РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1290/2013 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 11 декември 2013 година
за определяне на правилата за участие и разпространение на резултатите в „Хоризонт 2020“ - рамкова програма за научни изследвания и иновации (2014-2020 г.)“ и за отмяна на Регламент (ЕО) № 1906/2006
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално членове 173, 183 и член 188, параграф 2 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта за законодателен акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Сметната палата (1),
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
Рамковата програма за научни изследвания и иновации „Хоризонт 2020“ (2014-2020 г.) („Хоризонт 2020“) е създадена с Регламент (ЕС) № 1291/2013 на Европейския парламент и на Съвета (4). Посоченият регламент следва да бъде допълнен с правила за участие в непреки дейности, предприети по „Хоризонт 2020“ и за използване и разпространение на резултатите от тези дейности.
(2)
„Хоризонт 2020“ следва да се прилага така, че да допринесе пряко за заемане на водещи позиции в промишлеността, за растежа и заетостта, както и за благоденствието на гражданите в Европа, и да отразява стратегическото виждане, залегнало в съобщението на Комисията от 6 октомври 2010 г., озаглавено „Водеща инициатива на стратегията „Европа 2020“ Съюз за иновации“, в което Комисията се задължава коренно да опрости достъпа на участниците.
(3)
„Хоризонт 2020“ следва да подпомага постигането и функционирането на Европейско научноизследователско пространство, в което изследователите, научните знания и технологиите се движат свободно, чрез укрепване на сътрудничеството както между Съюза и държавите-членки, така и сред държавите-членки, по-специално чрез прилагане на съгласуван набор от правила.
(4)
Правилата за участие, използване и разпространение по „Хоризонт 2020“, установени в настоящия регламент ("правилата") следва да отразяват адекватно препоръките на Европейския парламент, обобщени в неговата резолюция от 11 ноември 2010г. относно опростяването на изпълнението на рамковите програми за научни изследвания (5), и на Съвета относно опростяването на административните и финансовите изисквания на рамковите програми за научни изследвания. Правилата следва да придадат последователност на мерките за опростяване, които вече са въведени по силата на Решение № 1982/2006/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (6).Те следва да бъдат съобразени с препоръките от окончателния доклад на експертната група, озаглавен „Междинна оценка на Седмата рамкова програма“ от 12 ноември 2010 г., както и следва да доведат до по-нататъшен напредък в облекчаването на административната тежест за участниците и в намаляването на сложността на финансовите разпоредби с цел улесняване на участието и снижаване на финансовите грешки. В правилата следва също така да се отразят тревогите и препоръките на научноизследователската общност, произтичащи от дебата, предизвикан от съобщението на Комисията от 29 април 2010 г., озаглавено „Опростяване на изпълнението на рамковите програми за научни изследвания“и последвалата го Зелена книга от 9 февруари 2011 г., озаглавена „От предизвикателства към възможности - изграждане на обща стратегическа рамка за финансиране от ЕС на научните изследвания и иновациите“.
(5)
Междинната оценка на „Хоризонт 2020“ следва да включва оценка на новия модел на финансиране, включително въздействието му върху равнищата на финансиране, участието и привлекателността на "Хоризонт 2020".
(6)
Комисията или съответният орган за финансиране следва да гарантира, че насоките и информацията са достъпни за всички потенциални участници към момента на публикуване на поканата за представяне на предложения.
(7)
За да се осигури съгласуваност с другите програми за финансиране от Съюза, „Хоризонт 2020“ следва да се прилага в съответствие с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 на Европейския парламент и на Съвета (7), и делегирания регламент на Комисията (ЕС) 1268/2012 (8), като надлежно се отчита специфичният характер на научноизследователските и иновационните дейности.
(8)
Необходимо е да се гарантира комплексен подход чрез обединяване на дейностите, извършвани въз основа на действащата Седма рамкова програма за научни изследвания, технологично развитие и демонстрационни дейности (2007-2013 г.), приета с Решение № 1982/2006/ЕО на Европейския парламент и на Съвета, на Рамковата програма за конкурентоспособност и иновации, създадена с Решение № 1639/2006/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (9) и от Европейския институт за иновации и технологии („EIT“), създаден с Регламент (ЕО) № 294/2008 на Европейския парламент и на Съвета (10), с което да се улесни участието, да се създаде по-съгласуван набор от инструменти и да се повиши научното и икономическото въздействие, като същевременно се избегнат дублирането и разпокъсването. За осигуряването на цялостна рамка, улесняваща участието в програми, които се подпомагат финансово от Съюза чрез бюджета на „Хоризонт 2020“, включително в програми, ръководени от EIT, смесени предприятия или всякакви други структури, създадени по силата на член 187 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС), и в програми, осъществявани от държавите-членки съгласно член 185 от ДФЕС, следва да се прилагат общи правила.
Същевременно следва да се гарантира гъвкавост при приемането на конкретни правила, когато това е оправдано поради специфичните нужди на съответните дейности. За да се вземат предвид специфичните оперативни нужди, установени в рамките на съответния основен акт на органите, създадени по член 187 от ДФЕС, на Комисията следва да бъдат делегирани правомощия за приемане на актове в съответствие с член 290 от ДФЕС. Особено важно е по време на подготвителната си работа Комисията да провежда подходящи консултации, включително на експертно равнище. При подготовката и съставянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и на Съвета.
(9)
Дейностите, които попадат в приложното поле на настоящия регламент, следва да бъдат съобразени със зачитането на основните права и съблюдаването на принципите, заложени по-специално в Хартата на основните права на Европейския съюз. Тези дейности следва да бъдат в съответствие с правните задължения, в т.ч. с международното право и с всички релевантни решения на Комисията като обявлението на Комисията от 28 юни 2013 г. (11),., както и с етичните принципи, които включват принципът да се избягват всякакви нарушения на почтеността на научните изследвания.
(10)
В съответствие с целите на международното сътрудничество, определени в членове 180 и 186 от ДФЕС, следва да бъде поощрявано участието на правни образувания, установени в трети държави, и на международни организации. Прилагането на правилата следва да бъде в съответствие с мерките, приети съгласно членове 75 и 215 от ДФЕС, както и с международното право. Прилагането на правилата следва също така надлежно да отчита условията за участие на образувания от Съюза в съответните програми на трети държави.
(11)
Правилата следва да осигурят съгласувана, изчерпателна и прозрачна рамка, която да гарантира възможно най-ефикасното изпълнение на програмата, като се вземе предвид необходимостта от лесен достъп чрез опростени процедури за всички участници, особено за микро, малки и средни предприятия (МСП). Финансовата помощ от Съюза може да се предоставя в различна форма.
(12)
Съгласно принципа на прозрачност и в допълнение към оповестяването, посочено в Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и в Регламент (ЕС) № 1268/2012, Комисията следва да публикува открити покани за представяне на предложения на интернет страниците на „Хоризонт 2020“ посредством специални информационни канали, както и следва да осигури широкото им разпространение, в т.ч. посредством националните точки за контакт и при поискване в достъпни формати, когато това е осъществимо.
(13)
Посочените в настоящия регламент критерии за подбор и отпускане на безвъзмездни средства следва да се прилагат по прозрачен начин и съгласно обективни и измерими параметри, като се отчита основната цел на „Хоризонт 2020“ за постигане на добре функциониращо европейско научноизследователско пространство.
(14)
Като общо правило, периодът между датата на окончателно представяне на предложенията и подписването на споразуменията за отпускане на безвъзмездни средства на кандидатите или уведомяването им за решението относно отпускането на безвъзмездните средства следва да бъде по-кратък от периода, предвиден в Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012. В надлежно обосновани случаи и за дейности на Европейския научноизследователски съвет следва да бъде допустим по-дълъг период.
(15)
Комисията следва да продължи усилията си за опростяване на процедурите по начините, за които дава възможност усъвършенстването на информационно-технологичните системи, например по-нататъшното разширяване на портала за участниците, който следва да функционира като единствена входна точка от публикуването на поканите през представяне на предложения до изпълнението на действието, с цел създаване на система за обслужване на едно гише. Системата може да предоставя на кандидатите и обратна информация относно напредъка и сроковете по кандидатстването им.
(16)
Работата с поверителни данни и класифицирана информация се подчинява на съответното право на Съюза, включително на вътрешните правила на институциите, като например Решение 2001/844/ЕО, ЕОВС, Евратом на Комисията (12), с което се определят разпоредбите относно сигурността на класифицираната информация на Европейския съюз.
(17)
Необходимо е да се установят минималните условия за участие, както като общо правило, така и с оглед на спецификата на дейностите по „Хоризонт 2020“. По-специално, следва да се установят правила относно броя на участниците и тяхното място на установяване. В случай на дейност без участието на установен в държава-членка правен субект, следва да се изпълняват целите, посочени в членове 173 и 179 от ДФЕС.
(18)
Съгласно Решение 2001/822/ЕО на Съвета (13), правните образувания от отвъдморските страни и територии могат да участват в „Хоризонт 2020“, като спазват съответните условия, посочени в него.
(19)
Комисията следва да предвиди сроковете за поканите и исканията за информация, като при възможност вземе под внимание обичайните празнични и почивни дни.
(20)
За неодобрените предложения Комисията следва да предоставя обратна информация на засегнатите кандидати.
(21)
Наличието на ясни и прозрачни механизми за разработване на поканите по конкретни теми следва да създаде равни условия за участниците, да повиши привлекателността на "Хоризонт 2020" и да повиши участието.
(22)
По всички аспекти на „Хоризонт 2020“ Комисията следва да действа съгласно принципите на Европейския кодекс за добро поведение на администрацията, приложен към Решение 2000/633/ЕО, ЕОВС, Евратом на Комисията (14).
(23)
Необходимо е да се установят редът и условията за предоставяне на финансиране от страна на Съюза за участниците в дейности по „Хоризонт 2020“. За да се намали сложността на съществуващите правила за финансиране, следва да се приеме опростена система за възстановяване на разходите с по-често използване на еднократни общи суми, фиксирани ставки и разходи за единица продукт.
(24)
Ставките за възстановяване на разходите, упоменати в настоящия регламент, са посочени като максимум, за да бъдат спазени изискването за нестопанска цел и принципът на съфинансиране, както и за да се даде възможност на участниците да поискат по-ниска ставка. По принцип ставките за възстановяване на разходите обаче следва да бъдат 100 % или 70 %.
(25)
При класификацията на технологичните изследвания, разработването на продукти и демонстрационните дейности следва да бъдат взети предвид определенията на ОИСР по отношение на равнището на технологична готовност (TRL).
(26)
Отговор на специфичните предизвикателства в областта на научните изследвания и иновациите следва да се търси чрез нови форми на финансиране, например награди, обществени поръчки за продукти в предпазарен стадий и за новаторски решения, инструмента за МСП и дейностите по проекта „Бърз път към иновации“, които изискват специфични правила.
(27)
За да се осигури равнопоставеност на всички предприятия на вътрешния пазар, финансирането, предоставено от „Хоризонт 2020“, следва да бъде съобразено с правилата на Съюза за държавните помощи, за да се гарантира ефективността на публичните разходи и да се предотвратят смущения на пазара като отблъскване на частното финансиране, създаване на неефикасни пазарни структури или поддържане на неефективни фирми. Следва да се направи необходимото, за да се гарантира, че финансирането на иновационните дейности не нарушават конкуренцията и не водят до намеса на пазара без достатъчно причини.
(28)
Финансовите интереси на Съюза следва да бъдат защитавани с пропорционални мерки през целия цикъл на разходите, като се гарантира подходящ баланс между доверие и контрол.
(29)
Съгласно Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 правилата следва да предоставят основата за по-широко приемане на обичайните счетоводни практики за разходи на бенефициентите.
(30)
Гаранционният фонд на участниците, създаден по силата на Регламент (ЕО) № 1906/2006 на Европейския парламент и на Съвета (15) и управляван от Комисията, се оказа важен предпазен механизъм, който ограничава рисковете, свързани с дължимите и невъзстановени суми от неизпълнили задълженията си участници. Ето защо е необходимо да бъде създаден нов гаранционен фонд на участниците (наричан по-нататък „Фондът“). За да се гарантира по-ефикасно управление и по-широко обхващане на участниците, чрез Фонда следва да се финансират дейности по програмата, създадена с Решение № 1982/2006/ЕО, по програмата, създадена с Решение на Съвета 2006/970/Евратом (16), по програмата, създадена с Решение 2012/93/Евратом (17) на Съвета, както и дейностите, посочени в „Хоризонт 2020“ и Регламент (Евратом) № 1314/2013 на Съвета (18). Фондът не следва да обхваща програми, управлявани от правни субекти, различни от органите за финансиране на Съюза.
(31)
За постигане на по-голяма прозрачност следва да се публикуват имената на експертите, сътрудничили на Комисията или съответните органи за финансиране при прилагането на настоящия регламент. Когато има опасност публикуването на името да застраши сигурността или неприкосновеността на експерт или да засегне неоснователно личния му живот, Комисията или органите за финансиране следва да могат да се въздържат от публикуване на името.
(32)
Личните данни на експертите следва да бъдат обработвани в съответствие с Регламент (ЕО) № 45/2001 на Европейския парламент и на Съвета (19).
(33)
Следва да бъдат определени правила за използване и разпространение на резултатите, с което да се гарантира, че участниците защитават, използват и разпространяват тези резултати по подходящ начин - по-специално, да се предвиди възможността за допълнителни условия за използване в стратегически интерес на Европа. Участниците, които са получили финансиране от Съюза и планират да използват получените чрез него резултати основно в трети държави, които не са асоциирани към „Хоризонт 2020“, следва да посочат начина, по който предоставеното от Съюза финансиране ще допринесе за цялостната конкурентоспособност на Европа (принцип на реципрочност), съгласно предвиденото в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
(34)
В случаите на научни изследвания с потенциал за по-нататъшно развитие като нова медицинска технология (като лекарства, ваксини и медицинска диагностика) следва да се предприемат мерки за гарантиране на незабавно използване и разпространение на резултатите по целесъобразност.
(35)
Въпреки успеха на действащите дългови и капиталови финансови инструменти на Съюза за научноизследователска и развойна дейност и иновации, достъпът до рисково финансиране продължава да е основен проблем, особено за иновативните МСП. За да може те да се използват по най-ефективен начин, на дълговите и капиталовите финансови инструменти трябва да им се даде възможност да се съчетават помежду си и с безвъзмездни средства, отпускани от бюджета на Съюза, включително по линия на „Хоризонт 2020“. Нещо повече, Комисията следва специално да осигури приемственост на механизма за финансиране с поделяне на риска (RSFF), създаден с Решение № 1982/2006/EO, и на началния етап на Средството за висок растеж и иновации на МСП (СРИ 1), създадено с Решение № 1639/2006/ЕО, в рамките на заменилите ги дългови и капиталови финансови инструменти по „Хоризонт 2020“, съответно „Заеми и гаранции от Европейския съюз за научни изследвания и иновации“ и „Капиталови инструменти на Европейския съюз за научни изследвания и иновации“. В този контекст приходите и възстановяванията, получени по който и да било от тези финансови инструменти, следва да бъдат пряко в полза на финансовите инструменти, създадени с „Хоризонт 2020“.
(36)
Комисията следва да осигури достатъчно възможности за допълване между инструмента за МСП по „Хоризонт 2020“ и финансовите инструменти по „Хоризонт 2020“ и Програмата COSME, създадена с Регламент (ЕС) № 1287/2013 на Европейския парламент и на Съвета (20), както и със схемите и инструментите, създадени съвместно с държавите-членки, например съвместната програма „Eurostars“ (21).
(37)
С оглед на правната сигурност и яснота Регламент (ЕО) № 1906/2006 следва да бъде отменен.
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ДЯЛ I
РАЗПОРЕДБИ
Член 1
Предмет и обхват
1. С настоящия регламент се определят специфичните правила за участие в непреките дейности, предприети съгласно Регламент (ЕС) № 1291/2013, включително участието в непреки дейности, които се финансират от органите за финансиране в съответствие с член 9, параграф 2 от посочения регламент.
С настоящия регламент се определят също така правилата за използване и разпространение на научноизследователски резултати.
2. При спазване на специфичните правила, определени в настоящия регламент, се прилагат съответните правила на Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и Регламент (ЕС) № 1268/2012.
3. Регламент (ЕО) № 294/2008 или всеки основен акт за възлагане на задачи по изпълнението на бюджета на орган за финансиране по член 185 от ДФЕС може да се установят правила, които се отклоняват от определените в настоящия регламент. За да се вземат предвид специфичните оперативни нужди, установени в рамката на съответния основен акт, на Комисията се дават правомощия да приема по отношение на органите за финансиране, създадени по член 187 от ДФЕС, делегирани актове в съответствие с член 56, отнасящи се за:
а)
условията за участие в покани за представяне на предложения, отправени от органи за финансиране, установени в областта на въздухоплаването, с оглед намаляване на минималния брой участници, определен в член 9, параграф 1;
б)
допускането до финансиране, определено в член 10, с което се дава възможност на органите за финансиране, установени в областта на промишлеността на биологична основа и на иновативните лекарства, да ограничат допускането до финансиране само до определени видове участници;
в)
правилата за използване и разпространение на резултати, с които на органите за финансиране, установени в областта на иновативните лекарства, се дава възможност за:
i)
разширяване на възможностите за трансфер и лицензиране на резултати и предходни знания за свързани образувания, купувачи и евентуални образувания правоприемници, в съответствие със споразумението за отпускане на безвъзмездни средства и без съгласието на останалите участници, посочени в член 44, параграфи 1 и 2;
ii)
сключване на специални споразумения за права на достъп до предходни знания за разработване на резултати с цел търговска реализация или търговска реализация на самите резултати (пряко използване), посочени в член 48, параграфи 2-4;
iii)
допълване на правилата чрез въвеждане на разпоредби относно собствеността и достъпа до данни, знания и информация, които излизат извън целите на дейността и които не са необходими за изпълнението и използването на дейността (sideground), посочени в член 41, параграф 2, и членове 45-48;
iv)
разширяване на правилата за използването, така че да се включат и други цели освен изпълнението на дейността (научни изследвания) или разработването на резултати с цел търговска реализация или търговска реализация на самите резултати (пряко използване), посочени в член 48;
v)
задаване на специални критерии за разрешаване на преотстъпване на лиценза от един участник на друг участник в рамките на същата дейност, посочено в член 46, параграф 2;
vi)
разширяване, при условията, определени в споразумението за консорциум, посочено в член 24, параграф 2, на правата за достъп на участниците, техните свързани образувания и трети страни в качеството на притежатели на лиценз до резултати или предходни знания за цели, различни от изпълнението на дейността (научни изследвания) при подходящи условия, в т.ч. финансови условия, или развойна дейност с цел търговска реализация или търговска реализация на самите резултати (пряко използване), посочени в членове 46-48;
vii)
поставяне като условие относно правата на достъп за пряко използване наличието на споразумение между съответните участници, посочено в член 48;
viii)
избор дали да се използва разпространение чрез научни публикации с отворен достъп, посочено в член 43, параграф 2;
г)
финансирането на дейностите, като се даде възможност на органите за финансиране в областта на електронните компоненти и системи да прилагат ставки за възстановяване, различни от определените в член 28, параграф 3 в случаите, когато една или повече държави-членки съфинансират участник или дейност.
Ако специфичните му оперативни нужди го налагат, орган за финансиране, на който са възложени задачи по изпълнението на бюджета в съответствие с член 58, параграф 1, буква в), подточки i) и ii) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, може да приложи правила, които се различават от определените в настоящия регламент, при условие че е получено съгласието на Комисията. Комисията дава съгласието си само когато посочените правила са в съответствие с общите принципи, установени в настоящия регламент.
4. Настоящият регламент не се прилага за преки дейности, извършвани от Съвместния изследователски център (СИЦ).
Член 2
Определения
1. За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
1)
„права на достъп“ означава права за използване на резултати или предходни знания при реда и условията, определени в съответствие с настоящия регламент;
2)
„свързано образувание“ означава всяко правно образувание, което се намира под пряк или непряк контрол на участник, или под същия пряк или непряк контрол, под който е и участникът, или което пряко или непряко контролира даден участник. Контролът може да приеме всяка от формите, определени в член 8, параграф 2;
3)
„асоциирана държава“ означава трета държава, която е страна по международно споразумение със Съюза, както е определено в член 7 от Регламент (ЕС) № 1291/2013;
4)
„предходни знания“ означава всички данни, ноу-хау или информация, независимо от тяхната форма или характер, осезаеми или неосезаеми, включително всички права, например права върху интелектуална собственост, които са i) притежавани от участниците преди включването им в съответната дейност, ii) необходими за извършване на дейността или за използване на резултатите от нея, и iii) определени от участниците в съответствие с член 45;
5)
„основен акт“ означава законодателен акт, приет от институциите на Съюза под формата на регламент, директива или решение по смисъла на член 288 от ДФЕС, който дава правно основание за определена дейност;
6)
„иновативна дейност“ означава дейност, която включва основно дейности, пряко предназначени за изготвяне на планове и договорености или проекти за нови, променени или подобрени продукти, процеси или услуги. За тази цел те могат да включват изготвяне на прототипи, изпитвания, демонстрации, пилотни проекти, мащабно валидиране на продукти и въвеждане на пазара;
7)
„координационна и спомагателна дейност“ означава дейност, състояща се основно от съпътстващи мерки, например стандартизация, разпространение на резултати, повишаване на осведомеността, комуникация, осъществяване на контакти, координация или спомагателни услуги, обсъждане на въпроси на съответната политика, обмяна на опит и проучвания (включително проектни проучвания за нова инфраструктура), и може да включва допълнителни дейности за създаване на мрежи и координация между програмите в различни държави;
8)
„разпространение на резултатите“ означава публично оповестяване на резултатите чрез подходящи средства (различни от тези, произтичащи от защитата или използването на резултатите), включително чрез научни публикации на всякакъв носител;
9)
„използване“ означава употребата на резултатите в по-нататъшни научноизследователски дейности, различни от тези в обхвата на съответната дейност, или за разработване, създаване и предлагане на пазара на продукт или процес, или за създаване и предоставяне на услуга, или в дейности по стандартизация;
10)
„справедливи и разумни условия“ означава подходящи условия, включително възможни финансови условия или условия на безвъзмезден достъп, като се отчитат специфичните обстоятелства на искането за достъп, например действителната или потенциалната стойност на резултатите или на предходните знания, до които се иска достъп, и/или обхватът, продължителността или други характеристики на предвидената употреба;
11)
„орган за финансиране“ означава орган, различен от Комисията, съгласно посоченото в член 58, параграф 1, буква в) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, на който Комисията възлага задачи по изпълнението на бюджета в съответствие с член 9, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1291/2013;
12)
„международна организация от европейски интерес“ означава международна организация, мнозинството от членовете на която са държави-членки или асоциирани държави и основната цел на която е да насърчава научното и технологичното сътрудничество в Европа;
13)
„правно образувание (правен субект)“ означава физическо лице или юридическо лице, учредено и признато в това си качество съгласно националното, съюзното или международното право, което има правосубектност и може, действайки от свое име, да упражнява права и да поема задължения;
14)
„правно образувание с идеална цел“ означава правно образувание, което по юридическата си форма е с идеална цел или е задължено по закон или по устав да не разпределя печалби на своите акционери или отделни членове;
15)
„участник“ означава всяко правно образувание, което извършва дейност или част от дейност по силата на Регламент (ЕС) № 1291/2013 и има права и задължения по отношение на Съюза или друг орган за финансиране съгласно условията на настоящия регламент;
16)
„дейност по съфинансиране на програма“ означава дейност, финансирана чрез безвъзмездни средства, чието основно предназначение е да допълват конкретни покани за представяне на предложения или програми, финансирани от образувания, различни от органите за финансиране на Съюза, които управляват програми за научни изследвания и иновации. Дейностите по съфинансиране на програма могат да включват също допълнителни мероприятия, свързани със създаване на мрежи и с координация между програмите на различни държави;
17)
„обществена поръчка за продукти в предпазарен стадий“ означава обществена поръчка за научноизследователски и развойни услуги при разпределяне на рисковете и ползите съобразно пазарните условия, както и за поетапни конкурентни разработки в случаите на ясно разделяне на предоставените научноизследователски и развойни услуги от разработването на крайни продукти в търговски количества;
18)
„обществена поръчка за новаторски решения“ означава обществена поръчка, при която възлагащите органи се явяват пилотен клиент за новаторски стоки или услуги, които все още не са широко достъпни на търговска основа и могат да включват изпитване за съответствие;
19)
„резултати“ означава всички осезаеми и неосезаеми продукти от дейността, например данни, знания или информация, създадена в рамките на съответната дейност, независимо от нейната форма или характер и от това дали може или не може да бъде защитена, както и свързаните с нея права, включително правата върху интелектуална собственост;
20)
„МСП“ означава микро-, малки и средни предприятия, съгласно определението в Препоръка 2003/361/ЕО на Комисията (22).
21)
„работна програма“ означава документ, приет от Комисията за изпълнението на конкретна програма в съответствие с член 5 от Решение 2013/743/EC на Съвета (23);
22)
„работен план“ означава документ, подобен на работна програма на Комисията и приет от органите за финансиране, на които е възложено изпълнението на част от „Хоризонт 2020“ в съответствие с член 9, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1291/2013.
2. За целите на настоящия регламент образувание, което няма правосубектност съгласно приложимото национално право, се счита за приравнено на правно образувание, ако са спазени условията, посочени в член 131, параграф 2 от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и член 198 от Регламент (ЕС) № 1268/2012.
3. За целите на настоящия регламент получателите на безвъзмездни средства не се разглеждат като органи за финансиране.
Член 3
Поверителност
При спазване на условията, установени в изпълнителните споразумения, решения или договори, всички данни, научни знания и информацията, обменени като поверителни в рамките на съответната дейност, се съхраняват като поверителни, като се взема предвид правото на Съюза относно защитата на класифицираната информация и достъпа до нея.
Член 4
Информация, която трябва да се предостави
1. Без да се засягат разпоредбите на член 3, при поискване Комисията предоставя на институциите, органите, службите или агенциите на Съюза, на всяка държава-членка или асоциирана държава притежаваната от нея полезна информация относно резултатите, създадени от участник в рамките на дейност, която е получила финансиране от Съюза, ако са изпълнени следните две условия:
а)
съответната информация е от значение за публичната политика;
б)
участниците не са представили надеждни и достатъчни основания за отказ съответната информация да бъде предоставена.
При изпълнението на конкретната цел „Сигурни общества - Защита на свободата и сигурността на Европа и нейните граждани“ Комисията при поискване предоставя на институциите, органите, службите или агенциите на Съюза или на националните органи на държавите-членки притежаваната от нея полезна информация относно резултатите, създадени от участник в рамките на дейност, която е получила финансиране от Съюза. Комисията уведомява участника за предоставянето на информацията. Когато държава-членка или институция, орган, служба или агенция на Съюза поиска да ѝ/му бъде предоставена информация, Комисията уведомява за предоставянето всички държави-членки.
2. Предоставянето на информация съгласно параграф 1 не се смята за прехвърляне върху получателя на каквито и да било права или задължения на Комисията или на участниците. Въпреки това, получателят борави с всяка такава информация като с поверителна, освен ако тя не стане обществено достояние или не бъде публично оповестена от участниците, или ако не е съобщена на Комисията без ограничения относно нейната поверителност. Спрямо класифицираната информация се прилагат правилата на Комисията относно сигурността.
Член 5
Насоки и информация за потенциални участници
Съгласно Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и Регламент (ЕС) № 1268/2012 Комисията или съответният орган за финансиране прави необходимото, така че всички потенциални участници да разполагат с достатъчно насоки и информация към момента на публикуване на поканата за представяне на предложения, по-специално приложимия модел на споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
ДЯЛ II
ПРАВИЛА ЗА УЧАСТИЕ
ГЛАВА I
Общи разпоредби
Член 6
Форми на финансиране
В съответствие с член 10 от Регламент (ЕС) № 1291/2013 финансирането може да се осъществи в една или няколко от формите, предвидени в Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, по-конкретно - чрез безвъзмездни средства, награди, възлагане на обществени поръчки или финансови инструменти.
Член 7
Правни образувания, които могат да участват в дейностите
1. Всяко правно образувание, независимо от мястото му на установяване, или всяка международна организация могат да участват в дадена дейност, ако са изпълнени както условията, определени в настоящия регламент, така и условията, определени в съответната работна програма или работен план.
2. Дадена работна програма може да ограничава изцяло или частично участието в „Хоризонт 2020“ на правни образувания, установени в трети държави, когато условията за участие на правни образувания от държавите-членки или на техни свързани образувания, установени в трета държава, в програмите за научни изследвания и иновации на третата държава накърняват интересите на Съюза.
3. Дадена работна програма или работен план може да изключи правни субекти, които не са в състояние да предоставят удовлетворителни гаранции за сигурност, включително що се отнася до личните разрешения на персонала за работа с класифицирана информация, ако това е оправдано поради съображения за сигурност.
