РЕГЛАМЕНТ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ (ЕС) № 828/2014 НА КОМИСИЯТА
от 30 юли 2014 година
относно изискванията за предоставяне на информация на потребителите относно отсъствието или намаленото съдържание на глутен в храните
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕС) № 1169/2011 на Европейския парламент и на Съвета от 25 октомври 2011 г. за предоставянето на информация за храните на потребителите (1), и по-специално член 36, параграф 3, буква г) от него,
като има предвид, че:
(1)
Хората с целиакия имат постоянна непоносимост към глутен. Беше установено, че пшеницата (т.е. всички видове от рода Triticum, например твърда пшеница, пшеница спелта и камут), ръжта и ечемикът са зърнени култури, които по научни данни съдържат глутен. Съдържащият се в тези зърнени култури глутен може да се отрази неблагоприятно върху здравето на хората, които имат непоносимост към глутен, и поради тази причина те следва да избягват консумацията му.
(2)
Информацията относно отсъствието или намаленото съдържание на глутен в храните следва да помогне на хората, които имат непоносимост към глутен, да определят и изберат разнообразен хранителен режим при хранене вкъщи или извън дома.
(3)
С Регламент (ЕО) № 41/2009 на Комисията (2) се определят хармонизирани правила относно информацията, предоставяна на потребителите относно отсъствието („без глутен“) или намаленото съдържание на глутен („с много ниско съдържание на глутен“) в храните. Разпоредбите на регламента се основават на научни данни, като се гарантира, че потребителите не се заблуждават или объркват от предоставена на различно основание информация, свързана с отсъствието или намаленото съдържание на глутен в храните.
(4)
Във връзка с преразглеждането на законодателството относно храните, предназначени за специфична хранителна употреба, Регламент (ЕО) № 41/2009 се отменя с Регламент (ЕС) № 609/2013 на Европейския парламент и на Съвета (3), считано от 20 юли 2016 г. Следва да се гарантира, че след тази дата предоставянето на информация относно отсъствието или намаленото съдържание на глутен в храните продължава да се основава на съответните научни данни, както и че информацията не се предоставя на различно основание, което би могло да заблуди или обърка потребителите, в съответствие с изискванията, установени в член 36, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1169/2011. С оглед на това е необходимо в Съюза да се запазят единните условия за прилагането на тези изисквания към информацията за храните, която стопанските субекти в хранителната промишленост предоставят по отношение на отсъствието или намаленото съдържание на глутен в храните, като посочените условия следва да се основават на Регламент (ЕО) № 41/2009.
(5)
Някои храни са специално произведени, приготвени и/или подложени на специална обработка, за да се намали съдържанието на глутен в една или повече съставки, съдържащи глутен, или за да се заменят съставките, съдържащи глутен, с други съставки, които са без глутен в естествено състояние. Други храни се състоят изключително от съставки, които са без глутен в естествено състояние.
(6)
Отстраняването на глутена от съдържащите глутен зърнени култури се характеризира със значителни технически и икономически затруднения и поради тази причина е трудно с тези зърнени култури да се произвеждат храни, които да бъдат изцяло без съдържание на глутен. Следователно много храни на пазара, които са били подложени на обработка специално с цел да се намали съдържанието на глутен в една или повече съставки, съдържащи глутен, може да съдържат малки остатъчни количества глутен.
(7)
Повечето хора, които имат непоносимост към глутен, могат да включат овес в хранителния си режим, без това да се отрази неблагоприятно върху тяхното здраве. Този въпрос понастоящем е предмет на научни изследвания и проучвания. Сериозно основание за тревога обаче представлява евентуалното попадане на пшеница, ръж или ечемик в овеса по време на жътвата, транспортирането, складирането и обработката. Поради тази причина рискът от попадане на глутен в продуктите, съдържащи овес, следва да бъде взет под внимание в информацията за тези хранителни продукти, предоставяна от стопанските субекти в хранителната промишленост.
