РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 848/2012 НА КОМИСИЯТА
от 19 септември 2012 година
за изменение на приложение XVII към Регламент (ЕО) № 1907/2006 на Европейския парламент и на Съвета относно регистрацията, оценката, разрешаването и ограничаването на химикали („REACH“) по отношение на фенилживачните съединения
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕО) № 1907/2006 на Европейския парламент и на Съвета от 18 декември 2006 г. относно регистрацията, оценката, разрешаването и ограничаването на химикали (REACH), за създаване на Европейска агенция по химикали, за изменение на Директива 1999/45/ЕО и за отмяна на Регламент (ЕИО) № 793/93 на Съвета и Регламент (ЕО) № 1488/94 на Комисията, както и на Директива 76/769/ЕИО на Съвета и директиви 91/155/ЕИО, 93/67/ЕИО, 93/105/ЕО и 2000/21/ЕО на Комисията (1), и по-специално член 68, параграф 1 от него,
като има предвид, че:
(1)
В съобщението си до Съвета и Европейския парламент за стратегия на Общността относно живака (2) Комисията подчерта, че е необходимо да бъдат намалени съдържанието на живак в околната среда и експозицията на човека на живак, и наред с други мерки предложи като цели намаляването на въвеждането в обращение на живак в обществото чрез ограничаване на предлагането и търсенето на живак, намаляване на емисиите на живак и защита от емисиите на живак. Посоченото съобщение бе преразгледано през 2010 г. (3)
(2)
Съветът неколкократно потвърди ангажираността си с общата цел за защита на човешкото здраве и на околната среда от освобождаване на живак и живачни съединения чрез свеждане до минимум и, където е възможно, окончателно прекратяване в световен мащаб на причиненото от човека освобождаване на живак във въздуха, водата и почвата. В този контекст Съветът подчерта, че при наличие на друго надеждно решение употребата на съдържащите живак продукти следва да бъде прекратена възможно най-бързо и пълно, като крайната цел е преустановяването на употребата на всички съдържащи живак продукти, като се вземат предвид техническите и икономическите обстоятелства и необходимостта от научни изследвания и разработки (4).
(3)
Живакът и неговите съединения са силно токсични за хората, екосистемите, флората и фауната. Високите дози живак могат да бъдат смъртоносни за хората, но дори относително ниски дози могат да окажат значително вредно въздействие върху развитието на нервната система, а освен това е възможно да съществува връзка между такива дози и вредно въздействие върху сърдечно-съдовата, имунната и репродуктивната система. Живакът се смята за устойчив замърсител в световен мащаб, който под различни форми се намира в обращение между въздуха, водата, седиментите, почвата и живите организми, а в околната среда може да се превърне в метилживак, най-токсичната форма, под която се среща живакът.
(4)
В Регламент (ЕО) № 1907/2006 се предвижда, че ако държава-членка счита, че производството, пускането на пазара или употребата на вещество в самостоятелен вид, в смес или в изделие представлява риск за здравето на човека или околната среда, който не е адекватно контролиран и по отношение на който трябва да бъдат предприети действия, тя подготвя досие, след като е уведомила за намерението си Европейската агенция по химикали (наричана по-долу „Агенцията“).
(5)
В съответствие с Решение на Съвместния комитет на ЕИП № 25/2008 от 14 март 2008 г. за изменение на приложение II (Технически наредби, стандарти, изпитвания и сертифициране) към Споразумението за ЕИП (5) Регламент (ЕО) № 1907/2006 бе включен в Споразумението за европейското икономическо пространство.
(6)
Норвегия е подготвила досие по отношение на пет фенилживачни съединения, а именно фенилживачен ацетат, фенилживачен пропионат, фенилживачен 2-етилхексаноат, фенилживачен октаноат и фенилживачен неодеканоат, в което се доказва, че са необходими действия на равнището на Съюза за справяне с рисковете за човешкото здраве и околната среда, произтичащи от производството, употребата и пускането на пазара на посочените вещества в самостоятелен вид, в смеси или в изделия. Досието бе предоставено на Агенцията с цел започване на процеса на ограничаване.
(7)
Известно е, че петте фенилживачни съединения се употребяват по-специално като катализатори в полиуретанови системи, използвани в покрития, лепила, уплътняващи и еластомерни материали. Съдържащите живак катализатори се включват в структурата на полимера и остават в крайното изделие, от което не се освобождават преднамерено живак или фенилживачни съединения. Не е известно други фенилживачни съединения да се използват като катализатори в полиуретанови системи и поради това те не са били включени в оценката, извършена при подготовката на досието.
