РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1381/2013 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 17 декември 2013 година
за създаване на програма „Права, равенство и гражданство“ за периода 2014-2020 година
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 19, параграф 2, член 21, параграф 2, член 114, член 168, член 169 и член 197 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
Европейският съюз се основава на ценностите на зачитане на човешкото достойнство, на свободата, демокрацията, равенството, правовата държава, както и на зачитането на правата на човека и основните свободи. Тези ценности са общи за държавите-членки в общество, чиито характеристики са плурализмът, недопускането на дискриминация, толерантността, справедливостта, солидарността и равенството между жените и мъжете. В Съюза лицата се ползват с правата, предоставени им с Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) и Договора за Европейския съюз (ДЕС). Освен това Хартата на основните права на Европейския съюз (Хартата), която с влизането в сила на Договора от Лисабон придоби правнообвързващ характер в целия Съюз, отразява основните права и свободи на лицата в Съюза. Тези права следва да бъдат утвърждавани и спазвани. Пълноценното упражняване на тези права, както и на правата, произтичащи от международни конвенции, по които Съюзът е страна, като Конвенцията на ООН за правата на хората с увреждания, следва да бъде гарантирано, а всички пречки за това - премахнати. Освен това упражняването на тези права поражда отговорности и задължения както спрямо другите, така и спрямо човешката общност и бъдещите поколения.
(2)
В Стокхолмската програма (4) Европейският съвет потвърди приоритета за изграждане на пространство на свобода, сигурност и правосъдие и посочи като политически приоритет изграждането на Европа на правата. Финансирането беше посочено като един от важните инструменти за успешното изпълнение на политическите приоритети на Стокхолмската програма. Амбициозните цели, определени в Договорите и в Стокхолмската програма, следва да бъдат постигнати, inter alia, посредством създаване, за периода 2014 - 2020 г., на гъвкава и ефективна програма „Права, равенство и гражданство“ („Програмата“), която следва да улесни планирането и изпълнението. Общите и конкретните цели на Програматата следва да се тълкуват в духа на съответните стратегически насоки, определени от Европейския съвет.
(3)
В съобщението на Комисията от 3 март 2010 г. относно стратегията „Европа 2020“ се установява стратегия за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж. Подкрепата и популяризирането на правата на лицата в Съюза, борбата с дискриминацията и неравнопоставеността и популяризирането на гражданството на Съюза допринасят за насърчаване на конкретните цели и водещите инициативи на стратегията „Европа 2020“.
(4)
Недопускането на дискриминация е основен принцип на Съюза. В член 19 от ДФЕС са предвидени действия за борба с дискриминацията, основана на пола, расата или етническия произход, религията или убежденията, наличието на физическо или умствено увреждане, възрастта или сексуалната ориентация. Недопускането на дискриминация е заложено и в член 21 от Хартата, който следва да се прилага в рамките на член 51 от Хартата и в съответствие с него. Специфичните характеристики на различните форми на дискриминация следва да се отчитат и наред с това следва да се разработят подходящи действия за предотвратяване и борба с дискриминацията на едно или повече основания.
(5)
Програмата следва да се прилага по взаимно укрепващ начин с други дейности на Европейския съюз, имащи същите цели, и по-специално с тези, отразени в съобщението на Комисията от 5 април 2011 г., озаглавено „Рамка на ЕС за национални стратегии за интегриране на ромите до 2020 г.“ (5) и в заключенията на Съвета от 19 май 2011 г. относно Рамка на ЕС за национални стратегии за интегриране на ромите до 2020г., с които към държавите-членки се отправя призив да намерят решение на проблема със социалното и икономическото изключване на ромите чрез прокарване на подход за интегриране в четири основни области - образование, заетост, здравеопазване и жилищно настаняване, като се гарантира, че спрямо ромите не се упражнява дискриминация, а равнопоставено признаване на основните им права, и да се предприемат мерки за премахването на сегрегацията там, където съществува, и по-специално в областта на образованието и жилищното настаняване.
(6)
Расизмът, ксенофобията, хомофобията и други форми на нетърпимост са преки нарушения на принципите на свободата, демокрацията, зачитането на човешките права и основните свободи, както и на принципа на правовата държава, на които се основава Съюза и които се споделят от държавите-членки. Следователно борбата с тези явления е постоянна цел, за която се изискват съгласувани действия, включително чрез отпускането на финансиране. Наред с другото сред тези явления са публичното подбуждане към насилие или омраза, насочени срещу група лица или член на такава група, както и други престъпления, извършени с расистки, ксенофобски или хомофобски подбуди. Във връзка с това особено внимание следва да се отдели на предотвратяването и борбата с всички форми на насилието и омразата, сегрегацията и стигматизирането, както и на борбата с малтретирането, тормоза и нетолерантното отношение, например в публичната администрация, полицията, съдебната система, в училище и на работното място.
(7)
Равенството между мъжете и жените е една от основополагащите ценности на Европейския съюз. Неравното третиране на жените и мъжете е нарушение на основните права. Освен това утвърждаването на равенството между половете допринася и за постигането на целите на стратегията „Европа 2020“. Целта за насърчаване на равенството между жените и мъжете следва да се осъществява по взаимно укрепващ начин с други дейности на Съюза или на държавите-членки, имащи същите цели, и по-специално с тези, посочени в Европейския пакт за равенство между половете за периода 2011-2020 г.
(8)
В съответствие със съдебната практика на Съда на Европейския съюз дискриминацията, основана на пола, включва дискриминацията, произтичаща от промяна на пола. При изпълнението на тази програма следва да се отчитат промените в законодателството на Съюза и в съдебната практика на Съда на Европейския съюз с цел да се развиват аспектите, свързани с равенството между половете, включително половата идентичност.
(9)
Правото всеки да бъде третиран с достойнство на работното място и в обществото като цяло е израз на основополагащите ценности на Съюза и са необходими координирани действия, които да дадат възможност за целенасочени дейности по отношение на пазара на труда. Следователно действията в областта на равенството между половете и недискриминацията следва да включват насърчаване на равенството между жените и мъжете и борбата с дискриминацията на работното място и на пазара на труда.
(10)
Насилието срещу деца, младежи и жени, както и срещу други рискови групи, във всичките си форми представлява нарушение на основните права и сериозна опасност за здравето. Такова насилие съществува навсякъде в Съюза и има сериозно отражение върху физическото и психичното здраве на жертвите, както и върху обществото като цяло. За намирането на решение и за закрила на жертвите са нужни силна политическа воля и съгласувани действия, основани на методите и резултатите от програмите „Дафне“ (6). Предприемането на действия за борба с насилието срещу жените допринася за утвърждаването на равенството между жените и мъжете. Тъй като още от самото си начало през 1997 г. финансирането по програмите „Дафне” беше изключително успешно - както от гледна точка на популярността сред заинтересованите лица (държавни органи, академични институции и неправителствени организации (НПО), така и по отношение на ефективността на финансираните проекти - от съществено значение е при изпълнението на Програмата наименованието „Дафне“ да се запази по отношение на специфичната цел, която е насочена към предотвратяването и борбата с насилието над деца, младежи и жени, за да се запази на възможно най-високо равнище профилът на програмите „Дафне“.
(11)
Член 3, параграф 3 от ДЕС изисква Съюзът да насърчава защитата на правата на детето, като същевременно се бори с дискриминацията. Децата са уязвими, особено тези, които живеят в бедност или страдат от социално изключване, или увреждане или се намират в друго особено, излагащо ги на опасност положение, като небрежност, отвличане и изчезване. Следва да бъдат предприети действия, които да утвърждават правата на детето и да допринасят за защитата на децата от вреди и насилие, които застрашават тяхното физическо или психично здраве и нарушават правото им на развитие, закрила и достойнство.
(12)
В контекста на непрекъснатото технологично развитие и глобализацията личните данни следва да продължават да бъдат ефективно защитавани. Правната рамка на Съюза за защита на личните данни следва да се прилага ефективно и последователно навсякъде в Съюза. За постигането на тази цел Съюзът следва да може да подкрепя усилията на държавите-членки за прилагане на правната рамка, като се обръща специално внимание на мерките, гарантиращи възможността лицата да могат да упражняват правата си ефективно.
(13)
Гражданите следва да са запознати в по-голяма степен с правата си, произтичащи от това, че са граждани на Съюза,, а именно правото да се движат и пребивават свободно на територията на Съюза, правото да гласуват и да се кандидатират за избори в Европейския парламент и на общински избори в тяхната държава-членка на пребиваване при същите условия като гражданите на тази държава, правото да подават петиция до Европейския парламент на всеки от езиците по Договора, правото да внасят граждански инициативи и да подават до Европейския омбудсман жалби срещу лошо управление на институциите и следва да могат да упражняват тези права. Насърчаването на гражданите да участват по-активно в демократичния процес на равнището на Съюза ще укрепи европейското гражданско общество и ще стимулира изграждането на европейска идентичност. Гражданите следва да бъдат спокойни, когато живеят, пътуват, учат, работят или се занимават с доброволческа дейност в друга държава-членка, и следва да чувстват увереност, че ще се ползват с равен достъп и пълна приложимост и защита на правата им, без каквато и да било дискриминация, независимо от това къде в Съюза се намират.
(14)
В качеството си на потребители или предприемачи на вътрешния пазар лицата следва да могат да упражняват в трансгранични условия правата си, произтичащи от правото на Съюза.
(15)
Съгласно членове 8 и 10 от ДФЕС Програмата следва във всичките си дейности да подпомага интегрирането на целите за равенство между половете и недопускането на дискриминация. Необходими са редовно наблюдение и оценяване с цел да се оцени начинът, по който аспектите на равенството между половете и недискриминацията са включени в дейностите по Програмата.
(16)
Опитът от действията на равнището на Съюза показва, че за постигането на целите на Програмата на практика е необходимо съчетание от различни инструменти, в т.ч. правни актове, политически инициативи и финансиране. Финансирането е важен инструмент, който допълва законодателните мерки.
(17)
Освен с реалната си стойност за бенефициерите действията, финансирани по Програмата, могат да предоставят данни, които да послужат за разработването на по-добри политики на национално равнище и на равнището на Съюза. Така например програмите „Дафне“ създадоха възможност за истински пренос на знания и добри практики между всички заинтересовани страни, включително държавите-членки, по отношение на предотвратяването и борбата с насилието срещу деца, младежи и жени.
(18)
В съобщението на Комисията от 29 юни 2011 г., озаглавено „Бюджет за стратегията „Европа 2020“, се подчертава необходимостта от рационализиране и опростяване на финансирането по линия на Съюза. Особено с оглед на настоящата икономическа криза от изключителна важност е средствата на Съюза да бъдат структурирани и да се управляват по най-усърдния начин. Съществено опростяване и ефикасно управление на финансирането може да се постигне чрез намаляване на броя на програмите и чрез рационализиране, опростяване и хармонизиране на правилата и процедурите за финансиране.
(19)
В отговор на необходимостта от опростяване, ефикасно управление и улесняване на достъпа до финансиране с настоящата програма следва да се осигури продължаването и разработването на дейности, провеждани по-рано въз основа на раздел 4 („Недискриминация и многообразие“) и раздел 5 („Равенство на половете“) на програмата „Прогрес“, създадена с Решение № 1672/2006/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (7), програма „Основни права и гражданство“, създадена с Решение 2007/252/ЕО на Съвета (8) и програмата „Дафне III“ В средносрочните оценки на тези програми се съдържат препоръки с цел подобряване на изпълнението на програмите. При изпълнението на настоящата програма трябва да се вземат предвид констатациите от тези средносрочни оценки, както и констатациите от съответните последващи оценки).
