РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1316/2013 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 11 декември 2013
за създаване на Механизъм за свързване на Европа, за изменение на Регламент (ЕС) № 913/2010 и за отмяна на регламенти (ЕО) № 680/2007 и (ЕО) № 67/2010
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 172 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
За да постигне интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж и да стимулира създаването на работни места в съответствие с целите на стратегията „Европа 2020“, Съюзът се нуждае от модерна и високоефективна инфраструктура, която да допринася за свързването и интеграцията на Съюза и всички негови региони, в секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката. Тези връзки следва да спомогнат за подобряването на свободното движение на хора, стоки, капитали и услуги. Трансевропейските мрежи следва да улесняват трансграничните връзки, да насърчават по-голямо икономическо, социално и териториално сближаване, както и да допринесат за постигането на по-конкурентоспособна социална пазарна икономика и за борбата с изменението на климата.
(2)
Целта на създаването на Механизма за свързване на Европа (МСЕ), установен с настоящия регламент, е да се ускори инвестирането в областта на трансевропейските мрежи и стимулирането на финансирането както от публичния, така и от частния сектор, като същевременно се повишава правната сигурност и се спазва принципът за технологична неутралност. МСЕ следва да дава възможност за използване във възможно най-голяма степен на полезните взаимодействия между секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката, като по този начин повишава ефективността на действията на Съюза и дава възможност за оптимизиране на разходите за изпълнение.
(3)
Според Комисията очакваните нужди от инвестиции в периода до 2020 г. за трансевропейските мрежи в секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката възлизат на 970 милиарда евро.
(4)
Настоящият регламент определя финансов пакет за изпълнението на МСЕ за периода 2014-2020 г. в размер на 33 242 259 000 евро по текущи цени, съставляващ основната референтна сума за Европейския парламент и Съвета при годишната бюджетна процедура, по смисъла на точка 17 от Междуинституционалното споразумение между Европейския парламент, Съвета и Комисията от 2 декември 2013 относно бюджетната дисциплина, сътрудничеството по бюджетни въпроси и доброто финансово управление (4).
(5)
За да се оптимизира използването на бюджетните средства, разпределени за МСЕ, след междинната оценка на МСЕ Комисията следва да може да предлага да се прехвърлят бюджетни кредити между секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката. Това предложение следва да попада в обхвата на годишната бюджетна процедура.
(6)
Сумата от 11 305 500 000 евро по текущи цени, прехвърлена от Кохезионния фонд, създаден с Регламент (ЕС) № 1301/2013 на Европейския парламент и на Съвета (5) следва да се използва за поемането на задължения с бюджетни средства за финансови инструменти по настоящия регламент едва след 1 януари 2017 г.
(7)
Създаването на ефективни транспортни и енергийни инфраструктурни мрежи е едно от 12-те ключови действия, определени от Комисията в съобщението й от 13 април 2011 г., озаглавено „Акт за единния пазар - Дванадесет лоста за насърчаване на растежа и укрепване на доверието - „Заедно за нов тип икономически растеж”.
(8)
Комисията пое ангажимента да включи изменението на климата в разходните програми на Съюза и да насочи най-малко 20 % от бюджета на Съюза за цели, свързани с климата. Важно е да се гарантира, че смекчаването на изменението на климата и адаптирането към него, както и превенцията и управлението на риска, са насърчавани при подготовката, планирането и изпълнението на проекти от общ интерес. Инвестициите в инфраструктурата, обхванати от настоящия регламент, следва да спомогнат за насърчаване на прехода към икономика и общество, които са нисковъглеродни и устойчиви на изменението на климата и на бедствия, като се отчитат спецификите на регионите с неблагоприятни природни и демографски условия, по-конкретно най-отдалечените и островните региони. По-специално в транспортния и енергийния сектор МСЕ следва да допринася за средносрочните и дългосрочните цели на Съюза по отношение на декарбонизацията.
(9)
В резолюцията си от 8 юни 2011 г., озаглавена „Инвестиране в бъдещето: нова многогодишна финансова рамка (МФР) за конкурентоспособна, устойчива и приобщаваща Европа“ (6), Европейският парламент подчерта, че e важно да се осигури бързо изпълнение на Програмата на Съюза в областта на цифровите технологии и да се постоянства в усилията за постигане до 2020 г. на целите за осигуряване на високоскоростен достъп до интернет за всички граждани на Съюза, включително в по-слабо развитите региони. Европейският парламент подчерта, че инвестирането в ефективна транспортна инфраструктура има ключова роля за Европа, за да се създаде възможност за защита на нейната конкурентоспособност и да се създадат условия за дългосрочен икономически растеж в периода след кризата, както и че трансевропейската транспортна мрежа („TEN-T“) е от жизненоважно значение за гарантиране на доброто функциониране на вътрешния пазар и осигуряване на съществена европейска добавена стойност. В тази връзка Европейският парламент изрази също така своето становище, че TEN-T следва да бъде ключов приоритет в МФР и че е необходимо увеличаване на средствата по програмата TEN-T в МФР. Освен това Европейският парламент подчерта необходимостта да се максимизира ефектът на финансирането от Съюза и на възможността, предоставена от Кохезионния фонд и европейските структурни и инвестиционни фондове и финансовите инструменти, за финансиране на ключови национални и трансгранични европейски приоритетни проекти за енергийна инфраструктура, а също така подчерта и необходимостта от отпускане на значителна сума от бюджета на Съюза за финансови инструменти в тази област.
(10)
Следва да се насърчи изграждането на полезни взаимодействия между финансовите инструменти на МСЕ и други фондове на Съюза с оглед финансирането на инфраструктури в трансграничните региони, като част от развитието на мрежите като цяло.
(11)
На 28 март 2011 г. Комисията прие бяла книга, озаглавена „Пътна карта за постигането на Единно европейско транспортно пространство - към конкурентоспособна транспортна система с ефективно използване на ресурсите“ ("Бялата книга"). Бялата книга има за цел намаляване на емисиите на парникови газове в транспортния сектор с поне 60 % до 2050 г. в сравнение с 1990 г. Що се отнася до инфраструктурата, Бялата книга има за цел създаването на пълноценно функционираща и покриваща целия Съюз мултимодална „основна мрежа“ на TEN-T до 2030 г. Оперативната съвместимост би могла да бъде засилена чрез иновативни решения, които подобряват съвместимостта между различните системи. Бялата книга също така има за цел оптимизиране на ефекта от работата на мултимодалните логистични вериги, включително и чрез по-широко използване на видовете транспорт с по-висока енергийна ефективност. Поради това тя определя следните цели от значение за политиката за TEN-T: до 2030 г. 30 % от автомобилния товарен превоз на разстояние над 300 km следва да се прехвърлят към други видове транспорт, а до 2050 г. - повече от 50 %; дължината на наличната високоскоростна железопътна мрежа следва да се утрои до 2030 г. и до 2050 г. по-голямата част от пътническия транспорт на средни разстояния следва да се осъществява по железопътен транспорт; до 2050 г. всички летища от основната мрежа следва да се свържат с железопътната мрежа, а всички пристанища - със системите за железопътен превоз на товари и, където е възможно, с вътрешните водни пътища.
(12)
В резолюцията си от 6 юли 2010 г. относно устойчиво бъдеще за транспорта (7) Европейският парламент подчерта, че ефективната транспортна политика изисква финансова рамка, отговаряща на възникващите предизвикателства, и за тази цел настоящите средства за транспорт и мобилност следва да бъдат увеличени; освен това той счете, че е необходимо създаването на механизъм, който да координира и оптимизира използването на различни източници на финансиране на транспорта, и на всички финансови средства и механизми, които са налични на равнището на Съюза.
(13)
В заключенията си от 11 юни 2009 г. относно прегледа на политиката за TEN-T Съветът потвърди отново необходимостта от продължаване на инвестирането в транспортна инфраструктура, за да се осигури адекватно развитие на TEN-T във всички видове транспорт като основа за вътрешния пазар и конкурентоспособността, икономическото, социалното и териториалното сближаване на Съюза и неговото свързване със съседните държави, като се постави акцент върху европейската добавена стойност, която то би донесло. Съветът подчерта също необходимостта Съюзът да предостави необходимите финансови ресурси за стимулиране на инвестициите в проекти в рамките на TEN-T, и по-специално необходимостта от съчетаване на подходяща финансова подкрепа от бюджета за TEN-T за приоритетните проекти, които включват съответните трансгранични участъци и чието осъществяване ще продължи и след 2013 г., с институционалните ограничения на програмирането по МФР. Според Съвета подходите за публично-частни партньорства следва да бъдат допълнително развивани и подкрепяни в този контекст, когато това е уместно.
(14)
Въз основа на целите, определени от Бялата книга, в насоките за TEN-T, установени в Регламент (ЕС) № 1315/2013 на Европейския парламент и на Съвета (8), се определя инфраструктурата на TEN-T, посочват се изискванията, които е необходимо да бъдат изпълнени от нея, и се предвиждат мерки за тяхното изпълнение. В тези насоки по-конкретно се предвижда завършване на основната мрежа до 2030 г. чрез създаването на нова инфраструктура, както и чрез значителната модернизация и рехабилитация на съществуващата инфраструктура.
(15)
Въз основа на анализа на плановете за транспортната инфраструктура на държавите членки Комисията прогнозира, че нуждите от инвестиции в областта на транспорта възлизат на 500 000 милиона евро за цялата мрежа TEN-T за периода 2014-2020 г., от които приблизително 250 000 милиона евро ще е необходимо да се инвестират в основната мрежа от TEN-T.
(16)
Съгласуваността от географска гледна точка на железопътните коридори за товарен превоз, предвидена в Регламент (ЕС) № 913/2010 на Европейския парламент и на Съвета (9), и на коридорите на основната мрежа по част I от приложение I към настоящия регламент, следва да бъдат гарантирани при целесъобразност, като се отчитат целите на съответните инструменти, за да се намали административната тежест и да се рационализира развиването и използването на железопътната инфраструктура. Коридорите за железопътен товарен превоз следва да бъдат предмет единствено на разпоредбите на Регламент (ЕС) № 913/2010, включително по отношение на промени в техните направления.
(17)
В рамките на прегледа на политиката за TEN-T, започнат през февруари 2009 г., беше създадена специализирана експертна група, която да подкрепя Комисията и да анализира въпроса за стратегията за финансиране и финансовите перспективи за TEN-T. Експертна група № 5 се ползваше от опита на външни експерти от различни области: управители на инфраструктури, специалисти по инфраструктурно планиране, национални, регионални и местни представители, екологични експерти, членове на академичните среди и представители на частния сектор. Окончателният доклад на експертна група № 5 (10), приет през юли 2010 г., съдържа 40 препоръки, някои от които са взети предвид в настоящия регламент. В посочения доклад inter alia се препоръчва Комисията да предостави стандартна рамка за съчетаването на безвъзмездните средства от Съюза и публично-частни партньорства по линия на TEN-T ("ПЧП"), които обхващат едновременно Кохезионния фонд и бюджета за TEN-T.
(18)
Опитът по МФР (2007-2013) показва, че някои държави членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд, срещат значителни пречки при изпълнението в срок на сложни трансгранични проекти за транспортна инфраструктура с висока европейска добавена стойност, както и при осигуряването на ефикасно използване на фондовете на Съюза. Поради това, за да се подобри изпълнението на транспортните проекти, и по-специално на трансгранични проекти с висока добавена стойност за Съюза, част от средствата по Кохезионния фонд (11 305 500 000 евро) следва да бъдат прехвърлени за финансиране по линия на МСЕ на транспортни проекти в рамките на основната транспортна мрежа или транспортни проекти във връзка с хоризонталните приоритети в държавите членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд. През началната фаза при подбора на проектите, които отговарят на условията за финансиране, следва да се вземат предвид отпуснатите на национален принцип средства по Кохезионния фонд. Комисията следва да подкрепя държавите членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд, в усилията им при разработването на подходяща поредица от проекти, по-специално чрез укрепване на институционалния капацитет на съответните публични администрации и чрез отправяне на допълнителни покани за предложения, като същевременно гарантира прозрачен процес на подбор на проектите.
(19)
Сумата от 11 305 500 000 евро, прехвърлена от Кохезионния фонд, която следва да се изразходи изключително в държавите членки, отговарящи на условията за финансиране от Кохезионния фонд, не следва да се използва за финансирането на действия със полезни взаимодействия между секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката, които допринасят за проекти от общ интерес в резултат на покана за представяне на предложения за няколко сектора.
(20)
Институционалният и административният капацитет са основни предпоставки за ефективното постигане на целите на МСЕ. В рамките на възможното Комисията следва да предложи подходящи начини за подкрепа, за да позволи планирането и изпълнението на проекти в засегнатата държава членка.
(21)
В съобщението си от 17 ноември 2010 г., озаглавено „Приоритети за енергийна инфраструктура за 2020 г. и по-нататък - план за интегрирана европейска енергийна мрежа", Комисията определи приоритетните коридори, които да дадат възможност на Съюза да постигне амбициозните си цели в областта на енергетиката и климата до 2020 г. за завършване на вътрешния енергиен пазар, гарантиране на сигурността на доставките, подпомагане интегрирането на възобновяемите енергийни източници, както и за да се подготвят мрежите за по-нататъшна декарбонизация на енергийната система след 2020 г.
(22)
Необходими са значителни инвестиции за модернизиране и разширяване на европейската енергийна инфраструктура и за трансгранично свързване на мрежите и за прекратяване на енергийната изолация на държавите членки, за да бъдат постигнати целите на политиката на Съюза в областта на енергетиката и климата за конкурентоспособност, устойчивост и сигурност на доставките по икономически ефективен начин. Според Комисията очакваните нужди от инвестиции в енергийната инфраструктура до 2020 г. възлизат на 1 000 000 милиона евро, включително приблизително 200 000 милиона евро в инфраструктури за съхранение и пренос на електричество и газ, за които се счита, че са инфраструктури от европейско значение. Според работния документ на службите на Комисията, озаглавен „Необходими инвестиции и потребности от финансиране за енергийната инфраструктура“, който беше представен на Съвета, сред проектите от европейско значение съществува риск инвестиции в размер на приблизително 100 000 милиона евро да не бъдат реализирани поради пречки, свързани с предоставяне на разрешения, регулиране и финансиране.
(23)
Неотложната нужда от изграждане на енергийната инфраструктура на бъдещето и значителното увеличаване на обема на инвестициите в сравнение с предишни тенденции налагат качествена промяна в начина на подпомагане на енергийната инфраструктура на равнището на Съюза. В заключенията си от 28 февруари 2011 г. Съветът утвърди енергийните коридори като приоритети за Европа.
(24)
По отношение на енергийния сектор Европейският съвет от 4 февруари 2011 г. призова Комисията да рационализира и подобри процедурите за издаване на разрешения и да насърчи изграждането на привлекателна за инвеститорите регулаторна рамка. Той подчерта, че основната част от инвестициите би трябвало да бъде осигурена от пазара, като разходите се възстановяват посредством тарифи. Европейският съвет призна, че е необходимо публично финансиране за проекти, необходими от гледна точка на сигурността на доставките или солидарността, които не могат да привлекат достатъчно финансови средства на пазарен принцип. Освен това той изтъкна и необходимостта от модернизация и разширяване на европейската енергийна инфраструктура и трансгранично свързване на енергийните мрежи, за да може да се постигне реална солидарност между държавите членки, да се осигурят алтернативни маршрути за доставка или транзит и алтернативни източници на енергия, както и да се разработват възобновяеми енергийни източници в конкуренция с традиционните източници. Той изтъкна факта, че изграждането на вътрешния енергиен пазар следва да бъде завършено до 2014 г., за да може потокът на газ и електроенергия да се осъществява безпрепятствено, както и че нито една държава членка не следва да бъде изолирана от европейските газови и електроенергийни мрежи след 2015 г. или да бъде застрашена по отношение на енергийната си сигурност поради липса на подходящи връзки. В първите две годишни работни програми, приети съгласно настоящия регламент, следва приоритетно да се разглеждат проекти от общ интерес и свързани действия, насочени към прекратяване на енергийната изолираност и премахване на затрудненията, свързани с енергийната инфраструктура, така че да се постигне напредък в изграждането на вътрешния енергиен пазар.
(25)
Регламент (ЕС) № 347/2013 на Европейския парламент и на Съвета (11) определя трансевропейските приоритети за енергийна инфраструктура, за които има необходимост да бъдат изпълнени до 2020 г., за да бъдат постигнати целите на политиката на Съюза в областта на енергетиката и климата; определя правила за идентифициране на проекти от общ интерес, които са необходими за изпълнение на тези приоритети и установява мерки в областта на предоставянето на разрешения, публичното участие и регулирането за ускоряване и/или улесняване на осъществяването на тези проекти, включително критерии за допустимостта на тези проекти за получаване на финансова помощ от Съюза.
(26)
Телекомуникациите се превръщат все повече в базирани на интернет инфраструктури, при които инфраструктурата на широколентовите мрежи играе ролята на катализатор за използването на цифровите услуги в цял спектър от дейности в обществото. Интернет става доминиращата платформа за комуникации, за извършване на стопанска дейност, за предоставяне на частни и публични услуги и за социално и културно сближаване. Освен това изчисленията в облак и софтуерът като услуга са нововъзникващи като парадигми за изчисления. Поради това наличието на повсеместен високоскоростен достъп до интернет и иновационни цифрови услуги в трансевропейски мащаб е от съществено значение за икономическия растеж и единния пазар.
(27)
Модерните високоскоростни интернет мрежи са инфраструктура от решаващо значение за бъдещето по отношение на свързаността за европейските предприятия, по-специално малките и средни предприятия („МСП”), които искат да използват изчисления в облак с цел подобряване на икономическата си ефективност. За да се избегне дублирането на инфраструктура, да се предотврати пренасочването на частни инвестиции и да се увеличи изграждането на капацитет за създаване на нови инвестиционни възможности, а също така и за да се насърчи прилагането на мерки за намаляване на разходите, следва да се предприемат действия за подобряване на координацията между подкрепата на Съюза за широколентовите мрежи чрез МСЕ и подкрепата за широколентовите мрежи от всички останали налични източници, включително чрез националните планове за широколентов достъп.
(28)
В стратегията „Европа 2020“ се призовава за изпълнение на Програмата в областта на цифровите технологии за Европа, която създава стабилна правна рамка за стимулиране на инвестициите в отворена и конкурентноспособна инфраструктура на високоскоростен интернет и в свързаните с това услуги. Целта следва да бъде Европа да има най-високата широколентова скорост в света до 2020 г. въз основа на авангардни технологии.
(29)
На 31 май 2010 г. Съветът заключи, че Съюзът следва да вложи необходимите ресурси в развитието на единен цифров пазар, който се основава на високоскоростен и свръхвисокоскоростен интернет и оперативно съвместими приложения, и отчете, че ефективните и конкурентоспособни инвестиции в широколентови мрежи от следващо поколение ще са необходими за иновациите, за избора за потребителите и за конкурентоспособността на Съюза и биха осигурили по-добро качество на живота чрез подобрено здравеопазване, по-безопасен транспорт, нови медийни възможности и улеснен достъп до стоки, услуги и знания, особено до трансграничните такива.
(30)
Частният сектор, подкрепян от благоприятстваща конкуренцията и инвестициите нормативна уредба, следва да има водеща роля при внедряването и модернизирането на широколентовите мрежи. Там, където частните инвестиции се окажат недостатъчни, държавите членки следва да положат необходимите усилия за постигането на целите на Програмата в областта на цифровите технологии. Публичното финансово подпомагане за широколентовите технологии следва да се ограничава до финансови инструменти за програми или инициативи, насочени към проекти, които не могат да се финансират единствено от частния сектор и по отношение на които това е потвърдено от предварителни оценки, посочващи пазарни несъвършенства или наличие на неоптимално по отношение на инвестициите положение.
(31)
Следователно е особено важно в съответствие с принципа за технологична неутралност да се стимулира в целия Съюз внедряването на високоскоростни и свръхвисокоскоростни широколентови мрежи и да се улесни разработването и внедряването на трансевропейски цифрови услуги. Публичните инвестиции посредством финансови инструменти във високоскоростни и свръхвисокоскоростни широколентови мрежи не трябва да водят до изкривявания на пазара или да действат като демотивиращ фактор за инвестиране. Те следва да се използват за привличането на частни инвестиции и то само в случаите, когато има липса на търговски интерес за инвестиране.
(32)
Необходими са няколко метода за осъществяване, които налагат различни нива на финансиране и финансови инструменти, за да се увеличи ефикасността и въздействието на финансовата помощ от Съюза, да се насърчат частните инвестиции и да се отговори на специфичните изисквания на отделни проекти.
(33)
В регламент относно насоки за трансевропейските мрежи в областта на телекомуникационната инфраструктура ще бъдат определени критериите, съгласно които проектите от общ интерес могат да бъдат подпомагани финансово по настоящия регламент.
(34)
„Хоризонт 2020“ - рамковата програма за научни изследвани и иновации (12), ще бъде съсредоточена, inter alia, върху справянето със социалните предизвикателства (напр. чрез интелигентен, екологосъобразен, достъпен и интегриран транспорт, сигурна, чиста и ефективна енергия, както и здравеопазване, управление и устойчиво развитие, основани на информационни и комуникационни технологии), за да се отговори пряко на предизвикателствата, посочени в стратегията „Европа 2020“, чрез оказване на подкрепа на дейности, които обхващат целия спектър при прехода от научни изследвания към пазарна реализация. „Хоризонт 2020“ ще подкрепя всички етапи в иновационната верига, по-специално дейностите, по-близки до пазара, включително иновационните финансови инструменти. С цел гарантиране на по-голямо въздействие на финансирането от Съюза и осигуряване на съгласуваност, МСЕ ще развие тесни полезни взаимодействия с „Хоризонт 2020“.
(35)
В съобщението си от 20 юли 2010 г., озаглавено „Към европейско пространство на пътна безопасност: насоки за политиката в областта на пътната безопасност през периода 2011-2020 година“, Комисията създаде рамка за действия на политиката в полза на безопасната инфраструктура като ключов елемент за намаляване на жертвите по пътищата с 50 % до 2020 г. Поради тази причина МСЕ следва да гарантира, че исканията за финансиране от Съюза отговарят на изискванията, препоръките и целите за безопасност, установени в цялото съответно право на Съюза относно пътната безопасност. Оценката на ефективността на МСЕ следва да взема предвид намаляването на жертвите на пътно-транспортни произшествия по пътната мрежа в Съюза.
(36)
Съюзът и повечето държави членки са страни по Конвенцията на Организацията на обединените нации за правата на хората с увреждания, докато останалите държави членки са в процес на ратифициране. При изпълнението на съответните проекти е важно в спецификацията на проектите да се взема предвид достъпността за хора с увреждания, както е посочено в същата Конвенция.
(37)
Въпреки че основната част от инвестициите съгласно стратегията „Европа 2020“ може да бъде осигурена и посредством пазарни и регулаторни мерки, предизвикателствата пред финансирането налагат публични действия, както и помощ от Съюза под формата на безвъзмездни средства и новаторски финансови инструменти.
(38)
За оптимизиране използването на бюджета на Съюза, безвъзмездните средства следва да бъдат насочени към онези проекти, които получават недостатъчно финансиране от частния сектор.
(39)
Железопътните проекти не следва да бъдат изключвани от получаване на безвъзмездни средства съгласно настоящия регламент, защото те генерират приходи от задължителни такси въз основа на Директива 2012/34/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (13).
(40)
Фискалните мерки в много държави членки ще накарат или вече са накарали публичните органи да преосмислят своите програми за инвестиции в инфраструктура. В този контекст на ПЧП се гледа като на ефективно средство за осъществяване на инфраструктурни проекти, които осигуряват постигането на цели на политиката, като например борбата с изменението на климата; насърчаването на използването на алтернативни енергийни източници, както и на енергийната ефективност и ефективното използване на ресурсите, подкрепата на устойчивия транспорт и внедряването на широколентови мрежи. В съобщението си от 19 ноември 2009 г., озаглавено „Мобилизиране на частни и публични инвестиции за възстановяване и дългосрочно структурно изменение - развиване на публично-частни партньорства“, Комисията се ангажира за подобряване на достъпа до финансиране за ПЧП чрез разширяване на обхвата на съществуващите финансови инструменти.
(41)
В своето съобщение от 19 октомври 2010 г., озаглавено „Преглед на бюджета на ЕС“ Комисията подчерта, че в нормалния случай при проектите с дългосрочен търговски потенциал следва да се използват средства, предоставени от Съюза в партньорство с финансовия и банковия сектор, особено с Европейската инвестиционна банка и публичните финансови институции на държавите членки, но също така с други международни финансови институции и частния финансов сектор, включително на национално и регионално равнище.
(42)
Финансовите инструменти следва да се използват за задоволяване на специфични нужди на пазара, за действия, които имат ясна добавена стойност за Съюза и които са в съответствие с целите на МСЕ, и не следва да изместват частното финансиране. Те следва да подобрят ефекта на лоста на бюджетните разходи на Съюза и да постигнат по-голям мултиплициращ ефект по отношение на привличането на финансиране от частния сектор. Това важи в особена степен в условията на труден достъп до кредитиране и ограничения в областта на публичните финанси и с оглед необходимостта от подкрепа за икономическото възстановяване на Европа. Преди да реши да използва финансови инструменти, Комисията следва да извърши предварителна оценка на съответния инструмент съгласно изискването на Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 на Европейския парламент и на Съвета (14).
(43)
В стратегията „Европа 2020“ Комисията пое ангажимента да мобилизира финансовите инструменти на Съюза като част от съгласувана стратегия за финансиране, която обединява финансирането от Съюза и националното публично и частно финансиране за инфраструктури. Обосновката за това е, че често случаите на неоптимални инвестиции и пазарните недостатъци могат да бъдат преодолени по-ефективно с финансови инструменти, отколкото с безвъзмездни средства.
(44)
МСЕ следва да предостави финансови инструменти за насърчаване на съществено участие на инвеститори от частния сектор и на финансови институции в инфраструктурните инвестиции. За да бъдат достатъчно привлекателни за частния сектор, финансовите инструменти следва да бъдат проектирани и приложени при надлежно отчитане на опростяването и намаляването на административната тежест, но същевременно следва да могат да отговорят на установените финансови нужди по гъвкав начин. Проектирането на тези инструменти следва да се основава на опита, натрупан при изпълнението на финансовите инструменти, включени в МФР (2007-2013 г.), какъвто е Инструментът за гарантиране на заеми (LGTT) за проектите в рамките на трансевропейската транспортна мрежа (TEN-T), Инструментът за финансиране с поделяне на риска (ИФПР), Европейският фонд за енергетика, изменение на климата и инфраструктура 2020 г. (фондът „Marguerite“) и инициативата „Облигации за проекти по стратегията „Европа 2020“.
(45)
Потенциалът за новаторски финансови инструменти, като например облигациите за проекти, в подкрепа на финансирането на транспортна инфраструктура с европейска добавена стойност следва да се проучи, в съответствие с резултатите от предварителните оценки и други имащи отношение оценки, по-специално независимата оценка на инициативата „Облигации за проекти по стратегията „Европа 2020“ през 2015 г.
(46)
За да се оптимизира използването на бюджетните средства, разпределени за МСЕ, Комисията следва да осигури последователност между всички финансови инструменти, създадени по силата на Регламент (ЕО) № 680/2007 на Европейския парламент и на Съвета (15), и инструмента за поделяне на риска за облигациите за проекти, създадени съгласно Решение № 1639/2006/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (16) в рамките на последвалите ги дългови и капиталови финансови инструменти съгласно настоящия регламент, въз основа на предварителна оценка, съгласно предвиденото с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
(47)
При подбора на най-ефективната форма на финансова помощ следва да бъдат надлежно взети предвид специфичните за сектора и проекта характеристики на допустимите проекти. За да е възможно най-ефикасното използване на бюджета на Съюза и засилването на мултипликационния ефект на финансовата помощ от Съюза, по отношение на енергийния сектор Комисията следва да се стреми в рамките на възможното и в условията на навлизане на пазара да осигури приоритет на използването на финансови инструменти, когато е уместно, при спазване на тавана за използване на финансовите инструменти в съответствие с настоящия регламент. Ръководителите на енергийни проекти следва да се насърчават да проучват възможността да използват финансови инструменти преди да подават молба за безвъзмездни средства за работи. Във връзка с това Комисията следва да предостави подходящата подкрепа за максимално увеличено използване на финансовите инструменти.
(48)
Проектите от общ интерес в областта на електроенергията, газта и въглеродния диоксид, следва да отговарят на условията за получаване на финансова помощ от Съюза за проучвания, и при определени условия - за работи, под формата на безвъзмездни средства или иновационни финансови инструменти. Това ще осигури възможност за предоставяне на специфично оформена за конкретния проект финансова помощ за тези проекти от общ интерес, които не са жизнеспособни при съществуващата регулаторна рамка и пазарни условия. В областта на енергетиката е важно да се избягва всякакво нарушаване на конкуренцията, особено между проекти, които допринасят за изграждането на един и същи приоритетен коридор на Съюза. Тази финансова помощ следва да осигурява и необходимите полезни взаимодействия с европейските структурни и инвестиционни фондове, които ще се използват за финансиране на интелигентни енергоразпределителни мрежи от местно или регионално значение. Към инвестициите в проекти от общ интерес се прилага триетапен подход. Първо, пазарът следва да се ползва с приоритет при инвестирането. Второ, ако инвестициите не се извършат от пазара, следва да се разгледат регулаторните решения, ако е необходимо, следва да се адаптира съответната регулаторна рамка и следва да се осигури правилното прилагане на съответната регулаторна рамка. Трето, ако първите два етапа не са достатъчни за осигуряване на необходимите инвестиции в проекти от общ интерес, би могло да се предостави финансова помощ от Съюза, ако проектът от общ интерес отговаря на приложимите критерии за отпускане на помощ.