(8)
Цикълът на производство и употреба на фенилживачните съединения води до значително освобождаване на живак в околната среда и увеличава общите емисии на живак. По-специално фенилживачните съединения се разграждат в околната среда, при което се получават продукти от разграждането, в това число метилживак, по отношение на които степента на безпокойство е същата както спрямо устойчиви, биоакумулиращи се и токсични вещества (УБТВ). Взаимното преобразуване на метаболитите на фенилживачните съединения придава на последните свойства, позволяващи пренасянето им на големи разстояния. Поради това, че се пораждат продукти от преобразуването/разграждането, притежаващи свойства на УБТВ, фенилживачните съединения трябва да се разглеждат също като УБТВ от гледна точка на контрола на емисиите и експозицията. За тази цел емисиите и експозицията на хората и околната среда следва да се сведат до възможния минимум.
(9)
При хората основната експозиция е с произход от околната среда и може да се осъществи чрез храната, в която е възможно наличието на продукти от разграждането на фенилживачните съединения, в това число и метилживак. Метилживакът може да се биомултиплицира по-специално в хранителната верига във водна среда, което представлява особена опасност за хората и фауната, чийто хранителен режим съдържа голямо количество риба и морска храна. Метилживакът лесно преминава през плацентната бариера и кръвно-мозъчната бариера, като потиска умственото развитие дори преди раждането, което означава, че експозицията на жените в детеродна възраст и на децата поражда особено безпокойство.
(10)
На 10 юни 2011 г. Комитетът за оценка на риска (КОР) към Агенцията прие становището си по предложеното ограничаване, като взе предвид неговата ефективност при ограничаването на рисковете за човешкото здраве и околната среда. Освен това КОР установи, че и други органични съединения на живака могат да бъдат използвани като катализатори при производството на полимери. Тези вещества обаче не са били включени в оценката, извършена при подготовката на досието.
(11)
На 15 септември 2011 г. Комитетът за социално-икономически анализи към Агенцията прие становището си по предложеното ограничаване, като взе предвид неговата ефективност по отношение на справянето с установените рискове от гледна точка на съотношението между свързаните с него социално-икономически ползи и социално-икономически разходи.
(12)
Агенцията е представила на Комисията становищата на Комитета за оценка на риска и на Комитета за социално-икономически анализи.
(13)
Целесъобразно е да се предвиди разумен срок, в който засегнатите заинтересовани страни да предприемат мерките, които биха били необходими, за да се съобразят с мерките, установени в настоящия регламент.
(14)
Мерките, предвидени в настоящия регламент, са в съответствие със становището на комитета, учреден съгласно член 133 от Регламент (ЕО) № 1907/2006,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Приложение XVII към Регламент (ЕО) № 1907/2006 се изменя в съответствие с приложението към настоящия регламент.
Член 2
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Той се прилага от 10 октомври 2017 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Брюксел на 19 септември 2012 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 848/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 19ης Σεπτεμβρίου 2012
για την τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) όσον αφορά τις ενώσεις του φαινυλυδραργύρου
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/45/ΕΚ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1488/94 της Επιτροπής καθώς και της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 91/155/ΕΟΚ, 93/67/ΕΟΚ, 93/105/ΕΚ και 2000/21/ΕΚ (1), και ιδίως το άρθρο 68 παράγραφος 1,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την κοινοτική στρατηγική για τον υδράργυρο (2), η Επιτροπή υπογράμμισε ότι είναι αναγκαίο να μειωθούν τα επίπεδα του υδραργύρου στο περιβάλλον, καθώς και η αντίστοιχη έκθεση του ανθρώπου και πρότεινε, μεταξύ άλλων στόχων, να μειωθεί η θέση σε κυκλοφορία του υδραργύρου στην κοινωνία, με τον περιορισμό της προσφοράς και της ζήτησης, τη μείωση των εκπομπών του υδραργύρου και την προστασία από την έκθεση στον υδράργυρο. Η ανακοίνωση επανεξετάστηκε το 2010 (3).
