РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 13 септември 2013 година
за одобряване на програма за макроикономически мерки за Кипър и за отмяна на Решение 2013/236/ЕС
(2013/463/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕС) № 472/2013 на Европейския парламент и на Съвета от 21 май 2013 г. за засилване на икономическото и бюджетно наблюдение над държавите-членки в еврозоната, изпитващи или застрашени от сериозни затруднения по отношение на финансовата си стабилност (1), и по-специално член 7, параграфи 2 и 5 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като има предвид, че:
(1)
Регламент (ЕС) № 472/2013 се прилага и спрямо държавите-членки, които вече получават финансова помощ, включително тези от Европейския механизъм за стабилност (ЕМС), към момента на влизането му в сила.
(2)
Регламент (ЕС) № 472/2013 определя правилата за одобряване на програма за макроикономически мерки за държавите-членки, получаващи финансова помощ, които трябва да бъдат в съответствие с разпоредбите на Договора за създаване на Европейски механизъм за стабилност.
(3)
По искане, отправено на 25 юни 2012 г. от Кипър за финансова помощ от ЕМС, Съветът реши на 25 април 2013 г. с Решение 2013/236/ЕС (2), че Кипър трябва стриктно да прилага програма за макроикономически мерки.
(4)
На 24 април 2013 г. Съветът на управителите на ЕМС реши принципно да предостави подкрепа за стабилността на Кипър и одобри Меморандума за разбирателство относно специфичните условия на икономическата политика („меморандум за разбирателство“) и подписването му от Комисията от името на ЕМС.
(5)
В съответствие с член 1, параграф 2 от Решение 2013/236/ЕС Комисията, в сътрудничество с ЕЦБ и, когато е уместно, с МВФ, извърши първия преглед на напредъка по изпълнението на договорените мерки, както и на тяхната ефективност и социално-икономическо въздействие. Като последица от този преглед, съществуващата програма за макроикономически мерки беше актуализирана, за да отрази действията, предприети от кипърските власти до второто тримесечие на 2013 г.
(6)
След влизането в сила на Регламент (ЕС) № 472/2013 програмата за макроикономически мерки предстои да бъде приета под формата на решение за изпълнение на Съвета. Следователно, по причини, свързани с яснота и правна сигурност, програмата следва да се приеме повторно въз основа на член 7, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 472/2013. Съдържанието на програмата следва да остане идентично с това, одобрено с Решение 2013/236/ЕС, но да включва и резултатите от прегледа, извършен в съответствие с член 1, параграф 2 от Решение 2013/236/ЕС. В същото време Решение 2013/236/ЕС следва да бъде отменено.
(7)
Комисията, в сътрудничество с Европейската централна банка (ЕЦБ) и Международния валутен фонд (МВФ), извърши първия преглед на напредъка по изпълнението на договорените мерки, както и на тяхната ефективност и социално-икономическо въздействие. В резултат на това меморандумът за разбирателство беше актуализиран в областта на реформата на финансовия сектор, фискалната политика и структурните реформи, особено по отношение на i) пътна карта за постепенно намаляване на контрола върху капитала, ii) създаване на правна рамка за нова структура на управление, ръководеща участието на държавата в кооперативния кредитен сектор, iii) план за действие срещу изпирането на пари, iv) схема за компенсиране за взаимоспомагателния фонд и пенсионните фондове, които имат депозити в „Cyprus Popular Bank“, v) осигуряване на необходимите налични национални средства за покриване на националните вноски по проекти, финансирани от Структурния фонд и други фондове на ЕС, vi) предоставяне на подробна информация относно планираната реформа на публичните помощи, и vii) изготвяне на политически предложения за политики за стимулиране на трудовата заетост и предприемане на бързи действия за създаването на възможности за младите хора и подобряване на перспективите им намиране на работа. Провеждането на широкообхватни и амбициозни реформи във финансовата, фискалната и структурната области се очаква да запази средносрочната устойчивост на държавния дълг на Кипър.
(8)
В периода на прилагане на всеобхватния пакет от мерки за Кипър Комисията следва да предоставя и допълнителни съвети за прилагане на политиката, както и техническа помощ в конкретни области. Държава-членка, която прилага програма за макроикономически мерки и не разполага с необходимия административен капацитет, следва да се обърне за техническа помощ към Комисията, която може да създаде експертни групи за тази цел.
(9)
Кипърските власти следва да поискат становищата на социалните партньори и гражданските организации, в съответствие с действащите национални правила и практики, относно участието в подготовката, прилагането, наблюдението и оценката на програмата за макроикономически мерки.
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
1. С цел улесняване на възстановяването на устойчивия растеж и на фискалната и финансовата стабилност на кипърската икономика, Кипър стриктно прилага програмата за макроикономически мерки (наричана по-долу „програмата“), чиито основни елементи са определени в член 2 от настоящото решение.
2. Комисията, в сътрудничество с ЕЦБ и, когато е уместно, с МВФ, наблюдава напредъка, постигнат от Кипър при прилагането на неговата програма. Кипър предоставя на Комисията и на ЕЦБ пълното си сътрудничество. По-специално той им предоставя цялата информация, която те смятат за необходима за наблюдението на програмата. Кипърските власти се консултират предварително с Комисията, ЕЦБ и МВФ относно приемането на политики, които не са включени в настоящото решение за изпълнение, но които могат да окажат съществено въздействие върху постигането на програмните цели.