(20)
Водещи принципи за постигане целите на настоящата програма следва да бъдат предприемането на мерки, които да гарантират оптималното използване на финансовите средства, и повишаването на ефективността на разходите. За подпомагане на усилията за изграждане на Европа на правата следва да се осигури подходящо финансиране. Важно е да се направи необходимото, за да се гарантира, че Програмата се изпълнява по възможно най-ефикасен и удобен за ползване начин, като същевременно се гарантират правната сигурност и достъпа до нея на всички участници. За да се улесни достъпът на всички потенциални бенефициери до финансиране,следва да се опростят процедурите за кандидатстване и изискванията за финансово управление и да се премахнат административните пречки.
(21)
В съобщението на Комисията от 19 октомври 2010 г., озаглавена „Преглед на бюджета на ЕС“ и в съобщението на Комисията от 29 юни 2011 г., озаглавена „Бюджет за стратегията „Европа 2020“ се подчертава значението на целенасоченото финансиране на дейности с ясна европейска добавена стойност, т.е. когато намесата на Съюза може да придаде допълнителна стойност в сравнение със самостоятелните действия на държавите-членки. Действията, обхванати от настоящия регламент, следва да допринасят за изграждането на взаимно доверие между държавите-членки чрез засилване на трансграничното сътрудничество и изграждането на мрежи, и за постигането на правилното, съгласувано и последователно прилагане на правото на Съюза. Дейностите за финансиране следва също да допринесат за постигането на действително и по-добро познаване на правото и политиките на Съюза от всички заинтересовани страни и да предоставят солидна аналитична основа за подкрепа и развитие на правото и политиките на Съюза, допринасяйки по този начин за тяхното прилагане и правилно изпълнение. Намесата на Съюза дава възможност тези действия да се провеждат последователно в целия Съюз и да се постигат икономии от мащаба. Освен това Съюзът е в по-добра позиция от държавите-членки от гледна точка на намирането на решения на презгранични ситуации и на предоставянето на европейска платформа за взаимно обучение.
(22)
При подбора на действията, които да бъдат финансирани по Програмата, Комисията следва да оценява предложенията въз основа на предварително установени критерии. Сред критериите следва да бъде включена и оценка на европейската добавена стойност на предлаганите действия. Националните и малките проекти могат също да бъдат представени като имащи европейска добавена стойност.
(23)
Органите и структурите, преследващи цели от общоевропейски интерес в обхванатите от Програмата области, следва да бъдат считани за главни участници - доколкото са доказали или може да се очаква, че ще докажат, че оказват значително въздействие върху осъществяването на тези цели - и да получават финансиране в съответствие с процедурите и критериите, изложени в годишните работни програми, приети от Комисията съгласно настоящия регламент.
(24)
Хармонизираните услуги със социална значимост следва да се тълкуват по смисъла на член 2 от Решение № 116/2007/ЕО на Комисията (9).
(25)
Сред структурите и образуванията с достъп до Програмата следва да бъдат националните, регионалните и местните органи.
(26)
С настоящия регламент се определя финансов пакет за целия срок на действие на програмата, който да съставлява основната референтна сума - по смисъла на точка 17 от Междуинституционалното споразумение от 2 декември 2013 г. между Европейския парламент, Съвета и Комисията относно бюджетната дисциплина, сътрудничеството по бюджетни въпроси и доброто финансово управление (10) - за Европейския парламент и за Съвета в хода на годишната бюджетна процедура.
(27)
С цел осигуряване на гъвкавостта на програмата да отговори на променящите се нужди и съответстващите цели на политиката през срока й на действие, на Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от ДФЕС във връзка с изменение на процентите, посочени в приложението към настоящия регламент за всяка конкретна цел, която би надвишила тези проценти с повече от 5 процентни пункта. За да се прецени необходимостта от такъв делегиран акт, тези проценти следва да бъдат изчислени въз основа на финансовия пакет за програмата за целия й срок на действие, а не въз основа на годишните кредити. От особена важност е по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации, включително на експертно равнище. При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и Съвета.
(28)
Настоящият регламент следва да се прилага при пълно спазване на Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 на Европейския парламент и на Съвета (11) (Финансовия регламент). По-конкретно по отношение на условията за допустимост за данъка върху добавената стойност (ДДС), плащан от бенефициерите на безвъзмездни средства, допустимостта на ДДС не следва да зависи от правния статут на бенефициерите при дейности, които могат да се извършват от частни и публични органи и образувания при същите правни условия. Като се взема под внимание специфичният характер на целите и дейностите, обхванати от настоящия регламент, в поканите за представяне на предложения следва да се пояснява, че за дейности, които могат да се извършват както от публични, така и от частни органи и образувания, неподлежащият на приспадане ДДС, заплатен от публични органи и образувания, отговаря на условията за допустимост, дотолкова доколкото е платен за изпълнението на дейности като обучение или повишаване на осведомеността, които не могат да се считат за упражняване на публична власт. В настоящия регламент следва да се използват и инструментите за опростяване, въведени с Финансовия регламент. Освен това критериите за определяне на действията, които да бъдат подкрепени, следва да бъдат насочени към заделяне на наличните финансови средства за действия, с които се оказва възможно най-голямо въздействие по отношение на преследваната цел на политиката.
(29)
За да се гарантират еднакви условия за изпълнение на настоящия регламент на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия по отношение на приемането на годишните програми. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с разпоредбите на Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета (12).
(30)
Годишните работни програми, приети от Комисията съгласно настоящия регламент следва да осигурят подходящо разпределение на финансирането между безвъзмездните средства и договорите за обществени поръчки. Програмата следва да осигури на първо място финансирането на безвъзмездни средства, като същевременно запази достатъчен дял за обществени поръчки. Минималният дял на годишните разходи за безвъзмездни средства следва да бъде определен в годишните работни програми и да бъде не по-малко от 65 %. За улесняване на планирането на проектите и съфинансирането от заинтересованите страни, Комисията следва да изготви ясен график за поканите за представяне на предложения, подбора и възлагането на проекти.
(31)
С цел да се гарантира ефикасното разпределение на средства от общия бюджет на Съюза, следва да се търсят съгласуваност, взаимно допълване и полезни единодействия между програмите за финансиране в подкрепа на тясно свързани помежду си области на политиката, по-специално между Програмата и програма „Правосъдие“, създадена с Регламент (ЕС) № 1382/2013 на Европейския парламент и на Съвета (13), програма „Европа за гражданите“, Програмата на Европейския съюз за заетост и социални иновации, създадена с Регламент (ЕС) № 1296/2013 на Европейския парламент и на Съвета (14), и други програми в областта на трудовата заетост и социалните въпроси; вътрешните работи; здравеопазването и защитата на потребителите; образованието, обучението, младежта и спорта; информационното общество; разширяването, и по-специално политиката в областта на предприсъединителната помощ и европейските структурни и инвестиционни фондовете, чиито общоприложими разпоредби са уредени в Регламент (ЕС) № 1303/2013 на Европейския парламент и на Съвета (15).
(32)
Комисията следва да прави необходимото, за да се гарантира цялостна съгласуваност, взаимно допълване и полезно единодействие с работата на органите, службите и агенциите на Съюза като Европейския институт за равенство между половете и Агенция на Европейския съюз за основните права, и следва да прави преглед на дейността на други национални и международни участници в областите, обхванати от Програмата.
(33)
През целия цикъл на разходите финансовите интереси на Съюза следва да бъдат защитавани с пропорционални мерки, включително посредством предотвратяване, разкриване и разследване на нередностите, възстановяване на изгубени, погрешно платени или неправилно използвани средства, а при необходимост и чрез налагане на административни и финансови санкции в съответствие с Финансовия регламент.
(34)
С цел спазване на принципа на добро финансово управление в настоящия регламент следва да се предвидят подходящи инструменти за оценка на ефикасността му. За тази цел следва да се определят общи и конкретни цели. С цел измерване на степента на постигане на тези конкретни цели следва да бъде установен набор от конкретни и количествено определими показатели, които да останат валидни за цялата продължителност на Програмата. Комисията следва да представи ежегодно на Европейския парламент и на Съвета доклад за наблюдението, който следва да се базира, inter alia, на показателите, посочени в настоящия регламент и който следва да предоставя информация за използването на наличните финансови средства.
(35)
При изпълнението на програмата Комисията следва да взема под внимание целта за справедливо географско разпределение на средствата и следва да оказва съдействие на държавите-членки с относително малък брой на финансираните действия. При изпълнението на програмата Комисията следва да взема под внимание и евентуалната необходимост - съгласно международно признати индекси/органи за наблюдение - от предприемане на действия в някои държави-членки, за да се гарантира практическото постигане на целите на програмата, и следва да подкрепя действия на държавите-членки или гражданското общество в тези области.
(36)
В съответствие с член 180, параграф 1, буква л) от Делегиран регламент (ЕС) № 1268/2012 на Комисията (16) („Правилата за прилагане“), споразумението за безвъзмездни средства съдържа разпоредби относно видимостта на финансовата помощ от Съюза, освен в надлежно обосновани случаи, когато публичното оповестяване не е възможно или подходящо.
(37)
В съответствие с член 35, параграфи 2 и 3 от Финансовия регламент и член 21 от Правилата за прилагане, Комисията следва своевременно и по подходящ начин да предоставя информация за получателите, както и за естеството и целта на мярката, финансирана от общия бюджет на Съюза. Тази информация следва да се предоставя при надлежно спазване на изискванията за поверителност и сигурност, и по-специално за защита на личните данни.в)
(38)
Тъй като целта на настоящия регламент, а именно да се допринесе за по-нататъшното развитие на пространство, в което равенството и правата на лицата, залегнали в ДЕС, ДФЕС, Хартата и международни конвенции за правата на човека, по които Съюзът е страна, се насърчават, защитават и прилагат ефективно, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите-членки, а може да бъде по-добре постигната на равнището на Съюза, Съюзът може да приема мерки съгласно принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от ДЕС. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигането на тази цел.
(39)
За да се осигури непрекъснатост на дейностите за финансиране, осъществявани въз основа на раздели 4 и 5 от Решение № 1672/2006/ПВР, Решение 2007/252/ЕО и Решение № 779/2007/ЕО, настоящият регламент следва да влезе в сила в деня след публикуването му,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Създаване и продължителност на програмата
1. С настоящия регламент се създава програма „Права, равенство и гражданство“ (по-нататък „Програмата“).
2. Програмата обхваща периода от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г.
Член 2
Европейска добавена стойност
1. Програмата финансира действия с европейска добавена стойност. За тази цел Комисията гарантира, че избраните за финансиране действия имат за цел да дадат резултати с европейска добавена стойност.
2. Европейската добавена стойност на действия, в т.ч. на действия с малък мащаб и национални действия, се оценява посредством критерии като приноса на действията за последователното и съгласувано прилагане на правото на Съюза, за широка обществена осведоменост относно произтичащите от него права, потенциала им за изграждане на взаимно доверие между държавите-членки и подобряване на трансграничното сътрудничество, трансграничното им въздействие, приноса им за изграждането и разпространението на добри практики и потенциала им да допринесат за установяването на минимални стандарти, практически средства и решения за справяне с трансгранични или общосъюзни предизвикателства.
Член 3
Обща цел
Общата цел на Програмата е да допринесе, в съответствие с член 4, за по-нататъшното развитие на пространство, в което равенството и правата на лицата, залегнали в ДЕС, ДФЕС, Хартата и международните конвенции за правата на човека, по които Съюзът е страна, се насърчават, защитават и прилагат ефективно.
Член 4
Конкретни цели
1. За постигането на общата цел, определена в член 3, в програмата са заложени следните конкретни цели:
а)
насърчаване на ефективното прилагане на принципа за недопускане на дискриминация, основана на пола, расата или етническия произход, религията или убежденията, наличието на увреждане, възрастта или сексуалната ориентация, и спазване на принципа за недопускане на дискриминация на основанията, посочени в член 21 от Хартата;
б)
предотвратяване и борба с расизма, ксенофобията, хомофобията и други форми на нетърпимост;
в)
защита и насърчаване на правата на лицата с увреждания;
г)
насърчаване на равенството между жените и мъжете и подкрепа за утвърждаване на принципа за равенство между половете;
д)
предотвратяване и борба с всички форми на насилие срещу деца, младежи и жени, както и насилието срещу други рискови групи, и по-конкретно групи, застрашени от насилие в близките взаимоотношения, и закрила на жертвите на такова насилие.