(8)
Отделните хора, които имат непоносимост към глутен, могат да приемат малки количества глутен в различни индивидуални граници, без да се надхвърлят определени количества. За да може отделните потребители да намират на пазара разнообразни храни, подходящи за техните нужди и за степента на тяхната чувствителност, следва да бъде налице възможност за избор на продукти, съдържащи различни малки количества глутен в определени граници. Важно е обаче различните продукти да бъдат съответно етикетирани, за да се осигури правилната им употреба от хората, които имат непоносимост към глутен, включително чрез засилени информационни кампании в държавите членки.
(9)
Следва да бъде възможно храните - специално произведени, приготвени и/или подложени на специална обработка, за да се намали съдържанието на глутен в една или повече съставки, съдържащи глутен, или за да се заменят съставките, съдържащи глутен, с други съставки, които са без глутен в естествено състояние - да се обозначават с надписи за отсъствието на глутен („без глутен“) или за намаленото съдържание на глутен („с много ниско съдържание на глутен“) в съответствие с определените в настоящия регламент разпоредби. Следва също така да се предвиди възможност тези храни да съдържат надпис за потребителите, че са специално предназначени за хора, които имат непоносимост към глутен.
(10)
Следва също така да се предвиди възможност храните, съдържащи съставки без глутен в естествено състояние, да се обозначават с надписи за отсъствието на глутен в съответствие с разпоредбите на настоящия регламент и при условие че са спазени общите условия относно практиките за обективно информиране, установени в Регламент (ЕС) № 1169/2011. По-специално информацията за храните не следва да бъде заблуждаваща с твърдението, че храната притежава специални характеристики, когато в действителност всички подобни храни притежават такива характеристики.
(11)
С Директива 2006/141/ЕО на Комисията (4) се забранява употребата на съставки, съдържащи глутен, при производството на храни за кърмачета и преходни храни. Поради това следва да се забрани използването на обозначенията „с много ниско съдържание на глутен“ или „без глутен“ в предоставяната информация за тези продукти, тъй като съгласно настоящия регламент с тези надписи се посочва съдържание на глутен, което не надхвърля съответно 100 mg/kg и 20 mg/kg.
(12)
За целите на настоящия регламент следва да се вземе предвид стандартният кодекс за храните за специална употреба при хранителни режими на хора, които имат непоносимост към глутен (5).
(13)
Мерките, предвидени в настоящия регламент, са в съответствие със становището на Постоянния комитет по хранителната верига и здравето на животните,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Обхват и приложно поле
Настоящият регламент се прилага по отношение на предоставянето на информация на потребителите относно отсъствието или намаленото съдържание на глутен в храните.
Член 2
Определения
За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
а)
„глутен“ означава протеинова фракция от пшеница, ръж, ечемик, овес или от техните кръстоски и производни, към която някои хора имат непоносимост и която не може да бъде разтворена във вода и в 0,5 М разтвор от натриев хлорид;
б)
„пшеница“ означава който и да е вид от рода Triticum.
Член 3
Информация за потребителите
1. Когато се използват надписи с информация за потребителите относно отсъствието или намаленото съдържание на глутен в храните, тази информация следва да се предоставя единствено чрез посочените в приложението надписи и в съответствие с установените в същото приложение условия.
2. Информацията за храните, посочена в параграф 1, може да бъде придружена от надписите „подходящо за хора с непоносимост към глутен“ или „подходящо за хора с целиакия“.
3. Информацията за храните, посочена в параграф 1, може да бъде придружена от надписите „специално предназначено за хора с непоносимост към глутен“ или „специално предназначено за хора с целиакия“, ако храната е била специално произведена, приготвена и/или подложена на специална обработка с цел:
а)
да се намали съдържанието на глутен в една или повече съставки, съдържащи глутен; или
б)
да се заменят съставките, съдържащи глутен, с други съставки, които са без глутен в естествено състояние.
Член 4
Храни за кърмачета и преходни храни
Предоставянето на хранителна информация относно отсъствието или намаленото съдържание на глутен в храните за кърмачета и преходните храни по смисъла на Директива 2006/141/ЕО се забранява.
