ДЕЛЕГИРАН РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 183/2014 НА КОМИСИЯТА
от 20 декември 2013 година
за допълване на Регламент (ЕС) № 575/2013 на Европейския парламент и на Съвета относно пруденциалните изисквания за кредитните институции и инвестиционните посредници по отношение на регулаторните технически стандарти, определящи изчисляването на корекциите за специфичен и общ кредитен риск
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕС) № 575/2013 на Европейския парламент и на Съвета от 26 юни 2013 г. относно пруденциалните изисквания за кредитните институции и инвестиционните посредници и за изменение на Регламент (ЕС) № 648/2012 (1), и по-специално член 110, параграф 4, трета алинея от него,
като има предвид, че:
(1)
Регламент (ЕС) № 575/2013 определя корекциите за кредитен риск като сумата на общите и специфичните провизии срещу загуби по кредити, които са признати във финансовите отчети на институцията съгласно приложимата счетоводна рамка, но не установява конкретни правила за определяне на това кои корекции са за общ и кои за специфичен кредитен риск.
(2)
Необходимо е да бъдат предвидени правила във връзка с определянето на сумите, които трябва да бъдат включени при изчисляването на корекциите за кредитен риск, отразяващи загуби, свързани изключително с кредитния риск. Изчисляването на корекциите за кредитен риск при определяне на капиталовите изисквания се ограничава до сумите, с които е намален базовият собствен капитал от първи ред (БСК1) на институцията.
(3)
Свързаните изключително с кредитния риск загуби, които са признати съгласно приложимата счетоводна рамка през текущата финансова година, може да бъдат признати като корекции за кредитен риск, при условие че институцията отчита ефекта в БСК1. Това важи за случаите, при които такива загуби от обезценка, отчетени през финансовата година, не са одобрени в съответствие с член 26, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 575/2013 въпреки съвкупната междинна или годишна печалба и когато тяхното признаване като корекции за кредитен риск би повлияло върху стойността на експозицията или върху капитала от втори ред по-рано, отколкото върху БСК1. Такава корекция не е нужна за междинните загуби по член 36, параграф 1 от Регламент (ЕС) № 575/2013, доколкото загубите за текущата финансова година по този член биват незабавно приспаднати от БСК1.
(4)
Някои разпоредби на Регламент (ЕС) № 575/2013 относно корекциите за кредитен риск се отнасят изрично за задбалансовите позиции. При липсата на подобно разграничение съответните разпоредби се прилагат както за балансовите, така и за задбалансовите позиции.
(5)
Следва да бъдат установени правила, обхващащи тези свързани изключително с кредитния риск загуби, които са признати съгласно приложимата счетоводна рамка и които се приспадат от базовия собствен капитал от първи ред на институцията. Тези правила следва да обхващат обезценките и корекциите на стойността на финансовите активи или провизиите за задбалансови позиции, доколкото те отразяват загуби, свързани изключително с кредитния риск, и при условие че те са признати в отчета за приходите и разходите съгласно приложимата счетоводна рамка. Когато тези загуби са свързани с финансови инструменти, оценявани по справедлива стойност, тези правила следва да обхващат също сумите, признати като обезценка съгласно приложимата счетоводна рамка, или подобни корекции, при условие че те отразяват загуби, свързани с намаляване или влошаване на кредитното качество на актив или на портфейл от активи. На този етап не е целесъобразно да се регламентират други суми, които не представляват обезценка на финансов инструмент съгласно приложимата счетоводна рамка или не отразяват сходно понятие, дори ако тези промени биха могли да включват компонент за кредитен риск.
(6)
За да се подсигури всеобхватният характер на изчислението, е необходимо всяка сума, която е от значение за целите, изброени в член 110, параграф 4, първа алинея от Регламент (ЕС) № 575/2013, да бъде отнесена или към изчисляването на корекциите за общ кредитен риск, или към изчисляването на корекциите за специфичен кредитен риск.
(7)
По отношение на определянето на сумите, които могат да бъдат включени в изчисляването на корекциите за специфичен кредитен риск, единственият предвиден в Регламент (ЕС) № 575/2013 критерий е, че в съответствие с член 62, първа алинея, буква в) от Регламент (ЕС) № 575/2013 не се допуска корекциите за специфичен кредитен риск да бъдат включени в капитала от втори ред съгласно стандартизирания подход за кредитен риск. Следователно сумите, които се включват в изчисляването на корекциите за специфичен кредитен риск или на корекциите за общ кредитен риск, трябва да бъдат разграничавани в съответствие с критериите за определяне на елементите, които може да бъдат включени в капитала от втори ред.