4. СИЦ може да участва в дейности със същите права и задължения, каквито има правно образувание, установено в държава-членка.
Член 8
Независимост
1. Две правни образувания се разглеждат като независими едно от друго, ако никое от тях не е под пряк или непряк контрол на другото, нито под същия пряк или непряк контрол като другото.
2. За целите на параграф 1 контролът може да приеме, по-специално, една от следните форми:
а)
пряко или непряко притежание на повече от 50 % от номиналната стойност на емитирания акционерен капитал на съответното правно образувание или на мнозинството от правата на глас на акционерите или съдружниците в същото правно образувание;
б)
пряко или непряко притежание, фактическо или юридическо, на правомощия за вземане на решения в съответното правно образувание.
3. За целите на параграф 1 следните взаимоотношения между правни образувания не се смята, че съставляват сами по себе си взаимоотношения на контролиране:
а)
една и съща обществена инвестиционна корпорация, институционален инвеститор или дружество за рисков капитал притежава пряко или непряко повече от 50 % от номиналната стойност на емитирания акционерен капитал или на мнозинството от правата на глас на акционерите или съдружниците;
б)
съответните правни образувания се притежават или са обект на надзор от един и същ публичен орган.
ГЛАВА II
Безвъзмездни средства
Раздел I
Процедура за отпускане на безвъзмездни средства
Член 9
Условия за участие
1. Прилагат се следните минимални условия:
а)
в дадена дейност трябва да участват най-малко три правни образувания;
б)
всяко от трите правни образувания трябва да е установено в различна държава-членка или асоциирана държава;
в)
трите правни образувания, посочени в буква б), трябва да бъдат независими едно от друго по смисъла на член 8.
2. За целите на параграф 1, ако един от участниците е СИЦ, международна организация от европейски интерес или правен субект, учреден съгласно законодателството на Съюза, се приема, че този участник е установен в държава-членка или в асоциирана държава, различна от всяка държава-членка или асоциирана държава, в която е установен друг участник в същата дейност.
3. Чрез дерогация от параграф 1, минималното условие е участието на едно правно образувание, установено в държава-членка или в асоциирана държава:
а)
при дейности на Европейския научноизследователски съвет (ЕНC), свързани с авангардни проучвания,
б)
при инструмента за МСП, при действия с явна европейска добавена стойност,
в)
при програми за съфинансиране на дейности, както и
г)
в обосновани случаи, предвидени в работната програма или в работния план.
4. Чрез дерогация от параграф 1, при координационни и спомагателни дейности, както и при дейности, свързани с обучение и мобилност, минималното условие е участието на едно правно образувание.
5. Когато е уместно и надлежно обосновано, в работните програми или работните планове може да се предвиждат допълнителни условия съгласно специфичните изисквания на съответната политика или характера и целите на дейността, включително, наред с останалото, условия за броя, вида и мястото на установяване на участниците.
Член 10
Допускане до финансиране
1. До финансиране от Съюза се допускат следните участници:
а)
всяко правно образувание, което е установено в държава-членка или в асоциирана държава или е учредено съгласно законодателството на Съюза;
б)
всяка международна организация от европейски интерес;
в)
всяко правно образувание, установено в трета държава, посочена в работната програма.
2. При участие на международна организация или на правно образувание, установено в трета държава, които не отговарят на условията за финансиране по параграф 1, финансиране от Съюза може да бъде предоставено само ако е изпълнено поне едно от следните условия:
а)
участието се счита за особено важно за осъществяване на дейността от Комисията или от съответния орган за финансиране;
б)
финансирането е предвидено в двустранно споразумение за научно и технологично сътрудничество или в друго споразумение между Съюза и международната организация, или при правни образувания, установени в трети държави - с държавата, в която е мястото им на установяване.
Член 11
Покани за представяне на предложения
1. Поканите за представяне на предложения се отправят съгласно Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и Регламент (ЕС) № 1268/2012, като се отчита по-специално необходимостта от прозрачност и недискриминация, както и от гъвкавост, съответстваща на многообразието в секторите на научните изследвания и на иновациите.
2. По изключение и без да се засягат другите случаи, предвидени в Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и Регламент (ЕС) № 1268/2012, покани за представяне на предложения не се отправят за координационни и спомагателни дейности, както и за програми за съфинансиране на дейности, които трябва да се извършват от правните образувания, посочени в работните програми или работните планове, ако тези дейности не попадат в обхвата на поканата за представяне на предложения.
3. В съответствие с правилата на Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и Регламент (ЕС) № 1268/2012 се предвиждат достатъчни срокове за изготвяне на предложенията, като предстоящите покани за представяне на предложения се обявяват предварително в разумен срок чрез публикуване на работна програма и в разумен срок между публикуването на поканата и крайния срок за представяне на предложенията.
Член 12
Покани за представяне на предложения, отправяни съвместно с трети държави или международни организации
1. Покани за представяне на предложения могат да бъдат отправяни заедно с трети държави или техни научнотехнически организации и агенции или с международни организации с оглед на съвместното финансиране на дейности в приоритетни области от общ интерес и с очаквани споделени ползи, когато е налице явна добавена стойност за Съюз. Предложенията се оценяват и подбират чрез договорени съвместни процедури за оценка и подбор. Процедурите за оценка и подбор гарантират съответствието с принципите, изложени в дял VI от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и включват балансирана група от независими експерти, назначени от всяка страна.
2. Правните образувания, които получават финансиране от Съюза, сключват споразумение за отпускане на безвъзмездни средства със Съюза или със съответния орган за финансиране. Споразумението за отпускане на безвъзмездни средства включва описание на работата, която трябва да се извърши от участниците и от участващите правни образувания от трети държави.
3. Правните образувания, които получават финансиране от Съюза, сключват споразумение за координиране с участващите правни образувания, които получават финансиране от съответните трети държави или международни организации.
Член 13
Предложения
1. Предложенията включват проектоплан за използване и разпространение на резултатите, когато това се изисква от работната програма или работния план.
2. Всяко предложение за научни изследвания върху стволови клетки от човешки ембриони включва при необходимост информация относно лицензирането и мерките за контрол, които ще бъдат предприети от компетентните органи на съответните държави-членки, а така също и информация относно одобренията от гледна точка на етиката, които ще бъдат предоставени. Що се отнася до извличането на стволови клетки от човешки ембриони, то институциите, организациите и изследователите подлежат на строго лицензиране и контрол в съответствие с правната рамка на съответните държави-членки.
3. Предложение, което противоречи на етичните принципи или на приложимото законодателство, или което не изпълнява условията, определени в Решение № /2013//ЕС, в работната програма, в работния план или в поканата за подаване на предложения, може по всяко време да бъде изключено от процедурите за оценка, подбор и отпускане на средства.
4. Когато е уместно и е посочено в работната програма или работния план, в предложенията се посочва как и в каква степен анализът на свързаните с равенството между половете въпроси има отношение към съдържанието на предприемания проект.
Член 14
Оценка на съответствието с етичните стандарти
1. Комисията системно извършва оценки на съответствието с етичните стандарти при предложения, повдигащи етични въпроси. С тази оценки се проверява съблюдаването на етичните принципи и на законодателството, а при научните изследвания, извършвани извън Съюза, се проверява дали същите изследвания биха били позволени в държава-членка.
2. Комисията прави необходимото процесът на оценка на съответствието с етичните стандарти да бъде максимално прозрачен в рамките на възможното и да бъде осъществяван своевременно, като се избягва при възможност повторното представяне на документи.
Член 15
Критерии за подбор и за отпускане на безвъзмездни средства
1. Подадените предложения се оценяват въз основа на следните критерии за отпускане на безвъзмездни средства:
а)
върхови постижения;
б)
въздействие;
в)
качество и ефективност при внедряването.
2. За предложенията, представени в рамките на дейностите на ЕНС, свързани с авангардни изследвания, се прилага единствено критерият, посочен в параграф 1, буква а).
3. При предложения за иновативни дейности може да се даде по-голяма относителна тежест на критерия, посочен в параграф 1, буква б).
4. В работната програма или в работния план се уточнява прилагането на посочените в параграф 1 критерии за отпускане на безвъзмездни средства и се определят коефициенти и прагове.
5. Комисията взема под внимание възможността за двуетапна процедура на представяне на предложенията, предвидена в разпоредбите на Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и Регламент (ЕС)№ 1268/2012, когато това е уместно и съответства на целите на поканата за представяне на предложения.
6. Предложенията се класират според резултатите от оценяването. Подборът се извършва въз основа на това класиране.
7. Оценката се извършва от независими експерти.
8. В случаите на правно образувание, посочено в член 11, параграф 2, или при други надлежно обосновани извънредни обстоятелства оценката може да бъде извършена чрез дерогация от параграф 7. Във всеки случай на такава оценка Комисията предоставя на държавите-членки подробна информация за използваната в случая процедура на оценяване и резултатите от нея.
9. Когато исканото от Съюза финансиране за дейност е равно на или превишава 500 000 EUR, Комисията или съответният орган за финансиране използвайки начини, съвместими с националното право, проверяват предварително финансовите възможности само на координаторите. Освен това ако наличната информация дава основания за съмнение във финансовите възможности на координатора или на други участници, Комисията или съответния орган за финансиране проверява техните финансови възможности.
10. Не се проверяват финансовите възможности както на правни образувания, чиято жизнеспособност е гарантирана от държава-членка или от асоциирана държава, така и на средни и висши учебни заведения.
11. Финансовите възможности могат да бъдат гарантирани от всяко друго правно образувание, чиито финансови възможности също се проверяват съгласно параграф 9.
Член 16
Процедура за преразглеждане на оценката
1. Комисията или съответният орган за финансиране предвижда прозрачна процедура за преразглеждане на оценката за кандидати, които считат, че оценката на тяхното предложение не е била извършена в съответствие с процедурите, определени в настоящия регламент, в конкретните работна програма, работен план или покана за представяне на предложения.
2. Молбата за преразглеждане е свързана с конкретно предложение и се представя от координатора на предложението в срок от 30 дни от датата, на която Комисията или съответният орган за финансиране уведомява координатора за резултатите от оценката.
3. Комисията или съответният орган за финансиране отговаря за разглеждането на молбата, посочена в параграф 2. То обхваща само процедурните аспекти на оценката, а не качествата на предложението.
4. Комисията за преразглеждане на оценката, съставена от служители на Комисията или служители на съответния орган за финансиране, представя становище по процедурните аспекти на процеса на оценяване. Тя се председателства от длъжностно лице от Комисията или от съответния орган за финансиране, което е от отдел, различен от отговарящия за поканата за представяне на предложения. Комисията за преразглеждане на оценката може да препоръча една от следните стъпки:
а)
преоценка на предложението, извършена основно от оценители, които не са участвали в предишната оценка;
б)
потвърждение на първоначалната оценка.
5. Въз основа на препоръката, посочена в параграф 4, Комисията или съответният орган за финансиране вземат решение, за което уведомяват координатора на предложението. Комисията или съответният орган за финансиране вземат това решение без неоснователно закъснение.
6. Процедурата за преразглеждане на оценката не забавя процеса на подбор на предложения, които не са предмет на молби за преразглеждане.
7. Процедурата за преразглеждане на оценката не изключва други действия, които участникът може да предприеме в съответствие с правото на Съюза.
Член 17
Запитвания и жалби
1. Комисията прави необходимото, за да осигури на участниците процедура за подаване на запитвания и жалби относно участието си в „Хоризонт 2020“.
2. Комисията прави необходимото, за да може до всички участниците да достига информация относно начините за отправяне на въпроси, запитвания или жалби, както и тя да бъде публикувана онлайн.
Член 18
Споразумение за отпускане на безвъзмездни средства
1. В тясно сътрудничество с държавите-членки Комисията изготвя модел на споразумения за отпускане на безвъзмездни средства между Комисията или съответния орган за финансиране и участниците в съответствие с настоящия регламент. Ако се изисква съществено изменение на модела за споразумение за отпускане на безвъзмездни средства, Комисията го преразглежда, както е уместно, в тясно сътрудничество с държавите-членки.
2. Комисията или съответният орган за финансиране сключва с участниците споразумение за отпускане на безвъзмездни средства. Премахването или замяната на дадено образувание, преди да бъде подписано споразумението за отпускане на безвъзмездни средства, се обосновава надлежно.
3. В споразумението за отпускане на безвъзмездни средства се определят правата и задълженията на участниците и на Комисията или на съответния орган за финансиране, в съответствие с настоящия регламент. В него се определят също така правата и задълженията на правните образувания, които се включват като участници по време на изпълнението на дейността, както и ролята и задачите на координатора на консорциум.
4. Въз основа на изискване в работна програма или в работен план в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства могат да се определят права и задължения на участниците по отношение на правата на достъп, използването и разпространението на резултатите, в допълнение към посочените в настоящия регламент.
5. Споразумението за отпускане на безвъзмездни средства, когато е уместно и в максимално възможна степен, отразява общите принципи, залегнали в препоръката на Комисията относно Европейската харта за изследователи и Кодекса за поведение при подбор на изследователи, принципите за почтеност в научните изследвания, препоръката на Комисията относно управлението на интелектуалната собственост при дейности по трансфера на знания и Кодекса за университети и други обществени организации за научни изследвания, както и принципа на равенство между половете, залегнал в член 16 от Регламент (ЕС) № 1291/2013.
6. Споразумението за отпускане на безвъзмездни средства при необходимост съдържа разпоредби, гарантиращи съблюдаването на етичните принципи, включително създаването на независим съвет по етика, и правото на Комисията да извършва проверка на спазването на етичните принципи чрез независими експерти.
7. В надлежно обосновани случаи отпускането на конкретни безвъзмездни средства за дейности може да бъде част от рамково партньорство в съответствие с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и Регламент (ЕС) № 1268/2012.
Член 19
Решения за отпускане на безвъзмездни средства
Комисията, в съответствие с член 121, параграф 1 от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, или съответният орган за финансиране може, когато това е уместно и в надлежно обосновани случаи, да нотифицира решения за отпускане на безвъзмездни средства вместо да сключва споразумения за отпускането им. Разпоредбите на настоящия регламент, отнасящи се до споразумения за отпускане на безвъзмездни средства, се прилагат mutatis mutandis.
Член 20
Срок за отпускане на безвъзмездни средства
1. Съгласно член 128, параграф 2 от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 в поканите за представяне на предложения се посочва датата, до която всички заявители трябва да са информирани за резултатите от оценката на техните заявления, както и примерната дата за подписване на споразуменията за отпускане на безвъзмездни средства или за уведомлението относно решението за отпускане на безвъзмездни средства.
2. Датите, посочени в параграф 1 се определят на основата на следните периоди:
а)
за информиране на всички заявители за резултатите от научната оценка на техните заявления - максимален период от пет месеца, считано от крайната дата за подаване на пълните предложения;
б)
за подписване със заявителите на споразуменията за отпускане на безвъзмездни средства или за уведомяването им за тези решения - максимален период от три месеца, считано от датата на информиране на успешните кандидати.
3. Периодите, посочени в параграф 2 могат да бъдат превишени за дейности на ЕНC и в изключителни, надлежно обосновани случаи, по-конкретно при комплексни дейности, когато има голям брой предложения или при поискване от заявителите.
4. На участниците се дава разумен срок за представяне на информацията и документацията, необходими за подписване на споразумението за отпускане на безвъзмездни средства. Комисията взема решения и отправя искания за информация в най-кратките възможни срокове.Когато е възможно се избягва повторното предоставяне на документи.
Член 21
Срок за плащанията на безвъзмездни средства
Съответните суми се изплащат на участниците своевременно и в съответствие с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012. Комисията или съответния орган за финансиране уведомява участниците за всяко извършено плащане към координатора.
Член 22
Защитена електронна система
Всички контакти с участниците, включително сключването на споразумения за отпускане на безвъзмездни средства, уведомлението относно решението за отпускане на безвъзмездни средства и евентуални техни изменения, могат да се осъществяват чрез електронна система за обмен, създадена от Комисията или съответния орган за финансиране съгласно разпоредбите на член 179 от Регламент (ЕС) № 1268/2012.
Раздел II
Изпълнение
Член 23
Изпълнение на дейности
1. Участниците изпълняват дейността в съответствие с всички условия и задължения, посочени в настоящия регламент, Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, Регламент (ЕС) № 1268/2012, Решение 2013/743/EC, в работната програма или в работния план, в поканата за представяне на предложения и в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
2. Участниците не поемат никакви задължения, които са несъвместими с настоящия регламент и със споразумението за отпускане на безвъзмездни средства. Ако един участник не изпълнява задълженията си по техническото осъществяване на дейността, другите участници изпълняват задълженията без допълнително финансиране от Съюза, освен ако Комисията или съответният орган за финансиране не ги освободи изрично от това задължение. В случай че участникът не изпълнява задълженията си, Комисията може в съответствие с член 39, параграф 3, буква а) да прехвърли дължимата сума от Гаранционния фонд на участниците, посочен в член 38, на координатора на дейността. Финансовата отговорност на всеки участник е ограничена до неговия дълг, като се спазват разпоредбите, отнасящи се до Гаранционния фонд на участниците. Участниците гарантират, че Комисията или органът за финансиране ще бъдат информирани своевременно за всяко събитие, което може значително да засегне изпълнението на дейността или интересите на Съюза.
3. Участниците изпълняват дейността и взимат всички необходими и разумни мерки в това отношение. Те следва да разполагат с подходящите ресурси за нейното извършване, когато това е необходимо. Когато това се налага от изпълнението на дейността, те могат да възложат извършването на работа по линия на тази дейност на трети страни, включително на подизпълнители, или могат да използват ресурси, предоставени от трети страни във вид на нефинансов принос съгласно условията, определени в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства. Участниците носят отговорност за извършената работа пред Комисията или съответния орган за финансиране, както и пред останалите участници.
4. Договорите за подизпълнение за извършване на определени елементи от дейността следва се ограничават до случаите, предвидени в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства, и надлежно обосновани случаи, които не могат да бъдат ясно предвидени към момента на влизането на споразумението за отпускане на безвъзмездни средства в сила.
5. Трети страни, различни от подизпълнителите, може да извършват работа по линия на дейността при условията, определени в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства. Третата страна и работата, която да бъде извършена, се посочват в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
Разходите, направени от тези трети страни, могат да се смятат за допустими, ако третата страна отговаря едновременно на следните условия:
а)
би изпълнявала условията за финансиране, ако би била участник;
б)
явява се свързано образувание или има правна връзка с участник, предполагаща сътрудничество, което не се ограничава само с дейността;
в)
посочена е в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства;
г)
спазва правилата за допустимост и контрол на разходите, приложими спрямо участник в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства;
д)
приема солидарната отговорност с участника за приноса на Съюза, съответстваща на декларираната от третата страна сума, ако това бъде поискано от Комисията или съответния орган за финансиране.
6. Трети страни могат да предоставят ресурси на участник и чрез нефинансов принос за дейността. Разходите на трети страни във връзка с нефинансов принос, който са предоставили безвъзмездно, са допустими за финансиране, ако отговарят на условията, определени в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
7. Дейността може да включва финансова подкрепа за трети страни съгласно условията, определени в Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и Регламент (ЕС) № 1268/2012. Сумите, посочени в член 137, параграф 1, буква в) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, могат да бъдат надвишени, ако това е необходимо за постигане на целите на дейността.
8. Дейността, извършвана от участници, които са възлагащи органи по смисъла на Директив 2004/17/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (24), Директива 2004/18/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (25) и Директива 2009/81/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (26), може да включва или да има за основна цел възлагането на обществени поръчки за продукти в предпазарен стадий и за новаторски решения, когато това е предвидено в работната програма или в работния план и се изисква за тяхното изпълнение. В такива случаи за процедурата по възлагане на обществени поръчки от страна на участниците се прилагат правилата, определени в член 51, параграфи 2, 4 и 5 от настоящия регламент.
9. Участниците трябва да съблюдават националното законодателство, нормативната уредба и етичните правила в държавите, където ще се извършва дейността. При необходимост участниците трябва преди началото на дейността да потърсят одобрение от съответните национални или местни комисии по етика.
10. Работата, свързана с използване на животни, се извършва в съответствие с член 13 от ДФЕС и е съобразена с изискването за заместване, намаляване и облекчаване на използването на животни за научни цели съгласно правото на Съюза, и по-специално Директива 2010/63/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (27).
Член 24
Консорциум
1. Членовете на консорциум, който желае да участва в дейност, назначават един от тях, който да действа като координатор, като това се посочва в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства. Координаторът е основната точка за контакти между членовете на консорциума в отношенията с Комисията или съответния орган за финансиране, освен ако в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства не е посочено друго или ако не спазва задълженията, определени в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
2. Членовете на консорциум, участващ в дейност, сключват вътрешно споразумение (споразумение за консорциум), в което са установени правата и задълженията по отношение на изпълнението на дейността в съответствие със споразумението за отпускане на безвъзмездни средства, с изключение на надлежно обосновани случаи, предвидени в работната програма, работния план или поканата за представяне на предложения. Комисията публикува насоки по основните въпроси, които участниците могат да уреждат в споразуменията си за консорциум.
3. В споразумението за консорциум се уреждат включително следните елементи:
а)
вътрешната организация на консорциума;
б)
разпределението на финансирането от Съюза;
в)
правила за разпространение, използване и права за достъп, в допълнение към посочените в дял III, глава I от настоящия регламент, и към разпоредбите в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства;
г)
договорености за уреждането на вътрешни спорове;
д)
договореностите между участниците по отношение на отговорността, обезщетяването и поверителността.
В рамките на консорциума членовете могат да приемат всякакви договорености, които преценят за необходими, доколкото тези договорености не влизат в противоречие със споразумението за отпускане на безвъзмездни средства или с настоящия регламент.
4. Консорциумът може да предложи включване или изключване на участник или смяна на координатора съгласно съответните разпоредби на споразумението за отпускане на безвъзмездни средства, ако промяната е в съответствие с условията за участие, не се отразява неблагоприятно върху изпълнението на дейността и не противоречи на принципа на равнопоставеност.
Раздел III
Форми на отпускане на безвъзмездни средства и правила за финансиране
Член 25
Форми на отпускане на безвъзмездни средства
Отпускането на безвъзмездни средства може да се осъществи във всяка от формите, посочени в член 123 от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, като се вземат предвид целите на дейността.
Член 26
Допустимост на разходите
1. Условията за допустимост на разходите са определени в член 126 от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012. Разходите на трети страни в рамките на дейността могат да бъдат допустими съгласно разпоредбите на настоящия регламент и на споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
2. Недопустими разходи са тези, които не отговарят на условията по параграф 1, по-специално, отчисления за възможни бъдещи загуби или такси, загуби от курсови разлики, разходи, свързани с възвръщаемост на капитала, разходи, възстановени по отношение на друга дейност или програма на Съюза, дълг и разходи по обслужване на дълг, прекомерни или неоправдани разходи.
Член 27
Преки допустими разходи за персонал
1. Без да се засягат условията по член 26, преките допустими разходи за персонал се ограничават до заплатите плюс разходите за социална сигурност и другите разходи, включени във възнаграждението на персонала, определен за изпълнение на дейността, произтичащи от националното право или от договора за наемане на работа.
2. Без да се засягат условията по член 26, допълнителното възнаграждение на персонала на участници, които са правни образувания с нестопанска цел, определен за изпълнение на дейността, в т.ч. плащанията въз основа на допълнителни договори, независимо от техния характер, може също да се смята за пряк допустим разход за персонал, до посочената в параграф 3 горна граница, ако отговаря на следните допълнителни условия:
а)
част е от обичайните практики за възнаграждение на участника и се изплаща редовно за същия вид работа или експертен опит и познания;
б)
критериите, които се използват за изчисление на допълнителните плащания, са обективни и се прилагат по принцип от участника, независимо от използвания източник на финансиране.
3. Допълнителното възнаграждение може да бъде допустимо в размер до 8 000 евро на година на човек. По отношение на лице, което не работи единствено по изпълнението на дейността, се прилага праг на възнаграждението на час. Прагът на час се изчислява като се разделят 8 000 евро на броя на годишните отработени часове, изчислени съгласно член 31.
Член 28
Финансиране на дейността
1. Финансирането на дейност не превишава общия размер на допустимите разходи, от които се приспадат постъпленията от дейността.
2. За постъпления от дейността се смятат:
а)
ресурсите, предоставени от трети страни на участниците посредством финансови преводи или безвъзмезден нефинансов принос, чийто размер участникът е декларирал като допустими разходи, с изричната цел да бъдат използвани за дейността;
б)
приходите, получени от дейността, с изключение на приходите от използването на резултатите ѝ;
в)
приходите от продажбата на активи, закупени по споразумението за отпускане на безвъзмездни средства, до размера на разходите, които участникът първоначално е начислил за сметка на дейността.
3. За всяка дейност, финансирана от програмата, се прилага единна ставка на възстановяване на допустимите разходи. Максималната ставка се определя в работната програма или в работния план.
4. Безвъзмездните средства, отпускани в рамките на „Хоризонт 2020“, могат да достигнат максимален размер от 100 % от общата сума на допустимите разходи, без да се засяга принципът за съфинансиране.
5. Безвъзмездните средства, отпускани в рамките на „Хоризонт 2020“, се ограничават до максимум 70 % от общите допустими разходи за иновативни дейности и дейности по програми за съфинансиране.
Чрез дерогация от параграф 3, безвъзмездните средства по „Хоризонт 2020“ за иновативни дейности могат да достигнат максимум 100 % от общите допустими разходи за правни образувания с идеална цел, без да се засяга принципът за съфинансиране.
6. Ставките за възстановяване на разходите, посочени в настоящия член, се прилагат и по отношение на дейности, при които финансирането се извършва изцяло или частично чрез фиксирана ставка, разходи за единица продукт или еднократна обща сума.
Член 29
Непреки разходи
1. Непреките допустими разходи се определят посредством прилагането на фиксирана ставка в размер на 25 % от общите преки допустими разходи, с изключение на преките допустими разходи за договори за подизпълнение и разходите за ресурси, предоставени от трети страни, които не се използват в помещенията на бенефициера, както и на финансовата подкрепа за трети страни.
2. Чрез дерогация от параграф 1 могат да бъдат декларирани непреки разходи под формата на еднократна обща сума или разходи за единица продукт, когато това е предвидено в работната програма или в работния план.
Член 30
Оценка на равнищата на финансиране
Междинната оценка на „Хоризонт 2020“ включва оценка на въздействието на различните характеристики, въведени с новите равнища на финансиране, установени в членове 27, 28 и 29 от настоящия регламент, с цел да се прецени дали новият подход не е довел до нежелани ситуации, които се отразяват неблагоприятно на атрактивността на „Хоризонт 2020“.
Член 31
Брой на годишно отработените часове
1. Допустимите разходи за персонал се отнасят само за действително отработените часове от лица, заети пряко с дейността. Доказателствата за действително отработените часове трябва да бъдат предоставени от участника, обикновено чрез система за отчитане на времето.
2. За лица, заети изключително с дейността, не се изисква отчитане на време. В такива случаи участникът подписва декларация, в която потвърждава, че съответното лице е заето изключително с дейността.
3. Споразумението за отпускане на безвъзмездни средства съдържа:
а)
минимални изисквания по отношение на системата за отчитане на времето;
б)
възможността за избор между фиксирания брой годишно отработени часове и метода за изчисляване на броя на годишно отработените часове, който се прилага при изчисляването на почасовите ставки за персонал, като се отчитат обичайните счетоводни практики на участника.
Член 32
Собственици на МСП и физически лица без заплата
Собствениците на МСП, които не получават заплата, и другите физически лица, които не получават заплата, могат да начисляват разходи за персонал въз основа на разходи за единица продукт.
Член 33
Разходи за единица продукт
1. В съответствие с член 124 от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 Комисията може да установи методи за определяне на разходите за единица продукт въз основа на:
а)
статистически данни или подобни обективни средства;
б)
подлежащи на одит ретроспективни данни на участника.
2. Преките допустими разходи за персонал могат да се финансират въз основа на разходите за единица продукт, определени според обичайната практика на участника за осчетоводяване на разходите, ако отговарят на следните кумулативни критерии:
а)
изчисляват се въз основа на общия размер на действителните разходи за персонал, записани в общите сметки на участника, които могат да се коригират от участника чрез бюджетирани или прогнозни елементи в съответствие с условията, определени от Комисията;
б)
съобразени са с член 26 и 27;
в)
гарантират спазването на изискването за нестопанска цел и избягване на двойното финансиране на разходи;
г)
изчисляват се с оглед на член 31 относно отработените часове.
