РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1053/2013 НА СЪВЕТА
от 7 октомври 2013 година
за създаването на механизъм за оценка и наблюдение с цел проверка на прилагането на достиженията на правото от Шенген и за отмяна на решението на изпълнителния комитет от 16 септември 1998 г. за оценка и прилагане на Споразумението от Шенген
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 70 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като взе предвид становището на Европейския парламент (1),
като има предвид, че:
(1)
Шенгенското пространство без граничен контрол на вътрешните граници се основава на ефективното и ефикасно прилагане от страна на държавите членки на съпътстващите мерки в областите на външните граници, визовата политика, Шенгенската информационна система, защитата на данните, полицейското сътрудничество, съдебното сътрудничество по наказателноправни въпроси и политиката в областта на наркотиците.
(2)
С решението на изпълнителния комитет от 16 септември 1998 г. (2) (SCH/Com-ex (98) 26 def) (наричано по-нататък „решението от 16 септември 1998 г.“) беше създаден Постоянен комитет за оценка и прилагане на Споразумението от Шенген. В мандата на Постоянния комитет се включва, на първо място, установяването на това дали дадена държава кандидатка е изпълнила всички предварителни условия за премахването на граничния контрол на вътрешните граници и на второ място, дали достиженията на правото от Шенген се прилагат правилно от държавите, в които тези достижения се изпълняват в своята цялост.
(3)
За проверката на прилагането на достиженията на правото от Шенген е необходим специален механизъм за оценка и наблюдение, като се има предвид необходимостта от осигуряване на високи единни стандарти в тяхното прилагане на практика и за поддържане на високо равнище на взаимно доверие между тези държави членки, които са част от пространството без граничен контрол на вътрешните граници. Подобен механизъм следва да се развие въз основа на тясно сътрудничество между Комисията и тези държави членки.
(4)
В Хагската програма (3) Комисията беше приканена да внесе предложение, веднага след пълното премахване на контрола по вътрешните граници, за допълване на съществуващия механизъм за оценка по Шенген с механизъм за надзор, който осигурява активното участие на експерти от държавите членки и който включва внезапни проверки.
(5)
В Стокхолмската програма (4) се смята, че оценката на шенгенското пространство ще продължи да бъде от основно значение и че поради това следва да бъде подобрена чрез укрепване на ролята в тази област на Европейската агенция за управление на оперативното сътрудничество по външните граници на Европейския съюз (Frontex), създадена с Регламент (ЕО) № 2007/2004 на Съвета (5).
(6)
Ето защо механизмът за оценка, установен с решението от 16 септември 1998 г., следва да бъде преразгледан и решението от 16 септември 1998 г. следва да бъде отменено.
(7)
Натрупаният опит по време на предишни оценки показва необходимостта от поддържането на съгласуван механизъм за оценка, който обхваща всички области от достиженията на правото от Шенген, освен тези, в които вече съществува специален механизъм за оценка в рамките на правото на Съюза.
(8)
В съответствие с член 70 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) обективната и безпристрастна оценка на прилагането на политиките на Съюза в рамките на пространството на свобода, сигурност и правосъдие следва да се осъществява от държавите членки в сътрудничество с Комисията. За да бъде ефективен, процесът на оценка следва да обхваща подходящи последващи действия и наблюдение по докладите за оценка, които следва да бъдат осигурени от Комисията.
(9)
Наред с това, за да бъде по-ефективен механизмът за оценка, следва да се осигурят еднакви условия за прилагането на настоящия регламент. За тази цел някои изпълнителни правомощия следва да бъдат предоставени на Комисията, а други - на Съвета.
(10)
Правомощията за подготовка и планиране на оценките и правомощието за приемане на доклада за оценка следва да бъдат предоставени на Комисията. Някои от правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета от 16 февруари 2011 г. за установяване на общите правила и принципи относно реда и условията за контрол от страна на държавите членки върху упражняването на изпълнителните правомощия от страна на Комисията (6). С оглед на условията по член 2, параграф 2, буква б), подточка iii) от посочения регламент за приемането на такива актове се прилага процедурата по разглеждане.
(11)
С оглед укрепване на взаимното доверие между държавите членки, за осигуряване на по-добра координация между тях на равнището на Съюза и засилване на партньорския натиск помежду им, изпълнителното правомощие за приемане на препоръките за корективни действия, целящи отстраняването на всякакви недостатъци, установени в докладите за оценка, следва да се предостави на Съвета. Подобно изпълнително правомощие съответства на специфичните правомощия, предоставени на Съвета по член 70 от ДФЕС, в областта на взаимната оценка на прилагането на политиките на Съюза в рамките на пространството на свобода, сигурност и правосъдие. То отразява подобаващо целта за създаване на механизъм за оценка, основаващ се на настоящия lex specialis, който в рамките на тази специфична област и успоредно с общото правомощие на Комисията да осъществява надзор над прилагането на правото на Съюза, под контрола на Съда на Европейския съюз посредством производствата за установяване на неизпълнение на задължение от държава членка, да изпълнява допълнителна функция за наблюдение върху ефективността на практическото прилагане на политиките на Съюза чрез осъществяването на партньорска проверка.
Нещо повече, предоставянето на такова изпълнително правомощие на Съвета допринася за осъществяване на желанието на Европейския съвет, изразено в заключенията на Европейския съвет от 23 и 24 юни 2011 г., в които се посочва, че е необходимо по-нататъшно укрепване на сътрудничеството в шенгенското пространство чрез повишаване на взаимното доверие между държавите членки, както и че държавите членки носят отговорност да се гарантира, че всички правила във връзка с Шенген се прилагат ефективно в съответствие с договорените общи стандарти и с основните принципи и норми. В съответствие със заключенията на Съвета от 8 март 2012 г. това изпълнително правомощие допринася и за по-добро управление на шенгенското пространство чрез политически обсъждания на министерско равнище относно правилното функциониране на шенгенското пространство, включително дискусии в ситуации, когато докладите за оценка са разкрили сериозни недостатъци. Такива обсъждания, провеждани в рамките на Смесения комитет, съставен от държавите - членки на ЕС, и държавите, асоциирани към Шенген, следва да подпомага Съвета при вземане на решения в обхвата на своята компетентност, за да се гарантира ефективното функциониране на шенгенското пространство. И накрая, предоставянето на такова изпълнително правомощие на Съвета правилно отчита потенциалната политическа чувствителност на препоръките, които често засягат националните изпълнителни правомощия и правомощията по правоприлагане.
(12)
Механизмът за оценка следва да създаде прозрачни, ефикасни и ясни методологични правила, които да се прилагат за оценките, използването на висококвалифицирани експерти за проверките на място и за действията, които се предприемат след направените в рамките на оценките констатации. По-специално в методологията следва да се предвидят внезапни проверки на място, които да допълват предварително обявените проверки, по-специално по отношение на граничния контрол и визите.
(13)
Механизмът за оценка и наблюдение следва да обхваща всички аспекти на достиженията на правото от Шенген. Що се отнася до въпроса с границите, механизмът за оценка и наблюдение следва да обхваща както ефикасността на граничния контрол на външните граници, така и отсъствието на граничен контрол на вътрешните граници.
(14)
При оценката и наблюдението следва да се отделя специално внимание на зачитането на основните права при прилагането на достиженията на правото от Шенген.
(15)
Оценката следва да гарантира, че държавите членки действително прилагат шенгенските правила в съответствие с основните принципи и норми. Поради това механизмът за оценка следва да включва всички значими елементи от законодателството и всички оперативни дейности, които допринасят за функционирането на пространството без граничен контрол на вътрешните граници.
(16)
С оглед укрепване на ефективността и надеждността на механизма за оценка във всички оценки следва да се взема предвид правилното функциониране на органите, които прилагат съответните части от достиженията на правото от Шенген. Това ще увеличи способността на механизма за оценка да гарантира ефективното прилагане на шенгенските правила от държавите членки в съответствие с основните принципи и норми съгласно искането на Европейския съвет в неговите заключения от 23 и 24 юни 2011 г. Това ще е в съответствие с искането на Европейския съвет от 1 и 2 март 2012 г. - механизмът за оценка да допринася за необходимото функциониране на институциите, участващи в прилагането на достиженията на правото от Шенген.
(17)
Frontex следва да оказва подкрепа при привеждането в действие на механизма за оценка, основно в областта на анализа на риска, отнасящ се до външните граници. Механизмът за оценка следва също така да може да разчита на специализирания опит от съдействието на Frontex при извършването на ad hoc проверки на място по външните граници.
(18)
Други органи, служби и агенции на Съюза, като Европейската полицейска служба (Европол), създадена с Решение 2009/371/ПВР на Съвета (7), и Евроюст, създадено с Решение 2002/187/ПВР на Съвета (8), следва по целесъобразност да подпомагат прилагането на механизма за оценка в областите, обхванати от техния мандат. Механизмът за оценка следва също така по целесъобразност да разчита на специализирания опит на органите, службите или агенциите на Съюза при оказването на съдействие за извършване на проверки на място във връзка с областите от достиженията на правото от Шенген, които попадат в обхвата на техния мандат. Такъв следва например да бъде случаят с Европейския надзорен орган по защита на данните във връзка с оценките относно защитата на данните, в които могат да бъдат ангажирани и националните органи за защита на данните.
(19)
Държавите членки и Комисията следва да гарантират, че експертите, осигурени за проверките на място, притежават необходимия опит и са преминали специален курс на обучение за тази цел, включително във връзка с основните права. Съответните органи, служби или агенции на Съюза, като Frontex, следва да предоставят подходящи курсове на обучение, а на държавите членки следва да се осигурят средства чрез съществуващите финансови инструменти на Съюза и развитието на такива инструменти за инициативи, насочени към организирането на специализирани обучения в областта на оценяването на достиженията на правото от Шенген.
(20)
Във връзка със специфичната роля, възложена на Европейския парламент и на националните парламенти в последното изречение на член 70 от ДФЕС, както е подчертано в член 12, буква в) от Договора за Европейския съюз (ДЕС), по отношение на националните парламенти е необходимо да се предвиди, че Съветът и Комисията ще предоставят пълна информация на Европейския парламент и на националните парламенти относно съдържанието и резултатите от оценката. Освен това, ако Комисията представи предложение за изменение на настоящия регламент, Съветът ще трябва в съответствие с член 19, параграф 7, буква з) от своя Процедурен правилник да проведе консултации с Европейския парламент, за да вземе под внимание неговото становище във възможно най-пълна степен, преди да приеме окончателния текст.
(21)
В съответствие с членове 1 и 2 от Протокол № 22 относно позицията на Дания, приложен към ДЕС и към ДФЕС, Дания не участва в приемането на настоящия регламент и не е обвързана от него, нито от неговото прилагане. Доколкото настоящият регламент представлява развитие на достиженията на правото от Шенген, в срок от шест месеца след вземането на решение от Съвета относно настоящия регламент Дания взема решение в съответствие с член 4 от посочения протокол дали да го въведе в националното си право.
