РЕШЕНИЕ № 541/2014/ЕС НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 16 април 2014 година
за създаване на рамка за подкрепа на космическото наблюдение и проследяване
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 189, параграф 2 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
след консултация с Комитета на регионите,
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
В своето съобщение от 4 април 2011 г., озаглавено „Към космическа стратегия на Европейския съюз в услуга на гражданите“, Комисията подчерта, че споделената компетентност в областта на космоса, предоставена на Съюза с Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС), върви ръка за ръка със засилено партньорство с държавите-членки. Комисията също така изтъкна, че всяко ново действие трябва да се основава на съществуващите ресурси и на съвместното определяне на нуждата от нови ресурси.
(2)
В резолюцията си от 26 септември 2008 г., озаглавена „Развиване на европейската космическа политика“ (3), Съветът припомни, че космическите активи са се превърнали в неделима част от нашата икономика и че поради това тяхната сигурност трябва да бъде гарантирана. Той подчерта, че „е необходимо Европа […] да развие европейска способност за мониторинг и наблюдение на своята космическа инфраструктура и на космическите отпадъци, първоначално основана на съществуващите национални и европейски активи, като се възползва от отношенията, които могат да бъдат установени с други нации партньори, и техните способности“.
(3)
В резолюцията си от 25 ноември 2010 г., озаглавена „Глобални предизвикателства: пълноценно използване на европейските космически системи“, Съветът отчете необходимостта от бъдеща способност за осведомяване относно ситуацията в космическото пространство като дейност на европейско равнище за развитие и експлоатация на съществуващите национални и европейски, граждански и военни активи и прикани Комисията и Съвета да предложат схема за управление и политика по отношение на данните, които ще дадат възможност на държавите-членки да допринасят със съответни национални способности в съответствие с приложимите изисквания и разпоредби, свързани със сигурността. Съветът освен това прикани „всички институционални европейски участници да разработят подходящи мерки“, които да се основават на дефинирани изисквания на потребителите в гражданската и военната сфера, да използват съответните активи в съответствие с приложимите изисквания, свързани със сигурността, и да развиват резултатите от подготвителната програма на Европейската космическа агенция (ЕКА) в областта на осведомяването относно ситуацията в космическото пространство.
(4)
В заключенията на Съвета от 31 май 2011 г. относно съобщението на Комисията „Към космическа стратегия на Европейския съюз в услуга на гражданите“ и в резолюцията на Съвета от 6 декември 2011 г., озаглавена „Насоки относно добавената стойност и ползите от космическото пространство за сигурността на европейските граждани“ (4), се потвърди „необходимостта от ефективна способност за осведомяване относно ситуацията в космическото пространство като дейност на европейско равнище“ и се призовава Съюзът да оползотворява максимално активите, компетентностите и уменията, които вече съществуват или се разработват в държавите-членки, на европейско равнище и съответно в международен план. Като отчита възможността за двойна употреба на тази система и като взема предвид по-специално свързаното ѝ със сигурността измерение, Съветът призова Комисията и Европейската служба за външна дейност (ЕСВД), в тясно сътрудничество с ЕКА и държавите-членки, които притежават такива активи и имат капацитет, и в консултация с всички участници, да направи предложения за пълноценното използване и надграждане на тези активи и капацитет с цел развитие на способност за осведомяване относно ситуацията в космическото пространство (ОСКП) като дейност на европейско равнище и във връзка с това да очертае подходяща политика по отношение на данните и управлението, като обърне внимание на високата чувствителност на данните за ОСКП.
(5)
Обичайно се приема, че осведомяването относно ситуацията в космическото пространство обхваща три основни области, а именно космическо наблюдение и проследяване (КНП), наблюдение и прогнозиране на космическото време и близки до Земята обекти. Дейностите в тези области са насочени към защита на инфраструктурата в космическото пространство и наземната инфраструктура от космически отпадъци. Настоящото решение, което обхваща въпросите на КНП, следва да насърчава полезните взаимодействия между тези области.
(6)
С оглед на понижаването на риска от сблъсък Съюзът ще търси полезни взаимодействия и с инициативи за мерки за активно премахване и обезвреждане на космически отпадъци, като разработените от ЕКА.
(7)
Космическите отпадъци се превърнаха в сериозна заплаха за сигурността, безопасността и устойчивостта на космическите дейности. Поради това следва да се създаде рамка за подкрепа на космическото наблюдение и проследяване (КНП) с цел да се подпомогне създаването и осъществяването на услуги, състоящи се в наблюдението и проучването на космически обекти, за да се предотвратява увреждането на космически апарати поради сблъсък и разпространението на космически отпадъци и с цел да се предвиждат траектории и криви на повторно навлизане, за да се осигурява възможно най-добрата информация на правителствените служби и службите за гражданска защита в случай на неконтролирано повторно навлизане в земната атмосфера на космически апарати или останали от тях космически отпадъци.
(8)
Рамката за подкрепа на КНП следва да допринася за гарантирането на дългосрочната наличност на европейските и националните космически инфраструктури, съоръжения и услуги, които са от съществено значение за безопасността и сигурността на икономиките, обществата и гражданите в Европа.
(9)
Предоставянето на услуги за КНП ще бъде от полза за всички публични и частни оператори на космически инфраструктури, включително и за Съюза с оглед на отговорностите на Съюза за космическите програми на Съюза, по-специално европейските навигационни спътникови програми „Галилео“ иEGNOS, създадени с Регламент (ЕС) № 1285/2013 на Европейския парламент и на Съвета (5) както и програмата „Коперник“, създадена с Регламент (ЕС) № 377/2014 на Европейския парламент и на Съвета (6). Ранните предупреждения за неконтролирано повторно навлизане и изчисляването на времето и мястото на сблъсъка ще бъдат от полза и за националните публични органи за гражданска защита. Освен това тези услуги могат да представляват интерес и за други потребители, като например частните застрахователи, за да оценяват потенциалните задължения, които биха възникнали в резултат на сблъсък по време на жизнения цикъл на спътник. В допълнение, в дългосрочен план следва да бъде предвидена безплатно достъпна и повторно използваема обществена информационна услуга относно орбиталните елементи на космическите обекти в орбита около Земята.
(10)
Услугите за КНП следва да бъдат допълващи по отношение на научноизследователските дейности, свързани със защитата на космическата инфраструктура, които се провеждат в рамките на „Хоризонт 2020“, създадена с Регламент (ЕС) № 1291/2013 на Европейския парламент и на Съвета (7), водещите космически програми на Съюза „Коперник“ и „Галилео“, инициативата за Програма в областта на цифровите технологии, посочена в съобщението на Комисията от 26 август 2010 г., озаглавено „Цифров дневен ред за Европа“, други телекомуникационни инфраструктури, които подпомагат реализирането на информационното общество, инициативите, свързани със сигурността, както и дейностите на ЕКА.
(11)
Рамката за подкрепа на КНП следва да допринесе за гарантирането на използването и експлоатацията на космоса за мирни цели.
(12)
Рамката за подкрепа на КНП следва да отчита сътрудничеството с международни партньори, по-конкретно със САЩ, международни организации и други трети страни, по-специално с оглед да се избегне сблъсък в космоса и да се предотврати разпространението на космически отпадъци. Освен това тя следва да е допълваща по отношение на съществуващи мерки за понижаване на риска, като насоките на Организацията на обединените нации относно намаляването на космическите отпадъци или други инициативи, с цел гарантиране на безопасността, сигурността и устойчивостта на дейностите в открития космос. Тя следва да бъде и в съответствие с предложението на Съюза за Международен кодекс за поведение при дейности в открития космос.
