РЕШЕНИЕ № 1386/2013/ЕС НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 20 ноември 2013 година
относно Обща програма на Европейския съюз за действие за околната среда до 2020 година „Да живеем добре в пределите на нашата планета“
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 192, параграф 3 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
Съюзът си постави за цел да се превърне в интелигентна, устойчива и приобщаваща икономика до 2020 г. чрез набор от политики и мерки с цел изграждане на нисковъглеродна и ефективна от гледна точка на използването на ресурсите икономика (4).
(2)
Няколко последователни програми за действие за околната среда осигуриха рамката за действие на Съюза в тази област от 1973 г. насам.
(3)
Шестата програма за действие на Общността за околната среда (5) (наричана по-долу „6-а ПДОС“) приключи през юли 2012 г., но продължава изпълнението на много от мерките и действията, предприети по тази програма.
(4)
В окончателната оценка на 6-а ПДОС се заключава, че програмата е допринесла за околната среда и е осигурила обща стратегическа насока за политиката в областта на околната среда. Въпреки тези постижения, все още се запазват неустойчиви тенденции в четирите приоритетни области, определени в 6-а ПДОС: изменение на климата, природа и биологично разнообразие, околна среда, здраве и качество на живота и природни ресурси и отпадъци.
(5)
В окончателната оценка на 6-а ПДОС са изтъкнати някои недостатъци. Ето защо постигането на целите, изложени в Седмата програма за действие за околната среда (наричана по-долу „7-а ПДОС“), изисква пълна ангажираност от страна на държавите членки и съответните институции на Съюза, както и готовност за поемане на отговорност за осигуряването на очакваните ползи от програмата.
(6)
Според доклада на Европейската агенция за околната среда, озаглавен „Европейската околна среда - състояние и перспективи за 2010 г.“ (наричан по-долу „ДСПОС 2010“), в областта на околната среда продължават да съществуват редица сериозни предизвикателства, които ще доведат до сериозни последици, ако не бъдат предприети никакви действия за справянето с тях.
(7)
Глобалните системни тенденции и предизвикателства, свързани с динамиката на населението, урбанизацията, болестите и пандемиите, ускорените технологични промени и неустойчивия икономически растеж, усложняват още повече справянето с екологичните предизвикателства и постигането на устойчиво развитие в дългосрочен план. За осигуряването на дългосрочния просперитет на Съюза се изисква предприемането на допълнителни действия за справяне с тези предизвикателства.
(8)
От съществено значение е да бъдат установени приоритетни цели на Съюза за 2020 г. в съответствие с ясна дългосрочна перспектива до 2050 г. Това също така би осигурило стабилна среда за устойчиви инвестиции и растеж. 7-ата ПДОС следва да се основава на политически инициативи по стратегията „Европа 2020“ (6), включително законодателния пакет на Съюза в областта на климата и енергетиката (7), съобщението на Комисията относно „Пътна карта за постигане до 2050 г. на конкурентоспособна икономика с ниска въглеродна интензивност“ (8), Стратегията на ЕС за биологичното разнообразие до 2020 г. (9), Пътната карта за ефективно използване на ресурсите в Европа (10), водещата инициатива „Съюз за иновации“ (11) и Стратегията на Европейския съюз за устойчиво развитие.
(9)
7-ата ПДОС следва да спомогне за постигане на целите по отношение на околната среда и изменението на климата, които Съюзът вече е приел, и да установи пропуските по отношение на политиката, където може да са необходими допълнителни цели.
(10)
Съюзът прие да постигне намаление на своите емисии на парникови газове с поне 20 % до 2020 г. (30 %, ако и други развити държави се ангажират с подобно намаляване на емисиите, а развиващите се държави допринесат по подходящ начин съобразно своите отговорности и съответни възможности), да осигури дял от 20 % на възобновяемите енергийни източници в потреблението на енергия през 2020 г. и да постигне намаление с 20 % на потреблението на първична енергия в сравнение с очакваните равнища чрез повишаване на енергийната ефективност (12).
(11)
Съюзът прие до 2020 г. да спре загубата на биологично разнообразие и влошаването на екосистемните услуги в Съюза, както и да ги възстанови, доколкото това е възможно, като се увеличи приносът на Съюза за възпиране на загубата на биологично разнообразие в световен мащаб (13).