(49)
В съответствие с член 14 от Регламент (ЕС) № 347/2013 всички проекти от общ интерес, които попадат в категориите, посочени в приложение II.1, 2 и 4 от същия регламент, отговарят на условията за получаване на финансова помощ от Съюза под формата на безвъзмездни средства за проучвания и на финансови инструменти. Безвъзмездните средства за работи могат да се използват за действия, които допринасят за тези проекти от общ интерес, за които, в съответствие с член 14 от Регламент (ЕС) № 347/2013, може особено ясно да се покаже наличието на значителни странични ползи и липсата на стопанска жизнеспособност, съгласно бизнес плана на проекта и други извършени оценки, по-специално от потенциални инвеститори или кредитори, или от национални регулаторни органи.
(50)
С цел да се гарантира секторната диверсификация на бенефициерите на финансови инструменти, както и да се насърчи постепенната географска диверсификация сред държавите членки, като се обръща специално внимание на държавите членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд, Комисията в партньорство с Европейската инвестиционна банка чрез съвместни инициативи като например Европейския експертен център за ПЧП (EPEC) и Съвместна помощ за подкрепа на проекти в европейските региони (Jaspers), следва да осигури подкрепа за държавите членки в разработването на подходяща поредица от проекти, които биха могли да се разглеждат за проектно финансиране.
(51)
Финансовите инструменти по настоящия регламент, следва да отразяват правилата, предвидени в дял VIII от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и в Делегиран регламент (ЕС) № 1268/2012 (17) и да бъдат в съответствие с правилата за най-добри практики, приложими спрямо финансовите инструменти.
(52)
По отношение на условията за финансовите инструменти може да бъде необходимо да се добавят допълнителни изисквания в работните програми, например с цел да се гарантира конкуренцията на пазарите с оглед на развитието на политиките на Съюза, технологичния прогрес и други фактори, които могат да бъдат от значение.
(53)
Многогодишното програмиране за отпускането на помощ от МСЕ следва да бъде насочено към подкрепа за приоритетите на Съюза чрез осигуряване на необходимите финансови средства и последователност, прозрачност и приемственост на съвместното действие на Съюза и държавите членки. За предложения, внесени след изпълнението на първата многогодишна работна програма в сектора на транспорта, оценяването на допустимостта на разходите следва да започне на 1 януари 2014 г., така че да се осигури приемственост с проектите, които вече са в обхвата на Регламент (ЕО) № 680/2007.
(54)
Поради големия размер на бюджета, необходим за изпълнението на някои инфраструктурни проекти, следва да се предвиди възможност за разделяне на бюджетните задължения, свързани с финансовата помощ за някои действия, на годишни траншове.
(55)
Предвид наличните средства на равнището на Съюза, за постигане на желания ефект е необходимо съсредоточаване върху проектите с най-високата европейска добавена стойност. Поради това подкрепата следва да бъде съсредоточена върху основната мрежа и върху проектите от общ интерес в областта на системите за управление на движението (по-специално системите за управление на въздушното движение, които са резултат от новото поколение Европейска система за управление на въздушното движение (системата SESAR) и изискват средства от бюджета на Съюза в приблизителен размер от 3 000 милиона евро, както и интелигентни транспортни системи (ITS), информационни системи за наблюдение на движението на корабите (VTMIS), речните информационни услуги (RIS) и Европейската система за управление на железопътното движение (ERTMS). В енергийния сектор финансовата помощ следва да бъде съсредоточена върху завършването на вътрешния енергиен пазар, гарантирането на сигурността на доставките, насърчаването на устойчивостта, inter alia посредством гарантирането на преноса на електричество от възобновяеми енергийни източници от електроцентралата до съоръженията за продажба и съхранение, и привличането на публични и частни инвестиции. В телекомуникационния сектор финансовата помощ следва да бъде насочена основно към проекти, които ще генерират търсене на широколентов достъп, включително изграждането на европейска инфраструктура за цифрови услуги, което на свой ред следва да стимулира инвестициите във внедряването на широколентови мрежи.
(56)
В сектора на енергетиката предвиденият бюджет следва да бъде разпределян приоритетно под формата на финансови инструменти, при спазване на условието за навлизане на пазара. Проектите от общ интерес в сектора на телекомуникациите следва да отговарят на условията за получаване на финансова помощ от Съюза под формата на безвъзмездни средства и обществени поръчки за платформи за основни услуги, общи услуги и хоризонтални действия. Действията в областта на разгръщането на широколентови мрежи, включително действията, които генерират търсене на широколентов достъп, следва да могат да получават финансова помощ от Съюза под формата на финансови инструменти.
(57)
Съгласно анализа, извършен в рамките на оценката на въздействието за Регламент (ЕС) № 347/2013, броят на проектите от общ интерес, които най-много допринасят за изпълнението на приоритетните коридори и области на стратегическата енергийна инфраструктура се очаква да е приблизително 100 в областта на електроенергетиката и около 50 в газовия сектор. Освен това, с оглед на очакваната преобладаваща роля на електроенергетиката в енергийната система на Европа през следващите две десетилетия прогнозите показват, че основната част от енергийния пакет в рамките на МСЕ ще бъде необходима за помощта за проекти от общ интерес в областта на електроенергетиката. Като отбелязва, че тези прогнози могат да претърпят промени при получаването на допълнителна информация, и като взема предвид необходимостта да се осигури спазване на Регламент (ЕС) № 347/2013, Комисията следва да разгледа много внимателно проектите в областта на електроенергетиката с цел основната част от финансовата помощ по тези проекти да бъде на разположение в периода 2014-2020 г., при спазване на условието за навлизане на пазара, качество и степен на развитие на предлаганите действия и изискванията за тяхното финансиране. Тази цел не засяга никакво евентуално преразпределяне на наличното финансиране за енергийни проекти.
(58)
Комисията следва да извършва междинни и последващи оценки и да уведомява Европейския парламент, Съвета, Европейския икономически и социален комитет и Комитета на регионите за резултатите, за да се оцени ефективността и ефикасността на финансирането и неговото въздействие върху общите цели на МСЕ и на приоритетите на стратегията „Европа 2020“. Комисията следва да направи публично достъпна информацията относно конкретните проекти в рамките на МСЕ. Тази информация следва да бъде актуализирана ежегодно.
(59)
По отношение на транспорта и енергетиката, въз основа на специфичните за сектора насоки, установени в Регламент (ЕС) № 1315/2013 и Регламент (ЕС) № 347/2013, са изготвени списъци на проектите, приоритетните коридори и области, за които следва да се прилага настоящият регламент, и тези списъци следва да бъдат включени в приложение към настоящия регламент. По отношение на транспорта, с цел да се вземат предвид евентуални промени в политическите приоритети и технологичните възможности, както и потоците на движение, правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) следва да се делегира на Комисията за приемане на изменения на част I от приложение I и за подробно излагане на приоритетите за финансиране за действията, допустими за финансиране съгласно член 7, параграф 2, които да бъдат отразени в работните програми.
(60)
За да се вземе предвид актуалното ниво на нуждата от финансиране за специфичните цели в областта на транспорта и за да се отчетат констатациите на средносрочната оценка, според която се оказва необходимо да се направи отклонение от разпределението за специфична цел в областта на транспорта, установена в част IV от приложение I към настоящия регламент, с повече от 5 процентни пункта, на Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от ДФЕС с цел изменение на ориентировъчните проценти за всяка специфична цел в областта на транспорта. Ориентировъчните проценти за специфичните цели в областта на транспорта не пречат сумата от 11 305 500 000 евро, прехвърлена от Кохезионния фонд, да се използва изцяло за проекти за изграждане на основната мрежа или за проекти и хоризонтални приоритети, посочени в част I от приложение I към настоящия регламент.
(61)
За да се вземат предвид заключенията, направени при изпълнението на МСЕ, включително тези, съдържащи се в средносрочната оценка, на Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от ДФЕС за изменение на списъка на общите насоки, които трябва да се отчитат при определянето на критерии за възлагане.
(62)
При приемане на делегирани актове съгласно настоящия регламент е от особена важност по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации, включително на експертно равнище. При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременното предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и на Съвета.
(63)
За да се гарантират еднакви условия за изпълнение на настоящия регламент на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия по отношение на многогодишните и годишните работни програми. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета (18).
(64)
Финансовите интереси на Съюза следва да бъдат защитени чрез прилагане на пропорционални мерки през целия цикъл на разходи, в т.ч. предотвратяване, разкриване и разследване на нередности, възстановяване на загубени, погрешно платени или неправилно използвани средства и, където е необходимо, налагане на санкции в съответствие с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 г. Европейският парламент следва да бъде информиран за всички тези мерки.
(65)
С цел осигуряване на широка и лоялна конкуренция при проектите, за които са предвидени средства от МСЕ, форматът на договора следва да отговаря на целите и условията на проекта. Договорните условия следва да бъдат изготвени така, че свързаният с договора риск да е разпределен справедливо, за да се оптимизира разходната ефективност и да се позволи постигането на максимално ефикасно изпълнение на договора. Този принцип следва да се прилага независимо от това дали се използва национален или международен примерен договор.
(66)
Може да се наложи някои инфраструктурни проекти от общ интерес да бъдат свързани и да преминат през съседни на Съюза държави, присъединяващи се държави и други трети държави. МСЕ следва да предлага опростени средства за свързване и финансиране на тези инфраструктури с цел осигуряване на съгласуваност между вътрешните и външните инструменти на бюджета на Съюза.
(67)
Когато трети държави и юридически лица, установени в трети държави, участват в действия, които допринасят за проекти от общ интерес, безвъзмездни средства следва да могат да бъдат предоставени само ако действието не изглежда да е достатъчно подкрепена от други форми на финансова помощ в рамките на МСЕ или други програми на Съюза.
(68)
Общата насока, на базата на която Комисията взема предвид социалното въздействие и въздействието върху климата и околната среда, подробно описана в част V от приложение I към настоящия регламент, не следва да се прилага в областта на енергетиката, в съответствие с подхода, предвиден в член 4, параграф 4 от Регламент (ЕС) № 347/2013.
(69)
В сектора на телекомуникациите общата насока, съгласно която се взема предвид стимулиращият ефект на помощта от Съюза за публичните и частните инвестиции, следва да се прилага само за тези инфраструктури на цифровите услуги, които имат за цел да привлекат допълнителни инвестиции.
(70)
Общата насока съгласно която се взема предвид трансграничното измерение не следва да се прилага по отношение на широколентовите мрежи, защото всички инвестиции в тях, включително тези, осъществени на територията на държавите членки, ще засилят свързаността на трансевропейските телекомуникационни мрежи.
(71)
Участието на държавите от Европейската асоциация за свободна търговия (ЕАСТ), които са страни по Споразумението за Европейското икономическо пространство („Споразумение за ЕИП“) в МСЕ, следва да се осъществява в съответствие с условията, представени в Споразумението за ЕИП. За тази цел, всеки сектор, обхванат от настоящия регламент, следва да се разглежда като отделна програма. Участието на страните от ЕАСТ в МСЕ следва да се предвиди най-вече в областта на телекомуникациите.
(72)
По отношение на транспорта, за целите на допустимостта за финансиране на проекти от общ интерес в трети държави съгласно настоящия регламент следва да се прилагат ориентировъчните карти, включени в приложение III към Регламент (ЕС) № 1315/2013. В трети държави, за които в същия регламент не са включени ориентировъчни карти, проектите от общ интерес следва да бъдат допустими за финансиране, когато е налице взаимно сътрудничество с оглед да се постигне споразумение относно такива ориентировъчни карти.
(73)
Доколкото целите на настоящия регламент, а именно координирането, развитието и финансирането на трансевропейските мрежи, не могат да бъдат постигнати в достатъчна степен от държавите членки, а могат, поради необходимостта от съгласуване на тези цели, да бъдат по-добре постигнати на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигане на тези цели.
(74)
Регламент (ЕО) № 680/2007 и Регламент (ЕО) № 67/2010 на Европейския парламент и на Съвета (19) следва да бъдат отменени, с оглед постигането на яснота.
(75)
Настоящият регламент следва да влезе в сила в деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз, за да се даде възможност за своевременно приемане на делегираните актове и актовете за изпълнение, предвидени с настоящия регламент,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ДЯЛ I
ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ
ГЛАВА I
Механизъм за свързване на европа
Член 1
Предмет
С настоящия регламент се създава Механизъм за свързване на Европа („МСЕ“), с който се определят условията, методите и процедурите за предоставяне на финансова помощ от Съюза за трансевропейските мрежи с цел да се подкрепят проекти от общ интерес в секторите на транспортните, телекомуникационните и енергийните инфраструктури и да се използват потенциалните полезни взаимодействия между тези сектори. Освен това с него се установява разпределението на средствата, които да се предоставят по многогодишната финансова рамка за годините 2014-2020 г.
Член 2
Определения
За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
(1)
„проект от общ интерес“ означава проект, определен в Регламент (ЕС) № 1315/2013 или в Регламент (ЕС) № 347/2013, или в регламент относно насоките за трансевропейските мрежи в областта на телекомуникационната инфраструктура;
(2)
„трансграничен участък“ означава в транспортния сектор участък който осигурява непрекъснатостта на проект от общ интерес между най-близките градски възли от двете страни на границата между две държави членки или между държава членка и съседна държава;
(3)
„съседна държава“ означава държава в обхвата на европейската политика за съседство, включително стратегическото партньорство, политиката на разширяване и Европейското икономическо пространство или Европейската асоциация за свободна търговия;
(4)
„трета държава“ означава съседна държава и която и да е друга държава, с която Съюзът може да си сътрудничи за постигането на целите, предвидени в настоящия регламент;
(5)
„работи“ означава закупуването, доставката и внедряването на компонентите, системите и услугите, включително на софтуера, както и извършването на свързани с проекта развойни, строителни и инсталационни дейности, приемането на съоръженията и стартирането на даден проект;
(6)
„проучвания“ означава дейностите, които са необходими, за да се подготви изпълнението на проект, като например проучвания за подготовка, очертаване, осъществимост, оценка, изпитване и утвърждаване, включително под формата на софтуер, както и всякакви други мерки за техническа помощ, включително предварителни действия за определяне и разработване на даден проект и решенията относно неговото финансиране, като проучване на определените обекти и подготовка на финансовия пакет;
(7)
„действия за подкрепа на програмата“ означава на равнището на МСЕ всички съпътстващи мерки, които са необходими за неговото изпълнение и за изпълнението на отделните специфични за сектора насоки, като например предоставянето на услуги, и по-специално на техническа помощ, включително за използването на финансовите инструменти, както и дейности за подготовка, осъществимост, координация, мониторинг, консултация със заинтересованите страни, контрол, одит и оценка, които са пряко необходими за управлението на МСЕ и постигането на неговите цели. Действията за подкрепа на програмата включват по-специално проучвания, заседания, очертаване на инфраструктурата, информация, дейности за разпространение, комуникация и повишаване на осведомеността, разходи, свързани с ИТ инструменти и мрежи, насочени към обмена на информация относно МСЕ, заедно с всички други направени от Комисията разходи за техническа и административна помощ, които може да се окажат необходими за управлението на МСЕ или изпълнението на отделните специфични за сектора насоки; Действията за подкрепа на програмата включват и дейностите, които са необходими, за да се улесни подготовката на проекти от общ интерес, по-специално в държавите членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд, с оглед получаване на финансиране съгласно настоящия регламент или на финансовия пазар. Действията за подкрепа на програмата включват също, ако това е уместно, покриването на разходите на изпълнителната агенция, на която Комисията е възложила изпълнението на конкретни части от МСЕ („изпълнителната агенция“);
(8)
„действие“ означава всяка дейност, за която е установено, че е финансово и технически независима, има определен срок и е необходима за изпълнението на проект от общ интерес;
(9)
„допустими разходи“ има същото значение, както в Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012;
(10)
„бенефициер“ означава държава членка, международна организация, публично или частно предприятие или орган, избран(а) да получи финансова помощ от Съюза съгласно настоящия регламент и в съответствие с реда и условията, установени в съответната работна програма, посочена в член 17;
(11)
„изпълнителен орган“ означава публична или частна организация или орган, определен(а) от бенефициера, когато бенефициерът е държава членка или международна организация, за да изпълни съответното действие. Решението за това определяне се взема от бенефициера на негова собствена отговорност и, ако се изисква възлагането на договор за обществена поръчка, в съответствие с приложимите правила на Съюза и национални правила за обществените поръчки;
(12)
„широкообхватна мрежа“ означава транспортната инфраструктура, определена съгласно глава II от Регламент (ЕС) № 1315/2013;
(13)
„основна мрежа“ означава транспортната инфраструктура, определена в съответствие с глава III от Регламент (ЕС) № 1315/2013;
(14)
„коридори на основната мрежа“ означава инструмент, който улеснява координираното реализиране на основната мрежа, както е предвидено в глава IV от Регламент (ЕС) № 1315/2013 и изброено в част I от приложение I към настоящия регламент;
(15)
„участък със затруднения“ в транспортния сектор означава физическа, техническа или функционална пречка, която води до неефективност на системата и засяга непрекъснатостта на потоците на дълги разстояния или през граница, и която може да бъде преодоляна чрез създаването на нова инфраструктура или чрез значително модернизиране на съществуващата инфраструктура, което може да доведе до значителни подобрения, които да разрешат ограниченията в участъка със затруднения;
(16)
„приоритет“ означава всеки от приоритетните електропреносни коридори, приоритетни газопреносни коридори или приоритетни тематични области, определени в Регламент (ЕС) № 347/2013;
(17)
„телематични приложения“означава приложенията, съгласно определението в Регламент (ЕС) № 1315/2013;
(18)
„енергийна инфраструктура“ означава инфраструктурата, съгласно определението в Регламент (ЕС) № 347/2013;
(19)
„полезни взаимодействия между секторите“ означава наличие на сходни или допълващи се действия в най-малко два от секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката, което дава възможност за оптимизиране на разходите или резултатите чрез обединяването на финансови, технически и/или човешки ресурси;
(20)
„изолирана мрежа“ означава железопътната мрежа на държава членка или част от тази мрежа, както е определена в Регламент (ЕС) № 1315/2013.
Член 3
Общи цели
МСЕ дава възможност за подготовка и изпълнение на проекти от общ интерес в рамките на политиката за трансевропейските мрежи в секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката. По-специално МСЕ подкрепя изпълнението на онези проекти от общ интерес, които са насочени към развитието и изграждането на нови инфраструктури и услуги или към модернизирането на съществуващите инфраструктури и услуги в секторите на, транспорта, телекомуникациите и енергетиката. Приоритет се дава на липсващите звена в сектора на транспорта. МСЕ допринася и за подпомагането на проекти с европейска добавена стойност и със значителни обществени ползи, които не получават достатъчно финансиране от пазара. Следните общи цели се прилагат към секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката:
а)
оказване на принос за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж в съответствие със стратегията „Европа 2020“ чрез разработване на модерни и високоефективни трансевропейски мрежи, които вземат предвид очакваните бъдещи транспортни потоци, като по този начин се осигурят ползи за целия Съюз по отношение на подобряването на конкурентоспособността на световния пазар и на икономическото, социалното и териториалното сближаване в рамките на вътрешния пазар и създаването на по-благоприятна за частни, публични или публично-частни инвестиции среда чрез комбинация от финансови инструменти и пряка подкрепа от Съюза, когато проектите биха могли да се възползват от такова комбиниране на инструментите и чрез подходящо използване на полезни взаимодействия между секторите.
Постигането на тази цел се измерва посредством обема на частните, публичните или публично-частните инвестиции в проекти от общ интерес и по-специално обема на частните инвестиции в проекти от общ интерес, реализирани чрез финансовите инструменти по настоящия регламент. Специално внимание се обръща на ефикасното използване на публичните инвестиции;
б)
осигуряване на условия Съюзът да постигне своите цели за устойчиво развитие, включително целта за най-малко 20 %-но намаляване на емисиите на парникови газове в сравнение с равнищата от 1990 г. и повишаване с 20 % на енергийната ефективност, и постигане на дял от 20 % на енергията от възобновяеми източници до 2020 г., като по този начин се допринесе за средносрочните и дългосрочните цели на Съюза по отношение на декарбонизацията и същевременно се гарантира по-голяма солидарност между държавите членки;
Член 4
Специфични секторни цели
1. Без да се засягат общите цели, изложени в член 3, МСЕ допринася за постигането и на специфичните секторни цели, посочени в параграфи 2, 3, и 4 от настоящия член:
2. В транспортния сектор - подкрепа за проекти от общ интерес, както е определено в член 7, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1315/2013, които преследват изложените по-долу цели, уточнени допълнително в член 4 от посочения регламент:
а)
премахване на участъците със затруднения, повишаване на оперативната съвместимост на железопътните линии, изграждане на липсващите връзки, и по-конкретно подобряване на трансграничните участъци. Постигането на тази цел се измерва с:
i)
броя на новите или подобрените трансгранични връзки;
ii)
броя на километрите железопътни линии, адаптирани към европейското стандартно номинално междурелсие и оборудвани с ERTMS;
iii)
броя на премахнатите участъци със затруднения и участъците с увеличен капацитет от транспортните маршрути за всички видове транспорт, които са получили финансиране по МСЕ;
iv)
дължината на мрежата от вътрешните водни пътища по класове в Съюза, и
v)
дължината на железопътната мрежа в Съюза, която е била модернизирана във връзка с изискванията по член 39, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1315/2013;
б)
осигуряване на устойчиви и ефикасни транспортни системи в дългосрочен план, с цел подготовка за очакваните бъдещи транспортни потоци, както и осигуряване на условия за декарбонизация на всички видове транспорт чрез преход към иновативни, нисковъглеродни и енергийно ефективни транспортни технологии, като същевременно се оптимизира безопасността. Постигането на тази цел се измерва с:
i)
броя пунктове за доставка на алтернативни горива за превозни средства, използващи основната мрежа на ТЕN-T за автомобилен превоз в Съюза;
ii)
броя вътрешни и морски пристанища на основната мрежа на ТЕN-T, които са оборудвани с пунктове за доставка на алтернативни горива в Съюза; и
iii)
намаляването на броя на жертвите на пътно-транспортни произшествия по пътната мрежа в Съюза;
в)
оптимизиране на интеграцията и взаимосвързаността на видовете транспорт и засилване на оперативната съвместимост на транспортните услуги, като същевременно се осигурява достъпността на транспортните инфраструктури. Постигането на тази цел се измерва с:
i)
броя на мултимодалните логистични платформи, включително броя на вътрешните и морските пристанища и летища, които са свързани с железопътната мрежа;
ii)
броя на подобрените терминали за железопътен-автомобилен транспорт и броя на подобрените или новите връзки между пристанищата чрез морски магистрали;
iii)
броя километри вътрешни водни пътища, оборудвани с RIS; и
iv)
степента на внедряване на системата SESAR, VTMIS и ITS в пътния сектор.
Посочените в настоящия параграф показатели не се прилагат за държави членки, които не разполагат с никаква железопътна мрежа или съответно с никаква мрежа от вътрешни водни пътища.
За тези показатели не съставляват критерии за подбор или за допустимост на действия за получаване на подкрепа от МСЕ.
В част IV от приложение I към настоящия регламент са установени ориентировъчни проценти, които отразяват частта на всички бюджетни средства, посочени в член 5, параграф 1, буква а), които да бъдат разпределени за всяка от трите специфични цели в областта на транспорта. Комисията не може да се отклонява от тези ориентировъчни проценти с повече от 5 процентни пункта;
3. В сектора на енергетиката - подкрепа за проекти от общ интерес, които преследват постигането на една или повече от следните цели:
а)
увеличаване на конкурентоспособността чрез насърчаване на по-нататъшното интегриране на вътрешния енергиен пазар и оперативната съвместимост на трансграничните електроенергийни и газови мрежи. Постигането на тази цел се измерва ex post чрез:
i)
броя на проектите, които ефективно свързват мрежите на държавите членки, и които премахват вътрешните ограничения;
ii)
намаляването или премахването на енергийната изолираност на държави членки;
iii)
съотношението на капацитета за трансграничен пренос на електроенергия спрямо инсталираните мощности за производство на електроенергия в съответните държави членки;
iv)
изравняването на цените на пазарите на газ и/или електроенергия на съответните държави членки; и
v)
процента от най-високото пиково потребление в съответните две държави членки, осигурено чрез двупосочни газови връзки;
б)
засилване на сигурността на енергийните доставки на Съюза;
Постигането на тази цел се измерва ex post чрез:
i)
броя на проектите, позволяващи диверсификация на източниците на доставки, партньорите доставчици и маршрутите;
ii)
броя на проектите, увеличаващи капацитета за съхранение;
iii)
устойчивостта на системата, като се отчита броят на смущенията в снабдяването и тяхната продължителност;
iv)
броя случаи, при които е избегнато намаляването на възобновяема енергия;
v)
връзката на изолираните пазари с по-диверсифицирани източници на доставка;
vi)
оптималното използване на активите на енергийната инфраструктура.
в)
допринасяне за устойчивото развитие и опазването на околната среда, inter alia чрез интегриране на енергията от възобновяеми източници в преносната мрежа и чрез развитието на интелигентни енергийни мрежи и мрежи за въглероден диоксид.
Постигането на тази цел се измерва ex post чрез:
i)
обема електричество от възобновяеми енергийни източници, пренесен от генераторите към главните центрове на потребление и обектите за съхранение;
ii)
броя случаи, при които е избегнато намаляването на възобновяема енергия;
iii)
броя реализирани проекти за интелигентни мрежи, подпомогнати от МСЕ, и реакцията, която те са направили възможна;
iv)
обема на емисиите на CO2, предотвратени чрез проектите, получили помощ от МСЕ.
Показателите, посочени в настоящата алинея, използвани за измерване ex post на изпълнението на целите, не съставляват критерии за подбор или допустимост на действия за подкрепа от МСЕ.
Условията за допустимост за получаване на финансова помощ от Съюза за проекти от общ интерес са установени в член 14 от Регламент (ЕС) № 347/2013, а критериите за подбор на проектите от общ интерес са определени в член 4 от същия регламент.
4. В сектора на телекомуникациите с МСЕ се осигурява подкрепа за действия, които преследват целите, изложени в регламент относно насоки за трансевропейските мрежи в сферата на телекомуникационната инфраструктура.
Член 5
Бюджет
1. Финансовият пакет за изпълнението на МСЕ за периода 2014-2020 г. е се определя на 33 242 259 000 евро по текущи цени (20). Тази сума се разпределя, както следва:
а)
сектор транспорт: 26 250 582 000 евро, от които 11 305 500 000 евро се прехвърлят от Кохезионния фонд, за да бъдат изразходвани в съответствие с настоящия регламент изключително в държави членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд;
б)
сектор телекомуникации: 1 141 602 000 евро;
в)
сектор енергетика: 5 850 075 000 евро;
Тези суми не засягат изпълнението на инструмента за гъвкавост, предвиден в Регламент (ЕС, Евратом) № 13112013 на Съвета (21).
2. Финансовият пакет за изпълнението на МСЕ обхваща разходите, отнасящи се до:
а)
действия, които допринасят за проекти от общ интерес и действия за подкрепа на програмата, съгласно предвиденото в член 7;
б)
действия за подкрепа на програмата, съставени от разходи за техническа и административна помощ, направени от Комисията за управлението на МСЕ, включително необходимите разходи за осигуряване на прехода между МСЕ и мерките, приети съгласно Регламент (ЕО) № 680/2007, в размер до 1 % от финансовия пакет; в този таван се включват разходите на изпълнителната агенция.
3. След междинната оценка, посочена в член 27, параграф 1, Европейският парламент и Съветът могат по предложение на Комисията да прехвърлят бюджетни кредити между секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката от разпределението на средствата, предвидено в параграф 1, с изключение на сумата от 11 305 500 000 евро, прехвърлени от Кохезионния фонд за финансиране на проекти в транспортния сектор в държавите членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд.
4. Годишните бюджетни кредити се отпускат от Европейския парламент и Съвета в рамките на многогодишната финансова рамка за периода 2014-2020 г.
ГЛАВА II
Форми на финансиране и финансови разпоредби
Член 6
Форми на финансова помощ
1. МСЕ се прилага чрез една или повече форми на финансова помощ, предвидени в Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, по-специално чрез безвъзмездни средства, обществени поръчки и финансови инструменти.
2. За целите на настоящия регламент работните програми, посочени в член 17, определят формите на финансова помощ, по-специално безвъзмездни средства, обществени поръчки и финансови инструменти.