(13)
Рамката за подкрепа на КНП следва да се състои в изграждане на мрежа и в използване на националните активи за КНП за предоставяне на услуги за КНП. След като това бъде постигнато, следва да се насърчава разработването на нови датчици или подобряването на съществуващите датчици, управлявани от държавите-членки.
(14)
В тясно сътрудничество с ЕКА и други заинтересовани страни Комисията и консорциума за КНП, създаден с настоящето решение, следва да продължат да играят ръководна роля в диалога със стратегическите партньори относно техническите аспекти на КНП, в съответствие със съответните им компетенции.
(15)
Изискванията на потребителите в гражданската и военната сфера във връзка с КНП са определени в одобрения работен документ на службите на Комисията „Изисквания на потребителите на високо равнище в гражданската и военната сфера във връзка с осведомяването относно ситуацията в космическото пространство“. Предоставянето на услуги за КНП следва да се ръководи от изискванията на потребителите в гражданската сфера. Чисто военните цели не следва да се разглеждат в настоящото решение. Комисията следва да осигури механизъм за редовно преразглеждане и актуализиране на изискванията на потребителите, в зависимост от случая, с участието на представители на общността на потребителите. За тази цел тя следва да продължи необходимия диалог със заинтересованите участници, като Европейската агенция по отбрана и ЕКА.
(16)
Осъществяването на услуги за КНП следва да се основава на партньорство между Съюза и държавите-членки и да използва съществуващите, както и бъдещите национални експертни познания и активи, включително онези, които са разработени чрез ЕКА. Държавите-членки следва да запазят собствеността и контрола върху своите активи и следва да продължат да бъдат отговорни за тяхното функциониране, поддръжка и обновяване. Рамката за подкрепа на КНП следва да не предоставя финансова подкрепа за разработването на нови датчици за КНП. Ако възникне необходимост от нови датчици, за да се изпълнят изискванията на потребителите, въпросът би могло да бъде разрешен по целесъобразност или на национално равнище, или чрез европейска програма за научноизследователска и развойна дейност. Комисията и държавите-членки следва да насърчават и улесняват участието на възможно най-голям брой държави-членки в рамката за подкрепа на КНП, при условие че са спазени критериите за участие.
(17)
Сателитният център на Европейския съюз (SATCEN), агенция на Съюза, създадена със Съвместно действие 2001/555/ОВППС на Съвета (8), която предоставя информационни услуги и продукти, свързани с геопространствени образи, с различни нива на класификация за потребителите в гражданската и военната сфера, може да допринася за предоставянето на услуги за КНП. Опитът на SATCEN в работата с класифицирана информация в защитена среда и строгите му институционални връзки с държавите-членки са предимство, улесняващо работата с услуги за КНП и доставката им. Необходима предпоставка за такава роля на SATCEN в рамката за подкрепа на КНП е изменението на посоченото съвместно действие, което понастоящем не предвижда дейности на SATCEN в областта на КНП. Комисията следва да си сътрудничи по целесъобразност с ЕСВД, предвид на нейната роля да подпомага Върховния представител на Съюза по въпросите на външните работи и политиката на сигурност при осъществяването на оперативно ръководство на SATCEN.
(18)
Предоставянето на точна информация относно естеството, спецификациите и местоположението на някои космически обекти може да засегне сигурността на Съюза или на неговите държави-членки и на трети държави. Поради това държавите-членки, и когато е уместно, чрез Комитетът по сигурността на Съвета (Комитет по сигурността) следва да отчетат съображенията за сигурност при създаването и експлоатацията на мрежата от съответни способности, включително датчици за КНП, капацитета за обработка и анализ на данни от КНП и при предоставянето на услуги за КНП. Поради това в настоящото решение е необходимо да се установят общи разпоредби относно използването и сигурния обмен на информация от КНП между държавите-членки, получателите на услуги за КНП и, когато е уместно, SATCEN. Освен това Комисията, ЕСВД и държавите-членки следва да определят механизми за координация, необходими за разглеждане на въпроси, свързани със сигурността на рамката за подкрепа на КНП.
(19)
Участващите държави-членки следва да отговарят за договарянето и изпълнението на разпоредбите относно използването на данните от КНП и относно използването и обмена на информация от КНП. В разпоредбите относно използването на данните от КНП и относно използването и обмена на информация от КНП, предвидени в настоящото решение и в споразумението между участващите държави-членки и, когато е приложимо, SATCEN, следва да се вземат предвид одобрените препоръки относно сигурността на данните от КНП.
(20)
Потенциалната чувствителност на данните от КНП изисква сътрудничество, основано на ефикасност и доверие, включително по отношение на начина, по който данните от КНП се обработват и анализират. Потенциалното използване на софтуер със свободен код, позволяващ сигурен достъп за оторизирани доставчици на данни от КНП до изходния код с цел оперативни модификации и подобрения, следва да допринася за тази цел.
(21)
Комитетът по сигурността препоръча създаването на структура за управление на риска, за да се гарантира, че въпросите, свързани със сигурността на данните, ще бъдат надлежно взети под внимание при изпълнението на рамката за подкрепа на КНП. За тази цел участващите държави-членки и, когато е приложимо, SATCEN следва да създадат подходящи структури и процедури за управление на риска, като отчитат препоръките на Комитета по сигурността.
(22)
За да се гарантират еднакви условия за изпълнение на настоящото решение, на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета (9).
(23)
Доколкото целите на настоящото решение, а именно подкрепа на действията, насочени към създаването и управлението на мрежа от датчици, изграждането на капацитет за обработка и анализ на данни от КНП и създаването и осъществяването на услуги за КНП, не могат да бъдат постигнати в достатъчна степен от държавите-членки, действащи поотделно, тъй като предоставянето на такива услуги от консорциум от участващи държави-членки би било от полза за Съюза, по-специално в ролята му на основен собственик на космически активи, а поради обхвата на решението, могат да бъдат по-добре постигнати на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящето решение не надхвърля необходимото за постигане на тези цели.
(24)
Целите на настоящото решение са сходни с целите, определени в програмите, създадени с Регламент (ЕС) № 1285/2013, в член 1, член 3, букви в) и г) и член 4; с Решение 2013/743/ЕС на Съвета (10) в член 2, параграф 2, букви б) и в), приложение I, част II, точка 1.6.2, буква г) и приложение I, част III, точки 7.5 и 7.8, с Регламент (ЕС) № 377/2014, в член 8, параграф 2, буква б), която разпределя сума в размер на 26,5 млн. евро по текущи цени. Общото финансово усилие за осъществяването на целите на рамката за подкрепа на КНП, по-специално на мрежата от съществуващи активи, се оценява на 70 млн. евро. Като се има предвид сходството между целите на настоящото решение и тези на посочените по-горе програми, действията по настоящото решение биха могли да бъдат финансирани от тези програми, при пълно съответствие с техния основен акт.
(25)
За да се гарантира приемлива степен на автономност на европейско равнище при дейностите за КНП, може да се наложи приемането на основен акт за КНП по смисъла на Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 на Европейския парламент и на Съвета (11). Тази възможност следва да бъде разгледана в контекста на междинния преглед на действащата многогодишна финансова рамка.
(26)
Като се отчита чувствителният характер на действията за осведомяване относно ситуацията в космическото пространство, участващите държави-членки следва да продължат да отговарят за експлоатацията на датчиците и обработката на данните, водещи до предоставянето на услуги за КНП. Националните активи за КНП ще останат под ръководството на държавите-членки, които отговарят за техния контрол и експлоатация,
ПРИЕХА НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Създаване на рамката
С настоящото решение се създава рамка за подкрепа на космическото наблюдение и проследяване („КНП“).