(12)
Съюзът подкрепя целите за спиране на загубата на горски територии в световен мащаб най-късно до 2030 г. и за намаляване на общото обезлесяване на тропическите гори до 2020 г. най-малко с 50 % спрямо равнищата от 2008 г. (14)
(13)
Съюзът прие до 2015 г. да постигне добро състояние на всички води в Съюза, включително сладководните (реки и езера, подпочвени води), преходните (речни устия/делти) и крайбрежните води до една морска миля от брега (15).
(14)
Съюзът прие до 2020 г. да постигне добро екологично състояние на всички морски води на Съюза (16).
(15)
Съюзът прие да постигне равнище на качество на въздуха, което да не води до значителни отрицателни въздействия върху здравето на човека и околната среда, както и рискове за тях (17).
(16)
Съюзът прие до 2020 г. да постигне целта производството и употребата на химикалите да се извършва по начини, които свеждат до минимум значителните неблагоприятни ефекти върху здравето на човека и околната среда (18).
(17)
Съюзът прие да опазва околната среда и човешкото здраве, като предотвратява или намалява неблагоприятното въздействие от генерирането и управлението на отпадъци, както и като намалява цялостното въздействие от използването на ресурси и повишава ефективността на това използване посредством прилагането на следната йерархия на отпадъците: предотвратяване, подготовка за повторна употреба, рециклиране, друго оползотворяване и обезвреждане (19).
(18)
Съюзът прие да насърчава прехода към зелена икономика и да се стреми към пълно премахване на връзката между икономическия растеж и влошаването на състоянието на околната среда (20).
(19)
Съюзът прие да се стреми към прекратяване на влошаването на състоянието на земите в световен мащаб в условията на устойчиво развитие (21).
(20)
Съгласно член 191, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) политиката на Съюза в областта на околната среда има за цел постигането на високо равнище на защита при отчитане на различното състояние на регионите в рамките на Съюза и се основава на принципа на предпазните мерки и на превантивните действия, на принципа на приоритетно отстраняване още при източника на замърсяването и на принципа „замърсителят плаща“.
(21)
В съответствие с принципа на субсидиарност на 7-ата ПДОС, за да се постигнат приоритетните цели, следва да се предприемат действия на различни равнища на управлението.
(22)
Прозрачното участие на неправителствени участници е от важно значение, за да се осигури успехът на 7-ата ПДОС и да се постигнат нейните приоритетни цели.
(23)
Загубата на биологично разнообразие и влошаването на състоянието на екосистемите в Съюза имат важни последствия за околната среда и благосъстоянието на човека, те също така оказват въздействие върху бъдещите поколения и струват скъпо на обществото като цяло - особено за икономическите субекти от сектори, които са пряко зависими от екосистемните услуги.
(24)
В Съюза съществуват значителни възможности за намаляване на емисиите на парникови газове и за повишаване на енергийната ефективност и на ефективността на използването на ресурсите. Това ще намали въздействието върху околната среда и ще доведе до повишена конкурентоспособност, както и до нови източници на растеж и работни места посредством икономии на разходи благодарение на повишената ефективност, пазарната реализация на иновациите и по-доброто управление на ресурсите през целия им жизнен цикъл. С цел реализиране на този потенциал по-всестранната политика на Съюза в областта на изменението на климата следва да отчита, че всички сектори на икономиката трябва да допринасят за справянето с изменението на климата.
(25)
Екологичните проблеми и въздействия продължават да пораждат значителни рискове за здравето и благосъстоянието на човека, докато мерките за подобряване на състоянието на околната среда могат да бъдат от полза.
(26)
Пълното и еднакво прилагане в целия Съюз на достиженията на правото в областта на околната среда представлява добра инвестиция за околната среда и здравето на човека, а също и за икономиката.
(27)
Политиката на Съюза в областта на околната среда следва да продължи да се основава на надеждни знания и следва да гарантира, че данните, които са в основата на формирането на политиката, включително случаите, в които се използва принципът на превантивните действия, могат да бъдат по-добре разбрани на всички равнища.
(28)
Постигането на екологичните цели и на целите в областта на климата следва да бъде подкрепено с достатъчни инвестиции, като финансовите средства следва да бъдат разходвани по-ефективно в съответствие с тези цели. Използването на публично-частни инициативи следва да бъде насърчавано.
(29)
Отразяването на проблемите на околната среда във всички съответни области на политиката е от съществено значение за намаляването на въздействието върху околната среда, дължащо се на политиките и дейностите в други сектори, и за постигането на специфичните цели, свързани с околната среда и с климата.