(2)
Το Συμβούλιο επανέλαβε πολλές φορές την προσήλωσή του στον καθολικό στόχο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος από την ελευθέρωση του υδραργύρου και των ενώσεών του με την ελαχιστοποίηση και, ει δυνατόν, την ολοσχερή εξάλειψη της παγκόσμιας ανθρωπογενούς ελευθέρωσης υδραργύρου στον αέρα, το νερό και το έδαφος. Σ’ αυτό το πλαίσιο, το Συμβούλιο υπογράμμισε ότι τα προϊόντα στα οποία έχει προστεθεί υδράργυρος θα πρέπει να εξαλειφθούν σταδιακά το ταχύτερο δυνατόν και, ει δυνατόν, εντελώς όπου υπάρχουν βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις, με απώτερο στόχο τη σταδιακή εξάλειψη όλων των προϊόντων στα οποία έχει προστεθεί υδράργυρος, λαμβανομένων υπόψη των τεχνικών και οικονομικών περιστάσεων και των αναγκών της επιστημονικής έρευνας και ανάπτυξης (4).
(3)
Ο υδράργυρος και οι ενώσεις του είναι ιδιαίτερα τοξικά για τους ανθρώπους, τα οικοσυστήματα και τα άγρια ζώα και φυτά. Οι υψηλές δόσεις μπορεί να είναι θανατηφόρες για τους ανθρώπους, αλλά ακόμη και σχετικά χαμηλές δόσεις μπορεί να έχουν σοβαρές αρνητικές νευροαναπτυξιακές επιπτώσεις, έχουν μάλιστα συνδεθεί με πιθανές βλαβερές επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό, το ανοσολογικό και το αναπαραγωγικό σύστημα. Ο υδράργυρος θεωρείται ένας παγκοσμίου εμβέλειας έμμονος ρύπος, που κυκλοφορεί μεταξύ αέρα, νερού, ιζημάτων, εδάφους και ζώντων οργανισμών σε διάφορες μορφές, μπορεί δε να μετατραπεί σε μεθυλυδράργυρο, που αποτελεί την πλέον τοξική μορφή του.
(4)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 ορίζει ότι, αν ένα κράτος μέλος θεωρεί ότι η παραγωγή, η διάθεση στην αγορά ή η χρήση μιας ουσίας σε καθαρή μορφή, σε μείγμα ή σε αντικείμενο ενέχει κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία ή για το περιβάλλον, κίνδυνο ο οποίος δεν ελέγχεται επαρκώς και πρέπει να αντιμετωπιστεί, καταρτίζει σχετικό φάκελο, αφού προηγουμένως ενημερώσει τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων (στο εξής «Οργανισμός»).
(5)
Σύμφωνα με την απόφαση της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ αριθ. 25/2008, της 14ης Μαρτίου 2008, για την τροποποίηση του παραρτήματος II (Τεχνικοί κανόνες, πρότυπα, έλεγχος και πιστοποίηση) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (5), ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 ενσωματώθηκε στη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.
(6)
Η Νορβηγία κατάρτισε φάκελο για πέντε ενώσεις του φαινυλυδραργύρου, συγκεκριμένα για τον οξικό φαινυλυδράργυρο, για τον προπιονικό φαινυλυδράργυρο, για τον 2-αιθυλεξανοϊκό φαινυλυδράργυρο, για τον οκτανοϊκό φαινυλυδράργυρο και για τον νεοδεκανοϊκό φαινυλυδράργυρο, ο οποίος καταδεικνύει ότι είναι απαραίτητη η δράση σε ενωσιακό επίπεδο για την αντιμετώπιση του κινδύνου για την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον τον οποίο ενέχει η παραγωγή, η διάθεση στην αγορά και η χρήση των ουσιών αυτών σε καθαρή μορφή, σε μείγματα ή σε αντικείμενα. Ο εν λόγω φάκελος υποβλήθηκε στον Οργανισμό με σκοπό να αρχίσει η διαδικασία επιβολής περιορισμών.
(7)
Οι πέντε ενώσεις του φαινυλυδραργύρου είναι γνωστό ότι χρησιμοποιούνται ιδίως ως καταλύτες σε συστήματα πολυουρεθάνης που χρησιμοποιούνται σε επιστρώσεις, σε κόλλες, σε στεγανωτικά και σε εφαρμογές ελαστομερών. Οι καταλύτες υδραργύρου είναι ενσωματωμένοι στη δομή του πολυμερούς και παραμένουν στο τελικό αντικείμενο από το οποίο δεν ελευθερώνονται εκούσια ούτε ο υδράργυρος ούτε οι φαινυλυδραργυρικές ενώσεις. Άλλες ενώσεις του φαινυλυδραργύρου, για τις οποίες δεν είναι γνωστό ότι χρησιμοποιούνται ως καταλύτες σε συστήματα πολυουρεθάνης, δεν έχουν περιληφθεί στην αξιολόγηση που περιέχει ο φάκελος.