3. След анализ на ползите и разходите Комисията може да възложи част от изпълнението на МСЕ на органите, посочени в член 58, параграф 1, буква а) и в член 62 от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, и по-специално на Изпълнителната агенция, с цел то да бъде адаптирано към изискванията за оптимално управление и ефикасност на МСЕ в секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката. Комисията може да възложи част от изпълнението на МСЕ на органите, посочени в член 58, параграф 1, буква в) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
Член 7
Допустимост и условия за финансова помощ
1. Само действия, които допринасят за проекти от общ интерес в съответствие с регламенти (ЕС) № 1315/2013, (ЕС) № 347/2013 и с регламент относно насоки за трансевропейските мрежи в сферата на телекомуникационната инфраструктура, както и действията за подкрепа на програми отговарят на условията за получаване на финансова помощ от Съюза под формата на безвъзмездни средства, обществени поръчки и финансови инструменти.
2. В сектора на транспорта само действия, които допринасят за проекти от общ интерес съгласно Регламент (ЕС) № 1315/2013, и действия за подкрепа на програми отговарят на условията за получаване на финансова помощ от Съюза под формата на обществени поръчки и финансови инструменти съгласно настоящия регламент. Само следното отговаря на условията за получаване на финансова помощ от Съюза съгласно настоящия регламент под формата на безвъзмездни средства съгласно настоящия регламент:
а)
действия за реализиране на основната мрежа в съответствие с глава III от Регламент (ЕС) № 1315/2013, включително внедряването на нови технологии и иновации в съответствие с член 33 от посочения регламент, и проекти и хоризонтални приоритети, посочени в част I от приложение I към настоящия регламент;
б)
действия за реализиране на широкообхватната мрежа в съответствие с глава II от Регламент (ЕС) № 1315/2013, когато тези действия допринасят за изграждане на липсващи връзки, улесняване на трансграничното движение или за премахване на участъци със затруднения, когато допринасят за развитието на основната мрежа или за свързването на коридорите на основната мрежа, или когато тези действия допринасят за внедряването на ERTMS в основните маршрути от коридори за железопътен товарен превоз, посочени в приложението към Регламент (ЕС) № 913/2010 - в размер до 5 % от финансовия пакет за транспорта съгласно посоченото в член 5 от настоящия регламент;
в)
проучвания за проекти от общ интерес, определени в член 8, параграф 1, букви б) и в) от Регламент (ЕС) № 1315/2013;
г)
проучвания за трансгранични приоритетни проекти, както е определено в приложение III към Решение № 661/2010/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (22);
д)
действия за подкрепа на проекти от общ интерес, както е определено в член 8, параграф 1, букви а), г) и д) от Регламент (ЕС) № 1315/2013;
е)
действия за внедряване на транспортната инфраструктура във възли от основната мрежа, включително градски възли, както е определено в член 41 от Регламент (ЕС) № 1315/2013;
ж)
действия за подкрепа на системите с телематични приложения в съответствие с член 31 от Регламент (ЕС) № 1315/2013;
з)
действия за подкрепа на услугите за товарен превоз в съответствие с член 32 от Регламент (ЕС) № 1315/2013;
и)
действия за намаляване на шума от железопътния товарен превоз, включително чрез модернизиране на съществуващия подвижен състав в сътрудничество, inter alia, с индустрията от железопътния сектор;
й)
действия за подкрепа на програмата;
к)
действия за осигуряване на безопасна и сигурна инфраструктура в съответствие с член 34 от Регламент (ЕС) № 1315/2013;
л)
действия за подкрепа на морските магистрали, както е предвидено в член 21 от Регламент (ЕС) № 1315/2013.
Свързаните с транспорта действия, които включват трансграничен участък или част от такъв участък, отговарят на условията за получаване на финансова помощ от Съюза само ако има писмено споразумение между заинтересованите държави членки или между държавите членки и заинтересовани трети държави относно завършването на съответния трансграничен участък.
3. В сектора на енергетиката всички действия за изпълнение на проекти от общ интерес, които са свързани с приоритетните коридори и области, посочени в част II от приложение I към настоящия регламент, и които отговарят на условията по член 14 от Регламент (ЕС) № 347/2013, както и действията за подкрепа на програми, отговарят на условията за получаване на финансова помощ от Съюза под формата на финансови инструменти, обществени поръчки и безвъзмездни средства съгласно настоящия регламент.
За да се позволи възможно най-ефикасното използване на бюджета на Съюза, така че да се засили мултипликационният ефект на финансовата помощ от Съюза, когато е уместно Комисията осигурява приоритетно финансова помощ под формата на финансови инструменти, като се взема предвид навлизането на пазара и се спазва таванът за използване на финансовите инструменти в съответствие с член 14, параграф 2 и с член 21, параграф 4.
4. В сектора на телекомуникациите всички действия за изпълнение на проекти от общ интерес и действия за подкрепа на програми, които са определени в регламент относно насоките за трансевропейските мрежи в сферата на телекомуникационната инфраструктура и спазват критериите за допустимост, установени в съответствие със същия регламент, отговарят на условията за получаване на финансова помощ от Съюза съгласно настоящия регламент, както следва:
а)
общи услуги, платформи за основни услуги и действия за подкрепа на програми се финансират посредством безвъзмездни средства и/или обществени поръчки;
б)
действия в областта на широколентовите мрежи се финансират по правило посредством финансови инструменти.
5. Действията, които осигуряват взаимодействие между секторите и допринасят за проекти от общ интерес, отговарящи на условията на поне два от регламентите, посочени в член 2, точка 1, отговарят на условията за получаване на финансова помощ съгласно настоящия регламент във връзка с поканите за представяне на предложения за няколко сектора, както е посочено в член 17, параграф 7, само ако компонентите и разходите на това действие могат да бъдат ясно разграничени за отделните сектори по смисъла на параграфи 2, 3 и 4 от настоящия член.
ГЛАВА III
Безвъзмездни средства
Член 8
Форми на безвъзмездни средства и допустими разходи
1. Безвъзмездните средства съгласно настоящия регламент могат да бъдат в която и да било от формите, предвидени в Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
Работните програми, посочени в член 17 от настоящия регламент, определят формите на безвъзмездните средства, които могат да бъдат използвани за финансиране на съответните действия.
2. Без да се засяга Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, разходите за действия, произтичащи от проекти, включени в първите многогодишни и годишни работни програми, могат да бъдат допустими от 1 януари 2014 г.
3. Само разходи, направени в държавите членки, могат да бъдат допустими, освен когато даден проект от общ интерес включва територията на една ли повече трети държави и когато действието е абсолютно необходимо за постигането на целите на съответния проект.
4. Стойността на оборудването и инфраструктурата, която бенефициерът счита за капиталов разход, може да се счита за допустим разход до нейния пълен размер.
5. Разходи, свързани с екологични проучвания за защита на околната среда и за съответствие с правото на Съюза в съответната област, могат да бъдат допустими.
6. Разходите, свързани с покупката на земя, не са допустими, освен по отношение на средства, прехвърлени от Кохезионния фонд в сектора на транспорта в съответствие с регламента за определяне на общоприложимите разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд, Кохезионния фонд, Европейския земеделски фонд за развитие на селските райони и Европейския фонд за морско дело и рибарство и за определяне на общи разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд и Кохезионния фонд.
7. Допустимите разходи включват данък добавена стойност („ДДС“) в съответствие с член 126, параграф 3, буква в) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
По отношение на сумата от 11 305 500 000 евро, прехвърлени от Кохезионния фонд, за да се изразходват в държавите членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд, критериите за допустимост по отношение на ДДС са критериите, приложими за Кохезионния фонд, посочени в регламента за определяне на общоприложимите разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд, Кохезионния фонд, Европейския земеделски фонд за развитие на селските райони и Европейския фонд за морско дело и рибарство и за определяне на общи разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд и Кохезионния фонд.
8. Правилата за допустимост на разходите, направени от бенефициерите, се прилагат mutatis mutandis за разходи, направени от изпълнителните органи.
Член 9
Условия за участие
1. Предложенията се представят от една или повече държави членки или, със съгласието на заинтересованите държави членки, от международни организации, съвместни предприятия или публични или частни предприятия или органи, установени в държавите членки.
2. Предложенията могат да се представят от субекти без юридическа правосубектност съгласно приложимото национално законодателство, при условие че техните представители имат способността да поемат правни задължения от тяхно име и да предлагат гаранция за защита на финансовите интереси на Съюза, която е еквивалента на гаранцията, предлагана от юридическите лица.
3. Предложения, представени от физически лица, са недопустими.
4. Когато това е необходимо за постигане на целите на даден проект от общ интерес, и когато е надлежно обосновано, трети държави, както и субекти, установени в трети държави, могат да участват в действия, допринасящи за проектите от общ интерес.
Те не могат да получават финансова помощ съгласно настоящия регламент, освен когато това е необходимо за постигане на целите на даден проект от общ интерес.
5. Многогодишните и годишните работни програми, посочени в член 17, могат да включват допълнителни конкретни правила за представянето на предложения.
Член 10
Проценти на финансиране
1. Освен в случаите, посочени в Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, предложенията се подбират на базата на покани за представяне на предложения въз основа на работните програми, посочени в член 17 от настоящия регламент.
2. В сектора на транспорта размерът на финансовата помощ от Съюза не надвишава:
а)
по отношение на безвъзмездните средства за проучвания: 50 % от допустимите разходи;
б)
по отношение на безвъзмездните средства за работи:
i)
за железопътни и пътни мрежи в държавите членки, които нямат изградена железопътна мрежа на своята територия, или в държава членка или част от нея с изолирана мрежа без железопътни товарни превози на дълги разстояния: 20 % от допустимите разходи; процентът на финансиране може да бъде увеличен до най-много 30 % за действия за премахване на участъци със затруднения и съответно на 40 % за действия във връзка с трансгранични участъци и за действия за подобряване на оперативната съвместимост в железопътния транспорт;
ii)
за вътрешни водни пътища: 20 % от допустимите разходи, процентът на финансиране може да бъде увеличен до най-много 40 % за действия за премахване на участъци със затруднения и съответно до най-много 40 % за действия във връзка с трансгранични участъци;
iii)
за вътрешен транспорт, връзки със и развитието на мултимодални логистични платформи, включително връзки с вътрешни и морски пристанища и летища, както и развитието на пристанища: 20 % от допустимите разходи;
iv)
за действия за намаляване на шума от железопътния товарен транспорт, включително чрез модернизиране на съществуващия подвижен състав: 20 % от допустимите разходи до комбиниран таван от 1 % от бюджетните средства, посочени в член 5, параграф 1, буква а);
v)
за по-добра достъпност на транспортната инфраструктура за хората с увреждания: 30 % от допустимите разходи за действия по адаптиране, но във всеки случай не повече от 10 % от общите допустими разходи за работи;
vi)
за действия за подпомагане на новите технологии и иновациите за всички видове транспорт: 20 % от допустимите разходи;
vii)
за действия за подкрепа на трансгранични пътни участъци: 10 % от допустимите разходи;
в)
по отношение на безвъзмездните средства за системи и услуги с телематични приложения:
i)
за наземните компоненти на ERTMS, на системата SESAR, на RIS и на VTMIS: 50 % от допустимите разходи;
ii)
за наземните компоненти на ITS за пътния сектор: 20 % от допустимите разходи;
iii)
за бордовите компоненти на ERTMS: 50 % от допустимите разходи;
iv)
за бордовите компоненти на системата SESAR, RIS, VTMIS и ITS за пътния сектор: 20 % от допустимите разходи до комбиниран таван от 5 % от бюджетните средства, посочени в член 5, параграф 1, буква а);
v)
за действия за подкрепа на развитието на морските магистрали: 30 % от допустимите разходи.
Комисията осигурява благоприятни условия за развитието на проекти във връзка с морски магистрали с трети държави;
vi)
за системи, при които се използват телематични приложения, различни от посочените в подточки i)-iv), услуги за товарен превоз и безопасно паркиране по основната пътна мрежа: 20 % от допустимите разходи.
3. В сектора на енергетиката размерът на финансовата помощ от Съюза не надвишава 50 % от допустимите разходи за проучвания и/или работи. Процентите на финансиране могат да бъдат увеличени максимум до 75 % за действия, които се основават на информацията, посочена в член 14, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 347/2013, предоставят висока степен на сигурност на доставките на регионално равнище или в рамките на целия Съюз, или засилват солидарността в Съюза, или включват високо иновативни решения.
4. В сектора на телекомуникациите размерът на финансовата помощ от Съюза не надвишава:
а)
за действия в областта на общите услуги: 75 % от допустимите разходи;
б)
за хоризонтални приоритети, включително очертаване на инфраструктурата, туининг и техническа помощ: 75 % от допустимите разходи.
Платформите за основни услуги обикновено се финансират посредством обществени поръчки. В изключителни случаи те могат да бъдат финансирани чрез безвъзмездни средства, които покриват до 100 % от допустимите разходи, без да се засяга принципът на съфинансиране.
5. Процентите на финансиране могат да бъдат увеличени с до 10 процентни пункта над предвидените в параграфи 2, 3 и 4 проценти за действия с полезни взаимодействия най-малко между два сектора, обхванати от МСЕ. Това увеличение не се прилага за процентите на финансиране, посочени в член 11.
6. Размерът на финансовата помощ, която е предвидена за предоставяне за подбраните действия, се изменя въз основа на анализ на разходите и ползите за всеки проект, според наличието на бюджетни средства от Съюза и според необходимостта от максимално засилване на„ефекта на лоста“, предизвикан посредством финансирането от Съюза.
Член 11
Специални покани за представяне на предложения за средства, прехвърлени от Кохезионния фонд в сектора на транспорта
1. Относно сумата от 11 305 500 000 евро, прехвърлени от Кохезионния фонд за да се изразходват само в държавите членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд, специални покани за представяне на предложения за проекти за реализиране на основната мрежа или за проекти и хоризонтални приоритети, посочени в част I от приложение I, се отправят изключително в държавите членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд.
2. За тези специални покани се прилагат предвидените в настоящия регламент правила за транспортния сектор. До 31 декември 2016 г. подборът на проектите, които отговарят на условията за финансиране, се осъществява, като се вземат предвид средствата, отпуснати на национален принцип по Кохезионния фонд. С действие от 1 януари 2017 г. средствата, прехвърлени към МСЕ, които не са били заделени за проект за транспортна инфраструктура,се предоставят на всички държави членки, които отговарят на критериите за финансиране от Кохезионния фонд, за финансиране на проекти за транспортна инфраструктура в съответствие с настоящия регламент.
3. За да бъдат подкрепени държавите членки, отговарящи на условията за финансиране от Кохезионния фонд, които могат да срещнат затруднения при изготвянето на проекти, които да са с достатъчно висока степен на зрялост и/или на качество, и които имат достатъчно висока добавена стойност за Съюза, специално внимание се отделя на действия в подкрепа на програмата, насочени към укрепване на институционалния капацитет и ефективността на публичните администрации и публичните услуги, свързани с развитието и изпълнението на проектите, изброени в част I от приложение I. За да се гарантира възможно най-висока степен на усвояване на прехвърлените средства във всички държави членки, отговарящи на условията за финансиране от Кохезионния фонд, Комисията може да организира допълнителни покани за представяне на предложения.
4. Сумата от 11 305 500 000 евро, прехвърлена от Кохезионния фонд, може да се използва за заделяне на бюджетни средства за финансови инструменти по настоящия регламент единствено след 1 януари 2017 г. Считано от тази дата сумата от 11 305 500 000 евро, прехвърлена от Кохезионния фонд, може да се използва за заделяне на бюджетни средства за проекти, за които натоварените с изпълнението субекти вече са поели договорни задължения.
5. Независимо от член 10 и по отношение на сумата от 11 305 500 000 евро, прехвърлена от Кохезионния фонд, за да се изразходва изключително в държавите членки, които отговарят на условията за финансиране от Кохезионния фонд, максималните проценти на финансиране са процентите, приложими за Кохезионния фонд, както е посочено в регламента за определяне на общоприложимите разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд, Кохезионния фонд, Европейския земеделски фонд за развитие на селските райони и Европейския фонд за морско дело и рибарство и за определяне на общи разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд и Кохезионния фонд за следното:
а)
действия по отношение на безвъзмездните средства за проучвания;
б)
действия по отношение на безвъзмездните средства за работи:
i)
железопътен транспорт и вътрешни водни пътища;
ii)
действия за подкрепа на трансгранични пътни участъци и, в случая на държави членки, които нямат никакви железопътни мрежи, на пътната мрежа от TEN-T;
iii)
за вътрешен транспорт, връзки със и развитието на мултимодални логистични платформи, включително връзки с вътрешни и морски пристанища и летища, включително автоматични съоръжения за смяна на междурелсието и развитието на пристанища, включително съоръжения за ледоразбиване, както и на точки на взаимно свързване, като особено внимание се отдава на железопътните връзки, с изключение когато държавите членки са без железопътна мрежа;
в)
действия по отношение на безвъзмездните средства за системи и услуги с телематични приложения:
i)
ERTMS, RIS и VTMIS, системата SESAR и IТS за пътния сектор;
ii)
други системи с телематични приложения.
iii)
действия за подпомагане на развитието на морските магистрали;
г)
действия по отношение на безвъзмездните средства за подкрепа на новите технологии и иновациите за всички видове транспорт.
Член 12
Оттегляне, намаляване, спиране и прекратяване на безвъзмездните средства
1. Освен в надлежно обосновани случаи Комисията оттегля,финансовата помощ, предоставена за проучвания, които не са започнали в рамките на една година след началната дата, определена в условията, уреждащи предоставянето на помощта, или в рамките на две години от тази дата за всички останали действия, които отговарят на условията за получаване на финансова помощ съгласно настоящия регламент.
2. Комисията може да спре, намали, изиска възстановяването или прекрати финансовата помощ по реда и при условията на Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 или след оценка на напредъка по проекта, особено в случай на съществено забавяне в изпълнението на дейността.
3. Комисията може да изиска пълното или частично възстановяване на предоставената финансова помощ, ако в рамките на две години от датата на приключване, определена в условията, с които се урежда предоставянето на помощта, не е приключило изпълнението на дейността, за която е получена финансовата помощ.
4. Преди да вземе някое от решенията, предвидени в параграф 1, 2 или 3 от настоящия член, Комисията проучва цялостно конкретния случай съгласувано с органите, съответно посочени в член 6, параграф 3, и се консултира със заинтересованите бенефициери, като им се дава възможност да представят становищата си в разумен срок. След междинната оценка Комисията уведомява Европейския парламент и Съвета за всички решения, взети по време на ежегодното приемане на работните програми по член 17.
ГЛАВА IV
Възлагане на обществени поръчки
Член 13
Обществени поръчки
1. В процедурите за възлагане на обществени поръчки, провеждани от Комисията или някой от органите, посочени в член 6, параграф 3, от свое собствено име или съвместно с държавите членки може:
а)
да се предвиждат специфични условия като мястото на изпълнение на дейностите, възложени с обществените поръчки, когато тези условия са надлежно обосновани с оглед целите на действията и при условие че тези условия не нарушават принципите за възлагане на обществени поръчки на равнището на Съюза и на национално равнище;
б)
да позволяват възлагането на множество обществени поръчки в рамките на една и съща процедура („възлагане на няколко доставчици“).
2. Когато това е надлежно обосновано и е необходимо за изпълнението на действията, параграф 1 може също да се прилага и по отношение на процедурите за възлагане на обществени поръчки, прилагани от бенефициерите на безвъзмездни средства.
ГЛАВА V
Финансови инструменти
Член 14
Видове финансови инструменти
1. Финансовите инструменти, създадени в съответствие с дял VIII от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, могат да се използват за улесняване на достъпа до финансиране на субекти, които изпълняват действия, допринасящи за проекти от общ интерес, както е определено в регламенти (ЕС) № 1315/2013, (ЕС) № 347/2013 и в регламент относно насоките за трансевропейските мрежи в сферата на телекомуникационната инфраструктура, както и за постигането на техните цели. Финансовите инструменти се основават на предварителни оценки на пазарните недостатъци или на ситуациите на по-ниски от оптималните инвестиции и нуждите от инвестиции. Основните условия и процедури за всеки финансов инструмент са изложени в част III от приложение I към настоящия регламент.
2. Общият размер на участието от бюджетa на Съюза във финансовите инструменти не може да надвишава 10 % от общия размер на финансовия пакет на МСЕ, както е посочено в член 5, параграф 1.
3. Всички финансови инструменти, създадени съгласно Регламент (ЕС) № 680/2007, и инструментът за поделяне на риска за облигациите за проекти, създадени съгласно Решение 1639/2006/ЕО, може да бъдат обединени с финансовите инструменти по настоящия регламент, ако това е приложимо и при условие че е направена предварителна оценка.
Обединяването на облигации за проекти е под условието, че междинният доклад бъде изготвен през втората половина на 2013 г., както е определено в Регламент (ЕО) № 680/2007 и в Решение № 1639/2006/ЕО. Инициативата „Облигации за проекти“ започва постепенно с таван от 230 000 000 евро за 2014 и 2015 г. Пълното прилагане на инициативата е под условието, че през 2015 г. бъде изготвена независимата цялостна оценка, както е предвидено в Регламент (ЕО) № 680/2007 и в Решение № 1639/2006/ЕО. Въз основа на тази оценка, и като взема предвид всички варианти, Комисията разглежда подходящи регулаторни промени, включително законодателни, особено ако предвиденото навлизане на пазара не е задоволително или ако има достатъчни алтернативни източници на дългосрочно дългово финансиране.
4. Могат да се използват следните финансови инструменти:
а)
капиталови инструменти, като например инвестиционни фондове с акцент върху осигуряването на рисков капитал за действия, които допринасят за проекти от общ интерес;
б)
заеми и/или гаранции, подпомогнати от инструменти за поделяне на риска, включително механизма за укрепване на облигации за проекти, които облигации подкрепят отделни проекти или портфейли от проекти, и са емитирани от финансова институция от нейни собствени ресурси с участие на Съюза по отношение на покриването на риска и/или заделянето на капитал.
Член 15
Условия за предоставяне на финансова помощ чрез финансови инструменти
1. Действията, които се подкрепят чрез финансови инструменти, се подбират въз основа на принципа на зрялост и са насочени към постигането на секторна диверсификация в съответствие с членове 3 и 4 и на географски баланс между държавите членки. Те:
а)
представляват европейска добавена стойност;
б)
отговарят на целите на стратегията „Европа 2020“;
в)
имат ефект на лоста по отношение на подкрепата от Съюза, т.е. целта им е да се създадат стимули за обща инвестиция, която да надвишава по размер участието на Съюза съгласно предварително определените показатели.
2. Съюзът, всяка държава членка и други инвеститори могат да предоставят финансова помощ в допълнение към финансовото участие, получено чрез финансови инструменти, при условие че Комисията даде съгласие за промените в критериите за допустимост на действията и/или в инвестиционната стратегия на инструмента, които могат да бъдат необходими поради допълнителното финансово участие.
3. Предназначението на финансовите инструменти е да засилят мултиплициращия ефект от изразходването на средствата на Съюза, като привличат допълнителни ресурси от частни инвеститори. Финансовите инструменти могат да генерират приемлива възвращаемост, за да се постигнат целите на други партньори или инвеститори, като същевременно се цели запазване на стойността на активите, предоставени от бюджета на Съюза.
4. Финансовите инструменти по настоящия регламент, могат да бъдат комбинирани с безвъзмездни средства, финансирани от бюджета на Съюза.
5. Комисията може да установи допълнителни условия в работните програми, посочени в член 17, според специфичните нужди на секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката.
Член 16
Действията в трети държави
Действията в трети държави могат да бъдат подкрепени чрез финансовите инструменти, ако тези действия са необходими за изпълнението на проект от общ интерес.
ГЛАВА VI
Изготвяне на програми, изпълнение и контрол
Член 17
Многогодишни и/или годишни работни програми
1. Комисията приема чрез актове за изпълнение многогодишни и годишни работни програми за всеки от секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката. Комисията може също да приема многогодишни и годишни работни програми, които обхващат повече от един сектор. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 25, параграф 2.
2. Комисията прави преглед на многогодишните работни програми най-малко веднъж - в средата на периода. При необходимост Комисията преразглежда дадена многогодишна работна програма чрез акт за изпълнение. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 25, параграф 2.
3. Комисията приема многогодишните работни програми в транспортния сектор за проекти от общ интерес, посочени в част I на приложение I.
Размерът на финансовия пакет е в рамките на интервала от 80 % до 85 % от бюджетните средства, посочени в член 5, параграф 1, буква а).
При вземането на решения във връзка с изготвянето на програмите си държавите членки не са обвързани с проектите, изложени в част I от приложение I. Решението за изпълнението на тези проекти е от компетентността на държавите членки и зависи от възможностите за публично финансиране, както и от социално-икономическата жизненост на проектите в съответствие с член 7 от Регламент (ЕС) № 1315/2013.
4. Комисията приема годишните работни програми в секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката за проекти от общ интерес, които не са включени в многогодишните работни програми.
5. При приемането на многогодишни и секторни годишни работни програми Комисията определя критериите за подбор и възлагане в съответствие с целите и приоритетите, установени в членове 3 и 4 от настоящия регламент и в регламенти (ЕС) № 1315/2013, (ЕС) № 347/2013 или в регламент относно насоки за трансевропейските мрежи в сферата на телекомуникационната инфраструктура. При определяне на критериите за възлагане Комисията взема под внимание общите насоки, изложени в част V от приложение I към настоящия регламент.
6. В сектора на енергетиката в първите две годишни работни програми приоритетно се разглеждат проекти от общ интерес и свързани действия, насочени към прекратяване на енергийната изолираност и премахване на затрудненията, свързани с енергийната инфраструктура, и към изграждане на вътрешния енергиен пазар.
7. Работните програми се съгласуват по начин, който позволява да се използват полезните взаимодействия между транспорта, енергетиката и телекомуникациите, по-специално в области като интелигентните енергийни мрежи, транспортните средства, задвижвани с електроенергия, интелигентните и устойчиви транспортни системи, съвместните права на преминаване и свързването на инфраструктурите. Комисията приема най-малко една покана за представяне на предложения за няколко сектора във връзка с действията, допустими за финансиране съгласно член 7, параграф 5, като сумите, отпуснати за отделните сектори, са пропорционални на участието на всеки сектор в допустимите разходи за действия, подбрани за финансиране от МСЕ.
Член 18
Отпускане на финансова помощ от Съюза
1. След всяка покана за предложения, основаваща се на многогодишната работна програма или на годишните работни програми, посочени в член 17, Комисията определя съгласно процедурата по разглеждане, посочена в член 25, размера на финансовата помощ, която да бъде отпусната за избраните проекти или за части от тях. Комисията уточнява условията и методите за тяхното изпълнение.
2. Комисията информира заинтересованите бенефициери и държави членки за всяка отпусната финансова помощ.
Член 19
Годишни вноски
Комисията може да раздели бюджетните задължения на годишни вноски. В такъв случай всяка година Комисията определя годишните вноски, като взема предвид постигнатия напредък по изпълнението на действията, за които се получава финансова помощ, прогнозните им нужди и наличния бюджет.
Комисията съобщава на бенефициерите на безвъзмездни средства, на съответните държави членки и, ако това е приложимо за финансовите инструменти, на съответните финансови институции, ориентировъчния график за поемането на задължение по отделните годишни вноски.
Член 20
Пренасяне на годишните бюджетни кредити
Бюджетните кредити, които не са усвоени в края на финансовата година, за която са вписани, се пренасят в съответствие с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
Член 21
Делегирани актове
1. При условието за одобрение от заинтересованата(ите) държава(и) членка(и), както е предвидено в член 172, втора алинея от ДФЕС, на Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 26 от настоящия регламент по отношение на изменението на част I от приложение I към настоящия регламент, за да отчете променящите се финансови приоритети в трансевропейските мрежи и промените, свързани с проектите от общ интерес, определени в Регламент (ЕС) № 1315/2013. При изменение на част I от приложение I към настоящия регламент Комисията гарантира:
а)
че проектите от общ интерес в съответствие с Регламент (ЕС) № 1315/2013 могат да бъдат осъществени изцяло или частично по линия на многогодишната финансова рамка за периода 2014-2020 г.;
б)
че измененията съответстват на критериите за допустимост, установени в член 7 от настоящия регламент;
в)
по отношение на част I от приложение I към настоящия регламент, че всички участъци включват инфраструктурни проекти, чието осъществяване ще изисква включването им в многогодишна работна програма по член 17, параграф 3 от настоящия регламент, без да се променя маршрутът на коридорите от основната мрежа.
2. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 26 от настоящия регламент, за изменение на основните условия и процедури, определени в част III от приложение I към настоящия регламент, които уреждат участието на Съюза в отделните финансови инструменти, създадени съгласно рамката за дълговите инструменти или рамката за капиталовите инструменти, установени в част IIII от приложение I към настоящия регламент в съответствие с резултатите от междинния доклад и независимата цялостнаоценка на пилотната фаза на инициативата ”Облигации за проекти по стратегията „Европа 2020“, създадена с Решение № 1639/2006/ЕО и Регламент (ЕС) № 680/2007, както и за да се отчетат променящите се пазарни условия с цел оптимизиране на проектирането и прилагането на финансовите инструменти по настоящия регламент.