(30)
Съюзът е гъсто населен, а над 70 % от неговите граждани живеят в градски и периферни градски райони, където са изправени пред конкретни предизвикателства, свързани с околната среда и климата.
(31)
Много от предизвикателствата, свързани с околната среда, са с глобален характер и могат да бъдат напълно преодолени само чрез мащабен глобален подход, докато други екологични предизвикателства са със силно изразен регионален характер. Това налага сътрудничество с държави партньори, включително съседни държави и отвъдморски държави и територии.
(32)
7-ата ПДОС следва да подпомага изпълнението в рамките на Съюза и на международно равнище на заключителните документи и ангажиментите, приети на Конференцията на Организацията на обединените нации по въпросите на устойчивото развитие през 2012 г. („Рио + 20“), насочени към превръщането на световната икономика в приобщаваща и зелена икономика в контекста на устойчивото развитие и намаляването на бедността.
(33)
Подходящото съчетаване на политически инструменти би позволило на предприятията и потребителите по-добре да разберат въздействието на своята дейност върху околната среда и да управляват това въздействие. Тези политически инструменти включват икономически стимули, пазарни инструменти и изисквания за информация, както и доброволни инструменти и мерки за допълване на нормативната уредба и за участието на заинтересованите страни на различни равнища.
(34)
Всички мерки, действия и специфични цели, определени в 7-ата ПДОС, следва да бъдат развивани в съответствие с принципите на разумно регулиране (22) и, когато е целесъобразно, да подлежат на цялостна оценка на въздействието.
(35)
Напредъкът в изпълнението на целите на 7-ата ПДОС следва да бъде наблюдаван, анализиран и оценяван въз основа на одобрени показатели.
(36)
В съответствие с член 192, параграф 3 ДФЕС приоритетните цели по отношение на политиката на Съюза в областта на околната среда следва да бъдат изложени в обща програма за действие.
(37)
Във връзка с приоритетните цели, заложени в настоящото решение, в 7-ата ПДОС, изложена в приложението, се набелязват редица мерки и действия за постигане на тези цели,
(38)
Доколкото целта на настоящото решение, а именно създаването на обща програма на Съюза за действие в областта на околната среда, която излага приоритетни цели, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите членки, а поради мащаба и последиците на тази програма за действие, може да бъде по-добре постигната на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящото решение не надхвърля необходимото за постигане на тази цел,
ПРИЕХА НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Приема се обща програма на Съюза за действие в областта на околната среда за периода до 31 декември 2020 г. (наричана по-долу „7-ата програма за действие за околната среда“ или „7-ата ПДОС“) съгласно изложеното в приложението.
Член 2
1. 7-ата програма за действие за околната среда има следните приоритетни цели:
а)
опазване, съхранение и увеличаване на природния капитал на Съюза;
б)
превръщане на Съюза в ефективна от гледна точка на използването на ресурсите, зелена и конкурентоспособна нисковъглеродна икономика;
в)
закрила на гражданите на Съюза от свързани с околната среда въздействия и рискове за здравето и бласъстоянието им;
г)
осигуряване на максимални ползи от законодателството на Съюза в областта на околната среда чрез подобряване на неговото прилагане;
д)
подобряване на базата от знания и данни за политиката на Съюза в областта на околната среда;
е)
осигуряване на инвестиции за политиката в областта на околната среда и климата и предприемане на мерки по отношение на външните за околната среда фактори;
ж)
по-добро отразяване на проблемите на околната среда и повишена съгласуваност на политиките;
з)
повишаване на устойчивостта на големите градове в Съюза;
и)
повишаване на ефективността на Съюза в справянето с международни предизвикателства, свързани с околната среда и климата.
2. 7-ата ПДОС се основава на принципа на предпазните мерки, принципите на превантивните действия и на отстраняване на замърсяването още при източника и на принципа „замърсителят плаща“.
3. 7-ата ПДОС допринася за високо равнище на опазване на околната среда и подобряване на качеството на живот и благосъстояние за гражданите.
4. Всички мерки, действия и специфични цели, определени в 7-ата ПДОС, се предлагат и изпълняват в съответствие с принципите на разумното регулиране и, когато е целесъобразно, подлежат на цялостна оценка на въздействието.