Член 2
Определения
За целите на настоящото решение се прилагат следните определения:
1)
„космически обект“ означава всеки създаден от човека обект в космическото пространство;
2)
„космически апарат“ означава всеки космически обект, който обслужва конкретна цел, включително действащите изкуствени спътници и по-горните степени на ракетите носители;
3)
„космически отпадъци“ означава всички космически обекти, включително космически апарати или части и елементи от тях, в орбитата на Земята или такива, които навлизат повторно в атмосферата, които вече не функционират или вече не служат за каквато и да било конкретна цел, включително части от ракети или изкуствени спътници или неактивни изкуствени спътници;
4)
„датчик за КНП“ означава устройство или комбинация от устройства като например наземни или разположени в космоса радари и телескопи, които могат да определят физическите характеристики, свързани с космически обекти като например размер, местоположение и скорост;
5)
„данни от КНП“ означава физически характеристики на космически обекти, установени с датчици за КНП, или орбитални характеристики на космически обекти, получени от наблюдения с датчици за КНП;
6)
„информация от КНП“ означава обработени данни от КНП, които носят определен смисъл за получателя.
Член 3
Цели на рамката за подкрепа на КНП
1. Общата цел на рамката за подкрепа на КНП е да допринася за гарантирането на дългосрочната наличност на европейските и националните космически инфраструктури, съоръжения и услуги, които са от съществено значение за безопасността и сигурността на икономиките, обществата и гражданите в Европа.
2. Конкретните цели на рамката за подкрепа на КНП са:
а)
оценка и намаляване на рисковете, свързани със сблъсъци при експлоатацията в орбита на европейските космически апарати, както и предоставяне на възможност на операторите на космически апарати по-ефикасно да планират и осъществяват мерки за понижаване на риска;
б)
намаляване на рисковете, свързани с изстрелването в космоса на европейски космически апарати;
в)
наблюдение на неконтролираните повторни навлизания на космически апарати или на космически отпадъци в земната атмосфера и предоставяне на по-точни и ефикасни ранни предупреждения с цел да се намалят потенциалните рискове за безопасността и здравето на гражданите на Съюза и да се сведат до минимум потенциалните щети върху наземната инфраструктура;
г)
стремеж да се предотврати разпространението на космически отпадъци.
Член 4
Действия, подкрепени от рамката за подкрепа на КНП
1. С оглед на постигането на целите, посочени в член 3, рамката за подкрепа на КНП подкрепя следните действия, насочени към създаването на капацитет за КНП на европейско равнище и с подходяща степен на автономност на европейско равнище:
а)
създаването и експлоатацията на сензорна функция, която се състои от мрежа от наземни и/или разположени в космоса датчици на държавите-членки, включително национални датчици, разработени чрез ЕКА, за проучване и проследяване на космическите обекти и за създаване на свързана с тях база данни;
б)
създаването и експлоатацията на функция по обработване, чрез която на национално равнище се извършва обработка и анализ на данните от КНП, за да се получи информация от КНП и услуги за КНП, които да бъдат прехвърлени към функцията по предоставяне на услуги за КНП;
в)
създаването на функция по предоставяне на услуги за КНП, както са определени в член 5, параграф 1, на образуванията, посочени в член 5, параграф 2.
2. Рамката за подкрепа на КНП не включва развитието на нови датчици за КНП.
Член 5
Услуги за КНП
1. Услугите за КНП, посочени в член 4, имат граждански характер. Те се състоят от следните услуги:
а)
оценка на риска от сблъсък между космически апарати или между космически апарати и космически отпадъци и подаване на сигнали за избягване на сблъсък при изстрелването, фазата на начална орбита, експлоатацията в орбита и фазата на извеждане от експлоатация при мисиите на космическите апарати.
б)
засичане и определяне на раздробявания, разпадания или сблъсъци в орбита;
в)
оценка на риска от неконтролирано повторно навлизане на космически обекти и космически отпадъци в земната атмосфера и генериране на свързана с това информация, включително прогнозиране на времето и вероятното място на евентуалния сблъсък.
2. Услугите за КНП се предоставят на
а)
всички държави-членки;
б)
Съвета;
в)
Комисията;
г)
ЕСВД;
д)
публичните и частните собственици и оператори на космически апарати;
е)
публичните органи за гражданска защита.
Услуги за КНП се предоставят в съответствие с разпоредбите за използването и обмена на данните и информацията от КНП, посочени в член 9.
3. Участващите държави-членки, Комисията и, когато е приложимо, SATCEN не носят отговорност:
а)
за евентуални щети, произтичащи от липсата или прекъсването на предоставянето на услугите за КНП;
б)
закъснението на предоставянето на услугите за КНП;
в)
неточността на информацията, предоставена посредством услугите за КНП; или
г)
предприетите действия в отговор на предоставянето на услуги за КНП.
Член 6
Роля на Комисията
1. Комисията:
а)
ръководи рамката за подкрепа на КНП и осигурява изпълнението ѝ;
б)
предприема необходимите мерки за идентифициране, контрол, понижаване и наблюдение на рисковете, свързани с рамката за подкрепа на КНП;
в)
по целесъобразност осигурява актуализирането на изискванията на потребителите във връзка с КНП;
г)
определя общите насоки за управлението на рамката за подкрепа на КНП, по-специално улеснява създаването и работата на консорциума, посочен в член 7, параграф 3;
д)
улеснява възможно най-широкото участие на държавите-членки в съответствие с член 7, когато е целесъобразно.
2. Комисията приема актове за изпълнение, установяващи план за координация и съответни технически мерки за дейностите по рамката за подкрепа на КНП. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 12, параграф 2.
3. Комисията предоставя своевременно на Европейския парламент и на Съвета цялата необходима информация, свързана с изпълнението на рамката за подкрепа на КНП, по-специално с оглед на предоставянето на прозрачност и яснота по отношение на:
а)
индикативните усилия и различните ресурси на Съюза за финансиране;
б)
участието в рамката за подкрепа на КНП и подкрепяните с нея действия;
в)
развитието на мрежата от активи за КНП на държавите-членки и развитието на предоставянето на услуги за КНП;
г)
обмена и използването на информация от КНП.
Член 7
Участие на държавите-членки
1. Държавата-членка, която желае да участва в изпълнението на действията, посочени в член 4, подава заявление до Комисията, с което доказва, че са спазени следните критерии:
а)
притежаване на или достъп до:
i)
подходящи датчици за КНП, вече налични или в процес на разработване, и технически и човешки ресурси за тяхната експлоатация, или
ii)
подходящ капацитет за оперативен анализ и обработка на данни, специално предназначен за КНП;
б)
създаване на план за действие за изпълнението на действията, определени в член 4, включително условията за сътрудничество с други държави-членки.
2. Комисията приема актове за изпълнение относно процедурите за подаване на заявления и спазването от държавите-членки на критериите, определени в параграф 1. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 12, параграф 2.
3. Всички държави-членки, които отговарят на посочените в параграф 1 критерии, определят национален орган, който да ги представлява. Определените национални органи сформират консорциум и сключват споразумението, посочено в член 10.
4. Комисията публикува и актуализира на уебсайта си списъка на участващите държави-членки.
5. Участващите държави-членки носят отговорност за експлоатацията на датчиците, обработката на данните и изпълнението на политиката по отношение на данните. Активите на участващите държави-членки остават изцяло под национален контрол.
Член 8
Роля на Сателитния център на Европейския съюз
Сателитният център на Европейския съюз (SATCEN) може да си сътрудничи с консорциума, който ще бъде създаден съгласно член 7, параграф 3. В такъв случай EUSC сключва необходимите изпълнителни договорености с участващите държави-членки.