Когато изменя част III от приложение I към настоящия регламент в случаите по първа алинея, Комисията гарантира, че винаги:
а)
измененията се правят в съответствие с изискванията, установени с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, включително предварителната оценка, посочена в член 140, параграф 2, буква е) от него, и
б)
измененията се ограничават до:
i)
промяната на прага на подчиненото дългово финансиране, както е посочено в точка I.1, букви а) и б) от част III от приложение I към настоящия регламент, с оглед постигането на секторна диверсификация и географски баланс между държавите членки в съответствие с член 15;
ii)
промяната на прага на привилегированото дългово финансиране, както е посочено в точка I.1, буква а) от част III от приложение I към настоящия регламент, с оглед постигането на секторна диверсификация и географски баланс между държавите членки в съответствие с член 15;
iii)
комбинацията с други източници на финансиране, посочени в точки I.3 и II.3 от част III от приложение I;
iv)
подбирането на натоварените с изпълнението субекти, посочени в точки I.4 и II.4 от част III от приложение I; и
v)
ценообразуването и поделянето на риска и приходите, посочени в точки I.6 и II.6 от част III от приложение I.
3. В транспортния сектор, и в съответствие с общите цели, установени в член 3, както и със специфичните секторни цели, посочени в член 4, параграф 2, на Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 26, за подробно определяне на приоритетите за финансиране, които да бъдат включени в работните програми, посочени в член 17 за срока на действие на МСЕ за действията, допустими за финансиране съгласно член 7, параграф 2. Комисията приема делегиран акт до 22 декември 2014 г.
4. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 26 за повишаване на тавана, определен в член 14, параграф 2, до 20 %, при условие че са спазени следните условия:
i)
оценката на пилотната фаза на инициативата "Облигации за проекти“ през 2015 г. е позитивна; и
ii)
навлизането на финансови инструменти надвишава 8 % под формата на договорни ангажименти по проекти.
5. Когато се налага отклонение с повече от пет процентни пункта от разпределението за специфична цел в областта на транспорта, на Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 26 за изменение на ориентировъчните проценти, определени в част IV от приложение I.
6. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 26 за изменение на списъка на общите насоки в част V от приложение I, които да се вземат предвид при определянето на критериите за възлагане, така че да се отрази междинната оценка на настоящия регламент или изводите, направени от неговото прилагане. Това се прави по начин, който е съвместим със съответните секторни насоки.
Член 22
Отговорност на бенефициерите и на държавите членки
В рамките на своите отговорности и без да се засягат задълженията на бенефициерите съгласно условията, уреждащи безвъзмездните средства, бенефициерите и държавите членки полагат всички усилия за изпълнение на проектите от общ интерес, които получават финансова помощ от Съюза, предоставена съгласно настоящия регламент.
Държавите членки поемат техническото наблюдение и финансовия контрол на действията в тясно сътрудничество с Комисията и удостоверяват, че разходите, извършени по отношение на проекти или части от тях, са изплатени и че изплащането им е станало при спазване на съответните правила. Държавите членки могат да отправят искане за участие на Комисията в проверките и инспекциите на място.
Държавите членки информират Комисията ежегодно, ако е приложимо чрез интерактивна географска и техническа информационна система, за постигнатия напредък при изпълнението на проектите от общ интерес и осъществените за тази цел инвестиции, включително за размера на помощта, използвана за постигане на целите в областта на изменението на климата. Въз основа на това Комисията прави публично достъпна и актуализира поне веднъж годишно информацията за проектите по МСЕ.
Член 23
Съответствие с политиките на Съюза и правото на Съюза
Съгласно настоящия регламент се финансират само действия, които са в съответствие с правото на Съюза и със съответните политики на Съюза.
Член 24
Защита на финансовите интереси на Съюза
1. Комисията взема подходящи мерки, за да гарантира, че когато се изпълняват дейности, финансирани съгласно настоящия регламент, финансовите интереси на Съюза са защитени чрез прилагането на превантивни мерки срещу измами, корупция и други незаконни действия посредством ефективни проверки, а ако се открият нередности, чрез възстановяване на неправомерно изплатените суми, и при необходимост посредством ефективни, пропорционални и възпиращи административни и финансови санкции.
2. Комисията или нейните представители и Сметната палата имат правомощието да извършват одит по документи и чрез проверки на място на всички бенефициери на безвъзмездни средства, органи по изпълнението, изпълнители и подизпълнители, които са получили средства от Съюза съгласно настоящия регламент.
3. Европейската служба за борба с измамите (OLAF) може да провежда разследвания, включително проверки и инспекции на място в съответствие с разпоредбите и процедурите, установени в Регламент (ЕС, Евратом) № 883/2013 на Европейския парламент и на Съвета (23) и Регламент (Евратом, ЕО) № 2185/96 на Съвета (24), с оглед да се установи дали е налице измама, корупция или друга незаконна дейност, засягащи финансовите интереси на Съюза във връзка със споразумение за отпускане на безвъзмездни средства или решение за отпускане на безвъзмездни средства или договор за финансиране по настоящия регламент.
4. Без да се засягат параграфи 1, 2 и 3, в споразуменията за сътрудничество с трети държави и с международни организации, споразуменията за отпускане на безвъзмездни средства, решенията за отпускане на безвъзмездни средства и договорите, произтичащи от прилагането на настоящия регламент, се предвиждат разпоредби, с които Комисията, Сметната палата и OLAF изрично се упълномощават да провеждат такива одити и разследвания съгласно съответните си компетентности.
ДЯЛ II
ОБЩИ И ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 25
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от Координационния комитет за МСЕ. Този комитет е комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011.
2. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
3. Комитетът осигурява хоризонтален преглед на работните програми, посочени в член 17, за да се осигури тяхната съгласуваност и да се гарантира откриването, използването и оценката на полезните взаимодействия между секторите на транспорта, телекомуникациите и енергетиката. По-специално комитетът се стреми да координира тези работни програми по такъв начин, че да са възможни покани за представяне на предложения за няколко сектора.
Член 26
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема делегирани актове, посочени в член 21, се предоставя на Комисията за срок от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 21, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. Решението не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 21, влиза в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът са направили възражение в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета, или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да правят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 27
Оценка
1. Не по-късно от 31 декември 2017 г. Комисията в сътрудничество с държавите членки и заинтересованите бенефициери изготвя доклад за оценка, който се представя на Европейския парламент и на Съвета, относно постигането на целите за всички мерки (на ниво резултати и въздействия), ефикасността на използването на средствата и и европейската добавенa стойност на МСЕ с оглед вземането на решение за подновяване, изменение или спиране на мерките. В оценката се разглеждат и възможността за опростяване, вътрешната и външната съгласуваност на мерките, продължаващата значимост на всички цели, както и техният принос към приоритетите на Съюза за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж, включително въздействието им върху икономическото, социалното и териториалното сближаване. Докладът за оценка включва оценка на икономиите от мащаба, постигнати от Комисията на финансово, техническо и кадрово ниво при управлението на МСЕ, и, когато е приложимо, на общия брой проекти, осъществени при постигане на полезни взаимодействия между секторите. В оценката се разглеждат и начините за повишаване на ефективността на финансовите инструменти. В доклада за оценка се вземат предвид резултатите от оценката относно дългосрочното въздействие на предишните мерки.
2. МСЕ взема предвид цялостната независима оценка на инициативата „Облигации за проекти по стратегията „Европа 2020“, която трябва да се извърши през 2015 г. Като се основават на посочената оценка, Комисията и държавите членки правят оценка на целесъобразността на инициативата „Облигации за проекти по стратегията „Европа 2020“, както и ефективността ѝ по отношение на повишаването на обема на инвестициите в приоритетни проекти и на засилването на ефикасността на разходите на Съюза.
3. Комисията извършва последваща оценка в тясно сътрудничество с държавите членки и бенефициерите. В последващата оценка се проверяват ефективността и ефикасността на МСЕ и неговото въздействие върху икономическото, социалното и териториалното сближаване, както и приносът му към приоритетите на Съюза за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж и мащабът и резултатите от помощта, използвана за постигане на целите в областта на изменението на климата.
4. В оценките се взема предвид напредъкът, който се измерва с показателите за ефективност, както е посочено в членове 3 и 4.
5. Комисията съобщава заключенията от тези оценки на Европейския парламент, Съвета, Европейския икономически и социален комитет и на Комитета на регионите.
6. Комисията и държавите членки, подпомагани от други възможни бенефициери, могат да направят оценка на методите за осъществяване на проекти, както и на ефекта от тяхното завършване, за да преценят дали са постигнати целите, включително целите, свързани с опазването на околната среда.
7. Комисията може да поиска от държава членка, засегната от проект от общ интерес, да представи специфична оценка на действията и на свързаните проекти, финансирани съгласно настоящия регламент, или, когато това е целесъобразно, да й предостави информацията и съдействието, необходими за извършването на оценка на тези проекти.
Член 28
Информация, комуникация и публичност
1. Бенефициерите и, когато е целесъобразно, съответните държави членки гарантират, че ще бъде дадена подходяща публичност и ще бъде приложена прозрачност по отношение на помощта, предоставена съгласно настоящия регламент, за да се информира обществеността за ролята на Съюза в изпълнението на проектите.
2. Комисията осъществява информационни и комуникационни действия по отношение на проектите и резултатите по линия на МСЕ. Средствата, предвидени за комуникационни действия съгласно член 5, параграф 2, допринасят също и за покриване на институционалната комуникация на политическите приоритети на Съюза, доколкото са свързани с общите цели, посочени в член 3.
Член 29
Изменение на Регламент (ЕС) № 913/2010
Регламент (ЕС) № 913/2010 се изменя, както следва:
Приложението към Регламент (ЕС) № 913/2010 се заменя с текста от приложение II към настоящия регламент Следователно преразгледаните коридори за железопътен товарен превоз остават в обхвата на разпоредбите на Регламент (ЕС) № 913/2010.
Член 30
Преходни разпоредби
Настоящият регламент не засяга продължаването или изменението, включително пълното или частично оттегляне, на съответните проекти, до тяхното приключване, или на финансовата помощ, предоставена от Комисията съгласно регламенти (ЕО) № 680/2007 и (ЕО) № 67/2010, или въз основа на друга правна норма, прилагана за тази помощ към 31 декември 2013 г., която продължава да се прилага за съответните действия до приключването им.
Член 31
Отмяна
Без да се засяга член 30 от настоящия регламент, регламенти (ЕО) № 680/2007 и (ЕО) № 67/2010 се отменят, считано от 1 януари 2014 г.
Член 32
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила в деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Прилага се от 1 януари 2014 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Страсбург на 11 декември 2013 година
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 11ης Δεκεμβρίου 2013
για τη σύσταση της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010 και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και (ΕΚ) αριθ. 67/2010
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 172,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου της νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, (3)
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Για να επιτευχθεί έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και να ενθαρρυνθεί η δημιουργία θέσεων απασχόλησης σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», η Ένωση χρειάζεται σύγχρονες και υψηλών επιδόσεων υποδομές που θα διευκολύνουν τη σύνδεση και την ολοκλήρωση της Ένωσης και όλων των περιφερειών της, ιδίως στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Οι συνδέσεις αυτές θα πρέπει να συμβάλλουν στη βελτίωση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων, των εμπορευμάτων, των κεφαλαίων και των υπηρεσιών. Τα διευρωπαϊκά δίκτυα θα πρέπει να διευκολύνουν τις διασυνοριακές συνδέσεις, να ενισχύουν την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και να συνεισφέρουν στη διαμόρφωση μιας πιο ανταγωνιστικής κοινωνικής οικονομίας της αγοράς και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
(2)
Σκοπός της σύστασης της Διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΔΣΕ) που έχει συσταθεί από τον παρόντα κανονισμό είναι η επιτάχυνση των επενδύσεων στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων και η μόχλευση χρηματοδότησης, τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα, παράλληλα με την ενίσχυση της ασφάλειας του δικαίου και τον σεβασμό της αρχής της τεχνολογικής ουδετερότητας. Η ΔΣΕ θα πρέπει να καταστήσει δυνατή την πλήρη αξιοποίηση των συνεργειών μεταξύ των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, ενισχύοντας έτσι την αποτελεσματικότητα της δράσης της Ένωσης και επιτρέποντας τη βελτιστοποίηση των δαπανών υλοποίησης.
(3)
Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι εκτιμώμενες επενδυτικές ανάγκες μέχρι το 2020 όσον αφορά τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας ανέρχονται σε EUR 970 000 000.
(4)
Ο παρών κανονισμός καθορίζει για την εφαρμογή της ΔΣΕ κατά την περίοδο 2014-2020 χρηματοδοτικό κονδύλι EUR 33 242 259 000 σε τρέχουσες τιμές, που θα αποτελέσει το ποσό προνομιακής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 17 της Διοργανικής Συμφωνίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 2 Δεκεμβρίου 2013, για τη δημοσιονομική πειθαρχία τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (4) για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.
(5)
Προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η χρήση των διατιθέμενων στη ΔΣΕ δημοσιονομικών πόρων, η Επιτροπή θα πρέπει, μετά την ενδιάμεση αξιολόγηση της ΔΣΕ, να μπορεί να προτείνει τη μεταφορά πιστώσεων μεταξύ των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Οι προτάσεις αυτές θα πρέπει να υποβάλλονται στην ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.
(6)
Το ποσό των EUR 11 305 500 000 σε τρέχουσες τιμές που μεταφέρεται το Ταμείο Συνοχής, το οποίο έχει συσταθεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τη διάθεση δημοσιονομικών πόρων σε χρηματοδοτικά μέσα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό μόνον από την 1η Ιανουαρίου 2017.
(7)
Η δημιουργία αποδοτικών δικτύων υποδομών στους τομείς των μεταφορών και της ενέργειας είναι μία από τις 12 βασικές δράσεις που προσδιορίζει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της της 13ης Απριλίου 2011 με τίτλο «Η Πράξη για την Ενιαία αγορά - Δώδεκα δράσεις για την τόνωση της ανάπτυξης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης ‘Μαζί για μια νέα ανάπτυξη’».
(8)
Η Επιτροπή έχει δεσμευθεί να εντάξει την κλιματική αλλαγή στα ενωσιακά προγράμματα δαπανών και να διαθέσει τουλάχιστον το 20 % του ενωσιακού προϋπολογισμού για την επίτευξη στόχων σχετιζόμενων με το κλίμα. Κατά την προετοιμασία, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος, είναι σημαντικό να εξασφαλίζεται η προώθηση του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής σε αυτήν, καθώς και η προαγωγή της πρόληψης και της διαχείρισης των κινδύνων. Οι επενδύσεις σε υποδομές που καλύπτει ο παρών κανονισμός θα πρέπει να διευκολύνουν την προώθηση της μετάβασης σε μια οικονομία και κοινωνία χαρακτηριζόμενες από χαμηλές εκπομπές άνθρακα και ανθεκτικότητα στις κλιματικές μεταβολές και τις φυσικές καταστροφές, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων των περιοχών με φυσικά και δημογραφικά μειονεκτήματα, όπως είναι ιδίως οι εξόχως απόκεντρες και οι νησιωτικές περιοχές. Ειδικότερα, στους τομείς των μεταφορών και της ενέργειας, η ΔΣΕ θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη των μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων της Ένωσης όσον αφορά τη μείωση των ανθρακούχων εκπομπών.
(9)
Στο ψήφισμά του της 8ης Ιουνίου 2011 με θέμα «Επενδύοντας στο μέλλον: ένα νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη Ευρώπη χωρίς αποκλεισμούς» (6), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε ότι είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί η ταχεία εκτέλεση του Ψηφιακού Θεματολογίου της Ένωσης και να συνεχισθούν οι προσπάθειες για να επιτευχθεί έως το 2020 ο στόχος να έχουν όλοι οι πολίτες της Ένωσης δυνατότητα πρόσβασης σε διαδικτυακές συνδέσεις υψηλής ταχύτητας, συμπεριλαμβανομένων όσων διαμένουν στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε ότι οι επενδύσεις σε αποτελεσματικές υποδομές μεταφορών διαδραματίζουν καίριο ρόλο καθώς επιτρέπουν στην Ευρώπη να προασπίσει την ανταγωνιστικότητά της και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη μετά την κρίση, καθώς και ότι το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) έχει ζωτική σημασία για την εξασφάλιση της ορθής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και προσφέρει σημαντική ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε επίσης την πεποίθησή του ότι το ΔΕΔ-Μ θα πρέπει, κατά συνέπεια, να αποτελέσει βασική προτεραιότητα και να λάβει περισσότερους πόρους στο πλαίσιο του ΠΔΠ. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε την ανάγκη να μεγιστοποιηθούν ο αντίκτυπος της ενωσιακής χρηματοδότησης και την ευκαιρία που παρέχει το Ταμείο Συνοχής, τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία και τα διάφορα χρηματοδοτικά μέσα για τη χρηματοδότηση βασικών εθνικών και διασυνοριακών έργων ενεργειακής υποδομής που αποτελούν προτεραιότητα για την Ευρώπη, υπογράμμισε δε την ανάγκη να διατεθούν σημαντικές πιστώσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για χρηματοδοτικά μέσα στο συγκεκριμένο πεδίο.
(10)
Προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι υποδομές σε διασυνοριακές περιφέρειες, ως μέρος της ανάπτυξης των δικτύων, ως συνόλου, θα πρέπει να ενθαρρύνονται οι συνέργειες μεταξύ των χρηματοδοτικών μέσων της ΔΣΕ και άλλων ενωσιακών ταμείων.
(11)
Στις 28 Μαρτίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη Λευκή Βίβλο με τίτλο «Χάρτης πορείας για έναν Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Μεταφορών - Για ένα ανταγωνιστικό και ενεργειακά αποδοτικό σύστημα μεταφορών» (η «Λευκή Βίβλος»). Στόχος της Λευκής Βίβλου είναι να μειωθούν μέχρι το 2050 τουλάχιστον κατά 60 % σε σύγκριση με το 1990 οι εκπομπές θερμοκηπιακών αερίων(GHG) από τον τομέα των μεταφορών. Όσον αφορά τις υποδομές, στόχος της Λευκής Βίβλου είναι να δημιουργηθεί έως το 2030 ένα πλήρως λειτουργικό πολυτροπικό «κεντρικό δίκτυο» ΔΕΔ-Μ που θα καλύπτει ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης. Η διαλειτουργικότητα θα μπορούσε να ενισχυθεί με καινοτόμες λύσεις που θα βελτιώνουν τη συμβατότητα μεταξύ των εμπλεκομένων συστημάτων. Στόχος της Λευκής Βίβλου είναι επίσης η βελτιστοποίηση των επιδόσεων των πολυτροπικών αλυσίδων εφοδιασμού, μεταξύ άλλων μέσω της μεγαλύτερης χρήσης ενεργειακά αποδοτικότερων τρόπων μεταφοράς. Για τον λόγο αυτό, θέτει τους ακόλουθους σχετικούς στόχους όσον αφορά την πολιτική για το ΔΕΔ-Μ: να στραφεί προς άλλους τρόπους μεταφοράς το 30 % των οδικών εμπορευματικών μεταφορών που μεταφέρονται σε αποστάσεις άνω των 300 χλμ. έως το 2030 και να έχει υπερβεί το 50 % το μερίδιο αυτό έως το 2050· να τριπλασιαστεί έως το 2030 το μήκος του υφιστάμενου σιδηροδρομικού δικτύου υψηλής ταχύτητας και έως το 2050 να πραγματοποιείται η πλειονότητα των επιβατικών μετακινήσεων μεσαίων αποστάσεων με σιδηροδρομικά μέσα· να έχουν συνδεθεί έως το 2050 όλοι οι αερολιμένες του κεντρικού δικτύου με το σιδηροδρομικό δίκτυο και να συνδεθούν όλοι οι θαλάσσιοι λιμένες με το σύστημα εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών και, ει δυνατόν, με το σύστημα εσωτερικών πλωτών οδών.
(12)
Στο ψήφισμά του της 6ης Ιουλίου 2010 για ένα βιώσιμο μέλλον στις μεταφορές (7), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε ότι για μια αποδοτική πολιτική μεταφορών απαιτείται χρηματοδοτικό πλαίσιο που να ανταποκρίνεται στις αναδυόμενες προκλήσεις και ότι, προς τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να αυξηθούν οι πόροι που διατίθενται επί του παρόντος για τις μεταφορές και την κινητικότητα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκρινε επίσης αναγκαία τη δημιουργία μηχανισμού για τον συντονισμό και τη βελτιστοποίηση της χρήσης των διαφόρων πηγών χρηματοδότησης των μεταφορών και όλων των χρηματοδοτικών μέσων και μηχανισμών που είναι διαθέσιμοι σε ενωσιακό επίπεδο.
(13)
Στα συμπεράσματά του της 11ης Ιουνίου 2009 για την αναθεώρηση της πολιτικής για το ΔΕΔ-Μ, το Συμβούλιο επανέλαβε ότι είναι αναγκαίο να συνεχισθούν οι επενδύσεις στις υποδομές μεταφορών προκειμένου να εξασφαλισθεί επαρκής ανάπτυξη του ΔΕΔ-Μ για όλους τους τρόπους μεταφοράς, ως βάση για την εσωτερική αγορά και την ανταγωνιστικότητα, την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή της Ένωσης και τη σύνδεσή της με γειτονικές χώρες, με έμφαση στην ευρωπαϊκή προστιθεμένη αξία που αυτό θα προσκόμιζε. Το Συμβούλιο τόνισε την ανάγκη να διατεθούν από την Ένωση οι χρηματοδοτικοί πόροι που είναι απαραίτητοι για την τόνωση των επενδύσεων σε έργα ΔΕΔ-Μ και, ιδιαίτερα, την ανάγκη να συνδυασθούν η παροχή κατάλληλης χρηματοδοτικής στήριξης από τον προϋπολογισμό του ΔΕΔ-Μ στα έργα προτεραιότητας που περιλαμβάνουν διασυνοριακά τμήματα και αναμένεται να ολοκληρωθούν μετά το 2013 και η τήρηση των θεσμικών ορίων του ΠΔΚ. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει, κατά την άποψη του Συμβουλίου, να αναπτυχθεί και να υποστηριχθεί περαιτέρω, κατά περίπτωση, η προσέγγιση των συμπράξεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.
(14)
Με βάση τους στόχους που εκτίθενται στη Λευκή Βίβλο, οι κατευθυντήριες γραμμές για το ΔΕΔ-Μ που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), προσδιορίζουν τις υποδομές του ΔΕΔ-Μ, εξειδικεύουν τις απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται και προβλέπουν τα μέτρα υλοποίησής τους. Στις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, προτείνεται επίσης η ολοκλήρωση του κεντρικού δικτύου έως το 2030, μέσω της δημιουργίας νέων υποδομών και της ουσιαστικής αναβάθμισης και αποκατάστασης των υφιστάμενων υποδομών.
(15)
Βασιζόμενη σε ανάλυση των σχεδίων των κρατών μελών για τις υποδομές μεταφορών, η Επιτροπή εκτιμά ότι, κατά την περίοδο 2014-2020, οι επενδυτικές ανάγκες στον τομέα των μεταφορών ανέρχονται σε EUR 500 000 000 για ολόκληρο το δίκτυο ΔΕΔ-Μ, από τα οποία EUR 250 000 000. εκτιμάται ότι θα πρέπει να επενδυθούν στο κεντρικό δίκτυο του ΔΕΔ-Μ.
(16)
Θα πρέπει να εξασφαλίζεται, οσάκις ενδείκνυται, η γεωγραφική ευθυγράμμιση των σιδηροδρομικών εμπορευματικών διαδρόμων, όπως προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 913/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και των διαδρόμων του κεντρικού δικτύου που προβλέπονται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, λαμβανομένων υπόψη των στόχων των αντίστοιχων μέσων, με σκοπό τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης και τον εξορθολογισμό της ανάπτυξης και της χρήσης των σιδηροδρομικών υποδομών. Οι σιδηροδρομικοί εμπορευματικοί διάδρομοι θα πρέπει να υπόκεινται αποκλειστικά στις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις μεταβολές της ευθυγράμμισής τους.
(17)
Στο πλαίσιο της αναθεώρησης της πολιτικής για το ΔΕΔ-Μ που δρομολογήθηκε τον Φεβρουάριο του 2009, συστάθηκε ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων για να επικουρήσει την Επιτροπή και να εξετάσει τη στρατηγική χρηματοδότησης και τις χρηματοδοτικές προοπτικές για το ΔΕΔ-Μ. Η ομάδα εμπειρογνωμόνων αριθ. 5 αξιοποίησε την πείρα εξωτερικών εμπειρογνωμόνων από διάφορα πεδία: διαχειριστών υποδομών, σχεδιαστών υποδομών, εθνικών, περιφερειακών και τοπικών εκπροσώπων, εμπειρογνωμόνων σε θέματα περιβάλλοντος, μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας και εκπροσώπων του ιδιωτικού τομέα. Η τελική έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων αριθ. 5 (10), η οποία εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2010, περιέχει 40 συστάσεις, ορισμένες από τις οποίες έχουν ληφθεί υπόψη στον παρόντα κανονισμό. Στην έκθεση συνιστάται, μεταξύ άλλων, ότι θα πρέπει να παρασχεθεί από την Επιτροπή ένα πρότυπο πλαίσιο για τον συνδυασμό επιχορηγήσεων της Ένωσης και ΔΕΔ-Μ συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα («ΣΔΙΤ»), το οποίο θα καλύπτει τόσο τα κονδύλια από την πολιτική συνοχής όσο και τον προϋπολογισμό του ΔΕΔ-Μ.
(18)
Η πείρα από το τρέχον ΠΔΠ (2007-2013) δείχνει ότι ορισμένα κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στην έγκαιρη εκτέλεση περίπλοκων διασυνορικών έργων υποδομών μεταφορών με υψηλή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, καθώς και στην αποδοτική χρήση των ενωσιακών πόρων. Για τον λόγο αυτό, προκειμένου να βελτιωθεί η εκτέλεση των έργων μεταφορών -ιδίως των διασυνοριακών- με υψηλή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, θα πρέπει να μεταβιβασθεί μέρος των διαθέσιμων κονδυλίων του Ταμείου Συνοχής (EUR 11 305 500 000.), προκειμένου να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο της ΔΣΕ έργα μεταφορών στο κεντρικό δίκτυο μεταφορών ή έργα μεταφορών που σχετίζονται με τις οριζόντιες προτεραιότητες των κρατών μελών που είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής. Σε πρώτη φάση, η επιλογή των επιλέξιμων για χρηματοδότηση έργων θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τις εθνικές πιστώσεις στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής. Η Επιτροπή θα πρέπει να στηρίξει στις προσπάθειές τους τα επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής κράτη μέλη ώστε να διαμορφώσουν μια επαρκή δεξαμενή έργων, ιδίως μέσω της ενίσχυσης της θεσμικής ικανότητας των αρμόδιων δημόσιων αρχών και μέσω της διοργάνωσης πρόσθετων προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, εξασφαλίζοντας παράλληλα διαφανή διαδικασία για την επιλογή των έργων.
(19)
Το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταφέρεται από το Ταμείο Συνοχής για να διατεθεί αποκλειστικά σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής δεν θα πρέπει χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση δράσεων με συνέργειες μεταξύ των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας που συνεισφέρουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος προκύπτοντα από πολυτομεακές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων.
(20)
Η θεσμική και διοικητική ικανότητα είναι σημαντικά προαπαιτούμενα για την αποτελεσματική επίτευξη των στόχων της ΔΣΕ. Η Επιτροπή θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να προσφέρει κατάλληλα μέσα στήριξης που επιτρέπουν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη.
(21)
Στην ανακοίνωση της της 17ης Νοεμβρίου 2010 με τίτλο «Προτεραιότητες για την ενεργειακή υποδομή για το 2020 και μετέπειτα - Προσχέδιο για ενοποιημένο ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο», η Επιτροπή προσδιόρισε τους διαδρόμους προτεραιότητας που είναι απαραίτητοι ώστε να μπορέσει η Ένωση να επιτύχει τους φιλόδοξους ενεργειακούς και κλιματικούς στόχους της έως το 2020 με σκοπό την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, την κατοχύρωση της ασφάλειας του εφοδιασμού και την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και την προετοιμασία των δικτύων για περαιτέρω μείωση των ανθρακούχων εκπομπών στο ενεργειακό σύστημα μετά το 2020.
(22)
Απαιτούνται μείζονες επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των ευρωπαϊκών ενεργειακών υποδομών καθώς και για τη διασυνοριακή διασύνδεση των δικτύων και τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης των κρατών μελών, ώστε να εκπληρωθούν οι στόχοι της ενεργειακής και της κλιματικής πολιτικής της Ένωσης για ανταγωνιστικότητα, βιωσιμότητα και ασφάλεια του εφοδιασμού με αποδοτικό ως προς το κόστος τρόπο. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι εκτιμώμενες επενδυτικές ανάγκες για τις υποδομές ενέργειας έως το 2020 ανέρχονται σε EUR 1 000 000 000 συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων περίπου EUR 200 000 000 για τις υποδομές μεταφοράς και αποθήκευσης ηλεκτρισμού και αερίου που θεωρούνται ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Σύμφωνα με το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο με τίτλο «Επενδυτικές ανάγκες και κενά στον χώρο των ενεργειακών επενδύσεων», υπάρχει κίνδυνος να μην πραγματοποιηθούν επενδύσεις ύψους περίπου EUR 100 000 000 για έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος λόγω εμποδίων που σχετίζονται με την αδειοδότηση, τη ρύθμιση και τη χρηματοδότηση.