Член 3
1. Съответните институции на Съюза и държавите членки са отговорни за предприемане на подходящи действия с цел изпълнението на приоритетните цели, определени в 7-ата ПДОС. Действията се предприемат при надлежно съобразяване с принципите на предоставената компетентност, субсидиарността и пропорционалността съгласно член 5 от Договора за Европейския съюз.
2. Държавните органи на всички равнища работят съвместно с предприятията, социалните партньори, гражданското общество и отделните граждани за изпълнението на 7-ата ПДОС.
Член 4
1. Комисията гарантира, че изпълнението на съответните елементи на 7-ата ПДОС се наблюдава в контекста на редовния процес на мониторинг по стратегията „Европа 2020“. В този процес се включват показателите на Европейската агенция за околната среда относно състоянието на околната среда, както и показателите, използвани за мониторинг на напредъка по постигането на съществуващото законодателство и целите, свързани с околната среда и климата, като например целите за климата и енергията, целите за биологичното разнообразие и етапните цели за ефективността на използването на ресурсите.
2. Комисията също така извършва оценка на 7-ата ПДОС. Оценката се основава, inter alia, на доклада на Европейската агенция за околната среда относно състоянието на околната среда и на консултация със заинтересованите страни. Въз основа на тази оценка Комисията своевременно представя доклад на Европейския парламент и на Съвета преди края на 7-ата ПДОС.
3. С оглед на тази оценка и на други съответни промени в политиките Комисията, когато е целесъобразност, своевременно представя предложение за 8-ама ПДОС с цел избягване на прекъсване между 7-ата ПДОС и 8-ата ПДОС.
Член 5
Настоящото решение влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Съставено в Страсбург на 20 ноември 2013 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ αριθ. 1386/2013/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 20ής Νοεμβρίου 2013
σχετικά με γενικό ενωσιακό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2020 «Ευημερία εντός των ορίων του πλανήτη μας»
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 3,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η Ένωση έχει θέσει ως στόχο να καταστεί μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομία έως το 2020, με σειρά πολιτικών και δράσεων με κατεύθυνση μια οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και αποδοτικής χρήσης των πόρων (4).
(2)
Το πλαίσιο για τη δράση της Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος από το 1973 διαμορφώθηκε από διαδοχικά προγράμματα δράσης για το περιβάλλον.
(3)
Αν και το έκτο κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον (5) («6ο ΠΔΠ») έληξε τον Ιούλιο του 2012, συνεχίζεται η υλοποίηση πολλών από τα μέτρα και τις δράσεις που δρομολογήθηκαν στο πλαίσιό του.
(4)
Η τελική αξιολόγηση του 6ου ΠΔΠ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πρόγραμμα απέφερε οφέλη για το περιβάλλον και παρείχε μια γενική στρατηγική κατεύθυνση για την περιβαλλοντική πολιτική. Παρά τα επιτεύγματα αυτά, εξακολουθούν να παρατηρούνται αντίθετες προς την αειφορία τάσεις και στους τέσσερις τομείς προτεραιότητας που καθορίστηκαν στο 6ο ΠΔΠ: αλλαγή του κλίματος, φύση και βιοποικιλότητα, περιβάλλον και υγεία και ποιότητα ζωής, και φυσικοί πόροι και διαχείριση των αποβλήτων.
(5)
Η τελική αξιολόγηση του 6ου ΠΔΠ επισήμανε ορισμένες ελλείψεις. Για τον λόγο αυτό, η επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στο έβδομο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον («7o ΠΔΠ») απαιτεί την πλήρη δέσμευση των κρατών μελών και των αρμόδιων θεσμικών οργάνων της Ένωσης καθώς και την προθυμία ανάληψης ευθύνης για να επιτευχθούν τα επιδιωκόμενα οφέλη του προγράμματος.
(6)
Σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος με τίτλο «Η κατάσταση και οι προοπτικές του περιβάλλοντος στην Ευρώπη 2010» (SOER 2010), εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες σημαντικές προκλήσεις στον τομέα του περιβάλλοντος και θα προκύψουν σοβαρές επιπτώσεις εάν δεν αναληφθούν δράσεις για την αντιμετώπισή τους.