е)
утвърждаване и защита на правата на детето;
ж)
принос за осигуряването на най-висока степен на защита на правото на неприкосновеност на личния живот и личните данни;
з)
утвърждаване и укрепване на упражняването на правата, произтичащи от гражданството на Съюза;
и)
овластяване на лицата в качеството им на потребители и предприемачи на вътрешния пазар да упражняват правата си, произтичащи от правото на Съюза, като се вземат предвид проектите, финансирани по програма „Потребители“.
2. Конкретните цели на Програмата се постигат по-специално чрез:
а)
повишаване на осведомеността и знанията за правото и политиките на Съюза, както и правата, ценностите и принципите, които са основополагащи за Съюза;
б)
оказване на съдействие за ефективното, цялостно и последователно въвеждане и прилагане на правните инструменти и на политиките на Съюза в държавите-членки и тяхното наблюдение и оценка;
в)
насърчаване на презграничното сътрудничество, подобряване на познанията и укрепване на взаимното доверие между всички заинтересовани страни;
г)
подобряване на познаването и разбирането на потенциалните пречки за упражняване на правата и принципите, гарантирани от ДЕС, ДФЕС, Хартата, международните конвенции, по които Съюзът е страна, и вторичното законодателство на Съюза.
Член 5
Видове действия
1. По Програмата се финансират наред с другото следните видове действия:
а)
аналитични дейности като събирането на данни и статистическа информация; разработването на общи методи и - по целесъобразност - показатели или ориентири за сравнение; проучвания, изследвания, анализи и допитвания; оценки; изготвянето и публикуването на насоки, доклади и образователни материали; работни срещи, семинари, експертни срещи и конференции;
б)
дейности за обучение, като например обмен на служители, работни срещи, семинари, мероприятия за обучение на обучаващи, разработване на онлайн обучителни инструменти или други образователни модули;
в)
дейности за взаимно обучение, сътрудничество, повишаване на осведомеността и разпространение на резултати, например установяването и обменът на добри практики, новаторски подходи и опит; организирането на партньорски прегледи и взаимно обучение; организирането на конференции, семинари, кампании в медиите, включително онлайн медии; информационни кампании, в т.ч. институционална комуникация във връзка с политическите приоритети на Съюза, доколкото имат отношение към целите на Програмата; събирането и публикуването на материали за разпространение на информация за Програмата и резултатите от нея; разработването, експлоатацията и поддръжката на системи и инструменти, използващи информационни и комуникационни технологии;
г)
подкрепа за основните участници, чиито дейности допринасят за изпълнението на целите на Програмата, като например подкрепа на неправителствени организации за изпълнение на действия с европейска добавена стойност, подкрепа за ключови европейски участници, мрежи на европейско равнище и хармонизирани услуги със социална значимост; подкрепа за държавите-членки при прилагането на правото и политиките на Съюза и подкрепа за дейности на европейско равнище за изграждане на мрежи между специализираните органи и образувания, както и националните, регионалните и местните органи и неправителствените организации, в това число подкрепа за предоставянето на безвъзмездни средства за дейности или за оперативни разходи.
2. За да се гарантира приобщаваща перспектива, бенефициерите насърчават участието на съответните целеви групи в действия, финансирани чрез Програмата.
Член 6
Участие
1. В Програмата могат да участват всички структури и образувания, които са законно установени в:
а)
държавите-членки;
б)
държавите от Европейската зона за свободна търговия (ЕАСТ), които са страни по Споразумението за Европейското икономическо пространство, в съответствие с това споразумение;
в)
страните кандидатки, потенциалните страни кандидатки и присъединяващите се към Съюза страни в съответствие с общите принципи и общите условия за участие на тези страни в програми на Съюза, установени в съответните рамкови споразумения и решенията на Съвета по асоцииране или подобни споразумения.
2. Структурите и образуванията със стопанска цел имат достъп до Програмата само при сътрудничество с организации с нестопанска цел или публични организации.
3. Структури и образувания, законно установени в трети държави, различни от тези, които участват в програмата в съответствие с параграф 1, букви б) и в), и по-конкретно страни, по отношение на които се прилага европейската политика за съседство, могат да бъдат асоциирани към действията по Програмата на собствени разноски, ако това служи за целите на тези действия.
4. Комисията може да си сътрудничи с международни организации при условията, изложени в съответните годишни работни програми. Достъп до Програмата имат международните организации, работещи в обхванати от Програмата области, в съответствие с Финансовия регламент и съответните годишни работни програми.
Член 7
Бюджет
1. Финансовият пакет за изпълнението на Програмата за периода 2014 - 2020 г. възлиза на 439 473 000 EUR.
2. Заделените по Програмата средства могат да покриват и разходи, свързани с дейности за подготовка, наблюдение, контрол, одит и оценка, които са необходими за управлението на Програмата и за оценка на постигането на нейните цели. С отпуснатите средства могат да се покриват разходи, свързани с необходимите проучвания, заседания на експерти, информационни и комуникационни дейности, включително институционална комуникация във връзка с политическите приоритети на Съюза, доколкото те имат отношение към общите цели на настоящия регламент, както и разходи, свързани с ИТ мрежи, занимаващи се с обработка и обмен на информация; и друг вид техническа и административна помощ, необходима във връзка с управлението на Програмата от страна на Комисията.
3. Годишните бюджетни кредити се разрешават от Европейския парламент и Съвета в границите на многогодишната финансова рамка, установена с Регламент (ЕС, Евратом) № 1311/2013 (17) на Съвета.
4. В рамките на предвидения за Програмата финансов пакет се заделят средства за всяка група конкретни цели в съответствие с процентите, посочени в приложението.
5. Комисията не се отклонява от определените процентни дялове във финансовия пакет, определени в приложението, с повече от 5 процентни пункта за всяка група конкретни цели. Ако се наложи да се превиши това ограничение, Комисията се оправомощава да приеме делегирани актове в съответствие с член 7а за изменение на всеки от показателите в приложението с повече от 5 и до 10 процентни пункта.
Член 8
Упражняване на делегирани правомощия
1. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието за приемане на делегирани актове, посочено в член 7, параграф 5, се предоставя на Комисията за срок на действие на Програмата.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 7, параграф 5, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага щом приеме делегиран акт, Комисията уведомява за това едновременно Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 7, параграф 5, влиза в сила само ако Европейският парламент или Съветът не са повдигнали възражения в срок от два месеца, след като са получили нотификация за него, или ако преди изтичането на този срок Европейският парламент и Съветът са уведомили Комисията, че няма да повдигат възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 9
Мерки за изпълнение
1. Комисията изпълнява Програмата в съответствие с Финансовия регламент.
2. С оглед на изпълнението на Програмата Комисията приема годишни работни програми под формата на актове за изпълнение. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 10, параграф 2.
3. Всяка годишна работна програма изпълнява целите на Програмата, като определя следното:
а)
действията, които да бъдат предприети, в съответствие с общите и конкретните цели, изложени в член 3 и член 4, параграф 1, включително условното разпределение на финансовите ресурси;
б)
основните критерии за допустимост, подбор и възлагане, които да се прилагат при подбора на предложенията, за които ще бъдат отпуснати финансови средства, в съответствие с член 84 от Финансовия регламент и член 94 от правилата за неговото прилагане.
в)
минималния дял на годишните разходи, заделени за безвъзмездни средства.
4. Осигурява се подходящо и справедливо разпределение на финансовото подпомагане между различните области, обхванати от конкретните цели, посочени в член 4, параграф 1, като се отчита равнището на вече разпределеното финансиране по предходните програми за 2007-2013 г., създадени с решенията, посочени в член 15. Когато взема решение за предоставяне на средства за тези области в годишните работни програми, Комисията отчита необходимостта да се поддържат достатъчни равнища на финансиране и да се осигури приемственост на дейностите и предвидимост на финансирането за всички области, обхванати от конкретните цели, посочени в член 4, параграф 1.
5. Поканите за представяне на предложения се публикуват ежегодно.
Член 10
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от комитет. Този комитет е комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011.
2. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Член 11
Взаимно допълване
1. Комисията в сътрудничество с държавите-членки осигурява цялостната съгласуваност, взаимно допълване и полезно единодействие с други инструменти на Съюза, сред които програма „Правосъдие“, програма „Европа за гражданите“, Програма на Европейския съюз за заетост и социални иновации и други програми в областта на трудовата заетост и социалните въпроси, вътрешните работи, здравеопазването и защитата на потребителите, образованието, обучението, младежта и спорта, информационното общество, разширяването, и по-специално политиката в областта на предприсъединителната помощ и европейските структурни и инвестиционни фондове.
2. Комисията осигурява също цялостната съгласуваност, взаимно допълване и полезно единодействие с дейността на органите, службите и агенциите на Съюза, работещи в области, обхванати от целите на Програмата.
3. Програмата може да споделя ресурси с други инструменти на Съюза, по-специално с програма „Правосъдие“, с оглед на изпълнението на действия за постигане на целите и на двете програми. Действие, за което са отпуснати финансови средства по Програмата, може да получи също финансови средства по програма „Правосъдие“, при условие че финансирането не покрива едни и същи разходи.
Член 12
Защита на финансовите интереси на Съюза
1. Комисията предприема необходимите мерки, за да гарантира, че при изпълнението на действията, финансирани в съответствие с Програмата, финансовите интереси на Съюза са защитени чрез прилагане на превантивни мерки срещу измама, корупция и всякакви други незаконни дейности, чрез ефективни проверки, и ако се установят нередности - чрез събиране на погрешно платените суми, а при необходимост - чрез ефективни, пропорционални и възпиращи административни и финансови санкции.
2. Комисията или нейни представители и Сметната палата имат правомощия за извършване на одити - както по документи, така и на място - на всички бенефициери на безвъзмездни средства, изпълнители и подизпълнители, които са получили средства от Съюза по линия на настоящата Програма.
3. Европейската служба за борба с измамите (OLAF) може да извършва разследвания, включително проверки и инспекции на място, в съответствие с разпоредбите и процедурите, предвидени в Регламент (ЕС, Евратом) № 883/2013на Европейския парламент и на Съвета (18) и в Регламент (Евратом, ЕО) № 2185/96 на Съвета (19), с цел да се установи дали е налице измама, корупция или друга незаконна дейност, накърняваща финансовите интереси на Съюза, във връзка с договор, споразумение или решение за отпускане на безвъзмездни средства, финансирани по настоящата Програма.
4. Без да се засягат параграфи 1, 2 и 3, споразуменията за сътрудничество с трети страни и с международни организации, споразуменията и решенията за отпускане на безвъзмездни средства и договорите, произтичащи от изпълнението на Програмата, съдържат разпоредби, с които Комисията, Сметната палата и OLAF изрично се упълномощават да провеждат одитите и разследванията, посочени в тези параграфи в съответствие с техните компетенции.
Член 13
Наблюдение и оценка
1. Комисията извършва ежегодно наблюдение на Програмата, за да следи за изпълнението на провежданите по нея действия и постигането на конкретните цели, посочени в член 4. Наблюдението е също средство за оценяване на начина, по който действията по Програмата третират въпросите на равенството между половете, недопускането на дискриминация и закрилата на децата.
2. Комисията представя на Европейския парламент и на Съвета:
а)
годишен доклад за наблюдението, основан на показателите по член 14, параграф 2 и използването на наличните средства;
б)
междинен доклад за оценка до 30 юни 2018 г.;
в)
последващ доклад за оценка до 31 декември 2021 г.