(8)
Ο κύκλος ζωής των φαινυλυδραργυρικών ενώσεων οδηγεί σε σημαντική ελευθέρωση υδραργύρου στο περιβάλλον και αυξάνει τις συνολικές εκπομπές υδραργύρου. Ειδικότερα, οι ενώσεις φαινυλυδραργύρου αποδομούνται στο περιβάλλον και παράγουν προϊόντα αποδόμησης, μεταξύ άλλων, μεθυλυδράργυρο, που παρουσιάζει ισοδύναμο επίπεδο ανησυχίας με τις ανθεκτικές, βιοσυσσωρεύσιμες και τοξικές ουσίες (PBTs). Η αλληλομετατροπή μεταβολιτών των φαινυλυδραργυρικών ενώσεων συνεπάγεται ιδιότητες διασποράς στο περιβάλλον σε μεγάλες αποστάσεις. Συνεπώς, αφού παράγονται προϊόντα μετατροπής/αποδόμησης με ιδιότητες PBT, οι φαινυλυδραργυρικές ενώσεις πρέπει να αντιμετωπιστούν καθαυτές ως ουσίες PBT όσον αφορά τον έλεγχο των εκπομπών και της έκθεσης. Γι’ αυτό τον σκοπό, τόσο η έκθεση όσο και οι εκπομπές στους ανθρώπους και στο περιβάλλον θα πρέπει να ελαχιστοποιηθούν στον μέγιστο δυνατό βαθμό.
(9)
Η κυριότερη έκθεση του ανθρώπου μέσω του περιβάλλοντος μπορεί να γίνεται μέσω των τροφίμων, στα οποία μπορεί να βρίσκονται προϊόντα αποδόμησης φαινυλυδραργυρικών ενώσεων, συμπεριλαμβανομένου του μεθυλυδραργύρου. Ο μεθυλυδράργυρος βιομεγεθύνεται ειδικά στην τροφική αλυσίδα των υδάτινων οικοσυστημάτων, με αποτέλεσμα να καθιστά ιδιαίτερα ευπαθείς τους ανθρώπινους πληθυσμούς και τα άγρια ζώα που τρέφονται σε μεγάλο ποσοστό με ψάρια και θαλασσινά. Ο μεθυλυδράργυρος διαπερνά άμεσα τόσο τον πλακούντιο όσο και τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, με αποτέλεσμα την αναστολή της διανοητικής ανάπτυξης ακόμα και πριν τη γέννηση. Ως εκ τούτου, η έκθεση γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία και η έκθεση παιδιών προκαλεί σοβαρότατες ανησυχίες.
(10)
Στις 10 Ιουνίου 2011 η επιτροπή αξιολόγησης κινδύνων του Οργανισμού εξέδωσε τη γνώμη της για τον προτεινόμενο περιορισμό, λαμβάνοντας υπόψη την αποτελεσματικότητά του για τη μείωση των κινδύνων για την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον. Επιπλέον, η εν λόγω επιτροπή επισήμανε ότι χρησιμοποιούνται ενδεχομένως και άλλες οργανοϋδραργυρικές ενώσεις ως καταλύτες στην παραγωγή πολυμερών. Ωστόσο, αυτές οι ουσίες δεν έχουν περιληφθεί στην αξιολόγηση που περιέχει ο φάκελος.
(11)
Στις 15 Σεπτεμβρίου 2011 η επιτροπή κοινωνικοοικονομικής ανάλυσης του Οργανισμού εξέδωσε τη γνώμη της για τον προτεινόμενο περιορισμό, λαμβάνοντας υπόψη την αποτελεσματικότητά του για την αντιμετώπιση των κινδύνων που εντοπίστηκαν, σε όρους αναλογικότητας μεταξύ κοινωνικοοικονομικών οφελών και κοινωνικοοικονομικού κόστους.
(12)
Ο Οργανισμός υπέβαλε στην Επιτροπή τις γνωμοδοτήσεις της επιτροπής αξιολόγησης κινδύνων και της επιτροπής κοινωνικοοικονομικής ανάλυσης.
(13)
Είναι σκόπιμο να παραχωρηθεί εύλογο χρονικό διάστημα ώστε οι ενδιαφερόμενοι να λάβουν τα μέτρα που ενδεχομένως απαιτούνται για να συμμορφωθούν με τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό.
(14)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 133 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Το παράρτημα XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από τις 10 Οκτωβρίου 2017.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 19 Σεπτεμβρίου 2012.