(8)
Регламент (ЕС) № 575/2013 прилага международно признатите стандарти от третата Международна регулаторна рамка за банките на Базелския комитет за банков надзор (2) (познати като „Базел III“). Поради това съответните правила относно корекциите за кредитен риск би следвало да са също така съгласувани с рамката по Базел, според която един от критериите за разграничаване на корекциите за общ от тези за специфичен кредитен риск е, че общите резерви или общите провизии срещу загуби по кредити са „свободно достъпни за покриване на загубите, които ще бъдат реализирани впоследствие“. Съгласно Базел III резервите или провизиите срещу загуби по кредити, заделяни във връзка с бъдещи, понастоящем неидентифицирани загуби, са свободно достъпни за покриване на загубите от кредитен риск, които ще бъдат понесени впоследствие, и следователно отговарят на изискванията за включване в капитала от втори ред. В допълнение сумите, включени в изчисляването на корекциите за общ кредитен риск, следва да бъдат изцяло достъпни в съответния размер и времеви момент, за да бъдат покрити загубите при съблюдаване на принципа на действащото предприятие, като капиталът служи за покриване на загубите при неплатежоспособност, преди вложителите да понесат някакви загуби.
(9)
Правилата следва да могат да бъдат прилагани независимо от приложимата счетоводна рамка. Все пак за да могат институциите да следват общ подход при разграничаването на корекциите за специфичен от тези за общ кредитен риск, следва да бъдат установени критерии за третирането на загубите, свързани с кредитния риск, съгласно приложимата счетоводна рамка за всеки вид корекция за кредитен риск. Като се има предвид, че в съответствие с приложимата счетоводна рамка загубите, свързани изключително с кредитния риск, биват третирани в зависимост от покриването на тези критерии, би следвало по-голямата част от тези суми да бъдат отнасяни обикновено като корекции за специфичен кредитен риск с оглед на рестриктивния характер на критериите за корекции за общ кредитен риск.
(10)
Международните счетоводни стандарти подлежат на актуализиране, което би могло да наложи изменението на критериите за разграничаване между корекциите за специфичен от тези за общ кредитен риск. С оглед на продължаващите обсъждания, най-вече във връзка с вариантите на модел за обезценка, би било прибързано този модел да бъде предварително включен в критериите за корекции за кредитен риск.
(11)
Регламент (ЕС) № 575/2013 изисква определянето на корекции за специфичен кредитен риск за отделните експозиции. Ето защо е необходимо да се определи по какъв начин ще бъдат третирани корекциите за специфичен кредитен риск, които отразяват загубите, свързани с кредитния риск на цяла група от експозиции. Освен това е необходимо да се реши за кои експозиции от групата и в каква степен следва да бъдат признати корекциите за специфичен кредитен риск. Произтичащото от такива корекции за специфичен кредитен риск прехвърляне на част от сумата върху експозиции в групата трябва да става пропорционално на размера на рисково претеглените експозиции. За тази цел стойностите на експозициите следва да се определят, без да се вземат под внимание корекциите за специфичен кредитен риск.
(12)
За целите на определяне на неизпълнението по член 178, параграф 3, буква б) от Регламент (ЕС) № 575/2013 е необходимо да бъдат включени само корекциите за специфичен кредитен риск, които са извършени самостоятелно за отделна експозиция или отделен длъжник, като бъдат изключени корекциите за специфичен кредитен риск, извършени за цяла група от експозиции. При корекциите за специфичен кредитен риск, извършени за цяла група от експозиции, не се установяват длъжниците по експозициите, принадлежащи към такива групи, по отношение на които се счита, че е настъпило неизпълнение. В частност съществуването на корекции за специфичен кредитен риск за група от експозиции не е достатъчно основание да се направи заключение, че е налице неизпълнение за всеки от длъжниците или експозициите, принадлежащи към тази група.
(13)
Необходимо е институциите да могат да удостоверят по какъв начин критериите, по които те разграничават корекциите за специфичен от тези за общ кредитен риск, се прилагат в контекста на приложимата счетоводна рамка. Ето защо институциите следва да документират този процес.
(14)
Настоящият регламент се основава на проектите за регулаторни технически стандарти, предоставени на Комисията от Европейския банков орган.
(15)
Европейският банков орган проведе обществени консултации по проектите на регулаторни технически стандарти, въз основа на които е изготвен настоящият регламент, анализира потенциалните разходи и ползи в съответствие с член 10 от Регламент (ЕС) № 1093/2010 на Европейския парламент и на Съвета (3) и поиска становище от създадената по силата на член 37 от Регламент (ЕС) № 1093/2010 Група на участниците от банковия сектор,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Определяне на корекциите за общ и за специфичен кредитен риск за целите на членове 111, 159, 166, 167, 168, 178, 246 и 266 от Регламент (ЕС) № 575/2013
1. За целите на настоящия регламент сумите, които институциите трябва да включат в изчисляването на корекциите за общ и за специфичен кредитен риск, са равни на всички суми, с които е бил намален базовият собствен капитал от първи ред на институцията с оглед отразяване на загубите, свързани изключително с кредитния риск, в съответствие с приложимата счетоводна рамка, и признати като такива в отчета за приходите и разходите, независимо от това дали те са резултат от обезценки, корекции на стойността или провизии за задбалансови позиции.
