από την Ένωση δαπάνης η οποία συνιστά παράβαση της εφαρμοστέας νομοθεσίας·
2. Παράβαση της εφαρμοστέας νομοθεσίας συνεπάγεται δημοσιονομική διόρθωση μόνο σε σχέση με δαπάνες που έχουν δηλωθεί στην Επιτροπή και εάν συντρέχει ένας από τους ακόλουθους όρους:
α)
η παράβαση επηρέασε την επιλογή μιας πράξης από τον αρμόδιο φορέα για τη στήριξη από το Ταμείο ή, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες, λόγω της φύσης της παράβασης, δεν είναι δυνατό να αξιολογηθεί ο εν λόγω αντίκτυπος, υφίσταται όμως προφανής κίνδυνος η παράβαση να έχει αυτές τις επιπτώσεις·
β)
η παράβαση επηρέασε το ποσό της δαπάνης που δηλώθηκε για επιστροφή από τον προϋπολογισμό της Ένωσης ή, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες, λόγω της φύσης της παράβασης, δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί επακριβώς ο δημοσιονομικός αντίκτυπος, αλλά υφίσταται προφανής κίνδυνος η παράβαση να έχει αυτές τις επιπτώσεις.
3. Όταν λαμβάνεται απόφαση για δημοσιονομική διόρθωση βάσει της παραγράφου 1, η Επιτροπή τηρεί την αρχή της αναλογικότητας λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης της εφαρμοστέας νομοθεσίας και τις δημοσιονομικές της επιπτώσεις για τον προϋπολογισμό της Ένωσης. Η Επιτροπή τηρεί ενήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις αποφάσεις που λαμβάνονται για την εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων.
Άρθρο 55
Κριτήρια για δημοσιονομικές διορθώσεις από την Επιτροπή
1. Η Επιτροπή προβαίνει σε δημοσιονομικές διορθώσεις με εκτελεστικές πράξεις, ακυρώνοντας το σύνολο ή μέρος της συνεισφοράς της Ένωσης σε επιχειρησιακό πρόγραμμα, σύμφωνα με το άρθρο 54, όταν, μετά τη διεξαγωγή της αναγκαίας εξέτασης, συμπεραίνει ότι:
α)
υπάρχει σοβαρή έλλειψη στην αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος η οποία έχει θέσει σε κίνδυνο την ήδη καταβληθείσα συνεισφορά της Ένωσης στο επιχειρησιακό πρόγραμμα·
β)
το κράτος μέλος δεν έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις του βάσει του άρθρου 53 πριν από την έναρξη της διαδικασίας διόρθωσης βάσει της παρούσας παραγράφου·
γ)
οι δαπάνες που περιέχονται στην αίτηση πληρωμής είναι παράτυπες και δεν έχουν διορθωθεί από το κράτος μέλος πριν από την έναρξη της διαδικασίας διόρθωσης βάσει της παρούσας παραγράφου.
Η Επιτροπή στηρίζει τις δημοσιονομικές της διορθώσεις σε διαπιστωμένες μεμονωμένες περιπτώσεις παρατυπιών, λαμβάνοντας υπόψη αν η παρατυπία είναι συστημική. Όταν δεν είναι εφικτός ο ακριβής προσδιορισμός του ποσού της παράτυπης δαπάνης με την οποία επιβαρύνθηκε το Ταμείο, η Επιτροπή εφαρμόζει κατ’ αποκοπήν διόρθωση ή διόρθωση κατά παρέκταση.
2. Κατά την έκδοση απόφασης σχετικά με τη διόρθωση βάσει της παραγράφου 1, η Επιτροπή τηρεί την αρχή της αναλογικότητας λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα της παρατυπίας καθώς και την έκταση και τις δημοσιονομικές επιπτώσεις των ελλείψεων που διαπιστώθηκαν στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος.
