РЕШЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 28 януари 2014 година
относно наличието на прекомерен дефицит в Хърватия
(2014/56/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 126, параграф 6 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като взе предвид съображенията, представени от Хърватия,
като има предвид, че:
(1)
В съответствие с член 126 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) държавите членки трябва да избягват прекомерния бюджетен дефицит.
(2)
Пактът за стабилност и растеж (ПСР) се основава на целта за осигуряване на стабилни публични финанси като средство за укрепване на предпоставките за ценова стабилност и висок и устойчив растеж, водещ до създаване на трудова заетост.
(3)
Процедурата при прекомерен дефицит (ППД) съгласно член 126 от ДФЕС, пояснена в Регламент (ЕО) № 1467/97 на Съвета (1), който е част от ПСР, предвижда приемането на решение на Съвета, потвърждаващо наличието на прекомерен дефицит. Протокол № 12 относно процедурата при прекомерен дефицит, приложен към Договора за Европейския съюз и ДФЕС, определя допълнителни разпоредби, свързани с прилагането на ППД. С Регламент (ЕО) № 479/2009 на Съвета (2) се определят подробни правила и определения за прилагането на тези разпоредби.
(4)
Съгласно член 126, параграф 5 ДФЕС, ако Комисията счита, че в дадена държава членка съществува или може да възникне прекомерен дефицит, тя изпраща становище до съответната държава членка и информира за това Съвета.
(5)
Като взе предвид доклада си съгласно член 126, параграф 3 ДФЕС и становището на Икономическия и финансов комитет в съответствие с член 126, параграф 4 ДФЕС, Комисията заключи, че в Хърватия съществува прекомерен дефицит. Поради това Комисията изпрати такова становище до Хърватия и информира Съвета за това на 10 декември 2013 г. (3)
(6)
В член 126, параграф 6 ДФЕС се предвижда Съветът да разгледа всички съображения, които заинтересованата държава членка желае да представи, преди да реши след цялостна оценка дали съществува прекомерен дефицит. В случая с Хърватия цялостната оценка води до изложените по-долу заключения.
(7)
Според преразгледания бюджет за 2013 г. и проектобюджета за 2014 г. (4), приет от правителството на Хърватия и представен на парламента на Хърватия на 14 ноември 2013 г., хърватските власти планират бюджетният дефицит да възлезе на 5,5 % от БВП през 2013 г. (спрямо 5,0 % от БВП през 2012 г.), да се запази на същото равнище през 2014 г. и постепенно да намалява през 2015 г. и 2016 г. Съгласно прогнозата на службите на Комисията от есента на 2013 г., публикувана на 5 ноември 2013 г., още през 2013 г. бюджетният дефицит ще надхвърли значително заложената в Договора референтна стойност от 3 % от БВП, достигайки над 6 % от БВП през периода 2013-2015 г. при отсъствието на компенсиращи мерки. Както е посочено в доклада на Комисията, изготвен съгласно член 126, параграф 3 ДФЕС, планираните и прогнозираните дефицити превишават значително референтната стойност от Договора. Превишението на референтната стойност може да се счита за извънредно по смисъла на ПСР. По-специално, то се дължи отчасти на сериозен икономически спад по смисъла на ПСР. Според оценките икономическата активност е намаляла с почти 12 % спрямо върховата си стойност от 2008 г. Очаква се реалният БВП да се свие допълнително през 2013 г., като едва през 2014 г. ще настъпи частично подобрение. През 2009 г. растежът на потенциалния БВП, изчислен от службите на Комисията съгласно общоприетата методика, е бил без промяна, а през 2010 г. е станал отрицателен, като тази тенденция се запазва и до днес. Изчислената разлика между фактическия и потенциалния БВП, която от 2009 г. е отрицателна, се очаква през прогнозния период постепенно да намалее, но да остане отрицателна и през 2015 г., което потвърждава дълбочината и мащаба на рецесията. Планираното превишение на референтната стойност обаче не може да се счита за временно по смисъла на ПСР. Съгласно предвижданията на хърватските власти и прогнозата на службите на Комисията от есента на 2013 г. бюджетният дефицит ще остане значително над референтната стойност и през 2014 г. и 2015 г. Следователно залегналият в ДФЕС критерий за дефицита не е изпълнен.