(23)
Λόγω της επείγουσας ανάγκης να κατασκευαστούν οι ενεργειακές υποδομές του μέλλοντος και της αισθητής αύξησης του όγκου των επενδύσεων σε σύγκριση με τις τάσεις του παρελθόντος, απαιτείται δραστική αλλαγή του τρόπου στήριξης των ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Ένωσης. Στα συμπεράσματά του της 28ης Φεβρουαρίου 2011, το Συμβούλιο χαρακτήρισε τους ενεργειακούς διαδρόμους προτεραιότητα για την Ευρώπη.
(24)
Όσον αφορά τον τομέα της ενέργειας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 4ης Φεβρουαρίου 2011 κάλεσε την Επιτροπή να εξορθολογίσει και να βελτιώσει τις διαδικασίες αδειοδότησης και να προωθήσει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο ικανό να προσελκύει επενδύσεις. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε ότι ο κύριος όγκος των επενδύσεων θα πρέπει να προέρχεται από την αγορά, το δε κόστος πρέπει να ανακτάται με την είσπραξη τελών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνώρισε ότι χρειάζονται δημόσια κονδύλια για έργα αναγκαία για την ασφάλεια εφοδιασμού ή για λόγους αλληλεγγύης τα οποία δεν μπορούν να προσελκύσουν χρηματοδότηση από την αγορά. Τόνισε, επιπλέον, την ανάγκη εκσυγχρονισμού και επέκτασης των ενεργειακών υποδομών της Ευρώπης, καθώς και την ανάγκη διασυνοριακής διασύνδεσης των δικτύων, ώστε να μπορεί να εφαρμόζεται στην πράξη η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, να προβλεφθούν εναλλακτικές οδοί εφοδιασμού και διαμετακόμισης και εναλλακτικές πηγές ενέργειας και να αναπτυχθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έναντι των παραδοσιακών. Τόνισε ότι η εσωτερική αγορά ενέργειας θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως το 2014, ώστε να καταστεί δυνατή η ελεύθερη ροή αερίου και ηλεκτρισμού, και ότι κανένα κράτος μέλος δεν θα πρέπει να παραμένει αποκομμένο από τα ευρωπαϊκά δίκτυα αερίου και ηλεκτρισμού μετά το 2015 ούτε να αντιμετωπίζει κινδύνους όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλειά του λόγω έλλειψης κατάλληλων συνδέσεων. Τα δύο πρώτα ετήσια προγράμματα εργασίας που θα θεσπισθούν βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα σε έργα κοινού ενδιαφέροντος και συναφείς δράσεις που στόχο έχουν τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης και την εξάλειψη των σημείων συμφόρησης, με σκοπό την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας.
(25)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) καθορίζει τις προτεραιότητες για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές οι οποίες πρέπει να έχουν υλοποιηθεί έως το 2020, ώστε να εκπληρωθούν οι στόχοι της ενεργειακής και της κλιματικής πολιτικής της Ένωσης, ορίζει κανόνες για τον προσδιορισμό των έργων κοινού ενδιαφέροντος που είναι αναγκαία για την εκπλήρωση αυτών των προτεραιοτήτων, και προβλέπει μέτρα για την αδειοδότηση, τη συμμετοχή του Δημοσίου και τις ρυθμίσεις για την επιτάχυνση και/ή τη διευκόλυνση της υλοποίησης των έργων αυτών, καθώς και κριτήρια για τη γενική επιλεξιμότητα των έργων αυτού του είδους που λαμβάνουν χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση.
(26)
Οι τηλεπικοινωνίες αποκτούν όλο και περισσότερο τη μορφή υποδομών βασιζόμενων στο Διαδίκτυο, οι δε υποδομές ευρυζωνικών δικτύων δρουν ως καταλύτης για την εξάπλωση της χρήσης ψηφιακών υπηρεσιών σε ευρύτατο φάσμα κοινωνικών δραστηριοτήτων. Το Διαδίκτυο καθίσταται η κυρίαρχη πλατφόρμα επικοινωνίας, επιχειρηματικής δραστηριότητας, παροχής δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών και κοινωνικής και πολιτισμικής συνοχής. Επιπλέον, η υπολογιστική νέφους και το παρεχόμενο ως υπηρεσία λογισμικό αναδεικνύονται στα νέα υπολογιστικά πρότυπα. Συνεπώς, η διευρωπαϊκή διαθεσιμότητα ταχείας και ανά πάσα στιγμή πρόσβασης στο Διαδίκτυο και καινοτόμων ψηφιακών υπηρεσιών έχει ουσιώδη σημασία για την οικονομική μεγέθυνση και την ενιαία αγορά.
(27)
Τα σύγχρονα υψηλής ταχύτητας δίκτυα για την πρόσβαση στο Διαδίκτυο αποτελούν υποδομή καίριας σημασίας για το μέλλον από τη σκοπιά της συνδεσιμότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων («ΜΜΕ») που επιθυμούν να χρησιμοποιούν την υπολογιστική νέφους για να βελτιώσουν την αποδοτικότητά τους σε σχέση με τις δαπάνες τους. Προκειμένου να αποφευχθεί ο διπλασιασμός των υποδομών, να προληφθεί η εκτόπιση των ιδιωτικών επενδύσεων και να ενισχυθεί η ανάπτυξη ικανοτήτων με σκοπό να δημιουργηθούν νέες επενδυτικές ευκαιρίες και να προαχθεί η εφαρμογή μέτρων μείωσης του κόστους, θα πρέπει να αναληφθούν δράσεις για να βελτιωθεί ο συντονισμός της στήριξης που παρέχει η Ένωση για την ευρυζωνικότητα μέσω της ΔΣΕ και της στήριξης της ευρυζωνικότητας που παρέχεται από όλες τις άλλες διαθέσιμες πηγές, μεταξύ άλλων μέσω των εθνικών σχεδίων ευρυζωνικότητας.
(28)
Στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» ζητείται η υλοποίηση του Ψηφιακού Θεματολογίου για την Ευρώπη, το οποίο διαμορφώνει ένα σταθερό νομικό πλαίσιο για την τόνωση των επενδύσεων σε ανοικτές, ανταγωνιστικές και υψηλής ταχύτητας διαδικτυακές υποδομές και συναφείς υπηρεσίες. Ο σκοπός θα πρέπει να είναι να αποκτήσει η Ευρώπη τις ταχύτερες ευρυζωνικές συνδέσεις στον κόσμο έως το 2020, βάσει των πλέον προηγμένων τεχνολογιών.
(29)
Στις 31 Μαΐου 2010, το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ένωση θα πρέπει να διαθέσει τους αναγκαίους πόρους για την ανάπτυξη μιας ψηφιακής ενιαίας αγοράς βασισμένης σε ταχείες και υπερταχείες διαδικτυακές συνδέσεις και διαλειτουργικές εφαρμογές και αναγνώρισε ότι οι αποδοτικές και ανταγωνιστικές επενδύσεις στα ευρυζωνικά δίκτυα της επόμενης γενεάς θα είναι απαραίτητες για την καινοτομία, την προσφορά επιλογών στους καταναλωτές και την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης και ότι μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής με καλύτερη ιατρική περίθαλψη, ασφαλείς μεταφορές, νέες δυνατότητες ενημέρωσης και ευκολότερη πρόσβαση σε αγαθά, υπηρεσίες και γνώσεις, ιδίως σε διασυνοριακό επίπεδο.
(30)
Ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην εγκατάσταση και στον εκσυγχρονισμό των ευρυζωνικών δικτύων, υποστηριζόμενος από ένα ανταγωνιστικό και φιλικό προς τις επενδύσεις ρυθμιστικό πλαίσιο. Εάν οι ιδιωτικές επενδύσεις δεν επαρκούν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλλουν τις αναγκαίες προσπάθειες ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι του Ψηφιακού Θεματολογίου. Η δημόσια χρηματοδοτική ενίσχυση της ευρυζωνικότητας θα πρέπει να περιορίζεται σε χρηματοδοτικά μέσα για προγράμματα ή πρωτοβουλίες που αφορούν έργα τα οποία δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από τον ιδιωτικό τομέα, εφόσον κατά την εκ των προτέρων αξιολόγηση διαπιστώνονται ατέλειες της αγοράς ή μη ικανοποιητικές επενδυτικές συνθήκες.
(31)
Συνεπώς, είναι σημαντικό να τονωθεί, σύμφωνα με την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας, η εγκατάσταση ταχέων και υπερταχέων ευρυζωνικών δικτύων σε ολόκληρη την Ένωση και να διευκολύνεται η δημιουργία και η ανάπτυξη διευρωπαϊκών ψηφιακών υπηρεσιών. Οι δημόσιες επενδύσεις σε ταχέα και υπερταχέα ευρυζωνικά δίκτυα με τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων δεν θα πρέπει να οδηγ ούν σε στρεβλώσεις της αγοράς ή να δημιουργ ούν αντικίνητρα επενδύσεων. Θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για να προσελκύουν ιδιωτικές επενδύσεις και μόνο σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει εμπορικό επενδυτικό ενδιαφέρον.
(32)
Πλείονες μέθοδοι υλοποίησης είναι αναγκαίες,οι οποίες απαιτούν διαφορετικά ποσοστά χρηματοδότησης και χρηματοδοτικά μέσα, προκειμένου να αυξάνεται η απόδοση και ο αντίκτυπος της ενωσιακής δημοσιονομικής ενίσχυσης, να ενθαρρύνονται οι ιδιωτικές επενδύσεις και να εκπληρώνονται οι ειδικές απαιτήσεις κάθε έργου.
(33)
Ένας κανονισμός σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών θα προσδιορίσει τα κριτήρια βάσει των οποίων έργα κοινού ενδιαφέροντος μπορούν να λαμβάνουν χρηματοδοτική στήριξη βάσει του παρόντος κανονισμού.
(34)
Ο Ορίζοντας 2020 -το κοινό στρατηγικό πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία (12) θα επικεντρωθεί, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση κοινωνικών προκλήσεων (π.χ. ευφυείς, οικολογικές, προσβάσιμες και ενοποιημένες μεταφορές· ασφαλής, καθαρή και αποδοτική ενέργεια· και τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών για την υγεία, τη διακυβέρνηση και τη βιώσιμη ανάπτυξη), ώστε να αντιμετωπιστούν άμεσα οι προκλήσεις που έχουν προσδιορισθεί στη στρατηγική «Ευρώπη 2020», μέσω της στήριξης δραστηριοτήτων που καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα από την έρευνα έως την αγορά. Ο Ορίζοντας 2020 θα στηρίξει όλα τα στάδια της αλυσίδας καινοτομίας, και ιδιαίτερα δραστηριότητες εγγύτερες στην αγορά, μεταξύ των οποίων και καινοτόμα χρηματοδοτικά μέσα. Προκειμένου να διασφαλισθεί η επίτευξη μεγαλύτερου αντίκτυπου από τη χρηματοδότηση της Ένωσης και να εξασφαλισθεί συνοχή, η ΔΣΕ θα αναπτύξει στενές συνέργειες με τον Ορίζοντα 2020.
(35)
Στην Ανακοίνωσή της της 20ης Ιουλίου 2010 με τίτλο «Προς ένα ευρωπαϊκό χώρο οδικής ασφάλειας: πολιτικές κατευθύνσεις για την οδική ασφάλεια 2011-2020», η Επιτροπή έθεσε ένα πλαίσιο για δράσεις πολιτικής υπέρ των ασφαλών υποδομών, το οποίο θα αποτελέσει βασικό εργαλείο για τη μείωση του αριθμού των θανάτων από τροχαία δυστυχήματα κατά 50 % έως το 2020. Η ΔΣΕ θα πρέπει, κατά συνέπεια, να εξασφαλίζει τη συμμόρφωση των αιτήσεων ενωσιακής χρηματοδότησης με τις απαιτήσεις, τις συστάσεις και τους στόχους ασφαλείας που θεσπίζονται σε όλο το σχετικό ενωσιακό δίκαιο στον τομέα της οδικής ασφάλειας. Κατά την αξιολόγηση των επιδόσεων της ΔΣΕ, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η μείωση των ατυχημάτων στο οδικό δίκτυο της Ένωσης.
(36)
Η Ένωση και τα περισσότερα κράτη μέλη είναι μέρη της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες, ενώ στα υπόλοιπα κράτη μέλη διεξάγεται διαδικασία κύρωσής της. Είναι σημαντικό, κατά την εκτέλεση των αντίστοιχων έργων, να λαμβάνεται υπόψη στις προδιαγραφές τους η προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρίες, ως αναφέρεται στην εν λόγω σύμβαση.
(37)
Παρότι ένα μεγάλο μέρος των επενδύσεων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» μπορεί να προέρχεται από τις αγορές και την εφαρμογή ρυθμιστικών μέτρων, οι προκλήσεις της χρηματοδότησης ενδέχεται να απαιτούν δημόσιες δράσεις και τη συνδρομή της Ένωσης με τη μορφή επιχορηγήσεων και καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων.
(38)
Προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η χρήση του ενωσιακού προϋπολογισμού, οι επιχορηγήσεις θα πρέπει να επικεντρώνονται σε έργα που δεν λαμβάνουν επαρκή χρηματοδότηση από τον ιδιωτικό τομέα.
(39)
Τα σιδηροδρομικά έργα δεν θα πρέπει να αποκλείονται από τις επιχορηγήσεις δυνάμει του παρόντος κανονισμού επειδή παράγουν υποχρεωτικά έσοδα βάσει της οδηγίας 2012/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13).
(40)
Τα δημοσιονομικά μέτρα σε πολλά κράτη μέλη θα οδηγήσουν ή έχουν ήδη οδηγήσει τις δημόσιες αρχές σε επανεκτίμηση των προγραμμάτων τους για επενδύσεις σε υποδομές. Στο πλαίσιο αυτό, οι ΣΔΙΤ θεωρούνται αποτελεσματικό μέσο για την εκτέλεση έργων υποδομής που εξασφαλίζουν την επίτευξη στόχων πολιτικής, όπως η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, η προώθηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας και η αποδοτική χρήση της ενέργειας και των πόρων, η υποστήριξη βιώσιμων μεταφορών και η εγκατάσταση ευρυζωνικών δικτύων. Στην Ανακοίνωση της της 19ης Νοεμβρίου 2009 με τίτλο «Κινητοποίηση των ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων για την ανάκαμψη και τη μακροπρόθεσμη διαρθρωτική αλλαγή: ανάπτυξη συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα», η Επιτροπή δεσμεύεται να βελτιώσει την πρόσβαση των ΣΔΙΤ στη χρηματοδότηση, με τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων.
(41)
Στην ανακοίνωση της της 19ης Οκτωβρίου 2010, με τίτλο «Η επανεξέταση του προϋπολογισμού της ΕΕ», η Επιτροπή τονίζει ότι ο κανόνας για τα έργα με μακροπρόθεσμες εμπορικές δυνατότητες θα πρέπει να είναι η χρήση ενωσιακών κονδυλίων σε συνεργασία με τον χρηματοπιστωτικό και τον τραπεζικό τομέα, και ιδίως την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τα δημόσια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των κρατών μελών, καθώς και με άλλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τον ιδιωτικό χρηματοπιστωτικό τομέα, μεταξύ άλλων σε εθνικό και σε περιφερειακό επίπεδο.
(42)
Τα χρηματοδοτικά μέσα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για να ικανοποιούν συγκεκριμένες ανάγκες της αγοράς, για ενέργειες που έχουν σαφή ενωσιακή προστιθέμενη αξία και είναι σύμφωνες με τους στόχους της ΔΣΕ, και δεν θα πρέπει να οδηγούν στην εκτόπιση της ιδιωτικής χρηματοδότησης. Θα πρέπει να βελτιώνουν το μοχλευτικό αποτέλεσμα των δαπανών που καλύπτονται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης και να επιτυγχάνουν μεγαλύτερο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα όσον αφορά την προσέλκυση χρηματοδότησης από τον ιδιωτικό τομέα. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο των δυσχερειών πρόσβασης στις πιστώσεις, των περιορισμών που επιβάλλονται στα δημόσια οικονομικά και της ανάγκης στήριξης της οικονομικής ανάκαμψης της Ευρώπης. Η Επιτροπή, πριν αποφασίσει να χρησιμοποιήσει χρηματοδοτικά μέσα, θα πρέπει να διενεργεί εκ των προτέρων αξιολόγηση του σχετικού μέσου, ως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14).
(43)
Στη στρατηγική «Ευρώπη 2020», η Επιτροπή δεσμεύθηκε να κινητοποιήσει ενωσιακά χρηματοδοτικά μέσα στο πλαίσιο συνεκτικής χρηματοδοτικής στρατηγικής, η οποία θα συνδυάζει πόρους για τη χρηματοδότηση των υποδομών προερχόμενους τόσο από την Ένωση όσο και από εθνικούς δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Βασίστηκε στο σκεπτικό ότι σε πολλές περιπτώσεις οι μη ικανοποιητικές επενδυτικές συνθήκες και οι ατέλειες της αγοράς μπορούν να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικότερα με χρηματοδοτικά μέσα από ό,τι με επιχορηγήσεις
(44)
Η ΔΣΕ θα πρέπει να προβλέψει χρηματοδοτικά μέσα για να προωθηθεί η ουσιαστική συμμετοχή των ιδιωτών επενδυτών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στις επενδύσεις σε υποδομές. Τα χρηματοδοτικά μέσα, για να είναι επαρκώς ελκυστικά για τον ιδιωτικό τομέα, θα πρέπει να σχεδιάζονται και να εφαρμόζονται με τη δέουσα απλούστευση και μείωση του διοικητικού φόρτου, και επιπλέον θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ανταποκρίνονται με ευέλικτο τρόπο στις διαπιστούμενες χρηματοδοτικές ανάγκες. Ο σχεδιασμός αυτών των μέσων θα πρέπει να βασίζεται στην πείρα που αποκτήθηκε από την εφαρμογή των χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο του ΠΔΠ (2007-2013), όπως ο μηχανισμός δανειακών εγγυήσεων για έργα ΔΕΔ-Μ (LGTT), ο μηχανισμός χρηματοδότησης με επιμερισμό των κινδύνων (RSFF), το Ευρωπαϊκό Ταμείο για την Ενέργεια, την Αλλαγή του Κλίματος και τις Υποδομές με ορίζοντα το 2020 («Ταμείο Marguerite») και το μέσο καταμερισμού κινδύνου για ομόλογα έργων της πρωτοβουλίας για ομόλογα έργων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».
(45)
Θα πρέπει να διερευνηθούν οι δυνατότητες για καινοτόμα χρηματοδοτικά μέσα, όπως τα ομόλογα χρηματοδότησης έργων, για τη στήριξη της χρηματοδότησης μεταφορικών υποδομών με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εκ των προτέρων και άλλων συναφών αξιολογήσεων, και ιδίως της ανεξάρτητης αξιολόγησης της πρωτοβουλίας για ομόλογα έργων στην «Ευρώπη 2020» που θα πραγματοποιηθεί το 2015.
(46)
Για τη βελτιστοποίηση της χρήσης των χρηματοδοτικών μέσων που διατίθενται στη ΔΣΕ, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει τη συνέχεια όλων των χρηματοδοτικών μέσων που συστάθηκαν δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 680/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15) και του μέσου καταμερισμού κινδύνου για ομόλογα έργων που συστάθηκε δυνάμει της απόφασης αριθ. 1639/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16), στο πλαίσιο των χρεωστικών και συμμετοχικών χρηματοδοτικών μέσων δυνάμει του παρόντος κανονισμού, βάσει της εκ των προτέρων αξιολόγησης, όπως προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
(47)
Κατά την επιλογή της πιο αποτελεσματικής μορφής χρηματοδοτικής ενίσχυσης, θα πρέπει να εξετάζονται δεόντως τα ανά τομέα και έργο χαρακτηριστικά των επιλέξιμων έργων. Για την αποδοτικότερη χρήση του ενωσιακού προϋπολογισμού και την ενίσχυση του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος της ενωσιακής δημοσιονομικής ενίσχυσης, όσον αφορά στον τομέα της ενέργειας, η Επιτροπή θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού και υπό την προϋπόθεση της υιοθέτησης από την αγορά, να προσπαθεί να δίνει προτεραιότητα στη χρήση χρηματοδοτικών μέσων, οσάκις ενδείκνυται, τηρουμένου του ορίου για τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Οι φορείς υλοποίησης ενεργειακών έργων θα πρέπει να ενθαρρύνονται να διερευνούν τη δυνατότητα χρήσης χρηματοδοτικών μέσων πριν από την κατάθεση αιτήσεων επιχορήγησης για τα έργα. Εν προκειμένω, η Επιτροπή θα πρέπει να παρέχει κατάλληλη στήριξη για την μεγιστοποίηση της υιοθέτησης των χρηματοδοτικών μέσων.
(48)
Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος στους τομείς του ηλεκτρισμού, του αερίου και του διοξειδίου του άνθρακα θα πρέπει να είναι επιλέξιμα για χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση για μελέτες και, υπό ορισμένες συνθήκες, για εργασίες υπό τη μορφή επιχορηγήσεων ή καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων. Τούτο εξασφαλίζει την προσαρμοσμένη στήριξη έργων κοινού ενδιαφέροντος που δεν θεωρούνται βιώσιμα βάσει του υφιστάμενου ρυθμιστικού πλαισίου και των συνθηκών της αγοράς. Στον τομέα της ενέργειας, είναι σημαντικό να αποφεύγεται κάθε στρέβλωση του ανταγωνισμού, ιδίως μεταξύ έργων που συμβάλλουν στην υλοποίηση του ίδιου ενωσιακού διαδρόμου προτεραιότητας. Αυτή η χρηματοδοτική ενίσχυση θα πρέπει να διασφαλίζει τις απαραίτητες συνέργειες με τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία, τα οποία θα χρηματοδοτούν έξυπνα δίκτυα διανομής ενέργειας τοπικής ή περιφερειακής σημασίας. Στα έργα κοινού ενδιαφέροντος εφαρμόζεται μια λογική τριών σταδίων. Πρώτον, προτεραιότητα στις επενδύσεις έχει η αγορά. Δεύτερον, αν δεν πραγματοποιούνται από την αγορά επενδύσεις, θα πρέπει να διερευνώνται ρυθμιστικές λύσεις, να προσαρμόζεται το ρυθμιστικό πλαίσιο, εφόσον είναι απαραίτητο, και να διασφαλίζεται η ορθή εφαρμογή του. Τρίτον, όταν τα δύο πρώτα στάδια δεν αρκούν για να γίνουν οι απαιτούμενες επενδύσεις σε έργα κοινού ενδιαφέροντος, θα μπορούσε να δίδεται χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση εάν το έργο πληροί τα εφαρμοστέα κριτήρια επιλεξιμότητας.
(49)
Σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013, όλα τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτουν στις κατηγορίες που αναφέρονται στο Παράρτημα ΙΙ σημεία 1, 2 και 4 του εν λόγω κανονισμού είναι επιλέξιμα για χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση υπό τη μορφή επιχορηγήσεων για μελέτες και χρηματοοικονομικών μέσων. Οι επιχορηγήσεις για έργα μπορούν να χρησιμοποιούνται για δράσεις που συνεισφέρουν στα εν λόγω έργα κοινού ενδιαφέροντος, τα οποία, σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013 παρουσιάζουν ιδίως σημαντικές θετικές επιδράσεις και δεν είναι εμπορικώς βιώσιμα, σύμφωνα με το επιχειρηματικό σχέδιο του έργου και άλλες αξιολογήσεις που εκπονούνται, ιδίως από δυνητικούς επενδυτές, πιστωτές ή τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές.
(50)
Για να εξασφαλισθεί τομεακή διαφοροποίηση των δικαιούχων χρηματοδοτικών μέσων, αλλά και για να ενθαρρυνθεί η βαθμιαία γεωγραφική διαφοροποίηση στα κράτη μέλη, με ιδιαίτερη έμφαση στα κράτη μέλη που είναι επιλέξιμα για στήριξη από το Ταμείο Συνοχής, η Επιτροπή, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, μέσω κοινών πρωτοβουλιών, όπως το Κέντρο Ευρωπαϊκής Εμπειρογνωμοσύνης για τις ΣΔΙΤ (EPEC) και η Κοινή Βοήθεια για τη ν υποστήριξη των έργων στις ευρωπαϊκές περιφέρειες (Jaspers), θα πρέπει να παρέχουν στήριξη στα κράτη μέλη για τη διαμόρφωση κατάλληλης δεξαμενής έργων που θα ήταν δυνατόν να χρηματοδοτηθούν.
(51)
Τα χρηματοδοτικά μέσα δυνάμει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να ανταποκρίνονται στους κανόνες που προβλέπονται στον Τίτλο VIII του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 καθώς και στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012 της Επιτροπής (17) και θα πρέπει να είναι σύμφωνα με τους κανόνες βέλτιστης πρακτικής που ισχύουν για τα χρηματοδοτικά μέσα.
(52)
Όσον αφορά τους όρους για τα χρηματοδοτικά μέσα, θα χρειασθεί ίσως να συμπεριληφθούν πρόσθετες απαιτήσεις στα προγράμματα εργασιών, όπως χάριν παραδείγματος για να εξασφαλισθεί ο ανταγωνιστικός χαρακτήρας των αγορών υπό το πρίσμα της εξέλιξης των ενωσιακών πολιτικών, των τεχνολογικών εξελίξεων και άλλων παραγόντων που ενδέχεται να υπεισέρχονται.
(53)
Ο πολυετής προγραμματισμός στήριξης από τη ΔΣΕ θα πρέπει να στοχεύει στην υποστήριξη των προτεραιοτήτων της Ένωσης, εξασφαλίζοντας τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων χρηματοδοτικών πόρων και τη συνέπεια, τη διαφάνεια και τη συνέχεια της κοινής δράσης της Ένωσης και των κρατών μελών. Για προτάσεις που θα υποβληθούν μετά την εφαρμογή του πρώτου πολυετούς προγράμματος εργασιών στον τομέα των μεταφορών, η επιλεξιμότητα των δαπανών θα πρέπει να αρχίσει την 1η Ιανουαρίου 2014, ώστε να εξασφαλισθεί η συνέχεια των έργων που καλύπτονται ήδη από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 680/2007.
(54)
Λόγω του μεγάλου προϋπολογισμού που απαιτείται για την υλοποίηση ορισμένων έργων υποδομής, θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα κατανομής των πιστώσεων του προϋπολογισμού σε ετήσιες δόσεις για τη χρηματοδοτική ενίσχυση ορισμένων δράσεων.
(55)
Λαμβανομένων υπόψη των διαθέσιμων πόρων σε επίπεδο Ένωσης, είναι αναγκαία η συγκέντρωση των επενδύσεων στα έργα με την υψηλότερη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, ώστε να επιτυγχάνεται το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Η στήριξη θα πρέπει, επομένως, να επικεντρώνεται στο κεντρικό δίκτυο και στα έργα κοινού ενδιαφέροντος όσον αφορά τα συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας, ιδίως τα συστήματα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας που απορρέουν από το νέο σύστημα διαχείρισης της παραγωγής της ευρωπαϊκής εναέριας κυκλοφορίας (το σύστημα SESAR), το οποίο απαιτεί περίπου 3 000 000 EUR από τους δημοσιονομικούς πόρους της Ένωσης, καθώς και το σύστημα ευφυών μεταφορών (ITS), το σύστημα διαχείρισης της κυκλοφορίας των σκαφών και σχετικής πληροφόρησης (VTMIS), το σύστημα υπηρεσιών πληροφοριών εσωτερικής ναυσιπλοΐας(RI S) και το ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας(CERTMS). Στον τομέα της ενέργειας, η χρηματοδοτική ενίσχυση θα πρέπει να επικεντρώνεται στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, την κατοχύρωση της ασφάλειας του εφοδιασμού, την προώθηση της βιωσιμότητας, μεταξύ άλλων με τη διασφάλιση της μεταφοράς προερχόμενου από ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρισμού από την παραγωγή σε κέντρα ζήτησης και αποθήκευσης, και την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, η χρηματοδοτική ενίσχυση θα πρέπει να προσανατολίζεται, κατά κύριο λόγο, σε σχέδια που θα δημιουργήσουν ζήτηση για ευρυζωνικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας υποδομών για ευρωπαϊκές ψηφιακές υπηρεσίες, οι οποίες με τη σειρά τους θα πρέπει να δίδουν ώθηση στις επενδύσεις για την ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων.
(56)
Στον τομέα της ενέργειας, ο προβλεπόμενος προϋπολογισμός θα πρέπει να χορηγείται, κατά προτεραιότητα, υπό μορφή χρηματοδοτικών μέσων, με την επιφύλαξη της υιοθέτησής τους από την αγορά. Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα των τηλεπικοινωνιών θα πρέπει να θεωρούνται επιλέξιμα για ενωσιακή χρηματοδοτική στήριξη, υπό μορφή επιχορηγήσεων και προμηθειών για πλατφόρμες βασικών υπηρεσιών, υπηρεσίες γενικής εφαρμογής και οριζόντιες δράσεις. Οι δράσεις στον τομέα της ανάπτυξης ευρυζωνικών υπηρεσιών, συμ περιλαμβανομένων δράσεων που δημιουργούν ζήτηση για ευρυζωνικές υπηρεσίες, θα πρέπει να είναι επιλέξιμες για ενωσιακή οικονομική ενίσχυση υπό μορφή χρηματοδοτικών μέσων.