Всички суми по първа алинея, които са били признати през финансовата година, могат да бъдат включени в изчисляването на корекциите за общ и за специфичен кредитен риск единствено ако са били приспаднати от базовия собствен капитал от първи ред на институцията в съответствие с член 36, параграф 1 от Регламент (ЕС) № 575/2013 или, при наличието на междинна или годишна печалба, която не е одобрена в съответствие с член 26, параграф 2 от същия регламент - ако базовият собствен капитал от първи ред е бил съответно незабавно намален при определянето на собствените средства.
2. Посочените в параграф 1 суми се включват в изчисляването на корекциите за общ кредитен риск от страна на институцията, когато отговарят на следните два критерия:
а)
те са свободно и изцяло достъпни в съответния размер и към съответния момент за покриване на бъдещите кредитни загуби;
б)
те отразяват потенциалните свързани с кредитния риск загуби при група експозиции.
3. Всички други суми, посочени в параграф 1, се включват в изчисляването на корекциите за специфичен кредитен риск.
4. В изчисляването на корекциите за общ кредитен риск институцията включва следните загуби, при условие че отговарят на критериите по параграф 2:
а)
загуби, признати за покриване на по-висока средна загуба по портфейла, понесена през последните години, въпреки че понастоящем не съществуват доказателства за загуби в подкрепа на това наблюдавано в миналото ниво на загуби;
б)
загуби, по отношение на които институцията не е информирана за влошаване на кредитното качество на група от експозиции, но въз основа на натрупания опит съществува известна статистическа вероятност за неплащане.
5. Институцията включва винаги следните загуби в изчисляването на корекциите за специфичен кредитен риск, посочени в параграф 3:
а)
загуби, признати в отчета за приходите и разходите, по оценени по справедлива стойност инструменти, които представляват свързана с кредитния риск обезценка според приложимата счетоводна рамка;
б)
загуби в резултат на настоящи или минали събития, засягащи съществена отделна експозиция или отделни несъществени експозиции, които се оценяват поотделно или заедно;
в)
загуби, за чието настъпване свидетелства опитът, приведен към наличните текущи данни, но институцията все още не разполага с информация по коя индивидуална експозиция са понесени тези загуби.
Член 2
Отнасяне на корекциите за специфичен кредитен риск за група от експозиции към експозициите в групата
1. Когато корекциите за специфичен кредитен риск отразяват загубите, свързани с кредитния риск на група от експозиции, институциите отнасят тези корекции за специфичен кредитен риск към всички отделни експозиции от тази група пропорционално на рисково претеглените размери на експозициите. За тази цел стойностите на експозициите се определят, без да се вземат под внимание корекциите за специфичен кредитен риск.
2. При третирането на размера на очакваната загуба, посочено в член 159 от Регламент (ЕС) № 575/2013, за група от редовни експозиции от институциите не се изисква да отнасят дадена корекция за специфичен кредитен риск към отделните експозиции от групата.
3. Когато корекцията за специфичен кредитен риск се отнася за група от експозиции, чиито капиталови изисквания за кредитен риск са изчислени отчасти по стандартизирания подход и отчасти съгласно вътрешнорейтингов подход, институцията отнася тази корекция за специфичен кредитен риск към групата от експозиции, спрямо която се прилагат и двата подхода, пропорционално на размера на рисково претеглените експозиции на групата, преди да пристъпи към действията, посочени в параграфи 1 и 2. За тази цел стойностите на експозициите се определят, без да се вземат под внимание корекциите за специфичен кредитен риск.
4. Когато отнасят корекциите за специфичен кредитен риск към експозициите, институциите гарантират, че една и съща част не е била два пъти отнесена към различни експозиции.
Член 3
Изчисляване на корекциите за кредитен риск с оглед определяне на стойността на експозициите в съответствие с членове 111, 166, 167, 168, 246 и 266 от Регламент (ЕС) № 575/2013
При определянето на стойността на експозициите в съответствие с членове 111, 166 - 168, 246 и 266 от Регламент (ЕС) № 575/2013 институциите изчисляват корекциите за специфичен кредитен риск по отношение на дадена експозиция като сумата на корекциите за специфичен кредитен риск за нея или като сумата на корекциите за специфичен кредитен риск, които институцията е отнесла към тази експозиция в съответствие с член 2.