(7)
Η πολυπλοκότητα της αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών προκλήσεων και της επίτευξης μακροπρόθεσμης αειφόρου ανάπτυξης επιτείνεται από παγκόσμιες συστημικές τάσεις και προκλήσεις που σχετίζονται με την πληθυσμιακή δυναμική, την αστικοποίηση, τις ασθένειες και πανδημίες, την επιτάχυνση της τεχνολογικής αλλαγής και την οικονομική μεγέθυνση χωρίς αειφορία. Προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ευμάρεια της Ένωσης, απαιτείται η ανάληψη περαιτέρω δράσης για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.
(8)
Είναι απαραίτητο να καθοριστούν ενωσιακοί στόχοι προτεραιότητας για το 2020, με βάση ένα σαφές μακροπρόθεσμο όραμα για το 2050. Αυτό θα δημιουργήσει επίσης ένα σταθερό περιβάλλον για αειφόρες επενδύσεις και αειφόρο ανάπτυξη. Το 7ο ΠΔΠ θα πρέπει να στηριχθεί στις πρωτοβουλίες πολιτικής στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» (6), μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται η δέσμη μέτρων της Ένωσης για το κλίμα και την ενέργεια (7), η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με χάρτη πορείας για τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών επιπέδων ανθρακούχων εκπομπών το 2050 (8), η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2020 (9), ο χάρτης πορείας για μια αποδοτική, από πλευράς πόρων, Ευρώπη (10), η εμβληματική πρωτοβουλία «Ένωση καινοτομίας» (11) και η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αειφόρο ανάπτυξη.
(9)
Το 7ο ΠΔΠ θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή που έχουν ήδη συμφωνηθεί στην Ένωση και στον εντοπισμό κενών σε τομείς πολιτικής για την κάλυψη των οποίων ενδέχεται να απαιτηθούν πρόσθετοι στόχοι.
(10)
Η Ένωση έχει συμφωνήσει να επιτύχει μείωση τουλάχιστον κατά 20 % των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2020 (30 %, υπό τον όρο ότι και άλλες ανεπτυγμένες χώρες θα δεσμευτούν για συγκρίσιμες μειώσεις εκπομπών και ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες θα συμβάλουν επαρκώς ανάλογα με τις ευθύνες και τις δυνατότητες της καθεμίας), να εξασφαλίσει, έως το 2020, ότι το 20 % της κατανάλωσης ενέργειας προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές και να επιτύχει να περικόψει τη χρήση πρωτογενούς ενέργειας κατά 20 % σε σύγκριση με τα προβλεπόμενα επίπεδα, βελτιώνοντας την ενεργειακή απόδοση (12).
(11)
Η Ένωση έχει συμφωνήσει στην ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας και της υποβάθμισης των οικοσυστημικών υπηρεσιών στην Ένωση έως το 2020 και την αποκατάσταση αυτών στο μέτρο του δυνατού και, παράλληλα, την ενίσχυση της συμβολής της Ένωσης στην αποτροπή της παγκόσμιας απώλειας βιοποικιλότητας (13).
(12)
Η Ένωση στηρίζει τους στόχους ανάσχεσης της παγκόσμιας απώλειας δασικών εκτάσεων το αργότερο έως το 2030 και μείωσης της γενικής αποψίλωσης των τροπικών δασών τουλάχιστον κατά 50 %, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2008, έως το 2020 (14).
(13)
Η Ένωση έχει συμφωνήσει να επιτύχει καλή κατάσταση όλων των υδάτων της, συμπεριλαμβανομένων των γλυκών (ποταμοί και λίμνες, υπόγεια ύδατα), των μεταβατικών (εκβολές/δέλτα ποταμών) και των παράκτιων σε ακτίνα ενός ναυτικού μιλίου από τις ακτές έως το 2015 (15).
(14)
Η Ένωση έχει συμφωνήσει να επιτύχει καλή περιβαλλοντική κατάσταση όλων των θαλάσσιων υδάτων της έως το 2020 (16).
(15)
Η Ένωση έχει συμφωνήσει να επιτύχει επίπεδα ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα που δεν προκαλούν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις και κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον (17).
(16)
Η Ένωση έχει συμφωνήσει να επιτύχει, έως το 2020, τον στόχο για την παραγωγή και τη χρήση των χημικών ουσιών κατά τρόπους που οδηγούν στην ελαχιστοποίηση των σημαντικών δυσμενών επιδράσεων στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον (18).