Член 9
Обмен на данни и информация от КНП
По отношение на използването и обмена на информация от КНП, разпространена от консорциума, и използването на данните от КНП в контекста на рамката за подкрепа на КНП с оглед на изпълнението на действията, посочени в член 4, се прилагат следните правила:
а)
неразрешеното оповестяване на данни и информация се предотвратява, като същевременно се осигурява безпрепятствено функциониране и оптимизиране на използването на получената информация;
б)
гарантира се сигурността на данните от КНП;
в)
информация от КНП и услуги за КНП се предоставят на принципа „необходимост да се знае“ на получателите на услуги за КНП, посочени в член 5, параграф 2, в съответствие с инструкциите и правилата за сигурност на източника на информацията и на собственика на съответния космически обект.
Член 10
Координация на оперативните действия
Определените национални органи, които сформират консорциума, посочен в член 7, параграф 3, сключват споразумение, в което се определят правилата и механизмите за тяхното сътрудничество при изпълнението на действията, посочени в член 4. По-специално това споразумение включва разпоредби за:
а)
използването и обмена на информация от КНП, като се отчитат одобрените препоръки „Политика по отношение на данните в областта на осведомяването относно ситуацията в космическото пространство - препоръки относно аспектите, свързани със сигурността“;
б)
създаването на структура за управление на риска с цел да се гарантира изпълнението на разпоредбите относно използването и сигурния обмен на данни и информация от КНП;
в)
сътрудничеството с SATCEN за осъществяване на действието, посочено в член 4, параграф 1, буква в).
Член 11
Наблюдение и оценка
1. Комисията наблюдава прилагането на рамката за подкрепа на КНП.
2. До 1 юли 2018 г. Комисията представя на Европейския парламент и на Съвета доклад за прилагането на рамката за подкрепа на КНП по отношение на изпълнението на целите на настоящото решение от гледна точка както на резултатите, така и на въздействието, ефективността при използването на ресурсите и европейската добавена стойност.
Този доклад може да бъде придружен от предложения за изменения, включващи по целесъобразност възможността за основен акт за КНП по смисъла на Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
Член 12
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от комитет. Този комитет е комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011.
2. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Член 13
Влизане в сила
Настоящото решение влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 14
Адресати на настоящото решение са държавите-членки.
Съставено в Страсбург на 16 април 2014 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ αριθ. 541/2014/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 16ης Απριλίου 2014
για τη θέσπιση πλαισίου για τη στήριξη της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 189 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Μετά τη διαβίβαση του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αφού ζήτησε τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της, της 4ης Απριλίου 2011, με τίτλο «Προς μια διαστημική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπηρεσία του πολίτη», υπογράμμισε ότι η συντρέχουσα αρμοδιότητα στον τομέα του διαστήματος που ανέθεσε στην Ένωση η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) συνοδεύεται από ενισχυμένη σύμπραξη με τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή τόνισε επίσης ότι κάθε νέα δράση πρέπει να βασίζεται στους υφιστάμενους πόρους και ότι πρέπει να καθοριστούν από κοινού οι ανάγκες για νέους πόρους.
(2)
Το Συμβούλιο, στο ψήφισμά του της 26ης Σεπτεμβρίου 2008 με τίτλο «Για την προώθηση της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Πολιτικής» (3), υπενθύμισε ότι οι διαστημικοί πόροι είναι πλέον απαραίτητοι για την οικονομία μας και ότι πρέπει να κατοχυρωθεί η ασφάλειά τους. Υπογράμμισε «ότι η Ευρώπη […] πρέπει να αναπτύξει ευρωπαϊκή δυνατότητα για την εποπτεία και παρακολούθηση της διαστημικής της υποδομής και των διαστημικών αποβλήτων, αρχικά με βάση τους υφιστάμενους εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, αξιοποιώντας τις σχέσεις που μπορεί να αναπτυχθούν με άλλα κράτη εταίρους και τις δυνατότητές τους».
(3)
Το Συμβούλιο, στο ψήφισμά του της 25ης Νοεμβρίου 2010 με τίτλο «Παγκόσμιες προκλήσεις: πλήρης εκμετάλλευση των ευρωπαϊκών διαστημικών συστημάτων», αναγνώρισε ότι χρειάζεται μια μελλοντική ικανότητα αντίληψης των καταστάσεων στο διάστημα (SSA) σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία θα αναπτύξει και θα αξιοποιήσει υφιστάμενα εθνικά και ευρωπαϊκά στρατιωτικά και μη στρατιωτικά μέσα, και κάλεσε την Επιτροπή και το Συμβούλιο να προτείνουν σύστημα διαχείρισης και πολιτική δεδομένων που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη να συμβάλλουν με τις ανάλογες εθνικές ικανότητές τους και σύμφωνα με τις ισχύουσες απαιτήσεις και τους κανόνες ασφαλείας. Κάλεσε περαιτέρω «όλους τους ευρωπαϊκούς θεσμικούς φορείς να διερευνήσουν κατάλληλα μέτρα» τα οποία να βασίζονται σε καθορισμένες απαιτήσεις για τους χρήστες του στρατιωτικού και μη στρατιωτικού τομέα, να κάνουν χρήση του συναφούς υλικού σύμφωνα με τις ισχύουσες απαιτήσεις ασφαλείας και να αξιοποιήσουν τα αποτελέσματα του προπαρασκευαστικού προγράμματος SSA του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).
(4)
Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 31ης Μαΐου 2011 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής «Προς μια διαστημική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπηρεσία του πολίτη» και το ψήφισμα του Συμβουλίου της 6ης Δεκεμβρίου 2011 με τίτλο «Προσανατολισμοί σχετικά με την προστιθέμενη αξία και οφέλη του διαστήματος για την ασφάλεια των ευρωπαίων πολιτών» (4) επανέλαβαν την «ανάγκη να αναπτυχθεί αποτελεσματική δυνατότητα SSA ως δραστηριότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο» και κάλεσαν την Ένωση να «χρησιμοποιήσει με όσο το δυνατόν ευρύτερο τρόπο τους πόρους, τις ικανότητες και τις δεξιότητες που ήδη υπάρχουν ή αναπτύσσονται στα κράτη μέλη, σε ευρωπαϊκό και, κατά περίπτωση, διεθνές επίπεδο». Αναγνωρίζοντας τον διττό χαρακτήρα της χρήσης ενός τέτοιου συστήματος και λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη διάστασή του όσον αφορά την ασφάλεια, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), σε στενή συνεργασία με τον ΕΟΔ και τα κράτη μέλη που διαθέτουν τέτοιους πόρους και ικανότητες, και σε συνεννόηση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, να υποβάλουν προτάσεις για την πλήρη αξιοποίηση και ανάπτυξη των πόρων και των ικανοτήτων αυτών, προκειμένου να αναπτυχθεί μια δυνατότητα SSA ως δραστηριότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, στο πλαίσιο αυτό, να καθορίσουν μια κατάλληλη πολιτική διαχείρισης και δεδομένων που να λαμβάνει υπόψη την υψηλή ευαισθησία των δεδομένων SSA.
(5)
Η SSA θεωρείται γενικώς ότι καλύπτει τρεις κύριους τομείς, δηλαδή την επιτήρηση και παρακολούθηση του διαστήματος (SST), την παρακολούθηση και πρόβλεψη διαστημικών καιρικών φαινομένων και τα πλησίον της γης αντικείμενα. Οι δραστηριότητες στους τομείς αυτούς αποσκοπούν στην προστασία των υποδομών στο διάστημα καθώς και στην προστασία υποδομών εδάφους από διαστημικά υπολείμματα. Η παρούσα απόφαση, η οποία καλύπτει την SST, θα πρέπει να προάγει τις συνέργειες μεταξύ αυτών των τομέων.