Член 34
Сертификат за финансовите отчети
Сертификатът за финансовите отчети обхваща общия размер на безвъзмездните средства, заявен от участника под формата на възстановяване на действителните разходи и под формата на разходи за единица продукт, посочени в член 33, параграф 2, с изключение на сумите, декларирани на основата на еднократни общи суми, фиксирани ставки и разходи за единица продукт, различни от тези, определени съгласно обичайните счетоводни практики за разходи на участника. Сертификатът се представя само когато тази сума е равна на или по-висока от 325 000 EUR към момента на искането за изплащане на остатъка от безвъзмездните средства.
Член 35
Сертификати за методиката
1. Участници, които калкулират и начисляват преки разходи за персонал въз основа на разходите за единица продукт в съответствие с член 33, параграф 2, могат да представят на Комисията сертификат за методиката. Методиката трябва да отговаря на условията, посочени в член 33, параграф 2, и да изпълнява изискванията на споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
2. Когато Комисията приеме сертификат за методиката, той важи за всички дейности, финансирани по силата на Регламент (ЕС) № 1291/2013, и участникът изчислява и декларира разходите си въз основа на него. След като Комисията приеме сертификат за методиката, тя не присъжда никаква системна или повтаряща се грешка на приетата методика.
Член 36
Сертифициращи одитори
1. Сертификатите за финансовите отчети и за методиката, посочени в членове 34 и 35, се издават от независим одитор, който притежава правоспособност да извършва задължителен одит на счетоводни документи в съответствие с Директива 2006/43/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (28) или подобни национални нормативни актове, или от квалифициран и независим държавен служител, на когото съответните национални органи са предоставили правоспособност да извършва одит на участник и който не е участвал в изготвянето на финансовите отчети.
2. При поискване от Комисията, Европейската сметна палата или Европейската служба за борба с измамите (OLAF) одиторът, издал сертификата за финансовите отчети и за методиката, осигурява достъп до подкрепящите документи и работните документи по одита, въз основа на които е издаден сертификатът за финансовите отчети или за методиката.
Член 37
Кумулативно финансиране
Дейност, за която вече са отпуснати безвъзмездни средства от бюджета на Съюза, може да доведе до отпускането на безвъзмездни средства въз основа на Регламент (ЕС) № 1291/2013, при условие че отпуснатите безвъзмездни средства не обхващат едни и същи разходни елементи.
Раздел IV
Гаранции
Член 38
Гаранционен фонд на участниците
1. С настоящото се учредява гаранционен фонд на участниците (наричан по-нататък „Фондът“), който покрива риска, свързан с невъзстановяването на суми, дължими на Съюза по дейности, финансирани от Комисията чрез безвъзмездни средства съгласно Решение № 1982/2006/ЕО, и от Комисията или органи за финансиране на Съюза в рамките на „Хоризонт 2020“ съгласно правилата, определени в настоящия регламент. Фондът заменя и е приемник на Гаранционния фонд на участниците, създаден по силата на Регламент (ЕО) № 1906/2006.
2. Дейността на Фонда се осъществява в съответствие с член 39. Финансовите лихви, генерирани от Фонда, се добавят към него и служат изключително за целите, посочени в член 39, параграф 3.
3. Когато лихвите са недостатъчни за покриване на дейностите, изложени в член 39, параграф 3, Фондът не се намесва и Комисията или съответният орган на Съюза за финансиране събира всяка дължима сума направо от участниците или третите страни.
4. Фондът се смята за достатъчна гаранция съгласно Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012. От участниците не могат да бъдат приемани допълнителни гаранции или ценни книжа, или да им се налагат такива, с изключение на случая, описан в параграф 3 на настоящия член.
5. Участниците в дейности по „Хоризонт 2020“, чийто риск е покрит от Фонда, правят вноска в размер на 5 % от финансирането на дейността от Съюза. При приключване на дейността сумата, внесена във Фонда, се връща на участниците посредством координатора.
6. Ставката на вноските на участниците във Фонда, посочена в праграф 5, може да бъде намалена на базата на междинната оценка на „Хоризонт 2020“.
Член 39
Дейност на Фонда
1. Фондът се управлява от Съюза, представляван от Комисията, която действа като изпълнителен агент от името на участниците в съответствие с условията, определени в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
Комисията може да управлява Фонда пряко или да повери финансовото му управление на Европейската инвестиционна банка или на подходяща финансова институция („банка депозитар“). Банката депозитар управлява Фонда съгласно инструкциите на Комисията.
2. Вноските на участниците във Фонда могат да бъдат компенсирани от първоначалното предварително финансиране и да бъдат изплатени на Фонда от името на участниците.
3. Ако участник дължи суми на Съюза, Комисията може, без да се засягат санкциите, които могат да бъдат наложени на просрочилия плащане участник, да предприеме едно от следните действия:
а)
да прехвърли или да нареди на банката депозитар да прехвърли директно дължимата сума от Фонда на координатора на дейността. Прехвърлянето се извършва след прекратяването или оттеглянето от участие на просрочилия плащане участник, ако дейността е все още в процес на осъществяване и ако останалите участници са съгласни то да се извърши с оглед на поставените цели. Прехвърлените от Фонда суми се считат за финансиране от страна на Съюза;
б)
да събере ефективно упоменатата сума от Фонда.
Комисията издава нареждане за събиране на вземания от участника или третата страна в полза на Фонда. За тази цел Комисията може да приеме решение за събиране на вземания в съответствие с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
4. Събраните суми представляват приход, приписан на Фонда по смисъла на член 21, параграф 4 от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012. След като приключи усвояването на всички безвъзмездни средства, чийто риск е покрит от Фонда, неизплатените суми се събират от Комисията и се вписват в бюджета на Съюза съгласно решенията на законодателния орган.
ГЛАВА III
Експерти
Член 40
Назначаване на независими експерти
1. Комисията и, когато е уместно, органите за финансиране, могат да назначат независими експерти за оценка на предложения в съответствие с член 15 или за консултации или съдействие при:
а)
оценката на предложенията;
б)
наблюдението на изпълнението на дейностите, извършвани съгласно Регламент (ЕС) № 1291/2013, както и на предходни програми за научни изследвания и иновации;
в)
прилагането на политиката или програмите на Съюза за научни изследвания и иновации, включително „Хоризонт 2020“, както и постигането и функционирането на европейското научноизследователско пространство;
г)
оценката на програмите за научни изследвания и иновации;
д)
разработването на политика на Съюза за научни изследвания и иновации, включително подготовката на бъдещи програми.
2. Независимите експерти се избират въз основа на техните умения, опит и знания, необходими за изпълнението на възложените им задачи. В случаите, когато се налага независимите експерти да боравят с класифицирана информация, преди назначаването им се изисква съответна проверка за благонадеждност.
Независимите експерти се определят и подбират въз основа на покани за представяне на заявления от отделни лица и покани, насочени към съответни организации, например научноизследователски агенции, научноизследователски институции, университети, организации за стандартизация, организации на гражданското общество или предприятия, с оглед създаването на база данни с подходящи кандидати.
Комисията или съответният орган за финансиране може, ако това се прецени за уместно и в надлежно обосновани случаи, да избере, по прозрачен начин, експерт с подходяща квалификация извън базата данни.
При определянето на независими експерти Комисията или съответният орган за финансиране взема съответни мерки, за да се осигури балансиран състав на експертните групи и групите за оценяване по отношение на уменията, опита, знанията, географското разнообразие и представянето на половете, като се отчита положението в областта на съответната дейност. Когато това е уместно, се търси баланс между публичния и частния сектор.
Комисията или съответният орган за финансиране може да се обърне за съвет към консултативни органи за назначаването на независими експерти. При дейности, свързани с авангардни изследвания на ЕНС, Комисията назначава експерти въз основа на предложение от Научния съвет на ЕНС.
3. Комисията или съответният орган за финансиране гарантира, че експерт, който е в конфликт на интереси по отношение на даден въпрос, по който от него се изисква становище, не предоставя оценки, консултации или помощ по този въпрос.
4. Всички контакти с независими експерти, включително сключването на договор за назначаването им и неговите изменения, могат да се осъществяват чрез електронни системи за обмен, създадени от Комисията или съответния орган за финансиране съгласно разпоредбите на член 287, параграф 4 от Регламент (ЕС) № 1268/2012.
5. Имената на експертите, назначени в лично качество, които са сътрудничили на Комисията или на органите за финансиране при изпълнението на Регламент (ЕС) № 1291/2013 и Решение 2013/743/EC, заедно с експертната им област, се публикуват най-малко веднъж годишно на интернет страницата на Комисията или на съответния орган за финансиране. Тази информация се набира, обработва и публикува в съответствие с Регламент (ЕО) № 45/2001.
ДЯЛ III
ПРАВИЛА ЗА ИЗПОЛЗВАНЕТО И РАЗПРОСТРАНЕНИЕТО НА РЕЗУЛТАТИТЕ
ГЛАВА I
Безвъзмездни средства
Раздел I
Резултати
Член 41
Собственост върху резултатите
1. Резултатите са собственост на участника, който ги е създал.
2. Когато участниците в дейността са създали резултатите съвместно и съответният им принос в съвместните резултати не може да бъде точно установен или не е възможно този съвместно постигнат резултат да бъде отделен с цел подаване на заявление, придобиване или запазване на съответната закрила на правата върху интелектуална собственост, резултатите са тяхна съсобственост. Съсобствениците сключват споразумение за разпределението и условията за упражняване на съсобственост, в съответствие с техните задължения съгласно споразумението за отпускане на безвъзмездни средства. Съсобствениците могат да сключат споразумение да не запазят съсобствеността, а да изберат алтернативен режим, например като прехвърлят дела си на един-единствен собственик с право на достъп за останалите участници, след като резултатите са вече налице.
Освен ако в споразумението за съсобственост е уговорено друго, всеки съсобственик има право да предостави лиценз без изключителни права на трети страни, които да използват съвместно притежавани резултати, без право на преотстъпване на лиценза, при следните условия:
а)
предизвестие до останалите съсобственици;
б)
справедлива и разумна компенсация за останалите съсобственици.
3. Ако служители или страна, работещи за участник, имат право да претендират за права върху получените резултати, съответният участник гарантира, че е възможно тези права да се упражняват по начин, съвместим със задълженията му по споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
Член 42
Закрила на резултатите
1. Когато резултатите могат или в разумни граници може да се очаква, че могат да бъдат използвани за търговски или промишлени цели, участникът, чиято собственост са те, проучва възможността за тяхната правна закрила. Участникът, ако това е възможно, разумно и основателно, предвид обстоятелствата, осигурява адекватна правна закрила за подходящ период от време и с подходящо териториално покритие, като отчита законните си интереси и законните и особено търговските интереси на останалите участници в дейността.
2. Когато участник, който е получил финансиране от Съюза, не възнамерява да осигури правна закрила на постигнатите резултати по причини, които не произтичат от невъзможността това да бъде осъществено според националното или съюзното право или от липсата на потенциал те да бъдат използвани за търговски или промишлени цели, и освен ако участникът възнамерява да ги прехвърли на друго правно образувание, установено в държава-членка или в асоциирана държава, с оглед на тяхната закрила, той уведомява Комисията или съответния орган за финансиране преди каквото и да било разпространяване на тези резултати. Комисията, действаща от името на Съюза, или съответния орган за финансиране може, със съгласието на съответния участник, да поеме собствеността върху тези резултати и да предприеме необходимите действия за адекватната им закрила.
Участникът може да откаже да даде съгласието си само ако докаже, че това би накърнило сериозно законните му интереси. Резултатите не могат да бъдат разпространявани преди Комисията или съответния орган за финансиране да вземе решение да не поеме собствеността върху резултатите или да реши, че ще поеме собствеността върху резултатите и преди да предприеме необходимите действия за осигуряване на закрилата им. Комисията или съответният орган за финансиране взема това решение без неоснователно забавяне. В споразумението за отпускане на безвъзмездни средства се определят сроковете в това отношение.
3. Когато участник, който е получил финансиране от Съюза, възнамерява да се откаже от закрила на резултатите или да не иска нейното удължаване по причини, различни от липсата на възможност те да бъдат използвани за търговски или промишлени цели в рамките на период от най-много пет години след окончателното разплащане, той уведомява Комисията или съответния орган за финансиране, които могат да продължат или да удължат закрилата чрез поемане на собствеността върху резултатите. Участникът може да откаже да даде съгласието си само ако докаже, че това би накърнило сериозно законните му интереси. В споразумението за отпускане на безвъзмездни средства се определят сроковете в това отношение.
Член 43
Използване и разпространение на резултатите
1. Всеки участник, който е получил финансиране от Съюза, полага максимални усилия за оползотворяване на притежаваните от него резултати или ги предоставя на друго правно образувание за ползване, по-специално чрез прехвърляне и лицензиране на резултати в съответствие с член 44.
Всякакви допълнителни задължения относно използването на резултатите се определят в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства. В случай на научни изследвания с потенциал за справяне с основни обществени предизвикателства допълнителните задължения относно използването на резултатите може да включват лицензиране при неизключителни условия. Всички допълнителни задължения се посочват в работната програма или в работния план.
2. Всеки участник разпространява чрез подходящи средства и възможно най-бързо притежаваните от него резултати, при условие че спазва всички ограничения, произтичащи от закрилата на интелектуалната собственост, правилата за сигурност или законните интереси. В споразумението за отпускане на безвъзмездни средства могат да се определят сроковете в това отношение.
Всякакви допълнителни задължения относно разпространяването на резултатите се определят в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства и се посочват в работната програма или в работния план.
По отношение на разпространяването на резултатите посредством научни публикации, свободният достъп се прилага съгласно реда и условията, определени в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства. Разходите, свързани със свободния достъп до научни публикации, изготвени в резултат на научни изследвания, финансирани по „Хоризонт 2020“, и направени в рамките на срока на дейността, са допустими за възстановяване при условията на споразумението за отпускане на безвъзмездните средства. При надлежно спазване на разпоредбите на член 18 от Регламент (ЕС) № 1291/2013, в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства не се поставят условия относно свободния достъп до публикации, които биха довели до допълнителни разходи за публикуване след приключването на дейността.
По отношение на разпространението на данни от научни изследвания, в рамките на свободния достъп до данни от научни изследвания и тяхното опазване, в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства може да се определят редът и условията, при които се предоставя свободен достъп до тези резултати, по-специално при авангардните изследвания на ЕНС и изследванията за БНТ или в други подходящи области, като се отчитат законните интереси на участниците, както и всички ограничения, произтичащи от правилата за защита на данните, правилата за сигурност и защитата на правата върху интелектуалната собственост. В такъв случай в работната програма или в работния план се посочва дали се изисква разпространение чрез свободен достъп на данните от научни изследвания.
Останалите участници се предизвестяват за всяка дейност по разпространение на резултатите. След получаване на предизвестието всеки участник може да възрази, ако докаже, че законните му интереси във връзка с неговите резултати или предходни знания ще бъдат сериозно накърнени от предвиденото разпространение. В такива случаи разпространението не може да се осъществи, освен ако са взети подходящи мерки за опазване на споменатите законни интереси. В споразумението за отпускане на безвъзмездни средства се определят сроковете в това отношение.
3. Участниците предоставят на Комисията или на съответния орган за финансиране за целите на наблюдението и разпространението всяка полезна информация относно дейностите си по използване и разпространение и необходимата документация съгласно условията, определени в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства. Като се спазват законните интереси на участниците, предоставили информацията, тази информация се прави публично достояние. В споразумението за отпускане на безвъзмездни средства се определят и сроковете по отношение на тези задължения за докладване.
4. Всички заявления за патенти, стандарти, публикации или друго разпространение, включително в електронна форма, във връзка с резултати, съдържат, когато това е възможно, изявление, което може да обхваща визуални средства, че дейността е получила финансова подкрепа от Съюза. Условията за това изявление се определят в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
Член 44
Прехвърляне и лицензиране на резултати
1. Когато участник прехвърля собственост върху резултати, той прехвърля на правоприемника своите задължения съгласно споразумението за отпускане на безвъзмездни средства относно тези резултати, включително задължението да ги предаде при всяко последващо прехвърляне.
Без да се засягат задълженията за поверителност, произтичащи от законите или подзаконовите актове в случаите на сливания и придобивания, когато други участници все още се ползват с права на достъп или все още могат да поискат да получат права на достъп до резултатите, които трябва да бъдат прехвърлени, участникът, който възнамерява да прехвърли резултатите, предизвестява другите участници, като им предоставя достатъчно информация относно предполагаемия нов собственик на резултатите, с цел да даде възможност на останалите участници да анализират въздействието на планираното прехвърляне на собственост върху евентуалното упражняване на техните права на достъп.
След получаване на предизвестието всеки участник може да възрази срещу прехвърлянето на собствеността ако докаже, че то ще се отрази неблагоприятно върху упражняването на неговите права на достъп. В такъв случай прехвърлянето не може да се осъществи, докато не се постигне споразумение между заинтересованите участници. В споразумението за отпускане на безвъзмездни средства се определят сроковете в тази връзка.
Другите участници могат с предварително писмено споразумение да се откажат от правото си на предизвестие и на възражение срещу прехвърляне на собственост от един участник към конкретно посочена трета страна.
2. При условие че правата на достъп до резултатите могат да бъдат упражнявани и че са спазени всички допълнителни задължения относно използването на резултатите от страна на участника, който е техен собственик, този участник може да издава лицензи или по друг начин да предоставя на правно образувание право, в това число - изключително, на ползването им. Изключителен лиценз за резултати може да се предостави, ако всички останали заинтересовани участници са съгласни да се откажат от правата си на достъп до тези резултати.
3. По отношение на резултати, постигнати от участници, които са получили финансиране от Съюза, в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства може да се предвиди Комисията или съответния орган за финансиране да може да възрази срещу прехвърляния на собственост или срещу предоставянето на изключителен лиценз на трети страни, установени в трета държава, която не е асоциирана към „Хоризонт 2020“, ако сметне, че прехвърлянето или предоставянето не съответства на интересите за развитие на конкурентоспособността на икономиката на Съюза, на етичните принципи или на съображения за сигурност.
В тези случаи прехвърлянето на собственост или предоставянето на изключителен лиценз не се осъществява, освен ако не бъде удовлетворено изискването на Комисията или на съответния орган за финансиране за осигуряване на подходящи предпазни мерки.
Когато е уместно, в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства се предвижда, че Комисията или съответния орган за финансиране трябва да бъдат уведомени предварително за всяко прехвърляне на собственост или предоставяне на изключителен лиценз. В споразумението за отпускане на безвъзмездни средства се определят сроковете за това.
Раздел II
Права на достъп до предходни знания и нови резултати
Член 45
Предходни знания
Участниците определят по подходящ начин в писмено споразумение предходните знания, които имат отношение към съответната дейност.
Член 46
Принципи на правата на достъп
1. Всяко искане за упражняване на права на достъп или всеки отказ от права на достъп се представя писмено.
2. Освен ако е уговорено друго от собственика на резултатите или предходните знания, до които се иска достъп, правата на достъп не включват правото на преотстъпване на лиценза.
3. Участниците в една и съща дейност се информират взаимно за всички законови ограничения върху предоставянето на достъп до предходните им знания преди присъединяването си към споразумението за отпускане на безвъзмездни средства. Всяко споразумение, сключено след това от участник по отношение на предходни знания, гарантира, че всички права на достъп могат да бъдат упражнявани.
4. Прекратяването на участието в дадена дейност не засяга задължението на участника да предостави достъп при реда и условията, определени в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
5. В споразумението за консорциум може да се предвиди лишаването от права на достъп на участник, който не изпълнява задълженията си и не коригира това неизпълнение.
Член 47
Права на достъп за изпълнение на дейността
1. Участник се ползва с права на достъп до резултатите на друг участник в същата дейност, ако първият се нуждае от тези резултати, за да изпълнява своята работа по съответната дейност.
Достъпът се предоставя безвъзмездно.
2. Участник се ползва с права на достъп до предходните знания на друг участник в същата дейност, ако първият се нуждае от тези знания, за да изпълнява своята работа по съответната дейност, и при спазване на ограниченията съгласно член 46, параграф 3.
Такива права на достъп се предоставят безвъзмездно, освен ако не е договорено друго от участниците преди присъединяването им към споразумението за отпускане на безвъзмездни средства.
Член 48
Права на достъп за използване на резултатите
1. Участник се ползва с права на достъп до резултатите на друг участник в същата дейност, ако първият се нуждае от тези резултати, за да използва собствените си резултати от дейността.
При наличие на споразумение такъв достъп се предоставя при справедливи и разумни условия.
2. Участник се ползва с права на достъп до предходните знания на друг участник в същата дейност, ако първият се нуждае от тези знания, за да използва собствените си резултати от дейността при спазване на ограниченията съгласно член 46, параграф 3.
При наличие на споразумение такъв достъп се предоставя при справедливи и разумни условия.
3. Свързано образувание, установено в държава-членка или в асоциирана държава, освен ако в споразумението за консорциум не е предвидено друго, също има права на достъп до резултати и, при спазване на ограниченията по член 46, параграф 3, до предходни знания при справедливи и разумни условия, ако тези резултати и предходни знания са необходими за използване на резултатите, получени от участника, с когото образуванието е свързано. Тези права на достъп се искат или получават пряко от участника, чиято собственост са резултатите или предходните знания, освен ако не е предвидено друго съгласно член 46, параграф 2.
4. Искане за достъп съгласно параграфи 1, 2 или 3 може да се отправи до една година след приключване на дейността. Участниците могат обаче да се споразумеят за различен краен срок.
Член 49
Права на достъп за Съюза и за държавите-членки
1. За надлежно обоснованите цели на разработването, прилагането и наблюдението на политиките или програмите на Съюза, институциите, органите, службите или агенциите на Съюза се ползват с права на достъп единствено до резултатите на участник, който е получил финансиране от Съюза. Такива права на достъп са ограничени до употреба с нетърговска и неконкурентна цел.
Достъпът се предоставя безвъзмездно.
2. Във връзка с дейностите в рамките на конкретната цел „Сигурни общества - Защита на свободата и сигурността на Европа и нейните граждани“ на приоритет "Обществени предизвикателства", както е определена в приложение I, част III от Регламент (ЕС) № 1291/2013, институциите, органите, службите и агенциите на Съюза, както и националните органи на държавите-членки, за целите на разработването, прилагането и наблюдението на техните политики или програми в тази област, се ползват с необходимите права на достъп до резултатите на участник, който е получил финансиране от Съюза. Тези права на достъп са ограничени до употреба с нетърговска и неконкурентна цел. Тези права на достъп се предоставят безвъзмездно и въз основа на двустранно споразумение, в което са определени специалните условия, с които се гарантира, че тези права ще се използват единствено за определената цел и че ще са предвидени съответни задължения за поверителност. Тези права на достъп не се отнасят за предходните знания на участника. Искащата държава-членка, институция, орган, служба или агенция на Съюза уведомяват всички държави-членки за тези искания. Спрямо класифицираната информация се прилагат правилата на Комисията по отношение на сигурността.
ДЯЛ IV
СПЕЦИАЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 50
Награди
1. Финансирането от Съюза може да се извършва под формата на награди, както е определено в дял VII от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и Регламент (ЕС) № 1268/2012.
2. Присъждането на награда се обуславя от поемането на задължения за подходяща обществена разгласа. По отношение на разпространението на резултатите се прилага дял III от настоящия регламент. Работната програма или работният план може да съдържа специални задължения относно използването и разпространението на резултати.
Член 51
Обществени поръчки за продукти в пазарен и предпазарен стадий и за новаторски решения
1. Всяка обществена поръчка, възложена от Комисията от нейно име или съвместно с държавите-членки, се подчинява на правилата за обществените поръчки, както са определени в Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и Регламент (ЕС) № 1268/2012.
2. Финансирането от Съюза може да се извършва под формата на обществени поръчки за продукти в предпазарен стадий или за новаторски решения самостоятелно от Комисията или от съответния орган за финансиране или съвместно с възлагащи органи от държавите-членки и асоциираните държави.
Процедурите за възлагане на обществени поръчки:
а)
са в съответствие с принципите за прозрачност, недискриминация, равнопоставеност, добро финансово управление и пропорционалност, с правилата за конкуренция и, когато е приложимо, с Директиви № 2004/17/ЕО, 2004/18/ЕО и 2009/81/ЕО или, когато Комисията действа самостоятелно, с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012;
б)
могат да предвидят специфични условия, например място на изпълнение на възложените дейности, като при обществени поръчки за продукти в предпазарен стадий то се ограничава до територията на държавите-членки и на асоциираните държави по „Хоризонт 2020“, когато това е надлежно обосновано от целите на съответната дейност;
в)
могат да разрешат сключването на няколко договора в рамките на една процедура (възлагане на няколко доставчици);
г)
предвиждат възлагане на поръчките на участника или участниците в тръжната процедура, предлагащи най-добро съотношение между качество и цена.
3. Освен ако в поканата за участие в търг не е посочено друго, резултатите, получени при обществена поръчка, възложена от Комисията, са собственост на Съюза.
4. В договорите за възлагане на обществени поръчки за продукти в предпазарен стадий се формулират специални разпоредби относно собствеността, правата на достъп и лицензирането, за да се оползотворят максимално резултатите и да се избегне всякакво непочтено предимство. Изпълнителят, който създава резултати при обществена поръчка за продукти в предпазарен стадий, притежава най-малкото свързаните с тях права върху интелектуалната собственост. Възлагащите органи се ползват най-малкото с права на безвъзмезден достъп до резултатите за тяхна лична употреба и с правото да предоставят или да изискват от участващите изпълнители да предоставят на трети страни неизключителни лицензи да използват резултатите при справедливи и разумни условия, без право на преотстъпване на лиценза. Ако изпълнителят не успее да постигне търговска реализация на резултатите в рамките на определен период след възлагането на обществената поръчка за продукти в предпазарен стадий, както е посочено в договора, той прехвърля на възлагащите органи собствеността върху резултатите.
5. В договорите за възлагане на обществени поръчки за новаторски решения могат да се формулират специални разпоредби относно собствеността, правата на достъп и лицензирането, за да се оползотворят максимално резултатите и да се избегне всякакво непочтено предимство.
Член 52
Финансови инструменти
1. Финансовите инструменти могат да приемат всяка от формите, посочени в дял VIII от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, и могат да бъдат съчетавани помежду си и с безвъзмездни средства, финансирани от бюджета на Съюза, включително в рамките на Регламент (ЕС) № 1291/2013.
2. Чрез дерогация от член 140, параграф 6, втора алинея от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, както приходите, така и годишните вноски за изплащане, генерирани от финансов инструмент, създаден съгласно Регламент (ЕС) № 1291/2013, се прехвърлят към този финансов инструмент в съответствие с член 21, параграф 4 от Регламент № 966/2012.
3. Чрез дерогация от член 140, параграф 6, втора алинея от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012, както приходите, така и годишните вноски за изплащане, генерирани от Инструмента за финансиране с поделяне на риска, създаден с Решение № 1982/2006/ЕО и в ранната фаза на Средството за висок растеж и иновации на МСП (СРИ 1), създадено с Решение № 1639/2006/ЕО се включват съгласно член 21, параграф 4 от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 към следващите финансови инструменти по силата на Регламент (ЕС) № 1291/2013.
Член 53
Инструмент за МСП
1. Само МСП могат да кандидатстват по покани за представяне на предложения, отправени по линия на специализирания инструмента за МСП, посочен в член 22 от Регламент (ЕС) № 1291/2013. Те могат да си сътрудничат с други дружества и научноизследователски организации или университети.
2. Когато дадено дружество е признато за МСП, този правен статут се приема за целия период на изпълнение на проекта, дори в случаите, когато дружеството поради разрастването си по-късно надвиши горните стойности от определението за МСП.
3. При инструмента за МСП или безвъзмездните средства, предоставяни от органи за финансиране или от Комисията за подпомагане на МСП, в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства могат да се формулират специални разпоредби, в частност относно собствеността, правата на достъп, използването и разпространението на резултати.
Член 54
Бърз път към иновации (БПИ)
1. Съгласно член 7 всяко правно образувание може да участва в дейност по линия на БПИ. Дейностите, които се финансират по линия на БПИ, са иновационни дейности. По линия на БПИ се отправят покани за представяне на предложения, свързани с някоя от технологичните области по конкретна цел „Водещи позиции при базовите и промишлените технологии“, както са определени в приложение I, част II, точка 1 от Регламент (ЕС) № 1291/2013 или някоя от конкретните цели по приоритет „Обществени предизвикателства“, посочени в приложение I, част III, точки 1-7 към същия регламент.
2. Предложения могат да се представят по всяко време. Комисията определя три крайни дати годишно за представяне на предложения за оценяване. Периодът между крайната дата за представяне на предложения и подписването на споразумение за отпускане на безвъзмездни средства или уведомлението относно решението за отпускане на безвъзмездни средства не е повече от шест месеца. Предложенията се класират според въздействието, качеството и ефикасността на изпълнението и върховите постижения, като на критерия за въздействие се дава по-голяма относителна тежест. В една дейност могат да участват не повече от пет правни образувания. Размерът на безвъзмездните средства не надвишава 3 милиона евро.