(17)
Η Ένωση έχει συμφωνήσει να προστατεύει το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία με την πρόληψη ή μείωση των δυσμενών επιπτώσεων της παραγωγής και της διαχείρισης αποβλήτων, καθώς και με τον περιορισμό των συνολικών επιπτώσεων της χρήσης των πόρων και τη βελτίωση της αποδοτικότητάς της, μέσω της εφαρμογής της ακόλουθης ιεράρχησης στα απόβλητα: πρόληψη, προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, άλλοι τρόποι ανάκτησης και τελική διάθεση (19).
(18)
Η Ένωση έχει συμφωνήσει να ενθαρρύνει τη μετάβαση προς μία πράσινη οικονομία και να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την πλήρη αποσύνδεση της οικονομικής μεγέθυνσης από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος (20).
(19)
Η Ένωση έχει συμφωνήσει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να επιτευχθεί ένας ουδέτερος από πλευράς υποβάθμισης του εδάφους κόσμος στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης (21).
(20)
Σύμφωνα με το άρθρο 191 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), η πολιτική της Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος αποβλέπει σε υψηλό επίπεδο προστασίας, λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλομορφία των καταστάσεων στις διάφορες περιοχές της Ένωσης, και στηρίζεται στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης, της επανόρθωσης των καταστροφών του περιβάλλοντος, κατά προτεραιότητα στην πηγή, καθώς και στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».
(21)
Η δράση για την επίτευξη των στόχων προτεραιότητας του 7ου ΠΔΠ θα πρέπει να αναληφθεί σε διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας.
(22)
Σημαντική για την εξασφάλιση της επιτυχίας του 7ου ΠΔΠ και την επίτευξη των στόχων προτεραιότητας που καθορίζονται σε αυτό είναι η διαφανής συνεργασία με μη κυβερνητικούς παράγοντες.
(23)
Η απώλεια βιοποικιλότητας και η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων στην Ένωση όχι μόνον έχουν σημαντικές συνέπειες για το περιβάλλον και την ευημερία των ανθρώπων, έχουν επίσης και επιπτώσεις για τις μελλοντικές γενεές και είναι δαπανηρές για το κοινωνικό σύνολο, ιδίως για τους οικονομικούς παράγοντες που δραστηριοποιούνται σε τομείς άμεσα εξαρτώμενους από οικοσυστημικές υπηρεσίες.
(24)
Υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και βελτίωση της αποδοτικότητας της ενέργειας και της χρήσης των πόρων στην Ένωση. Με τον τρόπο αυτό θα μετριαστούν η πίεση που ασκείται στο περιβάλλον, θα αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα και θα προκύψουν νέες πηγές οικονομικής μεγέθυνσης και απασχόλησης, μέσω της μείωσης του κόστους χάρη στη βελτίωση της αποδοτικότητας, την εμπορική εκμετάλλευση καινοτομιών και την καλύτερη διαχείριση των πόρων σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους. Προκειμένου να αξιοποιηθεί αυτό το δυναμικό, μια πιο ολοκληρωμένη ενωσιακή πολιτική στον τομέα της κλιματικής αλλαγής θα πρέπει να αναγνωρίζει ότι όλοι οι τομείς της οικονομίας πρέπει να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
(25)
Περιβαλλοντικά προβλήματα και επιπτώσεις εξακολουθούν να εκθέτουν σε σημαντικούς κινδύνους την ανθρώπινη υγεία και ευημερία, ενώ τα μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης του περιβάλλοντος μπορούν να αποβούν επωφελή.
(26)
Η πλήρης και ενιαία εφαρμογή του περιβαλλοντικού κεκτημένου σε ολόκληρη την Ένωση αποτελεί ασφαλή επένδυση για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία, καθώς και για την οικονομία.
(27)
Η ενωσιακή πολιτική στον τομέα του περιβάλλοντος θα πρέπει να συνεχίσει να στηρίζεται σε στερεή βάση γνώσεων και θα πρέπει να διασφαλίζει ότι τα στοιχεία στα οποία στηρίζεται η χάραξη πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων όπου εφαρμόστηκε η αρχή της προφύλαξης, μπορούν να είναι καλύτερα κατανοητά σε όλα τα επίπεδα.