3. Όταν η Επιτροπή στηρίζει τη θέση της σε εκθέσεις ελεγκτών, με εξαίρεση τους ελεγκτές των δικών της υπηρεσιών, εξάγει τα δικά της συμπεράσματά σε σχέση με τις δημοσιονομικές συνέπειες, αφού εξετάσει τα μέτρα που έλαβε το οικείο κράτος μέλος βάσει του άρθρου 53 παράγραφος 2, τις κοινοποιήσεις που πραγματοποιούνται βάσει του άρθρου 30 παράγραφος 2 και τις ενδεχόμενες απαντήσεις από το κράτος μέλος.
4. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 62, θεσπίζοντας λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τα κριτήρια για τον καθορισμό σοβαρών ελλείψεων στην αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων των κύριων τύπων τέτοιων ελλείψεων, τα κριτήρια που εφαρμόζονται για τον καθορισμό του επιπέδου της δημοσιονομικής διόρθωσης που πρέπει να εφαρμοστεί και τα κριτήρια για την εφαρμογή κατ’ αποκοπήν διορθώσεων ή διορθώσεων κατά παρέκταση.
Άρθρο 56
Διαδικασία δημοσιονομικής διόρθωσης από την Επιτροπή
1. Πριν λάβει απόφαση για τη δημοσιονομική διόρθωση, η Επιτροπή κινεί τη διαδικασία ενημερώνοντας το κράτος μέλος για τα προσωρινά συμπεράσματα της εξέτασής της και ζητώντας από το κράτος μέλος να διατυπώσει τις παρατηρήσεις του εντός δύο μηνών.
2. Όταν η Επιτροπή προτείνει κατά παρέκταση ή κατ’ αποκοπήν δημοσιονομική διόρθωση, παρέχεται στο κράτος μέλος η δυνατότητα να αποδείξει, μέσω εξέτασης των συναφών εγγράφων, ότι η πραγματική έκταση της παρατυπίας είναι μικρότερη από την εκτίμηση της Επιτροπής. Το κράτος μέλος, σε συμφωνία με την Επιτροπή, δύναται να περιορίσει το πεδίο της εξέτασης αυτής σε ένα κατάλληλο ποσοστό ή ένα δείγμα των σχετικών φακέλων. Εκτός από δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, η χρονική παράταση που χορηγείται για την εξέταση αυτή δεν μπορεί να υπερβεί περαιτέρω την περίοδο δύο μηνών μετά τη δίμηνη περίοδο πού αναφέρεται στην παράγραφο 1.
3. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη όλα τα στοιχεία που υποβάλλει το κράτος μέλος εντός της προθεσμίας που ορίζεται στις παραγράφους 1 και 2.
4. Όταν το κράτος μέλος δεν αποδέχεται τα προσωρινά συμπεράσματα της Επιτροπής, καλείται σε ακρόαση από την Επιτροπή, ώστε να διασφαλιστεί ότι είναι διαθέσιμες όλες οι σχετικές πληροφορίες και παρατηρήσεις που θα χρησιμεύσουν ως βάση για τα συμπεράσματα της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της δημοσιονομικής διόρθωσης.
5. Σε περίπτωση συμφωνίας και με την επιφύλαξη της παραγράφου 6 του παρόντος άρθρου, το κράτος μέλος μπορεί να χρησιμοποιήσει εκ νέου το Ταμείο σύμφωνα με το άρθρο 53 παράγραφος 3.
6. Για την επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων, η Επιτροπή λαμβάνει απόφαση σχετικά με τη δημοσιονομική διόρθωση, με εκτελεστική πράξη, εντός έξι μηνών από την ημερομηνία της ακρόασης ή από την ημερομηνία παραλαβής των συμπληρωματικών στοιχείων, όταν το κράτος μέλος δεχθεί να υποβάλει τα εν λόγω συμπληρωματικά στοιχεία μετά την ακρόαση. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη όλα τα στοιχεία και τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν κατά τη διαδικασία. Εάν δεν πραγματοποιηθεί ακρόαση, ο υπολογισμός της εξάμηνης περιόδου αρχίζει δύο μήνες από την ημερομηνία της προσκλητήριας σε ακρόαση επιστολής της Επιτροπής.