(8)
В проектобюджета за 2014 г. правителството предвижда съотношението на държавния дълг към БВП да нарасне от 58,1 % през 2013 г. до 62 % през 2014 г., а след това до 64,1 % през 2015 г. и 64,7 % през 2016 г. Тези данни са малко по-високи от посочените в насоките за икономическата и фискалната политика на Хърватия от септември 2013 г., в които правителството прогнозира съотношението на държавния дълг към БВП да достигне 56,6 % през 2013 г. и 60,6 %, 63,4 % и 65,3 % съответно през 2014 г., 2015 г. и 2016 г. Според прогнозата на службите на Комисията от есента на 2013 г. очакваното съотношение на консолидирания държавен дълг възлиза на 59,7 % за 2013 г. При запазване на курса на политика се очаква съотношението на държавния дълг към БВП да нарасне над 60 % през 2014 г., надвишавайки по този начин заложената в Договора референтна стойност от 60 % от БВП. Според наличната към момента информация в резултат на емитираните през ноември 2013 г. облигации в USD съотношението на държавния дълг към БВП ще надхвърли прага от 60 % преди края на 2013 г. Член 2, параграф 1а от Регламент (ЕО) № 1467/97 предвижда, че изискването по критерия за дълга се смята за изпълнено и ако бюджетните прогнози на Комисията сочат, че изискваното намаление на разликата спрямо референтната стойност ще настъпи през тригодишния период, който включва двете години, следващи последната година, за която има данни. Прогнозите на хърватските власти и на службите на Комисията показват, че поради продължаващия висок дефицит и слабата икономическа активност съотношението на държавния дълг към БВП следва тенденция към повишаване, която се очаква да се запази в рамките на прогнозния хоризонт. Следователно показателят за дълга и съответно изискването по отношение на критерия за дълга по ДФЕС не са изпълнени.
(9)
В съответствие с разпоредбите на ДФЕС Комисията разгледа „съответните фактори“ в доклада си по член 126, параграф 3 ДФЕС. Както е определено в член 2, параграф 4 от Регламент (ЕО) № 1467/97, по отношение на държави, чието съотношение на държавния дълг към БВП надхвърля референтната стойност, тези съответни фактори се вземат предвид при стъпките, водещи до вземане на решение относно съблюдаването на критерия за дефицита, само ако бюджетният дефицит остане близо до референтната стойност и превишението на референтната стойност е временно - случаят с Хърватия не е такъв. При оценката на спазването на критерия за дълга бяха отчетени съответните фактори, най-вече дълбоката и продължителна рецесия, на фона на неблагоприятните външни условия. Въпреки това съответните фактори не променят заключението, че критерият за дълга по ДФЕС не е изпълнен,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
От цялостната оценка следва, че в Хърватия съществува прекомерен дефицит.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Република Хърватия.
Съставено в Брюксел на 28 януари 2014 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 28ης Ιανουαρίου 2014
σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Κροατία
(2014/56/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 126 παράγραφος 6,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις της Κροατίας,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 126 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.
(2)
Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ) βασίζεται στον στόχο της υγιούς δημοσιονομικής κατάστασης, ως μέσου ενίσχυσης των συνθηκών για σταθερότητα τιμών και ισχυρή αειφόρο ανάπτυξη που ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης.
(3)
Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) βάσει του άρθρου 126 της ΣΛΕΕ, όπως διευκρινίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (1), που αποτελεί μέρος του ΣΣΑ, προβλέπει τη λήψη απόφασης από το Συμβούλιο επιβεβαιώνουσα την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος. Το πρωτόκολλο 12 για τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος που προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη ΣΛΕΕ περιλαμβάνει περαιτέρω διατάξεις για την εφαρμογή της ΔΥΕ. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 479/2009 του Συμβουλίου (2) καθορίζει λεπτομερείς κανόνες και ορισμούς για την εφαρμογή των διατάξεων αυτών.