Член 4
Изчисляване на корекциите за общ и за специфичен кредитен риск с оглед третиране на размера на очакваните загуби в съответствие с член 159 от Регламент (ЕС) № 575/2013
1. При третирането на размера на очакваните загуби съгласно член 159 от Регламент (ЕС) № 575/2013 институциите изчисляват съвкупните корекции за общ кредитен риск във връзка с експозициите, участващи в третирането на размера на очакваните загуби, като бъдат събрани сумите, определени като корекции за общ кредитен риск в съответствие с член 1 от настоящия регламент, които институцията е отнесла в съответствие с член 110, параграф 3 от Регламент (ЕС) № 575/2013.
2. При третирането на размера на очакваната загуба в съответствие с член 159 от Регламент (ЕС) № 575/2013 изчисляването на корекциите за специфичен кредитен риск във връзка с експозициите, участващи в третирането на размера на очакваните загуби, се осъществява, като бъдат събрани сумите по букви а) и б), с изключение на експозициите в неизпълнение:
а)
определените като корекции за специфичен кредитен риск в съответствие с член 1 суми, които са свързани с кредитния риск на отделна експозиция;
б)
определените като корекции за специфичен кредитен риск в съответствие с член 1 суми, които са свързани с кредитния риск на група от експозиции и са били отнесени в съответствие с член 2.
3. Съвкупните корекции за специфичен кредитен риск по дадена експозиция в неизпълнение се изчисляват като сбора от сумите на всички корекции за специфичен кредитен риск за тази отделна експозиция или като сумите на корекциите за специфичен кредитен риск, които институцията е отнесла към тази експозиция в съответствие с член 2.
Член 5
Изчисляване на корекциите за специфичен кредитен риск във връзка с капиталовите изисквания с оглед установяване на неизпълнението по член 178 от Регламент (ЕС) № 575/2013
При установяването на неизпълнение по член 178 от Регламент (ЕС) № 575/2013 корекциите за специфичен кредитен риск се изчисляват като сумата на корекциите за специфичен кредитен риск, свързани с кредитния риск на отделна експозиция или отделен длъжник.
Член 6
Документиране
Институциите документират определянето и изчисляването на корекциите за общ кредитен риск и на корекциите за специфичен кредитен риск.
Член 7
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Брюксел на 20 декември 2013 година.
ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΌΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 183/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 20ής Δεκεμβρίου 2013
για τη συμπλήρωση του κανονισμού (EE) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων, όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για τον καθορισμό του τρόπου υπολογισμού των ειδικών και γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (1), και ιδίως το άρθρο 110 παράγραφος 4 τρίτο εδάφιο,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013 ορίζει τις προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου ως το ποσό των γενικών και ειδικών προβλέψεων ζημιών από δάνεια για πιστωτικούς κινδύνους που αναγνωρίζεται στις οικονομικές καταστάσεις του ιδρύματος σύμφωνα με το εφαρμοστέο λογιστικό πλαίσιο, αλλά δεν θεσπίζει συγκεκριμένους κανόνες για να προσδιοριστεί τι είναι οι ειδικές και γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου.
(2)
Θα πρέπει να προβλεφθούν κανόνες σε σχέση με τον προσδιορισμό των ποσών που πρέπει να συμπεριληφθούν στον υπολογισμό των προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που αντανακλούν τις ζημίες οι οποίες συνδέονται αποκλειστικά με τον πιστωτικό κίνδυνο. Ο υπολογισμός των προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για τον προσδιορισμό των απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων θα πρέπει να περιορίζεται στα ποσά που έχουν μειώσει τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 του ιδρύματος.
(3)
Οι ζημίες που συνδέονται αποκλειστικά με τον πιστωτικό κίνδυνο και αναγνωρίζονται βάσει του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου κατά τη διάρκεια του τρέχοντος οικονομικού έτους θα πρέπει να αναγνωρίζονται ως προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου, υπό την προϋπόθεση ότι το ίδρυμα αναγνωρίζει το αποτέλεσμα αυτό στα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. Αυτό ισχύει για περιπτώσεις που πραγματοποιούνται οι εν λόγω καταγραφείσες ζημίες λόγω απομείωσης στη διάρκεια του οικονομικού έτους, παρά τα συνολικά ενδιάμεσα κέρδη περιόδου ή τα κέρδη τέλους της χρήσης που δεν έχουν εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 26 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 και, εφόσον η αναγνώρισή τους ως προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου θα επηρέαζε νωρίτερα τις αξίες των ανοιγμάτων ή τα στοιχεία κεφαλαίου της κατηγορίας 2 από ό,τι τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. Για τις ενδιάμεσες ζημίες, όπως προβλέπεται στο άρθρο 36 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, η εν λόγω προσαρμογή δεν είναι αναγκαία, στον βαθμό που οι ζημίες για το τρέχον οικονομικό έτος βάσει του εν λόγω άρθρου αφαιρούνται αμέσως από τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1.