Член 5
Влизане в сила и прилагане
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след деня на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Той се прилага от 20 юли 2016 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Брюксел на 30 юли 2014 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΌΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 828/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 30ής Ιουλίου 2014
σχετικά με τις απαιτήσεις για την παροχή πληροφοριών στους καταναλωτές όσον αφορά την απουσία ή τη μειωμένη παρουσία γλουτένης στα τρόφιμα
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (1), και ιδίως το άρθρο 36 παράγραφος 3 στοιχείο δ),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Οι πάσχοντες από κοιλιοκάκη έχουν μόνιμη δυσανεξία στη γλουτένη. Το σιτάρι (δηλαδή όλα τα είδη Triticum, όπως το σκληρό σιτάρι, η όλυρα και ο σίτος khorasan), η σίκαλη και το κριθάρι έχουν χαρακτηριστεί ως σιτηρά για τα οποία υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις ότι περιέχουν γλουτένη. Η γλουτένη που υπάρχει στα ανωτέρω σιτηρά μπορεί να έχει δυσμενή επίδραση στην υγεία των ατόμων με δυσανεξία στη γλουτένη και, επομένως, τα εν λόγω άτομα πρέπει να την αποφεύγουν.
(2)
Οι πληροφορίες σχετικά με την απουσία ή τη μειωμένη παρουσία γλουτένης στα τρόφιμα θα πρέπει να βοηθούν άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη να εντοπίζουν και να επιλέγουν μια ποικίλη διατροφή όταν τρώνε μέσα ή έξω από το σπίτι.
(3)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 41/2009 της Επιτροπής (2) καθορίζει εναρμονισμένους κανόνες για τις πληροφορίες που παρέχονται στους καταναλωτές σχετικά με την απουσία («χωρίς γλουτένη») ή τη μειωμένη παρουσία γλουτένης («πολύ χαμηλή ποσότητα γλουτένης») στα τρόφιμα. Οι κανόνες του εν λόγω κανονισμού στηρίζονται σε επιστημονικά στοιχεία και εξασφαλίζουν ότι οι καταναλωτές δεν παραπλανούνται ούτε οδηγούνται σε σύγχυση από τις πληροφορίες που παρέχονται σε διαφορετική μορφή σχετικά με την απουσία ή τη μειωμένη παρουσία γλουτένης στα τρόφιμα.
(4)
Στο πλαίσιο της αναθεώρησης της νομοθεσίας για τα τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 609/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) καταργεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 41/2009 από τις 20 Ιουλίου 2016. Θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι, μετά την ημερομηνία αυτή, η παροχή πληροφοριών σχετικά με την απουσία ή τη μειωμένη παρουσία γλουτένης στα τρόφιμα εξακολουθεί να βασίζεται σε σχετικά επιστημονικά στοιχεία και δεν παρέχεται σε διαφορετική μορφή που θα μπορούσε να παραπλανήσει ή να οδηγήσει σε σύγχυση τους καταναλωτές, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο άρθρο 36 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011. Είναι, συνεπώς, απαραίτητο να διατηρηθούν ενιαίοι όροι στην Ένωση όσον αφορά την εφαρμογή των απαιτήσεων αυτών στις πληροφορίες για τα τρόφιμα που παρέχουν οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων σχετικά με την απουσία ή τη μειωμένη παρουσία γλουτένης σε τρόφιμα, και οι όροι αυτοί θα πρέπει να βασίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 41/2009.
(5)
Ορισμένα τρόφιμα παράγονται και προετοιμάζονται ειδικά και/ή υποβάλλονται σε ειδική επεξεργασία για τη μείωση της περιεκτικότητας σε γλουτένη ενός ή περισσοτέρων συστατικών που περιέχουν γλουτένη ή για να υποκατασταθούν τα συστατικά που περιέχουν γλουτένη με άλλα συστατικά εκ φύσεως χωρίς γλουτένη. Άλλα τρόφιμα παρασκευάζονται αποκλειστικά από συστατικά τα οποία είναι εκ φύσεως χωρίς γλουτένη.