(22)
Обединеното кралство участва в настоящия регламент в съответствие с член 5, параграф 1 от Протокол № 19 относно достиженията на правото от Шенген, включени в рамките на Европейския съюз, приложен към ДЕС и към ДФЕС, и с член 8, параграф 2 от Решение 2000/365/ЕО на Съвета от 29 май 2000 г. относно искането на Обединеното кралство Великобритания и Северна Ирландия да участва в някои разпоредби от достиженията на правото от Шенген (9).
(23)
Ирландия участва в настоящия регламент в съответствие с член 5, параграф 1 от Протокол № 19 относно достиженията на правото от Шенген, включени в рамките на Европейския съюз, приложен към ДЕС и към ДФЕС, и с член 6, параграф 2 от Решение 2002/192/ЕО на Съвета от 28 февруари 2002 г. относно искането на Ирландия да участва в някои разпоредби от достиженията на правото от Шенген (10).
(24)
По отношение на Исландия и Норвегия настоящият регламент представлява развитие на разпоредбите на достиженията на правото от Шенген по смисъла на Споразумението, сключено от Съвета на Европейския съюз, от една страна, и Република Исландия и Кралство Норвегия, от друга страна, за асоциирането на последните в процеса на изпълнение, прилагане и развитие на достиженията на правото от Шенген (11), които попадат в областта, посочена в член 1 от Решение 1999/437/ЕО на Съвета (12) относно определени условия по прилагането на посоченото споразумение.
(25)
По отношение на Швейцария настоящият регламент представлява развитие на разпоредбите на достиженията на правото от Шенген по смисъла на Споразумението между Европейския съюз, Европейската общност и Конфедерация Швейцария относно асоциирането на Конфедерация Швейцария към изпълнението, прилагането и развитието на достиженията на правото от Шенген (13), които попадат в областта, посочена в член 1 от Решение 1999/437/ЕО във връзка с член 3 от Решение 2008/146/ЕО на Съвета (14).
(26)
По отношение на Лихтенщайн настоящият регламент представлява развитие на разпоредбите на достиженията на правото от Шенген по смисъла на Протокола между Европейския съюз, Европейската общност, Конфедерация Швейцария и Княжество Лихтенщайн относно присъединяването на Княжество Лихтенщайн към Споразумението между Европейския съюз, Европейската общност и Конфедерация Швейцария относно асоциирането на Конфедерация Швейцария към изпълнението, прилагането и развитието на достиженията на правото от Шенген (15), които попадат в областта, посочена в член 1 от Решение 1999/437/ЕО във връзка с член 3 от Решение 2011/350/ЕС на Съвета (16).
(27)
Тъй като към датата на влизане в сила на настоящия регламент оценката на Кипър вече ще е започнала по силата на решението от 16 септември 1998 г., настоящият регламент няма да се прилага за Кипър до 1 януари 2016 г.
(28)
Като се има предвид, че проверката на България и Румъния в съответствие с приложимите процедури за оценка по Шенген вече е завършена по силата на член 4, параграф 2 от Акта за присъединяване от 2005 г., проверката по член 1, параграф 1, буква б) от настоящия регламент няма да се провежда по отношение на тези държави членки.
(29)
Въпреки това експерти от Кипър, България, Румъния и Хърватия следва да участват в оценката на всички части на достиженията на правото от Шенген,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Цели и обхват
1. С настоящия регламент се създава механизъм за оценка и наблюдение, който служи за следните цели:
а)
проверка на прилагането на достиженията на правото от Шенген в държавите членки, в които те се прилагат напълно, както и в държавите членки, в които съгласно съответните протоколи, приложени към ДЕС и ДФЕС, достиженията на правото от Шенген се прилагат частично;
б)
проверка на това дали условията, необходими за прилагането на всички съответни части на достиженията на правото от Шенген, са изпълнени в държавите членки, във връзка с които не е взето решение на Съвета, посочващо, че разпоредбите на достиженията на правото от Шенген се прилагат напълно или частично, с изключение на тези държави членки, чиято оценка вече ще е завършила към датата на влизане в сила на настоящия регламент.
2. Проверката, посочена в параграф 1, буква б) от настоящия член, не засяга член 23, втора алинея по отношение на държавите членки, в които процедурите за оценка вече са започнали към 26 ноември 2013 г.
3. Експерти от държавите членки, които съгласно съответния Акт за присъединяване все още не прилагат напълно достиженията на правото от Шенген, участват въпреки това в оценката на всички части на достиженията на правото от Шенген.
Член 2
Определения
За целите на настоящия регламент „достижения на правото от Шенген“ означава разпоредбите, интегрирани в рамката на Съюза в съответствие с Протокол № 19, приложен към ДЕС и към ДФЕС, заедно с актовете, които ги доразвиват или са свързани по друг начин с тях.
Член 3
Отговорности
1. Държавите членки и Комисията са съвместно отговорни за прилагането на механизма за оценка и наблюдение, определен в настоящия регламент, с подкрепата на органите, службите и агенциите на Съюза, участващи в прилагането на достиженията на правото от Шенген.
2. Комисията изпълнява обща координационна роля по отношение на установяването на годишни и многогодишни програми за оценка, съставянето на въпросници и определянето на графика за посещенията, провеждането на посещенията и изготвянето на докладите за оценка и препоръките. Освен това тя предприема необходимото за последващите действия и мониторинга във връзка с докладите за оценка и препоръките в съответствие с член 16.
3. Държавите членки и Комисията си сътрудничат пълноценно на всички етапи от оценяването с цел изпълняване на задачите, възложени им по настоящия регламент.
Член 4
Оценки
1. Оценките могат да обхващат всички аспекти на достиженията на правото от Шенген, включително ефективното и ефикасно прилагане от страна на държавите членки на съпътстващите мерки в областта на външните граници, визовата политика, Шенгенската информационна система, защитата на данните, полицейското сътрудничество, съдебното сътрудничество по наказателноправни въпроси, както и отсъствието на граничен контрол на вътрешните граници. Във всички оценки следва да се отчита функционирането на органите, прилагащи съответните части от достиженията на правото на Шенген съгласно посоченото в настоящия параграф.
2. Оценките могат да включват въпросници и проверки на място, които могат да бъдат предварително обявени или внезапни. Предварително обявените проверки на място се предшестват от въпросник. Проверките на място и въпросниците могат по целесъобразност да бъдат използвани поотделно или заедно при оценяването на определени държави членки и/или конкретни области.
3. Както въпросниците, така и проверките на място могат да бъдат допълвани от изложения на оценяваната държава членка в оценяваната област.
Член 5
Многогодишна програма за оценка
1. Комисията изготвя многогодишна програма за оценка, обхващаща период от пет години, не по-късно от шест месеца преди започването на следващия петгодишен период, след като по целесъобразност проведе консултации с Frontex и Европол. Този акт за изпълнение се приема в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 21, параграф 2. Комисията представя многогодишната програма за оценките на Европейския парламент и на Съвета.
2. Всяка държава членка се оценява по време на всеки петгодишен период, обхванат от многогодишна програма за оценка. В многогодишната програма за оценка държавите членки са изброени по реда им на оценяване за всяка година. Редът за оценяване на държавите членки е съобразен с изминалото след предишната оценка време и съотношението между различните части от достиженията на правото от Шенген, които трябва да бъдат оценени.
3. Многогодишната програма за оценка може да бъде адаптирана при необходимост в съответствие с процедурата, посочена в параграф 1.
4. Многогодишната програма за оценка може да съдържа позоваване на тематичните оценки, посочени в член 6, параграф 1, буква б).
5. Първата многогодишна програма за оценка се изготвя до 27 май 2014 г. Началната дата на тази програма е 27 ноември 2014 г., а крайната ѝ дата е 31 декември 2019 г.
Член 6
Годишна програма за оценка
1. Комисията изготвя годишна програма за оценка до 31 октомври в годината, предхождаща тази, за която се отнася програмата, като по-специално взема предвид анализа на риска, представен от Frontex в съответствие с член 7, и когато е целесъобразно - информацията, представена от Европол и други органи, служби или агенции на Съюза, по-специално в съответствие с член 8.
Годишната програма за оценка включва предложения за оценка на:
а)
прилагането на достиженията на правото от Шенген или части от него от дадена държава членка, както е установено в многогодишната програма за оценка; и
б)
когато е уместно, прилагането на определени части от достиженията на правото от Шенген в няколко държави членки (т.е. тематични оценки).
2. Комисията определя чрез актове за изпълнение първия раздел на годишната програма за оценка, включващ предварителен график за проверките на място. В този раздел се изброяват държавите членки, които предстои да бъдат оценени през следващата година в съответствие с многогодишната програма за оценка, областите - предмет на оценка, и проверките на място. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 21, параграф 2. Комисията представя на Европейския парламент и на Съвета годишната програма за оценка.
3. Комисията изготвя и приема втория раздел на годишната програма за оценка. В този раздел се изброяват внезапните проверки на място, които предстои да бъдат извършени през следващата година. Той се счита за поверителен и не се съобщава.
4. Годишната програма за оценка може при необходимост да бъде адаптирана в съответствие с параграфи 2 и 3.
5. Първата годишна програма за оценка се изготвя до 27 май 2014 г. Началната дата на тази програма е 27 ноември 2014 г., а крайната ѝ дата е 31 декември 2014 г.
Член 7
Изготвени от Frontex анализи на риска
1. До 31 август всяка година Frontex представя на Комисията и на държавите членки анализ на риска в съответствие с мандата си. Този анализ на риска отчита наред с останалото незаконната имиграция и значителните промени в оперативната обстановка на външните граници, както и съдържа препоръки за приоритетите на оценките през следващата година. Препоръките се отнасят до определени участъци от външните граници и до определени контролно-пропускателни пунктове, които предстои да бъдат оценени в рамките на многогодишната програма за оценка през следващата година. Комисията предава незабавно на Европейския парламент и на Съвета анализа на риска.
2. До 31 август всяка година Frontex представя на Комисията отделен анализ на риска, който е различен от посочения в параграф 1 и който включва препоръки за приоритетите за оценки, които да бъдат приложени под формата на внезапни проверки на място през следващата година, независимо от реда на държавите членки, които предстои да бъдат оценени всяка година, съгласно установеното в многогодишната програма за оценка, в съответствие с член 5, параграф 2. Тези препоръки могат да се отнасят до всеки регион или конкретна област и съдържат списък с поне десет определени участъка от външните граници и поне десет определени гранични контролно-пропускателни пункта. Комисията може по всяко време да поиска от Frontex да ѝ представи анализ на риска с препоръки за оценки, които да бъдат приложени под формата на внезапни проверки на място.
3. Анализите на риска, посочени в параграфи 1 и 2, които трябва да бъдат представени от Frontex, се предоставят за първи път на Комисията не по-късно от 27 февруари 2014 г.
Член 8
Анализи на риска, изготвени от различни от Frontex органи, служби и агенции на Съюза
Комисията по целесъобразност иска от органи, служби и агенции на Съюза, различни от Frontex, които участват в прилагането на достиженията на правото от Шенген, да извършат анализи на риска, включително по отношение на корупцията и организираната престъпност, доколкото те могат да попречат на прилагането на достиженията на правото от Шенген от държавите членки. Тези анализи биха могли да се използват за изготвянето на годишните програми за оценка.