(4)
Ορισμένες διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σχετικά με προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου, αναφέρονται ρητά στα εκτός ισολογισμού στοιχεία. Στις περιπτώσεις που δεν γίνεται διάκριση, οι σχετικές διατάξεις ισχύουν τόσο για τα εντός όσο και για τα εκτός ισολογισμού στοιχεία.
(5)
Πρέπει να θεσπιστούν κανόνες για την κάλυψη των ζημιών εκείνων που συνδέονται αποκλειστικά με τον πιστωτικό κίνδυνο που αναγνωρίζονται λογιστικά βάσει του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου με τις οποίες έχουν μειωθεί τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 του ιδρύματος. Οι εν λόγω κανόνες θα πρέπει να καλύπτουν τις απομειώσεις και τις προσαρμογές αξίας για χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ή τις προβλέψεις για τα εκτός ισολογισμού στοιχεία, στον βαθμό που αυτές αντικατοπτρίζουν ζημίες που συνδέονται αποκλειστικά με πιστωτικό κίνδυνο, και εφόσον έχουν καταχωριστεί στο λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου. Στο βαθμό που οι ζημίες αυτές έχουν σχέση με χρηματοπιστωτικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, οι εν λόγω κανόνες θα πρέπει επίσης να καλύπτουν ποσά που αναγνωρίζονται ως απομειώσεις αξίας βάσει των εφαρμοστέων λογιστικών πλαισίων, ή παρόμοιες προσαρμογές που διενεργούνται εφόσον αντανακλούν ζημίες που συνδέονται με υποβάθμιση ή επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας ενός περιουσιακού στοιχείου ή ενός χαρτοφυλακίου περιουσιακών στοιχείων. Δεν είναι σκόπιμο, στην παρούσα φάση, να προβλεφθούν ρυθμίσεις για άλλα ποσά που δεν είναι απομειώσεις της αξίας ενός χρηματοοικονομικού μέσου βάσει του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου, ή που δεν αντιστοιχούν σε έννοια παρόμοιας φύσης, ακόμη και αν οι αλλαγές αυτές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν συνιστώσα πιστωτικού κινδύνου.
(6)
Για να διασφαλιστεί η πλήρης κάλυψη του υπολογισμού, είναι απαραίτητο κάθε ποσό που λαμβάνεται υπόψη για τους σκοπούς που αναφέρονται στο άρθρο 110 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, να αποδίδεται είτε στον υπολογισμό των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου (γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου) είτε των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου (ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου).
(7)
Σε σχέση με τον προσδιορισμό των ποσών που μπορούν να περιληφθούν στον υπολογισμό των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου, το μόνο κριτήριο που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 είναι ότι οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου δεν είναι επιλέξιμες να συμπεριληφθούν σε στοιχεία κεφαλαίου κατηγορίας 2 δυνάμει της τυποποιημένης προσέγγισης για τον πιστωτικό κίνδυνο, σύμφωνα με το άρθρο 62 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013. Ως εκ τούτου, η διάκριση των ποσών που πρέπει να περιληφθούν στον υπολογισμό των ειδικών ή γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου πρέπει να γίνει σύμφωνα με τα κριτήρια βάσει των οποίων καθορίζεται τι μπορεί να συμπεριληφθεί στα στοιχεία κεφαλαίου της κατηγορίας 2.
(8)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013 εφαρμόζει τα διεθνώς συμφωνημένα πρότυπα του τρίτου διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου για τις τράπεζες της Επιτροπής της Βασιλείας για την εποπτεία του τραπεζικού τομέα (2) (αναφερόμενο στο εξής ως «Βασιλεία III»). Συνεπώς, οι κατάλληλοι κανόνες για τις προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου θα πρέπει επίσης να είναι συνεπείς με το πλαίσιο της Βασιλείας τα οποίο προβλέπει ότι ένα από τα κριτήρια για τη διάκριση μεταξύ των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου και των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου είναι ότι οι γενικές προβλέψεις ή τα γενικά αποθεματικά για ζημίες από δάνεια πρέπει να είναι ελεύθερα διαθέσιμα για την κάλυψη ζημιών οι οποίες μπορεί να προκύψουν στη συνέχεια. Σύμφωνα με τη Βασιλεία ΙΙΙ, οι προβλέψεις ή τα αποθεματικά για μελλοντικές ζημίες από δάνεια, οι οποίες επί του παρόντος δεν έχουν προσδιοριστεί, θα πρέπει να διατίθενται ελεύθερα για την αντιμετώπιση ζημιών που απορρέουν από πιστωτικό κίνδυνο οι οποίες μπορεί να προκύψουν στη συνέχεια και, κατά συνέπεια, μπορούν να συμπεριληφθούν στα στοιχεία κεφαλαίου της κατηγορίας 2. Επιπλέον, τα ποσά που περιλαμβάνονται στον υπολογισμό των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου πρέπει να είναι πλήρως διαθέσιμα, σε ό,τι αφορά τη χρονική στιγμή που διατίθενται και το ύψος τους, για να καλύψουν τις εν λόγω ζημίες, τουλάχιστον σε περίπτωση παύσης των δραστηριοτήτων κατά την οποία το κεφάλαιο είναι σε θέση να απορροφήσει ζημίες λόγω αφερεγγυότητας πριν οι καταθέτες χάσουν χρήματα.