(57)
Σύμφωνα με ανάλυση που διενεργήθηκε στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων για τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013, ο εκτιμώμενος αριθμός των έργων κοινού ενδιαφέροντος που συνεισφέρει περισσότερο στην υλοποίηση των διαδρόμων και τομέων προτεραιότητας όσον αφορά τις στρατηγικές ενεργειακές υποδομές ανέρχεται σε περίπου 100 στον τομέα του ηλεκτρισμού και 50 στον τομέα του αερίου. Επιπλέον, βάσει της αναμενόμενης επικράτησης του ηλεκτρισμού στο ενεργειακό σύστημα της Ευρώπης κατά τις προσεχείς δύο δεκαετίες, εκτιμάται ότι, για την ενίσχυση έργων ηλεκτρισμού κοινού ενδιαφέροντος, θα απαιτηθεί το μεγαλύτερο μέρος του χρηματοδοτικού κονδυλίου για την ενέργεια που προβλέπεται στη ΔΣΕ. Σημειώνοντας ότι η εκτίμηση αυτή μπορεί να τροποποιηθεί καθώς θα καθίστανται διαθέσιμες περισσότερες πληροφορίες, και λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να διασφαλισθεί η συμμόρφωση προς τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει δεόντως υπόψη τα έργα ηλεκτρισμού, με σκοπό, κατά την περίοδο 2014-2020, να διατεθεί το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδοτικής ενίσχυσης στα έργα αυτά, σε συνάρτηση με την υιοθέτησή τους από την αγορά, την ποιότητα και την ωριμότητα των προτεινόμενων δράσεων και τις χρηματοδοτικές τους απαιτήσεις. Ο στόχος αυτός δεν προδικάζει πιθανή ανακατανομή της διαθέσιμης χρηματοδότησης για ενεργειακά έργα.
(58)
Η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργεί ενδιάμεσες και εκ των υστέρων αξιολογήσεις και θα πρέπει να τις ανακοινώνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, ώστε να αξιολογείται η αποτελεσματικότητα και η απόδοση της χρηματοδότησης και ο αντίκτυπός της στους γενικούς στόχους της ΔΣΕ και στις προτεραιότητες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιοποιεί τις πληροφορίες σχετικά με τα συγκεκριμένα έργα στο πλαίσιο της ΔΣΕ. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να ενημερώνονται σε ετήσια βάση.
(59)
Όσον αφορά τις μεταφορές και την ενέργεια, με βάση τις εξειδικευμένες ανά τομέα κατευθυντήριες γραμμές που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013, καταρτίστηκαν και θα πρέπει να περιληφθούν στο Παράρτημα του παρόντος κανονισμού, κατάλογοι έργων, διαδρόμων προτεραιότητας και πεδίων στα οποία θα πρέπει να εφαρμόζεται ο παρών κανονισμός. Όσον αφορά τις μεταφορές, για να λαμβάνονται υπόψη ενδεχόμενες μεταβολές των πολιτικών προτεραιοτήτων και των τεχνολογικών δυνατοτήτων, καθώς και των κυκλοφοριακών ροών, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣλΕΕ) όσον αφορά την έκδοση τροποποιήσεων του Μέρους I του Παραρτήματος Ι και να προσδιορίζει τις χρηματοδοτικές προτεραιότητες για τις επιλέξιμες δράσεις δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 2 που θα πρέπει να αποτυπώνονται στα προγράμματα εργασιών.
(60)
Προκειμένου να ληφθεί υπόψη το πραγματικό επίπεδο ζήτησης χρηματοδότησης στο πλαίσιο των ειδικών στόχων για τις μεταφορές και να εφαρμοσθούν τα πορίσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης, σε περίπτωση που αποδειχτεί αναγκαία παρέκκλιση άνω των 5 ποσοστιαίων μονάδων από την κατανομή των πόρων για έναν από τους ειδικούς στόχους μεταφορών, οι οποίες ορίζονται στο Μέρος VI του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της ΣλΕΕ για την τροποποίηση των ενδεικτικών ποσοστών για καθέναν από τους ειδικούς στόχους μεταφορών. Η ενδεικτική κατανομή των πόρων όσον αφορά τους ειδικούς στόχους για τις μεταφορές δεν εμποδίζει τη δαπάνη του ποσού των EUR 11 305 500 000 που μεταφέρεται από το Ταμείο Συνοχής, για έργα για την υλοποίηση του κεντρικού δικτύου ή για έργα και οριζόντιες προτεραιότητες που προσδιορίζονται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού.
(61)
Για να λαμβάνονται υπόψη τα συμπεράσματα που αντλούνται από την εκτέλεση της ΔΣΕ, συμπεριλαμβανομένης της ενδιάμεσης αξιολόγησης, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της ΣλΕΕ για την τροποποίηση του καταλόγου των γενικών προσανατολισμών που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των κριτηρίων ανάθεσης.
(62)
Όταν εκδίδει πράξεις κατ εξουσιοδότηση βάσει του παρόντος κανονισμού, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διενεργεί η Επιτροπή τις δέουσες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, κατά την προετοιμασία και κατάρτιση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
(63)
Για να εξασφαλισθούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τα πολυετή και τα ετήσια προγράμματα εργασιών. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18).
(64)
Τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης θα πρέπει να προστατεύονται μέσω αναλογικών μέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης, του εντοπισμού και της διερεύνησης των παρατυπιών, της ανάκτησης απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων, και, εφόσον χρειάζεται, της επιβολής κυρώσεων, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966 /2012. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να τηρείται ενήμερο σχετικά με όλα αυτά τα μέτρα.
(65)
Προκειμένου να διασφαλίζεται ευρύς και θεμιτός ανταγωνισμός για τα έργα που χρηματοδοτούνται από τη ΔΣΕ, η μορφή της σύμβασης θα πρέπει να ανταποκρίνεται στους στόχους και τις συνθήκες του έργου. Οι όροι της σύμβασης θα πρέπει να διατυπώνονται κατά τρόπο που να διασφαλίζει τη δίκαιη κατανομή των κινδύνων που συνδέονται με αυτήν, ώστε να μεγιστοποιείται η αποδοτικότητα σε σχέση με τη δαπάνη και να επιτυγχάνεται η αποδοτικότερη εκτέλεση της σύμβασης. Η αρχή αυτή θα πρέπει να εφαρμόζεται ανεξαρτήτως του αν χρησιμοποιείται εθνικό ή διεθνές συμβατικό πρότυπο.
(66)
Ορισμένα έργα υποδομής κοινού ενδιαφέροντος θα χρειασθεί ενδεχομένως να συνδεθούν και να διέλθουν από γειτονικές χώρες, χώρες σε προενταξιακή διαδικασία και άλλες τρίτες χώρες. Η ΔΣΕ θα πρέπει να προσφέρει απλουστευμένους τρόπους σύνδεσης και χρηματοδότησης αυτών των υποδομών, ώστε να εξασφαλίζεται συνοχή μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών μέσων του προϋπολογισμού της Ένωσης.
(67)
Όταν τρίτες χώρες και οντότητες συσταθείσες σε τρίτες χώρες συμμετέχουν σε δράσεις που συνεισφέρουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος, οι επιχορηγήσεις θα πρέπει να είναι διαθέσιμες μόνον εάν η δράση δεν είναι δυνατόν να λάβει επαρκή στήριξη από άλλες μορφές χρηματοδοτικής ενίσχυσης στο πλαίσιο της ΔΣΕ ή άλλων ενωσιακών προγραμμάτων.
(68)
Ο γενικός προσανατολισμός για τη συνεκτίμηση από την Επιτροπή των οικονομικών, κοινωνικών, κλιματικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όπως αναφέρεται στο Μέρος V του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται στον τομέα της ενέργειας, σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθετείται με το άρθρο 4 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 347/2013.
(69)
Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, ο γενικός προσανατολισμός για τη συνεκτίμηση της επίδρασης της ενωσιακής στήριξης ως κινήτρου για δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, θα πρέπει να ισχύει μόνο στις υποδομές ψηφιακών υπηρεσιών που στοχεύουν στην κινητοποίηση πρόσθετων επενδύσεων.
(70)
Ο γενικός προσανατολισμός για τη συνεκτίμηση της διασυνοριακής διάστασης δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται όσον αφορά τα ευρυζωνικά δίκτυα, διότι όλες οι επενδύσεις στην ευρυζωνικότητα, συμπεριλαμβανομένων όσων πραγματοποιούνται εντός των κρατών μελών, θα ενισχύσουν τη συνδεσιμότητα των διευρωπαϊκών τηλεπικοινωνιακών δικτύων.
(71)
Η συμμετοχή κρατών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) που είναι μέρη της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (η «συμφωνία ΕΟΧ») θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τους όρους που καθορίζονται στη συμφωνία ΕΟΧ. Για τον σκοπό αυτόν, κάθε τομέας που καλύπτεται από τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να θεωρείται χωριστό πρόγραμμα. Η συμμετοχή κρατών της ΕΖΕΣ στη ΔΣΕ θα πρέπει να προβλεφθεί, ιδίως στον τομέα των τηλεπικοινωνιών.
(72)
Όσον αφορά τις μεταφορές, για την επιλεξιμότητα έργων κοινού ενδιαφέροντος σε τρίτες χώρες δυνάμει του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι ενδεικτικοί χάρτες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013. Σε τρίτες χώρες για τις οποίες ο εν λόγω κανονισμός δεν περιλαμβάνει ενδεικτικούς χάρτες, τα έργα κοινού ενδιαφέροντος θα πρέπει να είναι επιλέξιμα όταν βρίσκεται σε εξέλιξη αμοιβαία συνεργασία με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας για τέτοιου είδους ενδεικτικούς χάρτες.
(73)
Καθώς οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, και ιδίως ο συντονισμός, η ανάπτυξη και η χρηματοδότηση των διευρωπαϊκών δικτύων, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη μπορούν όμως, εξαιτίας της ανάγκης συντονισμού αυτών των στόχων, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας η οποία ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, ως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτών των στόχων.
(74)
Οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και (ΕΚ) αριθ. 67/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19) θα πρέπει, συνεπώς, να καταργηθούν.
(75)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να καταστεί δυνατή η έγκαιρη έκδοση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και των εκτελεστικών πράξεων που προβλέπονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΤΙΤΛΟΣ Ι
ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι
Η Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη»
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τη Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» («ΔΣΕ»), η οποία καθορίζει τους όρους, τις μεθόδους και τις διαδικασίες παροχής δημοσιονομικής ενίσχυσης από την Ένωση για τα διευρωπαϊκά δίκτυα, ώστε να υποστηρίζονται έργα υποδομών κοινού ενδιαφέροντος στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, καθώς και να αξιοποιούνται οι δυνητικές συνέργειες μεταξύ αυτών των τομέων. Καθορίζει επίσης την κατανομή των πόρων οι οποίοι διατίθενται στα πλαίσια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
(1) «έργο κοινού ενδιαφέροντος»: έργο που έχει προσδιορισθεί στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 ή στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013 ή σε κανονισμό σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών.
(2) «διασυνοριακό τμήμα»: τμήμα στον τομέα των μεταφορών, το οποίο εξασφαλίζει τη συνέχεια έργου κοινού ενδιαφέροντος μεταξύ των εγγύτερων αστικών κόμβων στις δύο πλευρές των συνόρων δύο κρατών μελών ή μεταξύ κράτους μέλους και γειτονικής χώρας·
(3) «γειτονική χώρα»: χώρα που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας, στην οποία συμπεριλαμβάνονται η Στρατηγική Εταιρικής Σχέσης, η πολιτική διεύρυνσης, ο Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος και η Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών·
(4) «τρίτη χώρα»: οποιαδήποτε γειτονική χώρα και οποιαδήποτε άλλη χώρα με την οποία η Ένωση μπορεί να συνεργασθεί για να επιτύχει τους στόχους που επιδιώκονται με τον παρόντα κανονισμό·
(5) «εργασίες»: η αγορά, η προμήθεια και η εγκατάσταση συστατικών μερών, συστημάτων και υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού, η εκτέλεση δραστηριοτήτων ανάπτυξης, κατασκευής και εγκατάστασης που σχετίζονται με έργο, η παράδοση των εγκαταστάσεων και η έναρξη λειτουργίας ενός έργου·
(6) «μελέτες»: οι αναγκαίες δραστηριότητες για την προετοιμασία της υλοποίησης του έργου, όπως οι προμελέτες, οι μελέτες χαρτογράφησης, σκοπιμότητας, αξιολόγησης και επικύρωσης, συμπεριλαμβανομένων μελετών υπό μορφή λογισμικού, όπως επίσης και κάθε άλλο μέτρο τεχνικής υποστήριξης, όπου συγκαταλέγονται δράσεις προγενέστερες των εργασιών για τον καθορισμό και την ανάπτυξη του έργου, καθώς και τη λήψη απόφασης σχετικά με τη χρηματοδότησή του, όπως η αποτύπωση των σχετικών τοποθεσιών και η προετοιμασία της δέσμης χρηματοδότησης.
(7) «υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος»: τα συνοδευτικά μέτρα στο επίπεδο του καταρτιζόμενου προγράμματος, τα οποία είναι αναγκαία για την εφαρμογή του και για την εφαρμογή των εξειδικευμένων ανά τομέα κατευθυντήριων γραμμών, όπως υπηρεσίες (ιδίως η παροχή τεχνικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης χρηματοδοτικών μέσων, καθώς και δραστηριότητες προπαρασκευής, σκοπιμότητας, συντονισμού, παρακολούθησης, διαβούλευσης με τους ενδιαφερόμενους φορείς, ελέγχου, οικονομικού ελέγχου και αξιολόγησης, οι οποίες απαιτούνται άμεσα για τη διαχείριση της διευκόλυνσης και την επίτευξη των στόχων της. Οι δράσεις υποστήριξης προγράμματος περιλαμβάνουν ιδίως μελέτες, συνεδριάσεις,, χαρτογράφηση υποδομών, δράσεις πληροφόρησης, διάδοσης, επικοινωνίας και ευαισθητοποίησης, δαπάνες συνδεόμενες με δίκτυα και εργαλεία ΤΠ εστιασμένα στην ανταλλαγή πληροφόρησης σχετικά με τη διευκόλυνση, μαζί με όλες τις λοιπές βαρύνουσες την Επιτροπή δαπάνες τεχνικής και διοικητικής συνδρομής, οι οποίες ενδέχεται να απαιτούνται για τη διαχείριση της διευκόλυνσης ή την υλοποίηση των εξειδικευμένων ανά τομέα κατευθυντήριων γραμμών. Οι υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος περιλαμβάνουν επίσης δραστηριότητες που απαιτούνται για τη διευκόλυνση της προετοιμασίας έργων κοινού ενδιαφέροντος, ιδίως σε χώρες επιλέξιμες για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, με σκοπό την εξασφάλιση χρηματοδότησης κατά τον παρόντα κανονισμό ή από τη χρηματοπιστωτική αγορά. Οι υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος περιλαμβάνουν επίσης, κατά περίπτωση, τις δαπάνες του εκτελεστικού οργανισμού, στον οποίο έχει αναθέσει η Επιτροπή την εφαρμογή συγκεκριμένων τμημάτων της ΔΣΕ («εκτελεστικός οργανισμός»).
(8) «δράση»: κάθε δραστηριότητα που έχει προσδιορισθεί ως οικονομικά και τεχνικά αυτοτελής, έχει καθορισμένο χρονικό πλαίσιο και είναι αναγκαία για την υλοποίηση έργου κοινού ενδιαφέροντος·
(9) «επιλέξιμες δαπάνες»: ίδια έννοια όπως στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 966/2012.
(10) «δικαιούχος»: κράτος μέλος, διεθνής οργανισμός, ή δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση ή φορέας που επιλέγεται να λάβει δημοσιονομική ενίσχυση από την Ένωση βάσει του παρόντος κανονισμού και σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που προβλέπονται στο οικείο πρόγραμμα εργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 17·
(11) «φορέας υλοποίησης»: δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση ή φορέας που έχει ορισθεί από δικαιούχο για να υλοποιήσει την οικεία δράση, εφόσον ο δικαιούχος είναι κράτος μέλος ή διεθνής οργανισμός. Ο δικαιούχος αποφασίζει με δική του ευθύνη για τον ορισμό του φορέα υλοποίησης και, εάν απαιτείται ανάθεση με δημόσια σύμβαση, τηρεί τους εφαρμοστέους ενωσιακούς και εθνικούς κανόνες περί δημοσίων συμβάσεων·
(12) «εκτεταμένο δίκτυο»: υποδομές μεταφορών που προσδιορίζονται σύμφωνα με το κεφάλαιο ΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(13) «κεντρικό δίκτυο»: η υποδομή μεταφορών που προσδιορίζεται στο κεφάλαιο ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(14) «διάδρομος του κεντρικού δικτύου»: μέσο που διευκολύνει τη συντονισμένη υλοποίηση του κεντρικού δικτύου, κατά το κεφάλαιο IV του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και περιλαμβάνεται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού·
(15) «σημείο συμφόρησης»: φυσικό, τεχνικό ή λειτουργικό εμπόδιο στον τομέα των μεταφορών, το οποίο επιφέρει διακοπή του συστήματος και δυσμενείς επιπτώσεις στη συνέχεια των ροών μεγάλων αποστάσεων ή των διασυνοριακών ροών και το οποίο μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη δημιουργία νέων ή με τη ριζική αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών, η οποία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές βελτιώσεις προς την κατεύθυνση της άρσης των περιορισμών που προκαλεί το σημείο συμφόρησης·
(16) «προτεραιότητα»: σημαίνει κάθε διάδρομο προτεραιότητας που αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, κάθε διάδρομο προτεραιότητας που αφορά το αέριο ή κάθε θεματικό πεδίο προτεραιότητας, όπως προσδιορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013.
(17) «τηλεματικές εφαρμογές»: οι εφαρμογές κατά το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(18) «ενεργειακή υποδομή»: η υποδομή που καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013·
(19) «συνέργειες μεταξύ τομέων»: η ύπαρξη παρεμφερών ή συμπληρωματικών δράσεων οι οποίες αναλαμβάνονται στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας και οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε βελτιστοποίηση σε ό,τι αφορά τις δαπάνες ή τα αποτελέσματα, με την κοινή αξιοποίηση χρηματοδοτικών, τεχνικών ή ανθρώπινων πόρων·
(20) «απομονωμένο δίκτυο»: το σιδηροδρομικό δίκτυο κράτος μέλους, ή τμήμα αυτού, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013.
Άρθρο 3
Γενικοί στόχοι
Η ΔΣΕ καθιστά δυνατή την προετοιμασία και την υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο της πολιτικής για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Ειδικότερα, με τη ΔΣΕ στηρίζεται η υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος που στοχεύουν στην ανάπτυξη και κατασκευή νέων ή στην αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών και υπηρεσιών στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Η ΔΣΕ δίνει προτεραιότητα στους ελλείποντες κρίκους, στον τομέα των μεταφορών. Η ΔΣΕ συμβάλλει επίσης στην υποστήριξη έργων με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και σημαντικά κοινωνικά οφέλη, τα οποία δεν λαμβάνουν επαρκή χρηματοδότηση από την αγορά. Οι ακόλουθοι γενικοί στόχοι εφαρμόζονται στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας:
(α)
συμβολή σε ευφυή, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομική μεγέθυνση, σύμφωνα με την στρατηγική «Ευρώπη 2020», βασιζόμενη στην ανάπτυξη σύγχρονων διευρωπαϊκών δικτύων υψηλών επιδόσεων που λαμβάνουν υπόψη τις αναμενόμενες μελλοντικές κυκλοφοριακές ροές και ωφελούν επομένως, ολόκληρη την Ένωση, με τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας στην παγκόσμια αγορά και της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής εντός της εσωτερικής αγοράς, καθώς και με τη δημιουργία ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για ιδιωτικές, δημόσιες ή δημόσιες-ιδιωτικές επενδύσεις, συνδυάζοντας τα χρηματοδοτικά μέσα και την άμεση στήριξη της Ένωσης, στις περιπτώσεις όπου μπορεί να προκύψει ωφέλεια για τα έργα από ένα τέτοιο μίγμα μέσων και από την κατάλληλη αξιοποίηση των συνεργειών μεταξύ τομέων.
Το μέτρο επίτευξης αυτού του στόχου θα είναι το ύψος των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων, καθώς και των επενδύσεων από συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, που θα κατευθύνονται σε έργα κοινού ενδιαφέροντος, και, ιδίως, το ύψος των ιδιωτικών επενδύσεων σε έργα κοινού ενδιαφέροντος που υλοποιήθηκαν με χρηματοδοτικά μέσα βάσει του παρόντος κανονισμού. Δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην αποτελεσματική χρήση των δημόσιων επενδύσεων ·
(β)
δυνατότητα για την Ένωση να επιτύχει τους στόχους της σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των εκπομπών θερμοκηπικών αερίων τουλάχιστον κατά 20 % σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, της αύξησης της ενεργειακής απόδοσης κατά 20 % και της αύξησης του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά 20 % μέχρι το 2020, έτσι ώστε να υπάρξει συμβολή στους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους της Ένωσης για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη αλληλεγγύη μεταξύ κρατών μελών·
Άρθρο 4
Ειδικοί στόχοι ανά τομέα
1. Με την επιφύλαξη των γενικών στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 3, η ΔΣΕ συμβάλλει στην επίτευξη των ειδικών ανά τομέα στόχων που αναφέρονται στις παραγράφους 2, 3 και 4 του παρόντος άρθρου.
2. στον τομέα των μεταφορών, η ΔΣΕ στηρίζει τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που προσδιορίζονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013, επιδιώκοντας τους στόχους που περιγράφονται κατωτέρω, όπως εξειδικεύεται περαιτέρω στο άρθρο 4 του εν λόγω κανονισμού:
α)
την εξάλειψη των σημείων συμφόρησης, την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των σιδηροδρόμων, τη γεφύρωση των ελλειπόντων κρίκων και, ιδίως, τη βελτίωση διασυνοριακών τμημάτων. Η επίτευξη του στόχου αυτού μετράται με:
i)
τον αριθμό των νέων ή βελτιωμένων διασυνοριακών συνδέσεων,
ii)
τον αριθμό των χιλιομέτρων σιδηροδρομικών γραμμών που είναι προσαρμοσμένες στο ευρωπαϊκό ονομαστικό πρότυπο τροχιάς και στο ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας (ERTMS),
iii)
τον αριθμό των εξαλειφθέντων σημείων συμφόρησης και των τομέων αυξημένης ικανότητας στις μεταφορικές οδούς όλων των τύπων που χρηματοδοτήθηκαν από τη ΔΣΕ,
iv)
το μήκος του δικτύου εσωτερικής ναυσιπλοΐας ανά κατηγορία στην Ένωση, και
v)
το μήκος του σιδηροδρομικού δικτύου στην Ένωση που αναβαθμίστηκε σύμφωνα με τις απαιτήσεις που τίθενται στο άρθρο 39 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013,
β)
εξασφάλιση μακροπρόθεσμα βιώσιμων και αποτελεσματικών συστημάτων μεταφορών, με σκοπό την προετοιμασία για τις αναμενόμενες μελλοντικές μεταφορικές ροές, καθώς και για να επιτευχθεί η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές σε όλα τα είδη μεταφορών, μέσω της μετάβασης σε καινοτόμες και ενεργειακά αποδοτικές τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα στον χώρο των μεταφορών, με ταυτόχρονη βελτιστοποίηση της ασφάλειας. Η επίτευξης αυτού του στόχου μετράται με:
i)
τον αριθμό των σημείων εφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα για οχήματα που χρησιμοποιούν το κεντρικό δίκτυο του ΔΕΔ-Μ για οδική μεταφορά στην Ένωση,
ii)
τον αριθμό των εσωτερικών και θαλάσσιων λιμένων του κεντρικού δικτύου ΔΕΔ-Μ που διαθέτουν σημεία εφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα στην Ένωση,
iii)
τη μείωση των θυμάτων στο οδικό δίκτυο της Ένωσης·
γ)
τη βελτιστοποίηση της ενοποίησης και της διασύνδεσης των τρόπων μεταφοράς και αύξηση της διαλειτουργικότητας των μεταφορικών υπηρεσιών, με ταυτόχρονη εξασφάλιση της προσβασιμότητας των μεταφορικών υποδομών. Η επίτευξη αυτού του στόχου μετράται με:
i)
τον αριθμό πολυτροπικών πλατφορμών υλικοτεχνικής υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών και θαλάσσιων λιμένων και των αερολιμένων που συνδέονται με το σιδηροδρομικό δίκτυο
ii)
τον αριθμό των βελτιωμένων τερματικών σταθμών οδικών-σιδηροδρομικών μεταφορών, όπως επίσης και τον αριθμό των βελτιωμένων ή των νέων συνδέσεων μεταξύ λιμένων μέσω θαλάσσιων αρτηριών,
iii)
τον αριθμό χιλιομέτρων εσωτερικών πλωτών οδών που έχουν ενταχθεί στις ΥΠΕΝ, και
iv)
το επίπεδο ανάπτυξης του συστήματος SESAR, του VTMIS και του ITS για τον οδικό τομέα.
Οι δείκτες που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο δεν ισχύουν για τα κράτη μέλη τα οποία, κατά περίπτωση, δεν διαθέτουν σιδηροδρομικό δίκτυο ή δίκτυο εσωτερικής ναυσιπλοΐας.
Οι δείκτες αυτοί δεν θεωρούνται ότι αποτελούν κριτήρια επιλογής ή επιλεξιμότητας των δράσεων στήριξης βάσει της ΔΣΕ.
Τα αναφερόμενα στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α) ενδεικτικά ποσοστά που αντικατοπτρίζουν την αναλογία των συνολικών δημοσιονομικών πόρων που πρέπει να επιμερισθούν σε κάθε ένα από τους τρεις ειδικούς στόχους στις μεταφορές, καθορίζονται στο Μέρος ΙV του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού. Η Επιτροπή δεν αποκλίνει από τα ενδεικτικά αυτά ποσοστά πέραν των 5 ποσοστιαίων μονάδων·
3. στον τομέα της ενέργειας, η ΔΣΕ υποστηρίζει έργα κοινού ενδιαφέροντος που επιδιώκουν ένα ή περισσότερους από τους ακόλουθους στόχους:
α)
αύξηση της ανταγωνιστικότητας με την προώθηση της περαιτέρω ενοποίησης της εσωτερικής αγοράς ενέργειας και της διαλειτουργικότητας των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου διασυνοριακώς. Η επίτευξη του στόχου αυτού μετράται εκ των υστέρων με τα εξής:
i)
τον αριθμό έργων αποτελεσματικής διασύνδεσης των δικτύων των κρατών μελών και εξάλειψης εσωτερικών σημείων συμφόρησης·
ii)
τη μείωση ή την άρση της ενεργειακής απομόνωσης των κρατών μελών·
iii)
το ποσοστό της διασυνοριακής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με την εγκατεστημένη ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στα οικεία κράτη μέλη·
iv)
τη σύγκλιση των τιμών στις αγορές φυσικού αερίου και/ή ηλεκτρικής ενέργειας των οικείων κρατών μελών, και
v)
το ποσοστό του υψηλότερου σημείου ζήτησης σε ώρες αιχμής των οικείων δύο κρατών μελών που καλύπτεται από αναστρέψιμες διασυνδέσεις ροών αερίου·
β)
αύξηση της ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης ·
Η επίτευξη του στόχου αυτού μετράται εκ των υστέρων με τα εξής:
i)
τον αριθμό των έργων που επιτρέπουν τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, των προμηθευτών και των οδεύσεων εφοδιασμού·
ii)
τον αριθμό των έργων που αυξάνουν την ικανότητα αποθήκευσης·
iii)
την αντοχή του συστήματος, λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό και τη διάρκεια των διακοπών στην παροχή ·
iv)
το ύψος της αποτραπείσας μείωσης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές·
v)
τη σύνδεση απομονωμένων αγορών με περισσότερο διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας·
vi)
τη βέλτιστη χρησιμοποίηση των μονάδων της ενεργειακής υποδομής·
γ)
συμβολή στη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων με την ένταξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στο δίκτυο μεταφοράς και με την ανάπτυξη ευφυών ενεργειακών δικτύων και δικτύων διοξειδίου του άνθρακα ·
Η επίτευξη του στόχου αυτού μετράται εκ των υστέρων με τα εξής:
i)
την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που μεταφέρεται από την παραγωγή σε μείζονα κέντρα κατανάλωσης και εγκαταστάσεις αποθήκευσης·
ii)
το ύψος της αποτραπείσας μείωσης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές·
iii)
τον αριθμό των ανεπτυγμένων έργων σε ευφυή δίκτυα που χρηματοδοτήθηκαν από τη ΔΣΕ και την ανταπόκριση στη ζήτηση που επιτεύχθηκε χάρη σε αυτά·
iv)
το ύψος των εκπομπών CO2 που αποφεύχθηκαν με την κατασκευή έργων χρηματοδοτημένων από τη ΔΣΕ
Οι αναφερόμενοι στην παρούσα παράγραφο δείκτες που χρησιμοποιούνται στην εκ των υστέρων μέτρηση της επίτευξης των στόχων, δεν αποτελούν κριτήρια επιλογής ή επιλεξιμότητας για δράσεις στήριξης από τη ΔΣΕ.
Οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας για τη χρηματοδοτική ενίσχυση της Ένωσης για έργα κοινού ενδιαφέροντος καθορίζονται στο άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013,ενώ τα κριτήρια επιλογής για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος προσδιορίζονται στο άρθρο 4 του κανονισμού αυτού·
4. στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, η ΔΣΕ προβλέπει δράσεις στήριξης για έργα κοινού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τους στόχους που προσδιορίζονται στον κανονισμό σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα τηλεπικοινωνιών.
Άρθρο 5
Προϋπολογισμός
1. Το χρηματοδοτικό κονδύλι για την εκτέλεση της ΔΣΕ για την περίοδο 2014 έως 2020 ανέρχεται σε EUR 33 242 259 000 (20) σε τρέχουσες τιμές. Το εν λόγω ποσό κατανέμεται ως εξής:
(α)
τομέας μεταφορών EUR 26 250 582 000, από τα οποία EUR 11 305 500 000 μεταβιβάζονται από το Ταμείο Συνοχής για να διατεθούν σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό αποκλειστικά σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής,
(β)
τομέας τηλεπικοινωνιών: EUR 1 141 602 000,
(γ)
τομέας ενέργειας: EUR 5 850 075 000.
Τα ποσά αυτά δεν θίγουν την εφαρμογή του μηχανισμού ευελιξίας που προβλέπεται στον κανονισμό(EE, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου (21).
2. Το χρηματοδοτικό κονδύλι για την εκτέλεση της ΔΣΕ καλύπτει δαπάνες που αφορούν:
(α)
δράσεις που συμβάλλουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος και υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος, όπως προβλέπεται στο άρθρο 7·
(β)
υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος που αποτελούνται από δαπάνες τεχνικής και διοικητικής συνδρομής που βαρύνουν την Επιτροπή για τη διαχείριση της ΔΣΕ, περιλαμβανομένων, μέχρι το ύψος του 1 % του χρηματοδοτικού κονδυλίου που είναι απαραίτητες για τη μετάβαση μεταξύ της ΔΣΕ και των μέτρων που έχουν εγκριθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 680/2007, μέχρι του ύψους του 1 %του δημοσιονομικού κονδυλίου. Στο όριο αυτό συμπεριλαμβάνονται οι δαπάνες του εκτελεστικού οργανισμού που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό, στον οποίο έχει αναθέσει η Επιτροπή την εφαρμογή ορισμένων τμημάτων της ΔΣΕ.
3. Σύμφωνα με την κατά το άρθρο 27 παράγραφος 1 ενδιάμεση αξιολόγηση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μπορούν, μετά από πρόταση της Επιτροπής, να μεταφέρουν πιστώσεις μεταξύ των τομέων μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και ενέργειας που ορίζονται στην παράγραφο 1, εξαιρουμένου του ποσού των EUR 11 305 500 000 που θα μεταβιβασθεί από το Ταμείο Συνοχής για τη χρηματοδότηση έργων στον τομέα των μεταφορών σε κράτη μέλη επιλέξιμα για το Ταμείο Συνοχής.
4. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2014-2020.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
Μορφές χρηματοδότησης και δημοσιονομικές διατάξεις
Άρθρο 6
Μορφές δημοσιονομικής ενίσχυσης
1. Η ΔΣΕ υλοποιείται με μία ή περισσότερες από τις μορφές δημοσιονομικής ενίσχυσης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, και, συγκεκριμένα, με επιχορηγήσεις, προμήθειες και χρηματοδοτικά μέσα.
2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, τα προγράμματα εργασίας του άρθρου 17 καθορίζουν τις μορφές δημοσιονομικής ενίσχυσης, δηλαδή τις επιχορηγήσεις, τις προμήθειες και τα χρηματοδοτικά μέσα.
3. Η Επιτροπή μπορεί, με την προϋπόθεση της εκπόνησης μελέτης κόστους-οφέλους, να αναθέσει μέρος της εκτέλεσης της ΔΣΕ στους φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο α) και στο άρθρο 62 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, και ιδίως στον εκτελεστικό οργανισμό, με προσαρμογή στις ανάγκες βέλτιστης και αποτελεσματικής διαχείρισης της ΔΣΕ για τους αυτούς τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή μπορεί να αναθέσει μέρος της εκτέλεσης της ΔΣΕ στους φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Άρθρο 7
Επιλεξιμότητα και όροι δημοσιονομικής ενίσχυσης
1. Μόνον οι δράσεις που συμβάλλουν στην υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και (ΕΕ) αριθ. 347/2013 και τον κανονισμό για τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών, καθώς και τις υποστηρικτικές δράσεις προγραμμάτων, είναι επιλέξιμες για στήριξη με δημοσιονομική ενίσχυση στην Ένωση υπό μορφή επιχορηγήσεων, συμβάσεων προμηθειών και χρηματοδοτικών μέσων.
2. Στον τομέα των μεταφορών, μόνον οι δράσεις που συμβάλλουν στην υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και οι υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος είναι επιλέξιμες για στήριξη με δημοσιονομική ενίσχυση στην Ένωση υπό μορφή συμβάσεων προμηθειών και χρηματοδοτικών μέσων βάσει του παρόντος κανονισμού. Μόνον οι ακόλουθες δράσεις είναι επιλέξιμες στην Ένωση για δημοσιονομική ενίσχυση υπό μορφή επιχορήγησης με βάση τον παρόντα κανονισμό:
(α)
δράσεις υλοποίησης του κεντρικού δικτύου σύμφωνα με το κεφάλαιο ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013, μεταξύ άλλων η εγκατάσταση νέων τεχνολογιών και καινοτομιών σύμφωνα με το άρθρο 33 του εν λόγω κανονισμού και τα έργα και οι οριζόντιες προτεραιότητες που καθορίζονται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού·
(β)
δράσεις για την υλοποίηση του εκτεταμένου δικτύου σύμφωνα με το κεφάλαιο ΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013, εφόσον οι εν λόγω δράσεις συμβάλλουν στη γεφύρωση των ελλειπόντων κρίκων, τη διευκόλυνση των διασυνοριακών ροών ή την εξάλειψη σημείων συμφόρησης και παράλληλα συμβάλλουν στην ανάπτυξη του κεντρικού δικτύου ή διασυνδέουν διαδρόμους του κεντρικού δικτύου ή συμβάλλουν στην εγκατάσταση του Ευρωπαϊκού συστήματος διαχείρισης σιδηροδρομικής κυκλοφορίας («ERTMS») στις βασικές διαδρομές σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, όπως καθορίζονται στο Παράρτημα του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010, με ανώτατο όριο το 5 % του χρηματοδοτικού κονδυλίου για τις μεταφορές, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 του παρόντος κανονισμού·
(γ)
μελέτες για σχέδια κοινού ενδιαφέροντος ως ορίζονται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(δ)
μελέτες για διασυνοριακά έργα προτεραιότητας, ως ορίζονται στο Παράρτημα ΙΙΙ της απόφασης αριθ. 661/2010/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22)·
(ε)
υποστηρικτικές δράσεις για έργα κοινού ενδιαφέροντος, όπως ορίζονται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχεία α), δ) και ε) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(στ)
δράσεις για τη δημιουργία μεταφορικής υποδομής σε κόμβους του κεντρικού δικτύου, συμπεριλαμβανομένων των αστικών κόμβων, όπως ορίζονται στο άρθρο 41 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(ζ)
υποστηρικτικές δράσεις των τηλεματικών εφαρμογών σύμφωνα με το άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
η)
υποστηρικτικές δράσεις των υπηρεσιών εμπορευματικών μεταφορών σύμφωνα με το άρθρο 32 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(θ)
δράσεις για τη μείωση του θορύβου από τις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές, συμπεριλαμβανομένης της μετασκευής του υπάρχοντος τροχαίου υλικού, σε συνεργασία, μεταξύ άλλων, με τον σιδηροδρομικό κλάδο·
(ι)
υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος·
(ια)
δράσεις για τη δημιουργία ασφαλών και προστατευμένων υποδομών σύμφωνα με το άρθρο 34 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(ιβ)
υποστηρικτικές δράσεις για τις θαλάσσιες αρτηρίες κατά τα προβλεπόμενα τα στο άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013.
Οι δράσεις στον τομέα των μεταφορών που αφορούν διασυνοριακά τμήματα ή μέρος των εν λόγω τμημάτων είναι επιλέξιμες για ενωσιακή δημοσιονομική ενίσχυση μόνον εφόσον υφίσταται γραπτή συμφωνία σχετικά με την περάτωση των διασυνοριακών τμημάτων μεταξύ των οικείων κρατών μελών ή μεταξύ των οικείων κρατών μελών και τρίτων χωρών.
3. Στον τομέα της ενέργειας, όλες οι δράσεις για την εφαρμογή των εν λόγω έργων κοινού ενδιαφέροντος που σχετίζονται με διαδρόμους και πεδία προτεραιότητας που αναφέρονται στο Τμήμα ΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού και οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013 είναι επιλέξιμες για δημοσιονομική ενίσχυση από την Ένωση, υπό μορφή χρηματοδοτικών μέσων, συμβάσεων προμήθειας και επιχορηγήσεων σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, καθώς και οι υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος.
Προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ο προϋπολογισμός της Ένωσης με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο με σκοπό την ενίσχυση του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος της δημοσιονομικής ενίσχυσης της Ένωσης, η Επιτροπή παρέχει χρηματοδοτική ενίσχυση κατά προτεραιότητα υπό τη μορφή χρηματοδοτικών μέσων, οσάκις ενδείκνυται, με την επιφύλαξη της απορρόφησης από την αγορά και τηρουμένου του ανωτάτου ορίου για τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 2 και το άρθρο 21 παράγραφος 4.
4. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, όλες οι δράσεις υλοποίησης έργων κοινού ενδιαφέροντος και οι υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος που καθορίζονται στον κανονισμό σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών, οι οποίες πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας που έχουν τεθεί σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό, είναι επιλέξιμες στην Ένωση για δημοσιονομική ενίσχυση δυνάμει του παρόντος κανονισμού, ως εξής:
α)
οι υπηρεσίες γενικής εφαρμογής, πλατφόρμες βασικών υπηρεσιών και υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος χρηματοδοτούνται μέσω επιχορηγήσεων και/ή συμβάσεων προμήθειας·
β)
οι δράσεις στον τομέα των ευρυζωνικών δικτύων χρηματοδοτούνται μέσω χρηματοδοτικών μέσων.
5. Δράσεις με διατομεακές συνέργειες που συμβάλλουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος, τα οποία είναι επιλέξιμα δυνάμει τουλάχιστον δύο κανονισμών που αναφέρονται στο άρθρο 2 σημείο 1, είναι επιλέξιμες να λαμβάνουν προς χρηματοδοτική ενίσχυση κατά τον παρόντα κανονισμό για τους σκοπούς της πολυτομεακής πρόσκλησης υποβολής προτάσεων όπως αναφέρεται στο άρθρο 17, παράγραφος 7, μόνον εφόσον οι συνιστώσες και οι δαπάνες της δράσης αυτής μπορούν να διαχωρισθούν με ευκρίνεια ανά τομέα, κατά την έννοια του παρόντος άρθρου παράγραφοι 2, 3 και 4.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ
Επιχορηγήσεις
Άρθρο 8
Μορφές επιχορήγησης και επιλέξιμες δαπάνες
1. Οι επιχορηγήσεις βάσει του παρόντος κανονισμού δύνανται να λαμβάνουν οποιαδήποτε από τις μορφές που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Τα προγράμματα εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 17 καθορίζουν τις μορφές επιχορήγησης που μπορούν να διατεθούν για τη χρηματοδότηση των αντίστοιχων δράσεων.
2. Με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, οι δαπάνες για δράσεις που απορρέουν από έργα που περιλαμβάνονται στο πρώτο πολυετές εργασίας και στα ετήσια προγράμματα εργασίας είναι επιλέξιμες από την 1η Ιανουαρίου 2014.
3. Επιλέξιμες είναι μόνον οι δαπάνες που προκύπτουν σε κράτη μέλη, εξαιρουμένης της περίπτωσης έργου κοινού ενδιαφέροντος που καλύπτει και το έδαφος μίας ή περισσοτέρων τρίτων χωρών και εφόσον η δράση είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων του συγκεκριμένου έργου.
4. Το κόστος εξοπλισμού και υποδομής που θεωρείται ως κεφαλαιουχικές δαπάνες από τον δικαιούχο, μπορεί να είναι επιλέξιμο στην ολότητά του.
5. Δαπάνες για μελέτες με αντικείμενο την προστασία του περιβάλλοντος και τη συμμόρφωση προς το οικείο ενωσιακό δίκαιο μπορούν να είναι επιλέξιμες.
6. Οι δαπάνες για την αγορά γης δεν αποτελούν επιλέξιμες δαπάνες, εκτός των πόρων που μεταφέρονται από το Ταμείο Συνοχής στον τομέα των μεταφορών σύμφωνα με κανονισμό περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής.
7. Οι επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν τον φόρο προστιθέμενης αξίας («ΦΠΑ»), σύμφωνα με το άρθρο 126 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Σε ό,τι αφορά το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταβιβάζεται από το Ταμείο Συνοχής για να διατεθεί σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, ισχύουν σχετικά με τον ΦΠΑ οι κανόνες επιλεξιμότητας που εφαρμόζονται στο Ταμείο Συνοχής και αναφέρονται στον κανονισμό περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής
8. Οι κανόνες για την επιλεξιμότητα των δαπανών με τις οποίες βαρύνονται οι δικαιούχοι εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, στις δαπάνες με τις οποίες βαρύνονται οι φορείς υλοποίησης.
Άρθρο 9
Προϋποθέσεις συμμετοχής
1. Οι προτάσεις υποβάλλονται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη ή, με τη συμφωνία των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, από διεθνείς οργανισμούς, κοινές επιχειρήσεις, δημόσιες ή ιδιωτικές επιχειρήσεις ή φορείς εγκατεστημένους σε κράτη μέλη.
2. Οι προτάσεις μπορούν να υποβάλλονται από οντότητες που δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα δυνάμει του εφαρμοστέου εθνικού δικαίου, υπό τον όρο ότι οι εκπρόσωποί τους έχουν την ικανότητα να αναλαμβάνουν νομικές υποχρεώσεις για λογαριασμό τους και παρέχουν εγγύηση για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης ισοδύναμη με εκείνη που παρέχουν τα νομικά πρόσωπα.
3. Οι προτάσεις που υποβάλλονται από φυσικά πρόσωπα δεν είναι επιλέξιμες.
4. Εφόσον είναι απαραίτητη για να επιτευχθούν οι στόχοι συγκεκριμένου έργου κοινού ενδιαφέροντος και εφόσον είναι δεόντως αιτιολογημένη, τρίτες χώρες και οντότητες εγκατεστημένες σε τρίτες χώρες δύνανται να συμμετέχουν σε δράσεις που συμβάλλουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος.
Δεν δύνανται να λαμβάνουν χρηματοδοτική ενίσχυση με βάση τον παρόντα κανονισμό, εκτός εάν αυτό είναι απαραίτητο για να επιτευχθούν οι στόχοι συγκεκριμένου έργου κοινού ενδιαφέροντος.
5. Τα πολυετή και τα ετήσια προγράμματα εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 17 μπορούν να περιλαμβάνουν πρόσθετους ειδικούς κανόνες υποβολής προτάσεων.
Άρθρο 10
Ποσοστά χρηματοδότησης
1. Εξαιρουμένων των περιπτώσεων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 966/2012, οι προτάσεις επιλέγονται κατόπιν προσκλήσεων υποβολής προτάσεων βασιζόμενων στα προγράμματα εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 17 του παρόντος κανονισμού.
2. Στον τομέα των μεταφορών, το ποσό της χρηματοδοτικής ενίσχυσης της Ένωσης δεν υπερβαίνει:
(α)
όσον αφορά επιχορηγήσεις μελετών, 50 % των επιλέξιμων δαπανών,
(β)
όσον αφορά τις επιχορηγήσεις εργασιών:
i)
σχετικά με τα σιδηροδρομικά και τα οδικά δίκτυα στην περίπτωση κρατών μελών που δεν διαθέτουν σιδηροδρομικό δίκτυο στο έδαφός τους ή στην περίπτωση κράτους μέλους, ή τμήματος αυτού, με απομονωμένο δίκτυο χωρίς σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές μεγάλων αποστάσεων: 20 %των επιλέξιμων δαπανών· το ποσοστό χρηματοδότησης μπορεί να αυξηθεί σε 30 % κατ’ ανώτατο όριο για δράσεις εξάλειψης σημείων συμφόρησης και σε 40 % για δράσεις που αφορούν διασυνοριακά τμήματα και για δράσεις που ενισχύουν τη σιδηροδρομική διαλειτουργικότητα·
ii)
σχετικά με τις εσωτερικές πλωτές οδούς: 20 % των επιλέξιμων δαπανών· το ποσοστό χρηματοδότησης μπορεί να αυξηθεί σε 40 % κατ’ ανώτατο όριο για δράσεις εξάλειψης σημείων συμφόρησης και στο ίδιο ποσοστό για δράσεις που αφορούν διασυνοριακά τμήματα·
iii)
σχετικά με τις συνδέσεις χερσαίων μεταφορών και την ανάπτυξη πολυτροπικών πλατφορμών υλικοτεχνικής υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων των συνδέσεων με εσωτερικούς και θαλάσσιους λιμένες και αερολιμένες, καθώς και την ανάπτυξη των λιμένων: 20 % των επιλέξιμων δαπανών·
iv)
σχετικά με τις δράσεις για τη μείωση του θορύβου από τις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές, μεταξύ άλλων με μετασκευή του υπάρχοντος τροχαίου υλικού: 20 % των επιλέξιμων δαπανών μέχρι το ύψος συνδυασμένου ανώτατου ορίου ίσου με το 1 % των δημοσιονομικών πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α)·
v)
σχετικά με τη βελτίωση της προσβασιμότητας στη μεταφορική υποδομή για τα άτομα με ειδικές ανάγκες: 30 % των επιλέξιμων δαπανών για εργασίες προσαρμογής, ποσοστό το οποίο, σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών εργασιών·
vi)
σχετικά με τις δράσεις στήριξης νέων τεχνολογιών και καινοτομίας για όλα τα είδη μεταφορών, 20 % των επιλέξιμων δαπανών·
vii)
σχετικά με τις δράσεις στήριξης διασυνοριακών οδικών τμημάτων, 10 % των επιλέξιμων δαπανών.
(γ)
όσον αφορά τις επιχορηγήσεις για συστήματα και υπηρεσίες τηλεματικών εφαρμογών:
i)
για τις χερσαίες συνιστώσες του ERTMS, του συστήματος SESAR, του RIS και του VTMIS, 50 % των επιλέξιμων δαπανών·
ii)
για τις χερσαίες συνιστώσες του ITS για τον οδικό τομέα, 20 % των επιλέξιμων δαπανών·
iii)
για τις φερόμενες συνιστώσες του ERTMS, 50 % των επιλέξιμων δαπανών·
iv)
για τις φερόμενες συνιστώσες του συστήματος SESAR, του RIS, του VTMIS και του ITS για τον οδικό τομέα, 20 % των επιλέξιμων δαπανών, μέχρι το ύψος συνδυασμένου ανώτατου ορίου ίσου με το 5 % των δημοσιονομικών πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α)·
v)
για δράσεις στήριξης της ανάπτυξης θαλάσσιων αρτηριών, 30 % των επιλέξιμων δαπανών.
Η Επιτροπή δημιουργεί συνθήκες που συμβάλλουν στην πραγματοποίηση έργων που αφορούν τις θαλάσσιες αρτηρίες με τρίτες χώρες·
vi)
όσον αφορά τα συστήματα τηλεματικών εφαρμογών, πέραν αυτών που αναφέρονται στα σημεία i) έως iv), τις εμπορευματικές μεταφορές και τους ασφαλείς χώρους στάθμευσης στο κεντρικό οδικό δίκτυο, 20 % των επιλέξιμων δαπανών.
3. Στον τομέα της ενέργειας, το ποσό της δημοσιονομικής ενίσχυσης της Ένωσης δεν υπερβαίνει το 50 % των επιλέξιμων δαπανών για μελέτες ή/και εργασίες· τα ποσοστά συγχρηματοδότησης μπορούν να αυξηθούν σε 75 % κατ’ ανώτατο όριο, για δράσεις οι οποίες βασίζονται στα αποδεικτικά στοιχεία του άρθρου 14 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013, παρέχουν σε υψηλό βαθμό ασφάλεια εφοδιασμού σε περιφερειακό ή ενωσιακό επίπεδο, ενισχύουν την αλληλεγγύη της Ένωσης ή περιλαμβάνουν πολύ καινοτόμες λύσεις.
4. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, το ποσό της δημοσιονομικής ενίσχυσης της 'Ενωσης δεν μπορεί να υπερβαίνει:
(α)
όσον αφορά δράσεις στον τομέα των υπηρεσιών γενικής εφαρμογής, 75 % των επιλέξιμων δαπανών·
(β)
για οριζόντιες δράσεις, συμπεριλαμβανομένης της χαρτογράφησης των υποδομών, της αδελφοποίησης και της τεχνικής βοήθειας, 75 % των επιλέξιμων δαπανών.
Οι πλατφόρμες βασικών υπηρεσιών χρηματοδοτούνται κατά κανόνα με συμβάσεις προμήθειας. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μπορούν να χρηματοδοτηθούν με επιχορήγηση που καλύπτει έως και το 100 % των επιλέξιμων δαπανών, με την επιφύλαξη της αρχής της συγχρηματοδότησης.
5. Τα ποσοστά χρηματοδότησης μπορεί να αυξηθούν κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες κατ’ανώτατο όριο, πέραν των ποσοστών που προβλέπονται στις παραγράφους 2, 3 και 4 για δράσεις με συνέργειες μεταξύ τουλάχιστον δύο από τους τομείς που καλύπτονται από τη ΔΣΕ. Η εν λόγω αύξηση δεν εφαρμόζεται στα ποσοστά συγχρηματοδότησης που αναφέρονται στο άρθρο 11.
6. Το ύψος της χρηματοδοτικής ενίσχυσης που χορηγείται στις επιλεχθείσες δράσεις διαμορφώνεται με βάση την ανάλυση κόστους-οφέλους για κάθε έργο, τη διαθεσιμότητα δημοσιονομικών πόρων της Ένωσης και την ανάγκη μεγιστοποίησης της μόχλευσης που επιτυγχάνει η χρηματοδότηση της Ένωσης.
Άρθρο 11
Ειδικές προσκλήσεις για τη χρηματοδότηση με κονδύλια μεταφερόμενα από το Ταμείο Συνοχής στον τομέα των μεταφορών
1. Σχετικά με το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταβιβάζεται από το Ταμείο Συνοχής για να διατεθεί αποκλειστικά σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, προκηρύσσονται ειδικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για την υλοποίηση έργων του κεντρικού δικτύου ή έργων που συνδέονται με τις οριζόντιες προτεραιότητες που προσδιορίζονται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι αποκλειστικά σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής.
2. Για τις εν λόγω ειδικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, ισχύουν οι εφαρμοστέοι κατά τον παρόντα κανονισμό κανόνες για τον τομέα των μεταφορών. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016, τα επιλέξιμα για χρηματοδότηση έργων τηρούν τις εθνικές πιστώσεις στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής. Από την 1η Ιανουαρίου 2017, τα κονδύλια που μεταφέρονται στη ΔΣΕ, τα οποία δεν έχουν ακόμη δεσμευτεί σε έργο μεταφορικών υποδομών, είναι διαθέσιμα σε όλα τα κράτη μέλη που είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, για τη χρηματοδότηση μεταφορικών υποδομών σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
3. Για την υποστήριξη των επιλέξιμων για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής κρατών μελών, τα οποία μπορεί να αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά τον σχεδιασμό έργων επαρκούς ωρίμανσης και/ή ποιότητας που έχουν επαρκή προστιθέμενη αξία για την Ένωση, δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος που αποσκοπούν στην ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας και αποτελεσματικότητας των δημόσιων διοικήσεων και δημόσιων υπηρεσιών που σχετίζονται με την ανάπτυξη και εφαρμογή των έργων που παρατίθενται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι. Για τη διασφάλιση της υψηλότερης δυνατής απορρόφησης των μεταβιβαζόμενων κονδυλίων σε όλα τα επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής κράτη μέλη, η Επιτροπή δύναται να οργανώνει συμπληρωματικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων.
4. Το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταβιβάζεται από το Ταμείο Συνοχής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διάθεση δημοσιονομικών πόρων σε χρηματοδοτικά μέσα κατά τον παρόντα κανονισμό μόνον από την 1η Ιανουαρίου 2017. Το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταβιβάζεται από το Ταμείο Συνοχής μπορεί από την εν λόγω ημερομηνία να χρησιμοποιηθεί για τη διάθεση δημοσιονομικών πόρων σε έργα, για τα οποία έχουν ήδη αναληφθεί συμβατικές δεσμεύσεις από τις εντεταλμένες οντότητες.
5. Παρά το άρθρο 10, όσον αφορά το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταβιβάζεται από το Ταμείο Συνοχής για να διατεθεί αποκλειστικά σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, μέγιστα ποσοστά χρηματοδότησης είναι εκείνα που ισχύουν για το Ταμείο Συνοχής όπως αναφέρονται σε κανονισμό περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής, για τις κάτωθι δράσεις:
(α)
δράσεις όσον αφορά τις επιχορηγήσεις μελετών:
(β)
δράσεις όσον αφορά τις επιχορηγήσεις εργασιών:
i)
σιδηροδρομικές και εσωτερικές πλωτές μεταφορές·
ii)
δράσεις στήριξης των διασυνοριακών οδικών τμημάτων και, στην περίπτωση κρατών μελών χωρίς σιδηροδρομικό δίκτυο, του οδικού δικτύου ΔΕΔ-Μ,
iii)
δράσεις όσον αφορά τις χερσαίες μεταφορές, συνδέσεις με τις πολυτροπικές πλατφόρμες υλικοτεχνικής υποστήριξης και ανάπτυξή τους, συμπεριλαμβανομένων των συνδέσεων με εσωτερικούς και θαλάσσιους λιμένες και αερολιμένες, μεταξύ άλλων με μηχανισμούς για αυτόματη αλλαγή τροχιάς, καθώς και ανάπτυξη των λιμένων, συμπεριλαμβανομένων των παγοθραυστικών δυνατοτήτων, όπως επίσης και ανάπτυξη των σημείων διασύνδεσης, αποδίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στις σιδηροδρομικές συνδέσεις, με την εξαίρεση των κρατών μελών χωρίς σιδηροδρομικό δίκτυο·
(γ)
δράσεις όσον αφορά τις επιχορηγήσεις για συστήματα και υπηρεσίες τηλεματικών εφαρμογών:
i)
το ERTMS, το RIS και το VTMIS, το σύστημα SESAR και το ITS όσον αφορά τον οδικό τομέα ·
ii)
άλλα συστήματα τηλεματικών εφαρμογών·
iii)
δράσεις για τη στήριξη της ανάπτυξης των θαλάσσιων αρτηριών·
(δ)
δράσεις όσον αφορά τις επιχορηγήσεις δράσεων για τη στήριξη νέων τεχνολογιών και καινοτομιών για όλα τα μέσα μεταφορών.
Άρθρο 12
Ακύρωση, μείωση, αναστολή και λήξη της επιχορήγησης
1. Η Επιτροπή ακυρώνει, εξαιρουμένων δεόντως αιτιολογημένων περιπτώσεων, τη δημοσιονομική ενίσχυση που χορηγήθηκε για μελέτες οι οποίες δεν έχουν αρχίσει εντός ενός έτους από την ημερομηνία έναρξης που καθορίζεται στους όρους χορήγησης της ενίσχυσης ή εντός δύο ετών από την ημερομηνία αυτή, για όλες τις υπόλοιπες δράσεις που είναι επιλέξιμες για δημοσιονομική ενίσχυση στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού.
2. Η Επιτροπή δύναται να αναστέλλει, να μειώνει, να ανακτά ή να παύει τη δημοσιονομική ενίσχυση σύμφωνα με τους όρους του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 ή μετά από αξιολόγηση της προόδου του έργου, ιδίως σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων κατά την υλοποίηση της δράσης.
3. Η Επιτροπή δύναται να ζητήσει την πλήρη ή μερική επιστροφή του ποσού της δημοσιονομικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε, εάν, εντός δύο ετών από την ημερομηνία περάτωσης που καθορίζεται στους όρους χορήγησης της ενίσχυσης, δεν έχει ολοκληρωθεί η υλοποίηση της δράσης που έλαβε τη δημοσιονομική ενίσχυση.