(28)
Οι περιβαλλοντικοί και κλιματικοί στόχοι θα πρέπει να υποστηρίζονται με επαρκείς επενδύσεις και τα κονδύλια θα πρέπει να δαπανώνται αποτελεσματικότερα σύμφωνα με αυτούς τους στόχους. Θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η αξιοποίηση πρωτοβουλιών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
(29)
Η ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης σε όλους τους συναφείς τομείς πολιτικής είναι θεμελιώδους σημασίας για τη μείωση των πιέσεων που ασκούν στο περιβάλλον οι πολιτικές και οι δραστηριότητες σε άλλους τομείς και για την επίτευξη των στόχων που αφορούν το περιβάλλον και το κλίμα.
(30)
Η Ένωση είναι πυκνοκατοικημένη και πάνω από το 70 % των πολιτών της ζουν σε αστικές και περιαστικές περιοχές και αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα που σχετίζονται με το περιβάλλον και το κλίμα.
(31)
Πολλές περιβαλλοντικές προκλήσεις είναι παγκόσμιες και μπορούν να αντιμετωπιστούν πλήρως μόνο με συνολική πλανητική προσέγγιση, ενώ άλλες έχουν ισχυρή περιφερειακή διάσταση. Αυτό απαιτεί συνεργασία με τις χώρες εταίρους, συμπεριλαμβανομένων γειτονικών χωρών και υπερπόντιων χωρών και εδαφών.
(32)
Το 7ο ΠΔΠ θα πρέπει να υποστηρίξει την εφαρμογή, εντός της Ένωσης και σε διεθνές επίπεδο, των πορισμάτων και των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την αειφόρο ανάπτυξη του 2012 (διάσκεψη Ρίο + 20) και οι οποίες έχουν ως σκοπό τη μετατροπή της παγκόσμιας οικονομίας σε μια πράσινη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομία στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης και του περιορισμού της φτώχειας.
(33)
Με τη βοήθεια κατάλληλου συνδυασμού μέσων άσκησης πολιτικής, οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές θα μπορούν να αντιλαμβάνονται πληρέστερα τις επιπτώσεις των δραστηριοτήτων τους στο περιβάλλον και να διαχειρίζονται τις επιπτώσεις αυτές. Τα εν λόγω μέσα άσκησης πολιτικής περιλαμβάνουν οικονομικά κίνητρα, αγορακεντρικά μέσα, απαιτήσεις πληροφόρησης, καθώς και προαιρετικά εργαλεία και μέτρα για τη συμπλήρωση των νομοθετικών πλαισίων και τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων σε διάφορα επίπεδα.
(34)
Όλα τα μέτρα, δράσεις και στόχοι που καθορίζονται στο 7ο ΠΔΠ θα πρέπει να υλοποιηθούν σύμφωνα με τις αρχές της έξυπνης νομοθεσίας (22) και, κατά περίπτωση, να υπόκεινται σε διεξοδική εκτίμηση επιπτώσεων.
(35)
Η πρόοδος προς την επίτευξη των στόχων του 7ου ΠΔΠ θα πρέπει να παρακολουθείται, να εκτιμάται και να αξιολογείται με βάση δείκτες που έχουν συμφωνηθεί.
(36)
Σύμφωνα με το άρθρο 192 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ, οι στόχοι προτεραιότητας της ενωσιακής πολιτικής στον τομέα του περιβάλλοντος θα πρέπει να καθορίζονται στο πλαίσιο γενικού προγράμματος δράσης.
(37)
Όσον αφορά τους στόχους προτεραιότητας που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση, παρατίθεται στο 7ο ΠΔΠ που καθορίζεται στο παράρτημα μια σειρά μέτρων και δράσεων με στόχο την επίτευξη των εν λόγω στόχων,
(38)
Καθώς ο στόχος της παρούσας απόφασης, ήτοι η θέσπιση ενός γενικού προγράμματος δράσης της Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος που να προβλέπει στόχους προτεραιότητας, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορεί όμως λόγω του εύρους και των αποτελεσμάτων του εν λόγω προγράμματος δράσης να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως καθορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως καθορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του εν λόγω στόχου,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Θεσπίζεται γενικό πρόγραμμα δράσης της Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος για την περίοδο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 («το 7ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον ή «το 7ο ΠΔΠ»»), όπως παρατίθεται στο παράρτημα.