(6)
Για τον περιορισμό των κινδύνων συγκρούσεων η Ένωση θα επιδιώξει επίσης συνέργειες με πρωτοβουλίες για την ενεργό εξάλειψη και εξουδετέρωση των διαστημικών υπολειμμάτων, όπως αυτές που αναπτύσσει ο ΕΟΔ.
(7)
Τα διαστημικά υπολείμματα αποτελούν σοβαρή απειλή για την ασφάλεια, την προστασία και τη βιωσιμότητα των διαστημικών δραστηριοτήτων. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να θεσπιστεί πλαίσιο στήριξης της SST με σκοπό την υποστήριξη της δημιουργίας και της λειτουργίας υπηρεσιών που αφορούν την παρακολούθηση και τη χαρτογράφηση διαστημικών αντικειμένων, προκειμένου να αποτρέπονται ζημίες διαστημικών οχημάτων λόγω συγκρούσεων και πολλαπλασιασμού των διαστημικών υπολειμμάτων και με σκοπό τη διευκόλυνση της πρόβλεψης των τροχιών και των διαδρομών επανεισόδου, ώστε να παρέχεται η καλύτερη δυνατή ενημέρωση σε κυβερνητικές υπηρεσίες και σε υπηρεσίες πολιτικής προστασίας, σε περίπτωση ανεξέλεγκτων επανεισόδων ολόκληρων διαστημικών οχημάτων ή των διαστημικών υπολειμμάτων τους στην ατμόσφαιρα της Γης.
(8)
Το πλαίσιο στήριξης της SST πρέπει να συμβάλει στην εξασφάλιση μακροπρόθεσμης διαθεσιμότητας των ευρωπαϊκών και εθνικών διαστημικών υποδομών, μέσων και υπηρεσιών απαραίτητων για την ασφάλεια της οικονομίας, της κοινωνίας και των πολιτών της Ευρώπης.
(9)
Η παροχή υπηρεσιών SST θα ωφελήσει όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς διαχείρισης διαστημικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένης της Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις αρμοδιότητες της Ένωσης όσον αφορά τα διαστημικά προγράμματα της Ένωσης, ιδίως τα ευρωπαϊκά συστήματα δορυφορικής πλοήγησης Galileo και EGNOS που έχουν θεσπιστεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1285/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), καθώς και του προγράμματος Copernicus που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 377/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6). Οι πρόωρες ειδοποιήσεις ανεξέλεγκτης επανεισόδου και η εκτίμηση του χρονικού πλαισίου και του σημείου πρόσκρουσης θα ωφελήσουν επίσης τις εθνικές δημόσιες αρχές που είναι αρμόδιες για την προστασία των πολιτών. Ακόμη, αυτές οι υπηρεσίες θα μπορούσαν να ενδιαφέρουν άλλους χρήστες, όπως ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, για να εκτιμήσουν τις ενδεχόμενες ευθύνες που απορρέουν από σύγκρουση κατά τη διάρκεια της ζωής ενός δορυφόρου. Επιπλέον, θα πρέπει μακροπρόθεσμα να προβλεφθεί μια ελεύθερα διαθέσιμη και επαναχρησιμοποιήσιμη δημόσια υπηρεσία, η οποία θα παρέχει πληροφορίες σχετικά με τα τροχιακά στοιχεία των διαστημικών αντικειμένων που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη.
(10)
Οι υπηρεσίες SST θα πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά στις ερευνητικές δραστηριότητες που σχετίζονται με την προστασία διαστημικών υποδομών και εκτελούνται στο πλαίσιο του «Ορίζοντα 2020», που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), σε εμβληματικά διαστημικά προγράμματα της Ένωσης, όπως τα Copernicus και Galileo, στην πρωτοβουλία του ψηφιακού θεματολογίου της Ένωσης, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 26ης Αυγούστου 2010 με τίτλο «Ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη», σε άλλες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που συντελούν στην υλοποίηση της κοινωνίας της πληροφορίας, σε δραστηριότητες που αφορούν την ασφάλεια καθώς και στις δραστηριότητες του ΕΟΔ στον συγκεκριμένο τομέα.
(11)
Το πλαίσιο στήριξης SST θα πρέπει να συμβάλλει στη διασφάλιση της χρήσης και εξερεύνησης του απώτερου διαστήματος για ειρηνικούς σκοπούς.
(12)
Το πλαίσιο στήριξης SST θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συνεργασία με διεθνείς εταίρους, ιδίως τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, με διεθνείς οργανισμούς και άλλες τρίτες πλευρές, ιδίως με σκοπό την αποφυγή συγκρούσεων στο διάστημα και την παρεμπόδιση του πολλαπλασιασμού διαστημικών υπολειμμάτων. Επιπλέον, θα πρέπει να συμπληρώνει τα υφιστάμενα μέτρα μετριασμού, όπως είναι οι κατευθυντήριες γραμμές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τον περιορισμό των διαστημικών υπολειμμάτων, ή άλλες πρωτοβουλίες, να διασφαλίζει την ασφάλεια, την προστασία και τη βιωσιμότητα δραστηριοτήτων στο απώτερο διάστημα. Θα πρέπει επίσης να συνάδει με την πρόταση της Ένωσης για έναν διεθνή κώδικα συμπεριφοράς για τις δραστηριότητες στο διάστημα.
(13)
Το πλαίσιο στήριξης SST θα πρέπει να συνίσταται στη διασύνδεση και στη χρήση εθνικών πόρων SST για την παροχή υπηρεσιών SST. Μόλις αυτό επιτευχθεί, θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη νέων αισθητήρων ή η αναβάθμιση των υφιστάμενων αισθητήρων τους οποίους χειρίζονται τα κράτη μέλη.
(14)
Η Επιτροπή και η κοινοπραξία SST που θεσπίζεται με την παρούσα απόφαση, σε στενή συνεργασία με τον ΕΟΔ και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, θα πρέπει να συνεχίσουν να καθοδηγούν τον τεχνικό διάλογο για την SST με τους στρατηγικούς εταίρους, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.
(15)
Οι απαιτήσεις πολιτικών και στρατιωτικών χρηστών του συστήματος SSA ορίστηκαν στο εγκριθέν έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Απαιτήσεις υψηλού επιπέδου πολιτικών και στρατιωτικών χρηστών του ευρωπαϊκού συστήματος γνώσης της κατάστασης στο διάστημα». Η παροχή υπηρεσιών SST θα πρέπει να καθορίζεται από μη στρατιωτικές απαιτήσεις. Αμιγώς στρατιωτικοί σκοποί δεν εμπίπτουν στην παρούσα απόφαση. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει μηχανισμό τακτικής επανεξέτασης και επικαιροποίησης των απαιτήσεων των χρηστών εφόσον είναι αναγκαίο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από την κοινότητα των χρηστών. Προς τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να συνεχίσει τον απαραίτητο διάλογο με σχετικούς παράγοντες, όπως είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας και ο ΕΟΔ.