3. В междинния доклад за оценка се оценява постигането на целите на Програмата, ефикасността на използването на средствата и европейската добавена стойност на Програмата с цел да се определи дали финансирането в областите, обхванати от Програмата, следва да бъде подновено, променено или спряно след 2020 г. В доклада се разглежда също възможността за опростяване на Програмата, вътрешната и външната ѝ съгласуваност, както и актуалността на всички цели и действия. Отчитат се резултатите от последващите оценки на предходните програми за периода 2007-2013 г., създадени с решенията, посочени в член 15.
4. В последващия доклад за оценка се оценяват дългосрочните въздействия на Програмата и трайността на ефекта от нея, така че това да допринесе за вземане на решение относно последваща програма.
Член 14
Показатели
1. Съгласно член 13 показателите, посочени в параграф 2 от настоящия член служат, наред с другото, за основа на наблюдението и оценката на това доколко е постигната всяка от посочените в член 4 конкретни цели на Програмата посредством предвидените в член 5 действия. Те се измерват спрямо предварително определени базови равнища, които отразяват положението преди изпълнението на Програмата. Където е целесъобразно, се прави разбивка на показателите по пол, възраст и увреждане.
2. Показателите, посочени в параграф 1 включват inter aliа следното:
а)
брой и процент на лицата в целева група, до които са достигнали финансираните по Програмата дейности за повишаване на осведомеността;
б)
брой на заинтересованите страни, участващи наред с другото в дейности за обучение, форми на обмен, учебни посещения, работни срещи и семинари, финансирани по Програмата;
в)
повишаване на познаването на правото и политиките на Съюза и, където е приложимо, на основополагащите за Съюза права, ценности и принципи сред групите, участващи във финансираните по Програмата дейности в сравнение с цялата целева група;
г)
брой на случаите и дейностите на трансгранично сътрудничество и резултатите от тях;
д)
оценка на участниците за дейностите, в които са участвали, и за тяхната (очаквана) устойчивост;
е)
географско покритие на финансираните по Програмата дейности;
ж)
брой на молбите за финансиране и безвъзмездните средства, свързани с всяка конкретна цел;
з)
поискано от кандидатите и предоставено равнище на финансиране за всяка конкретна цел.
3. В допълнение към посочените в параграф 2 показатели междинният и окончателният доклад за оценка на Програмата оценяват inter alia:
а)
европейската добавена стойност на Програмата, в т.ч. оценката на дейностите по Програмата от гледна точка на подобни инициативи, разработвани на национално или европейско равнище, които не се подпомагат с финансиране от Съюза, и техните (очаквани) резултати, както и предимствата и/или недостатъците на финансирането от Съюза в сравнение с националното финансиране на този вид дейност;
б)
равнището на финансиране спрямо постигнатите резултати (ефективност);
в)
евентуалните административни, организационни и/или структурни пречки за по-гладко, ефективно и ефикасно изпълнение на Програмата (възможности за опростяване).
Член 15
Преходни мерки
Действията, започнати по силата на раздел 4: „Недискриминация и многообразие“ и раздел 5: „Равенство между половете“ от Решение № 1672/2006/ЕО, Решение 2007/252/ЕО или Решение № 779/2007/ЕО, продължават да се уреждат от разпоредбите на посочените решения до тяхното приключване. По отношение на тези действия позоваването на комитетите, предвидени в член 13 от Решение № 1672/2006/ЕО, член 10 от Решение 2007/252/ЕО и в член 10 от Решение № 779/2007/ЕО, се тълкува като позоваване на комитета, предвиден в член 10, параграф 1 от настоящия регламент.
Член 16
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на деня след деня на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и пряко приложим в държавите-членки.
Съставено в Брюксел на 17 декември 2013 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1381/2013 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 17ης Δεκεμβρίου 2013
για τη θέσπιση του Προγράμματος «Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια» για την περίοδο 2014-2020
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως τα άρθρα 19 παράγραφος 2, 21 παράγραφος 2, 114, 168, 169 και 197,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Μετά τη διαβίβαση του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεμελιώνεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών. Οι αξίες αυτές είναι κοινές στα κράτη μέλη σε μια κοινωνία που χαρακτηρίζεται από τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανοχή, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών. Τα άτομα δικαιούνται να απολαμβάνουν στην Ένωση τα δικαιώματα που τους αναγνωρίζονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Επιπλέον ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («Χάρτης»), ο οποίος με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας απέκτησε νομικά δεσμευτική ισχύ σε ολόκληρη την Ένωση, απηχεί τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες που αναγνωρίζονται στα άτομα εντός της Ένωσης. Τα εν λόγω δικαιώματα πρέπει να προάγονται και να γίνονται σεβαστά. Η πλήρης απόλαυση των δικαιωμάτων αυτών, καθώς και των δικαιωμάτων που απορρέουν από διεθνείς συμβάσεις στις οποίες έχει προσχωρήσει η Ένωση, όπως η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες, πρέπει να κατοχυρώνεται και κάθε σχετικό εμπόδιο να αίρεται. Περαιτέρω, η απόλαυση των δικαιωμάτων αυτών συνεπάγεται υποχρεώσεις και καθήκοντα απέναντι στους άλλους, την ανθρωπότητα και τις μελλοντικές γενιές.
(2)
Στο Πρόγραμμα της Στοκχόλμης (4) το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε εκ νέου ότι δίνει προτεραιότητα στην ανάπτυξη ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης και καθόρισε ως πολιτική του προτεραιότητα την επίτευξη μιας Ευρώπης των δικαιωμάτων. Η χρηματοδότηση προσδιορίσθηκε ως ένα από τα σημαντικά εργαλεία για την επιτυχή υλοποίηση των πολιτικών προτεραιοτήτων του Προγράμματος της Στοκχόλμης. Οι φιλόδοξοι στόχοι των Συνθηκών και του Προγράμματος της Στοκχόλμης θα πρέπει να επιτευχθούν, μεταξύ άλλων, με τη θέσπιση, για την περίοδο 2014 έως 2020, ενός ευέλικτου και αποτελεσματικού Προγράμματος «Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια» («Πρόγραμμα») που θα πρέπει να διευκολύνει τον προγραμματισμό και την εφαρμογή. Οι γενικοί και ειδικοί στόχοι του Προγράμματος θα πρέπει να ερμηνεύονται σύμφωνα με τις σχετικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές που έχει ορίσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
(3)
Στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Μαρτίου 2010 για την στρατηγική «Ευρώπη 2020» καθορίζεται μια στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Η στήριξη και η προαγωγή των δικαιωμάτων των ατόμων στην Ένωση, η αντιμετώπιση των διακρίσεων και των ανισοτήτων και η προώθηση της ιθαγένειας της Ένωσης συμβάλλουν στην προώθηση των ειδικών στόχων και των εμβληματικών πρωτοβουλιών της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».
(4)
Η απαγόρευση των διακρίσεων αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Ένωσης. Το άρθρο 19 ΣΛΕΕ προβλέπει δράση για την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού. Η απαγόρευση των διακρίσεων προβλέπεται επίσης στο άρθρο 21 του Χάρτη, το οποίο πρέπει να εφαρμόζεται εντός των ορίων του άρθρου 51 του Χάρτη και σύμφωνα με αυτό. Τα ειδικά χαρακτηριστικά των διαφόρων μορφών διακρίσεων θα πρέπει να συνεκτιμώνται, για δε την πρόληψη και την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω ενός ή περισσότερων λόγων θα πρέπει να αναπτύσσεται παράλληλα αντίστοιχη δράση.
(5)
Το Πρόγραμμα θα πρέπει να υλοποιηθεί κατά τρόπο αμοιβαία ενισχυτικό μαζί με άλλες δράσεις της Ένωσης που έχουν τους ίδιους στόχους, ιδίως με εκείνες που αναφέρονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 5ης Απριλίου 2011 με τίτλο «Πλαίσιο της ΕΕ για εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά μέχρι το 2020» (5), και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 19ης Μαΐου 2011 για το πλαίσιο της ΕΕ για εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά μέχρι το 2020 που καλούν τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τον κοινωνικό και οικονομικό αποκλεισμό των Ρομά με την επιδίωξη προσέγγισης που λαμβάνει υπόψη τη διάσταση αυτή σε τέσσερις βασικούς τομείς - εκπαίδευση, απασχόληση, υγεία και στέγαση - και με την εξασφάλιση ότι οι Ρομά δεν υφίστανται διακρίσεις αλλά ότι τα θεμελιώδη δικαιώματά τους αναγνωρίζονται ισότιμα, καθώς και να λάβουν μέτρα για την εξάλειψη του φυλετικού διαχωρισμού όπου παρατηρείται, ιδίως στους τομείς της εκπαίδευσης και της στέγασης.
(6)
Ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, η ομοφοβία και άλλες μορφές μη ανοχής αντίκεινται ευθέως στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και του κράτους δικαίου, αρχές στις οποίες θεμελιώνεται η Ένωση και οι οποίες είναι κοινές στα κράτη μέλη. Η καταπολέμηση των φαινομένων αυτών αποτελεί συνεπώς διαρκή στόχο, ο οποίος απαιτεί συντονισμένη δράση, περιλαμβανομένης της παροχής χρηματοδότησης. Στα εν λόγω φαινόμενα συμπεριλαμβάνεται μεταξύ άλλων η δημόσια υποκίνηση βίας ή μίσους που στρέφεται κατά ομάδας προσώπων ή μέλους ομάδας, καθώς και άλλες αξιόποινες πράξεις όταν διαπράττονται με ρατσιστικά, ξενοφοβικά ή ομοφοβικά κίνητρα. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πρόληψη και την καταπολέμηση όλων των μορφών βίας και μίσους, φυλετικού διαχωρισμού και στιγματισμού, καθώς και στην καταπολέμηση του εκφοβισμού, της παρενόχλησης και της μη ανεκτικής συμπεριφοράς, για παράδειγμα στη δημόσια διοίκηση, στην αστυνομία, στον δικαστικό τομέα, στο σχολείο και στον εργασιακό χώρο.
(7)
Η ισότητα ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες είναι μια από τις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης. Η άνιση μεταχείριση γυναικών και ανδρών αποτελεί παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων. Πέραν τούτου η προώθηση της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών συμβάλλει επίσης στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Ο στόχος της προώθησης της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών θα πρέπει να υλοποιηθεί με αμοιβαία ενισχυτικό τρόπο μαζί με άλλες δραστηριότητες της Ένωσης ή των κρατών μελών που έχουν τους ίδιους στόχους, ιδίως με εκείνους που αναφέρονται στο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για την ισότητα μεταξύ των φύλων για την περίοδο 2011-2020.
(8)
Οι διακρίσεις λόγω φύλου περιλαμβάνουν τις διακρίσεις λόγω αλλαγής φύλου, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά την υλοποίηση του Προγράμματος, πρέπει να ληφθούν επίσης υπόψη οι εξελίξεις της νομοθεσίας της Ένωσης και της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι αφορά περαιτέρω ζητήματα σχετικά με το φύλο, συμπεριλαμβανομένης της ταυτότητας φύλου.
(9)
Το δικαίωμα της αξιοπρεπούς μεταχείρισης στον εργασιακό χώρο και στην κοινωνία γενικά αποτελεί έκφραση των θεμελιωδών αξιών της Ένωσης και είναι απαραίτητη η συντονισμένη δράση για να πραγματοποιηθούν δραστηριότητες με συγκεκριμένους στόχους όσον αφορά την αγορά εργασίας. Συνεπώς οι δράσεις στον τομέα της ισότητας των φύλων και της καταπολέμησης των διακρίσεων πρέπει να περιλαμβάνουν την προώθηση της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και την καταπολέμηση των διακρίσεων στον εργασιακό χώρο και την αγορά εργασίας.