Член 55
Други специални разпоредби
1. При изпълнение на дейности, свързани със сигурността, в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства може да се формулират специални разпоредби, в частност относно обществените поръчки за продукти в предпазарен стадий и за новаторски решения, промените в състава на консорциума, класифицираната информация, използването, разпространението, свободния достъп до научни публикации, прехвърлянето и лицензирането на резултатите.
2. При дейности в подкрепа на съществуваща или нова научноизследователска инфраструктура в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства може да се формулират специални разпоредби относно потребителите на инфраструктурата и достъпа на потребителите до нея.
3. При авангардни изследвания на ЕНС в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства могат да се формулират специални разпоредби, в частност относно правата на достъп, преносимост и разпространение, или свързани с участниците, изследователите и която и да е заинтересована от дейността страна.
4. При дейности, свързани с обучението и мобилността, в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства могат да се формулират специални разпоредби относно задълженията, отнасящи се за изследователите, които се възползват от дейността, собствеността, правата на достъп и преносимостта на резултати.
5. При координационни и спомагателни дейности в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства могат да се формулират специални разпоредби, в частност относно собствеността, правата на достъп, използването и разпространението на резултати.
6. При Общностите за знания и иновации към EIT в споразумението за отпускане на безвъзмездни средства могат да се формулират специални разпоредби, в частност относно собствеността, правата на достъп, използването и разпространението.
ДЯЛ V
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 56
Упражняване на делегираните правомощия
1. Правомощията да приема делегирани актове се предоставят на Комисията при спазване на установените в настоящия член условия.
2. Правомощията да приема делегираните актове, посочени в член 1, параграф 3, се предоставят на Комисията за срока на действие на „Хоризонт 2020“.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 1, параграф 3, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна посочена в него дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията уведомява за него едновременно Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 1, параграф 3, влиза в сила само ако нито Европейският парламент, нито Съветът са представили възражения в срок от два месеца след уведомлението на Европейския парламент и на Съвета относно акта или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 57
Отмяна и преходни разпоредби
1. Регламент (ЕО) № 1906/2006 се отменя, считано от 1 януари 2014 г.
2. Без да се засягат разпоредбите на параграф 1, разпоредбите на настоящия регламент не засягат продължаването или изменението, включително цялостното или частичното прекратяване на съответните дейности до тяхното приключване или до отпускането на финансовата помощ от Комисията или органите за финансиране съгласно Решение № 1982/2006/ЕО или други законодателни актове, приложими за тази помощ към 31 декември 2013 г., която продължава да се прилага за съответните дейности до тяхното приключване.
3. Всички суми от Гаранционния фонд на участниците, създаден по силата на Регламент (ЕО) № 1906/2006, както и всички негови права и задължения, се прехвърлят на Фонда, считано от 31 декември 2013 г. Участниците в дейности, предвидени в Решение № 1982/2006/ЕО, които подписват споразумения за отпускане на безвъзмездни средства след 31 декември 2013 г., правят своите вноски във Фонда.
Член 58
Настоящият регламент влиза в сила на третия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Страсбург на 11 декември 2013 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ,
της 11ης Δεκεμβρίου 2013
σχετικά με τη θέσπιση των κανόνων συμμετοχής και διάδοσης του «Ορίζων 2020 - Πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και καινοτομίας (2014-2020)» και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1906/2006
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 173, 183 και 188 δεύτερο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το «Ορίζων 2020 - Πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και καινοτομίας (2014-2020)» («Ορίζων 2020») θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4). Ο εν λόγω κανονισμός πρέπει να συμπληρωθεί με κανόνες συμμετοχής σε έμμεσες δράσεις του «Ορίζων 2020 και εκμετάλλευσης και διάδοσης των αποτελεσμάτων αυτών των δραστηριοτήτων
(2)
Το «Ορίζων 2020» πρέπει να εκτελεστεί με σκοπό να συμβάλει άμεσα στην επίτευξη βιομηχανικής υπεροχής, ανάπτυξης και απασχόλησης καθώς και στην ευημερία των πολιτών στην Ευρώπη, και πρέπει να αντικατοπτρίζει το στρατηγικό όραμα της ανακοίνωσης της Επιτροπής, της 6ης Οκτωβρίου 2010 με τίτλο «Εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» Ένωση καινοτομίας», όπου η Επιτροπή δεσμεύεται να απλουστεύσει εκ βάθρων την πρόσβαση των συμμετεχόντων.
(3)
Το «Ορίζων 2020» πρέπει να στηρίζει τα επιτεύγματα και τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας στον οποίο ερευνητές, επιστημονική γνώση και τεχνολογία κυκλοφορούν ελεύθερα, με ενίσχυση της συνεργασίας τόσο μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών όσο και μεταξύ των ίδιων των κρατών μελών, ιδίως με την εφαρμογή ενός συνεκτικού συνόλου κανόνων.
(4)
Οι κανόνες συμμετοχής, εκμετάλλευσης και διάδοσης του προγράμματος Ορίζοντας 2020 που προβλέπονται με τον παρόντα κανονισμό («κανόνες») θα πρέπει να απηχούν επαρκώς τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που συνοψίζονται στο ψήφισμά του της 11ης Νοεμβρίου 2010 σχετικά με την απλοποίηση της εκτέλεσης των προγραμμάτων-πλαισίων έρευνας (5), και του Συμβουλίου όσον αφορά την απλούστευση της διαχείρισης και των χρηματοοικονομικών απαιτήσεων των προγραμμάτων-πλαισίων έρευνας. Οι κανόνες πρέπει να προσδίδουν συνέχεια στα απλουστευτικά μέτρα που ήδη εφαρμόζονται με βάση την απόφαση αριθ. 1982/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6), να υιοθετήσουν τις συστάσεις που περιλαμβάνει η τελευταία έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων «Ενδιάμεση αξιολόγηση του έβδομου προγράμματος-πλαισίου» της 12ης Νοεμβρίου 2010 και να προχωρούν περαιτέρω στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους συμμετέχοντες και της πολυπλοκότητας των διατάξεων οικονομικού χαρακτήρα ώστε να διευκολύνεται η συμμετοχή και να μειώνονται τα οικονομικά σφάλματα. Επίσης οι κανόνες πρέπει να συνεκτιμούν δεόντως τα μελήματα και τις συστάσεις της ερευνητικής κοινότητας, όπως προκύπτουν από τη συζήτηση που προκλήθηκε με την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 29ης Απριλίου 2010, με αντικείμενο την απλούστευση της εφαρμογής των προγραμμάτων-πλαισίων έρευνας, και με την επακόλουθη Πράσινη Βίβλο, της 9ης Φεβρουαρίου 2011, «Από τις προκλήσεις στις ευκαιρίες: Προς ένα κοινό πλαίσιο στρατηγικής για τη χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας στην ΕΕ».
(5)
Η ενδιάμεση αξιολόγηση του «Ορίζων 2020» πρέπει να περιλαμβάνει μια αξιολόγηση του νέου μοντέλου χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένου του αντίκτυπού του στα επίπεδα χρηματοδότησης, της συμμετοχής στο Ορίζων 2020 και της ελκυστικότητάς του.
(6)
Η Επιτροπή ·ή ο σχετικός χρηματοδοτικός φορέας οφείλει να εξασφαλίσει ότι παρέχεται καθοδήγηση και ενημέρωση σε όλους τους εν δυνάμει συμμετέχοντες κατά τον χρόνο δημοσίευσης της πρόσκλησης υποβολής προσφορών.
(7)
Προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή με άλλα χρηματοδοτικά προγράμματα της Ένωσης, το «Ορίζων 2020» πρέπει να εκτελεστεί με βάση τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7) και τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό της Επιτροπής (ΕΕ) αριθ. 1268/2012 (8), λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την ιδιαίτερη φύση των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας.
(8)
Πρέπει να εξασφαλιστεί ολοκληρωμένη προσέγγιση, με συνένωση δραστηριοτήτων καλυπτόμενων από το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (2007-2013) που εγκρίθηκε με την απόφαση αριθ. 1982/2006/EK, το πρόγραμμα-πλαίσιο ανταγωνιστικότητας και καινοτομίας που θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΤΙ) που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 294/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10), ώστε να καταστεί ευκολότερη η συμμετοχή, να συγκροτηθεί συνεκτικότερο σύνολο μέσων και να αυξηθεί η επιστημονική και οικονομική επιρροή, με ταυτόχρονη αποφυγή άσκοπης επανάληψης προσπαθειών και κατακερματισμού. Θα πρέπει να εφαρμόζονται κοινοί κανόνες με σκοπό την εξασφάλιση συνεκτικού πλαισίου το οποίο θα διευκολύνει τη συμμετοχή σε προγράμματα που λαμβάνουν χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης από τον προϋπολογισμό του «Ορίζων 2020», περιλαμβανόμενων της συμμετοχής σε προγράμματα που διαχειρίζεται το ΕΤΙ, κοινών επιχειρήσεων ή άλλων σχημάτων με βάση το άρθρο 187 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) ή της συμμετοχής σε προγράμματα αναλαμβανόμενα από κράτη μέλη με βάση το άρθρο 185 της ΣΛΕΕ.
Ωστόσο, πρέπει να εξασφαλιστεί η ευελιξία για θέσπιση ειδικών κανόνων σε περιπτώσεις δικαιολογημένες λόγω ειδικών αναγκών των αντίστοιχων δράσεων. Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ειδικές επιχειρησιακές ανάγκες όπως προσδιορίζονται στο πλαίσιο της σχετικής βασικής πράξης των φορέων που δημιουργούνται βάσει του άρθρου 187 της ΣΛΕΕ, πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της ΣΛΕΕ. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να προχωρήσει στις κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, κατά την επεξεργασία και κατάρτιση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, οφείλει να εξασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
(9)
Δράσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού πρέπει να σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και να τηρούν τις αρχές που αναγνωρίζονται μεταξύ άλλων από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτές οι δράσεις πρέπει να τηρούν όλες τις νομικές υποχρεώσεις, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς δικαίου και των σχετικών αποφάσεων της Επιτροπής όπως η ανακοίνωση της Επιτροπής της 28ης Ιουνίου 2013 (11), καθώς και τις αρχές δεοντολογίας που περιλαμβάνουν και την αποφυγή της παραβίασης της ερευνητικής ακεραιότητας.
(10)
Ακολουθώντας τους στόχους της διεθνούς συνεργασίας κατά τα άρθρα 180 και 186 της ΣΛΕΕ, πρέπει να προωθηθεί η συμμετοχή νομικών οντοτήτων εγκατεστημένων σε τρίτες χώρες, καθώς και διεθνών οργανισμών. Η εφαρμογή των κανόνων πρέπει να συμμορφώνεται προς τα μέτρα που θεσπίζονται με βάση τα άρθρα 75 και 215 της ΣΛΕΕ και να τηρεί τη διεθνή νομοθεσία. Επιπλέον, η εφαρμογή των κανόνων πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη τις προϋποθέσεις συμμετοχής οντοτήτων της Ένωσης σε αντίστοιχα προγράμματα τρίτων χωρών.
(11)
Οι κανόνες πρέπει να παρέχουν συνεκτικό, περιεκτικό και διαφανές πλαίσιο για την εξασφάλιση της κατά το δυνατόν αποδοτικότερης εφαρμογής, λαμβανόμενης υπόψη της ανάγκης εύκολης πρόσβασης όλων των συμμετεχόντων μέσω απλουστευμένων διαδικασιών, ιδίως σε ό,τι αφορά τις πολύ μικρές και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα μπορούσε να παρέχεται υπό διάφορες μορφές.
(12)
Σύμφωνα με την αρχή της διαφάνειας και παράλληλα με την απαίτηση δημοσιότητας που καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012, η Επιτροπή οφείλει να δημοσιεύει ανοικτές προσκλήσεις υποβολής προσφορών στις ιστοσελίδες του «Ορίζων 2020», μέσω συγκεκριμένων διαύλων ενημέρωσης, και να εξασφαλίζει ευρεία διάδοση μεταξύ άλλων μέσω των εθνικών σημείων επαφής και ύστερα από αιτήσεις σε προσβάσιμη μορφή, κατά περίπτωση.
(13)
Τα κριτήρια επιλογής και παροχής της επιχορήγησης που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να εφαρμόζονται με διαφανή τρόπο και βάσει αντικειμενικών και μετρήσιμων παραμέτρων, λαμβάνοντας υπόψη τον συνολικόστόχο του «Ορίζων 2020» για την επίτευξη ενός Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας με εύρυθμη λειτουργία.
(14)
Γενικά, η περίοδος ανάμεσα στην τελική προθεσμία υποβολής ολοκληρωμένων προτάσεων και την υπογραφή συμφωνιών επιχορήγησης με αιτούντες ή την κοινοποίηση αποφάσεων επιχορήγησης προς αυτούς πρέπει να είναι μικρότερη απ’ ό,τι προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012. Σε δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις και για δράσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας, πρέπει να επιτρέπεται μεγαλύτερη χρονική περίοδος.
(15)
Η Επιτροπή πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της να απλουστεύσει τις διαδικασίες αξιοποιώντας τη βελτίωση των συστημάτων πληροφορικής, όπως η περαιτέρω επέκταση της πύλης για τους συμμετέχοντες η οποία πρέπει να λειτουργεί ως ενιαίο σημείο επαφής από τη στιγμή της δημοσίευσης των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων για έργα, και εν συνεχεία της υποβολής τους, μέχρι την υλοποίηση της δράσης, με σκοπό τη δημιουργία υπηρεσίας «μίας στάσης». Το σύστημα μπορεί επίσης να ενημερώνει τους αιτούντες σχετικά με την πρόοδο και το χρονοδιάγραμμα της αίτησής τους.
(16)
Ο χειρισμός εμπιστευτικών δεδομένων και διαβαθμισμένων πληροφοριών διέπεται από ολόκληρη τη σχετική νομοθεσία της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών κανονισμών των θεσμικών οργάνων, όπως η απόφαση 2001/844/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ (12) όσον αφορά τις διατάξεις περί ασφάλειας διαβαθμισμένων πληροφοριών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(17)
Είναι απαραίτητο να καθοριστούν ελάχιστες προϋποθέσεις συμμετοχής, οι οποίες αφενός θα ισχύουν ως γενικός κανόνας και αφετέρου θα ανταποκρίνονται στις ιδιαιτερότητες των δράσεων του «Ορίζων 2020». Ειδικότερα, πρέπει να καθοριστούν κανόνες σχετικά με το πλήθος συμμετεχόντων και τον τόπο εγκατάστασής τους. Στην περίπτωση δράσης χωρίς τη συμμετοχή οντότητας εγκατεστημένης σε κράτος μέλος, πρέπει να επιδιώκεται η επίτευξη των στόχων των άρθρων 173 και 179 της ΣΛΕΕ.
(18)
Δυνάμει της απόφασης 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου (13), νομικές οντότητες των υπερπόντιων χωρών και εδαφών είναι επιλέξιμες για συμμετοχή στο «Ορίζων 2020» υπό τις ειδικές προϋποθέσεις που ορίζονται στην εν λόγω απόφαση.
(19)
Η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει τον χρόνο δημοσίευσης προσκλήσεων σχετικών με την υποβολή προτάσεων και υποβολής αιτημάτων για χορήγηση πληροφοριών λαμβάνοντας υπόψη, ει δυνατόν, τις συνηθισμένες περιόδους διακοπών.
(20)
Οσον αφορά τις απορριφθείσες προτάσεις, η Επιτροπή παρέχει στοιχεία στους αιτούντες.
(21)
Η ύπαρξη σαφών και διαφανών μηχανισμών κατάρτισης προσφορών σχετικών με την υποβολή προτάσεων για συγκεκριμένα θέματα θα επιτρέψει τη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού, θα αυξήσει την ελκυστικότητα του Ορίζοντα 2020 και την αύξηση της συμμετοχής.
(22)
Σε όλες τις πτυχές του «Ορίζων 2020» η Επιτροπή οφείλει να ενεργεί σύμφωνα με τις αρχές του ευρωπαϊκού κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς όπως εκτίθεται στο παράρτημα της απόφασης 2000/633/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ της Επιτροπής (14).
(23)
Είναι αναγκαίος ο καθορισμός των όρων και προϋποθέσεων για χρηματοδότηση από την Ένωση συμμετεχόντων σε δράσεις του «Ορίζων 2020». Προκειμένου να μειωθεί η πολυπλοκότητα των υφιστάμενων κανόνων χρηματοδότησης, πρέπει να υιοθετηθεί απλουστευμένο σύστημα απόδοσης δαπανών με αυξημένη χρήση εφάπαξ ποσών, σταθερών ποσοστών και μοναδιαίων δαπανών.
(24)
Τα ποσοστά απόδοσης του παρόντος κανονισμού αναφέρονται ως ανώτατο όριο προκειμένου να τηρηθεί η απαίτηση περί μη κερδοσκοπίας και η αρχή της συγχρηματοδότησης, καθώς και να επιτραπεί στους συμμετέχοντες να ζητούν χαμηλότερο ποσοστό. Κατ’ αρχήν ωστόσο τα ποσοστά απόδοσης πρέπει να είναι 100 ή 70 %.
(25)
Οι ορισμοί του ΟΟΣΑ όσον αφορά το επίπεδο τεχνολογικής ετοιμότητας (TRL) πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην ταξινόμηση των δραστηριοτήτων τεχνολογικής έρευνας, ανάπτυξης προϊόντος και επίδειξης.
(26)
Ειδικές προκλήσεις στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας πρέπει να αντιμετωπίζονται με νέες μορφές χρηματοδότησης όπως έπαθλα, προεμπορική προμήθεια και δημόσια προμήθεια καινοτόμων λύσεων, το ειδικό μέσο για τις ΜΜΕ και το σχέδιο δράσης «Επιτάχυνση της Καινοτομίας» που απαιτούν ειδικούς κανόνες.
(27)
Προκειμένου να τηρούνται ίσοι όροι για όλες τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην εσωτερική αγορά, πρέπει η χρηματοδότηση που προβλέπεται στο «Ορίζων 2020» να σχεδιάζεται σύμφωνα με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών και να αποτρέπονται στρεβλώσεις της αγοράς, όπως ο παραγκωνισμός της ιδιωτικής χρηματοδότησης, η δημιουργία αναποτελεσματικών μηχανισμών αγοράς ή η διατήρηση μη αποδοτικών επιχειρήσεων. Για δράσεις καινοτομίας θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε να εξασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση αυτών δεν στρεβλώνει τον ανταγωνισμό ούτε παραμβαίνει στην αγορά χωρίς να συντρέχουν επαρκείς λόγοι.
(28)
Τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης πρέπει να προστατεύονται με αναλογικά μέτρα σε όλη τη διάρκεια του κύκλου δαπάνης, διασφαλίζοντας την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ εμπιστοσύνης και ελέγχου.
(29)
Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, οι κανόνες θα πρέπει να αποτελέσουν τη βάση για πιο ευρεία αποδοχή των συνηθισμένων λογιστικών πρακτικών των δικαιούχων.
(30)
Το Ταμείο Εγγυήσεων των Συμμετεχόντων, που συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ)αριθ. 1906/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15), και το οποίο διαχειρίζεται η Επιτροπή, έχει αποδειχθεί σημαντικός μηχανισμός που μετριάζει τους κινδύνους τους συνδεόμενους με τα ποσά που οφείλονται και δεν αποδίδονται από συμμετέχοντες αδυνατούντες να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Συνεπώς, πρέπει να συσταθεί νέο Ταμείο Εγγυήσεων των Συμμετεχόντων («Ταμείο»). Για τη διασφάλιση αποδοτικότερης διαχείρισης και καλύτερης κάλυψης κινδύνου των συμμετεχόντων, το Ταμείο πρέπει να καλύπτει δράσεις του προγράμματος που δρομολογείται με την απόφαση αριθ. 1982/2006/ΕΚ, στα πλαίσια του προγράμματος που δρομολογείται με την απόφαση 2006/970/Ευρατόμ του Συμβουλίου (16), του προγράμματος που δρομολογείται με την απόφαση 2012/93/Ευρατόμ (17), καθώς και δράσεις βάσει του «Ορίζων 2020» και του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 1314/2013 του Συμβουλίου (18). Από το Ταμείο δεν πρέπει να καλύπτονται προγράμματα που διαχειρίζονται οντότητες άλλες από τους χρηματοδοτικούς φορείς της Ένωσης.
(31)
Με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας, πρέπει να δημοσιεύονται τα ονόματα εμπειρογνωμόνων που έχουν συνδράμει την Επιτροπή ή αρμόδιους φορείς χρηματοδότησης στην εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Σε περίπτωση που η δημοσίευση του ονόματος θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια ή την ακεραιότητα του εμπειρογνώμονα ή θα μπορούσε να αποβεί αδικαιολογήτως επιζήμια για την ιδιωτική ζωή του/της, η Επιτροπή ή ο φορέας χρηματοδότησης πρέπει να είναι σε θέση να αποφεύγουν τη δημοσίευση αυτών των ονομάτων.
(32)
Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σχετιζόμενων με τους εμπειρογνώμονες πρέπει να διεξάγεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19).
(33)
Πρέπει να τεθούν κανόνες που διέπουν την εκμετάλλευση και τη διάδοση των αποτελεσμάτων, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι συμμετέχοντες προστατεύουν, εκμεταλλεύονται και διαδίδουν αυτά τα αποτελέσματα καταλλήλως, και ειδικότερα να προβλέπεται η δυνατότητα συμπληρωματικών προϋποθέσεων εκμετάλλευσης υπέρ των ευρωπαϊκών στρατηγικών συμφερόντων. Συμμετέχοντες που έχουν λάβει χρηματοδότηση από την Ένωση και σχεδιάζουν να αξιοποιήσουν τα αποτελέσματα που παράγονται με αυτή τη χρηματοδότηση κυρίως σε τρίτες χώρες που δεν είναι συνδεδεμένες με το πρόγραμμα «Ορίζων 2020», θα πρέπει να αναφέρουν πώς η παρεχόμενη από την Ένωση χρηματοδότηση θα ωφελήσει τη συνολική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης (αρχή της αμοιβαιότητας), όπως ορίζεται στη συμφωνία επιχορήγησης.
(34)
Στην περίπτωση έρευνας που μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω ανάπτυξη καινοτόμων ιατρικών τεχνολογιών (π.χ. φάρμακα, εμβόλια ή ιατρική διάγνωση), πρέπει να ληφθούν μέτρα για να εξασφαλιστεί η άμεση εκμετάλλευση και διάδοση των αποτελεσμάτων, όπου κρίνεται σκόπιμο.
(35)
Παρά την επιτυχία των μέσων δανειακής και κεφαλαιακής χρηματοδότησης που ήδη διαθέτει η Ένωση για έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία καθώς και οικονομική μεγέθυνση, η πρόσβαση σε κεφάλαια κινδύνου παραμένει πολύ σημαντικό ζήτημα, ιδίως για τις καινοτόμες ΜΜΕ. Προκειμένου να χρησιμοποιηθούν πιο αποτελεσματικά, πρέπει να επιτραπεί τα μέσα αυτά να συνδυάζονται μεταξύ τους και με επιχορηγήσεις που χρηματοδοτούνται ιδίως από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος «Ορίζων 2020». Επιπλέον η Επιτροπή οφείλει να εξασφαλίσει ιδίως τη συνέχεια της Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης Καταμερισμού του Κινδύνου (ΧΔΚΚ), που δημιουργήθηκε με την απόφαση αριθ. 1982/2006/ΕΚ και του αρχικού σταδίου της Διευκόλυνσης για ΜΜΕ Υψηλής Ανάπτυξης και Καινοτόμες (GIF1), που έχει συσταθεί με βάση την απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ στο πλαίσιο των διάδοχων μέσων δανειακής και κεφαλαιακής χρηματοδότησης βάσει του Ορίζων 2020, της «Υπηρεσίας παροχής δανείων και εγγυήσεων της Ένωσης για έρευνα και καινοτομία» και των «Μέσων κεφαλαιακής συμμετοχής της Ένωσης για έρευνα και καινοτομία» αντίστοιχα. Στο πλαίσιο αυτό τα έσοδα και οι επιστροφές που παράγονται από οποιοδήποτε εκ των ανωτέρω χρηματοδοτικών μέσων πρέπει να συνεπάγονται άμεσα οφέλη για τα χρηματοδοτικά μέσα που θεσπίζονται δυνάμει του Ορίζων 2020.
(36)
Η Επιτροπή οφείλει να εξασφαλίσει επαρκή συμπληρωματικότητα μεταξύ του μέσου ΜΜΕ στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» και των χρηματοδοτικών μέσων του προγράμματος «Ορίζων 2020» και του προγράμματος COSME που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1287/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), καθώς και των προγραμμάτων και μέσων που δημιουργούνται από κοινού με κράτη μέλη, όπως το κοινό πρόγραμμα Eurostars (21).
(37)
Για λόγους ασφαλείας δικαίου και σαφήνειας, πρέπει να καταργηθεί ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1906/2006,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΤΙΤΛΟΣ Ι
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
1. Ο παρών κανονισμός ορίζει ειδικούς κανόνες συμμετοχής σε έμμεσες δράσεις αναλαμβανόμενες με βάση τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, περιλαμβανόμενης της συμμετοχής σε έμμεσες δράσεις χρηματοδοτούμενες από φορείς χρηματοδότησης σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού.
Ο παρών κανονισμός ορίζει επίσης τους κανόνες που διέπουν την εκμετάλλευση και τη διάδοση των αποτελεσμάτων.
2. Με την επιφύλαξη των ειδικών κανόνων του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι σχετικοί κανόνες του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/201 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012.
3. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 294/2008 ή οποιαδήποτε βασική πράξη αναθέτει καθήκοντα εκτέλεσης προϋπολογισμού σε φορέα χρηματοδότησης βάσει του άρθρου 185 της ΣΛΕΕ μπορεί να ορίζει κανόνες αποκλίνοντες από εκείνους του παρόντος κανονισμού. Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ειδικές επιχειρησιακές ανάγκες τους όπως καθορίζονται στο πλαίσιο της σχετικής βασικής πράξης, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 56 σε ό,τι αφορά τους φορείς χρηματοδότησης που θεσπίζονται δυνάμει του άρθρου 187 της ΣΛΕΕ σχετικά με:
α)
τους όρους για τη συμμετοχή σε προσκλήσεις υποβολής προσφορών που δημοσιεύουν οι φορείς χρηματοδότησης οι οποίοι θεσπίζονται στον τομέα της αεροναυπηγικής με σκοπό να μειωθεί ο ελάχιστος αριθμός συμμετεχόντων που ορίζεται στο άρθρο 9 παράγραφος 1·
β)
την επιλεξιμότητα για χρηματοδότηση όπως ορίζεται στο άρθρο 10, επιτρέποντας σε φορείς χρηματοδότησης που θεσπίζονται στον τομέα των βιομηχανιών βιολογικής χρήσης και των καινοτόμων φαρμάκων να περιορίζουν την επιλεξιμότητα για χρηματοδότηση σε συγκεκριμένα είδη συμμετεχόντων·
γ)
τους κανόνες που διέπουν την εκμετάλλευση και τη διάδοση αποτελεσμάτων οι οποίοι επιτρέπουν στους φορείς χρηματοδότησης που θεσπίζονται στον τομέα των καινοτόμων φαρμάκων:
(i)
να επεκτείνουν τις δυνατότητες μεταβίβασης και αδειοδότησης των αποτελεσμάτων και του κεκτημένου για συνδεδεμένες οντότητες, αγοραστές και τυχόν διάδοχη οντότητα, σύμφωνα με τη συμφωνία επιχορήγησης και χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των υπόλοιπων συμμετεχόντων που αναφέρεται στο άρθρο 44 παράγραφοι 1 και 2·
(ii)
να επιτρέπουν τη σύναψη ειδικών συμφωνιών για δικαιώματα πρόσβασης σε κεκτημένο για την ανάπτυξη αποτελεσμάτων με σκοπό τη διάθεση στο εμπόριο ή τη διάθεση στο εμπόριο των ίδιων των αποτελεσμάτων (άμεση εκμετάλλευση), όπως αναφέρεται στο άρθρο 48 παράγραφοι 2 ως 4·
(iii)
να συμπληρώνουν τους κανόνες θεσπίζοντας διατάξεις περί ιδιοκτησίας και πρόσβασης σε δεδομένα, γνώση και πληροφορίες που βρίσκονται εκτός των στόχων μιας δράσης και που δεν είναι απαραίτητα για την υλοποίηση και την εκμετάλλευση της δράσης («sideground»), όπως αναφέρεται στο άρθρο 41 παράγραφος 2 και στα άρθρα 45 έως 48·
(iv)
να επεκτείνουν τους κανόνες για την εκμετάλλευση σε σκοπούς διαφορετικούς από την υλοποίηση της δράσης (ερευνητικοί σκοποί) ή την ανάπτυξη αποτελεσμάτων με σκοπό τη διάθεση στο εμπόριο ή τη διάθεση στο εμπόριο των ίδιων των αποτελεσμάτων (άμεση εκμετάλλευση), όπως αναφέρεται στο άρθρο 48·
(v)
να ορίζουν συγκεκριμένα κριτήρια με βάση τα οποία επιτρέπεται η παραχώρηση περαιτέρω άδειας εκμετάλλευσης μεταξύ δύο συμμετεχόντων στην ίδια δράση, όπως αναφέρεται στο άρθρο 46 παράγραφος 2·
(vi)
να επεκτείνουν, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στη συμφωνία κοινοπραξίας του άρθρου 24 παράγραφος 2, τα δικαιώματα πρόσβασης συμμετεχόντων, των συνδεδεμένων οντοτήτων τους και τρίτων μερών ως δικαιοδόχων σε αποτελέσματα ή κεκτημένο για σκοπούς διαφορετικούς της υλοποίησης της δράσης (ερευνητικοί σκοποί) υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών όρων, ή την ανάπτυξη αποτελεσμάτων με σκοπό τη διάθεση στο εμπόριο ή τη διάθεση στο εμπόριο των ίδιων των αποτελεσμάτων (άμεση εκμετάλλευση), όπως αναφέρεται στα άρθρα 46 έως 48·
(vii)
να εξαρτούν τα δικαιώματα πρόσβασης για άμεση εκμετάλλευση από τη συμφωνία ανάμεσα στους σχετικούς συμμετέχοντες, όπως αναφέρεται στο άρθρο 48·
(viii)
να καθιστούν προαιρετική τη διάδοση μέσω επιστημονικής δημοσίευσης με τη μορφή ανοικτής πρόσβασης, όπως αναφέρεται στο άρθρο 43 παράγραφος 2·
δ)
τη χρηματοδότηση των δράσεων, επιτρέποντας στους φορείς χρηματοδότησης στον τομέα των ηλεκτρονικών εξαρτημάτων και συστημάτων να εφαρμόζουν διαφορετικά ποσοστά χρηματοδότησης από αυτά που ορίζονται στο άρθρο 28 παράγραφος 3 σε περιπτώσεις όπου ένα ή περισσότερα κράτη μέλη συγχρηματοδοτούν έναν συμμετέχοντα ή μια δράση.