(16)
Η λειτουργία των υπηρεσιών SST θα πρέπει να βασίζεται σε σύμπραξη μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών και να χρησιμοποιεί υφιστάμενη και μελλοντική εθνική εμπειρογνωμοσύνη και υφιστάμενους και μελλοντικούς εθνικούς πόρους, καθώς και αυτούς που αναπτύσσονται από τον ΕΟΔ. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διατηρούν την κυριότητα και τον έλεγχο των οικείων πόρων τους και παραμένουν υπεύθυνα για τη λειτουργία, τη συντήρηση και την ανανέωσή τους. Το πλαίσιο στήριξης SST δεν θα πρέπει να παρέχει οικονομική στήριξη για την ανάπτυξη νέων αισθητήρων SST. Αν ανακύψει ανάγκη για νέους αισθητήρες προς ικανοποίηση των απαιτήσεων των χρηστών, το ζήτημα αυτό θα μπορούσε να εξεταστεί είτε σε εθνικό επίπεδο είτε μέσω ενός ευρωπαϊκού προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης, κατά περίπτωση. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να προάγουν και να διευκολύνουν τη συμμετοχή του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού κρατών μελών στο πλαίσιο στήριξης SST, υπό τον όρο ότι αυτά συμμορφώνονται με τα κριτήρια συμμετοχής.
(17)
Το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (SATCEN), ένας οργανισμός της Ένωσης που ιδρύθηκε από την κοινή δράση 2001/555/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου (8) και παρέχει υπηρεσίες πληροφόρησης με γεωχωρικές εικόνες και προϊόντα με ποικίλα επίπεδα διαβάθμισης σε μη στρατιωτικούς και στρατιωτικούς χρήστες, θα μπορούσε να συμβάλει στην παροχή υπηρεσιών SST. Η εμπειρογνωμοσύνη του Δορυφορικού Κέντρου όσον αφορά τον χειρισμό διαβαθμισμένων πληροφοριών σε ασφαλές περιβάλλον και οι στενοί θεσμικοί δεσμοί του με τα κράτη μέλη διευκολύνουν τον χειρισμό και την παροχή υπηρεσιών SST. Προϋπόθεση για τον ρόλο του SATCEN στο πλαίσιο στήριξης SST είναι η τροποποίηση της εν λόγω κοινής δράσης που επί του παρόντος δεν προβλέπει δράση του SATCEN στον τομέα SST. Η Επιτροπή θα πρέπει, κατά περίπτωση, να συνεργαστεί με την ΕΥΕΔ, δεδομένου ότι η ΕΥΑΕΔ έχει αναλάβει ρόλο στήριξης της Υπάτης Εκπροσώπου της Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας στην επιχειρησιακή διεύθυνση του SATCEN.
(18)
Ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τη φύση, τις προδιαγραφές και τη θέση ορισμένων διαστημικών αντικειμένων ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφάλεια της Ένωσης ή των κρατών μελών της καθώς και τρίτων χωρών. Τα κράτη μέλη και, κατά περίπτωση, μέσω της Επιτροπής Ασφάλειας του Συμβουλίου (Επιτροπή Ασφάλειας) θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους επαρκείς προβληματισμούς ασφάλειας, όσον αφορά τη δημιουργία και τη λειτουργία του δικτύου των σχετικών δυνατοτήτων, περιλαμβανομένων των αισθητήρων SST, της ικανότητας επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων SST και της παροχής υπηρεσιών SST. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να θεσπιστούν στην παρούσα απόφαση γενικές διατάξεις σχετικά με τη χρήση και την ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών SST μεταξύ των κρατών μελών, των αποδεκτών των υπηρεσιών SST και, κατά περίπτωση, του SATCEN. Επιπλέον, η Επιτροπή, η ΕΥΕΔ και τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν τους μηχανισμούς συντονισμού που είναι απαραίτητοι για την αντιμετώπιση θεμάτων που αφορούν την ασφάλεια του πλαισίου στήριξης της SST.
(19)
Τα συμμετέχοντα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι υπεύθυνα για τη διαπραγμάτευση και την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με τη χρήση δεδομένων SST και σχετικά με τη χρήση και την ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών SST. Οι διατάξεις σχετικά με τη χρήση και την ανταλλαγή πληροφοριών SST που ορίζονται στην παρούσα απόφαση και στη συμφωνία μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών μελών και, κατά περίπτωση, του SATCEN θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις εγκεκριμένες συστάσεις για την ασφάλεια των δεδομένων SST.
(20)
Λόγω του δυνητικά ευαίσθητου χαρακτήρα των δεδομένων SST απαιτείται συνεργασία βασισμένη στην αποτελεσματικότητα και την εμπιστοσύνη όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τον τρόπο επεξεργασίας και ανάλυσης των δεδομένων SST. Η δυνητική χρήση λογισμικού ανοικτού κώδικα που επιτρέπει σε εξουσιοδοτημένους συνεισφέροντες δεδομένων SST την ασφαλή πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα για λειτουργικές τροποποιήσεις και βελτιώσεις θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου αυτού.
(21)
Η επιτροπή ασφάλειας συνέστησε να δημιουργηθεί μια δομή διαχείρισης κινδύνου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ζητήματα ασφάλειας δεδομένων λαμβάνονται δεόντως υπόψη κατά την υλοποίηση του πλαισίου στήριξης της SST. Προς τον σκοπό αυτό, τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και, κατά περίπτωση, το SATCEN θα πρέπει να θεσπίσουν τις κατάλληλες δομές και διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις της επιτροπής ασφάλειας.
(22)
Προκειμένου να εξασφαλισθούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές εξουσίες. Οι εξουσίες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9).
(23)
Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας απόφασης, συγκεκριμένα η στήριξη δράσεων που αποσκοπούν στη δημιουργία και λειτουργία του δικτύου αισθητήρων, η δημιουργία της ικανότητας επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων SST καθώς και η σύσταση και λειτουργία υπηρεσιών SST, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη ενεργούντα μόνα τους, μιας και η παροχή τέτοιων υπηρεσιών από μια κοινοπραξία συμμετεχόντων κρατών μελών θα ωφελήσει την Ένωση με την ιδιότητα του κύριου ιδιοκτήτη διαστημικών πόρων, μπορούν όμως, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της παρούσας απόφασης, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας που διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού.
(24)
Οι στόχοι της παρούσας απόφασης είναι όμοιοι με τους στόχους που προβλέπονται στα προγράμματα που θεσπίζονται με: τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1285/2013, στα άρθρα 1, 3 στοιχεία γ) και δ) και 4 αυτού· την απόφαση 2013/743/ΕΕ του Συμβουλίου (10), στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχεία β) και γ) αυτής, στο παράρτημα I μέρος II σημείο 1.6.2 στοιχείο δ) αυτής και στο παράρτημα I μέρος III σημεία 7.5 και 7.8 αυτής· τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 377/2014, στο άρθρο 8 παράγραφος 2 στοιχείο β) αυτού, το οποίο προβλέπει ποσό έως 26,5 εκατ. EUR σε τρέχουσες τιμές. Η συνολική οικονομική προσπάθεια για την υλοποίηση των στόχων του πλαισίου στήριξης SST, ιδίως η διασύνδεση των υφιστάμενων πόρων, εκτιμάται στο ύψος των 70 εκατ. EUR. Λαμβανομένης υπόψη της ομοιότητας των στόχων της παρούσας απόφασης και εκείνων των εν λόγω προγραμμάτων, οι δράσεις που θεσπίζει η παρούσα απόφαση θα πρέπει να μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τα εν λόγω προγράμματα, κάτι που είναι απόλυτα συμβατό με τη βασική τους πράξη.
(25)
Για να εξασφαλιστεί αποδεκτό επίπεδο ευρωπαϊκής αυτονομίας στις δραστηριότητες SST, ενδέχεται να απαιτηθεί η έκδοση βασικής πράξης κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) για την SST. Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης του τρέχοντος Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.