(10)
Η βία κατά παιδιών, νέων και γυναικών, καθώς και κατά άλλων ομάδων κινδύνου, σε όλες τις μορφές της συνιστά παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και σοβαρή μάστιγα για την υγεία. Η βία αυτού του είδους απαντά σε ολόκληρη την Ένωση και έχει σοβαρές επιπτώσεις στη φυσική και ψυχολογική υγεία των θυμάτων καθώς και στην κοινωνία γενικότερα. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί και να προστατευθούν τα θύματα, είναι απαραίτητη η ισχυρή πολιτική βούληση και η συντονισμένη δράση με βάση τις μεθόδους και τα αποτελέσματα των προγραμμάτων Δάφνη (6). Η λήψη μέτρων για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών συμβάλλει στην προώθηση της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρηματοδότηση για το πρόγραμμα Δάφνη, από την έναρξη εφαρμογής του το 1997, σημείωσε μεγάλη επιτυχία τόσο από άποψη δημοτικότητας μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών (δημόσιες αρχές, ακαδημαϊκοί φορείς και μη κυβερνητικές οργανώσεις [ΜΚΟ]) όσο και από άποψη αποτελεσματικότητας των έργων που χρηματοδοτήθηκαν, έχει ουσιώδη σημασία να διατηρηθεί το όνομα Δάφνη κατά την υλοποίηση του Προγράμματος όσον αφορά τον ειδικό στόχο που αποσκοπεί στην πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά παιδιών, νέων και γυναικών, έτσι ώστε να διατηρηθεί όσο το δυνατόν υψηλότερα το προφίλ των προγραμμάτων Δάφνη.
(11)
Το άρθρο 3 παράγραφος 3 της ΣΕΕ καλεί την Ένωση να προωθήσει την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού, καταπολεμώντας ταυτόχρονα τις διακρίσεις. Τα παιδιά είναι ευάλωτα, ιδίως όταν βρίσκονται σε κατάσταση ένδειας, κοινωνικού αποκλεισμού, αναπηρίας ή σε άλλες επικίνδυνες για αυτά ειδικές καταστάσεις, όπως η παραμέληση, η απαγωγή και η εξαφάνιση. Απαιτούνται ενέργειες για την προαγωγή των δικαιωμάτων του παιδιού και για την ενίσχυση της προστασίας των παιδιών από οποιοδήποτε κακό και βία, που θέτουν σε κίνδυνο τη σωματική ή πνευματική τους υγεία και αποτελούν παραβίαση των δικαιωμάτων τους στην ανάπτυξη, την προστασία και την αξιοπρέπεια.
(12)
Τα προσωπικά δεδομένα πρέπει να εξακολουθήσουν να προστατεύονται αποτελεσματικά υπό συνθήκες συνεχών τεχνολογικών εξελίξεων και παγκοσμιοποίησης. Το νομικό πλαίσιο της Ένωσης σχετικά με την προστασία των δεδομένων πρέπει να εφαρμόζεται με αποτελεσματικότητα και συνέπεια εντός της Ένωσης. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, η Ένωση πρέπει να μπορεί να στηρίζει τις προσπάθειες των κρατών μελών για την εφαρμογή του εν λόγω νομικού πλαισίου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην εξασφάλιση ότι τα άτομα μπορούν να ασκήσουν αποτελεσματικά τα δικαιώματά τους.
(13)
Οι πολίτες θα πρέπει να έχουν μεγαλύτερη επίγνωση των δικαιωμάτων τους που απορρέουν από την ιδιότητα του πολίτη της Ένωσης, συγκεκριμένα το δικαίωμά τους να μετακινούνται και να διαμένουν ελεύθερα εντός της Ένωσης, το δικαίωμά τους να ψηφίζουν και να είναι υποψήφιοι σε εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και σε δημοτικές εκλογές στο κράτος μέλος κατοικίας τους, με τους ίδιους όρους όπως οι υπήκοοι του κράτους αυτού, το δικαίωμά τους να υποβάλλουν αναφορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε οποιαδήποτε από τις γλώσσες των Συνθηκών, το δικαίωμά τους να καταθέτουν πρωτοβουλίες πολιτών και το δικαίωμά τους να υποβάλλουν καταγγελίες στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή σχετικά με περιπτώσεις κακοδιοίκησης στο πλαίσιο της δράσης των θεσμικών οργάνων και θα πρέπει να μπορούν να ασκούν τα εν λόγω δικαιώματα. Η ενθάρρυνση των πολιτών να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο στη δημοκρατία σε επίπεδο Ένωσης θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή κοινωνία των πολιτών και θα προωθήσει την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας. Οι πολίτες πρέπει να αισθάνονται άνετα όταν ζουν, ταξιδεύουν, σπουδάζουν, εργάζονται και πραγματοποιούν εθελοντικές δραστηριότητες σε άλλο κράτος μέλος και θα πρέπει να μπορούν να εμπιστευθούν ότι απολαύουν ίσων όρων πρόσβασης και πλήρους εφαρμογής και προστασίας των δικαιωμάτων τους χωρίς διακρίσεις, οπουδήποτε στην Ένωση και αν τυχαίνει να βρίσκονται.
(14)
Τα άτομα υπό την ιδιότητά τους ως καταναλωτών ή επιχειρηματιών στην εσωτερική αγορά πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν την άσκηση των εκ της νομοθεσίας της Ένωσης δικαιωμάτων τους σε διασυνοριακό πλαίσιο.
(15)
Σύμφωνα με τα άρθρα 8 και 10 ΣΛΕΕ, το Πρόγραμμα πρέπει να στηρίζει την ενσωμάτωση των στόχων της διάστασης της ισότητας των φύλων και της απαγόρευσης των διακρίσεων σε όλες τις δραστηριότητές του. Πρέπει να διενεργούνται τακτικά παρακολουθήσεις και αξιολογήσεις για να εκτιμάται ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα θέματα της ισότητας των φύλων και της απαγόρευσης των διακρίσεων στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Προγράμματος.
(16)
Η πείρα από την ανάληψη δράσης σε ενωσιακό επίπεδο καταδεικνύει ότι η επίτευξη των στόχων του Προγράμματος στην πράξη απαιτεί έναν συνδυασμό μέσων, ο οποίος περιλαμβάνει τις νομικές πράξεις, τις πρωτοβουλίες πολιτικής και τη χρηματοδότηση. Η χρηματοδότηση αποτελεί σημαντικό εργαλείο, το οποίο συμπληρώνει τα νομοθετικά μέτρα.
(17)
Πέρα από την ουσιαστική αξία που έχουν για τους δικαιούχους, οι δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του Προγράμματος μπορούν να εξασφαλίσουν αποδεικτικά στοιχεία στα οποία θα βασιστεί μια βελτιωμένη χάραξη πολιτικής σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο. Για παράδειγμα, τα προγράμματα Δάφνη επέτρεψαν την πραγματική μεταβίβαση γνώσεων και καλών πρακτικών μεταξύ όλων των σχετικών ενδιαφερομένων, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών, σε ό,τι αφορά την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά παιδιών, νέων και γυναικών.
(18)
Στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 29ης Ιουνίου 2011 με τίτλο «Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020»» τονίζεται η ανάγκη εξορθολογισμού και απλούστευσης της ενωσιακής χρηματοδότησης. Ιδίως υπό το πρίσμα της τρέχουσας οικονομικής κρίσης, έχει μέγιστη σημασία η διάρθρωση και η διαχείριση των κονδυλίων της Ένωσης να πραγματοποιούνται με τη μεγαλύτερη δυνατή επιμέλεια. Η ουσιαστική απλούστευση και η αποτελεσματική διαχείριση της χρηματοδότησης είναι δυνατό να επιτευχθούν μέσω της μείωσης του αριθμού των προγραμμάτων, καθώς και μέσω του εξορθολογισμού, της απλούστευσης και της εναρμόνισης των κανόνων και των διαδικασιών χρηματοδότησης.
(19)
Με γνώμονα την ανάγκη απλούστευσης και αποτελεσματικής διαχείρισης της χρηματοδότησης και ευκολότερης πρόσβασης σε αυτήν, το Πρόγραμμα θα πρέπει να συνεχίσει και να αναπτύξει τις δραστηριότητες που είχαν αναληφθεί προηγουμένως βάσει της ενότητας 4 («Καταπολέμηση των Διακρίσεων και Ποικιλομορφία») και της ενότητας 5 («Ισότητα των Φύλων») του προγράμματος «Progress» που θεσπίσθηκε με την απόφαση αριθ. 1672/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), του προγράμματος «Θεμελιώδη Δικαιώματα και Ιθαγένεια» που θεσπίσθηκε με την απόφαση 2007/252/ΕΚ του Συμβουλίου (8),και του προγράμματος «Δάφνη ΙΙΙ». Οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις των προγραμμάτων αυτών περιλαμβάνουν συστάσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της εφαρμογής αυτών των προγραμμάτων. Τα ευρήματα των εν λόγω ενδιάμεσων αξιολογήσεων, καθώς και τα ευρήματα των αντίστοιχων εκ των υστέρων αξιολογήσεων, πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την υλοποίηση του Προγράμματος.
(20)
Η εξασφάλιση της βέλτιστης χρήσης των χρηματοδοτικών πόρων και η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δαπανών πρέπει να αποτελέσουν κατευθυντήριες αρχές για την επίτευξη των στόχων του Προγράμματος. Πρέπει να διασφαλιστεί επαρκής χρηματοδότηση για τη στήριξη των προσπαθειών να εδραιωθεί μια Ευρώπη των δικαιωμάτων. Είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ότι το Πρόγραμμα τίθεται σε εφαρμογή κατά τον πιο αποτελεσματικό και φιλικό προς τον χρήστη τρόπο, με παράλληλη κατοχύρωση της ασφάλειας δικαίου και της δυνατότητας πρόσβασης όλων των συμμετεχόντων. Προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση όλων των εν δυνάμει δικαιούχων στη χρηματοδότηση, θα πρέπει επίσης να απλουστευθούν οι διαδικασίες υποβολής αίτησης και οι απαιτήσεις οικονομικής διαχείρισης και να αρθούν τα διοικητικά εμπόδια.
(21)
Οι ανακοινώσεις της Επιτροπής της 19ης Οκτωβρίου 2010 με τίτλο «Επανεξέταση του προϋπολογισμού της ΕΕ» και της 29ης Ιουνίου 2011 με τίτλο «Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020»» υπογραμμίζουν τη σημασία της εστίασης της χρηματοδότησης σε δράσεις με αδιαμφισβήτητη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, δηλαδή σε τομείς όπου η παρέμβαση της Ένωσης είναι ικανή να προσπορίσει πρόσθετη αξία σε σύγκριση με την ανάληψη δράσης μόνο από τα κράτη μέλη. Οι δράσεις που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό πρέπει να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών, ενισχύοντας τη διασυνοριακή συνεργασία και δικτύωση και επιτυγχάνοντας την ορθή, συνεκτική και συνεπή εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης. Οι δραστηριότητες χρηματοδότησης θα πρέπει επίσης να συντελούν στην ουσιαστική και καλύτερη γνώση του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης από όλους τους ενδιαφερόμενους και θα πρέπει να παρέχουν αξιόπιστη βάση ανάλυσης για τη στήριξη και την ανάπτυξη του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην εφαρμογή και την ορθή υλοποίησή τους. Η παρέμβαση της Ένωσης επιτρέπει τη συνεκτική υλοποίηση των σχετικών δράσεων στο σύνολο της Ένωσης και αποφέρει οικονομίες κλίμακας. Επιπλέον, η Ένωση βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση σε σύγκριση με τα κράτη μέλη για να διευθετεί διασυνοριακές καταστάσεις και να παρέχει ένα ευρωπαϊκό όχημα ανταλλαγής γνώσεων.