7. Όταν η Επιτροπή κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της σύμφωνα με το άρθρο 36, ή το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, εντοπίζουν παρατυπίες που καταδεικνύουν σοβαρές ελλείψεις στην αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, η συνακόλουθη δημοσιονομική διόρθωση μειώνει τη χρηματοδότηση από το Ταμείο στο επιχειρησιακό πρόγραμμα
Το πρώτο εδάφιο δεν ισχύει στην περίπτωση σοβαρών ελλείψεων στην αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου οι οποίες, πριν από την ημερομηνία εντοπισμού από την Επιτροπή ή το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο:
α)
είχαν προσδιορισθεί στην διαχειριστική δήλωση, την ετήσια έκθεση ελέγχου ή την γνώμη λογιστικού ελέγχου που υποβλήθηκε στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού, ή σε άλλες εκθέσεις λογιστικού ελέγχου της αρχής λογιστικού ελέγχου που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή και έχουν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα, ή
β)
είχαν αποτελέσει το αντικείμενο κατάλληλων διορθωτικών μέτρων από το κράτος μέλος.
Η αξιολόγηση των σοβαρών ελλείψεων στην αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου βασίζεται στην εφαρμοστέα νομοθεσία κατά την υποβολή των συναφών διαχειριστικών δηλώσεων, των ετήσιων εκθέσεων ελέγχου και των γνωμών λογιστικού ελέγχου.
Όταν η Επιτροπή αποφασίζει την εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων:
α)
τηρεί την αρχή της αναλογικότητας λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα των σοβαρών ελλείψεων στην αποτελεσματική λειτουργία ενός συστήματος διαχείρισης και ελέγχου και τις δημοσιονομικές τους επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης·
β)
για τους σκοπούς της εφαρμογής κατ’ αποκοπή ή κατά παρέκταση διορθώσεων, εξαιρεί τις παράτυπες δαπάνες που εντοπίστηκαν προηγουμένως από το κράτος μέλος το οποίο απετέλεσε αντικείμενο προσαρμογής των λογαριασμών σύμφωνα με το άρθρο 50 παράγραφος 10 και των δαπανών που υπόκεινται σε εν εξελίξει αξιολόγηση της νομιμότητας και της κανονικότητάς τους σύμφωνα προς το άρθρο 49 παράγραφος 2·
γ)
λαμβάνει υπόψη της τις κατ’ αποκοπή ή κατά παρέκταση διορθώσεις που εφαρμόζονται στις δαπάνες του κράτους μέλους για άλλες σοβαρές ελλείψεις που έχουν εντοπιστεί από το κράτος μέλος κατά τον υπολογισμό του υπολειπόμενου κινδύνου για τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
Άρθρο 57
Επιστροφή
1. Κάθε επιστροφή η οποία οφείλεται στον προϋπολογισμό της Ένωσης πραγματοποιείται πριν από την προθεσμία που αναφέρεται στο ένταλμα είσπραξης το οποίο συντάσσεται σύμφωνα με το άρθρο 73 του δημοσιονομικού κανονισμού. Η προθεσμία αυτή λήγει την τελευταία ημέρα του δεύτερου μήνα από την έκδοση του εντάλματος.