Член 9
Въпросник
1. С актове за изпълнение Комисията изготвя и актуализира стандартен въпросник в тясно сътрудничество с държавите членки. Може да се провеждат консултации с Frontex и Европол по проекта на стандартен въпросник. Стандартният въпросник обхваща съответното законодателство, общоприетите препоръки и най-добри практики, по-специално посочените в шенгенските каталози, както и организационните и техническите средства на разположение за прилагането на достиженията на правото от Шенген и наличните статистически данни за всяка от оценяваните области. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 21, параграф 2.
2. До 1 юли всяка година Комисията изпраща стандартния въпросник до онези държави членки, които предстои да бъдат оценени през следващата година. Държавите членки предоставят на Комисията отговорите си на въпросника в срок от осем седмици след получаването му. Комисията предоставя получените отговори на разположение на другите държави членки и информира Европейския парламент за тях. При поискване от Европейския парламент, най-вече предвид сериозността на въпроса, Комисията информира Европейския парламент и за съдържанието на конкретен отговор за всеки отделен случай и в съответствие с приложимите правила за отношенията между Европейския парламент и Комисията.
Член 10
Екипи, отговорни за проверките на място
1. Екипът, отговорен за проверките на място („екип за проверка на място“), се състои от експерти, определени от държавите членки, и от представители на Комисията.
2. Комисията приканва държавите членки да определят експерти, които са на разположение за участие в съответните проверки на място, като посочат тяхната експертна област.
При предварително обявени проверки на място Комисията приканва държавите членки да определят експерти не по-късно от три месеца преди заплануваното начало на проверката на място. Държавите членки определят експерти в срок от две седмици от получаването на поканата за това.
При внезапни проверки на място Комисията приканва държавите членки да определят експерти не по-късно от две седмици преди заплануваното начало на проверката на място. Държавите членки определят експерти в рамките на 72 часа от получаването на поканата за това.
3. Максималният брой представители на Комисията, участващи в проверките на място, е двама души. Максималният брой експерти на държавите членки, участващи в предварително обявена проверка и на място, е осем души и шест души за внезапна проверка на място.
В случай че броят експерти, определени от държавите членки, надхвърля съответния максимален брой, посочен в първа алинея, Комисията, след консултация със съответните държави членки, определя членовете на екипа въз основа на географския баланс и компетентностите на експертите.
4. Експерти от държавите членки не могат да участват в мисия за оценка, включваща проверка на място в държавата членка, в която работят.
5. Комисията може да покани Frontex, Европол или други органи, служби или агенции на Съюза, участващи в прилагането на достиженията на правото от Шенген, да определят свой представител, който да вземе участие като наблюдател в проверка на място, обхващаща област от тяхната компетентност.
6. Водещите експерти от екипа за проверка на място са представител на Комисията и експерт от държава членка, които се определят съвместно от членовете на същия екип веднага щом екипът бъде сформиран. Водещите експерти се определят своевременно, преди да бъде изготвена подробната програма, посочена в член 13, параграф 2.
Член 11
Екипи, отговорни за оценките въз основа на въпросник
1. Когато въпросникът се използва самостоятелно, т.е. без последваща проверка на място съгласно посоченото в член 4, параграф 2, екипът, отговорен за оценяването на отговорите на въпросника („екипът за въпросника“), се състои от експерти от държавите членки и от представители на Комисията.
2. При изпращането на въпросника на оценяваната държава членка Комисията приканва държавите членки да определят експерти, които са на разположение за участие в оценката, като посочат тяхната експертна област. Държавите членки определят експерти в срок от две седмици от получаването на поканата за това. Експертите се определят в съответствие с член 10, параграфи 3 и 4.
Член 12
Експерти
Експертите, участващи в оценките, трябва да притежават необходимите квалификации, включително солидни теоретични познания и практически опит в областите, обхванати от механизма за оценка, както и добро познаване на принципите, процедурите и техниките на оценяване, и да могат да общуват ефикасно на общ език. За тази цел държавите членки и Комисията, в сътрудничество със съответните органи, служби или агенции на Съюза, гарантират, че експертите получават подходящо обучение, включително относно основните права.
Член 13
Провеждане на проверките на място
1. Екипите за проверка на място предприемат всички необходими подготвителни действия, за да осигурят ефикасност, точност и съгласуваност на проверките на място.
2. Подробната програма за предварително обявените проверки на място се определя от Комисията в тясно сътрудничество с водещите експерти и със съответната държава членка. Тази програма се съобщава на държавите членки. Подробната програма за внезапните проверки на място се определя от Комисията.
Със съответната държава членка се провежда консултация и графикът и подробната програма ѝ се съобщават:
а)
поне шест седмици преди извършването на предварително обявена проверка на място;
б)
поне 24 часа преди извършването на внезапна проверка на място.
Внезапните проверки на място на вътрешните граници се извършват, без съответната(ите) държава(и) членка(и) да бъде(ат) предварително уведомена(и). Общите насоки относно практическите аспекти на тези посещения се определят от Комисията в тясно сътрудничество с държавите членки.
3. Всеки един от членовете на екипа за проверки на място носи идентификационен документ, който му разрешава да извършва проверки на място в съответствие с настоящия регламент.
4. Оценяваната държава членка осигурява на екипа за проверка на място възможност да упражни мандата си за проверка на дейностите в областите, които трябва да бъдат оценени. По-специално тя осигурява на екипа за проверка на място пряк достъп до съответните лица и достъп до всички места, помещения и документи, необходими за извършването на оценката.
5. Оценяваната държава членка подпомага екипа за проверка на място при извършване на задачите му с всички средства, с които законово разполага.
6. В случаите на предварително обявени проверки на място Комисията предоставя предварително на оценяваната държава членка имената на експертите от екипа за проверка на място. Тази държава членка определя лице за контакт за осъществяване на практическата организация на проверката на място.
7. Комисията и държавите членки са отговорни за извършването на необходимите действия по организацията на пътуването на своите експерти, участващи в екипа за проверка на място, до и от оценяваната(ите) държава(и) членка(и). Разходите за път и настаняване на експертите, участващи в проверките на място, се възстановяват от Комисията.
Оценяваната(ите) държава(и) членка(и) е/са отговорна(и) за извършването на необходимите действия по настаняването и за осигуряването на необходимия транспорт на място. При внезапните проверки на място Комисията подпомага действията по настаняването на експертите.
Член 14
Доклади за оценка
1. След всяка оценка се изготвя доклад за оценка. Докладът за оценка се основава на констатациите, направени при проверката на място, и на отговорите на въпросника, в зависимост от случая. В случай на предварително обявени проверки на място докладът за оценка се изготвя от екипа за проверка на място по време на проверката.
Експертите от държавите членки и представителите на Комисията носят цялостната отговорност за добросъвестното и качествено изготвяне на доклада за оценка. Ако съществуват разногласия, екипът за проверка на място или съответно екипът за въпросника се стреми да постигне компромисно решение.
2. Докладът за оценка анализира според случая качествените, количествените, оперативните, административните и организационните аспекти и изброява евентуални недостатъци, констатирани по време на оценката.
3. На всяка констатация от доклада за оценка се дава една от следните оценки:
а)
съответства;
б)
съответства, но е необходимо подобрение;
в)
не съответства.
4. Комисията предоставя проекта на доклада за оценка на оценяваната държава членка в срок от шест седмици след извършването на проверката на място или след получаването на отговора на въпросника, в зависимост от случая. Оценяваната държава членка предоставя бележките си по проекта за доклад за оценка в срок от две седмици след неговото получаване. По искане на оценяваната държава членка се провежда заседание за изготвяне на доклада. Бележките на оценяваната държава членка могат да бъдат отразени в проекта за доклад за оценка.
5. Комисията представя на останалите държави членки проекта за доклад за оценка и бележките на оценяваната държава членка и ги приканва да представят бележки по отговорите на въпросника, проекта за доклад за оценка и бележките на оценяваната държава членка.
Въз основа на това Комисията приема с акт за изпълнение доклада за оценка, ако е необходимо след като направи съответни промени в проекта за доклад за оценка. Този акт за изпълнение се приема в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 21, параграф 2. Комисията предава доклада за оценка на Европейския парламент.
Член 15
Препоръки
1. При изготвянето на доклада за оценка и в контекста на констатациите и оценките, съдържащи се в доклада за оценка, експертите на държавите членки и представителите на Комисията изготвят препоръки за корективни действия, целящи отстраняването на евентуални недостатъци, установени по време на оценката, и дават указание за приоритетите при прилагането им, както и по целесъобразност, примери за добри практики.
2. Комисията представя на Съвета предложение за приемане на препоръките, посочени в параграф 1.
3. Съветът приема посочените в параграф 1 препоръки и ги предава на Европейския парламент и на националните парламенти.
Член 16
Последващи действия и наблюдение
1. В срок от три месеца след приемането на препоръките, посочени в член 15, оценяваната държава членка предоставя на Комисията и на Съвета план за действие за отстраняването на установените в доклада за оценка недостатъци. Ако в препоръките е направено заключението, че оценяваната държава членка сериозно пренебрегва задълженията си, същата държава членка представя своя план за действие в срок от един месец след приемането на посочените препоръки. Комисията предава този план за действие на Европейския парламент.
2. След като се консултира с екипа за проверка на място или съответно с екипа за въпросника, Комисията представя на Съвета оценката си относно адекватността на плана за действие в срок от един месец след получаването на плана за действие от оценяваната държава членка. Останалите държави членки се приканват да представят бележки по плана за действие.
3. Оценяваната държава членка докладва на Комисията относно изпълнението на своя план за действие в срок от шест месеца след приемането на препоръките и продължава да изготвя доклади на всеки три месеца до пълното изпълнение на плана за действие.
4. Без да се засяга шестмесечният срок за докладване относно изпълнението на даден план за действие, посочен в параграф 3, ако в препоръките е направено заключението, че оценяваната държава членка сериозно пренебрегва задълженията си, същата държава членка докладва относно изпълнението на своя план за действие в срок от три месеца след приемане на заключенията.
5. В зависимост от сериозността на установените недостатъци и от мерките, взети за тяхното отстраняване, Комисията може да насрочи предварително обявени повторни посещения на място с цел да се провери изпълнението на плана за действие. Комисията поканва поне четирима експерти, участвали в проверката на място, да вземат участие в повторното посещение. Комисията може да покани наблюдатели да участват при повторното посещение. Комисията определя програмата на повторното посещение. Оценяваната държава членка се уведомява за програмата поне един месец преди заплануваната дата за провеждане на повторното посещение. Комисията може също да планира внезапни проверки на място.
6. Комисията информира редовно Европейския парламент и Съвета за изпълнението на плановете за действие или на мерките за подобряване, посочени в настоящия член.
7. Ако дадена проверка на място установи сериозен недостатък, за който се счита, че може да представлява значителна заплаха за обществения ред или вътрешната сигурност в пространството без граничен контрол на вътрешните граници, Комисията, по собствена инициатива или по искане на Европейския парламент или на държава членка, информира за това Европейския парламент и Съвета възможно най-бързо.