(6)
Η αφαίρεση της γλουτένης από τα σιτηρά που περιέχουν γλουτένη συνεπάγεται σημαντικές τεχνικές δυσκολίες και οικονομική επιβάρυνση και, επομένως, η παρασκευή τροφίμων εντελώς απαλλαγμένων από γλουτένη είναι δύσκολη. Συνεπώς, πολλά τρόφιμα που υποβάλλονται σε ειδική επεξεργασία για τη μείωση της περιεκτικότητας σε γλουτένη ενός ή περισσοτέρων συστατικών που περιέχουν γλουτένη στην αγορά μπορεί να περιέχουν χαμηλή ποσότητα καταλοίπων γλουτένης.
(7)
Τα περισσότερα άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη μπορούν να περιλάβουν τη βρώμη στη διατροφή τους χωρίς δυσμενή επίδραση στην υγεία τους. Το θέμα αυτό αποτελεί αντικείμενο μελετών και έρευνας που διεξάγονται σήμερα από την επιστημονική κοινότητα. Όμως, σημαντικό λόγο ανησυχίας αποτελεί η επιμόλυνση της βρώμης με σιτάρι, σίκαλη ή κριθάρι, η οποία είναι δυνατή κατά τη διάρκεια της συγκομιδής, της μεταφοράς, της αποθήκευσης και της μεταποίησης. Επομένως, ο κίνδυνος επιμόλυνσης από γλουτένη των προϊόντων που περιέχουν βρώμη θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για την επισήμανση των εν λόγω προϊόντων από τους υπεύθυνους επιχειρήσεων τροφίμων.
(8)
Άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη μπορούν να ανέχονται ποικίλες μικρές ποσότητες γλουτένης μέσα σε ορισμένα όρια. Για να μπορούν τα άτομα αυτά να βρίσκουν στην αγορά ποικιλία τροφίμων κατάλληλων για τις ανάγκες τους και για το επίπεδο ευαισθησίας τους, πρέπει να υπάρχει δυνατότητα επιλογής προϊόντων με διαφορετικά χαμηλά επίπεδα γλουτένης που εμπίπτουν σ' αυτά τα όρια. Είναι σημαντικό, εντούτοις, να επισημαίνονται κατάλληλα τα διάφορα προϊόντα, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η σωστή χρήση τους από τα άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη με την υποστήριξη εκστρατειών πληροφόρησης που προωθούνται στα κράτη μέλη.
(9)
Θα πρέπει να είναι δυνατόν για τα τρόφιμα, τα οποία παράγονται και προετοιμάζονται ειδικά και/ή υποβάλλονται σε ειδική επεξεργασία για τη μείωση της περιεκτικότητας σε γλουτένη ενός ή περισσοτέρων συστατικών που περιέχουν γλουτένη ή για να υποκατασταθούν τα συστατικά που περιέχουν γλουτένη με άλλα συστατικά εκ φύσεως χωρίς γλουτένη, να φέρουν ένδειξη για την απουσία («χωρίς γλουτένη») ή τη μειωμένη παρουσία («πολύ χαμηλή ποσότητα γλουτένης») γλουτένης σύμφωνα με τις διατάξεις που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Θα πρέπει επίσης να είναι δυνατό τα εν λόγω τρόφιμα να φέρουν δήλωση που να ενημερώνει τους καταναλωτές ότι είναι ειδικά σχεδιασμένα για άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη.
(10)
Θα πρέπει επίσης να υπάρχει η δυνατότητα τα τρόφιμα που περιέχουν συστατικά εκ φύσεως χωρίς γλουτένη να φέρουν ένδειξη για την απουσία γλουτένης, σύμφωνα με τις διατάξεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό και υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι γενικοί όροι για τις θεμιτές πρακτικές σχετικά με τις πληροφορίες που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011. Ειδικότερα, οι πληροφορίες για τα τρόφιμα δεν πρέπει να είναι παραπλανητικές με τον υπαινιγμό ότι το τρόφιμο έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, ενώ, στην πραγματικότητα, όλα τα παρόμοια τρόφιμα έχουν αυτά τα ίδια χαρακτηριστικά.