(22)
Κατά την επιλογή δράσεων προς χρηματοδότηση βάσει του προγράμματος, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογεί τις προτάσεις με βάση προκαθορισμένα κριτήρια. Στα κριτήρια αυτά πρέπει να περιλαμβάνεται η αξιολόγηση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας των προτεινόμενων δράσεων. Τα εθνικά σχέδια και τα σχέδια μικρής κλίμακας μπορούν επίσης να έχουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.
(23)
Οι οργανισμοί και οι φορείς που επιδιώκουν στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στους τομείς τους οποίους καλύπτει το Πρόγραμμα πρέπει να θεωρούνται βασικοί παράγοντες στον βαθμό που έχουν αποδείξει ή μπορούν να αποδείξουν ότι έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην υλοποίηση αυτού του στόχου, και θα πρέπει να λαμβάνουν χρηματοδότηση σύμφωνα με τις διαδικασίες και τα κριτήρια που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας τα οποία εγκρίνει η Επιτροπή σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
(24)
Οι εναρμονισμένες υπηρεσίες κοινωνικής αξίας πρέπει να ερμηνεύονται κατά την έννοια του άρθρου 2 της απόφασης αριθ. 116/2007/ΕΚ της Επιτροπής (9).
(25)
Στους φορείς και τις οντότητες που έχουν πρόσβαση στο Πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνονται οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές.
(26)
Ο παρών κανονισμός καθορίζει ένα χρηματοδοτικό κονδύλιο για τη συνολική διάρκεια του προγράμματος το οποίο θα αποτελεί το πρωταρχικό ποσό αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 17 της Διοργανικής Συμφωνίας, της 2ας Δεκεμβρίου 2013, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (10), για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία έγκρισης του προϋπολογισμού.
(27)
Προκειμένου να διασφαλισθεί ότι το πρόγραμμα είναι επαρκώς ευέλικτο για να ανταποκριθεί στις ανάγκες που αλλάζουν και στις αντίστοιχες προτεραιότητες των πολιτικών καθ’ όλη τη διάρκειά του, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τις τροποποιήσεις των ποσοστών που καθορίζονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού για κάθε ομάδα ειδικών στόχων που θα υπερέβαινε τα εν λόγω ποσοστά για παραπάνω από πέντε ποσοστιαίες μονάδες. Για να εκτιμηθεί η ανάγκη παρόμοιας κατ’ εξουσιοδότηση πράξης, τα εν λόγω ποσοστά θα πρέπει να υπολογίζονται βάσει του συνολικού χρηματοδοτικού ποσού του προγράμματος καθ’ όλη τη διάρκειά του και όχι βάσει ετήσιων πιστώσεων. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, όταν προετοιμάζει και καταρτίζει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(28)
Ο παρών κανονισμός πρέπει να εφαρμόζεται σε πλήρη συμμόρφωση με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) («δημοσιονομικός κανονισμός»). Σε ό,τι αφορά συγκεκριμένα τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) που καταβάλλουν οι δικαιούχοι επιχορηγήσεων, η επιλεξιμότητα του ΦΠΑ δεν πρέπει να εξαρτάται από το νομικό καθεστώς των δικαιούχων για δραστηριότητες που μπορούν να πραγματοποιηθούν από ιδιωτικές και δημόσιες οντότητες και φορείς υπό τις ίδιες νομικές προϋποθέσεις. Λαμβάνοντας υπόψη τη συγκεκριμένη φύση των στόχων και των δραστηριοτήτων που καλύπτει ο παρών κανονισμός, πρέπει να διευκρινίζεται στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων ότι για δραστηριότητες που μπορούν να πραγματοποιηθούν από ιδιωτικές και δημόσιες οντότητες και φορείς, ο ΦΠΑ που δεν εκπίπτει και βαρύνει τις δημόσιες οντότητες και φορείς θα είναι επιλέξιμος στον βαθμό που καταβάλλεται για την πραγματοποίηση δραστηριοτήτων όπως η κατάρτιση ή η αύξηση της ευαισθητοποίησης, οι οποίες δεν μπορούν να θεωρηθούν άσκηση δημόσιας εξουσίας. Ο παρών κανονισμός πρέπει επίσης να κάνει χρήση των μηχανισμών απλούστευσης οι οποίοι θεσπίστηκαν με τον δημοσιονομικό κανονισμό. Πέραν αυτού, τα κριτήρια που ισχύουν για τον προσδιορισμό των δράσεων που θα στηριχθούν πρέπει να στοχεύουν στη διοχέτευση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων σε δράσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο σε σχέση με τον επιδιωκόμενο στόχο πολιτικής.
(29)
Προκειμένου να διασφαλισθούν ομοιόμορφες συνθήκες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, είναι σκόπιμο να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες σε σχέση με την έγκριση των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12).
(30)
Τα ετήσια προγράμματα εργασίας που εκδίδονται από την Επιτροπή βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να εξασφαλίζουν την προσήκουσα κατανομή των πόρων μεταξύ επιδοτήσεων και δημόσιων συμβάσεων. Το Πρόγραμμα πρέπει να προβλέπει τη διάθεση πόρων πρωτίστως για επιδοτήσεις, διατηρώντας ταυτόχρονα επαρκή επίπεδα χρηματοδότησης για δημόσιες συμβάσεις. Το ελάχιστο επίπεδο ετήσιων δαπανών που θα χορηγείται για επιδοτήσεις πρέπει να ορίζεται στα ετήσια προγράμματα εργασίας και δεν πρέπει να είναι κατώτερο του 65%. Για να διευκολυνθεί ο σχεδιασμός και η συγχρηματοδότηση των σχεδίων από τους φορείς, η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει σαφές χρονοδιάγραμμα για τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, την επιλογή των σχεδίων και τις αποφάσεις ανάθεσης.
(31)
Προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματική διάθεση πόρων από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, πρέπει να επιδιωχθούν συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες μεταξύ των χρηματοδοτικών προγραμμάτων τα οποία στηρίζουν τομείς πολιτικής που συνδέονται στενά μεταξύ τους, ιδίως δε μεταξύ του παρόντος Προγράμματος και του Προγράμματος «Δικαιοσύνη», το οποίο θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1382/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13), του Προγράμματος «Η Ευρώπη για τους Πολίτες», του Προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κοινωνική Αλλαγή και την Καινοτομία το οποίο θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14) και άλλων προγραμμάτων στους τομείς της απασχόλησης και των κοινωνικών υποθέσεων· των εσωτερικών υποθέσεων· της υγείας και της προστασίας του καταναλωτή· της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού· της κοινωνίας της πληροφορίας·, της διεύρυνσης, με έμφαση στο Μέσο Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ II)και στα Ευρωπαικά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία, των οποίων οι γενικες διατάξεις έχουν τεθεί στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15).
(32)
Η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συνολική συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες με το έργο οργάνων, οργανισμών και υπηρεσιών της Ένωσης, όπως το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων και ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, και θα πρέπει να συνεκτιμήσει το έργο άλλων εθνικών και διεθνών παραγόντων στους τομείς που καλύπτει το Πρόγραμμα.
(33)
Τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης πρέπει να προστατευθούν μέσω αναλογικών μέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης, της ανίχνευσης και της διερεύνησης παρατυπιών, της ανάκτησης απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων χρημάτων και, εφόσον χρειάζεται, της επιβολής διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.
(34)
Με στόχο την εφαρμογή της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ο παρών κανονισμός πρέπει να προβλέπει κατάλληλα εργαλεία για την εκτίμηση της αποδοτικότητάς του. Προς τον σκοπό αυτό, πρέπει να καθορίζει γενικούς και ειδικούς στόχους. Για τη μέτρηση της επίτευξης των ειδικών αυτών στόχων, πρέπει να θεσπισθεί σειρά συγκεκριμένων και αριθμητικών δεικτών, οι οποίοι πρέπει να ισχύουν καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής του Προγράμματος. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει ετησίως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση ελέγχου που θα πρέπει να βασίζεται μεταξύ άλλων στους δείκτες που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό και που θα πρέπει να πληροφορούν για τη χρήση των διαθέσιμων πόρων.
(35)
Κατά την υλοποίηση του Προγράμματος η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη τον στόχο της δίκαιης γεωγραφικής κατανομής των πόρων και να παράσχει βοήθεια στα κράτη μέλη εκείνα όπου ο αριθμός των χρηματοδοτούμενων δράσεων είναι σχετικά μικρός. Κατά την υλοποίηση του Προγράμματος η Επιτροπή οφείλει επίσης να λάβει υπόψη εάν - σύμφωνα με τους διεθνώς αναγνωρισμένους δείκτες/φορείς παρακολούθησης - πρέπει να αναληφθεί δράση σε ορισμένα κράτη μέλη προκειμένου να εξασφαλιστεί η επιτυχημένη επίτευξη των στόχων του Προγράμματος και να στηριχθεί η δράση των κρατών μελών ή της κοινωνίας των πολιτών στους τομείς αυτούς.
(36)
Σύμφωνα με το άρθρο 180 παράγραφος 1 στοιχείο ιβ) του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012 της Επιτροπής (16) («κανόνες εφαρμογής»), οι συμφωνίες επιχορήγησης πρέπει να ορίζουν διατάξεις που να διέπουν την δημοσιότητα της χρηματοδοτικής στήριξης από την Ένωση, εκτός από δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις όπου η δημοσίευση δεν είναι δυνατή ή σκόπιμη.
(37)
Σύμφωνα με το άρθρο 35 παράγραφοι 2 και 3 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 21 των κανόνων εφαρμογής του, η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιοποιεί, με τον κατάλληλο τρόπο και έγκαιρα, πληροφορίες για τους δικαιούχους και για τη φύση και τον σκοπό των μέτρων που χρηματοδοτούνται από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης. Οι εν λόγω πληροφορίες θα πρέπει να δημοσιοποιούνται τηρώντας τις απαιτήσεις εμπιστευτικότητας και ασφάλειας, ιδίως της προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
(38)
Εφόσον ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η συμβολή στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός χώρου στον οποίο προάγονται, προστατεύονται και ισχύουν ουσιαστικά η ισότητα και τα δικαιώματα των ατόμων, όπως κατοχυρώνονται στη ΣΕΕ, τη ΣΛΕΕ, τον Χάρτη και σε διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις οποίες έχει προσχωρήσει η Ένωση, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη αλλά μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα, λόγω του εύρους και των επιπτώσεών του, στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως αυτή καθορίζεται στο άρθρο 5 της ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη αυτού του στόχου,
(39)
Προκειμένου να διασφαλισθεί η συνέχεια της χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων που προηγουμένως πραγματοποιούνταν βάσει των τμημάτων 4 και 5 της απόφασης αριθ. 1672/2006/ΕΚ, της απόφασης 2007/252/ΕΚ και της απόφασης αριθ. 779/2007/ΕΚ, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα της δημοσίευσής του,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Θέσπιση και διάρκεια του Προγράμματος
1. Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται το Πρόγραμμα «Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια» (εφεξής «Πρόγραμμα»).
2. Το Πρόγραμμα καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
Άρθρο 2
Ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία
1. Το Πρόγραμμα χρηματοδοτεί δράσεις με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Προς τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι δράσεις που επιλέγονται προς χρηματοδότηση αποσκοπούν στην επίτευξη αποτελεσμάτων με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.
2. Η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία των δράσεων, περιλαμβανομένης αυτής των δράσεων μικρής κλίμακας και των εθνικών δράσεων, αξιολογείται βάσει κριτηρίων όπως η συμβολή τους στη συνεκτική και συνεπή εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης και η ευρεία ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτήν, η δυνατότητά τους να συμβάλουν στην ανάπτυξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης ανάμεσα στα κράτη μέλη και στη βελτίωση της διασυνοριακής συνεργασίας, ο διακρατικός τους αντίκτυπος, η συμβολή τους στην επεξεργασία και διάδοση βέλτιστων πρακτικών ή η δυνατότητά τους να συμβάλουν στη δημιουργία ελάχιστων προτύπων, πρακτικών εργαλείων και λύσεων που αντιμετωπίζουν διασυνοριακές ή πανευρωπαϊκές προκλήσεις.