4. Πριν η Επιτροπή λάβει οιαδήποτε από τις αποφάσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2 και 3 του παρόντος άρθρου, εξετάζει την υπόθεση λεπτομερώς σε συντονισμό με τους οικείους φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 και διαβουλεύεται με τους ενδιαφερόμενους δικαιούχους, ώστε να δύνανται να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους εντός ευλόγου προθεσμίας. Μετά την ενδιάμεση αξιολόγηση, η Επιτροπή κοινοποιεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το σύνολο των αποφάσεων που ελήφθησαν κατά την κατ’έτος έγκριση των προγραμμάτων εργασίας που προβλέπονται στο άρθρο 17.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
Δημόσιες συμβάσεις προμήθειας
Άρθρο 13
Δημόσιες συμβάσεις προμήθειας
1. Οι διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων προμήθειας που ακολουθεί η Επιτροπή ή ένας από τους φορείς κατά το άρθρο 6 παράγραφος 3 που ενεργεί για ίδιο λογαριασμό ή από κοινού με κράτη μέλη μπορούν να:
(α)
περιλαμβάνουν ειδικούς όρους, όπως τον τόπο εκτέλεσης των δραστηριοτήτων που αφορά η σύμβαση, εφόσον αυτό αιτιολογείται δεόντως από τους στόχους των δράσεων και με την προϋπόθεση ότι αυτοί οι ειδικοί όροι δεν παραβιάζουν τις ενωσιακές και εθνικές αρχές περί δημοσίων συμβάσεων προμήθειας·
(β)
επιτρέπουν την ανάθεση πολλαπλών συμβάσεων με την ίδια διαδικασία («πολλαπλές πηγές»).
2. Εφόσον αιτιολογείται δεόντως και είναι απαραίτητο για την εκτέλεση των δράσεων, η παράγραφος 1 εφαρμόζεται επίσης σε διαδικασίες σύναψης συμβάσεων προμήθειας εκτελούμενες από δικαιούχους επιχορηγήσεων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
Χρηματοδοτικά μέσα
Άρθρο 14
Είδη χρηματοδοτικών μέσων
1. Χρηματοδοτικά μέσα που συστήνονται σύμφωνα με τον Τίτλο VIII του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 μπορούν να χρησιμοποιηθούν ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τις οντότητες που εκτελούν δράσεις, οι οποίες συμβάλλουν στην υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος κατά τους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και (ΕΕ) αριθ. 347/2013 και τον κανονισμό σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών, καθώς και η επίτευξη των στόχων τους. Τα χρηματοδοτικά μέσα βασίζονται σε εκ των προτέρων αξιολόγηση των ατελειών της αγοράς ή των περιπτώσεων μη ικανοποιητικής επενδυτικής κατάστασης, καθώς και των επενδυτικών αναγκών. Οι κύριοι όροι, προϋποθέσεις και διαδικασίες κάθε χρηματοδοτικού μέσου καθορίζονται στο Μέρος ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού.
2. Η συνολική συμβολή από τον προϋπολογισμό της Ένωσης στα χρηματοδοτικά μέσα δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10 % του συνολικού χρηματοδοτικού κονδυλίου της ΔΣΕ που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1.
3. Όλα τα χρηματοδοτικά μέσα που έχουν συσταθεί βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 680/2007, καθώς και το μέσο καταμερισμού κινδύνου για ομόλογα έργων που προβλέπεται στην απόφαση αριθ. 1639/2006/EC μπορούν να συγχωνεύονται, κατά περίπτωση και μετά από εκ των προτέρων αξιολόγηση, με χρηματοδοτικά μέσα που δημιουργούνται βάσει του παρόντος κανονισμού.
Η συγχώνευση ομολόγων έργων υπόκειται στην κατάρτιση της ενδιάμεσης έκθεσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2013, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και στην απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ. Η πρωτοβουλία για τα ομόλογα έργων αρχίζει προοδευτικά με ανώτατο όριο τα EUR 230 000 000 κατά τα έτη 2014 και 2015. Η πλήρης εφαρμογή της εν λόγω πρωτοβουλίας υπόκειται στην πραγματοποίηση ανεξάρτητης πλήρους αξιολόγησης το 2015, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και στην απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ. Βάσει της αξιολόγησης αυτής, η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις επιλογές, μελετά το ενδεχόμενο να προτείνει κατάλληλες κανονιστικές αλλαγές, συμπεριλαμβανομένων νομοθετικών αλλαγών, ιδίως εάν η προβλεπόμενη αποδοχή από την αγορά δεν είναι ικανοποιητική ή σε περίπτωση που καταστούν διαθέσιμοι επαρκείς εναλλακτικοί πόροι μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης με δανεισμό.
4. Δύνανται να χρησιμοποιούνται τα κάτωθι χρηματοδοτικά μέσα:
(α)
μέσα παροχής ιδίων κεφαλαίων, όπως επενδυτικά ταμεία εστιασμένα στην παροχή κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου για δράσεις που συμβάλλουν στην υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος·
(β)
δάνεια ή/και εγγυήσεις που υποστηρίζονται από άλλα μέσα επιμερισμού του κινδύνου, συμπεριλαμβανομένου μηχανισμού πιστωτικής ενίσχυσης των ομολόγων έργου για να υποστηριχθούν μεμονωμένα έργα ή δέσμες έργων, τα οποία εκδίδει χρηματοπιστωτικός οργανισμός από ίδιους πόρους και με τη συνεισφορά της Ένωσης στη σύσταση προβλέψεων ή/και στη διάθεση κεφαλαίων·
Άρθρο 15
Όροι χορήγησης χρηματοδοτικής ενίσχυσης με χρηματοδοτικό μέσο
1. Οι στηριζόμενες από χρηματοδοτικό μέσο δράσεις επιλέγονται με βάση την ωριμότητά τους, ενώ επιδιώκεται ανά τομέα διαφοροποίηση κατά τα άρθρα 3 και 4, καθώς και γεωγραφική ισορροπία μεταξύ των κρατών μελών. Πρέπει δε:
(α)
να έχουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία·
(β)
να ανταποκρίνονται στους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»·
(γ)
να επιτυγχάνουν μόχλευση όσον αφορά την ενωσιακή στήριξη, να σκοπεύουν δηλαδή στην κινητοποίηση πόρων στα πλαίσια συνολικής επένδυσης υπερβαίνουσας το μέγεθος της συμβολής της Ένωσης, σύμφωνα με δείκτες που έχουν προσδιορισθεί εκ των προτέρων.
2. Η Ένωση, οποιοδήποτε κράτος μέλος και άλλοι επενδυτές δύνανται να παρέχουν ενίσχυση επιπρόσθετη των συνεισφορών που λαμβάνονται με τα χρηματοδοτικά μέσα, με την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή συμφωνεί σε τυχόν αλλαγές των κριτηρίων επιλεξιμότητας των δράσεων ή/και της επενδυτικής στρατηγικής του μέσου, οι οποίες είναι ενδεχομένως αναγκαίες λόγω της πρόσθετης συνεισφοράς.
3. Τα χρηματοδοτικά μέσα σκοπεύουν να ενισχύσουν το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα της δαπάνης της Ένωσης, προσελκύοντας πρόσθετους πόρους από ιδιώτες επενδυτές. Τα χρηματοδοτικά μέσα μπορούν να επιτυγχάνουν αποδεκτές αποδόσεις, ώστε να ανταποκρίνονται στους στόχους άλλων εταίρων ή επενδυτών, επιδιώκοντας όμως συγχρόνως να διαφυλάξουν την αξία των στοιχείων ενεργητικού που παρέχονται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
4. Τα χρηματοδοτικά μέσα που παρέχονται βάσει του παρόντος κανονισμού μπορούν να συνδυάζονται με επιχορηγήσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
5. Η Επιτροπή μπορεί να καθορίζει πρόσθετους όρους στα προγράμματα εργασίας του άρθρου 17, ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες ανά τομέα μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και ενέργειας.
Άρθρο 16
Δράσεις σε τρίτες χώρες
Δράσεις σε τρίτες χώρες μπορούν να υποστηρίζονται με χρηματοδοτικά μέσα, εφόσον οι δράσεις αυτές είναι αναγκαίες για την υλοποίηση έργου κοινού ενδιαφέροντος.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
Προγραμματισμός, εφαρμογή και ελέγχος
Άρθρο 17
Πολυετή ή/και ετήσια προγράμματα εργασιών
1. Η Επιτροπή θεσπίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, πολυετή και ετήσια προγράμματα εργασιών για έκαστο των τομέων μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και ενέργειας. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να θεσπίζει πολυετή και ετήσια προγράμματα εργασιών τα οποία καλύπτουν περισσότερους από έναν τομείς. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 25 παράγραφος 2.
2. Η Επιτροπή επανεξετάζει τα πολυετή προγράμματα εργασίας τουλάχιστον στα μέσα της περιόδου εφαρμογής τους. Εφόσον είναι αναγκαίο, η Επιτροπή αναθεωρεί το πολυετές πρόγραμμα εργασιών με εκτελεστική πράξη. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 25 παράγραφος 2.
3. Η Επιτροπή θεσπίζει πολυετή προγράμματα εργασίας στον τομέα των μεταφορών για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που αναφέρονται στο Μέρος I του Παραρτήματος Ι.
Το ύψος της συνολικής χρηματοδοτικής στήριξης κυμαίνεται μεταξύ 80 % και 85 % των δημοσιονομικών πόρων που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α).
Τα έργα που αναφέρονται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι δεν είναι δεσμευτικά για τις αποφάσεις προγραμματισμού των κρατών μελών. Η απόφαση για την υλοποίηση αυτών των έργων εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών και εξαρτάται από τις δυνατότητες δημόσιας χρηματοδότησης και την κοινωνικοοικονομική τους βιωσιμότητα σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1315/2013.
4. Η Επιτροπή θεσπίζει τα ετήσια προγράμματα εργασίας για τους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας για έργα κοινού ενδιαφέροντος που δεν περιλαμβάνονται στα πολυετή προγράμματα εργασίας.
5. Η Επιτροπή, κατά τη θέσπιση των πολυετών και των ετήσιων προγραμμάτων ανά τομέα καθορίζει τα κριτήρια επιλογής και ανάθεσης σύμφωνα με του στόχους και τις προτεραιότητες που προβλέπονται στα άρθρα 3 και 4 του παρόντος κανονισμού και στους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και (ΕΕ) αριθ. 347/2013 ή στον κανονισμό σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών. Κατά τον καθορισμό των κριτηρίων ανάθεσης, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τους γενικούς προσανατολισμούς που περιέχονται στο Μέρος V του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού.
6. Στον τομέα της ενέργειας και, όσον αφορά τα δύο πρώτα ετήσια προγράμματα εργασίας, δίδεται προτεραιότητα σε έργα κοινού ενδιαφέροντος καθώς και σε σχετικές ενέργειες που αποβλέπουν στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης, στην εξάλειψη των ενεργειακών σημείων συμφόρησης και στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας.
7. Τα προγράμματα εργασίας συντονίζονται ούτως ώστε να αξιοποιούνται οι συνέργειες που δημιουργούνται μεταξύ των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, ιδίως σε πεδία όπως τα ευφυή ενεργειακά δίκτυα, η ηλεκτροκίνηση, τα ευφυή και βιώσιμα συστήματα μεταφορών, η κοινή δουλεία διόδου και η διασύνδεση των υποδομών. Η Επιτροπή εκδίδει τουλάχιστον μία πολύ-τομεακή πρόσκληση υποβολής προτάσεων για δράσεις επιλέξιμες δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 5 ενώ το ύψος του ποσού που διατίθεται για τη χρηματοδότηση του κάθε τομέα εξαρτάται από τη σχετική συμμετοχή του στις επιλέξιμες δαπάνες των δράσεων που χρηματοδοτούνται από τη ΔΣΕ.
Άρθρο 18
Χορήγηση δημοσιονομικής συνδρομής από την Ένωση
1. Μετά από κάθε πρόσκληση υποβολής προτάσεων με βάση το πολυετές πρόγραμμα εργασίας ή τα ετήσια προγράμματα εργασίας που προβλέπονται στο άρθρο 17, η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 25, αποφασίζει το ποσό της δημοσιονομικής συνδρομής που χορηγείται στα έργα ή τμήματα έργων που επιλέγονται. Η Επιτροπή προσδιορίζει τους όρους και τις μεθόδους υλοποίησής τους.
2. Η Επιτροπή ενημερώνει τους δικαιούχους και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη για κάθε απόφαση χορήγησης δημοσιονομικής συνδρομής.
Άρθρο 19
Ετήσιες δόσεις
Η Επιτροπή μπορεί να κατανέμει τις πιστώσεις του προϋπολογισμού, σε ετήσιες δόσεις. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή δεσμεύει κάθε χρόνο τις ετήσιες δόσεις λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο των χρηματοδοτούμενων δράσεων, τις εκτιμώμενες ανάγκες τους και τον διαθέσιμο προϋπολογισμό.
Η Επιτροπή γνωστοποιεί στους δικαιούχους των επιχορηγήσεων, στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και, στην περίπτωση χρηματοδοτικών μέσων, στα ενδιαφερόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα της δέσμευσης κάθε ετήσιας δόσης.
Άρθρο 20
Μεταφορά ετήσιων πιστώσεων
Πιστώσεις που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί έως το τέλος του οικονομικού έτους για το οποίο είχαν εγγραφεί μεταφέρονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 996/2012.
Άρθρο 21
Πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση
1. Με την επιφύλαξη της έγκρισης του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους/κρατών μελών, όπως προβλέπεται στη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 172 ΣΛΕΕ, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 του παρόντος κανονισμού για την τροποποίηση του Μέρους Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι αλλαγές που αφορούν τις χρηματοδοτικές προτεραιότητες των διευρωπαϊκών δικτύων και οι αλλαγές που αφορούν τα έργα κοινού ενδιαφέροντος, όπως καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013. Κατά την τροποποίηση του Μέρους Ι του Παραρτήματος Ι, η Επιτροπή εξασφαλίζει τα εξής:
α)
τα έργα κοινού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 ενδέχεται να πραγματοποιούνται, εν όλω ή εν μέρει, στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2014-2020,
β)
οι τροποποιήσεις να συμφωνούν με τα κριτήρια επιλεξιμότητας που καθορίζονται στο άρθρο 7 του παρόντος κανονισμού,
γ)
όσον αφορά το Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, όλα τα επιμέρους τμήματα να περιλαμβάνουν έργα υποδομών η υλοποίηση των οποίων απαιτεί την εγγραφή τους σε πολυετές πρόγραμμα εργασίας δυνάμει του άρθρου 17 παράγραφος 3 του παρόντος κανονισμού, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αλλαγή της σειράς των διαδρόμων του κεντρικού δικτύου.
2. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση σύμφωνα με το άρθρο 26 του παρόντος κανονισμού για την τροποποίηση των βασικών όρων, προϋποθέσεων και διαδικασιών που προβλέπονται στο Μέρος ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού και αφορούν τη συνεισφορά της Ένωσης σε κάθε χρηματοδοτικό μέσο που έχει συσταθεί βάσει είτε του χρεωστικού είτε του συμμετοχικού μέσου που ορίζονται στο Μέρος ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι που παρόντος κανονισμού σύμφωνα με τα πορίσματα της ενδιάμεσης έκθεσης και μετά την πλήρη και ανεξάρτητη αξιολόγηση της πιλοτικής φάσης της πρωτοβουλίας για ομόλογα έργων στην «Ευρώπη 2020» που θεσπίστηκε από την απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 680/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και με σκοπό να λάβει υπόψη τις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς και τη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού και της λειτουργίας των χρηματοδοτικών μέσων δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Στις περιπτώσεις του πρώτου εδαφίου, κατά την τροποποίηση του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή εξασφαλίζει πάντοτε τα εξής:
α)
οι τροποποιήσεις να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, συμπεριλαμβανομένης της εκ των προτέρων αξιολόγησης που αναφέρεται στο άρθρο 140 παράγραφος 2 σημείο στ) αυτού, και
β)
οι τροποποιήσεις να περιορίζονται:
i)
στην τροποποίηση του κατώτατου ορίου χρηματοδότησης του δευτερεύοντος χρέους, όπως αναφέρεται στο σημείο Ι. 1. (α) και (β) του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού με σκοπό την τομεακή διαφοροποίηση και τη γεωγραφική ισορροπία μεταξύ των κρατών μελών, σύμφωνα με το άρθρο 15,
ii)
στην τροποποίηση του κατώτατου ορίου χρηματοδότησης του κύριου χρέους, όπως αναφέρεται στο σημείο Ι. 1. (α) του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού με σκοπό την τομεακή διαφοροποίηση και τη γεωγραφική ισορροπία μεταξύ των κρατών μελών, σύμφωνα με το άρθρο 15,
iii)
στο συνδυασμό με άλλες πηγές χρηματοδότησης, όπως αναφέρεται στα σημεία Ι. 3 και ΙΙ.3 του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι,
iv)
στην επιλογή των εντεταλμένων οντοτήτων, όπως αναφέρονται στα σημεία Ι. 4 και ΙΙ.4 του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι, και
v)
στην τιμολόγηση και στον καταμερισμό των κινδύνων και των εσόδων, όπως αναφέρονται στα σημεία Ι. 6 και ΙΙ.6 του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι.
3. Στον τομέα των μεταφορών, και στο πλαίσιο αφενός των γενικών στόχων που ορίζονται στο άρθρο 3 και των ειδικών, τομεακών στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4, παράγραφος 2,, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26, διευκρινίζοντας τις χρηματοδοτικές προτεραιότητες που πρέπει να αποτυπώνονται στα προγράμματα εργασιών που αναφέρονται στο άρθρο 17 κατά τη διάρκεια της ΔΣΕ για τις επιλέξιμες δράσεις δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 2. Η Επιτροπή μπορεί να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις μέχρι τις 22 Δεκεμβρίου 2014.
4. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 για την αύξηση του ανώτατου ορίου που προβλέπεται στο άρθρο 14 παράγραφος 2 έως 20 %, υπό την επιφύλαξη τήρησης των ακόλουθων προϋποθέσεων:
i)
η αξιολόγηση της Πρωτοβουλίας για Ομόλογα Έργων Ευρώπη 2020 κατά το 2015 είναι θετική, και
ii)
η απορρόφηση των χρηματοδοτικών μέσων υπερβαίνει το 8 % ως προς τις συμβατικές δεσμεύσεις ανά έργο.
5. Εφόσον κρίνεται απαραίτητη η απόκλιση από την προβλεπόμενη χρηματοδότηση συγκεκριμένου στόχου του τομέα των μεταφορών κατά περισσότερο από 5 ποσοστιαίες μονάδες, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 για την τροποποίηση των ενδεικτικών ποσοστών που ορίζονται στο Μέρος ΙV I του Παραρτήματος Ι.
6. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 για την τροποποίηση του καταλόγου των γενικών προσανατολισμών του Μέρους V του Παραρτήματος Ι που λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των κριτηρίων ανάθεσης ούτως ώστε να αντικατοπτρίζονται τα πορίσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης του κανονισμού ή τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την εφαρμογή του, κατά τρόπο συμβατό με τις αντίστοιχες τομεακές κατευθυντήριες γραμμές.
Άρθρο 22
Ευθύνη των δικαιούχων και των κρατών μελών
Εντός των αντίστοιχων σφαιρών ευθύνης τους και με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων που υπέχουν οι δικαιούχοι βάσει των προϋποθέσεων που διέπουν τις επιχορηγήσεις, οι δικαιούχοι και τα κράτη μέλη καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για την υλοποίηση των έργων κοινού ενδιαφέροντος για τα οποία λαμβάνουν ενωσιακή χρηματοδοτική συνδρομή δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν την τεχνική παρακολούθηση και τον οικονομικό έλεγχο των δράσεων σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή και πιστοποιούν ότι οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για έργα ή τμήματα έργων εκταμιεύτηκαν και ότι η εκταμίευση έγινε σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες. Τα κράτη μέλη δύνανται να ζητούν τη συμμετοχή της Επιτροπής στους επιτόπιους ελέγχους και τις επιθεωρήσεις.
Τα κράτη μέλη ενημερώνουν σε ετήσια βάση την Επιτροπή, εάν είναι εφικτό μέσω ενός διαδραστικού συστήματος γεωγραφικών και τεχνικών πληροφοριών, σχετικά με την πρόοδο υλοποίησης των έργων κοινού ενδιαφέροντος και τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται προς το σκοπό αυτό, συνυπολογίζοντας το ύψος της χρηματοδότησης που χρησιμοποιείται για την επίτευξη στόχων που αφορούν την κλιματική αλλαγή. Επ’ αυτής της βάσεως, η Επιτροπή δημοσιοποιεί, και ενημερώνει τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, πληροφορίες σχετικά με τα συγκεκριμένα έργα που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της ΔΣΕ.
Άρθρο 23
Συμμόρφωση προς τις πολιτικές και το δίκαιο της Ένωσης
Χρηματοδότηση δυνάμει του παρόντος κανονισμού χορηγείται μόνον για δράσεις που συμφωνούν με το ενωσιακό δίκαιο και συνάδουν με τις αντίστοιχες πολιτικές της Ένωσης.
Άρθρο 24
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
1. Κατά την υλοποίηση δράσεων χρηματοδοτούμενων βάσει του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίζει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και, σε περίπτωση παρατυπιών, με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και, εφόσον χρειασθεί, με την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων.
2. Η Επιτροπή, ή οι εκπρόσωποί της, και το Ελεγκτικό Συνέδριο έχουν την αρμοδιότητα λογιστικού ελέγχου, βάσει εγγράφων και επιτόπιων ελέγχων, επί των δράσεων κάθε δικαιούχου επιχορήγησης, φορέα υλοποίησης, εργολάβου και υπεργολάβου που λαμβάνει χρηματοδότηση από την Ένωση δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
3. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) μπορεί να διενεργεί έρευνες, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις και διαδικασίες που ορίζει ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23) και του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (24), για τη διαπίστωση ενδεχόμενης απάτης, διαφθοράς ή άλλης παράνομης δραστηριότητας κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, σε σχέση με συμφωνία ή απόφαση επιχορήγησης ή σύμβαση που χρηματοδοτείται δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
4. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1, 2 και 3, οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, οι συμφωνίες και συμβάσεις επιχορήγησης και οι συμβάσεις που απορρέουν από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού περιλαμβάνουν διατάξεις που εξουσιοδοτούν ρητώς την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διενεργούν τέτοιου είδους οικονομικούς ελέγχους και έρευνες, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους.
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ
ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 25
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή συντονισμού της ΔΣΕ. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
3. Η επιτροπή εξασφαλίζει την οριζόντια εξέταση των προγραμμάτων εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 17 προκειμένου να εξασφαλίζεται η συνοχή τους και να εντοπίζονται, να αξιοποιούνται και να αξιολογούνται οι συνέργειες μεταξύ των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Ειδικότερα, αναλαμβάνει το συντονισμό των προγραμμάτων εργασίας ώστε να δίδεται η δυνατότητα πολυτομεακών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων.
Άρθρο 26
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 21 εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή από 1ης Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
3. Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 21 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο. Η απόφαση για την ανάκληση περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σ’ αυτήν. Δεν θίγει το κύρος των ήδη εν ισχύι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
4. Μόλις εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτοχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο..
5. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 21 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή αν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλλουν αντιρρήσεις. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 27
Αξιολόγηση
1. Το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και τους δικαιούχους, συντάσσει και υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση αξιολόγησης στην οποία εξετάζει την επίτευξη των στόχων όλων των μέτρων (ως προς τα αποτελέσματα και τις επιπτώσεις), την αποδοτική αξιοποίηση των πόρων και την ευρωπαϊκή προστιθεμένη αξία της ΔΣΕ, προκειμένου να ληφθεί απόφαση ανανέωσης, τροποποίησης ή αναστολής των μέτρων. Η αξιολόγηση αφορά επίσης την έκταση της απλούστευσης, την εσωτερική και εξωτερική συνοχή των μέτρων, τη συνεχιζόμενη συνάφεια όλων των στόχων καθώς και τη συμβολή αυτών στην επίτευξη των προτεραιοτήτων της Ένωσης για ευφυή και βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς, συμπεριλαμβανομένου του αντικτύπου στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή. Η έκθεση αξιολόγησης περιλαμβάνει αξιολόγηση των οικονομιών κλίμακας που επιτυγχάνει η Επιτροπή σε χρηματοδοτικό, τεχνικό και ανθρώπινο επίπεδο όσον αφορά τη διαχείριση της ΔΣΕ και, κατά περίπτωση, του συνολικού αριθμού των έργων που υλοποιούνται με την αξιοποίηση των συνεργειών μεταξύ των τομέων. Επιπλέον, η εν λόγω αξιολόγηση εξετάζει τρόπους ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας των χρηματοδοτικών μέσων. Η έκθεση αξιολόγησης συνεκτιμά τα αποτελέσματα της αξιολόγησης στις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των μέτρων που έχουν προηγηθεί.
2. Η ΔΣΕ λαμβάνει υπόψη την ανεξάρτητη πλήρη αξιολόγηση της πρωτοβουλίας για ομόλογα έργων στην «Ευρώπη 2020», η οποία πρόκειται να εκπονηθεί το 2015. Με βάση την αξιολόγηση αυτή, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αξιολογούν τη συνάφεια της πρωτοβουλίας για ομόλογα έργων στην «Ευρώπη 2020» και την αποτελεσματικότητά της όσον αφορά την αύξηση του όγκου των επενδύσεων σε έργα προτεραιότητας και την ενίσχυση της αποδοτικότητας των δαπανών της Ένωσης.
3. Η Επιτροπή πραγματοποιεί εκ των υστέρων αξιολόγηση σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και τους δικαιούχους. Στην εκ των υστέρων αξιολόγηση εξετάζονται η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα της ΔΣΕ, ο αντίκτυπός της στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, η συμβολή της στην επίτευξη των προτεραιοτήτων της Ένωσης για ευφυή και βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς καθώς και η κλίμακα και τα αποτελέσματα της χρηματοδότησης που χρησιμοποιείται για την επίτευξη των στόχων που αφορούν την κλιματική αλλαγή.
4. Οι αξιολογήσεις εκτιμούν την πρόοδο με βάση τους δείκτες επιδόσεων που αναφέρονται στα άρθρα 3 και 4.
5. Η Επιτροπή διαβιβάζει τα πορίσματα των εν λόγω αξιολογήσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.
6. Προκειμένου να κρίνουν εάν επιτεύχθηκαν οι στόχοι,-συμπεριλαμβανομένων των στόχων που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος-, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, με τη βοήθεια άλλων πιθανών δικαιούχων, δύνανται να προβαίνουν σε αξιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης των έργων και των επιπτώσεων της υλοποίησής τους.
7. Η Επιτροπή δύναται να ζητήσει από κράτος μέλος που εμπλέκεται σε έργο κοινού ενδιαφέροντος να της υποβάλει ειδική αξιολόγηση των δράσεων και των συναφών έργων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού ή, κατά περίπτωση, να της παρ άσχει τις απαιτούμενες πληροφορίες και συνδρομή ούτως ώστε να προβεί η ίδια στην αξιολόγηση των έργων αυτών.
Άρθρο 28
Πληροφόρηση, επικοινωνία και δημοσιότητα
1. Οι δικαιούχοι και, κατά περίπτωση, τα οικεία κράτη μέλη, μεριμνούν ώστε να δίδεται επαρκής δημοσιότητα και να εφαρμόζεται η αρχή της διαφάνειας κατά τη χορήγηση της χρηματοδοτικής συνδρομής δυνάμει του παρόντος κανονισμού, ώστε το ευρύ κοινό να ενημερώνεται για τον ρόλο της Ένωσης στην υλοποίηση των έργων.
2. Η Επιτροπή οργανώνει δράσεις πληροφόρησης και προβολής, τόσο για τα έργα που χρηματοδοτούνται από τη ΔΣΕ όσο και για τις επιπτώσεις τους. Οι πόροι που διατίθενται για δράσεις προβολής δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού συμβάλλουν επίσης στην εταιρική προβολή των πολιτικών προτεραιοτήτων της Ένωσης, στον βαθμό που αυτές είναι σχετικές με τους γενικούς στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 3.
Άρθρο 29
Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 913/2010 τροποποιείται ως εξής:
Το Παράρτημα του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010 αντικαθίσταται από το κείμενο του Παραρτήματος ΙΙ του παρόντος κανονισμού. Κατά συνέπεια, οι τροποποιημένοι σιδηροδρομικοί διάδρομοι εμπορευματικών μεταφορών συνεχίζουν να υπάγονται στις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010.
Άρθρο 30
Μεταβατικές διατάξεις
Ο παρών κανονισμός δεν θίγει ούτε τη συνέχιση ή τροποποίηση -συμπεριλαμβανομένης της ολικής ή μερικής κατάργησης- των σχετικών έργων μέχρι τη λήξη τους ούτε τη χρηματοδότηση που έχει εγκρίνει η Επιτροπή δυνάμει των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και (ΕΚ) αριθ. 67/2010, ή οποιασδήποτε άλλης σχετικής νομοθετικής πράξης που ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 2013, - και η οποία εξακολουθεί να χορηγείται για τις σχετικές δράσεις μέχρι τη λήξη τους.
Άρθρο 31
Κατάργηση
Με την επιφύλαξη του άρθρου 30 του παρόντος κανονισμού, οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και (ΕΚ) αριθ. 67/2010 καταργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Άρθρο 32
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 11 Δεκεμβρίου 2013.