Φορέας χρηματοδότησης στον οποίο ανατίθενται καθήκοντα εκτέλεσης προϋπολογισμού δυνάμει των σημείων i) ή ii) του στοιχείου γ) του άρθρου 58 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, μπορεί να εφαρμόζει κανόνες που παρεκκλίνουν από τους κανόνες που ορίζει ο παρών κανονισμός, υπό τον όρο να συμφωνήσει η Επιτροπή, αν αυτό υπαγορεύεται από τις επιχειρησιακές ανάγκες του.
4. Ο παρών κανονισμός δεν ισχύει για άμεσες δράσεις εκτελούμενες από το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ).
Άρθρο 2
Ορισμοί
1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
(1)
«δικαιώματα πρόσβασης» σημαίνει δικαιώματα χρήσης αποτελεσμάτων ή κεκτημένου υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται με βάση τον παρόντα κανονισμό·
(2)
«συνδεδεμένη οντότητα» σημαίνει νομική οντότητα που τελεί υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο συμμετέχοντα, ή υπό τον ίδιο άμεσο ή έμμεσο έλεγχο όπως ο συμμετέχων, ή ελέγχει άμεσα ή έμμεσα συμμετέχοντα. Ο έλεγχος μπορεί να λαμβάνει οιαδήποτε από τις μορφές που καθορίζονται στο άρθρο 8 παράγραφος 2·
(3)
«συνδεδεμένη χώρα» σημαίνει τρίτη χώρα η οποία αποτελεί μέρος διεθνούς συμφωνίας με την Ένωση, όπως προσδιορίζεται στο άρθρο 7 του κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013·
(4)
«κεκτημένο» σημαίνει οποιαδήποτε δεδομένα, τεχνογνωσία και/ή πληροφορίες, κάθε μορφής ή είδους, υλικά ή άυλα, συμπεριλαμβανομένων οιωνδήποτε δικαιωμάτων, όπως τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, τα οποία (i) κατέχονταν από συμμετέχοντες πριν από την προσχώρησή τους στη δράση, (ii) απαιτούνται για την εκτέλεση της δράσης ή για την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της δράσης και (iii) προσδιορίστηκαν από τους συμμετέχοντες σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 45·
(5)
«βασική πράξη» σημαίνει νομική πράξη που εκδόθηκε από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης με μορφή κανονισμού, οδηγίας ή απόφασης υπό την έννοια του άρθρου 288 της ΣΛΕΕ που παρέχει νομική βάση για τη δράση·
(6)
«καινοτόμος δράση» σημαίνει δράση που αποτελείται κατά κύριο λόγο από δραστηριότητες που στοχεύουν άμεσα στην κατάρτιση σχεδίων και ρυθμίσεων ή στον σχεδιασμό νέων, τροποποιημένων ή βελτιωμένων προϊόντων, διαδικασιών ή υπηρεσιών. Για τον σκοπό αυτό μπορούν να περιλαμβάνουν παραγωγή πρωτοτύπου, εκτέλεση δοκιμών, επίδειξη, πιλοτική εφαρμογή, ευρείας κλίμακας επικύρωση προϊόντων και εμπορική αναπαραγωγή·
(7)
«δράση συντονισμού και στήριξης» σημαίνει δράση συνιστάμενη πρωταρχικώς σε συνοδευτικά μέτρα όπως τυποποίηση, διάδοση, αύξηση ευαισθητοποίησης και επικοινωνία, δικτύωση, υπηρεσίες συντονισμού ή στήριξης, διάλογοι πολιτικής και εξάσκηση και μελέτες για αμοιβαία μάθηση, περιλαμβανομένων κατασκευαστικών μελετών για νέα υποδομή, και μπορεί επίσης να περιλαμβάνει συμπληρωματικές δραστηριότητες δικτύωσης και συντονισμού ανάμεσα σε προγράμματα σε διαφορετικές χώρες·
(8)
«διάδοση» σημαίνει τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων με κάθε πρόσφορο μέσο (άλλο από εκείνα που απορρέουν από την προστασία ή την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων), μεταξύ άλλων μέσω επιστημονικών δημοσιεύσεων σε οποιοδήποτε μέσο·
(9)
«εκμετάλλευση» σημαίνει χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων στο πλαίσιο περαιτέρω ερευνητικών δραστηριοτήτων, διαφορετικών από εκείνες που καλύπτονται από τη συγκεκριμένη δράση, ή για την ανάπτυξη, δημιουργία και διάθεση στην αγορά ενός προϊόντος ή μιας διαδικασίας ή για τη δημιουργία και παροχή μιας υπηρεσίας ή για δραστηριότητες τυποποίησης·
(10)
«θεμιτές και λογικές προϋποθέσεις» σημαίνει τις κατάλληλες προϋποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων ενδεχόμενων οικονομικών όρων ή συνθηκών ατέλειας, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές περιστάσεις της αίτησης πρόσβασης, για παράδειγμα την πραγματική ή δυνητική αξία των αποτελεσμάτων ή του κεκτημένου επί των οποίων ζητείται πρόσβαση και/ή από το πεδίο εφαρμογής, τη διάρκεια ισχύος ή άλλα χαρακτηριστικά της προβλεπόμενης εκμετάλλευσης·
(11)
«φορέας χρηματοδότησης» σημαίνει φορέα ή αρχή, πλην της Επιτροπής, όπως αναφέρεται στο στοιχείο γ) του άρθρου 58 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, στον οποίο η Επιτροπή έχει αναθέσει καθήκοντα εκτέλεσης προϋπολογισμού σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013·
(12)
«διεθνής οργανισμός ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος» σημαίνει διεθνή οργανισμό, του οποίου η πλειονότητα των μελών είναι κράτη μέλη ή συνδεδεμένες χώρες και του οποίου οι κύριοι στόχοι είναι η προώθηση της επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας στην Ευρώπη·
(13)
«νομική οντότητα» σημαίνει οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο ή οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο έχει συσταθεί και αναγνωρίζεται ως τέτοιο με βάση εθνικό δίκαιο, το δίκαιο της ΕΕ ή το διεθνές δίκαιο και έχει νομική προσωπικότητα και μπορεί, ενεργώντας για ίδιο λογαριασμό, να ασκεί δικαιώματα και να υπόκειται σε υποχρεώσεις·
(14)
«μη κερδοσκοπική νομική οντότητα» σημαίνει νομική οντότητα η οποία εκ νομικής μορφής είναι μη κερδοσκοπική ή έχει ευθύνη βάσει νόμου ή κανονιστικής ρυθμίσεως να μην διανέμει κέρδη στους μετόχους της ή σε μεμονωμένα μέλη·
(15)
«συμμετέχων» σημαίνει κάθε νομική οντότητα που εκτελεί δράση ή μέρος δράσης στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 και υπέχει δικαιώματα και υποχρεώσεις έναντι της Ένωσης ή άλλου φορέα χρηματοδότησης με βάση τον παρόντα κανονισμό·
(16)
«συγχρηματοδοτούμενη δράση προγράμματος» σημαίνει δράση μέσω επιχορήγησης, με κύριο σκοπό τη συμπλήρωση μεμονωμένων προσκλήσεων ή προγραμμάτων χρηματοδοτούμενων από οντότητες, άλλες από χρηματοδοτικούς φορείς της Ένωσης, διαχειριζόμενη προγράμματα έρευνας και καινοτομίας. Μια συγχρηματοδοτούμενη δράση προγράμματος μπορεί επίσης να περιλαμβάνει συμπληρωματικές δραστηριότητες δικτύωσης και συντονισμού μεταξύ προγραμμάτων σε διάφορες χώρες·
(17)
«προεμπορική προμήθεια» σημαίνει προμήθεια υπηρεσιών έρευνας και ανάπτυξης που περιλαμβάνει καταμερισμό επικινδυνότητας-ωφέλειας υπό προϋποθέσεις αγοράς, και ανταγωνιστική ανάπτυξη κατά φάσεις, σε περιπτώσεις στις οποίες υφίσταται σαφής διαχωρισμός μεταξύ των υπηρεσιών έρευνας και ανάπτυξης που παρέχονται και της διάθεσης εμπορικών ποσοτήτων τελικών προϊόντων·
(18)
«δημόσια προμήθεια καινοτόμων λύσεων» σημαίνει προμήθεια κατά την οποία οι αναθέτουσες αρχές ενεργούν ως εναρκτήριος πελάτης για καινοτόμα αγαθά ή υπηρεσίες που δεν είναι ακόμη διαθέσιμα εμπορικώς σε ευρεία κλίμακα, και μπορεί να περιλαμβάνει δοκιμές συμμόρφωσης·
(19)
«αποτελέσματα» σημαίνει κάθε είδους υλικά ή άυλα αποτελέσματα της δράσης, όπως δεδομένα, γνώσεις και πληροφορίες, που παράγονται κατά τη δράση με οποιαδήποτε μορφή ή οποιουδήποτε είδους, είτε προστατεύονται είτε όχι, καθώς και κάθε είδους δικαιώματα συνδέονται με αυτά, στα οποία περιλαμβάνονται δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας·
(20)
«ΜΜΕ» σημαίνει πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, όπως ορίζονται στη σύσταση της Επιτροπής 2003/361/ΕΚ (22)·
(21)
«πρόγραμμα εργασίας» σημαίνει το έγγραφο που έχει εκδοθεί από την Επιτροπή για την εκτέλεση του ειδικού προγράμματος σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 της απόφασης αριθ. 2013/743/ΕΕ του Συμβουλίου (23)·
(22)
«σχέδιο εργασίας» σημαίνει το έγγραφο που είναι παρόμοιο με το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής το οποίο έχει υιοθετηθεί από φορείς χρηματοδότησης που έχουν αναλάβει μέρος της υλοποίησης του «Ορίζων 2020» σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, κάθε οντότητα η οποία δεν διαθέτει νομική προσωπικότητα με βάση το ισχύον εθνικό δίκαιο θεωρείται ότι εξομοιώνεται με νομική οντότητα, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 131 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και στο άρθρο 198 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012, οι οποίες θεσπίζονται κατ’ εφαρμογή αυτού.
3. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού δεν θεωρούνται φορείς χρηματοδότησης οι αποδέκτες επιχορηγήσεων.
Άρθρο 3
Εμπιστευτικότητα
Με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων των συμφωνιών εφαρμογής, αποφάσεων ή συμβάσεων, κάθε είδους δεδομένα, γνώσεις και πληροφορίες που ανακοινώνονται στο πλαίσιο δράσης ως εμπιστευτικού χαρακτήρα τηρούνται εμπιστευτικά, λαμβανόμενης δεόντως υπόψη της νομοθεσίας της Ένωσης που αφορά την προστασία και την πρόσβαση σε διαβαθμισμένες πληροφορίες.
Άρθρο 4
Διαθεσιμότητα πληροφοριών
1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 3, εφόσον ζητηθεί, η Επιτροπή καθιστά διαθέσιμες στα θεσμικά όργανα, φορείς ή οργανισμούς της Ένωσης, σε κάθε κράτος μέλος ή συνδεδεμένη χώρα όλες τις πρόσφορες πληροφορίες που έχει στην κατοχή της όσον αφορά αποτελέσματα που παράγει συμμετέχων σε μια δράση ο οποίος έχει χρηματοδοτηθεί από την Ένωση, εφόσον πληρούνται οι δύο ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
οι συγκεκριμένες πληροφορίες είναι σχετικές με τη δημόσια πολιτική·
β)
οι συμμετέχοντες δεν έχουν προβάλει βάσιμους και επαρκείς λόγους απόκρυψης των συγκεκριμένων πληροφοριών.
Σε δράσεις στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Προστατευμένες κοινωνίες - Προστασία της ελευθερίας και της ασφάλειας της Ευρώπης και των πολιτών της», η Επιτροπή, εφόσον ζητηθεί, καθιστά διαθέσιμη σε θεσμικά όργανα, φορείς ή οργανισμούς της ΕΕ ή σε εθνικές αρχές κρατών μελών κάθε πρόσφορη πληροφορία που έχει στην κατοχή της όσον αφορά αποτελέσματα που παράγει συμμετέχων σε μια δράση ο οποίος έχει χρηματοδοτηθεί από την Ένωση. Η Επιτροπή ενημερώνει τον συμμετέχοντα σχετικά με την κοινοποίηση αυτή. Σε περίπτωση που κράτος μέλος ή θεσμικό όργανο, φορέας ή οργανισμός της Ένωσης ζητεί την κοινοποίηση των πληροφοριών, η Επιτροπή ενημερώνει όλα τα κράτη μέλη σχετικά με την κοινοποίηση αυτή.
2. Η παροχή πληροφοριών σύμφωνα με την παράγραφο 1 δεν θεωρείται σε καμία περίπτωση ότι μεταβιβάζει στους παραλήπτες δικαιώματα ή υποχρεώσεις της Επιτροπής ή των συμμετεχόντων. Ωστόσο, οι παραλήπτες χειρίζονται αυτές τις πληροφορίες ως εμπιστευτικές, εκτός αν οι πληροφορίες δημοσιοποιηθούν ή καταστούν διαθέσιμες στο κοινό από τους συμμετέχοντες, ή έχουν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή χωρίς περιορισμούς εμπιστευτικότητας. Σχετικά με τις διαβαθμισμένες πληροφορίες, ισχύουν οι κανόνες της Επιτροπής για την ασφάλεια.
Άρθρο 5
Κατευθυντήριες γραμμές και πληροφόρηση για δυνητικούς συμμετέχοντες
Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012, η Επιτροπή ή οι σχετικοί χρηματοδοτικοί φορείς εξασφαλίζουν ότι παρέχονται σε όλους τους δυνητικούς συμμετέχοντες επαρκείς κατευθυντήριες γραμμές και πληροφόρηση κατά τον χρόνο δημοσίευσης της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, ιδίως όσον αφορά την ισχύουσα πρότυπη συμφωνία επιχορήγησης.
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ
ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ
ΚΕΦΆΛΑΙΟ Ι
Γενικεσ διαταξεισ
Άρθρο 6
Μορφές χρηματοδότησης
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, η χρηματοδότηση μπορεί να λαμβάνει μία ή περισσότερες από τις μορφές τις προβλεπόμενες στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, και ειδικότερα επιχορηγήσεις, έπαθλα, προμήθεια και χρηματοπιστωτικά μέσα.
Άρθρο 7
Νομικές οντότητες που μπορούν να συμμετέχουν σε δράσεις
1. Κάθε νομική οντότητα, ανεξαρτήτως του τόπου εγκατάστασής της, ή διεθνείς οργανισμοί μπορούν να συμμετέχουν σε δράσεις εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του παρόντος κανονισμού καθώς και όλες οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο σχετικό πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασίας.
2. Το σχετικό πρόγραμμα εργασίας μπορεί να περιορίζει τη συμμετοχή στο «Ορίζων 2020» ή σε μέρη του για νομικές οντότητες εγκατεστημένες σε τρίτες χώρες όπου οι προϋποθέσεις συμμετοχής νομικών οντοτήτων από κράτη μέλη, ή των οικείων συνδεδεμένων οντοτήτων που είναι εγκατεστημένες σε τρίτη χώρα, στα προγράμματα έρευνας και καινοτομίας της τρίτης χώρας θεωρούνται από την Επιτροπή επιζήμιες για τα συμφέροντα της Ένωσης.
3. Το σχετικό πρόγραμμα εργασίας ή σχέδιο εργασίας μπορεί να αποκλείει οντότητες που δεν είναι σε θέση να προσκομίσουν ικανοποιητικές εγγυήσεις ασφαλείας, περιλαμβανόμενης της έρευνας ασφαλείας για το προσωπικό, εφόσον αυτή η έρευνα δικαιολογείται για λόγους ασφαλείας.
4. Το ΚΚΕρ μπορεί να συμμετέχει σε δράσεις με τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις όπως οι νομικές οντότητες οι εγκατεστημένες σε κράτος μέλος.
Άρθρο 8
Ανεξαρτησία
1. Δύο νομικές οντότητες λογίζονται ως ανεξάρτητες μεταξύ τους όταν καμία από τις δύο δεν τελεί υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο της άλλης, ούτε υπό τον ίδιο άμεσο ή έμμεσο έλεγχο με την άλλη.
2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, ο έλεγχος μπορεί, μεταξύ άλλων, να λαμβάνει μία από τις κατωτέρω μορφές:
α)
άμεση ή έμμεση κατοχή ποσοστού ανώτερου του 50 % επί της ονομαστικής αξίας του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου της οικείας νομικής οντότητας, ή της πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων ή εταίρων της συγκεκριμένης οντότητας·
β)
άμεση ή έμμεση κατοχή, εκ των πραγμάτων ή εκ του νόμου, της εξουσίας λήψης αποφάσεων στην οικεία νομική οντότητα.
3. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1 δεν θεωρείται ότι συνιστούν, καθαυτές, σχέσεις ελέγχου οι κατωτέρω σχέσεις μεταξύ νομικών οντοτήτων:
α)
άμεση ή έμμεση κατοχή από τον ίδιο οργανισμό δημοσίων επενδύσεων, θεσμικό επενδυτή ή την ίδια εταιρεία επιχειρηματικού κεφαλαίου ποσοστού ανώτερου του 50 % επί της ονομαστικής αξίας του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου ή της πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων ή των εταίρων·
β)
οι υπόψη νομικές οντότητες ανήκουν ή εποπτεύονται από τον ίδιο δημόσιο φορέα.
ΚΕΦΆΛΑΙΟ ΙΙ
Επιχορηγησεισ
Τμημα Ι
Διαδικασια παροχησ τησ επιχορηγησησ
Άρθρο 9
Προϋποθέσεις συμμετοχής
1. Ισχύουν οι ακόλουθες ελάχιστες προϋποθέσεις:
α)
σε κάθε δράση συμμετέχουν τουλάχιστον τρεις νομικές οντότητες·
β)
καθεμία από τις τρεις νομικές οντότητες πρέπει να είναι εγκατεστημένη σε διαφορετικό κράτος μέλος ή συνδεδεμένη χώρα· και
γ)
οι τρεις νομικές οντότητες του σημείου β) είναι ανεξάρτητες αλλήλων υπό έννοια του άρθρου 8.
2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, όταν ένας από τους συμμετέχοντες είναι το ΚΚΕρ ή διεθνής οργανισμός ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή οντότητα συσταθείσα κατά το δίκαιο της Ένωσης, λογίζεται ως εγκατεστημένος σε κράτος μέλος ή συνδεδεμένη χώρα διαφορετικά εκείνων στα οποία είναι εγκατεστημένος άλλος συμμετέχων στην ίδια δράση.
3. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της παραγράφου 1 η ελάχιστη προϋπόθεση είναι η συμμετοχή μίας νομικής οντότητας εγκατεστημένης σε κράτος μέλος ή σε συνδεδεμένη χώρα, στην περίπτωση:
α)
δράσεων έρευνας αιχμής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ),
β)
του μέσου για τις ΜΜΕ, όταν η δράση έχει σαφή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία,
γ)
συγχρηματοδοτούμενης δράσης προγράμματος και
δ)
σε δικαιολογημένες περιπτώσεις προβλεπόμενες στο πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασίας,
4. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της παραγράφου 1, στην περίπτωση δράσεων συντονισμού και στήριξης και δράσεων κατάρτισης και κινητικότητας, η ελάχιστη προϋπόθεση είναι η συμμετοχή μίας νομικής οντότητας.
5. Εφόσον κρίνεται σκόπιμο και δικαιολογείται δεόντως, στα προγράμματα εργασίας ή στα σχέδια εργασίας μπορεί να προβλέπονται πρόσθετες προϋποθέσεις ανάλογα με συγκεκριμένες απαιτήσεις πολιτικής ή ανάλογα με τον χαρακτήρα και τους στόχους της δράσης, περιλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, προϋποθέσεων σχετικά με το πλήθος συμμετεχόντων, τον τύπο των συμμετεχόντων και τον τόπο εγκατάστασης.
Άρθρο 10
Επιλεξιμότητα για χρηματοδότηση
1. Επιλέξιμοι για χρηματοδότηση από την Ένωση είναι οι ακόλουθοι συμμετέχοντες:
α)
κάθε νομική οντότητα εγκατεστημένη σε κράτος μέλος ή σε συνδεδεμένη χώρα, ή συσταθείσα δυνάμει του δικαίου της Ένωσης·
β)
κάθε διεθνής οργανισμός ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος·
γ)
κάθε νομική οντότητα εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα προσδιοριζόμενη στο πρόγραμμα εργασίας.
2. Στην περίπτωση συμμετέχοντος διεθνούς οργανισμού ή στην περίπτωση συμμετέχουσας νομικής οντότητας εγκατεστημένης σε τρίτη χώρα, από τους οποίους κανένας δεν είναι επιλέξιμος για χρηματοδότηση με βάση την παράγραφο 1, είναι δυνατή η χορήγηση χρηματοδότησης από την Ένωση υπό την προϋπόθεση ότι πληρούται τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
η συμμετοχή θεωρείται ουσιώδους σημασίας για την εκτέλεση της δράσης από την Επιτροπή ή τον αρμόδιο φορέα χρηματοδότησης·
β)
η χρηματοδότηση αυτή προβλέπεται σε διμερή επιστημονική και τεχνολογική συμφωνία ή σε οποιαδήποτε άλλη ρύθμιση μεταξύ της Ένωσης και του διεθνούς οργανισμού ή, στην περίπτωση οντοτήτων εγκατεστημένων σε τρίτες χώρες, με τη χώρα στην οποία είναι εγκατεστημένη η νομική οντότητα.
Άρθρο 11
Προσκλήσεις υποβολής προτάσεων
1. Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων δημοσιεύονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη την ανάγκη διαφάνειας και μη εφαρμογής διακρίσεων, καθώς και την ευελιξία που αρμόζει στην ποικιλομορφία των τομέων έρευνας και καινοτομίας.
2. Κατ’ εξαίρεση και με την επιφύλαξη των λοιπών περιπτώσεων των προβλεπόμενων στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012, δεν προκηρύσσονται προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για δράσεις συντονισμού και στήριξης και για συγχρηματοδοτούμενες δράσεις προγράμματος που πρόκειται να εκτελεστούν από νομικές οντότητες προσδιοριζόμενες στα προγράμματα εργασίας ή τα σχέδια εργασίας, υπό την προϋπόθεση ότι η δράση δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής πρόσκλησης υποβολής προτάσεων.
3. Σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012, πρέπει να προβλέπονται επαρκή χρονικά διαστήματα για την προετοιμασία των προτάσεων, με έγκαιρη προειδοποίηση για επικείμενες προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων μέσω δημοσίευσης προγράμματος εργασίας και εύλογου χρονικού διαστήματος ανάμεσα στη δημοσίευση μιας πρόσκλησης για υποβολή προτάσεων και την προθεσμία για την υποβολή πρότασης.
Άρθρο 12
Κοινές προσκλήσεις με τρίτες χώρες ή με διεθνείς οργανισμούς
1. Είναι δυνατόν να προκηρύσσονται κοινές προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων με τρίτες χώρες ή τους επιστημονικούς και τεχνικούς οργανισμούς ή υπηρεσίες τους ή με διεθνείς οργανισμούς με σκοπό την από κοινού χρηματοδότηση δράσεων σε τομείς προτεραιότητας κοινού ενδιαφέροντος και αναμενόμενου αμοιβαίου οφέλους όταν υπάρχει σαφής προστιθέμενη αξία για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι προτάσεις κρίνονται και επιλέγονται με κοινές διαδικασίες κρίσης και επιλογής συμφωνούμενες από κοινού. Οι εν λόγω διαδικασίες κρίσης και επιλογής διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τις αρχές που εκτίθενται στον τίτλο VI του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και σε αυτές συμμετέχει ισόρροπη ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων οι οποίοι διορίζονται από κάθε μέρος.
2. Νομικές οντότητες που λαμβάνουν χρηματοδότηση από την Ένωση συνάπτουν συμφωνία επιχορήγησης με την Ένωση ή με τον αρμόδιο φορέα χρηματοδότησης. Η συμφωνία επιχορήγησης περιλαμβάνει την περιγραφή των προς εκτέλεση εργασιών από τους εν λόγω συμμετέχοντες και από τις συμμετέχουσες νομικές οντότητες των οικείων τρίτων χωρών.
3. Νομικές οντότητες χρηματοδοτούμενες από την Ένωση συνάπτουν συμφωνία συντονισμού με τις συμμετέχουσες νομικές οντότητες που λαμβάνουν χρηματοδότηση από τις οικείες τρίτες χώρες ή από διεθνείς οργανισμούς.
Άρθρο 13
Προτάσεις
1. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν προσχέδιο για την εκμετάλλευση και τη διάδοση των αποτελεσμάτων, εφόσον προβλέπεται στο πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασιών.
2. Προτάσεις έρευνας σε ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα περιλαμβάνουν, εφόσον απαιτείται, λεπτομερή στοιχεία για τα μέτρα αδειοδότησης και ελέγχου που θα ληφθούν από τις αρμόδιες αρχές των οικείων κρατών μελών καθώς και λεπτομερή στοιχεία των δεοντολογικών εγκρίσεων που θα χορηγηθούν. Όσον αφορά την προέλευση ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων, ινστιτούτα, οργανισμοί και ερευνητές υπόκεινται σε αυστηρές διαδικασίες αδειοδότησης και ελέγχου σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο των οικείων κρατών μελών.
3. Κάθε πρόταση που αντιβαίνει στις αρχές δεοντολογίας ή σε οποιαδήποτε ισχύουσα νομοθετική διάταξη, ή που δεν πληροί τις προϋποθέσεις που εκτίθενται στην απόφαση αριθ. 743/2013/ΕΕ, στο πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασίας ή στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων μπορεί να αποκλείεται από τις διαδικασίες κρίσης, επιλογής και παροχής της επιχορήγησης οποτεδήποτε.
4. Όταν κρίνεται σκόπιμο και ορίζεται στο πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασίας, οι προτάσεις εξηγούν πώς και σε ποιον βαθμό η ανάλυση των θεμάτων φύλου άπτεται του περιεχομένου του προτεινόμενου έργου.