Άρθρο 3
Γενικός στόχος
Γενικός στόχος του Προγράμματος είναι να συμβάλει, σύμφωνα με το άρθρο 4, στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός χώρου στον οποίο προάγονται, προστατεύονται και ισχύουν ουσιαστικά η ισότητα και τα δικαιώματα των ατόμων, όπως κατοχυρώνονται στη ΣΕΕ, τη ΣΛΕΕ, τον Χάρτη και σε διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις οποίες έχει προσχωρήσει η Ένωση.
Άρθρο 4
Ειδικοί στόχοι
1. Προκειμένου να επιτευχθεί ο γενικός στόχος του άρθρου 3, το Πρόγραμμα κατατείνει στην επίτευξη των ακόλουθων ειδικών στόχων:
α)
προώθηση της αποτελεσματικής εφαρμογής της αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκεύματος ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού και σεβασμός της αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων βάσει των λόγων που προβλέπονται στο άρθρο 21 του Χάρτη·
β)
πρόληψη και καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας, της ομοφοβίας και άλλων μορφών μη ανοχής·
γ)
προαγωγή και προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρίες·
δ)
προώθηση της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και προαγωγή της συνεκτίμησης του φύλου στις διάφορες πολιτικές·
ε)
πρόληψη και καταπολέμηση κάθε μορφής βίας κατά παιδιών, νέων και γυναικών, καθώς και άλλων ομάδων κινδύνου, ιδίως ομάδων που κινδυνεύουν να υποστούν βία σε στενές σχέσεις, και προστασία των θυμάτων τέτοιας μορφής βίας·
στ)
προώθηση και προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού·
ζ)
συμβολή στη διασφάλιση ύψιστου επιπέδου προστασίας της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων·
η)
προώθηση και ενίσχυση της άσκησης των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ιδιότητα του πολίτη της Ένωσης·
θ)
παροχή της δυνατότητας στα άτομα, υπό την ιδιότητά τους ως καταναλωτών ήεπιχειρηματιών στην εσωτερική αγορά, να επιβάλλουν την άσκηση των δικαιωμάτων τους που απορρέουν από τη νομοθεσία της Ένωσης, λαμβανομένων υπόψη των σχεδίων που χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα για τους Καταναλωτές.
2. Οι ειδικοί στόχοι του Προγράμματος θα επιδιωχθούν ιδίως μέσω:
α)
ενίσχυσης της ευαισθητοποίησης και των γνώσεων σχετικά με τη νομοθεσία και τις πολιτικές της Ένωσης καθώς και σχετικά με τα δικαιώματα, τις αξίες και τις αρχές που αποτελούν θεμέλιο της Ένωσης·
β)
στήριξης της αποτελεσματικής, συνολικής και συνεκτικής υλοποίησης και εφαρμογής των νομικών μέσων και πολιτικών του δικαίου της Ένωσης στα κράτη μέλη και παρακολούθησης και αξιολόγησής τους·
γ)
προώθησης της διασυνοριακής συνεργασίας, βελτίωσης της αμοιβαίας γνώσης και ενίσχυσης της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων·
δ)
βελτίωσης της γνώσης και της κατανόησης δυνητικών εμποδίων στην άσκηση των δικαιωμάτων και αρχών που κατοχυρώνονται στη ΣΕΕ, τη ΣΛΕΕ, τον Χάρτη, τις διεθνείς συμβάσεις στις οποίες έχει προσχωρήσει η Ένωση και το παράγωγο δίκαιο της Ένωσης.
Άρθρο 5
Τύποι δράσεων
1. Το Πρόγραμμα χρηματοδοτεί, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους τύπους δράσεων:
α)
εργασίες ανάλυσης, όπως η συλλογή δεδομένων και στατιστικών· ανάπτυξη κοινών μεθοδολογιών και, ανάλογα με την περίπτωση, δεικτών ή σημείων αναφοράς για συγκριτική αξιολόγηση· μελέτες, έρευνες, αναλύσεις και επισκοπήσεις· αξιολογήσεις · κατάρτιση και δημοσίευση οδηγών, εκθέσεων και εκπαιδευτικού υλικού· εργαστήρια, σεμινάρια, συναντήσεις εμπειρογνωμόνων και συνέδρια·
β)
δραστηριότητες κατάρτισης όπως ανταλλαγές προσωπικού, εργαστήρια, σεμινάρια, εκδηλώσεις για την εκπαίδευση εκπαιδευτών και την ανάπτυξη επιγραμμικών εργαλείων εκπαίδευσης ή άλλου τύπου ενοτήτων κατάρτισης·
γ)
αμοιβαία μάθηση, συνεργασία, δραστηριότητες ευαισθητοποίησης και διάδοσης, όπως ο εντοπισμός και η ανταλλαγή ορθών πρακτικών, καινοτόμων μεθόδων και εμπειριών· διοργάνωση αξιολογήσεων από ομοτίμους και δράσεων αλληλοδιδασκαλίας· διοργάνωση συνεδρίων, σεμιναρίων, εκστρατειών στα μέσα ενημέρωσης συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών μέσων· εκστρατείες ενημέρωσης συμπεριλαμβανομένης της θεσμικής επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης στον βαθμό που σχετίζονται με τους στόχους του Προγράμματος· συλλογή και δημοσίευση υλικού για τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με το Πρόγραμμα και τα αποτελέσματά του, την ανάπτυξη, λειτουργία και συντήρηση συστημάτων και εργαλείων που χρησιμοποιούν τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών·
δ)
στήριξη των κυριότερων παραγόντων των οποίων οι δραστηριότητες συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του Προγράμματος, όπως στήριξη σε ΜΚΟ όταν υλοποιούν δράσεις με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, στήριξη σε βασικούς ευρωπαϊκούς παράγοντες, δίκτυα που λειτουργούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο και εναρμονισμένες υπηρεσίες κοινωνικής αξίας· στήριξη στα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας και των πολιτικών της Ένωσης· και στήριξη δραστηριοτήτων δικτύωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο μεταξύ εξειδικευμένων φορέων και οργανισμών, καθώς και εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών και μη κυβερνητικών οργανώσεων, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης με επιδοτήσεις δράσης ή επιδοτήσεις λειτουργίας.
2. Προκειμένου να εξασφαλιστεί μια προσέγγιση χωρίς αποκλεισμούς, οι δικαιούχοι θα ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των σχετικών ομάδων-στόχων σε δράσεις που χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα.
Άρθρο 6
Συμμετοχή
1. Πρόσβαση στο Πρόγραμμα έχουν όλοι οι φορείς και όλες οι οντότητες που λειτουργούν νομίμως:
α)
σε κράτη μέλη·
β)
σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) οι οποίες είναι μέρη της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, σύμφωνα με τη Συμφωνία αυτής·
γ)
σε υποψήφιες χώρες, σε δυνητικά υποψήφιους και σε χώρες υπό προσχώρηση, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται για τη συμμετοχή των χωρών αυτών στα προγράμματα της Ένωσης που θεσπίζονται στις οικείες συμφωνίες-πλαίσιο και στις αποφάσεις σύνδεσης του Συμβουλίου, ή παρόμοιες συμφωνίες.·
2. Οι κερδοσκοπικοί φορείς και οργανισμοί έχουν πρόσβαση στο Πρόγραμμα μόνο σε συνδυασμό με μη κερδοσκοπικούς ή κρατικούς οργανισμούς.
3. Φορείς και οντότητες που λειτουργούν νομίμως σε τρίτες χώρες, εκτός όσων συμμετέχουν στο πρόγραμμα σύμφωνα με τα στοιχεία β) και γ) της παραγράφου 1, ιδίως χώρες όπου εφαρμόζεται η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας, μπορούν να μετέχουν σε δράσεις του Προγράμματος με δικές τους δαπάνες, αν αυτό εξυπηρετεί τον σκοπό των εν λόγω δράσεων.
4. Η Επιτροπή μπορεί να συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο σχετικό ετήσιο πρόγραμμα εργασίας. Η πρόσβαση στο Πρόγραμμα είναι ανοικτή σε διεθνείς οργανισμούς οι οποίοι δραστηριοποιούνται στους τομείς που καλύπτει το Πρόγραμμα σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό και το σχετικό ετήσιο πρόγραμμα εργασίας.
Άρθρο 7
Προϋπολογισμός
1. Το χρηματοδοτικό κονδύλι για την υλοποίηση του προγράμματος για την περίοδο 2014 έως 2020 ανέρχεται σε 439 473 000 EUR.
2. Η χρηματοδότηση του Προγράμματος μπορεί επίσης να καλύπτει δαπάνες που αφορούν δραστηριότητες προετοιμασίας, παρακολούθησης, ελέγχου, λογιστικού ελέγχου και αξιολόγησης, οι οποίες είναι αναγκαίες για τη διαχείριση του Προγράμματος και την αξιολόγηση της επίτευξης των στόχων του. Η χρηματοδότηση μπορεί να καλύψει δαπάνες που συνδέονται με τις απαραίτητες μελέτες, συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, δράσεις πληροφόρησης και επικοινωνίας συμπεριλαμβανομένης της θεσμικής επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης, στον βαθμό που σχετίζονται με τους γενικούς στόχους του Προγράμματος, καθώς και δαπάνες για δίκτυα τεχνολογίας πληροφορικής που επικεντρώνονται στην επεξεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών· και άλλη τεχνική και διοικητική βοήθεια που είναι απαραίτητη σε σχέση με τη διαχείριση του Προγράμματος από την Επιτροπή.
3. Οι διαθέσιμες ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, μέσα στα όρια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου που θεσπίζει ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 (17).
4. Εντός του χρηματοδοτικού κονδυλίου για το Πρόγραμμα, τα ποσά κατανέμονται σε κάθε ομάδα ειδικών στόχων σύμφωνα με τα ποσοστά που καθορίζονται στο Παράρτημα.
5. Η Επιτροπή δεν παρεκκλίνει από τα κατανεμηθέντα ποσοστά του χρηματοδοτικού κονδυλίου, όπως καθορίζεται στο παράρτημα, κατά περισσότερο από 5 ποσοστιαίες μονάδες για κάθε ομάδα ειδικών στόχων. Εάν αποδειχθεί αναγκαία η υπέρβαση του ορίου αυτού, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, σύμφωνα με το άρθρο 8, για την τροποποίηση καθενός ποσοστού στο παράρτημα για περισσότερες από πέντε και έως 10 ποσοστιαίες μονάδες..
Άρθρο 8
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η αρμοδιότητα της έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο παρόν άρθρο.
2. Η εξουσία έκδοσης πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, η οποία αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 5, ανατίθεται στην Επιτροπή για όλο το διάστημα που θα διαρκέσει το Πρόγραμμα.
3. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 5 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που καθορίζεται στην απόφαση αυτή. Ισχύει από την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που διευκρινίζεται στην απόφαση. Δεν επηρεάζει την εγκυρότητα οποιασδήποτε ήδη ισχύουσας κατ’ εξουσιοδότηση πράξης.
4. Μόλις εγκρίνει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή οφείλει να την κοινοποιήσει ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Κάθε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη η οποία εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 5 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχουν αντιταχθεί σε αυτήν ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εφόσον, πριν από την παρέλευση της εν λόγω χρονικής περιόδου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν αμφότερα ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν σκοπεύουν να προβάλουν αντίρρηση. Αυτή η περίοδος παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 9
Εκτελεστικά μέτρα
1. Η Επιτροπή υλοποιεί το πρόγραμμα σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.