(4)
Σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ, εάν η Επιτροπή κρίνει ότι σε κράτος μέλος υπάρχει ή μπορεί να εμφανισθεί υπερβολικό έλλειμμα, απευθύνει σχετική γνώμη στο εν λόγω κράτος μέλος και στο Συμβούλιο.
(5)
Με γνώμονα την έκθεση αυτή σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ και τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα στην Κροατία. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή απηύθυνε σχετική γνώμη στην Κροατία και ενημέρωσε το Συμβούλιο στις 10 Δεκεμβρίου 2013 (3).
(6)
Το άρθρο 126 παράγραφος 6 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι το Συμβούλιο θα πρέπει να λάβει υπόψη τυχόν παρατηρήσεις του οικείου κράτους μέλους προτού αποφασίσει, μετά από συνολική εκτίμηση, αν υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα. Στην περίπτωση της Κροατίας η συνολική αυτή εκτίμηση οδηγεί στα εξής συμπεράσματα.
(7)
Σύμφωνα με την αναθεώρηση του προϋπολογισμού του 2013 και το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2014 (4) που εγκρίθηκε από την κυβέρνηση της Κροατίας και διαβιβάστηκε στο Κοινοβούλιο της Κροατίας στις 14 Νοεμβρίου 2013, οι κροατικές αρχές προβλέπουν έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης που ανέρχεται σε 5,5 % του ΑΕΠ για το 2013, έναντι 5 % του ΑΕΠ το 2012, και εκτιμούν ότι ο δείκτης χρέους θα παραμείνει σταθερός το 2014 και θα υποχωρήσει μόνο σταδιακά το 2015 και το 2016. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2013, οι οποίες δημοσιεύτηκαν στις 5 Νοεμβρίου 2013, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης ήδη για το 2013 αναμένεται σημαντικά υψηλότερο από την τιμή αναφοράς 3 % του ΑΕΠ που προβλέπεται στη Συνθήκη, ενώ αναμένεται να σημειώσει αύξηση άνω του 6 % του ΑΕΠ την περίοδο 2013-2015, εάν δεν υπάρξουν αντισταθμιστικά μέτρα. Στην έκθεσή της δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή κρίνει ότι τα προγραμματισμένα και τα προβλεπόμενα ελλείμματα υπερβαίνουν και δεν είναι κοντά στην τιμή αναφοράς της Συνθήκης. Η υπέρβαση της τιμής αναφοράς μπορεί να χαρακτηρισθεί ως έκτακτη κατά την έννοια του ΣΣΑ. Συγκεκριμένα, οφείλεται εν μέρει σε σοβαρή οικονομική ύφεση υπό την έννοια του ΣΣΑ. Εκτιμάται ότι η οικονομική δραστηριότητα μειώθηκε κατά σχεδόν 12 % μετά την κορύφωσή της το 2008. Το πραγματικό ΑΕΠ προβλέπεται να συρρικνωθεί περαιτέρω το 2013 και να ανακάμψει ελαφρά μόλις το 2014. Η δυνητική αύξηση της παραγωγής, όπως υπολογίσθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας, παρέμεινε στάσιμη το 2009, έγινε αρνητική το 2010 και έκτοτε παραμένει αρνητική. Παρότι το υπολογιζόμενο κενό παραγωγής, το οποίο είναι αρνητικό από το 2009, αναμένεται να συρρικνωθεί σταδιακά κατά την περίοδο που καλύπτουν οι προβλέψεις, προβλέπεται να παραμείνει αρνητικό μέχρι και το 2015, επιβεβαιώνοντας έτσι το μέγεθος και την έκταση της ύφεσης. Εντούτοις, η προγραμματισμένη υπέρβαση της τιμής αναφοράς δεν μπορεί να θεωρηθεί προσωρινή υπό την έννοια του ΣΣΑ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχών της Κροατίας και τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2013, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνει σημαντικά υψηλότερο από την τιμή αναφοράς τόσο το 2014 όσο και το 2015. Ως εκ τούτου, η απαίτηση της Συνθήκης ως προς το κριτήριο του ελλείμματος δεν ικανοποιείται.