(9)
Θα πρέπει να είναι δυνατή η εφαρμογή των κανόνων στον τομέα αυτόν ανεξαρτήτως του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου. Ωστόσο, για να είναι σε θέση τα ιδρύματα να κάνουν διάκριση μεταξύ των ειδικών και των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου με κοινό τρόπο, θα πρέπει να προβλεφθούν κριτήρια για την αντιμετώπιση ζημιών πιστωτικού κινδύνου εντός του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου για κάθε είδος προσαρμογής πιστωτικού κινδύνου. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η μεταχείριση των ζημιών που συνδέονται αποκλειστικά με πιστωτικό κίνδυνο που έχει αναγνωρισθεί σύμφωνα με τα εφαρμοστέα λογιστικά πλαίσια εξαρτάται από την εκπλήρωση των κριτηρίων αυτών, η μεγάλη πλειονότητα των εν λόγω ποσών θα πρέπει κανονικά να ταξινομηθεί ως ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου δεδομένου του περιοριστικού χαρακτήρα των κριτηρίων για τις γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου.
(10)
Τα διεθνή λογιστικά πρότυπα υπόκεινται σε αναθεώρηση, με αποτέλεσμα να καθίσταται αναγκαία η τροποποίηση των κριτηρίων για τη διάκριση μεταξύ των ειδικών και των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου. Λαμβανομένων υπόψη των συζητήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη όσον αφορά τα μοντέλα απομείωσης της αξίας, θα ήταν πρόωρο να προβλεφθεί το μοντέλο αυτό στα κριτήρια προσαρμογής πιστωτικού κινδύνου.
(11)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013 επιβάλλει τον προσδιορισμό των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για ένα μόνο άνοιγμα. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να αποφασιστεί ο τρόπος αντιμετώπισης των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που αντανακλούν ζημίες που συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο μιας ολόκληρης ομάδας ανοιγμάτων. Εξάλλου, θα πρέπει να αποφασιστεί για ποια ανοίγματα της ομάδας και σε ποιο βαθμό θα πρέπει να αναγνωρίζονται οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου. Η κατανομή μερίδων αυτού του ποσού που προκύπτει από τις εν λόγω ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου για τα ανοίγματα της ομάδας πρέπει να γίνει κατ’ αναλογία των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο ποσών των ανοιγμάτων. Για τον σκοπό αυτό, οι αξίες των ανοιγμάτων θα πρέπει να καθοριστούν χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τυχόν ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου.
(12)
Για τον σκοπό του καθορισμού της αθέτησης σύμφωνα με το άρθρο 178 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, είναι αναγκαίο να περιληφθούν μόνο οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που πραγματοποιούνται ατομικά για ένα δεδομένο άνοιγμα ή έναν δεδομένο πιστούχο και να μην περιληφθούν οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που πραγματοποιούνται για ολόκληρες ομάδες ανοιγμάτων. Οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που πραγματοποιούνται για ολόκληρες ομάδες ανοιγμάτων δεν επιτρέπουν τον εντοπισμό των οφειλετών για τα ανοίγματα που ανήκουν σε αυτές τις ομάδες για τις οποίες θεωρείται ότι έχει λάβει χώρα γεγονός αθέτησης. Ειδικότερα, η ύπαρξη ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για μια ομάδα ανοιγμάτων δεν αποτελεί επαρκή λόγο για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι έχουν λάβει χώρα αθετήσεις για κάθε πιστούχο ή για ανοίγματα που ανήκουν σε αυτήν την ομάδα.
(13)
Είναι αναγκαίο τα ιδρύματα να είναι σε θέση να παρουσιάσουν τον τρόπο με τον οποίο τα κριτήρια για τη διάκριση μεταξύ ειδικών και γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου. Ως εκ τούτου, τα ιδρύματα θα πρέπει να τεκμηριώσουν αυτή τη διαδικασία.
(14)
Ο παρών κανονισμός βασίζεται στα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών στην Επιτροπή.