Άρθρο 2
1. Το 7ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον έχει τους ακόλουθους στόχους προτεραιότητας:
α)
προστασία, διατήρηση και ενίσχυση του φυσικού κεφαλαίου της Ένωσης·
β)
μετατροπή της Ένωσης σε μια πράσινη και ανταγωνιστική οικονομία χαμηλών επιπέδων ανθρακούχων εκπομπών και αποδοτικής χρήσης των πόρων·
γ)
προστασία των πολιτών της Ένωσης από περιβαλλοντικές πιέσεις και κινδύνους για την υγεία και την ευημερία·
δ)
μεγιστοποίηση των οφελών της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ένωσης μέσω βελτίωσης της εφαρμογής·
ε)
βελτίωση της βάσης γνώσεων και αποδεικτικών στοιχείων για την περιβαλλοντική πολιτική της Ένωσης·
στ)
διασφάλιση των επενδύσεων στην περιβαλλοντική και την κλιματική πολιτική και αντιμετώπιση του περιβαλλοντικού εξωτερικού κόστους·
ζ)
βελτίωση της ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής διάστασης και της συνοχής των πολιτικών·
η)
ενίσχυση της αειφορίας των πόλεων της Ένωσης·
θ)
αύξηση της αποτελεσματικότητας της Ένωσης όσον αφορά την αντιμετώπιση διεθνών περιβαλλοντικών και κλιματικών προκλήσεων.
2. Το 7ο ΠΔΠ βασίζεται στην αρχή της προφύλαξης, στις αρχές της προληπτικής δράσης και της επανόρθωσης της ρύπανσης στην πηγή και στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».
3. Το 7ο ΠΔΠ συμβάλλει στην επίτευξη υψηλού επιπέδου περιβαλλοντικής προστασίας και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της ευημερίας των πολιτών.
4. Όλα τα μέτρα, δράσεις και ειδικοί στόχοι που καθορίζονται στο 7ο ΠΔΠ προτείνονται και υλοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές της έξυπνης νομοθεσίας και, κατά περίπτωση, με την επιφύλαξη διεξοδικής εκτίμησης επιπτώσεων.
Άρθρο 3
1. Υπεύθυνα για την ανάληψη κατάλληλης δράσης με σκοπό την επίτευξη των στόχων προτεραιότητας που καθορίζονται στο 7ο ΠΔΠ είναι τα αρμόδια θεσμικά όργανα της Ένωσης και τα κράτη μέλη. Αναλαμβάνεται δράση με τη δέουσα συνεκτίμηση των αρχών της δοτής αρμοδιότητας, της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
2. Οι δημόσιες αρχές σε όλα τα επίπεδα συνεργάζονται με τις επιχειρήσεις και τους κοινωνικούς εταίρους, με την κοινωνία των πολιτών και με μεμονωμένους πολίτες για την εφαρμογή του 7ου ΠΔΠ.
Άρθρο 4
1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την παρακολούθηση της εφαρμογής των σχετικών στοιχείων του 7ου ΠΔΠ στο πλαίσιο της συνήθους διαδικασίας παρακολούθησης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η διαδικασία αυτή βασίζεται στους δείκτες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος για την κατάσταση του περιβάλλοντος καθώς και στους δείκτες που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της προόδου που επιτυγχάνεται σε σχέση με την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας και την επίτευξη των στόχων στους τομείς του περιβάλλοντος και του κλίματος, όπως οι στόχοι που αφορούν το κλίμα και την ενέργεια, τη βιοποικιλότητα και τα ορόσημα προς επίτευξη της αποδοτικής χρήσης των πόρων.
2. Η Επιτροπή προβαίνει επίσης σε αξιολόγηση του 7ου ΠΔΠ. Η αξιολόγηση αυτή βασίζεται, μεταξύ άλλων, στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος καθώς και σε διαβούλευση με ενδιαφερόμενα μέρη. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, εν ευθέτω χρόνω πριν από τη λήξη του 7ου ΠΔΠ, έκθεση που βασίζεται σε αυτή την αξιολόγηση.
3. Βάσει αυτής της αξιολόγησης και άλλων σχετικών πολιτικών εξελίξεων, η Επιτροπή υποβάλλει, εάν κριθεί σκόπιμο, πρόταση για το 8ο ΠΔΠ εγκαίρως ώστε να αποφευχθεί η ύπαρξη κενού μεταξύ του 7ου ΠΔΠ και του 8ου ΠΔΠ.
Άρθρο 5
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στρασβούργο, 20 Νοεμβρίου 2013.