Άρθρο 14
Δεοντολογική εξέταση
1. Η Επιτροπή εκτελεί συστηματικά δεοντολογικές εξετάσεις για προτάσεις που θέτουν ζητήματα δεοντολογίας. Αυτή η εξέταση επαληθεύει την τήρηση των αρχών δεοντολογίας και της νομοθεσίας και, στην περίπτωση έρευνας διεξαγόμενης εκτός της Ένωσης, ότι η ίδια έρευνα θα μπορούσε να επιτραπεί σε κράτος μέλος.
2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι η διαδικασία της δεοντολογικής εξέτασης είναι όσο το δυνατόν πιο διαφανής και ότι πραγματοποιείται εγκαίρως ώστε να αποφεύγεται, ει δυνατόν, η εκ νέου υποβολή εγγράφων.
Άρθρο 15
Κριτήρια επιλογής και παροχής της επιχορήγησης
1. Οι υποβαλλόμενες προτάσεις αξιολογούνται με βάση τα ακόλουθα κριτήρια:
α)
αριστεία·
β)
αντίκτυπος·
γ)
ποιότητα και απόδοση της υλοποίησης.
2. Το κριτήριο του στοιχείου α) της παραγράφου 1 είναι το μόνο που εφαρμόζεται σε προτάσεις για δράσεις έρευνας αιχμής του ΕΣΕ.
3. Στο κριτήριο του στοιχείου β) της παραγράφου 1 μπορεί να δίδεται μεγαλύτερο βάρος όταν πρόκειται για προτάσεις που αφορούν καινοτόμες δράσεις.
4. Το πρόγραμμα εργασίας και το σχέδιο εργασίας ορίζουν περαιτέρω λεπτομέρειες για την εφαρμογή των κριτηρίων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, και προσδιορίζουν το βάρος που δίδεται σε κάθε κριτήριο και τα κατώφλια.
5. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τη δυνατότητα διαδικασίας υποβολής σε δύο στάδια που προβλέπεται στις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ.1268/2012, κατά περίπτωση και όταν η εν λόγω διαδικασία είναι συνεπής με τους στόχους της πρόσκλησης.
6. Οι προτάσεις κατατάσσονται βάσει των αποτελεσμάτων της κρίσης. Η επιλογή πραγματοποιείται με βάση αυτή την κατάταξη.
7. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες.
8. Στην περίπτωση νομικής οντότητας που αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 2 ή σε άλλες δεόντως τεκμηριωμένες έκτακτες περιστάσεις, η αξιολόγηση μπορεί να πραγματοποιείται με τρόπο παρεκκλίνοντα από αυτόν της παραγράφου 7. Σε κάθε τέτοια αξιολόγηση η Επιτροπή παρέχει στα κράτη μέλη λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την χρησιμοποιηθείσα διαδικασία αξιολόγησης και το αποτέλεσμά της.
9. Όταν η ζητηθείσα χρηματοδότηση από την Ένωση για τη δράση είναι ίση με 500 000 EUR ή υπερβαίνει αυτό το ποσό η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης, κάνοντας χρήση μέσων που συνάδουν με το εθνικό δίκαιο, επαληθεύει εκ των προτέρων τη χρηματοοικονομική ικανότητα μόνο για συντονιστές. Επιπλέον, όταν δικαιολογούνται αμφιβολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική ικανότητα του συντονιστή ή άλλων συμμετεχόντων με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης ελέγχουν την ικανότητα αυτή.
10. Η χρηματοοικονομική ικανότητα δεν επαληθεύεται για νομικές οντότητες των οποίων τη βιωσιμότητα εγγυάται κράτος μέλος ή συνδεδεμένη χώρα και για τριτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα.
11. Τη χρηματοοικονομική ικανότητα μπορεί να εγγυηθεί οποιαδήποτε άλλη νομική οντότητα, της οποίας η χρηματοοικονομική ικανότητα θα επαληθευτεί στη συνέχεια σύμφωνα με την παράγραφο 9.
Άρθρο 16
Διαδικασία αναθεώρησης κρίσης
1. Η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης προβλέπουν διαφανή διαδικασία αναθεώρησης κρίσης για αιτούντες οι οποίοι θεωρούν ότι η κρίση της πρότασής τους δεν εκτελέστηκε σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, στο σχετικό πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασίας ή στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων.
2. Από τον συντονιστή της πρότασης υποβάλλεται αίτημα αναθεώρησης σχετιζόμενο με συγκεκριμένη πρόταση εντός 30 ημερών από την ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή η ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης ενημερώνει τον συντονιστή σχετικά με τα αποτελέσματα της κρίσης.
3. Για την εξέταση του αιτήματος κατά την παράγραφο 2 αρμόδιοι είναι η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης. Η εξέταση καλύπτει μόνο τις διαδικαστικές παραμέτρους της κρίσης, και όχι την αξία της πρότασης.
4. Σχετικά με τις διαδικαστικές παραμέτρους της διαδικασίας κρίσης αποφαίνεται επιτροπή αναθεώρησης κρίσεων συγκροτούμενη από προσωπικό της Επιτροπής ή του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης. Στην επιτροπή προεδρεύει υπάλληλος της Επιτροπής ή του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης, από υπηρεσία άλλη από εκείνη που είναι υπεύθυνη για την πρόσκληση υποβολής προτάσεων. Η επιτροπή μπορεί να συστήσει ένα από τα ακόλουθα:
α)
επαναξιολόγηση της πρότασης κυρίως από αξιολογητές που δεν συμμετείχαν στην προηγούμενη κρίση·
β)
επιβεβαίωση της αρχικής αξιολόγησης.
5. Με βάση τη σύσταση κατά την παράγραφο 4, από την Επιτροπή ή από τον αρμόδιο φορέα χρηματοδότησης λαμβάνεται απόφαση η οποία κοινοποιείται στον συντονιστή της πρότασης. Η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης λαμβάνουν την απόφαση αυτή χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση.
6. Η διαδικασία αναθεώρησης δεν καθυστερεί τη διαδικασία επιλογής για τις προτάσεις που δεν αποτελούν το αντικείμενο αιτήματος αναθεώρησης.
7. Η διαδικασία αναθεώρησης δεν αποκλείει άλλες ενέργειες στις οποίες μπορεί να προβεί ο συμμετέχων με βάση το δίκαιο της Ένωσης.
Άρθρο 17
Έρευνες και καταγγελίες
1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι υφίσταται διαδικασία που επιτρέπει στους συμμετέχοντες να προχωρούν σε έρευνες ή καταγγελίες σχετικά με τη συμμετοχή τους στο «Ορίζων 2020».
2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι παρέχονται σε όλους τους συμμετέχοντες και δημοσιεύονται στο διαδίκτυο πληροφορίες σχετικά με τη γνωστοποίηση προβληματισμών και την υποβολή ερωτήσεων ή καταγγελιών.
Άρθρο 18
Συμφωνία επιχορήγησης
1. Η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, εκπονεί τυποποιημένες συμφωνίες επιχορήγησης μεταξύ της Επιτροπής ή του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης και των συμμετεχόντων σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Σε περίπτωση που κριθεί αναγκαία σημαντική τροποποίηση του υποδείγματος συμφωνίας επιχορήγησης, η Επιτροπή προβαίνει, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, σε κατάλληλη αναθεώρησή του.
2. Η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης συνάπτουν συμφωνία επιχορήγησης με τους συμμετέχοντες. Η αφαίρεση ή αντικατάσταση οντότητας πριν από την υπογραφή της συμφωνίας επιχορήγησης αιτιολογείται δεόντως.
3. Η συμφωνία επιχορήγησης καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των συμμετεχόντων, καθώς και εκείνα της Επιτροπής ή του αρμοδίου φορέως χρηματοδότησης, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Επίσης καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των νομικών οντοτήτων που καθίστανται συμμετέχοντες κατά την εκτέλεση της δράσης, καθώς επίσης και τον ρόλο και τα καθήκοντα ενός συντονιστή κοινοπραξίας.
4. Βάσει απαίτησης του προγράμματος εργασίας ή του σχεδίου εργασίας, η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί να καθορίζει δικαιώματα και υποχρεώσεις των συμμετεχόντων όσον αφορά τα δικαιώματα πρόσβασης, την εκμετάλλευση και τη διάδοση, επιπροσθέτως των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό.
5. Η συμφωνία επιχορήγησης αντικατοπτρίζει, ανάλογα με την περίπτωση και στο μέτρο του δυνατού, τις γενικές αρχές που περιέχονται στη σύσταση της Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή και στον Κώδικα Δεοντολογίας για την Πρόσληψη Ερευνητών, τις αρχές ερευνητικής ακεραιότητας, τη σύσταση της Επιτροπής σχετικά με τη διαχείριση της διανοητικής ιδιοκτησίας στις δραστηριότητες μεταφοράς γνώσης και έναν κώδικα ορθής πρακτικής για τα πανεπιστήμια και τους άλλους δημόσιους ερευνητικούς οργανισμούς, καθώς επίσης και την αρχή της ισότητας των φύλων όπως καθορίζεται στο άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
6. Η συμφωνία επιχορήγησης περιέχει, εφόσον απαιτείται, διατάξεις που διασφαλίζουν την τήρηση αρχών δεοντολογίας, περιλαμβανόμενων της σύστασης ανεξάρτητου συμβουλίου δεοντολογίας και του δικαιώματος της Επιτροπής να διενεργεί ελέγχους δεοντολογίας από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες.
7. Σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, ειδικές επιχορηγήσεις για δράσεις είναι δυνατόν να αποτελέσουν μέρος πλαισίου σύμπραξης σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012.
Άρθρο 19
Αποφάσεις επιχορήγησης
Εφόσον απαιτείται, και σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, η Επιτροπή, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 121 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης μπορούν να κοινοποιούν αποφάσεις επιχορήγησης αντί της σύναψης συμφωνιών επιχορήγησης. Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού σχετικά με τις συμφωνίες επιχορήγησης εφαρμόζονται κατ’ αναλογία.
Άρθρο 20
Χρόνος μέχρι την επιχορήγηση
1. Σύμφωνα με το άρθρο 128 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων προσδιορίζουν την προβλεπόμενη ημερομηνία μέχρι την οποία όλοι οι αιτούντες θα έχουν πληροφορηθεί την έκβαση της αξιολόγησης της αίτησής τους και την ενδεικτική ημερομηνία για την υπογραφή συμφωνιών επιδότησης ή την κοινοποίηση αποφάσεων επιδότησης.
2. Οι ημερομηνίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 βασίζονται στις ακόλουθες περιόδους:
α)
το πολύ πέντε μήνες από την καταληκτική ημερομηνία υποβολής ολοκληρωμένων προτάσεων για την πληροφόρηση όλων των αιτούντων σχετικά με την έκβαση της επιστημονικής αξιολόγησης της πρότασής τους·
β)
το πολύ τρεις μήνες από την ημερομηνία πληροφόρησης των επιτυχών αιτούντων για την υπογραφή συμφωνιών επιχορήγησης με αυτούς ή για την κοινοποίηση αποφάσεων επιχορήγησης σε αυτούς.
3. Επιτρέπεται η υπέρβαση των περιόδων της παραγράφου 2 για δράσεις του ΕΣΕ και σε εξαιρετικές, δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, ιδίως όταν οι δράσεις είναι πολύπλοκες, όταν υπάρχει μεγάλος αριθμός προτάσεων ή ύστερα από αίτημα των αιτούντων.
4. Παρέχεται εύλογο χρονικό διάστημα στους συμμετέχοντες ώστε να υποβάλουν τις πληροφορίες και την τεκμηρίωση που απαιτείται για την υπογραφή μιας συμφωνίας επιχορήγησης. Η Επιτροπή λαμβάνει τις αποφάσεις της και απαντά στα αιτήματα παροχής πληροφοριών όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Πρέπει κατά το δυνατόν να αποφεύγονται οι υποβολές εγγράφων.
Άρθρο 21
Χρόνος μέχρι την πληρωμή
Οι συμμετέχοντες πληρώνονται εγκαίρως σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και, αφού γίνει η πληρωμή στον συντονιστή του έργου, η Επιτροπή ή ο σχετικός χρηματοδοτικός φορέας ενημερώνει σχετικά τους συμμετέχοντες.
Άρθρο 22
Προστατευόμενο ηλεκτρονικό σύστημα
Όλη η επικοινωνία με τους συμμετέχοντες, συμπεριλαμβανομένης της σύναψης συμφωνιών επιχορήγησης, της κοινοποίησης αποφάσεων επιχορήγησης και τυχόν τροποποιήσεών τους, μπορεί να πραγματοποιείται μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών που συστήνεται από την Επιτροπή ή τον σχετικό φορέα χρηματοδότησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 179 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012.
Τμημα ΙΙ
Υλοποιηση
Άρθρο 23
Εκτέλεση των δράσεων
1. Οι συμμετέχοντες εκτελούν τη δράση σύμφωνα με όλες τις προϋποθέσεις και υποχρεώσεις που εκτίθενται στον παρόντα κανονισμό, στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012, στην απόφαση 2013/743/ΕΕ, στο πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασίας, στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων και στη συμφωνία επιχορήγησης.
2. Οι συμμετέχοντες δεν αναλαμβάνουν δεσμεύσεις που δεν συνάδουν με τον παρόντα κανονισμό και με τη συμφωνία επιχορήγησης. Σε περίπτωση που συμμετέχων δεν τηρεί τις υποχρεώσεις του όσον αφορά την τεχνική υλοποίηση της δράσης, οι λοιποί συμμετέχοντες συμμορφώνονται προς τις υποχρεώσεις χωρίς καμία συμπληρωματική χρηματοδότηση από την Ένωση, εκτός αν η Επιτροπή ή ο οικείος φορέας χρηματοδότησης τους απαλλάξει ρητώς από αυτή την υποχρέωση. Σε περίπτωση συμμετέχοντα ο οποίος αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, η Επιτροπή μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 39 παράγραφος 3 στοιχείο α) να μεταφέρει το οφειλόμενο ποσό από το Ταμείο Εγγυήσεων των Συμμετεχόντων στον συντονιστή της δράσης που αναφέρεται στο άρθρο 38. Η οικονομική ευθύνη κάθε συμμετέχοντος περιορίζεται στις οφειλές του, υπό τους όρους των διατάξεων που αφορούν το Ταμείο Εγγυήσεων των Συμμετεχόντων. Οι συμμετέχοντες μεριμνούν εγκαίρως ώστε η Επιτροπή ή ο οικείος φορέας χρηματοδότησης να είναι ενήμεροι σχετικά με κάθε σημαντικό συμβάν που θα μπορούσε να έχει σημαντική επίπτωση στην εκτέλεση της δράσης ή στα συμφέροντα της Ένωσης.
3. Οι συμμετέχοντες εκτελούν τη δράση και λαμβάνουν κάθε αναγκαίο και λογικό μέτρο προς τον σκοπό αυτό. Διαθέτουν τους ενδεδειγμένους πόρους που απαιτούνται, όταν απαιτούνται, για την εκτέλεση της δράσης. Εφόσον είναι αναγκαίο για την εκτέλεση της δράσης, μπορούν να προσφεύγουν σε τρίτους, στους οποίους περιλαμβάνονται και υπεργολάβοι, για την εκτέλεση εργασιών στο πλαίσιο της δράσης ή μπορούν να χρησιμοποιούν πόρους διατιθέμενους από τρίτους ως συνεισφορές σε είδος, με βάση τις προϋποθέσεις που εκτίθενται στη συμφωνία επιχορήγησης. Για την εκτελούμενη εργασία, ο συμμετέχων παραμένει υπεύθυνος ενώπιον της Επιτροπής ή του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης και ενώπιον των άλλων συμμετεχόντων.
4. Η ανάθεση υπεργολαβιών για την εκτέλεση ορισμένων στοιχείων της δράσης περιορίζεται στις περιπτώσεις που προβλέπονται στη συμφωνία επιχορήγησης και σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις που δεν είναι δυνατόν να προβλεφθούν κατά τη χρονική στιγμή της έναρξης ισχύος της συμφωνίας επιχορήγησης.
5. Τρίτοι άλλοι από υπεργολάβους μπορούν να εκτελούν εργασίες στο πλαίσιο της δράσης βάσει των όρων που προβλέπονται στη συμφωνία επιχορήγησης. Ο τρίτος και οι εργασίες που οφείλει να πραγματοποιήσει προσδιορίζονται στη συμφωνία επιχορήγησης.
Δαπάνες που βαρύνουν τους εν λόγω τρίτους μπορεί να γίνονται δεκτές ως επιλέξιμες, εφόσον ο τρίτος πληροί το σύνολο των ακόλουθων προϋποθέσεων:
α)
θα ήταν επιλέξιμος για χρηματοδότηση αν ήταν συμμετέχων·
β)
είναι συνδεδεμένη οντότητα ή έχει νομικό δεσμό με συμμετέχοντα που συνεπάγεται συνεργασία η οποία δεν περιορίζεται στη δράση·
γ)
προσδιορίζεται στη συμφωνία επιχορήγησης·
δ)
υπόκειται στους κανόνες που ισχύουν για τον συμμετέχοντα στο πλαίσιο της συμφωνίας επιχορήγησης όσον αφορά την επιλεξιμότητα δαπανών και τον έλεγχο δαπανών·
ε)
αποδέχεται ευθύνη από κοινού και εις ολόκληρον με τον συμμετέχοντα για τη συνεισφορά της Ένωσης που αντιστοιχεί στο ποσό το οποίο δηλώνει ο τρίτος, αν ζητηθεί από την Επιτροπή ή τον σχετικό φορέα χρηματοδότησης.
6. Τρίτοι μπορούν επίσης να συμβάλλουν διαθέτοντας πόρους σε συμμετέχοντα, μέσω συνεισφορών σε είδος για τη δράση. Δαπάνες που βαρύνουν τρίτους όσον αφορά δωρεάν συνεισφορές τους σε είδος είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στη συμφωνία επιχορήγησης.
7. Η δράση μπορεί να περιλαμβάνει χρηματοδοτική στήριξη σε τρίτους, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 12682012. Εφόσον είναι αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων δράσης, είναι δυνατή η υπέρβαση των ποσών των αναφερόμενων στο άρθρο 137 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
8. Η δράση που εκτελείται από συμμετέχοντες οι οποίοι είναι αναθέτουσες αρχές υπό την έννοια των οδηγιών 2004/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (24), 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (25) και 2009/81/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (26) είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν ή να έχουν ως πρωταρχικό στόχο προεμπορική προμήθεια και προμήθεια καινοτόμων λύσεων, στις περιπτώσεις που αυτό προβλέπεται σχετικά σε πρόγραμμα εργασίας ή σε σχέδιο εργασίας και απαιτείται για την εκτέλεση της δράσης. Σε αυτή την περίπτωση, για τις διαδικασίες της προμήθειας που εκτελούνται από τους συμμετέχοντες ισχύουν οι κανόνες του άρθρου 51 παράγραφοι 2, 4 και 5 του παρόντος κανονισμού.
9. Οι συμμετέχοντες τηρούν τους εθνικούς κανόνες νομοθετικού, κανονιστικού και δεοντολογικού χαρακτήρα της χώρας στην οποία θα εκτελεστεί η δράση. Εφόσον απαιτείται, πριν από την έναρξη της δράσης οι συμμετέχοντες ζητούν την έγκριση των αρμόδιων εθνικών ή τοπικών επιτροπών δεοντολογίας.
10. Εργασίες κατά τις οποίες χρησιμοποιούνται ζώα εκτελούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 13 της ΣΛΕΕ και πληρούν τις απαιτήσεις αντικατάστασης, μείωσης και βελτίωσης της χρήσης ζώων για επιστημονικούς σκοπούς όπως προβλέπει η νομοθεσία της Ένωσης και ειδικότερα η οδηγία 2010/63/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (27).
Άρθρο 24
Κοινοπραξία
1. Τα μέλη κοινοπραξίας που επιθυμούν να συμμετέχουν σε δράση ορίζουν ένα από αυτά να ενεργεί ως συντονιστής, ο οποίος προσδιορίζεται στη συμφωνία επιχορήγησης. Ο συντονιστής αποτελεί το κύριο σημείο επαφής μεταξύ των μελών της κοινοπραξίας στις σχέσεις τους με την Επιτροπή ή τον σχετικό φορέα χρηματοδότησης, εκτός αν καθορίζεται διαφορετικά στη συμφωνία επιχορήγησης ή σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις του όπως ορίζονται στη συμφωνία επιχορήγησης.
2. Τα μέλη κοινοπραξίας που συμμετέχει σε δράση συνάπτουν εσωτερική συμφωνία («συμφωνία κοινοπραξίας») η οποία καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους σε ό,τι αφορά την υλοποίηση της δράσης σύμφωνα με τη συμφωνία επιχορήγησης, με εξαίρεση δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις προβλεπόμενες στο πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασίας ή στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων. Η Επιτροπή δημοσιεύει κατευθυντήριες γραμμές για τα κύρια θέματα που ενδέχεται να καλύπτουν οι συμμετέχοντες στις οικείες συμφωνίες κοινοπραξίας.
3. Μια τέτοια συμφωνία κοινοπραξίας ενδέχεται να προβλέπει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
α)
την εσωτερική οργάνωση της κοινοπραξίας·
β)
την κατανομή της ενωσιακής χρηματοδότησης·
γ)
τους κανόνες σχετικά με τη διάδοση, τη χρήση και τα δικαιώματα πρόσβασης, επιπλέον των κανόνων που αναφέρονται στον τίτλο ΙΙΙ κεφάλαιο Ι του παρόντος κανονισμού και των διατάξεων της συμφωνίας επιχορήγησης·
δ)
ένα σύστημα για τη διευθέτηση εσωτερικών διαφορών·
ε)
ρυθμίσεις περί ευθύνης, αποζημίωσης και εμπιστευτικότητας μεταξύ των συμμετεχόντων.
Τα μέλη της κοινοπραξίας δύνανται να εγκρίνουν στο πλαίσιο της κοινοπραξίας οιεσδήποτε ρυθμίσεις θεωρούν ενδεδειγμένες, στον βαθμό που οι εν λόγω ρυθμίσεις δεν αντιβαίνουν στη συμφωνία επιχορήγησης και στον παρόντα κανονισμό.
4. Η κοινοπραξία μπορεί να προτείνει την προσθήκη ή την απομάκρυνση συμμετέχοντα ή την αλλαγή του συντονιστή με βάση τις οικείες διατάξεις της συμφωνίας επιχορήγησης, εφόσον αυτή η μεταβολή πληροί τις προϋποθέσεις συμμετοχής, δεν έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην υλοποίηση της δράσης και δεν αντιβαίνει στην αρχή της ίσης μεταχείρισης.
Τμημα ΙΙΙ
Μορφεσ επιχορηγησησ και κανονεσ χρηματοδοτησησ
Άρθρο 25
Μορφές επιχορήγησης
Οι επιχορηγήσεις μπορούν να λαμβάνουν οποιαδήποτε από τις μορφές τις προβλεπόμενες στο άρθρο 123 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, λαμβανομένων υπόψη των στόχων της δράσης.
Άρθρο 26
Επιλεξιμότητα των δαπανών
1. Οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας δαπανών ορίζονται στο άρθρο 126 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012. Δαπάνες που βαρύνουν τρίτους στο πλαίσιο της δράσης μπορεί είναι επιλέξιμες με βάση τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού και της συμφωνίας επιχορήγησης.
2. Μη επιλέξιμες είναι οι δαπάνες που δεν ικανοποιούν τις προϋποθέσεις της παραγράφου 1, όπου περιλαμβάνονται ειδικότερα οι προβλέψεις για πιθανές μελλοντικές ζημίες ή επιβαρύνσεις, οι ζημίες λόγω συναλλαγματικών διαφορών, δαπάνες σχετιζόμενες με την απόδοση κεφαλαίου, δαπάνες αποδιδόμενες στο πλαίσιο άλλης δράσης ή άλλου προγράμματος της Ένωσης, επιβαρύνσεις λόγω χρεών και επιβαρύνσεις για εξυπηρέτηση χρεών, καθώς και δαπάνες καθ’ υπέρβαση και αλόγιστες δαπάνες.
Άρθρο 27
Άμεσες επιλέξιμες δαπάνες προσωπικού
1. Με την επιφύλαξη των όρων που καθορίζονται στο άρθρο 26, οι άμεσες επιλέξιμες δαπάνες προσωπικού περιορίζονται σε μισθούς συν τις επιβαρύνσεις κοινωνικής ασφάλισης και σε άλλες δαπάνες που περιλαμβάνονται στις αποδοχές του προσωπικού το οποίο συμμετέχει στη δράση, οι οποίες απορρέουν από την εθνική νομοθεσία ή τη σύμβαση εργασίας.
2. Με την επιφύλαξη των όρων που καθορίζονται στο άρθρο 26, οι πρόσθετες αποδοχές του προσωπικού συμμετεχουσών μη κερδοσκοπικών νομικών οντοτήτων, το οποίο συμμετέχει στη δράση, συμπεριλαμβανομένων πληρωμών βάσει συμπληρωματικών συμβάσεων ανεξαρτήτως της φύσης τους, μπορούν επίσης να θεωρούνται άμεσες επιλέξιμες δαπάνες προσωπικού, μέχρι το ποσό που ορίζεται στην παράγραφο 3, αν πληρούν τις ακόλουθες πρόσθετες προϋποθέσεις:
α)
αποτελούν μέρος της συνήθους πρακτικής σχετικά με τις αποδοχές του συμμετέχοντα και καταβάλλονται με συνεπή τρόπο κάθε φορά που χρειάζεται το ίδιο είδος εργασίας ή εμπειρογνωμοσύνης·
β)
τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των συμπληρωματικών πληρωμών είναι αντικειμενικά και εφαρμόζονται γενικά από τον συμμετέχοντα, ανεξάρτητα της χρησιμοποιούμενης πηγής χρηματοδότησης.
3. Οι πρόσθετες αποδοχές μπορούν να είναι επιλέξιμες μέχρι το ποσό των 8 000 ευρώ κατ’ έτος και κατ’ άτομο. Για άτομο που δεν εργάζεται αποκλειστικά για τη δράση, ισχύει όριο ανά ώρα. Το όριο ανά ώρα υπολογίζεται διαιρώντας το ποσό των 8 000 ευρώ με τον αριθμό των ετήσιων παραγωγικών ωρών που υπολογίζονται σύμφωνα με το άρθρο 31.
Άρθρο 28
Χρηματοδότηση της δράσης
1. Η χρηματοδότηση δράσης δεν υπερβαίνει τις συνολικές επιλέξιμες δαπάνες αφαιρουμένων των εσόδων που προκύπτουν κατά τη δράση.
2. Ως έσοδα της δράσης θεωρούνται:
α)
πόροι που διατίθενται από τρίτους στους συμμετέχοντες μέσω μεταφορών κονδυλίων ή συνεισφορών σε είδος δωρεάν, η αξία των οποίων δηλώθηκε ως επιλέξιμες δαπάνες από τον συμμετέχοντα, εφόσον αυτοί οι πόροι έχουν προσφερθεί από τον τρίτο ειδικά για να χρησιμοποιηθούν στη δράση·
β)
έσοδα παραγόμενα με τη δράση, με εξαίρεση έσοδα παραγόμενα με την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της δράσης·
γ)
έσοδα παραγόμενα από την πώληση περιουσιακών στοιχείων που αγοράστηκαν με βάση τη συμφωνία επιχορήγησης, μέχρι το ύψος της δαπάνης που χρεώθηκε αρχικά στη δράση από τον συμμετέχοντα.
3. Σε κάθε δράση για όλες τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιό της εφαρμόζεται ενιαίο ποσοστό απόδοσης των επιλέξιμων δαπανών. Το μέγιστο ποσοστό καθορίζεται στο πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασίας.
4. Η επιχορήγηση στο «Ορίζων 2020» μπορεί να φθάσει κατ’ ανώτατο όριο το 100 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών, με την επιφύλαξη της αρχής της συγχρηματοδότησης.
5. Η επιχορήγηση στο «Ορίζων 2020» περιορίζεται κατ’ ανώτατο όριο στο 70 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών για δράσεις καινοτομίας και συγχρηματοδοτούμενες δράσεις προγράμματος.
Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 3, η επιχορήγηση του «Ορίζων 2020» μπορεί, για δράσεις καινοτομίας, να φτάσει κατ’ ανώτατο όριο στο 100 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών για μη κερδοσκοπικές νομικές οντότητες, με την επιφύλαξη της αρχής της συγχρηματοδότησης.
6. Τα ποσοστά απόδοσης που ορίζονται στο παρόν άρθρο εφαρμόζονται επίσης στην περίπτωση δράσεων στις οποίες για ολόκληρη τη δράση ή για μέρος της έχει καθοριστεί σταθερό ποσοστό, μοναδιαία δαπάνη ή εφάπαξ ποσό.