(15)
Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών διεξήγαγε ανοικτές δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με τα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στα οποία βασίζεται ο παρών κανονισμός, προέβη σε ανάλυση του σχετικού δυνητικού κόστους και οφέλους, σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), και ζήτησε τη γνώμη της ομάδας τραπεζικών συμφεροντούχων που συστάθηκε σύμφωνα με το άρθρο 37 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Προσδιορισμός των γενικών και ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για τους σκοπούς των άρθρων 111, 159, 166, 167, 168, 178, 246 και 266 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013
1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, τα ποσά που πρέπει να περιλαμβάνονται στον υπολογισμό των γενικών και ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που διενεργούνται από ίδρυμα ισούνται με όλα τα ποσά κατά τα οποία έχουν μειωθεί τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 του ιδρύματος προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ζημίες που συνδέονται αποκλειστικά με τον πιστωτικό κίνδυνο σύμφωνα με το εφαρμοστέο λογιστικό πλαίσιο και που έχουν αναγνωριστεί ως τέτοια στον λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως, ανεξάρτητα από το κατά πόσον προκύπτουν από απομειώσεις αξίας, προσαρμογές αξίας ή προβλέψεις για εκτός ισολογισμού στοιχεία.
Τυχόν ποσά που προκύπτουν σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, τα οποία έχουν αναγνωριστεί κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους, μπορούν να συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό των γενικών και ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου μόνο εάν τα αντίστοιχα ποσά έχουν αφαιρεθεί από τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 του ιδρύματος, είτε σύμφωνα με το άρθρο 36 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, είτε, σε περίπτωση ενδιάμεσων κερδών περιόδου ή κερδών τέλους χρήσεως τα οποία δεν έχουν εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 26 παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού, με αντίστοιχη άμεση μείωση των στοιχείων κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 για τον προσδιορισμό των ιδίων κεφαλαίων.
2. Τα ποσά που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρέπει να περιλαμβάνονται στον υπολογισμό των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου (γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου) εφόσον πληρούν αμφότερα τα κατωτέρω κριτήρια:
α)
είναι ελεύθερα και πλήρως διαθέσιμα, όσον αφορά τη χρονική στιγμή που διατίθενται και το ύψος τους, για την κάλυψη ζημιών πιστωτικού κινδύνου που δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί·
β)
αντανακλούν τις ζημίες πιστωτικού κινδύνου μιας ομάδας ανοιγμάτων για τα οποία το ίδρυμα δεν έχει προς το παρόν καμία απόδειξη ότι επήλθε ζημιογόνο γεγονός.
3. Όλα τα άλλα ποσά που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνονται στον υπολογισμό των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου (ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου).
4. Με τον όρο ότι πληρούν τα κριτήρια της παραγράφου 2, το ίδρυμα περιλαμβάνει τις ακόλουθες ζημίες στον υπολογισμό των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου:
α)
τις ζημίες που αναγνωρίζεται ότι καλύπτουν υψηλότερες μέσες ζημίες χαρτοφυλακίου κατά τα τελευταία έτη, αν και δεν υπάρχει προς το παρόν καμία απόδειξη ζημιογόνων γεγονότων για την τεκμηρίωση αυτού του επιπέδου ζημιών που παρατηρήθηκε κατά το παρελθόν·
β)
τις ζημίες για τις οποίες το ίδρυμα δεν γνωρίζει επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας για μια ομάδα ανοιγμάτων, αλλά όταν κάποιος βαθμός μη πληρωμής είναι στατιστικά πιθανός, βάσει προηγούμενης πείρας.
5. Το ίδρυμα περιλαμβάνει πάντοτε τις ακόλουθες ζημίες στον υπολογισμό των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που αναφέρονται στην παράγραφο 3:
α)
τις ζημίες που αναγνωρίζονται στον λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως για μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους που αντιπροσωπεύουν απομείωση λόγω πιστωτικού κινδύνου βάσει του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου·
β)
τις ζημίες που προκαλούνται από τρέχοντα ή παρελθόντα γεγονότα που επηρεάζουν σημαντικό ατομικό άνοιγμα ή ανοίγματα που δεν είναι σημαντικά σε ατομική βάση, αξιολογούμενα ατομικά ή συλλογικά·
γ)
τις ζημίες για τις οποίες τα ιστορικά δεδομένα, προσαρμοσμένα βάσει των τρεχόντων παρατηρήσιμων δεδομένων, δείχνουν ότι επήλθε η ζημία, αλλά το ίδρυμα δεν γνωρίζει ακόμη ποια ατομικά ανοίγματα έχουν υποστεί τις εν λόγω ζημίες.