(26)
Αναγνωρίζοντας τον ευαίσθητο χαρακτήρα της SSA, η λειτουργία των αισθητήρων και η επεξεργασία των δεδομένων που οδηγεί στην παροχή υπηρεσιών SST θα παραμείνει στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Οι εθνικοί πόροι SST θα πρέπει να παραμείνουν υπό την εποπτεία των κρατών μελών που είναι υπεύθυνα για τον έλεγχο και τη λειτουργία τους,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Θέσπιση πλαισίου στήριξης
Η παρούσα απόφαση θεσπίζει πλαίσιο στήριξης της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος (SST).
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1) «διαστημικό αντικείμενο»: κάθε τεχνητό αντικείμενο που υπάρχει στο διάστημα·
2) «διαστημικό σκάφος»: κάθε διαστημικό αντικείμενο που εξυπηρετεί συγκεκριμένο σκοπό, συμπεριλαμβανομένων των ενεργών τεχνητών δορυφόρων και των ανώτερων ορόφων των πυραύλων·
3) «διαστημικά υπολείμματα»: όλα τα διαστημικά αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων των διαστημικών σκαφών ή τμημάτων και στοιχείων διαστημικών σκαφών, που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη ή σε επανείσοδο στην ατμόσφαιρα, που είναι μη λειτουργικά ή που δεν εξυπηρετούν πλέον έναν συγκεκριμένο σκοπό, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων πυραύλων ή τεχνητών δορυφόρων, ή ανενεργοί τεχνητοί δορυφόροι·
4) «αισθητήρας SST»: συσκευή ή συνδυασμός συσκευών, όπως επίγεια ή διαστημικά ραντάρ ή τηλεσκόπια, η οποία δύναται να μετρήσει φυσικές παραμέτρους σχετικά με διαστημικά αντικείμενα, όπως το μέγεθος, τη θέση και την ταχύτητα·
5) «δεδομένα SST»: φυσικές παράμετροι διαστημικών αντικειμένων που λαμβάνονται μέσω αισθητήρων SST ή παράμετροι τροχιάς διαστημικών αντικειμένων που προκύπτουν από παρατηρήσεις αισθητήρων SST.
6) «πληροφορίες SST»: δεδομένα SST που έχουν υποστεί επεξεργασία και γίνονται εύκολα κατανοητά από τον παραλήπτη.
Άρθρο 3
Στόχοι του πλαισίου στήριξης της SST
1. Γενικός στόχος του πλαισίου στήριξης της SST είναι να συμβάλει στην εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης διαθεσιμότητας των ευρωπαϊκών και εθνικών διαστημικών υποδομών, μέσων και υπηρεσιών απαραίτητων για την ασφάλεια της οικονομίας, της κοινωνίας και των πολιτών της Ευρώπης.
2. Ειδικοί στόχοι του πλαισίου στήριξης της SST είναι:
α)
η αξιολόγηση και η μείωση των κινδύνων σύγκρουσης που απειλούν λειτουργίες ευρωπαϊκών διαστημικών σκαφών σε τροχιά, καθώς και η παροχή στους φορείς διαχείρισης διαστημικών σκαφών της δυνατότητας να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν αποτελεσματικότερα τα μέτρα μετριασμού·
β)
η μείωση των κινδύνων που σχετίζονται με την εκτόξευση ευρωπαϊκών διαστημικών σκαφών·
γ)
η παρακολούθηση μη ελεγχόμενων επανεισόδων διαστημικών σκαφών ή των υπολειμμάτων τους στην ατμόσφαιρα της Γης και η παροχή ακριβέστερων και αποτελεσματικότερων έγκαιρων προειδοποιήσεων, με σκοπό τη μείωση των πιθανών κινδύνων για την ασφάλεια των ευρωπαίων πολιτών, καθώς και ο περιορισμός πιθανών ζημιών σε καίριες επίγειες υποδομές·
δ)
η πρόληψη του πολλαπλασιασμού των διαστημικών υπολειμμάτων.
Άρθρο 4
Δράσεις που υποστηρίζονται από το πλαίσιο στήριξης της SST
1. Προς επίτευξη των στόχων που προβλέπονται στο άρθρο 3, το πλαίσιο στήριξης της SST στηρίζει τις εξής δράσεις που αποσκοπούν στη δημιουργία ικανότητας SST σε ευρωπαϊκό επίπεδο και με επαρκές επίπεδο ευρωπαϊκής αυτονομίας:
α)
δημιουργία και διαχείριση λειτουργίας ανίχνευσης, αποτελούμενης από δίκτυο επίγειων και/ή διαστημικών αισθητήρων των κρατών μελών, περιλαμβανομένων εθνικών αισθητήρων που αναπτύσσονται από τον ΕΟΔ για τη χαρτογράφηση και την παρακολούθηση διαστημικών αντικειμένων και τη δημιουργία βάσης δεδομένων·
β)
δημιουργία και διαχείριση λειτουργίας επεξεργασίας για την επεξεργασία και την ανάλυση των δεδομένων SST σε εθνικό επίπεδο, ώστε να παρέχονται πληροφορίες και υπηρεσίες SST για διαβίβαση στη λειτουργία παροχής υπηρεσιών SSΤ·
γ)
δημιουργία μιας λειτουργίας παροχής υπηρεσιών SST όπως ορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στις οντότητες του άρθρου 5 παράγραφος 2.
2. Το πλαίσιο στήριξης της SST δεν καλύπτει την ανάπτυξη νέων αισθητήρων SST.
Άρθρο 5
Υπηρεσίες SST
1. Οι υπηρεσίες SST που αναφέρονται στο άρθρο 4 είναι μη στρατιωτικής φύσης. Συνίστανται στις εξής υπηρεσίες:
α)
αξιολόγηση κινδύνου σύγκρουσης μεταξύ διαστημικών σκαφών ή μεταξύ διαστημικών σκαφών και διαστημικών υπολειμμάτων και έκδοση προειδοποιήσεων αποφυγής σύγκρουσης κατά το στάδιο εκτόξευσης, κατά το αρχικό στάδιο θέσης σε τροχιά, κατά το στάδιο λειτουργίας σε τροχιά, και κατά το στάδιο θέσης εκτός λειτουργίας των αποστολών διαστημικών σκαφών·
β)
εντοπισμός και χαρακτηρισμός θραύσεων, αποκολλήσεων ή συγκρούσεων σε τροχιά·
γ)
αξιολόγηση κινδύνου σχετικά με την ανεξέλεγκτη επανείσοδο διαστημικών αντικειμένων και διαστημικών υπολειμμάτων στην ατμόσφαιρα της Γης, και παραγωγή των σχετικών πληροφοριών, περιλαμβανομένης της εκτίμησης του χρονικού πλαισίου και του πιθανού σημείου ενδεχόμενης σύγκρουσης.
2. Οι υπηρεσίες SST παρέχονται:
α)
σε όλα τα κράτη μέλη·
β)
στο Συμβούλιο·
γ)
στην Επιτροπή·
δ)
στην ΕΥΕΔ·
ε)
στους δημόσιους και ιδιωτικούς ιδιοκτήτες και φορείς διαχείρισης διαστημικών σκαφών·
στ)
στις δημόσιες αρχές που ασχολούνται με την προστασία των πολιτών.
Οι υπηρεσίες SST παρέχονται σε συμμόρφωση προς τις διατάξεις του άρθρου 9 για τη χρήση και την ανταλλαγή δεδομένων και πληροφοριών SST.
3. Τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, η Επιτροπή και, κατά περίπτωση, το SATCEN, δεν φέρουν ευθύνη για:
α)
τυχόν ζημίες που προκαλούνται από τη μη παροχή υπηρεσιών SST ή από τη διακοπή της·
β)
οποιαδήποτε καθυστερημένη παροχή υπηρεσιών SST·
γ)
οποιεσδήποτε ανακριβείς πληροφορίες που παρέχονται μέσω των υπηρεσιών SST· ή
δ)
οποιεσδήποτε άλλες ενέργειες που πραγματοποιούνται ως ανταπόκριση στην παροχή υπηρεσιών SST.
Άρθρο 6
Ρόλος της Επιτροπής
1. Η Επιτροπή:
α)
διαχειρίζεται το πλαίσιο στήριξης της SST και διασφαλίζει την εφαρμογή του·
β)
λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για τον προσδιορισμό, τον έλεγχο, τον μετριασμό και την παρακολούθηση των κινδύνων που σχετίζονται με το πλαίσιο στήριξης της SSΤ·
γ)
διασφαλίζει την επικαιροποίηση των απαιτήσεων χρήστη της SST, εφόσον απαιτείται·
δ)
ορίζει τις γενικές αρχές για τη διακυβέρνηση του πλαισίου στήριξης της SST, ιδίως προς διευκόλυνση της σύστασης και λειτουργίας της κοινοπραξίας που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 3·
ε)
διευκολύνει την ευρύτερη δυνατή συμμετοχή των κρατών μελών, εφόσον προσήκει, σύμφωνα με το άρθρο 7.
2. Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για την κατάρτιση σχεδίου συντονισμού και των σχετικών τεχνικών μέτρων για το πλαίσιο στήριξης της SST. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 12 παράγραφος 2.
3. Η Επιτροπή παρέχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εγκαίρως όλες τις σχετικές πληροφορίες που άπτονται της εφαρμογής του πλαισίου στήριξης SST, ιδίως για την εξασφάλιση διαφάνειας και σαφήνειας όσον αφορά:
α)
τις ενδεικτικές προσπάθειες και τις διάφορες ενωσιακές πηγές χρηματοδότησης·
β)
τη συμμετοχή στο πλαίσιο στήριξης SST και τις δράσεις που αυτό στηρίζει·
γ)
την εξέλιξη της διασύνδεσης των πόρων SST των κρατών μελών και της παροχής υπηρεσιών SST·
δ)
την ανταλλαγή και χρήση πληροφοριών SST.
Άρθρο 7
Συμμετοχή κρατών μελών
1. Το κράτος μέλος που επιθυμεί να συμμετέχει στην υλοποίηση των δράσεων του άρθρου 4 υποβάλλει αίτηση στην Επιτροπή αποδεικνύοντας τη συμμόρφωσή του προς τα εξής κριτήρια:
α)
κατοχή ή πρόσβαση σε:
i)
κατάλληλους αισθητήρες SST, οι οποίοι είτε είναι διαθέσιμοι είτε βρίσκονται σε στάδιο κατασκευής, καθώς και σε τεχνικούς και ανθρώπινους πόρους για τη λειτουργία τους, ή
ii)
κατάλληλη επιχειρησιακή ανάλυση και ικανότητες επεξεργασίας δεδομένων που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για το SST·
β)
κατάρτιση σχεδίου δράσης για την υλοποίηση των δράσεων του άρθρου 4, καθώς και των όρων συνεργασίας με τα άλλα κράτη μέλη.
2. Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις σχετικά με τις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων και τη συμμόρφωση των κρατών μελών προς τα κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 12 παράγραφος 2.
3. Όλα τα κράτη μέλη που πληρούν τα κριτήρια της παραγράφου 1 ορίζουν εθνικό φορέα που τα εκπροσωπεί. Οι ορισθέντες εθνικοί φορείς συστήνουν κοινοπραξία και συνάπτουν τη συμφωνία του άρθρου 10.
4. Η Επιτροπή δημοσιεύει και επικαιροποιεί στον δικτυακό τόπο της τον κατάλογο των συμμετεχόντων κρατών μελών.
5. Η ευθύνη για τη λειτουργία των αισθητήρων, την επεξεργασία δεδομένων και την υλοποίηση της πολιτικής δεδομένων ανήκει στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Οι πόροι των συμμετεχόντων κρατών μελών παραμένουν υπό πλήρη εθνικό έλεγχο.
Άρθρο 8
Ρόλος του Δορυφορικού Κέντρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (SATCEN) μπορεί να συνεργάζεται με την κοινοπραξία που συστήνεται βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 3. Στην περίπτωση αυτή, συνάπτει τις αναγκαίες εκτελεστικές συμφωνίες με τα συμμετέχοντα κράτη μέλη.
Άρθρο 9
Δεδομένα SST και πληροφορίες SST
Η χρήση και η ανταλλαγή πληροφοριών SST που διαβιβάζονται από την κοινοπραξία και η χρήση δεδομένων SST βάσει του πλαισίου στήριξης SST προς υλοποίηση των δράσεων του άρθρου 4 υπόκεινται στους εξής κανόνες:
α)
αποκλείεται η μη εγκεκριμένη κοινοποίηση δεδομένων και πληροφοριών, ενώ παράλληλα επιτρέπονται οι αποτελεσματικές ενέργειες και η μεγιστοποίηση της χρήσης των παραγόμενων πληροφοριών·
β)
κατοχυρώνονται η ασφάλεια των δεδομένων SSΤ·
γ)
οι πληροφορίες και οι υπηρεσίες SST διατίθενται, με βάση την ανάγκη γνώσης, στους αποδέκτες των υπηρεσιών SST οι οποίοι ορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφος 2, σύμφωνα με τις οδηγίες και τους κανόνες ασφάλειας του φορέα προέλευσης των πληροφοριών και του κατόχου του συγκεκριμένου διαστημικού αντικειμένου.
Άρθρο 10
Συντονισμός των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων
Οι ορισθέντες εθνικοί φορείς που συναποτελούν την κοινοπραξία του άρθρου 7 παράγραφος 3 συνάπτουν συμφωνία στην οποία καθορίζονται οι κανόνες και οι μηχανισμοί της μεταξύ τους συνεργασίας για την υλοποίηση των δράσεων του άρθρου 4. Συγκεκριμένα, η εν λόγω συμφωνία περιλαμβάνει διατάξεις για:
α)
τη χρήση και ανταλλαγή πληροφοριών SST λαμβανομένων υπόψη των εγκεκριμένων συστάσεων με τίτλο «Πολιτική δεδομένων του συστήματος γνώσης της κατάστασης στο διάστημα - Συστάσεις για πτυχές ασφάλειας»·
β)
τη δημιουργία δομής διαχείρισης κινδύνου προς διασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων σχετικά με τη χρήση και την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων SST και πληροφοριών SSΤ·
γ)
τη συνεργασία με το SATCEN προκειμένου να υλοποιηθεί η δράση του άρθρου 4 παράγραφος 1 στοιχείο γ).
Άρθρο 11
Παρακολούθηση και αξιολόγηση
1. Η Επιτροπή παρακολουθεί την υλοποίηση του πλαισίου στήριξης της SST.
2. Έως την 1η Ιουλίου 2018, η Επιτροπή διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση ως προς την υλοποίηση του πλαισίου στήριξης της SST όσον αφορά την επίτευξη των στόχων της παρούσας απόφασης, από τη σκοπιά τόσο των αποτελεσμάτων όσο και των επιπτώσεων, την αποτελεσματικότητα της χρήσης των πόρων και την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.
Η εν λόγω έκθεση μπορεί να συνοδεύεται, κατά περίπτωση, από προτάσεις για τροποποιήσεις, περιλαμβανομένης της δυνατότητας έκδοσης βασικής πράξης κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 για τη SST.
Άρθρο 12
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 13
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 14
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 16 Απριλίου 2014.