8. Ако на дадена държава членка се даде оценка „съответства“, но препоръките съдържат указания за възможни бъдещи подобрения в съответствие с член 14, параграф 3, буква б), оценяваната държава членка представя на Комисията своята оценка за възможно прилагане на тези указания в срок от шест месеца от приемането на препоръките.
Член 17
Чувствителна информация
Екипите за проверка на място и екипите за въпросника разглеждат като поверителна всяка информация, получена от тях при изпълнение на задълженията им. Докладите за оценка, изготвени вследствие на проверки на място, са с ниво на класификация „EU RESTRICTED/RESTREINT UE“ в съответствие с приложимите правила за сигурност. Класификацията не препятства достъпа на Европейския парламент до информацията. При представянето и обработването на информацията и документите, представени на Европейския парламент в съответствие с настоящия регламент, се спазват приложимите за Европейския парламент и Комисията правила относно изпращането и обработването на класифицирана информация. Комисията, след като се консултира с държавата членка, за която се отнася докладът за оценка, решава коя част от него може да бъде оповестена публично.
Член 18
Условия за участието на Обединеното кралство и Ирландия
1. Експерти от Обединеното кралство и Ирландия участват единствено в оценката на частта от достиженията на правото от Шенген, за която тези държави членки са получили разрешение да участват.
2. Оценките, описани в член 4, параграф 1, обхващат само ефективното и ефикасно прилагане от страна на Обединеното кралство и Ирландия на частта от достиженията на правото от Шенген, в която тези държави членки са получили разрешение да участват.
3. Обединеното кралство и Ирландия участват в приемането на препоръките от Съвета съгласно член 15, параграф 3 само по отношение на частта от достиженията на правото от Шенген, в която тези държави членки са получили разрешение да участват.
Член 19
Предоставяне на информация на националните парламенти
Комисията информира националните парламенти за съдържанието и резултатите от оценката.
Член 20
Докладване на Европейския парламент и на Съвета
Комисията предоставя на Европейския парламент и на Съвета годишен обобщаващ доклад относно извършените в съответствие с настоящия регламент оценки. Този доклад се оповестява публично и включва информация относно оценките, извършени през изминалата година, заключенията от всяка оценка и степента на изпълнение на действията по отстраняване на установените недостатъци. Комисията изпраща този доклад на националните парламенти.
Член 21
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от комитет. Този комитет е комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011.
2. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011. Когато комитетът не даде становище, Комисията не приема проекта за акт за изпълнение и се прилага член 5, параграф 4, трета алинея от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Член 22
Преглед
Комисията предприема преглед на действието на настоящия регламент и представя доклад на Съвета в срок от 6 месеца след приемането на всички доклади във връзка с оценките, обхванати от посочената в член 5, параграф 5 първа многогодишна програма за оценка. Този преглед обхваща всички елементи от настоящия регламент, включително функционирането на процедурите за приемане на актове по механизма за оценка. Комисията предава този доклад на Европейския парламент.
Член 23
Преходни разпоредби и отмяна
Без да се засягат втора и трета алинея от настоящия член, решението от 16 септември 1998 г. се отменя, считано от 26 ноември 2013 г.
Част I от решението, посочено в първа алинея, продължава да се прилага до 1 януари 2016 г. по отношение на процедурите за оценка на държави членки, които вече са започнали на 26 ноември 2013 г.
Част II от решението, посочено в първа алинея, продължава да се прилага до 27 ноември 2014 г. по отношение на процедурите за оценка на държави членки, които вече са започнали на 26 ноември 2013 г.
Член 24
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко в държавите членки в съответствие с Договорите.
Съставено в Люксембург на 7 октомври 2013 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 7ης Οκτωβρίου 2013
σχετικά με τη θέσπιση ενός μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν και την κατάργηση της απόφασης της εκτελεστικής επιτροπής της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 σχετικά με τη σύσταση της μόνιμης επιτροπής για την αξιολόγηση και την εφαρμογή της σύμβασης Σένγκεν
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 70,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο χώρος Σένγκεν χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα στηρίζεται στην αποτελεσματική και ουσιαστική εφαρμογή από τα κράτη μέλη των συνοδευτικών μέτρων στους τομείς των εξωτερικών συνόρων, της πολιτικής θεωρήσεων, του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν, της προστασίας των δεδομένων, της αστυνομικής συνεργασίας, της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις και της πολιτικής κατά των ναρκωτικών.
(2)
Με την απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 (2) SCH/Com-ex (98) 26 def (καλούμενη εφεξής «απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1998»), συστάθηκε μόνιμη επιτροπή για την αξιολόγηση και την εφαρμογή του Σένγκεν. Η μόνιμη επιτροπή ανέλαβε την εντολή, καταρχάς, να διαπιστώνει κατά πόσο πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για την άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα με υποψήφια χώρα και, κατά δεύτερο λόγο, να εξασφαλίζει ότι εφαρμόζεται ορθά το κεκτημένο του Σένγκεν από τα κράτη που ήδη το εφαρμόζουν πλήρως.
(3)
Είναι αναγκαίος ένας ειδικός μηχανισμός αξιολόγησης και παρακολούθησης για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν λόγω της ανάγκης να εξασφαλίζονται υψηλού επιπέδου ενιαία πρότυπα κατά την πρακτική εφαρμογή του, καθώς και της ανάγκης να διατηρηθεί υψηλό επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών που αποτελούν τμήμα ενός χώρου χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα. Αυτός ο μηχανισμός θα πρέπει να στηριχθεί στη στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των εν λόγω κρατών μελών.
(4)
Το πρόγραμμα της Χάγης (3) καλεί την Επιτροπή να υποβάλει, μόλις ολοκληρωθεί η εξάλειψη των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, πρόταση για τη συμπλήρωση του υφιστάμενου μηχανισμού αξιολόγησης Σένγκεν με εποπτικό μηχανισμό που θα διασφαλίζει την πλήρη συμμετοχή των εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών, καθώς και αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις.
(5)
Το Πρόγραμμα της Στοκχόλμης (4) θεωρεί ότι η αξιολόγηση του χώρου Σένγκεν θα εξακολουθήσει να έχει καίρια σημασία και ότι συνεπώς θα πρέπει να βελτιωθεί μέσω της ενίσχυσης του ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Frontex), που συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 του Συμβουλίου (5), στον τομέα αυτό.
(6)
Ως εκ τούτου, θα πρέπει να αναθεωρηθεί ο μηχανισμός αξιολόγησης που συστάθηκε με την απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 και να καταργηθεί η απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1998.
(7)
Η πείρα που αποκτήθηκε από προηγούμενες αξιολογήσεις καταδεικνύει την ανάγκη να διατηρηθεί ένας συνεκτικός μηχανισμός αξιολόγησης που θα καλύπτει όλους τους τομείς του κεκτημένου του Σένγκεν εκτός από εκείνους για τους οποίους υφίσταται ήδη στο ενωσιακό δίκαιο ειδικός μηχανισμός αξιολόγησης.
(8)
Σύμφωνα με το άρθρο 70 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με την Επιτροπή, θα πρέπει να προβαίνουν σε αντικειμενική και αμερόληπτη αξιολόγηση της εφαρμογής των πολιτικών της Ένωσης εντός του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Για να είναι αποτελεσματική, μια ορθή διαδικασία αξιολόγησης θα πρέπει να προβλέπει σωστή συνέχεια και παρακολούθηση των εκθέσεων αξιολόγησης που θα εξασφαλίζεται από την Επιτροπή.
(9)
Επιπλέον, για την καλύτερη αποτελεσματικότητα του μηχανισμού αξιολόγησης, θα πρέπει να εξασφαλιστούν ομοιόμορφες συνθήκες εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Για τον σκοπό αυτό, ορισμένες εκτελεστικές αρμοδιότητες θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή και άλλες στο Συμβούλιο.
(10)
Οι αρμοδιότητες προετοιμασίας και σχεδιασμού των αξιολογήσεων, καθώς και η αρμοδιότητα έκδοσης εκθέσεων αξιολόγησης, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή. Κάποιες από τις εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (6). Βάσει των όρων του άρθρου 2 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο iii) του εν λόγω κανονισμού, για την έκδοση παρόμοιων πράξεων εφαρμόζεται η διαδικασία εξέτασης.
(11)
Προκειμένου να ενδυναμωθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών, να διασφαλιστεί ο καλύτερος συντονισμός τους σε επίπεδο Ένωσης και να ενισχυθεί η πίεση μεταξύ των εταίρων, η εκτελεστική αρμοδιότητα έγκρισης των συστάσεων σχετικά με μέτρα αποκατάστασης που αποσκοπούν στην κάλυψη τυχόν ελλείψεων οι οποίες προσδιορίζονται στις εκθέσεις αξιολόγησης θα πρέπει να ανατεθεί στο Συμβούλιο. Αυτή η εκτελεστική αρμοδιότητα αντανακλά τις συγκεκριμένες αρμοδιότητες που ανατίθενται στο Συμβούλιο, δυνάμει του άρθρου 70 ΣΛΕΕ, στο πεδίο της αμοιβαίας αξιολόγησης της εφαρμογής των πολιτικών της Ένωσης εντός του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Αντανακλά με σαφήνεια τη σκοπιμότητα ενός μηχανισμού αξιολόγησης βασισμένου σε αυτόν τον ειδικό κανόνα (lex specialis) που, στον συγκεκριμένο τομέα, και παράλληλα με τη γενική αρμοδιότητα της Επιτροπής να επιβλέπει την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου υπό τον έλεγχο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω διαδικασιών επί παραβάσει, συνίσταται στην εκπλήρωση της συμπληρωματικής λειτουργίας παρακολούθησης της αποτελεσματικότητας της πρακτικής εφαρμογής των πολιτικών της Ένωσης μέσω αξιολόγησης από ομοτίμους.
Επιπλέον, η εκτελεστική αρμοδιότητα που εκχωρείται στο Συμβούλιο συμβάλλει στην υλοποίηση της βούλησης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπως εκφράστηκε στα συμπεράσματα της 23ης και 24ης Ιουνίου 2011, τα οποία αναφέρουν ότι η συνεργασία στον χώρο Σένγκεν πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω με τη βελτίωση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και ότι τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα να εγγυηθούν ότι όλοι οι κανόνες Σένγκεν εφαρμόζονται αποτελεσματικά σύμφωνα με τα συμφωνημένα κοινά πρότυπα και τις θεμελιώδεις αρχές και κανόνες. Αυτή η εκτελεστική αρμοδιότητα συμβάλλει επίσης, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 8ης Μαρτίου 2012, στη βελτίωση της διακυβέρνησης του χώρου Σένγκεν μέσω πολιτικών συζητήσεων σε επίπεδο υπουργών για την ορθή λειτουργία του χώρου Σένγκεν, μεταξύ άλλων μέσω συζητήσεων σε καταστάσεις όπου έχουν εντοπιστεί σοβαρές ελλείψεις βάσει των εκθέσεων αξιολόγησης. Οι συζητήσεις αυτές, που διεξάγονται στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής η οποία αποτελείται από τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα συνδεδεμένα κράτη Σένγκεν, θα πρέπει να συνδράμει το Συμβούλιο στη λήψη αποφάσεων εντός του πεδίου των αρμοδιοτήτων του, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική λειτουργία του χώρου Σένγκεν. Τέλος, για την εκχώρηση αυτής της εκτελεστικής αρμοδιότητας στο Συμβούλιο λαμβάνεται δεόντως υπόψη η ενδεχομένως ευαίσθητη, από πολιτική άποψη, φύση των συστάσεων, οι οποίες συχνά άπτονται εθνικών εκτελεστικών αρμοδιοτήτων.