(11)
Η οδηγία 2006/141/ΕΚ της Επιτροπής (4) απαγορεύει τη χρήση συστατικών που περιέχουν γλουτένη στην παρασκευή παρασκευασμάτων για βρέφη και παρασκευασμάτων δεύτερης βρεφικής ηλικίας. Επομένως, η χρήση της διατύπωσης «πολύ χαμηλή ποσότητα γλουτένης» ή «χωρίς γλουτένη» στην επισήμανση τέτοιων προϊόντων θα πρέπει να απαγορευθεί, εφόσον, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, αυτή η επισήμανση χρησιμοποιείται για την ένδειξη περιεκτικότητας σε γλουτένη που δεν υπερβαίνει τα 100 mg/kg και τα 20 mg/kg αντίστοιχα.
(12)
Το πρότυπο του «Κώδικα τροφίμων για τρόφιμα ειδικής διατροφής για άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη» (Codex Standard for Foods for Special Dietary Use for Persons Intolerant to Gluten) (5) θα πρέπει να λαμβάνεται δεόντως υπόψη για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού.
(13)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Πεδίο εφαρμογής και αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στην παροχή πληροφοριών για τους καταναλωτές σχετικά με την απουσία ή τη μειωμένη παρουσία γλουτένης στα τρόφιμα.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α)
ως «γλουτένη» νοείται ένα πρωτεϊνικό συστατικό του σιταριού, της σίκαλης, του κριθαριού, της βρώμης, των διασταυρωμένων ποικιλιών και των παραγώγων των ανωτέρω, στο οποίο ορισμένα άτομα παρουσιάζουν δυσανεξία και το οποίο είναι αδιάλυτο στο ύδωρ και σε διάλυμα χλωριούχου νατρίου 0,5 Μ·
β)
ως «σιτάρι» νοείται οιοδήποτε είδος Τriticum.
Άρθρο 3
Πληροφορίες για τους καταναλωτές
1. Όταν χρησιμοποιούνται δηλώσεις για την παροχή πληροφοριών στους καταναλωτές σχετικά με την απουσία ή τη μειωμένη παρουσία γλουτένης στα τρόφιμα, οι πληροφορίες αυτές δίνονται μόνο μέσω των δηλώσεων και σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στο παράρτημα.
2. Οι πληροφορίες για τα τρόφιμα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μπορεί να συνοδεύονται από τις δηλώσεις: «κατάλληλο για άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη» ή «κατάλληλο για άτομα με κοιλιοκάκη».
3. Οι πληροφορίες για τα τρόφιμα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μπορεί να συνοδεύονται από τις ακόλουθες δηλώσεις: «ειδικά σχεδιασμένο για άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη» ή «ειδικά σχεδιασμένο για άτομα με κοιλιοκάκη», αν το τρόφιμο παράγεται και προετοιμάζεται ειδικά και/ή υποβάλλεται σε ειδική επεξεργασία:
α)
για τη μείωση της περιεκτικότητας σε γλουτένη ενός ή περισσότερων συστατικών που περιέχουν γλουτένη, ή
β)
για να υποκατασταθούν τα συστατικά που περιέχουν γλουτένη με άλλα συστατικά εκ φύσεως χωρίς γλουτένη.
Άρθρο 4
Παρασκευάσματα για βρέφη και παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας
Απαγορεύεται η παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα σχετικά με την απουσία ή τη μειωμένη παρουσία γλουτένης σε παρασκευάσματα για βρέφη και παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας, όπως ορίζονται στην οδηγία 2006/141/ΕΚ.
Άρθρο 5
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από τις 20 Ιουλίου 2016.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 30 Ιουλίου 2014.