2. Οποιαδήποτε καθυστέρηση της επιστροφής συνεπάγεται την πληρωμή τόκων υπερημερίας, αρχής γενομένης από την ημερομηνία λήξης μέχρι την ημερομηνία πραγματοποίησης της πραγματικής πληρωμής. Το επιτόκιο αυτών των τόκων είναι κατά μιάμιση ποσοστιαία μονάδα υψηλότερο από το επιτόκιο που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στις βασικές πράξεις της αναχρηματοδότησης κατά την πρώτη εργάσιμη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
Άρθρο 58
Αναλογικός έλεγχος επιχειρησιακών προγραμμάτων
1. Οι πράξεις των οποίων οι συνολικές επιλέξιμες δαπάνες δεν υπερβαίνουν τις 150 000 EUR δεν υπόκεινται σε περισσότερους από έναν λογιστικούς ελέγχους είτε από την αρχή ελέγχου είτε από την Επιτροπή πριν από την υποβολή των λογαριασμών της λογιστικής χρήσης κατά την οποία περατώνεται η πράξη. Οι άλλες πράξεις δεν υπόκεινται σε περισσότερους από έναν λογιστικούς ελέγχους ανά λογιστική χρήση είτε από την αρχή ελέγχου είτε από την Επιτροπή πριν από την υποβολή των λογαριασμών της λογιστικής χρήσης κατά την οποία περατώνεται η πράξη. Οι πράξεις δεν υπόκεινται σε λογιστικό έλεγχο από την Επιτροπή ή την αρχή ελέγχου σε οιοδήποτε έτος κατά το οποίο έχει ήδη πραγματοποιηθεί λογιστικός έλεγχος από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, υπό την προϋπόθεση ότι τα αποτελέσματα του ελεγκτικού έργου που διεξήγαγε το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο για τις εν λόγω πράξεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την αρχή ελέγχου ή την Επιτροπή για τον σκοπό της εκπλήρωσης των αντίστοιχων καθηκόντων τους.
2. Ο λογιστικός έλεγχος μιας πράξης που στηρίζεται από ΕΠ Ι μπορεί να καλύπτει όλα τα στάδια εκτέλεσής της και όλα τα επίπεδα της αλυσίδας εφοδιασμού, με μόνη εξαίρεση τον έλεγχο των πραγματικών τελικών αποδεκτών, εκτός εάν η αξιολόγηση κινδύνου διαπιστώσει ειδικό κίνδυνο παρατυπίας ή απάτης.
3. Για τα επιχειρησιακά προγράμματα για τα οποία η τελευταία γνώμη λογιστικού ελέγχου αναφέρει ότι δεν υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις, η Επιτροπή μπορεί να συμφωνήσει με την αρχή ελέγχου στην επόμενη συνεδρίαση η οποία αναφέρεται στο άρθρο 37 παράγραφος 2 ότι ο απαιτούμενος όγκος ελεγκτικής εργασίας μπορεί να περιοριστεί, ώστε να είναι ανάλογος με τον διαπιστωθέντα κίνδυνο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η Επιτροπή δεν διενεργεί δικούς της επιτόπιους ελέγχους, εκτός εάν υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ελλείψεις του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου οι οποίες επηρεάζουν τις δηλωθείσες στην Επιτροπή δαπάνες σε μια λογιστική χρήση για την οποία οι λογαριασμοί έχουν γίνει αποδεκτοί από την Επιτροπή.
4. Για τα επιχειρησιακά προγράμματα για τα οποία η Επιτροπή εξάγει το συμπέρασμα ότι η γνώμη της αρχής ελέγχου είναι αξιόπιστη, μπορεί να συμφωνήσει με την αρχή ελέγχου να περιορίσει τους επιτόπιους ελέγχους που πραγματοποιεί η ίδια η Επιτροπή στο ελεγκτικό έργο της αρχής ελέγχου, εκτός εάν υπάρχουν στοιχεία για ελλείψεις στο έργο της αρχής ελέγχου για μια λογιστική χρήση για την οποία οι λογαριασμοί έχουν γίνει αποδεκτοί από την Επιτροπή.
5. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, η αρχή ελέγχου και η Επιτροπή μπορούν να διενεργούν λογιστικούς ελέγχους πράξεων σε περίπτωση που η αξιολόγηση κινδύνου ή λογιστικός έλεγχος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου διαπιστώσει ειδικό κίνδυνο παρατυπίας ή απάτης, στην περίπτωση που υπάρχουν στοιχεία για σοβαρές ελλείψεις στην αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του οικείου επιχειρησιακού προγράμματος και, κατά τη διάρκεια της περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 51 παράγραφος 1. Η Επιτροπή μπορεί, για να αξιολογήσει το έργο μιας αρχής ελέγχου, να επανεξετάσει τη διαδρομή ελέγχου της αρχής λογιστικού ελέγχου ή να συμμετέχει σε επιτόπιους ελέγχους της αρχής ελέγχου και όταν, σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα, είναι αναγκαίο, προκειμένου να λάβει διασφάλιση σε σχέση με την αποτελεσματική λειτουργία της αρχής ελέγχου, η Επιτροπή μπορεί να διεξάγει ελέγχους πράξεων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Αποδέσμευση
Άρθρο 59
Αποδέσμευση
1. Η Επιτροπή αποδεσμεύει μέρος του ποσού επιχειρησιακού προγράμματος, το οποίο δεν έχει χρησιμοποιηθεί για την καταβολή της προχρηματοδότησης και των ενδιάμεσων πληρωμών έως τις 31 Δεκεμβρίου του τρίτου οικονομικού έτους μετά το έτος της δημοσιονομικής ανάληψης υποχρεώσεων στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος ή για το οποίο δεν έχει υποβληθεί σύμφωνα με το άρθρο 45 αίτηση πληρωμής η οποία συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 41, συμπεριλαμβανομένων και των αιτήσεων πληρωμής οι οποίες είτε ολόκληρες είτε τμηματικώς υπόκεινται σε διακοπή της προθεσμίας πληρωμής ή σε αναστολή πληρωμών.
2. Το συγκεκριμένο μέρος των αναλήψεων υποχρεώσεων που είναι ακόμη ανοικτό στις 31 Δεκεμβρίου 2023 αποδεσμεύεται εάν κάποιο από τα έγγραφα που απαιτούνται δυνάμει του άρθρου 52 παράγραφος 1 δεν έχει υποβληθεί στην Επιτροπή έως την προθεσμία που αναγράφεται στο άρθρο 52 παράγραφος 1.
Άρθρο 60
Εξαίρεση από την αποδέσμευση
1. Από το ποσό το οποίο αφορά η αποδέσμευση αφαιρούνται τα ποσά που αντιστοιχούν στο τμήμα της ανάληψης υποχρέωσης του προϋπολογισμού για το οποίο:
α)
αναστέλλονται οι πράξεις με δικαστική διαδικασία ή με διοικητική ένσταση η οποία έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα· ή
β)
δεν κατέστη δυνατή η υποβολή αίτησης πληρωμής για λόγους ανωτέρας βίας που επηρέασαν σοβαρά την υλοποίηση ολόκληρου ή μέρους του επιχειρησιακού προγράμματος.
Οι εθνικές αρχές που προβάλλουν λόγους ανωτέρας βίας βάσει του στοιχείου β) του πρώτου εδαφίου αποδεικνύουν τις άμεσες επιπτώσεις της ανωτέρας βίας στην υλοποίηση ολόκληρου ή μέρους του επιχειρησιακού προγράμματος
Για τους σκοπούς των στοιχείων α) και β) του πρώτου εδαφίου, η μείωση του ποσού μπορεί να ζητηθεί μία φορά, εάν η διάρκεια της αναστολής ή της κατάστασης ανωτέρας βίας δεν είναι μεγαλύτερη του ενός έτους, ή περισσότερες φορές για διάστημα που αντιστοιχεί στη διάρκεια της κατάστασης ανωτέρας βίας ή στον αριθμό των ετών μεταξύ της ημερομηνίας της δικαστικής ή διοικητικής απόφασης για την αναστολή της υλοποίησης της πράξης και της ημερομηνίας έκδοσης της οριστικής δικαστικής ή διοικητικής απόφασης.