(12)
Ο μηχανισμός αξιολόγησης θα πρέπει να καθορίζει διάφανους, αποτελεσματικούς και σαφείς κανόνες ως προς τη μεθοδολογία που θα πρέπει να εφαρμόζεται στις αξιολογήσεις, τη χρήση εμπειρογνωμόνων ανωτέρου επιπέδου για επιτόπιες επισκέψεις και τη συνέχεια που θα πρέπει να δίνεται στα πορίσματα των αξιολογήσεων. Εν προκειμένω, η μέθοδος θα πρέπει να προβλέπει απροειδοποίητες επιτόπιες επισκέψεις που θα συμπληρώνουν τις προαναγγελλόμενες επιτόπιες επισκέψεις, ιδίως όσον αφορά τους συνοριακούς ελέγχους και τις θεωρήσεις.
(13)
Ο μηχανισμός αξιολόγησης και παρακολούθησης θα πρέπει να καλύπτει όλο το φάσμα του κεκτημένου του Σένγκεν. Σε ό,τι αφορά το ζήτημα των συνόρων, ο μηχανισμός αξιολόγησης και παρακολούθησης θα πρέπει να καλύπτει αφενός την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα και αφετέρου την απουσία ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.
(14)
Κατά την αξιολόγηση και παρακολούθηση θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν.
(15)
Η αξιολόγηση θα πρέπει να εγγυάται την εφαρμογή των κανόνων του Σένγκεν από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές και κανόνες. Ως εκ τούτου, ο μηχανισμός αξιολόγησης θα πρέπει να περιλαμβάνει το σύνολο της σχετικής νομοθεσίας και των επιχειρησιακών δράσεων που συμβάλλουν στη λειτουργία ενός χώρου χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα.
(16)
Για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της αξιοπιστίας του μηχανισμού αξιολόγησης, όλες οι αξιολογήσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ορθή λειτουργία των αρχών οι οποίες εφαρμόζουν τα σχετικά μέρη του κεκτημένου του Σένγκεν. Αυτό θα ενισχύσει την ικανότητα του μηχανισμού αξιολόγησης να εγγυάται αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων Σένγκεν από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές και κανόνες, όπως ζητείται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα συμπεράσματά του της 23ης και 24ης Ιουνίου 2011. Θα συνάδει με το αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που καθορίστηκε στα συμπεράσματά του της 1ης και 2ας Μαρτίου 2012, ο μηχανισμός αξιολόγησης να ρυθμίζει την απαιτούμενη λειτουργία των θεσμικών οργάνων που εμπλέκονται στην εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν.
(17)
Ο Frontex θα πρέπει να στηρίζει την εφαρμογή του μηχανισμού αξιολόγησης, κυρίως στον τομέα της ανάλυσης κινδύνου σχετικά με τα εξωτερικά σύνορα. Ο μηχανισμός αξιολόγησης θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να στηρίζεται στην εμπειρογνωμοσύνη που παρέχει ο Frontex σε ad hoc βάση για τη διεξαγωγή επιτόπιων επισκέψεων στα εξωτερικά σύνορα.
(18)
Άλλοι οργανισμοί, φορείς και υπηρεσίες της Ένωσης, όπως η Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία (Ευρωπόλ), που συστάθηκε με την απόφαση 2009/371/ΔΕΥ του Συμβουλίου (7), και η Eurojust, που συστάθηκε με την απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου (8), θα πρέπει, κατά περίπτωση, να στηρίζουν την εφαρμογή του μηχανισμού αξιολόγησης στους τομείς που καλύπτει η εντολή τους. Ο μηχανισμός αξιολόγησης θα πρέπει επίσης, κατά περίπτωση, να μπορεί να αξιοποιεί την εμπειρογνωμοσύνη των οργανισμών, φορέων ή υπηρεσιών της Ένωσης, όταν συμμετέχουν στη διεξαγωγή επιτόπιων επισκέψεων σχετικά με τομείς του κεκτημένου του Σένγκεν που εμπίπτουν στην εντολή τους. Για παράδειγμα αυτό θα πρέπει να ισχύει στην περίπτωση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας των Δεδομένων σε ό,τι αφορά τις αξιολογήσεις της προστασίας δεδομένων, στις οποίες μπορεί επίσης να λαμβάνουν μέρος οι εθνικές αρχές προστασίας των δεδομένων.
(19)
Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι εμπειρογνώμονες που διατίθενται για τις επιτόπιες επισκέψεις διαθέτουν την αναγκαία πείρα και έχουν εκπαιδευθεί ειδικά προς τον σκοπό αυτό, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα. Θα πρέπει να παρέχεται κατάλληλη επιμόρφωση από τους σχετικούς οργανισμούς, φορείς και υπηρεσίες της Ένωσης, όπως ο Frontex, και να διατίθενται πόροι στα κράτη μέλη για πρωτοβουλίες που στοχεύουν σε ειδική επιμόρφωση στον τομέα της αξιολόγησης του κεκτημένου του Σένγκεν από τα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης και την εξέλιξη αυτών των μέσων.
(20)
Δεδομένου ότι η τελευταία περίοδος του άρθρου 70 ΣΛΕΕ αναθέτει ιδιαίτερο ρόλο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια, όπως υπογραμμίζεται στο άρθρο 12 στοιχείο γ) της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) σχετικά με τα εθνικά κοινοβούλια, είναι ανάγκη να προβλεφθεί ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια θα ενημερώνονται πλήρως από το Συμβούλιο και την Επιτροπή σχετικά με το περιεχόμενο και τα αποτελέσματα της αξιολόγησης. Επιπλέον, σε περίπτωση που η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση τροποποίησης του παρόντος κανονισμού, το Συμβούλιο θα πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 7 στοιχείο η) του εσωτερικού του κανονισμού, να διαβουλευθεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προκειμένου να ληφθεί υπόψη η γνώμη του στον μέγιστο δυνατό βαθμό προτού εκδοθεί η τελική πράξη.
(21)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο έχει προσαρτηθεί στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και, συνεπώς, δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός αναπτύσσει το κεκτημένο του Σένγκεν, η Δανία πρέπει να αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, εντός έξι μηνών αφότου το Συμβούλιο αποφασίσει σχετικά με τον παρόντα κανονισμό, αν θα τον μεταφέρει ή όχι στο εθνικό της δίκαιο.
(22)
Το Ηνωμένο Βασίλειο συμμετέχει στον παρόντα κανονισμό, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 19 σχετικά με το κεκτημένο του Σένγκεν το οποίο έχει ενσωματωθεί στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, και με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της απόφασης 2000/365/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 2000, σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν (9).
(23)
Η Ιρλανδία συμμετέχει στον παρόντα κανονισμό σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 19 σχετικά με το κεκτημένο του Σένγκεν το οποίο έχει ενσωματωθεί στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, και με το άρθρο 6 παράγραφος 2 της απόφασης 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν (10).
(24)
Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που έχει συναφθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση των εν λόγω χωρών προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν (11), οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου (12) σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες εφαρμογής της εν λόγω συμφωνίας.
(25)
Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (13), οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου (14).
(26)
Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια του πρωτοκόλλου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (15), οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2011/350/ΕΕ του Συμβουλίου (16).
(27)
Δεδομένου ότι, κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, είχε ήδη αρχίσει η αξιολόγηση της Κύπρου βάσει της απόφασης της 16ης Σεπτεμβρίου 1998, ο παρών κανονισμός δεν θα εφαρμοστεί για την Κύπρο έως την 1η Ιανουαρίου 2016.
(28)
Δεδομένου ότι η επαλήθευση σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες αξιολόγησης Σένγκεν σχετικά με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία έχει ήδη ολοκληρωθεί σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2005, η επαλήθευση δυνάμει του άρθρου 1 παράγραφος 1 στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού δεν θα διεξαχθεί όσον αφορά τα εν λόγω κράτη μέλη.
(29)
Οι εμπειρογνώμονες από την Κύπρο, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Κροατία θα πρέπει πάντως να συμμετέχουν στην αξιολόγηση όλων των μερών του κεκτημένου του Σένγκεν,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Στόχος και πεδίο εφαρμογής
1. Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται μηχανισμός αξιολόγησης και παρακολούθησης που εξυπηρετεί τους ακόλουθους σκοπούς:
α)
την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν στα κράτη μέλη στα οποία εφαρμόζεται πλήρως, καθώς και στα κράτη μέλη στα οποία, σύμφωνα με τα αντίστοιχα πρωτόκολλα που προσαρτώνται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, το κεκτημένο του Σένγκεν εφαρμόζεται εν μέρει·
β)
την επαλήθευση ότι πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή όλων των σχετικών μερών του κεκτημένου του Σένγκεν στα κράτη μέλη για τα οποία το Συμβούλιο δεν έχει λάβει απόφαση ότι πρέπει να εφαρμόζονται πλήρως ή εν μέρει οι διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν, εξαιρουμένων των κρατών μελών των οποίων η αξιολόγηση θα έχει ήδη ολοκληρωθεί κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.
2. Η επαλήθευση που προβλέπεται στο στοιχείο β) της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου δεν θίγει το άρθρο 23 δεύτερο εδάφιο όσον αφορά τα κράτη μέλη στα οποία οι διαδικασίες αξιολόγησης έχουν ήδη αρχίσει στις 26 Νοεμβρίου 2013.
3. Οι εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη τα οποία, σύμφωνα με την οικεία πράξη προσχώρησης, δεν εφαρμόζουν ακόμη πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν, συμμετέχουν πάντως στην αξιολόγηση όλων των μερών του κεκτημένου του Σένγκεν.
Άρθρο 2
Ορισμός
Για τον σκοπό του παρόντος κανονισμού, ως «κεκτημένο του Σένγκεν» νοούνται οι διατάξεις που έχουν ενσωματωθεί στο πλαίσιο της Ένωσης σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 19 που προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, καθώς και οι πράξεις που τις αναπτύσσουν ή άλλως συνδέονται με αυτές.
Άρθρο 3
Αρμοδιότητες
1. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή είναι από κοινού αρμόδιοι για την εφαρμογή του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης, όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό, με την υποστήριξη των οργανισμών, φορέων και υπηρεσιών της Ένωσης που συμμετέχουν στην εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν.