(8)
Στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2014, η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ από 58,1 % το 2013 σε 62 % το 2014, και περαιτέρω σε 64,1 % το 2015 και 64,7 % το 2016. Τα μεγέθη αυτά είναι ελαφρώς υψηλότερα από τα αντίστοιχα που περιλαμβάνονται στους προσανατολισμούς οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής της Κροατίας του Σεπτεμβρίου του 2013, όπου η κυβέρνηση προέβλεπε ότι ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης θα ανερχόταν σε 56,6 % το 2013 και 60,6 %, 63,4 % και 65,3 % το 2014, το 2015 και το 2016 αντιστοίχως. Στις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2013, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης υπολογίζεται σε 59,7 % για το 2013. Αν δεν μεταβληθούν οι σημερινές πολιτικές, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να ξεπεράσει το 60 % το 2014, υπερβαίνοντας έτσι την τιμή αναφοράς της Συνθήκης, 60 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες επί του παρόντος πληροφορίες, η έκδοση ομολόγου εκφρασμένου σε δολάρια ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2013 θα οδηγούσε σε αύξηση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης άνω του ορίου 60 % ήδη έως τα τέλη του 2013. Το άρθρο 2 παράγραφος 1α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 ορίζει ότι η απαίτηση βάσει του κριτηρίου του χρέους θεωρείται επίσης ότι πληρούται, εάν οι δημοσιονομικές προβλέψεις της Επιτροπής δείχνουν ότι η απαιτούμενη μείωση της διαφοράς σε σχέση με την τιμή αναφοράς θα σημειωθεί στη διάρκεια της τριετίας, η οποία περιλαμβάνει τη διετία που ακολουθεί μετά το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Οι προβλέψεις των αρχών της Κροατίας και της Επιτροπής δείχνουν ότι ο δείκτης χρέους παρουσιάζει ανοδική τάση λόγω των συνεχιζόμενων υψηλών ελλειμμάτων και της ασθενούς οικονομικής δραστηριότητας, ενώ αναμένεται να παραμείνει σε ανάλογο επίπεδο καθ’ όλη την περίοδο που καλύπτουν οι προβλέψεις. Ως εκ τούτου, η τιμή αναφοράς για το χρέος και, κατά συνέπεια, η απαίτηση της ΣΛΕΕ ως προς το κριτήριο του χρέους δεν ικανοποιούνται.
(9)
Βάσει των διατάξεων της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή ανέλυσε, επίσης, στην έκθεσή της τους «σχετικούς παράγοντες» σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Όπως διευκρινίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, για τις χώρες με δείκτη χρέους γενικής κυβέρνησης άνω της τιμής αναφοράς, οι παράγοντες αυτοί μπορούν να ληφθούν υπόψη στη διαδικασία που οδηγεί στην απόφαση σχετικά με τη συμμόρφωση με βάση το κριτήριο του ελλείμματος, μόνον εάν το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης παραμένει κοντά στην τιμή αναφοράς και η υπέρβαση της τιμής αναφοράς είναι προσωρινή, πράγμα το οποίο δεν ισχύει για την Κροατία. Οι σχετικοί αυτοί παράγοντες, και ειδικότερα η βαθιά και παρατεταμένη ύφεση στο πλαίσιο δυσμενών εξωτερικών συνθηκών, έχουν ληφθεί υπόψη κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης προς το κριτήριο χρέους. Ωστόσο, οι παράγοντες αυτοί δεν επηρεάζουν το συμπέρασμα ότι δεν ικανοποιείται το κριτήριο του χρέους που ορίζεται στην ΣΛΕΕ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Από τη συνολική εκτίμηση προκύπτει ότι στην Κροατία υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Κροατίας.
Βρυξέλλες, 28 Ιανουαρίου 2014.