Άρθρο 29
Έμμεσες δαπάνες
1. Οι έμμεσες επιλέξιμες δαπάνες καθορίζονται με εφαρμογή σταθερού ποσοστού 25 % επί του συνόλου των άμεσων επιλέξιμων δαπανών, εξαιρουμένων των άμεσων επιλέξιμων δαπανών για υπεργολαβική ανάθεση και των δαπανών για διατιθέμενους από τρίτους πόρους οι οποίοι δεν χρησιμοποιούνται στα κτίρια και τις εγκαταστάσεις του δικαιούχου, καθώς και της χρηματοδοτικής στήριξης σε τρίτους.
2. Κατά παρέκκλιση των προβλεπόμενων στην παράγραφο 1, έμμεσες δαπάνες μπορεί να δηλώνονται με μορφή εφάπαξ ποσού ή μοναδιαίας δαπάνης στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασίας.
Άρθρο 30
Αξιολόγηση των επιπέδων χρηματοδότησης
Η ενδιάμεση αξιολόγηση του «Ορίζων 2020» περιλαμβάνει αξιολόγηση των επιπτώσεων των διαφόρων χαρακτηριστικών που εισάγονται με τα νέα επίπεδα χρηματοδότησης τα οποία καθορίζονται στα άρθρα 27, 28 και 29 του παρόντος κανονισμού με σκοπό να αξιολογηθεί κατά πόσον η νέα προσέγγιση οδήγησε σε ανεπιθύμητες καταστάσεις που επηρεάζουν αρνητικά την ελκυστικότητα του Ορίζοντα 2020.
Άρθρο 31
Ετήσιες παραγωγικές ώρες
1. Οι επιλέξιμες δαπάνες προσωπικού καλύπτουν μόνο τις πραγματικές ώρες εργασίας των προσώπων που εκτελούν άμεσα εργασίες στο πλαίσιο της δράσης. Αποδείξεις σχετικά με τις πραγματικές ώρες εργασίας παρέχονται από τον συμμετέχοντα, συνήθως μέσω συστήματος καταγραφής χρόνου.
2. Δεν απαιτείται καταγραφή χρόνου για πρόσωπα εργαζόμενα αποκλειστικά για τη δράση. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο συμμετέχων υπογράφει δήλωση όπου επιβεβαιώνει ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο έχει εργαστεί αποκλειστικά για τη δράση.
3. Η συμφωνία επιχορήγησης περιέχει:
α)
τις ελάχιστες απαιτήσεις για το σύστημα καταγραφής χρόνου ·
β)
τη δυνατότητα επιλογής ανάμεσα στο καθορισμένο πλήθος ετήσιων παραγωγικών ωρών και τη μέθοδο καταγραφής του πλήθους ετήσιων παραγωγικών ωρών που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό των ωριαίων αμοιβών προσωπικού, λαμβανομένων υπόψη των συνήθων λογιστικών πρακτικών του συμμετέχοντα.
Άρθρο 32
Ιδιοκτήτες μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και φυσικά πρόσωπα άνευ μισθού
Οι ιδιοκτήτες μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που δεν λαμβάνουν μισθό και άλλα φυσικά πρόσωπα που δεν λαμβάνουν μισθό μπορούν να χρεώνουν δαπάνες προσωπικού με βάση μοναδιαία δαπάνη.
Άρθρο 33
Μοναδιαίες δαπάνες
1. Σύμφωνα με το άρθρο 124 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, η Επιτροπή μπορεί να ορίζει μεθόδους καθορισμού μοναδιαίων δαπανών με βάση:
α)
στατιστικά δεδομένα ή ανάλογα αντικειμενικά μέσα·
β)
ελέγξιμα ιστορικά δεδομένα του συμμετέχοντα.
2. Οι άμεσες επιλέξιμες δαπάνες προσωπικού μπορεί να χρηματοδοτούνται με βάση τις μοναδιαίες δαπάνες σύμφωνα με τις συνήθεις πρακτικές κοστολόγησης του συμμετέχοντα, εφόσον αυτές οι πρακτικές πληρούν σωρευτικά τα ακόλουθα κριτήρια:
α)
υπολογίζονται με βάση τις συνολικές πραγματικές δαπάνες προσωπικού οι οποίες έχουν καταγραφεί στις γενικές λογιστικές εγγραφές του συμμετέχοντα, ενδεχομένως προσαρμοσμένες από τον συμμετέχοντα με βάση προϋπολογιστικά ή εκτιμώμενα στοιχεία σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που έχουν καθοριστεί από την Επιτροπή·
β)
πληρούν τις διατάξεις των άρθρων 26 και 27·
γ)
διασφαλίζουν τη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις περί μη κερδοσκοπίας και αποφυγής διπλής κάλυψης δαπανών·
δ)
υπολογίζονται λαμβανομένων δεόντως υπόψη των διατάξεων του άρθρου 31.
Άρθρο 34
Πιστοποιητικό οικονομικών καταστάσεων
Το πιστοποιητικό οικονομικών καταστάσεων καλύπτει το συνολικό ποσό της επιχορήγησης που ζητείται από συμμετέχοντα υπό τη μορφή απόδοσης πραγματικών δαπανών και υπό τη μορφή μοναδιαίων δαπανών όπως αναφέρεται στο άρθρο 33 παράγραφος 2, εξαιρουμένων των ποσών που δηλώνονται βάσει κατ’ αποκοπή ποσών, κατ’ αποκοπή συντελεστών και μοναδιαίων δαπανών εκτός των υπολογιζομένων σύμφωνα με τις συνήθεις λογιστικες πρακτικές κοστολόγησης του συμμετέχοντος. Το πιστοποιητικό υποβάλλεται μόνον όταν το υπόψη ποσό είναι ίσο με 325 000 ευρώ ή μεγαλύτερο κατά τον χρόνο που ζητείται η πληρωμή του υπολοίπου της επιχορήγησης.
Άρθρο 35
Πιστοποιητικό μεθοδολογίας
1. Οι συμμετέχοντες που υπολογίζουν και ζητούν καταβολή άμεσων δαπανών προσωπικού με βάση μοναδιαίες δαπάνες κατά το άρθρο 33 παράγραφος 2 μπορούν να υποβάλλουν στην Επιτροπή πιστοποιητικό μεθοδολογίας. Η υπόψη μεθοδολογία είναι σύμφωνη με τις προϋποθέσεις του άρθρου 33 παράγραφος 2 και πληροί τις απαιτήσεις που ορίζονται στη συμφωνία επιχορήγησης.
2. Εφόσον η Επιτροπή αποδεχθεί πιστοποιητικό μεθοδολογίας, το πιστοποιητικό ισχύει για όλες τις δράσεις τις χρηματοδοτούμενες με βάση τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 και ο συμμετέχων υπολογίζει και ζητεί την καταβολή των δαπανών με αυτή τη βάση. Έπειτα από την αποδοχή πιστοποιητικού μεθοδολογίας από την Επιτροπή, δεν είναι δυνατός ο καταλογισμός τυχόν συστημικού ή επαναλαμβανόμενου σφάλματος στην αποδεκτή μεθοδολογία.
Άρθρο 36
Πιστοποιών ελεγκτής
1. Τα πιστοποιητικά οικονομικών καταστάσεων και μεθοδολογίας που αναφέρονται στα άρθρα 34 και 35 εκδίδονται από ανεξάρτητο ελεγκτή με δικαίωμα να εκτελεί θεσμοθετημένους ελέγχους λογιστικών εγγράφων σύμφωνα με την οδηγία 2006/43/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (28) ή με ανάλογες εθνικές ρυθμίσεις, ή από αρμόδιο και ανεξάρτητο δημόσιο λειτουργό για τον οποίο οι αρμόδιες εθνικές αρχές έχουν θεσπίσει τη νομική δυνατότητα ελέγχου του συμμετέχοντα και ο οποίος δεν έχει συμμετάσχει στη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων.
2. Εφόσον ζητηθεί από την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο ή την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), ο ελεγκτής που εκδίδει το πιστοποιητικό οικονομικών καταστάσεων και μεθοδολογίας παρέχει πρόσβαση στα παραστατικά και στα έγγραφα εργασίας του ελέγχου με βάση τα οποία εκδόθηκε το πιστοποιητικό οικονομικών καταστάσεων ή μεθοδολογίας.
Άρθρο 37
Σωρευτική χρηματοδότηση
Δράση στην οποία έχει χορηγηθεί επιχορήγηση από τον προϋπολογισμό της Ένωσης μπορεί επίσης να συνεπιφέρει τη χορήγηση επιχορήγησης με βάση τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, εφόσον οι επιχορηγήσεις δεν καλύπτουν τα ίδια στοιχεία κόστους.
Τμημα IV
Εγγυησεισ
Άρθρο 38
Ταμείο Εγγυήσεων των Συμμετεχόντων
1. Με το παρόν συνιστάται Ταμείο Εγγυήσεων των Συμμετεχόντων (εφεξής «Ταμείο»), το οποίο καλύπτει τον κίνδυνο τον συνδεόμενο με μη είσπραξη ποσών οφειλόμενων στην Ένωση στο πλαίσιο δράσεων οι οποίες χρηματοδοτήθηκαν μέσω επιχορηγήσεων από την Επιτροπή με βάση την απόφαση αριθ. 1982/2006/ΕΚ και από την Επιτροπή ή από χρηματοδοτικούς φορείς της Ένωσης στο πλαίσιο του «Ορίζων 2020» σύμφωνα με τους κανόνες που εκτίθενται στον παρόντα κανονισμό. Το Ταμείο αντικαθιστά και διαδέχεται το Ταμείο Εγγυήσεων των Συμμετεχόντων που συστάθηκε με βάση τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1906/2006.
2. Το Ταμείο λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39. Οι τόκοι που παράγονται από το Ταμείο προστίθενται στο Ταμείο και εξυπηρετούν αποκλειστικά τους σκοπούς που προβλέπονται στο άρθρο 39 παράγραφος 3.
3. Σε περίπτωση που οι τόκοι δεν επαρκούν για την κάλυψη των πράξεων των περιγραφόμενων στο άρθρο 39 παράγραφος 3, το Ταμείο δεν επεμβαίνει και η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης της Ένωσης εισπράττουν κάθε οφειλόμενο ποσό απευθείας από τους συμμετέχοντες ή τρίτους.
4. Το Ταμείο θεωρείται επαρκής εγγύηση στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012. Από τους δικαιούχους δεν μπορεί να γίνει δεκτή πρόσθετη εγγύηση ή ασφάλεια ή να επιβληθεί σε αυτούς, με εξαίρεση την περίπτωση που περιγράφεται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου.
5. Οι συμμετέχοντες σε δράσεις του «Ορίζων 2020» των οποίων οι κίνδυνοι καλύπτονται από το Ταμείο καταβάλλουν εισφορά 5 % επί της χρηματοδότησης της δράσης από την Ένωση. Κατά τη λήξη της δράσης, το ποσό της εισφοράς στο Ταμείο επιστρέφεται στους συμμετέχοντες μέσω του συντονιστή.
6. Το ποσοστό συνεισφοράς των συμμετεχόντων στο Ταμείο της παραγράφου 5 μπορεί να μειωθεί βάσει της ενδιάμεσης αξιολόγησης του «Ορίζων 2020».
Άρθρο 39
Λειτουργία του Ταμείου
1. Η διαχείριση του Ταμείου ασκείται από την Ένωση, εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή η οποία ενεργεί ως εκτελεστικό όργανο για λογαριασμό των συμμετεχόντων, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στη συμφωνία επιχορήγησης.
Η Επιτροπή μπορεί να διαχειρίζεται το Ταμείο άμεσα ή να αναθέτει την οικονομική διαχείριση του Ταμείου είτε στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων είτε σε κατάλληλο χρηματοπιστωτικό οργανισμό (εφεξής «ανταποκρίτρια τράπεζα»). Η ανταποκρίτρια τράπεζα διαχειρίζεται το Ταμείο με βάση τις οδηγίες της Επιτροπής.
2. Η συνεισφορά των συμμετεχόντων στο Ταμείο μπορεί να συμψηφίζεται με την αρχική προχρηματοδότηση και να καταβάλλεται στο Ταμείο για λογαριασμό των συμμετεχόντων.
3. Σε περίπτωση που οφείλονται στην Ένωση ποσά από συμμετέχοντα, η Επιτροπή μπορεί, με την επιφύλαξη των κυρώσεων που μπορεί να επιβληθούν στον συμμετέχοντα ο οποίος αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, να λάβει κάποιο από τα ακόλουθα μέτρα:
α)
να μεταφέρει ή να δώσει εντολή στην ανταποκρίτρια τράπεζα να μεταφέρει απευθείας το οφειλόμενο ποσό από το Ταμείο στον συντονιστή της δράσης. Αυτή η μεταφορά πραγματοποιείται μετά την περάτωση της δράσης ή την αποχώρηση του συμμετέχοντα ο οποίος αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, εφόσον η δράση εξακολουθεί και εφόσον οι συμμετέχοντες που παραμένουν συμφωνούν να την υλοποιήσουν με βάση τους ίδιους στόχους. Ποσά μεταφερόμενα από το Ταμείο θεωρούνται χρηματοδότηση από την Ένωση·
β)
να εισπράξει όντως το υπόψη ποσό από το Ταμείο.
Η Επιτροπή εκδίδει ένταλμα είσπραξης υπέρ του Ταμείου κατά του υπόψη συμμετέχοντα ή τρίτου. Προς τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει απόφαση είσπραξης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
4. Τα εισπραττόμενα ποσά αποτελούν εισόδημα για το Ταμείο υπό την έννοια του άρθρου 21 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012. Μετά την εκτέλεση όλων των επιχορηγήσεων των οποίων η κάλυψη κινδύνων από το Ταμείο είναι πλήρης, όλα τα εκκρεμή ποσά εισπράττονται από την Επιτροπή και εισέρχονται στον προϋπολογισμό της Ένωσης, με την επιφύλαξη αποφάσεων της νομοθετικής αρχής.
ΚΕΦΆΛΑΙΟ ΙΙΙ
Εμπειρογνωμονεσ
Άρθρο 40
Διορισμός ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων
1. Η Επιτροπή και, ανάλογα με την περίπτωση, οι φορείς χρηματοδότησης μπορούν να διορίζουν ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες για την κρίση προτάσεων σύμφωνα με το άρθρο 15 ή την παροχή συμβουλών ή συνδρομής σχετικά με:
α)
την κρίση προτάσεων·
β)
την παρακολούθηση της υλοποίησης δράσεων εκτελούμενων βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 καθώς και προηγούμενων προγραμμάτων έρευνας και/ή καινοτομίας·
γ)
την εφαρμογή της πολιτικής ή προγραμμάτων της Ένωσης για την έρευνα και καινοτομία, περιλαμβανόμενου του «Ορίζων 2020», καθώς και την ανάπτυξη και λειτουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας·
δ)
την αξιολόγηση προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας·
ε)
τον σχεδιασμό της πολιτικής της Ένωσης για την έρευνα και την καινοτομία, περιλαμβανόμενης της εκπόνησης μελλοντικών προγραμμάτων.
2. Οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες επιλέγονται με βάση τις δεξιότητες, την πείρα και τις γνώσεις που απαιτούνται για την εκτέλεση των καθηκόντων που τους ανατίθενται. Σε περιπτώσεις στις οποίες ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες πρέπει να χειρίζονται διαβαθμισμένες πληροφορίες, απαιτείται η ενδεδειγμένη έρευνα ασφαλείας.
Οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες εντοπίζονται και επιλέγονται με προσκλήσεις υποβολής αιτήσεων μεταξύ μεμονωμένων ατόμων και με προσκλήσεις απευθυνόμενες σε αρμόδιους οργανισμούς όπως υπηρεσίες έρευνας, ερευνητικά ινστιτούτα, πανεπιστήμια, οργανισμοί τυποποίησης, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ή επιχειρήσεις, με σκοπό τη δημιουργία βάσης δεδομένων για υποψηφίους.
Η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης μπορούν, εφόσον κριθεί σκόπιμο και σε δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις, να επιλέγουν με τρόπο διαφανή οποιονδήποτε μεμονωμένο εμπειρογνώμονα διαθέτει τις ενδεδειγμένες δεξιότητες χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τη βάση δεδομένων.
Κατά τον διορισμό ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να επιτύχουν μια ισορροπημένη σύνθεση στις ομάδες εμπειρογνωμόνων και τις ομάδες αξιολόγησης όσον αφορά τις διάφορες δεξιότητες, την πείρα, τις γνώσεις, τη γεωγραφική ποικιλότητα και το φύλο, ανάλογα με την κατάσταση στο πεδίο της δράσης. Ανάλογα με την περίπτωση, επιδιώκεται επίσης ισορροπία ανάμεσα στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα.
Για την πρόσληψη ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης μπορούν να προσφεύγουν στις υπηρεσίες οργανισμών παροχής συμβουλών. Στην περίπτωση δράσεων έρευνας αιχμής του ΕΣΕ, η Επιτροπή προσλαμβάνει εμπειρογνώμονες με βάση πρόταση του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΣΕ.
3. Η Επιτροπή ή ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης εξασφαλίζουν ότι σε περίπτωση που ένας εμπειρογνώμων αντιμετωπίζει σύγκρουση συμφερόντων σε ό,τι αφορά ένα θέμα για το οποίο καλείται να εκφέρει γνώμη, ο εν λόγω εμπειρογνώμων δεν προχωρά σε κρίση, δεν παρέχει συμβουλές και δεν προσφέρει τη βοήθειά του στο συγκεκριμένο θέμα.
4. Όλη η επικοινωνία με τους ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, συμπεριλαμβανομένης της σύναψης συμβολαίων για τον διορισμό τους και τυχόν τροποποιήσεών τους, μπορεί να πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικών συστημάτων ανταλλαγής πληροφοριών που συστήνονται από την Επιτροπή ή τον σχετικό φορέα χρηματοδότησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 287 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012 της Επιτροπής
5. Τα ονόματα των εμπειρογνωμόνων που διορίστηκαν υπό την προσωπική τους ιδιότητα και έχουν συνδράμει την Επιτροπή ή τους φορείς χρηματοδότησης στην εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 και της απόφασης 2013/743/ΕΕ, δημοσιεύονται μαζί με τον τομέα εξειδίκευσής τους τουλάχιστον άπαξ του έτους στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής ή του οικείου φορέα χρηματοδότησης. Οι πληροφορίες αυτές συγκεντρώνονται, υφίστανται χειρισμό και δημοσιεύονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001.
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ
ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΠΟΥΝ ΤΗΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
ΚΕΦΆΛΑΙΟ Ι
Επιχορηγησεισ
Τμημα Ι
Αποτελεσματα
Άρθρο 41
Κυριότητα αποτελεσμάτων
1. Κύριος των αποτελεσμάτων είναι ο συμμετέχων από τον οποίο παρήχθησαν αυτά τα αποτελέσματα.
2. Σε περίπτωση που συμμετέχοντες σε δράση έχουν παραγάγει από κοινού αποτελέσματα και εφόσον η αντίστοιχη συμβολή τους στο κοινό αποτέλεσμα δεν είναι δυνατόν να καθοριστεί με βεβαιότητα, ή αν δεν είναι δυνατόν να μεριστεί το κοινό αυτό αποτέλεσμα για σκοπούς αίτησης, απόκτησης ή διατήρησης σχετικής προστασίας δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, αυτοί οι συμμετέχοντες είναι συγκύριοι των εν λόγω αποτελεσμάτων. Οι συγκύριοι συνάπτουν συμφωνία όσον αφορά την κατανομή και τους όρους άσκησης αυτής της συγκυριότητας σύμφωνα με τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο της συμφωνίας επιχορήγησης. Οι συγκύριοι μπορούν να συμφωνήσουν να μην συνεχίσουν με κοινή κυριότητα αλλά να αποφασίσουν για ένα εναλλακτικό καθεστώς, μεταξύ άλλων με τη μεταβίβαση των μεριδίων της ιδιοκτησίας τους σε έναν μοναδικό κύριο με δικαιώματα πρόσβασης των λοιπών συμμετεχόντων, αφού παραχθούν τα αποτελέσματα.
Εκτός αν συμφωνείται αλλιώς στη συμφωνία συγκυριότητας, κάθε συγκύριος έχει δικαίωμα να χορηγεί όχι αποκλειστικές άδειες σε τρίτους με σκοπό την εκμετάλλευση των από κοινού κατεχόμενων αποτελεσμάτων, χωρίς δικαίωμα περαιτέρω άδειας, υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
ενημερώνει προηγουμένως τους άλλους συγκυρίους·
β)
καταβάλλει θεμιτή και λογική αντιστάθμιση στους άλλους συγκυρίους.
3. Σε περίπτωση που εργαζόμενοι ή μέρος που εργάζονται για κάποιον συμμετέχοντα δικαιούνται να ζητήσουν δικαιώματα επί των παραχθέντων αποτελεσμάτων, ο υπόψη συμμετέχων διασφαλίζει τη δυνατότητα άσκησης αυτών των δικαιωμάτων κατά τρόπο συμβατό με τις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο της συμφωνίας επιχορήγησης.
Άρθρο 42
Προστασία αποτελεσμάτων
1. Σε περίπτωση που αποτελέσματα είναι δυνατόν να τύχουν ή αναμένεται εύλογα πως είναι δυνατόν να τύχουν εμπορικής ή βιομηχανικής εκμετάλλευσης, ο συμμετέχων που είναι κύριος αυτών των αποτελεσμάτων εξετάζει τη δυνατότητα προστασίας και, εφόσον είναι δυνατόν, εύλογο και δικαιολογείται λόγω των περιστάσεων, τα προστατεύει επαρκώς για το ενδεδειγμένο χρονικό διάστημα και με κατάλληλη εδαφική κάλυψη, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των εννόμων συμφερόντων του και των εννόμων συμφερόντων, ιδίως εμπορικών, των υπόλοιπων συμμετεχόντων στη δράση.
2. Σε περίπτωση που συμμετέχων ο οποίος έχει χρηματοδοτηθεί από την Ένωση δεν προτίθεται να προστατεύσει αποτελέσματα τα οποία έχουν παραχθεί από αυτόν για λόγους άλλους από αδυναμία στο πλαίσιο του δικαίου της Ένωσης ή του εθνικού δικαίου ή από την απουσία δυνατοτήτων εμπορικής ή βιομηχανικής εκμετάλλευσης, και με εξαίρεση την περίπτωση που ο συμμετέχων σκοπεύει να μεταφέρει αυτά τα δικαιώματα σε άλλη νομική οντότητα εγκατεστημένη σε κράτος μέλος ή συνδεδεμένη χώρα με σκοπό την προστασία τους, ενημερώνει την Επιτροπή ή τον οικείο φορέα χρηματοδότησης πριν λάβει χώρα διάδοση σχετιζόμενη με αυτά τα αποτελέσματα. Η Επιτροπή για λογαριασμό της Ένωσης ή ο οικείος φορέας χρηματοδότησης μπορούν, με τη σύμφωνη γνώμη του οικείου συμμετέχοντα, να αναλαμβάνουν την κυριότητα των εν λόγω αποτελεσμάτων και να προβαίνουν στις αναγκαίες ενέργειες για την ενδεδειγμένη προστασία τους.
Ο συμμετέχων μπορεί να αρνηθεί να συγκατατεθεί μόνον εφόσον αποδείξει ότι θίγονται σοβαρά τα έννομα συμφέροντά του. Δεν επιτρέπεται διάδοση σχετιζόμενη με αυτά τα αποτελέσματα έως ότου η Επιτροπή ή ο οικείος φορέας χρηματοδότησης λάβει απόφαση να μην αναλάβει ή να αναλάβει την κυριότητα και έχει προβεί σε αναγκαίες ενέργειες για την εξασφάλιση της προστασίας. Η Επιτροπή ή ο οικείος φορέας χρηματοδότησης λαμβάνει την απόφαση αυτή χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Η συμφωνία επιχορήγησης καθορίζει εν προκειμένω χρονικά όρια.
3. Σε περίπτωση που συμμετέχων ο οποίος έχει χρηματοδοτηθεί από την Ένωση σκοπεύει να εγκαταλείψει την προστασία αποτελεσμάτων ή να μην επιδιώξει την παράταση αυτής της προστασίας για λόγους άλλους από την απουσία δυνατοτήτων εμπορικής ή βιομηχανικής εκμετάλλευσης μέσα σε χρονική περίοδο που δεν θα υπερβεί τα πέντε χρόνια μετά την πληρωμή του τελικού υπολοίπου, ενημερώνει την Επιτροπή ή τον οικείο φορέα χρηματοδότησης, που μπορούν να συνεχίσουν ή να παρατείνουν την προστασία αναλαμβάνοντας την κυριότητα των αποτελεσμάτων. Ο συμμετέχων μπορεί να αρνηθεί να συγκατατεθεί μόνον εφόσον αποδείξει ότι θίγονται σοβαρά τα έννομα συμφέροντά του. Η συμφωνία επιχορήγησης καθορίζει εν προκειμένω χρονικά όρια.
Άρθρο 43
Εκμετάλλευση και διάδοση αποτελεσμάτων
1. Κάθε συμμετέχων που έχει χρηματοδοτηθεί από την Ένωση καταβάλλει το μέγιστο των προσπαθειών του για την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων που κατέχει ή φροντίζει για την εκμετάλλευσή τους από άλλη νομική οντότητα, ιδίως μέσω μεταβίβασης και αδειοδότησης για τα αποτελέσματα σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 44.
Στη συμφωνία επιχορήγησης ορίζονται τυχόν επιπλέον υποχρεώσεις σχετικά με την εκμετάλλευση. Στην περίπτωση έρευνας που έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει μείζονες κοινωνικές προκλήσεις, οι επιπλέον υποχρεώσεις εκμετάλλευσης μπορεί να περιλαμβάνουν την αδειοδότηση χωρίς αποκλειστικότητα. Κάθε επιπρόσθετη υποχρέωση αυτού του είδους αναφέρεται στο πρόγραμμα εργασίας ή στο σχέδιο εργασίας.
2. Με την επιφύλαξη περιορισμών λόγω προστασίας της διανοητικής ιδιοκτησίας, κανόνων ασφαλείας ή νόμιμων συμφερόντων, κάθε συμμετέχων διαδίδει με τα κατάλληλα μέσα το ταχύτερο δυνατό τα αποτελέσματα που κατέχει. Η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί να καθορίζει εν προκειμένω χρονικά όρια.
Στη συμφωνία επιχορήγησης ορίζονται τυχόν επιπλέον υποχρεώσεις σχετικά με τη διάδοση.
Όσον αφορά τη διάδοση αποτελεσμάτων μέσω επιστημονικών δημοσιεύσεων, ισχύει η ανοικτή πρόσβαση υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται στη συμφωνία επιχορήγησης. Οι δαπάνες που σχετίζονται με την ανοικτή πρόσβαση σε επιστημονικές δημοσιεύσεις που απορρέουν από έρευνα χρηματοδοτούμενη στο πλαίσιο του «Ορίζων 2020», οι οποίες πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της δράσης, είναι επιλέξιμες για απόδοση βάσει των όρων της συμφωνίας επιχορήγησης. Λαμβάνοντας δεόντως υπόψη το άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, η συμφωνία επιχορήγησης δεν περιλαμβάνει όρους σχετικά με την ανοικτή πρόσβαση σε δημοσιεύσεις οι οποίοι θα είχαν ως αποτέλεσμα πρόσθετες δαπάνες δημοσίευσης μετά την ολοκλήρωση μιας δράσης.
Όσον αφορά τη διάδοση δεδομένων έρευνας, η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί, στο πλαίσιο της ανοικτής πρόσβασης και της διατήρησης των δεδομένων έρευνας, να καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις υπό τους οποίους παρέχεται ανοικτή πρόσβαση στα εν λόγω αποτελέσματα, ειδικότερα για έρευνα αιχμής του ΕΣΕ και για ΜΝΤ (μελλοντικές και νεωτεριστικες τεχνολογίες) ή σε άλλους πρόσφορους τομείς, λαμβανομένων υπόψη των εννόμων συμφερόντων των συμμετεχόντων και τυχόν περιορισμών λόγω κανόνων προστασίας των δεδομένων, κανόνων ασφαλείας ή δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Στην περίπτωση αυτή, το πρόγραμμα εργασίας ή το σχέδιο εργασίας αναφέρουν αν απαιτείται η διάδοση δεδομένων έρευνας μέσω ανοικτής πρόσβασης.