2. Η Επιτροπή αναλαμβάνει γενικό συντονιστικό ρόλο όσον αφορά τη θέσπιση ετήσιων και πολυετών προγραμμάτων αξιολόγησης, τη σύνταξη ερωτηματολογίων και τον καθορισμό χρονοδιαγραμμάτων, τη διεξαγωγή επισκέψεων και την εκπόνηση εκθέσεων αξιολόγησης και σχετικών συστάσεων. Εξασφαλίζει επίσης την παρακολούθηση και τον έλεγχο των εκθέσεων αξιολόγησης και των συστάσεων σύμφωνα με το άρθρο 16.
3. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή συνεργάζονται πλήρως σε όλα τα στάδια των αξιολογήσεων, ούτως ώστε να εκτελούν τα καθήκοντα που τους έχουν ανατεθεί δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 4
Αξιολογήσεις
1. Οι αξιολογήσεις μπορούν να καλύπτουν όλο το φάσμα του κεκτημένου του Σένγκεν, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής και αποδοτικής εφαρμογής από τα κράτη μέλη των συνοδευτικών μέτρων στους τομείς των εξωτερικών συνόρων, της πολιτικής των θεωρήσεων, του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν, της προστασίας των δεδομένων, της αστυνομικής συνεργασίας, της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, καθώς και της απουσίας ελέγχου στα εσωτερικά σύνορα. Όλες οι αξιολογήσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη λειτουργία των αρχών οι οποίες εφαρμόζουν τα σχετικά μέρη του κεκτημένου του Σένγκεν, όπως καθορίζονται στην παρούσα παράγραφο.
2. Οι αξιολογήσεις μπορεί να συνίστανται σε ερωτηματολόγια και σε επιτόπιες επισκέψεις, προαναγγελλόμενες ή απροειδοποίητες. Των προαναγγελλόμενων επιτόπιων επισκέψεων προηγείται ερωτηματολόγιο. Οι επιτόπιες επισκέψεις και τα ερωτηματολόγια μπορούν, κατά περίπτωση, να χρησιμοποιούνται ανεξάρτητα ή σε συνδυασμό για την αξιολόγηση συγκεκριμένων κρατών μελών και/ή συγκεκριμένων τομέων.
3. Τόσο τα ερωτηματολόγια όσο και οι επιτόπιες επισκέψεις μπορούν να συμπληρώνονται από παρουσιάσεις του τομέα που καλύπτει η αξιολόγηση από το αξιολογούμενο κράτος μέλος.
Άρθρο 5
Πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης
1. Η Επιτροπή καταρτίζει πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης που καλύπτει περίοδο πέντε ετών, κατά περίπτωση κατόπιν διαβούλευσης με τον Frontex και την Ευρωπόλ, το αργότερο έξι μήνες πριν από την έναρξη της επόμενης πενταετούς περιόδου. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2. Η Επιτροπή διαβιβάζει το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
2. Κάθε κράτος μέλος αξιολογείται κατά τη διάρκεια κάθε πενταετούς περιόδου που καλύπτει το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης. Το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης αναφέρει τη σειρά των κρατών μελών που θα αξιολογούνται κάθε έτος. Η σειρά αξιολόγησης των κρατών μελών λαμβάνει υπόψη το χρόνο που έχει παρέλθει από την προηγούμενη αξιολόγηση και την ισορροπία μεταξύ των διαφόρων μερών του κεκτημένου του Σένγκεν που αξιολογούνται.
3. Το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης μπορεί να προσαρμοστεί, αν υπάρχει ανάγκη, σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στην παράγραφο 1.
4. Το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης μπορεί να περιλαμβάνει παραπομπές σε θεματικές αξιολογήσεις, όπως αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β).
5. Το πρώτο πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης καταρτίζεται έως τις 27ης Μαΐου 2014. Η ημερομηνία έναρξης του εν λόγω προγράμματος είναι η 27ης Νοεμβρίου 2014 και η ημερομηνία λήξης η 31ης Δεκεμβρίου 2019.
Άρθρο 6
Ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης
1. Η Επιτροπή καταρτίζει ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης έως τις 31 Οκτωβρίου του έτους που προηγείται εκείνου το οποίο αφορά το πρόγραμμα, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις αναλύσεις κινδύνων που παρέχει ο Frontex, σύμφωνα με το άρθρο 7 και, κατά περίπτωση, τις πληροφορίες που παρέχονται από την Ευρωπόλ και άλλους οργανισμούς, φορείς και υπηρεσίες της Ένωσης, σύμφωνα ιδίως με το άρθρο 8.
Το ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης περιέχει προτάσεις για την αξιολόγηση:
α)
της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν ή μερών αυτού από ένα κράτος μέλος, όπως ορίζεται στο πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης και
β)
κατά περίπτωση, της εφαρμογής συγκεκριμένων μερών του κεκτημένου του Σένγκεν σε διάφορα κράτη μέλη (π.χ. θεματικές αξιολογήσεις).
2. Η Επιτροπή καταρτίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, το πρώτο τμήμα του ετήσιου προγράμματος αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένου του προσωρινού χρονοδιαγράμματος των επιτόπιων επισκέψεων. Το εν λόγω τμήμα απαριθμεί τα κράτη μέλη που θα αξιολογηθούν κατά το επόμενο έτος σύμφωνα με το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης, τους τομείς που θα αξιολογηθούν και τις επιτόπιες επισκέψεις. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2. Η Επιτροπή διαβιβάζει το ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
3. Η Επιτροπή καταρτίζει σχέδιο του δεύτερου τμήματος του ετήσιου προγράμματος αξιολόγησης και το εγκρίνει. Το εν λόγω τμήμα περιλαμβάνει κατάλογο των απροειδοποίητων επιτόπιων επισκέψεων που θα διεξαχθούν κατά το επόμενο έτος. Θεωρείται εμπιστευτικό και δεν ανακοινώνεται.
4. Το ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης μπορεί να αναπροσαρμοστεί, αν υπάρχει ανάγκη, σύμφωνα με τις παραγράφους 2 και 3.
5. Το πρώτο πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης καταρτίζεται έως τις 27ης Μαΐου 2014. Η ημερομηνία έναρξης του εν λόγω προγράμματος είναι η 27ης Νοεμβρίου 2014 και η ημερομηνία λήξης η 31ης Δεκεμβρίου 2014.
Άρθρο 7
Αναλύσεις κινδύνων του Frontex
1. Μέχρι τις 31 Αυγούστου κάθε έτους, ο Frontex υποβάλλει στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη ανάλυση κινδύνων σύμφωνα με την εντολή του. Η εν λόγω ανάλυση κινδύνων λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, την παράνομη μετανάστευση και τις σημαντικές αλλαγές στο επιχειρησιακό περιβάλλον στα εξωτερικά σύνορα και περιλαμβάνει συστάσεις για τις προτεραιότητες αξιολόγησης κατά το επόμενο έτος. Οι συστάσεις αναφέρονται σε συγκεκριμένα τμήματα των εξωτερικών συνόρων και σε συγκεκριμένα σημεία διέλευσης των συνόρων που θα πρέπει να αξιολογηθούν κατά το επόμενο έτος στο πλαίσιο του πολυετούς προγράμματος αξιολόγησης. Η Επιτροπή διαβιβάζει χωρίς καθυστέρηση την εν λόγω ανάλυση κινδύνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
2. Μέχρι τις 31 Αυγούστου κάθε έτους, ο Frontex υποβάλλει στην Επιτροπή χωριστή ανάλυση κινδύνων η οποία είναι διαφορετική από εκείνη που αναφέρεται στην παράγραφο 1 και περιλαμβάνει συστάσεις για τις προτεραιότητες αξιολόγησης που θα πραγματοποιηθούν με απροειδοποίητες επιτόπιες επισκέψεις κατά το επόμενο έτος, ανεξαρτήτως της σειράς των κρατών μελών τα οποία θα αξιολογηθούν κάθε έτος κατά το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2. Οι εν λόγω συστάσεις μπορεί να αφορούν οποιαδήποτε περιοχή ή συγκεκριμένη περιφέρεια και περιλαμβάνουν τουλάχιστον δέκα συγκεκριμένα τμήματα των εξωτερικών συνόρων και τουλάχιστον δέκα συγκεκριμένα σημεία διέλευσης των συνόρων. Η Επιτροπή δύναται ανά πάσα στιγμή να ζητήσει από τον Frontex να της υποβάλει ανάλυση κινδύνων, διατυπώνοντας συστάσεις για αξιολογήσεις που θα πραγματοποιηθούν με αιφνιδιαστικές επιτόπιες επισκέψεις.
3. Οι αναλύσεις κινδύνων, που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 και θα παράσχει ο Frontex, υποβάλλονται την πρώτη φορά στην Επιτροπή το αργότερο έως τις 27ης Φεβρουαρίου 2014.
Άρθρο 8
Αναλύσεις κινδύνων από οργανισμούς, φορείς και υπηρεσίες της Ένωσης πέραν του Frontex
Όπου κρίνεται σκόπιμο, η Επιτροπή ζητά από οργανισμούς, φορείς και υπηρεσίες της Ένωσης πέραν του Frontex, που συμμετέχουν στην υλοποίηση του κεκτημένου του Σένγκεν, να προβούν σε αναλύσεις κινδύνων, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα, στον βαθμό που η διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα ενδεχομένως υπονομεύουν την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν από τα κράτη μέλη. Οι εν λόγω αναλύσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην κατάρτιση των ετήσιων προγραμμάτων αξιολόγησης.
Άρθρο 9
Ερωτηματολόγιο
1. Η Επιτροπή, μέσω εκτελεστικών πράξεων, καταρτίζει και επικαιροποιεί σχέδιο τυποποιημένου ερωτηματολογίου σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη. Μπορεί να ζητείται η γνώμη του Frontex και της Ευρωπόλ για το σχέδιο τυποποιημένου ερωτηματολογίου. Το τυποποιημένο ερωτηματολόγιο καλύπτει τη σχετική νομοθεσία, τις κοινώς συμφωνηθείσες συστάσεις και βέλτιστες πρακτικές, ιδίως σύμφωνα με τους καταλόγους Σένγκεν, και τα οργανωτικά και τεχνικά μέσα που προβλέπονται για την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν, καθώς και τα διαθέσιμα στατιστικά δεδομένα για κάθε τομέα της αξιολόγησης. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2.
2. Έως την 1η Ιουλίου κάθε έτους, η Επιτροπή αποστέλλει το τυποποιημένο ερωτηματολόγιο σε εκείνα τα κράτη μέλη που θα αξιολογηθούν κατά το επόμενο έτος. Τα κράτη μέλη αποστέλλουν στην Επιτροπή τις απαντήσεις τους στο ερωτηματολόγιο εντός οκτώ εβδομάδων από τη διαβίβασή του. Η Επιτροπή καθιστά τις απαντήσεις γνωστές στα άλλα κράτη μέλη και ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τις απαντήσεις. Αν ζητηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ιδίως λόγω της σοβαρότητας του ζητήματος, η Επιτροπή, κατά περίπτωση και σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες σχετικά με τις σχέσεις ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή, ενημερώνει επίσης το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το περιεχόμενο συγκεκριμένης απάντησης.