2. Με στόχο την υλοποίηση του Προγράμματος, η Επιτροπή θεσπίζει ετήσια προγράμματα εργασίας με τη μορφή εκτελεστικών πράξεων. Οι εκτελεστικές αυτές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 2.
3. Κάθε ετήσιο πρόγραμμα εργασίας υλοποιεί τους στόχους του Προγράμματος, καθορίζοντας τα ακόλουθα:
α)
τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν, σύμφωνα με τους γενικούς και τους ειδικούς στόχους που ορίζονται στο άρθρο 3 και στο άρθρο 4 παράγραφος 1, συμπεριλαμβανομένης της ενδεικτικής κατανομής των χρηματοδοτικών πόρων·
β)
τα ουσιαστικά κριτήρια επιλεξιμότητας, επιλογής και ανάθεσης που θα χρησιμοποιηθούν για την επιλογή των προτάσεων οι οποίες θα λάβουν χρηματοδοτική συνεισφορά σύμφωνα με το άρθρο 84 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 94 των κανόνων εφαρμογής του·
γ)
το ελάχιστο ποσοστό ετήσιων δαπανών που θα χορηγείται για επιδοτήσεις.
4. Εξασφαλίζεται κατάλληλη και δίκαιη κατανομή της χρηματοδοτικής στήριξης μεταξύ των διάφορων τομέων που καλύπτουν οι ειδικοί στόχοι που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1, λαμβανομένου υπόψη του ύψους της χρηματοδότησης που έχει ήδη διατεθεί δυνάμει των προηγούμενων προγραμμάτων 2007-2013 τα οποία θεσπίστηκαν με τις αποφάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 13. Όταν αποφασίζει σχετικά με την κατανομή των πόρων στους τομείς αυτούς στα ετήσια προγράμματα εργασίας, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την ανάγκη να διατηρηθούν επαρκή επίπεδα χρηματοδότησης και να εξασφαλιστεί η συνέχεια των δράσεων και η προβλεψιμότητα χρηματοδότησης σε όλους τους τομείς που καλύπτονται από τους ειδικούς στόχους οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1.
5. Οι προσκλήσεις προς υποβολή προτάσεων δημοσιεύονται σε ετήσια βάση.
Άρθρο 10
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 11
Συμπληρωματικότητα
1. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, εξασφαλίζει συνολική συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες με άλλα μέσα της Ένωσης, στα οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη», το Πρόγραμμα «Η Ευρώπη για τους Πολίτες», το Πρόγραμμα της Ένωσης για την Απασχόληση και την Κοινωνική Καινοτομία και άλλα προγράμματα στους τομείς της απασχόλησης και των κοινωνικών υποθέσεων· των εσωτερικών υποθέσεων, της υγείας και της προστασίας του καταναλωτή· της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού· της κοινωνίας της πληροφορίας, της διεύρυνσης, με έμφαση στο Μέσο Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ II) και στα Ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία.
2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει επίσης συνολική συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες με το έργο των οργανισμών, γραφείων και υπηρεσιών της Ένωσης που δραστηριοποιούνται στους τομείς οι οποίοι καλύπτονται από τους στόχους του Προγράμματος.
3. Για το Πρόγραμμα είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν πόροι οι οποίοι προορίζονται για άλλα μέσα της Ένωσης, ιδίως το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη», με στόχο την υλοποίηση δράσεων οι οποίες εξυπηρετούν τους στόχους αμφότερων των προγραμμάτων. Μια δράση για την οποία έχει εγκριθεί χρηματοδότηση βάσει του Προγράμματος μπορεί επίσης να λάβει έγκριση χρηματοδότησης και βάσει του Προγράμματος «Δικαιοσύνη», υπό την προϋπόθεση ότι η χρηματοδότηση δεν προορίζεται να καλύψει τα ίδια στοιχεία δαπάνης.
Άρθρο 12
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
1. Κατά την υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του Προγράμματος, η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης ενέργειας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και, αν διαπιστωθούν παρατυπίες, με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και, εφόσον απαιτείται, με αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές διοικητικές και οικονομικές κυρώσεις.
2. Η Επιτροπή ή οι αντιπρόσωποί της και το Ελεγκτικό Συνέδριο έχουν την εξουσία να ελέγχουν, βάσει δικαιολογητικών καθώς και επιτόπιων ελέγχων, όλους τους δικαιούχους επιχορηγήσεων, τους εργολάβους και τους υπεργολάβους που έχουν χρηματοδοτηθεί από την Ένωση κατ’ εφαρμογή του Προγράμματος.
3. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) μπορεί να διενεργεί έρευνες, μεταξύ των οποίων και επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18)και τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (19) για τη διαπίστωση απάτης, διαφθοράς ή άλλης παράνομης δραστηριότητας κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, σε σχέση με συμφωνία ή απόφαση επιχορήγησης ή σύμβαση που χρηματοδοτείται δυνάμει του Προγράμματος.
4. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1, 2 και 3, οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες και με διεθνείς οργανισμούς, οι συμφωνίες επιχορήγησης και οι αποφάσεις επιχορήγησης και οι συμβάσεις που προκύπτουν από την εφαρμογή του Προγράμματος περιέχουν διατάξεις οι οποίες εξουσιοδοτούν ρητά την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διεξαγάγουν τους λογιστικούς ελέγχους και εξακριβώσεις που αναφέρονται στις εν λόγω παραγράφους, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.
Άρθρο 13
Παρακολούθηση και αξιολόγηση
1. Η Επιτροπή παρακολουθεί το Πρόγραμμα ετησίως προκειμένου να εποπτεύει την υλοποίηση των δράσεων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιό του και την επίτευξη των ειδικών στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4. Η παρακολούθηση αποτελεί επίσης έναν τρόπο να εκτιμηθεί πώς αντιμετωπίστηκαν ζητήματα ισότητας των φύλων, απαγόρευσης των διακρίσεων και προστασίας του παιδιού στο πλαίσιο των δράσεων του Προγράμματος.
2. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο:
α)
ετήσια έκθεση παρακολούθησης με θέμα τους δείκτες που αναφέρονται στο άρθρο 14 παράγραφος 2 και τη χρήση των διαθέσιμων πόρων·
β)
ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης, το αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 2018·
γ)
εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.
3. Η ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης εξετάζει την επίτευξη των στόχων του Προγράμματος, την αποδοτική χρήση των σχετικών πόρων και την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία του Προγράμματος, προκειμένου να αποφασισθεί κατά πόσον επιβάλλεται ανανέωση, τροποποίηση ή αναστολή, μετά το 2020, της χρηματοδότησης σε τομείς οι οποίοι καλύπτονται από το Πρόγραμμα. Εξετάζει επίσης τις δυνατότητες απλούστευσης του Προγράμματος, την εσωτερική και εξωτερική του συνοχή και κατά πόσον διατηρούν την επικαιρότητά τους όλοι οι στόχοι και δράσεις. Προς τον σκοπό αυτό, λαμβάνονται υπόψη τα πορίσματα των εκ των υστέρων αξιολογήσεων των προηγούμενων προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013 που θεσπίστηκαν με τις αποφάσεις οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο 15.
4. Η εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης εξετάζει τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο του Προγράμματος και τη βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων του Προγράμματος, βάσει των οποίων θα ληφθεί απόφαση σχετικά με επακόλουθο πρόγραμμα.
Άρθρο 14
Δείκτες
1. Σύμφωνα με το άρθρο 13, οι δείκτες που καθορίζονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου αποτελούν μια βάση για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο έχει επιτευχθεί καθένας από τους ειδικούς στόχους του Προγράμματος που αναφέρονται στο άρθρο 4 μέσω των δράσεων που προβλέπονται στο άρθρο 5. Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται σε σχέση με προκαθορισμένες τιμές αναφοράς, οι οποίες αντικατοπτρίζουν την κατάσταση πριν από την υλοποίηση. Στις περιπτώσεις που κρίνεται σκόπιμο, οι σχετικοί δείκτες πρέπει να παρουσιάζονται αναλυτικά μεταξύ άλλων κατά φύλο, ηλικία και αναπηρία.
2. Οι δείκτες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τα εξής:
α)
αριθμό και ποσοστό των μελών ομάδας-στόχου στα οποία απευθύνθηκαν οι δραστηριότητες ευαισθητοποίησης που χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα.
β)
αριθμό των ενδιαφερομένων οι οποίοι έλαβαν μέρος μεταξύ άλλων σε δραστηριότητες κατάρτισης, ανταλλαγές, επισκέψεις μελέτης, εργαστήρια και σεμινάρια που χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα.
γ)
βελτίωση των γνώσεων όσον αφορά το δίκαιο και τις πολιτικές της Ένωσης και, κατά περίπτωση, των δικαιωμάτων, των αξιών και των αρχών που αποτελούν θεμέλιο της Ένωσης στις ομάδες των συμμετεχόντων σε δράσεις που χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα σε σύγκριση με ολόκληρη την ομάδα-στόχο.
δ)
αριθμό των περιπτώσεων, δραστηριοτήτων και αποτελεσμάτων διασυνοριακής συνεργασίας.
ε)
αξιολόγηση των συμμετεχόντων όσον αφορά τις δραστηριότητες στις οποίες έλαβαν μέρος και την (αναμενόμενη) βιωσιμότητά τους.
στ)
γεωγραφική κάλυψη των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτεί το Πρόγραμμα.
ζ)
αριθμό των αιτήσεων και των επιχορηγήσεων που σχετίζονται με κάθε ειδικό στόχο.
η)
ύψος χρηματοδότησης που ζητούν οι αιτούντες και η οποία χορηγείται σε σχέση με κάθε ειδικό στόχο.
3. Πέρα από τους καθοριζόμενους στην παράγραφο 2 δείκτες, η ενδιάμεση και η τελική έκθεση αξιολόγησης του Προγράμματος εξετάζουν μεταξύ άλλων:
α)
την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία του Προγράμματος, περιλαμβανομένης της αξιολόγησης των δραστηριοτήτων του Προγράμματος υπό το πρίσμα ανάλογων πρωτοβουλιών που έχουν αναπτυχθεί σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο χωρίς χρηματοδότηση από την Ένωση, και των (αναμενόμενων) αποτελεσμάτων· και τα πλεονεκτήματα και/ή τα μειονεκτήματα της χρηματοδότησης από την Ένωση σε σύγκριση με την εθνική χρηματοδότηση αυτού του είδους δραστηριότητας·
β)
το ύψος της χρηματοδότησης σε σχέση με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα (αποδοτικότητα)·
γ)
τα ενδεχόμενα διοικητικά, οργανωτικά και/ή διαρθρωτικά εμπόδια σε μια πιο ομαλή, αποτελεσματική και αποδοτική υλοποίηση του Προγράμματος (περιθώριο απλούστευσης).
Άρθρο 15
Μεταβατικά μέτρα
Δράσεις οι οποίες άρχισαν να υλοποιούνται βάσει της της ενότητας 4: «Καταπολέμηση των διακρίσεων και Ποικιλομορφία» και της ενότητας 5: «Ισότητα των Φύλων» της απόφασης αριθ. 1672/2006/ΕΚ, της απόφασης 2007/252/ΕΚ, ή της απόφασης αριθ. 779/2007/ΕΚ εξακολουθούν να διέπονται από τις διατάξεις των αποφάσεων αυτών, μέχρι την ολοκλήρωσή τους. Σε ό,τι αφορά τις εν λόγω δράσεις, κάθε αναφορά στις επιτροπές οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 13 της απόφασης αριθ. 1672/2006/ΕΚ, στο άρθρο 10 της απόφασης 2007/252/ΕΚ και στο άρθρο 10 της απόφασης αριθ. 779/2007/ΕΚ νοείται ως αναφορά στην επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 10 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 16
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός στο σύνολό του και εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 17 Δεκεμβρίου 2013.