Πριν από κάθε δραστηριότητα διάδοσης ειδοποιούνται οι άλλοι συμμετέχοντες. Μετά την ειδοποίηση, κάθε συμμετέχων μπορεί να αντιταχθεί, εφόσον αποδείξει ότι με την προκειμένη διάδοση θίγονται σοβαρά τα έννομα συμφέροντά του σε σχέση με τα αποτελέσματά του ή το κεκτημένο του. Στην περίπτωση αυτή, η δραστηριότητα διάδοσης δύναται να πραγματοποιηθεί μόνο εφόσον ληφθούν κατάλληλα μέτρα διασφάλισης των εν λόγω εννόμων συμφερόντων. Η συμφωνία επιχορήγησης καθορίζει εν προκειμένω χρονικά όρια.
3. Για τους σκοπούς της παρακολούθησης και της διάδοσης από την Επιτροπή ή τον αρμόδιο φορέα χρηματοδότησης, οι συμμετέχοντες παρέχουν κάθε απαραίτητη πληροφορία σχετικά με τις δραστηριότητές τους που αφορούν την εκμετάλλευση και τη διάδοση και παρέχουν τυχόν αναγκαία έγγραφα υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στη συμφωνία επιχορήγησης. Με την επιφύλαξη των εννόμων συμφερόντων των συμμετεχόντων που έχουν παράσχει τις πληροφορίες, οι εν λόγω πληροφορίες δημοσιοποιούνται. Η συμφωνία επιχορήγησης καθορίζει, μεταξύ άλλων, χρονικά όρια όσον αφορά τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων.
4. Όλες οι αιτήσεις για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, τα πρότυπα, οι δημοσιεύσεις ή κάθε άλλη μορφή διάδοσης, και με ηλεκτρονική μορφή, που αφορούν αποτελέσματα περιλαμβάνουν, ει δυνατόν, μνεία, η οποία μπορεί να περιέχει οπτικά μέσα, ότι η δράση έτυχε χρηματοδοτικής στήριξης από την Ένωση. Οι λεπτομέρειες σχετικά με αυτή τη μνεία καθορίζονται στη συμφωνία επιχορήγησης.
Άρθρο 44
Μεταβίβαση και παροχή άδειας για αποτελέσματα
1. Σε περίπτωση που συμμετέχων μεταβιβάζει την κυριότητα αποτελεσμάτων, μεταφέρει στον αποδέκτη τις υποχρεώσεις του που απορρέουν από τη συμφωνία επιχορήγησης όσον αφορά αυτά τα αποτελέσματα, περιλαμβανόμενης της υποχρέωσης μεταφοράς τους σε κάθε μεταγενέστερη μεταβίβαση.
Με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων εμπιστευτικότητας που απορρέουν από νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις στην περίπτωση συγχωνεύσεων και εξαγορών, σε περιπτώσεις που άλλοι συμμετέχοντες εξακολουθούν έχουν δικαιώματα πρόσβασης ή μπορούν ακόμα να ζητήσουν να τους χορηγηθούν δικαιώματα πρόσβασης στα προς μεταβίβαση αποτελέσματα, ο συμμετέχων που πρόκειται να μεταβιβάσει τα αποτελέσματα ειδοποιεί προηγουμένως τους εν λόγω άλλους συμμετέχοντες, παρέχοντας επαρκείς πληροφορίες όσον αφορά τον επικείμενο νέο κύριο των αποτελεσμάτων, ώστε οι υπόλοιποι συμμετέχοντες να έχουν τη δυνατότητα ανάλυσης των επιπτώσεων της σκοπούμενης μεταβίβασης στην ενδεχόμενη άσκηση των δικών τους δικαιωμάτων πρόσβασης.
Μετά τη γνωστοποίηση, κάθε συμμετέχων έχει τη δυνατότητα να διατυπώσει αντιρρήσεις για τη μεταβίβαση κυριότητας, εφόσον αποδείξει ότι η σκοπούμενη μεταβίβαση θα μπορούσε να θίξει την άσκηση των δικών του δικαιωμάτων πρόσβασης. Σε αυτή την περίπτωση, η μεταβίβαση δεν μπορεί να λάβει χώρα μέχρις ότου επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των οικείων συμμετεχόντων. Η συμφωνία επιχορήγησης ορίζει χρονικά όρια σχετικώς.
Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες μπορούν, έπειτα από προηγούμενη γραπτή συμφωνία, να παραιτηθούν του δικαιώματός τους για προηγούμενη ειδοποίηση και διατύπωση αντιρρήσεων στην περίπτωση μεταβιβάσεων κυριότητας από έναν συμμετέχοντα σε συγκεκριμένα προσδιοριζόμενο τρίτο.
2. Εφόσον διασφαλιστεί ότι είναι δυνατή η άσκηση όλων των δικαιωμάτων πρόσβασης στα αποτελέσματα και ότι τηρούνται όλες οι συμπληρωματικές υποχρεώσεις για την εκμετάλλευση, ο συμμετέχων που κατέχει αποτελέσματα μπορεί να χορηγεί άδειες ή να παρέχει με άλλο τρόπο το δικαίωμα εκμετάλλευσής τους σε οποιαδήποτε νομική οντότητα, ακόμη και σε αποκλειστική βάση. Επιτρέπεται η παραχώρηση αποκλειστικών αδειών εκμετάλλευσης αποτελεσμάτων, υπό τον όρο ότι όλοι οι άλλοι ενδιαφερόμενοι συμμετέχοντες συμφωνούν ότι παραιτούνται των δικαιωμάτων πρόσβασης που έχουν στα εκάστοτε στοιχεία.
3. Σχετικά με αποτελέσματα που παράγονται από συμμετέχοντες οι οποίοι έχουν χρηματοδοτηθεί από την Ένωση, η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί να προβλέπει ότι η Επιτροπή ή ο οικείος φορέας χρηματοδότησης μπορούν να εγείρουν αντιρρήσεις για μεταβιβάσεις κυριότητας ή παροχές αποκλειστικής άδειας σε τρίτους εγκατεστημένους σε τρίτη χώρα που δεν συμμετέχει στο «Ορίζων 2020», εφόσον θεωρήσουν ότι η παροχή ή η μεταβίβαση αντιβαίνει στο ενδιαφέρον ανάπτυξης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας της Ένωσης ή δεν συνάδει προς αρχές δεοντολογίας ή παραμέτρους ασφαλείας.
Στις περιπτώσεις αυτές, η μεταβίβαση κυριότητας ή η παραχώρηση αποκλειστικής άδειας εκμετάλλευσης λαμβάνει χώρα μόνον εφόσον η Επιτροπή ή ο οικείος φορέας χρηματοδότησης βεβαιωθούν ότι θα ληφθούν κατάλληλα μέτρα διασφάλισης.
Εφόσον κριθεί σκόπιμο, η συμφωνία επιχορήγησης προβλέπει ότι η Επιτροπή ή ο οικείος φορέας χρηματοδότησης πρέπει να ειδοποιηθούν πριν από οποιαδήποτε τέτοιου είδους μεταβίβαση κυριότητας ή παροχή αποκλειστικής άδειας. Η συμφωνία επιχορήγησης ορίζει χρονικά όρια σχετικώς.
Τμημα ΙΙ
Δικαιωματα προσβασησ σε κεκτημενο και σε αποτελεσματα
Άρθρο 45
Κεκτημένο
Οι συμμετέχοντες προσδιορίζουν το κεκτημένο για τη δράση τους με οποιονδήποτε τρόπο δια γραπτής συμφωνίας.
Άρθρο 46
Αρχές για τα δικαιώματα πρόσβασης
1. Κάθε αίτημα άσκησης δικαιωμάτων πρόσβασης ή κάθε παραίτηση από δικαιώματα πρόσβασης διατυπώνεται γραπτώς.
2. Εκτός αν συμφωνείται διαφορετικά μεταξύ του κυρίου των αποτελεσμάτων ή του κεκτημένου στα οποία ζητείται η πρόσβαση, τα δικαιώματα πρόσβασης δεν περιλαμβάνουν το δικαίωμα παροχής υποάδειας.
3. Οι συμμετέχοντες στην ίδια δράση αλληλοενημερώνονται πριν από την προσχώρησή τους στη συμφωνία επιχορήγησης σχετικά με κάθε νομικό περιορισμό ή όριο όσον αφορά την παροχή πρόσβασης στο κεκτημένο τους. Κάθε συμφωνία που συνάπτεται στη συνέχεια από συμμετέχοντα όσον αφορά κεκτημένο διασφαλίζει τη δυνατότητα άσκησης όλων των δικαιωμάτων πρόσβασης.
4. Η παύση της συμμετοχής σε δράση δεν θίγει την υποχρέωση ενός συμμετέχοντα να παρέχει πρόσβαση υπό όρους και προϋποθέσεις που καθορίζονται στη συμφωνία επιχορήγησης.
5. Σε περίπτωση που συμμετέχων αθετεί τις υποχρεώσεις του και η εν λόγω αθέτηση δεν επανορθώνεται, η συμφωνία κοινοπραξίας μπορεί να ορίζει ότι αυτός ο συμμετέχων παύει να απολαύει πλέον δικαιωμάτων πρόσβασης.
Άρθρο 47
Δικαιώματα πρόσβασης για την υλοποίηση
1. Κάθε συμμετέχων απολαύει δικαιωμάτων πρόσβασης στα αποτελέσματα άλλου συμμετέχοντα στην ίδια δράση, εφόσον τα αποτελέσματα αυτά είναι αναγκαία στον πρώτο για την εκτέλεση του έργου του στο πλαίσιο της δράσης.
Αυτή η πρόσβαση παραχωρείται ατελώς.
2. Κάθε συμμετέχων απολαύει δικαιωμάτων πρόσβασης στο κεκτημένο άλλου συμμετέχοντα στην ίδια δράση, εφόσον αυτό το κεκτημένο είναι αναγκαίο στον πρώτο για την εκτέλεση του έργου του στο πλαίσιο της δράσης και με την επιφύλαξη τυχόν περιορισμών ή ορίων που απορρέουν από το άρθρο 46 παράγραφος 3.
Αυτή η πρόσβαση παραχωρείται ατελώς, εκτός εάν έχει συμφωνηθεί διαφορετικά από τους συμμετέχοντες πριν από την προσχώρησή τους στη συμφωνία επιχορήγησης.
Άρθρο 48
Δικαιώματα πρόσβασης για την εκμετάλλευση
1. Κάθε συμμετέχων απολαύει δικαιωμάτων πρόσβασης στα αποτελέσματα άλλου συμμετέχοντα στην ίδια δράση, εφόσον τα αποτελέσματα αυτά είναι αναγκαία στον πρώτο για την εκμετάλλευση αποτελεσμάτων του.
Με την επιφύλαξη συμφωνίας, αυτή η πρόσβαση παραχωρείται υπό θεμιτές και λογικές προϋποθέσεις.
2. Κάθε συμμετέχων απολαύει δικαιωμάτων πρόσβασης στο κεκτημένο άλλου συμμετέχοντα στην ίδια δράση, εφόσον το κεκτημένο αυτό είναι αναγκαίο στον πρώτο για την εκμετάλλευση αποτελεσμάτων του και με την επιφύλαξη τυχόν περιορισμών ή ορίων που απορρέουν από το άρθρο 46 παράγραφος 3.
Με την επιφύλαξη συμφωνίας, αυτή η πρόσβαση παραχωρείται υπό θεμιτές και λογικές προϋποθέσεις.
3. Συνδεδεμένη οντότητα εγκατεστημένη σε κράτος μέλος ή σε συνδεδεμένη χώρα έχει επίσης δικαιώματα πρόσβασης σε αποτελέσματα και, με την επιφύλαξη τυχόν περιορισμών ή ορίων που απορρέουν από το άρθρο 46 παράγραφος 3, σε κεκτημένο υπό θεμιτές και λογικές προϋποθέσεις, εφόσον τα αποτελέσματα αυτά και το κεκτημένο είναι αναγκαία για την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων που έχουν παραχθεί από τον συμμετέχοντα με τον οποίο συνδέεται, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στη συμφωνία κοινοπραξίας. Τα εν λόγω δικαιώματα πρόσβασης ζητούνται από τον συμμετέχοντα που κατέχει τα αποτελέσματα ή το κεκτημένο και παρέχονται απευθείας από αυτόν, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά σύμφωνα με το άρθρο 46 παράγραφος 2.
4. Αίτημα για πρόσβαση δυνάμει των παραγράφων 1, 2 ή 3 είναι δυνατόν να υποβάλλεται έως και ένα έτος μετά το πέρας της δράσης. Ωστόσο, οι συμμετέχοντες μπορεί να συμφωνήσουν διαφορετικό χρονικό όριο.
Άρθρο 49
Δικαιώματα πρόσβασης για την Ένωση και τα κράτη μέλη
1. Για τους δεόντως αιτιολογημένους σκοπούς της ανάπτυξης, εφαρμογής και παρακολούθησης των πολιτικών ή προγραμμάτων της Ένωσης, τα θεσμικά όργανα, και λοιποί οργανισμοί και οργανώσεις της Ένωσης απολαύουν δικαιωμάτων πρόσβασης αποκλειστικά στα αποτελέσματα συμμετέχοντα που έχει χρηματοδοτηθεί από την Ένωση. Τα εν λόγω δικαιώματα πρόσβασης περιορίζονται σε μη εμπορική και μη ανταγωνιστική χρήση.
Αυτή η πρόσβαση παραχωρείται ατελώς.
2. Όσον αφορά δράσεις στο πλαίσιο των ειδικών στόχων του πυλώνα «Προστατευμένες κοινωνίες - Προστασία της ελευθερίας και της ασφάλειας της Ευρώπης και των πολιτών της», για τις κοινωνικές προκλήσεις όπως ορίζονται στο μέρος ΙΙΙ του παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 τα θεσμικά όργανα, οργανισμοί και οργανώσεις της Ένωσης καθώς και οι εθνικές αρχές των κρατών μελών απολαύουν των απαραίτητων δικαιωμάτων πρόσβασης στα αποτελέσματα συμμετέχοντα που έχει χρηματοδοτηθεί από την Ένωση για την ανάπτυξη, την εφαρμογή και την παρακολούθηση των πολιτικών ή των προγραμμάτων τους στον τομέα αυτόν. Τα εν λόγω δικαιώματα πρόσβασης περιορίζονται σε μη εμπορική και μη ανταγωνιστική χρήση. Τα δικαιώματα πρόσβασης παραχωρούνται ατελώς και βάσει διμερούς συμφωνίας που ορίζει συγκεκριμένες προϋποθέσεις με σκοπό να εξασφαλιστεί ότι τα εν λόγω δικαιώματα θα χρησιμοποιηθούν μόνο για τον σκοπό για τον οποίο προορίζονται και ότι υφίστανται οι αρμόζουσες υποχρεώσεις εμπιστευτικότητας. Τα εν λόγω δικαιώματα πρόσβασης δεν καλύπτουν το κεκτημένο του συμμετέχοντα. Το αιτούν κράτος μέλος, θεσμικό όργανο, οργανισμός και οργάνωση της Ένωσης ενημερώνει σχετικά όλα τα κράτη μέλη. Σχετικά με τις διαβαθμισμένες πληροφορίες, ισχύουν οι κανόνες της Επιτροπής για την ασφάλεια.
ΤΙΤΛΟΣ IV
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 50
Έπαθλα
1. Η χρηματοδότηση από την Ένωση μπορεί να λαμβάνει τη μορφή επάθλων, όπως ορίζεται στον τίτλο VII του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012.
2. Κάθε απονομή επάθλου τελεί υπό την προϋπόθεση αποδοχής των ενδεδειγμένων υποχρεώσεων δημοσίευσης. Για τη διάδοση των αποτελεσμάτων ισχύει ο τίτλος III του παρόντος κανονισμού. Το πρόγραμμα εργασίας ή το σχέδιο εργασίας μπορεί να περιέχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις σχετικά με την εκμετάλλευση και τη διάδοση.
Άρθρο 51
Προμήθεια, προεμπορική προμήθεια και δημόσια προμήθεια καινοτόμων λύσεων
1. Κάθε προμήθεια εκτελούμενη από την Επιτροπή για λογαριασμό της ή από κοινού με κράτη μέλη υπόκειται στους κανόνες για τις δημόσιες προμήθειες που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012.
2. Η χρηματοδότηση από την Ένωση μπορεί να λάβει τη μορφή προεμπορικής προμήθειας ή προμήθειας καινοτόμων λύσεων, εκτελούμενης από την Επιτροπή ή από τον αρμόδιο φορέα χρηματοδότησης για ίδιο λογαριασμό ή από κοινού με συμβαλλόμενες αρχές κρατών μελών και συνδεδεμένων χωρών.
Οι διαδικασίες προμήθειας:
α)
είναι σύμφωνες με τις αρχές της διαφάνειας, της απουσίας διακρίσεων, της ίσης μεταχείρισης, της χρηστής οικονομικής διαχείρισης, της αναλογικότητας και με τους κανόνες ανταγωνισμού καθώς και, ανάλογα με την περίπτωση, με τις οδηγίες 2004/17/ΕΚ, 2004/18/ΕΚ και 2009/81/ΕΚ, ή, στις περιπτώσεις στις οποίες η Επιτροπή ενεργεί για ίδιο λογαριασμό, με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012·
β)
είναι δυνατό να περιέχουν ειδικές προϋποθέσεις όπως ο περιορισμός του τόπου εκτέλεσης των δραστηριοτήτων προμήθειας για προεμπορική προμήθεια στην επικράτεια των κρατών μελών και χωρών συνδεδεμένων στο «Ορίζων 2020» στις περιπτώσεις που αυτό δικαιολογείται επαρκώς λόγω των στόχων των δράσεων·
γ)
είναι δυνατό να επιτρέπουν την ανάθεση περισσότερων της μίας συμβάσεων στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας («πολυπορισμός»)·
δ)
προβλέπουν την ανάθεση των συμβάσεων στην (στις) οικονομικώς πιο συμφέρουσα (-ες) προσφορά(-ές).
3. Εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διακήρυξη του διαγωνισμού, για αποτελέσματα που έχουν παραχθεί με προμήθεια εκτελούμενη από την Επιτροπή, κύριος είναι η Ένωση.
4. Στις συμβάσεις για προεμπορικές προμήθειες περιλαμβάνονται ειδικές διατάξεις όσον αφορά την κυριότητα, τα δικαιώματα πρόσβασης και τις άδειες, με σκοπό την εξασφάλιση της μέγιστης αφομοίωσης των αποτελεσμάτων και την αποφυγή κάθε αθέμιτου πλεονεκτήματος. Ο ανάδοχος που παράγει αποτελέσματα σε προεμπορική προμήθεια είναι κύριος τουλάχιστον των συναφών δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Οι αναθέτουσες αρχές απολαύουν τουλάχιστον δικαιωμάτων ατελούς πρόσβασης στα αποτελέσματα για ίδια χρήση και έχουν επίσης το δικαίωμα να παραχωρήσουν,ή να απαιτήσουν από τους συμμετέχοντες αναδόχους να παραχωρήσουν, μη αποκλειστικές άδειες σε τρίτους με σκοπό την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων υπό θεμιτές και λογικές προϋποθέσεις, χωρίς δικαίωμα υποάδειας. Σε περίπτωση που κάποιος ανάδοχος δεν εκμεταλλευτεί εμπορικά τα αποτελέσματα μέσα σε δεδομένο χρονικό διάστημα μετά την προεμπορική προμήθεια όπως ορίζεται στη σύμβαση, μεταβιβάζει κάθε δικαίωμα κυριότητας των αποτελεσμάτων στις αναθέτουσες αρχές.
5. Στις συμβάσεις για δημόσια προμήθεια καινοτόμων λύσεων είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται ειδικές διατάξεις όσον αφορά την κυριότητα, τα δικαιώματα πρόσβασης και τις άδειες, με σκοπό την εξασφάλιση της μέγιστης αφομοίωσης των αποτελεσμάτων και την αποφυγή κάθε αθέμιτου πλεονεκτήματος.
Άρθρο 52
Χρηματοπιστωτικά μέσα
1. Τα χρηματοπιστωτικά μέσα είναι δυνατό να λάβουν οποιαδήποτε από τις μορφές που αναφέρονται στον τίτλο VΙΙΙ του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και είναι δυνατό να συνδυάζονται μεταξύ τους και με επιχορηγήσεις χρηματοδοτούμενες από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, συμπεριλαμβανόμενων επιχορηγήσεων του «Ορίζων 2020», εφαρμόζονται δε σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
2. Κατά παρέκκλιση από το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 140 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, έσοδα και ετήσιες επιστροφές που παράγονται από χρηματοπιστωτικό μέσο το οποίο έχει συσταθεί βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 αποδίδονται στο εν λόγω χρηματοπιστωτικό μέσο σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 4 του κανονισμού αριθ. 966/2012.
3. Κατά παρέκκλιση από το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 140 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, έσοδα και ετήσιες επιστροφές που παράγονται από τον Μηχανισμό Χρηματοδότησης με Επιμερισμό των Κινδύνων, ο οποίος έχει συσταθεί με βάση την απόφαση 1982/2006/ΕΚ, και από το αρχικό στάδιο της Διευκόλυνσης για ΜΜΕ Υψηλής Ανάπτυξης και Καινοτόμες (GIF1), που έχει συσταθεί με βάση την απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ, αποδίδονται στα διάδοχα χρηματοπιστωτικά μέσα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, δυνάμει του άρθρου 21 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Άρθρο 53
Μέσο ΜΜΕ
1. Μόνο ΜΜΕ επιτρέπεται να υποβάλλουν αιτήσεις για προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του ειδικού μέσου ΜΜΕ που αναφέρεται στο άρθρο 22 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013. Μπορούν να συνεργάζονται με άλλες επιχειρήσεις, ερευνητικούς οργανισμούς και πανεπιστήμια.
2. Όταν μια επιχείρηση επικυρωθεί ως ΜΜΕ, το συγκεκριμένο νομικό καθεστώς θεωρείται ότι υπερέχει για ολόκληρη τη διάρκεια του έργου, ακόμα και στις περιπτώσεις που η επιχείρηση υπερβεί αργότερα, λόγω του μεγέθους της, το κατώφλι που καθορίζεται στον ορισμό των ΜΜΕ.
3. Στην περίπτωση του μέσου για ΜΜΕ ή επιχορηγήσεων από φορείς χρηματοδότησης ή από την Επιτροπή με στόχο τις ΜΜΕ, η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί να περιέχει ειδικές διατάξεις, ειδικότερα σχετικά με την κυριότητα, τα δικαιώματα πρόσβασης, την εκμετάλλευση και τη διάδοση.
Άρθρο 54
Επιτάχυνση της Καινοτομίας
1. Σύμφωνα με το άρθρο 7, οποιαδήποτε νομική οντότητα μπορεί να συμμετάσχει σε δράση Επιτάχυνση της Καινοτομίας (FTI). Οι δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της FTI είναι δράσεις καινοτομίας. Η πρόσκληση FTI είναι ανοικτή σε προτάσεις που σχετίζονται με οποιονδήποτε τομέα τεχνολογίας στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Υπεροχή στις ευρείας εφαρμογής και βιομηχανικές τεχνολογίες» όπως ορίζονται στο σημείο 1 του μέρους ΙΙ του παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 ή σε οποιονδήποτε από τους ειδικούς στόχους υπό την προτεραιότητα «Κοινωνικές προκλήσεις» που ορίζονται στα σημεία 1 έως 7 του μέρους ΙΙΙ του παραρτήματος Ι του εν λόγω κανονισμού.
2. Προτάσεις μπορούν να υποβάλλονται οποτεδήποτε. Η Επιτροπή καθορίζει τρεις προθεσμίες ετησίως για την αξιολόγηση των προτάσεων. Το χρονικό διάστημα ανάμεσα σε μια προθεσμία και την υπογραφή της συμφωνίας επιχορήγησης ή της κοινοποίησης της απόφασης επιχορήγησης δεν ξεπερνά τους έξι μήνες. Οι προτάσεις κατατάσσονται βάσει του αντίκτυπου, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας υλοποίησης και της αριστείας, με το μεγαλύτερο βάρος να δίδεται στο κριτήριο του αντίκτυπου. Σε μια δράση μπορούν να συμμετέχουν το πολύ πέντε νομικές οντότητες. Το ύψος της επιχορήγησης δεν ξεπερνά τα 3 εκατ. ευρώ.
Άρθρο 55
Άλλες ειδικές διατάξεις
1. Στην περίπτωση δράσεων που περιλαμβάνουν δραστηριότητες σχετιζόμενες με την ασφάλεια, η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί να περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις, ειδικότερα όσον αφορά δημόσια προεμπορική προμήθεια και προμήθεια καινοτόμων λύσεων, μεταβολές στη σύνθεση της κοινοπραξίας, διαβαθμισμένες πληροφορίες, εκμετάλλευση, διάδοση, ανοιχτή πρόσβαση σε ερευνητικές δημοσιεύσεις, μεταβιβάσεις και άδειες για αποτελέσματα.
2. Στην περίπτωση δράσεων στήριξης υφιστάμενων ή νέων ερευνητικών υποδομών, η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί να περιέχει ειδικές διατάξεις σχετικά με τους χρήστες της υποδομής ή την πρόσβαση των χρηστών σε αυτή.
3. Στην περίπτωση δράσεων έρευνας αιχμής του ΕΣΕ, η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί να περιέχει ειδικές διατάξεις, ειδικότερα όσον αφορά τα δικαιώματα πρόσβασης, τη δυνατότητα μεταφοράς και τη διάδοση, ή σχετικά με συμμετέχοντες, ερευνητές και κάθε μέρος που αφορά η δράση.
4. Στην περίπτωση δράσεων εκπαίδευσης και κινητικότητας, η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί να περιέχει ειδικές διατάξεις όσον αφορά δεσμεύσεις σχετιζόμενες με τους ερευνητές που επωφελούνται από τη δράση, την κυριότητα, τα δικαιώματα πρόσβασης και τη δυνατότητα μεταφοράς.
5. Στην περίπτωση δράσεων συντονισμού και στήριξης, η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί να περιέχει ειδικές διατάξεις, ειδικότερα όσον αφορά την κυριότητα, τα δικαιώματα πρόσβασης, την εκμετάλλευση και τη διάδοση των αποτελεσμάτων.
6. Στην περίπτωση των Κοινοτήτων Γνώσης και Καινοτομίας του ΕΤΙ, η συμφωνία επιχορήγησης μπορεί να περιέχει ειδικές διατάξεις, ειδικότερα σχετικά με την κυριότητα, τα δικαιώματα πρόσβασης, την εκμετάλλευση και τη διάδοση αποτελεσμάτων.
ΤΙΤΛΟΣ V
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 56
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο παρόν άρθρο.
2. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 1 παράγραφος 3 εξουσία έκδοσης κατ εξουσιοδότηση πραέξων ανατίθεται στην Επιτροπή για όλη τη διάρκεια του προγράμματος Ορίζων 2020.
3. Η ανάθεση εξουσίας που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που καθορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Τίθεται σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που καθορίζεται στην απόφαση. Δεν θίγει την εγκυρότητα των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που βρίσκονται ήδη σε ισχύ.
4. Η Επιτροπή, μόλις εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί ταυτοχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 1 παράγραφος 3 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο δεν εκφράσουν αντιρρήσεις μέσα σε δύο μήνες από την κοινοποίηση της πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή αν, πριν από τη λήξη αυτής της περιόδου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή για την πρόθεσή τους να μην εκφράσουν αντιρρήσεις. Με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου, η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες.
Άρθρο 57
Κατάργηση και μεταβατικές διατάξεις
1. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1906/2006 καταργείται την 1η Ιανουαρίου 2014.
2. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 1, ο παρών κανονισμός δεν θίγει τη συνέχεια ή την τροποποίηση, περιλαμβανόμενης της συνολικής ή μερικής περάτωσης των οικείων δράσεων, μέχρι το κλείσιμό τους, ή μέχρι τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνδρομής από την Επιτροπή ή από φορείς χρηματοδότησης βάσει της απόφασης αριθ. 1982/2006/ΕΚ, ή κάθε άλλης νομοθετικής πράξης που ισχύει για την υπόψη συνδρομή στις 31 Δεκεμβρίου 2013, η οποία συνεχίζει να ισχύει για τις υπόψη δράσεις μέχρι το κλείσιμό τους.
3. Από τις 31 Δεκεμβρίου 2013 μεταβιβάζονται στο Ταμείο όλα τα ποσά του Ταμείου Εγγυήσεων των Συμμετεχόντων που συστάθηκε βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1906/2006 καθώς και όλα τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του. Οι συμμετέχοντες σε δράσεις της απόφασης αριθ. 1982/2006/ΕΚ οι οποίοι υπογράφουν συμφωνία επιχορήγησης μετά τις 31 Δεκεμβρίου του 2013 καταβάλλουν την εισφορά τους στο Ταμείο.
Άρθρο 58
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 11 Δεκεμβρίου 2013.