Άρθρο 10
Ομάδες υπεύθυνες για τις επιτόπιες επισκέψεις
1. Η ομάδα που είναι υπεύθυνη για τις επιτόπιες επισκέψεις («επιτόπια ομάδα») απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες διορισμένους από τα κράτη μέλη και από αντιπροσώπους της Επιτροπής.
2. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να διορίσουν εμπειρογνώμονες που είναι διαθέσιμοι να συμμετάσχουν στις αντίστοιχες επιτόπιες επισκέψεις, επισημαίνοντας τον τομέα εμπειρογνωμοσύνης τους.
Όσον αφορά τις προαναγγελλόμενες επιτόπιες επισκέψεις, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να διορίσουν εμπειρογνώμονες το αργότερο τρεις μήνες πριν από την προγραμματισμένη αρχή της επιτόπιας επίσκεψης. Τα κράτη μέλη διορίζουν εμπειρογνώμονες εντός δύο εβδομάδων από την παραλαβή της εν λόγω πρόσκλησης.
Όσον αφορά τις απροειδοποίητες επιτόπιες επισκέψεις, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να διορίσουν εμπειρογνώμονες το αργότερο δύο εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη αρχή της επιτόπιας επίσκεψης. Τα κράτη μέλη διορίζουν εμπειρογνώμονες εντός 72 ωρών από την παραλαβή της εν λόγω πρόσκλησης.
3. Ο μέγιστος αριθμός αντιπροσώπων της Επιτροπής που συμμετέχουν σε επιτόπια επίσκεψη είναι δύο. Ο μέγιστος αριθμός εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών που συμμετέχουν σε προαναγγελλόμενη επιτόπια επίσκεψη είναι οκτώ και έξι για απροειδοποίητη επιτόπια επίσκεψη.
Εάν οι εμπειρογνώμονες που έχουν διοριστεί από τα κράτη μέλη υπερβαίνουν τον σχετικό μέγιστο αριθμό που καθορίζεται στο πρώτο εδάφιο, η Επιτροπή, κατόπιν διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, διορίζει τα μέλη της ομάδας με βάση τη γεωγραφική ισορροπία και τις αρμοδιότητες των εμπειρογνωμόνων.
4. Οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών δεν μπορούν να συμμετέχουν σε αποστολή αξιολόγησης που περιλαμβάνει επιτόπια επίσκεψη στο κράτος μέλος στο οποίο απασχολούνται.
5. Η Επιτροπή μπορεί να καλέσει τον Frontex, την Ευρωπόλ ή άλλους οργανισμούς, φορείς ή υπηρεσίες της Ένωσης που δραστηριοποιούνται στην υλοποίηση του κεκτημένου του Σένγκεν να διορίσουν έναν αντιπρόσωπο για να συμμετάσχει, ως παρατηρητής, σε επιτόπια επίσκεψη που αφορά τομέα ο οποίος καλύπτεται από την εντολή τους.
6. Οι επικεφαλής εμπειρογνώμονες επιτόπιας ομάδας είναι ένας αντιπρόσωπος της Επιτροπής και ένας εμπειρογνώμονας από ένα κράτος μέλος, που διορίζονται από κοινού από τα μέλη της εν λόγω ομάδας το συντομότερο δυνατό μετά τη συγκρότηση της ομάδας. Οι επικεφαλής εμπειρογνώμονες διορίζονται εγκαίρως πριν από την κατάρτιση του λεπτομερούς προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2.
Άρθρο 11
Ομάδες υπεύθυνες για τις αξιολογήσεις βάσει ερωτηματολογίου
1. Εάν ένα ερωτηματολόγιο χρησιμοποιείται ανεξάρτητα, δηλαδή χωρίς να ακολουθείται από επιτόπια επίσκεψη σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2, η ομάδα που είναι υπεύθυνη για τις αξιολογήσεις των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο («ομάδα ερωτηματολογίου») αποτελείται από εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και αντιπροσώπους της Επιτροπής.
2. Όταν αποστέλλει το ερωτηματολόγιο στο προς αξιολόγηση κράτος μέλος, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να διορίσουν εμπειρογνώμονες που είναι διαθέσιμοι να συμμετάσχουν στην αξιολόγηση, επισημαίνοντας τον τομέα εμπειρογνωμοσύνης τους. Τα κράτη μέλη διορίζουν εμπειρογνώμονες εντός δύο εβδομάδων από την παραλαβή της εν λόγω πρόσκλησης. Οι εμπειρογνώμονες διορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφοι 3 και 4.
Άρθρο 12
Εμπειρογνώμονες
Οι εμπειρογνώμονες που συμμετέχουν στις αξιολογήσεις διαθέτουν τα κατάλληλα προσόντα, μεταξύ άλλων, άριστες θεωρητικές γνώσεις και πρακτική εμπειρία στους τομείς που καλύπτονται από το μηχανισμό αξιολόγησης, καθώς και άρτιες γνώσεις ως προς τις αρχές, τις διαδικασίες και τις τεχνικές αξιολόγησης, και είναι σε θέση να επικοινωνούν αποτελεσματικά σε μια κοινή γλώσσα. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή, σε συνεργασία με τους σχετικούς οργανισμούς, φορείς ή υπηρεσίες της Ένωσης, μεριμνούν ώστε οι εμπειρογνώμονες να επιμορφώνονται επαρκώς, μεταξύ άλλων σε ό,τι αφορά τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Άρθρο 13
Διεξαγωγή των επιτόπιων επισκέψεων
1. Οι επιτόπιες ομάδες λαμβάνουν όλα τα αναγκαία προπαρασκευαστικά μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα, η ακρίβεια και η συνοχή των επιτόπιων επισκέψεων.
2. Το λεπτομερές πρόγραμμα των προαναγγελλόμενων επιτόπιων επισκέψεων καταρτίζεται από την Επιτροπή σε στενή συνεργασία με τους επικεφαλής εμπειρογνώμονες και το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Τα κράτη μέλη ενημερώνονται σχετικά με το εν λόγω πρόγραμμα. Το λεπτομερές πρόγραμμα των απροειδοποίητων επιτόπιων επισκέψεων καταρτίζεται από την Επιτροπή.
Ζητείται η γνώμη του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους και του ανακοινώνονται το χρονοδιάγραμμα και το λεπτομερές πρόγραμμα:
α)
τουλάχιστον έξι εβδομάδες πριν από την ημερομηνία κατά την οποία πρόκειται να πραγματοποιηθεί η προαναγγελλόμενη επιτόπια επίσκεψη,
β)
τουλάχιστον 24 ώρες πριν από τη διεξαγωγή της απροειδοποίητης επιτόπιας επίσκεψης.
Οι απροειδοποίητες επιτόπιες επισκέψεις στα εσωτερικά σύνορα πραγματοποιούνται χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του ή των ενδιαφερόμενων κρατών μελών. Οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές για τις πρακτικές ρυθμίσεις των εν λόγω επισκέψεων καθορίζονται από την Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη.
3. Τα μέλη της επιτόπιας ομάδας φέρουν έγγραφα ταυτότητας με τα οποία τους επιτρέπεται η διεξαγωγή των επιτόπιων επισκέψεων σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
4. Το κράτος μέλος που πρόκειται να αξιολογηθεί μεριμνά ώστε η επιτόπια ομάδα να είναι σε θέση να ασκεί την εντολή της ώστε να επαληθεύσει τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τους υπό αξιολόγηση τομείς. Εξασφαλίζει ιδίως ότι η επιτόπια ομάδα μπορεί να απευθύνεται απευθείας στα αρμόδια άτομα και έχει πρόσβαση σε όλους τους τομείς, τους χώρους και τα έγγραφα που απαιτούνται για τη διεξαγωγή της αξιολόγησης.
5. Το κράτος μέλος που πρόκειται να αξιολογηθεί επικουρεί την επιτόπια ομάδα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της με κάθε μέσο εντός των έννομων εξουσιών του.
6. Στην περίπτωση προαναγγελλόμενων επισκέψεων, η Επιτροπή παρέχει εκ των προτέρων στο κράτος μέλος που πρόκειται να αξιολογηθεί τα ονόματα των εμπειρογνωμόνων της επιτόπιας ομάδας. Το εν λόγω κράτος μέλος ορίζει ένα σημείο επαφής προκειμένου να ρυθμίζονται οι πρακτικές λεπτομέρειες για την επιτόπια επίσκεψη.
7. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη είναι αρμόδια για τη ρύθμιση των αναγκαίων λεπτομερειών σχετικά με τη μετακίνηση προς και από τα κράτη μέλη που πρόκειται να αξιολογηθούν των αντίστοιχων εμπειρογνωμόνων τους που συμμετέχουν στην επιτόπια ομάδα. Τα οδοιπορικά και τα έξοδα διαμονής των εμπειρογνωμόνων που συμμετέχουν στις επιτόπιες επισκέψεις επιστρέφονται από την Επιτροπή.
Τα κράτη μέλη που πρόκειται να αξιολογηθούν είναι αρμόδια για τη ρύθμιση των αναγκαίων λεπτομερειών σχετικά με τη διαμονή και την αναγκαία μετακίνηση στον συγκεκριμένο τόπο. Όσον αφορά τις απροειδοποίητες επιτόπιες επισκέψεις, η Επιτροπή διευκολύνει τη ρύθμιση των λεπτομερειών σχετικά με τη διαμονή των εμπειρογνωμόνων.
Άρθρο 14
Εκθέσεις αξιολόγησης
1. Έπειτα από κάθε αξιολόγηση συντάσσεται έκθεση αξιολόγησης. Η έκθεση αξιολόγησης στηρίζεται στα πορίσματα της επιτόπιας επίσκεψης και του ερωτηματολογίου κατά περίπτωση. Όσον αφορά τις επιτόπιες επισκέψεις, η έκθεση αξιολόγησης συντάσσεται από την επιτόπια ομάδα κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.
Οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και οι αντιπρόσωποι της Επιτροπής αναλαμβάνουν τη γενική ευθύνη της σύνταξης της έκθεσης αξιολόγησης και της εξασφάλισης της ακεραιότητας και της ποιότητάς της. Σε περίπτωση ασυμφωνίας, η επιτόπια ομάδα ή η ομάδα ερωτηματολογίου, κατά περίπτωση, προσπαθεί να επιτύχει συμβιβαστική λύση.
2. Η έκθεση αξιολόγησης αναλύει τις ποιοτικές, ποσοτικές, επιχειρησιακές, διοικητικές και οργανωτικές πτυχές κατά περίπτωση και καταγράφει τυχόν ελλείψεις που διαπιστώνονται κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης.
3. Σε κάθε πόρισμα της έκθεσης αξιολόγησης δίδεται μία από τις ακόλουθες αποτιμήσεις:
α)
συμβατό,
β)
συμβατό αλλά απαιτούνται βελτιώσεις,
γ)
μη συμβατό.