Άρθρο 2
Εφαρμογή των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για μια ομάδα ανοιγμάτων στα ανοίγματα εντός της ομάδας
1. Όταν μια ειδική προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου αντανακλά ζημίες που συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο μιας ομάδας ανοιγμάτων, τα ιδρύματα εφαρμόζουν την εν λόγω ειδική προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου για όλα τα μεμονωμένα ανοίγματα της ομάδας αυτής αναλογικά με τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο ποσά των ανοιγμάτων. Για τον σκοπό αυτό, οι αξίες των ανοιγμάτων θα καθορίζονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τυχόν ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου.
2. Για την αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας που αναφέρονται στο άρθρο 159 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 για μια ομάδα μη αθετημένων ανοιγμάτων, τα ιδρύματα δεν υποχρεούνται να εφαρμόσουν ειδική προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου στα επιμέρους ανοίγματα της ομάδας.
3. Όταν μια ειδική προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου αφορά μια ομάδα ανοιγμάτων της οποίας οι απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων έναντι πιστωτικού κινδύνου υπολογίζονται εν μέρει βάσει της τυποποιημένης προσέγγισης και εν μέρει βάσει της προσέγγισης των εσωτερικών διαβαθμίσεων, το ίδρυμα εφαρμόζει την εν λόγω ειδική προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου στην ομάδα των ανοιγμάτων που καλύπτονται από καθεμία από τις προσεγγίσεις αναλογικά με τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο ποσά των ανοιγμάτων της ομάδας πριν προβεί στις ενέργειες που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2. Για τον σκοπό αυτό, οι αξίες των ανοιγμάτων καθορίζονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τυχόν ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου.
4. Κατά την εφαρμογή των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου σε ανοίγματα, τα ιδρύματα διασφαλίζουν ότι η ίδια μερίδα δεν κατανέμεται δύο φορές σε διαφορετικά ανοίγματα.
Άρθρο 3
Υπολογισμός προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για να προσδιοριστεί η αξία ανοίγματος σύμφωνα με τα άρθρα 111, 166, 167, 168, 246 και 266 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013
Για τους σκοπούς του προσδιορισμού της αξίας ανοίγματος σύμφωνα με τα άρθρα 111, 166 έως 168, 246 και 266 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, τα ιδρύματα υπολογίζουν τις ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που συνδέονται με ένα άνοιγμα ως τα ποσά των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για το εν λόγω δεδομένο άνοιγμα, ή ως τα ποσά των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που το ίδρυμα έχει εφαρμόσει σε αυτό το άνοιγμα σύμφωνα με το άρθρο 2.
Άρθρο 4
Υπολογισμός των γενικών και ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για την αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας σύμφωνα με το άρθρο 159 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013
1. Για την αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας σύμφωνα με το άρθρο 159 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, το ίδρυμα υπολογίζει τις συνολικές γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που συνδέονται με τα ανοίγματα που περιλαμβάνονται στην αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας ως το άθροισμα των ποσών αυτών, που προσδιορίζονται ως γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 1 του παρόντος κανονισμού, που έχει εφαρμόσει το ίδρυμα σύμφωνα με το άρθρο 110 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013.
2. Για την αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας σύμφωνα με το άρθρο 159 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, ο υπολογισμός των συνολικών ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που συνδέονται με τα ανοίγματα που περιλαμβάνονται στην αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας θα είναι το άθροισμα των ποσών των στοιχείων α) και β), εκτός από τα ανοίγματα σε αθέτηση:
α)
ποσά που χαρακτηρίστηκαν ως ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 1, οι οποίες συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο ενός δεδομένου ανοίγματος·
β)
ποσά που χαρακτηρίστηκαν ως ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 1, οι οποίες συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο μιας ομάδας ανοιγμάτων και που έχουν εφαρμοστεί σύμφωνα με το άρθρο 2.
3. Οι συνολικές ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που συνδέονται με ένα άνοιγμα σε αθέτηση υπολογίζονται ως το άθροισμα όλων των ποσών των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για το δεδομένο άνοιγμα, ή ως τα ποσά των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που το ίδρυμα έχει εφαρμόσει σε αυτό το άνοιγμα σύμφωνα με το άρθρο 2.
Άρθρο 5
Υπολογισμός των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου όσον αφορά τις απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων για τους σκοπούς του προσδιορισμού της αθέτησης σύμφωνα με το άρθρο 178 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013
Για τον προσδιορισμό της αθέτησης σύμφωνα με το άρθρο 178 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου υπολογίζονται ως τα ποσά των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο ενός δεδομένου ανοίγματος ή ενός δεδομένου πιστούχου.
Άρθρο 6
Τεκμηρίωση
Τα ιδρύματα τεκμηριώνουν τον προσδιορισμό και τον υπολογισμό των γενικών και ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου
Άρθρο 7
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 20 Δεκεμβρίου 2013.