2. Το κράτος μέλος αποστέλλει στην Επιτροπή, έως τις 31 Ιανουαρίου, στοιχεία για τις αναφερόμενες στα στοιχεία α) και β) του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 1 εξαιρέσεις για το ποσό που έπρεπε να δηλωθεί μέχρι το τέλος του προηγούμενου έτους.
Άρθρο 61
Διαδικασία
1. Η Επιτροπή ενημερώνει εγκαίρως το κράτος μέλος και τη διαχειριστική αρχή σε εύθετο χρόνο όποτε υπάρχει κίνδυνος εφαρμογής του κανόνα της αποδέσμευσης βάσει του άρθρου 59.
2. Βάσει των πληροφοριών που λαμβάνει στις 31 Ιανουαρίου, η Επιτροπή ανακοινώνει στο κράτος μέλος και τη διαχειριστική αρχή το ποσό της αποδέσμευσης που προκύπτει από τα εν λόγω στοιχεία.
3. Το κράτος μέλος έχει προθεσμία δύο μηνών να αποδεχθεί το ποσό που πρόκειται να αποδεσμευτεί ή να υποβάλει τις παρατηρήσεις του.
4. Το κράτος μέλος υποβάλει στην Επιτροπή έως τις 30 Ιουνίου αναθεωρημένο σχέδιο χρηματοδότησης που αποτυπώνει για το εξεταζόμενο οικονομικό έτος το μειωμένο ποσό της στήριξης που παρέχεται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα. Εάν δεν το πράξει, η Επιτροπή αναθεωρεί το σχέδιο χρηματοδότησης μειώνοντας τη συνεισφορά του Ταμείου για το εξεταζόμενο οικονομικό έτος.
5. Η Επιτροπή τροποποιεί την απόφαση για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος, μέσω εκτελεστικών πράξεων, το αργότερο έως τις 30 Σεπτεμβρίου.
ΤΙΤΛΟΣ VΙΙ
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΕΙΣ, ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 62
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 13 παράγραφος 6, στο άρθρο 30 παράγραφος 2 πέμπτο εδάφιο, στο άρθρο 32 παράγραφος 8 πρώτο εδάφιο, στο άρθρο 32 παράγραφος 9, στο άρθρο 34 παράγραφος 7, στο άρθρο 34 παράγραφος 8 και στο άρθρο 55 παράγραφος 4 εξουσιοδότηση που ανατίθεται στην Επιτροπή για αόριστο χρονικό διάστημα από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού.
3. Η Επιτροπή, μόλις εκδώσει πράξη κατ’ εξουσιοδότηση, την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
4. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχουν αντιταχθεί σε αυτή ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της εν λόγω πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εφόσον, πριν από την παρέλευση της εν λόγω χρονικής περιόδου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν αμφότερα ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν σκοπεύουν να προβάλουν αντίρρηση. Η ανωτέρω προθεσμία παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Εάν κατά τη λήξη αυτής της περιόδου ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο έχει αντιταχθεί στην πράξη κατ’ εξουσιοδότηση, η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αρχίζει να ισχύει από την ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν.
Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη μπορεί να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να τεθεί σε ισχύ πριν από τη λήξη της περιόδου αυτής, εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν αμφότερα ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν προτίθενται να εγείρουν αντιρρήσεις.
Εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο αντιταχθούν σε κατ’ εξουσιοδότηση εκδοθείσα πράξη, αυτή δεν τίθεται σε ισχύ. Το όργανο που προβάλλει αντίρρηση στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη αναφέρει τους λόγους των αντιρρήσεών του.
Άρθρο 63
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή που συστήνεται κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
3. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Όταν η επιτροπή δεν εκδίδει γνώμη, η Επιτροπή δεν εκδίδει το σχέδιο εκτελεστικής πράξης όσον αφορά τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που αναφέρονται στο άρθρο 32 παράγραφος 8 του παρόντος κανονισμού, και εφαρμόζεται το άρθρο 5 παράγραφος 4 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2001.
Άρθρο 64
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 11 Μαρτίου 2014.