4. Η Επιτροπή κοινοποιεί το σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης στο αξιολογούμενο κράτος μέλος εντός έξι εβδομάδων από την επιτόπια επίσκεψη ή την παραλαβή της απάντησης στο ερωτηματολόγιο, κατά περίπτωση. Το αξιολογούμενο κράτος μέλος διατυπώνει παρατηρήσεις επί του σχεδίου έκθεσης αξιολόγησης εντός δύο εβδομάδων από την παραλαβή του. Κατόπιν αιτήματος του αξιολογούμενου κράτους μέλους πραγματοποιείται συντακτική συνεδρίαση. Οι παρατηρήσεις του αξιολογούμενου κράτους μέλους μπορούν να αντικατοπτρίζονται στο σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης.
5. Το σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης και τα επ’ αυτού σχόλια του αξιολογούμενου κράτους μέλους υποβάλλονται από την Επιτροπή στα άλλα κράτη μέλη, τα οποία καλούνται να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί της απάντησης στο ερωτηματολόγιο, του σχεδίου έκθεσης αξιολόγησης και των παρατηρήσεων του αξιολογούμενου κράτους μέλους.
Σε αυτήν τη βάση, η Επιτροπή, εάν είναι αναγκαίο αφού επιφέρει τις σχετικές αλλαγές στο σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης, εκδίδει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, την έκθεση αξιολόγησης. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2. Η Επιτροπή διαβιβάζει την έκθεση αξιολόγησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Άρθρο 15
Συστάσεις
1. Κατά τη σύνταξη της έκθεσης αξιολόγησης και υπό το πρίσμα των ευρημάτων και των εκτιμήσεων που περιλαμβάνει η εν λόγω έκθεση αξιολόγησης, οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και οι αντιπρόσωποι της Επιτροπής καταρτίζουν σχέδια συστάσεων για μέτρα αποκατάστασης που αποσκοπούν στην κάλυψη τυχόν ελλείψεων που εντοπίζονται κατά την αξιολόγηση και καθορίζουν τις προτεραιότητες για την υλοποίησή τους, καθώς και, όπου κρίνεται σκόπιμο, παραδείγματα ορθών πρακτικών.
2. Η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση στο Συμβούλιο για την έκδοση των συστάσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1.
3. Το Συμβούλιο εκδίδει τις συστάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και τις διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στα εθνικά κοινοβούλια.
Άρθρο 16
Συνέχεια και παρακολούθηση
1. Εντός τριών μηνών από την έκδοση των συστάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 15, το αξιολογούμενο κράτος μέλος υποβάλλει στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο σχέδιο δράσης προς αποκατάσταση των ελλείψεων που τυχόν επισημάνθηκαν στην έκθεση αξιολόγησης. Εάν οι συστάσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το αξιολογούμενο κράτος μέλος αμελεί σοβαρά τις υποχρεώσεις του, το εν λόγω κράτος μέλος υποβάλλει το σχέδιο δράσης του εντός ενός μηνός από την έκδοση των εν λόγω συστάσεων. Η Επιτροπή διαβιβάζει το εν λόγω σχέδιο δράσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
2. Έπειτα από διαβούλευση με την επιτόπια ομάδα ή την ομάδα ερωτηματολογίου, κατά περίπτωση, η Επιτροπή υποβάλλει την εκτίμησή της ως προς την καταλληλότητα του σχεδίου δράσης στο Συμβούλιο εντός μηνός από την παραλαβή του σχεδίου δράσης του αξιολογούμενου κράτους μέλους. Τα άλλα κράτη μέλη καλούνται να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί του σχεδίου δράσης.
3. Το αξιολογούμενο κράτος μέλος υποβάλλει στην Επιτροπή έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του σχεδίου δράσης του εντός έξι μηνών από την έκδοση των συστάσεων και εξακολουθεί να υποβάλλει εκθέσεις κάθε τρεις μήνες μέχρις ότου υλοποιηθεί πλήρως το σχέδιο δράσης.
4. Παρά την περίοδο των έξι μηνών που προβλέπεται για την υποβολή έκθεσης σχετικά με την υλοποίηση του σχεδίου δράσης που αναφέρεται στην παράγραφο 3, εάν οι συστάσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το αξιολογούμενο κράτος μέλος αμελεί σοβαρά τις υποχρεώσεις του, το εν λόγω κράτος μέλος υποβάλλει έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του σχεδίου δράσης του εντός τριών μηνών από την έκδοση των συστάσεων.
5. Ανάλογα με τη σοβαρότητα των ελλείψεων που επισημάνθηκαν και τα μέτρα που λαμβάνονται για την αποκατάστασή τους, η Επιτροπή μπορεί να προγραμματίσει προαναγγελλόμενες νέες επιτόπιες επισκέψεις για να επαληθεύσει την υλοποίηση του σχεδίου δράσης. Η Επιτροπή προσκαλεί τουλάχιστον τέσσερις εμπειρογνώμονες που συμμετείχαν στην επιτόπια επίσκεψη να συμμετάσχουν στη νέα επίσκεψη. Η Επιτροπή μπορεί να προσκαλέσει παρατηρητές να συμμετάσχουν στη νέα επίσκεψη. Η Επιτροπή καταρτίζει το πρόγραμμα της νέας επίσκεψης. Το αξιολογούμενο κράτος μέλος ενημερώνεται σχετικά με το πρόγραμμα τουλάχιστον ένα μήνα πριν από την προγραμματιζόμενη νέα επίσκεψη. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να προγραμματίσει απροειδοποίητες επιτόπιες νέες επισκέψεις.
6. Η Επιτροπή ενημερώνει ανά τακτά διαστήματα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την υλοποίηση των σχεδίων δράσης ή των μέτρων βελτίωσης που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.
7. Αν επιτόπια επίσκεψη αποκαλύψει σημαντική ανεπάρκεια που θεωρείται ότι συνιστά σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη ή την εσωτερική ασφάλεια εντός του χώρου χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα, η Επιτροπή, με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή κράτους μέλους, ενημερώνει σχετικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το ταχύτερο δυνατό.
8. Όταν το κράτος μέλος κρίνεται ότι συμμορφώνεται αλλά οι συστάσεις περιέχουν υποδείξεις για πιθανές περαιτέρω βελτιώσεις σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3 στοιχείο β), το αξιολογούμενο κράτος μέλος διαβιβάζει στην Επιτροπή την εκτίμησή του για την ενδεχόμενη υλοποίηση των εν λόγω υποδείξεων εντός έξι μηνών από την έκδοση των συστάσεων.
Άρθρο 17
Ευαίσθητες πληροφορίες
Οποιεσδήποτε πληροφορίες λαμβάνουν τα μέλη των επιτόπιων ομάδων και των ομάδων ερωτηματολογίου κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους θεωρούνται εμπιστευτικού χαρακτήρα. Οι εκθέσεις αξιολόγησης που συντάσσονται μετά τις επιτόπιες επισκέψεις διαβαθμίζονται ως EU RESTRICTED/RESTREINT UE, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες ασφαλείας. Η διαβάθμιση δεν αποκλείει τη διάθεση των πληροφοριών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η διαβίβαση και επεξεργασία των πληροφοριών και των εγγράφων που διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό τηρεί τους κανόνες σχετικά με την περαιτέρω διαβίβαση και την επεξεργασία διαβαθμισμένων πληροφοριών που εφαρμόζονται μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής. Η Επιτροπή, ύστερα από διαβούλευση με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, αποφασίζει ποιο μέρος της έκθεσης αξιολόγησης μπορεί να δημοσιοποιηθεί.
Άρθρο 18
Προϋποθέσεις συμμετοχής του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας
1. Οι εμπειρογνώμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία συμμετέχουν στην αξιολόγηση μόνο για όσα μέρη του κεκτημένου του Σένγκεν τούς επιτρέπεται να συμμετέχουν.
2. Οι αξιολογήσεις, όπως περιγράφονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1, καλύπτουν την αποτελεσματική και ουσιαστική εφαρμογή εκ μέρους του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας μόνο όσων μερών του κεκτημένου του Σένγκεν τούς επιτρέπεται να συμμετέχουν.
3. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία συμμετέχουν στην έκδοση των συστάσεων από το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 3, μόνο ως προς τα μέρη του κεκτημένου του Σένγκεν στα οποία τους επιτρέπεται να συμμετέχουν.
Άρθρο 19
Ενημέρωση των εθνικών κοινοβουλίων
Η Επιτροπή ενημερώνει τα εθνικά κοινοβούλια σχετικά με το περιεχόμενο και τα αποτελέσματα της αξιολόγησης.
Άρθρο 20
Έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο
Η Επιτροπή υποβάλλει ετήσια λεπτομερή έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις αξιολογήσεις που διεξάγονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Η εν λόγω έκθεση δημοσιοποιείται και περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τις αξιολογήσεις που διεξήχθησαν το προηγούμενο έτος, τα συμπεράσματα σχετικά με κάθε αξιολόγηση και την επικρατούσα κατάσταση ως προς τα μέτρα αποκατάστασης. Η Επιτροπή διαβιβάζει την εν λόγω έκθεση στα εθνικά κοινοβούλια.
Άρθρο 21
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Η εν λόγω επιτροπή είναι επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011. Στις περιπτώσεις που η επιτροπή δεν εκφέρει γνώμη, η Επιτροπή δεν εγκρίνει το σχέδιο εκτελεστικής πράξης και εφαρμόζεται το άρθρο 5 παράγραφος 4 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 22
Επανεξέταση
Η Επιτροπή επανεξετάζει τη λειτουργία του παρόντος κανονισμού και υποβάλλει έκθεση στο Συμβούλιο εντός 6 μηνών από την έγκριση όλων των εκθέσεων αξιολόγησης που αφορούν τις αξιολογήσεις που καλύπτει το πρώτο πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης το οποίο αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 5. Η εν λόγω επανεξέταση καλύπτει όλα τα στοιχεία του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας των διαδικασιών έκδοσης πράξεων βάσει του μηχανισμού αξιολόγησης. Η Επιτροπή διαβιβάζει την έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Άρθρο 23
Μεταβατικές διατάξεις και κατάργηση
Με την επιφύλαξη του δεύτερου και τρίτου εδαφίου του παρόντος άρθρου, η απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 καταργείται από τις 26ης Νοεμβρίου 2013.
Το μέρος I της απόφασης που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο εξακολουθεί να εφαρμόζεται έως την 1η Ιανουαρίου 2016 όσον αφορά τις διαδικασίες αξιολόγησης των κρατών μελών οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει στις 26 Νοεμβρίου 2013.
Το μέρος II της απόφασης που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο εξακολουθεί να εφαρμόζεται έως τις 27ης Νοεμβρίου 2014 όσον αφορά τις διαδικασίες αξιολόγησης των κρατών μελών οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει στις 26 Νοεμβρίου 2013.
Άρθρο 24
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Λουξεμβούργο, 7 Οκτωβρίου 2013.