3. Комисията, в сътрудничество с ЕЦБ и, когато е уместно, с МВФ, разглежда заедно с кипърските власти всички промени и актуализации на програмата, които може да се окажат необходими, за да се вземе предвид, inter alia, всяка значителна разлика между макроикономическите и фискалните прогнози, и реализираните стойности (включително заетостта), разпространението на отрицателното въздействие, както и макроикономическите и финансовите сътресения.
За да се гарантира безпроблемното изпълнение на програмата и за да се коригират дисбалансите по устойчив начин, Комисията ще осигурява непрекъснати консултации и насоки във връзка с фискалните и структурните реформи, както и с реформите на финансовите пазари.
Комисията редовно прави преглед на икономическото въздействие на програмата и препоръчва необходимите корекции с оглед на засилване на растежа и създаването на работни места, като гарантира необходимата фискална консолидация и минимизира вредните социални въздействия. Програмата за макроикономически мерки, включително целите ѝ и очакваното разпределение на усилията, свързани с тези мерки, се правят публично достояние.
Член 2
1. Ключовите цели на програмата са: възстановяване на стабилността на кипърския банков сектор; продължаване на текущия процес на фискална консолидация, както и осъществяването на структурни реформи в подкрепа на конкурентоспособността и устойчивия и балансиран растеж. Програмата е насочена към конкретните рискове, произтичащи от кризата в Кипър, за финансовата стабилност на еврозоната като цяло и има за цел постигането на бързо възстановяване на стабилността и устойчивостта на икономическата и финансовата ситуация в Кипър, както и възстановяване на способността на страната да се финансира изцяло на международните финансови пазари. В програмата се отразяват препоръките на Съвета, адресирани до Кипър съгласно членове 121, 126, 136 и 148 от Договора, както и предприетите от Кипър действия за тяхното изпълнение, като същевременно се цели разширяване, засилване и задълбочаване на необходимите мерки на политиката.
2. Кипър работи за постигане на фискална консолидация в съответствие със задълженията си съгласно процедурата при прекомерен дефицит посредством висококачествени постоянни мерки, като същевременно се сведе до минимум въздействието върху уязвимите групи от населението.
3. С цел намаляване на дефицита под 3 % от БВП до 2016 г. възможно най-скоро Кипър трябва да има готовност да предприеме допълнителни мерки за консолидация. По-конкретно, в случай на незадоволителни резултати от приходите или по-големи нужди в областта на социалните разходи вследствие на неблагоприятни макроикономически последици, правителството на Кипър трябва да има готовност да предприеме допълнителни мерки за запазване на целите на програмата, включително чрез намаляване на дискреционните разходи, като в същото време се свежда до минимум въздействието върху уязвимите групи от населението. През програмния период паричните приходи, надвишаващи предвижданията на програмата, включително всички извънредни приходи, се спестяват или се използват за намаляване на дълга. Ако обаче се осъществи преизпълнение до такава степен, че то се счита за постоянно, това може да намали необходимостта от допълнителни мерки през следващите години.
4. Кипър трябва да поддържа доброто усвояване на Структурния фонд и други фондове на ЕС по отношение на бюджетните цели на програмата. За да се осигури ефективното усвояване на фондовете на ЕС, кипърското правителство гарантира, че необходимите национални средства остават на разположение за покриване на вноските на държавите-членки, включително във връзка с недопустимите разходи, по отношение на европейските структурни и инвестиционни фондове (ЕФРР, ЕСФ, Кохезионния фонд, ЕЗФРСР и ЕФР/ЕФМДР) в рамките на програмните периоди 2007-2013 г. и 2014-2020 г., като същевременно се взема предвид наличното по линия на Европейската инвестиционна банка финансиране. Властите гарантират повишаването на институционалния капацитет за изпълнение на настоящите и бъдещите програми и наличието на подходящите човешки ресурси в управляващите и изпълнителните органи.
5. С оглед на възстановяването на стабилността на финансовия си сектор Кипър продължава основно да реформира и преструктурира банковия сектор и да подкрепя жизнеспособните банки чрез възстановяване на капитала им, като така преодолява проблемите във връзка с тяхната ликвидност и укрепва надзора върху тях. Програмата предвижда следните мерки и резултати:
а)
осигуряването на ликвидността на банковия сектор ще бъде следено отблизо. Временните ограничения върху свободното движение на капитали (inter alia, ограничение на тегленията на пари в брой, плащанията и преводите) се наблюдават отблизо. Целта е контролът да се запази само докато това е абсолютно наложително за смекчаването на сериозните рискове за стабилността на финансовата система. Публикувана е пътна карта за постепенното намаляване на контрола въз основа на етапите и напредъка по изпълнението на програмата, и в съответствие с ликвидността на банките. Средносрочните планове по отношение на финансирането и капитала на местните банки, които разчитат на рефинансиране от централната банка или получават държавна помощ, реално отразява очакваното намаляване на задлъжнялостта в банковия сектор, както и да намали зависимостта от заеми от централните банки, като същевременно се избягва прибързана продажба на активи и ограничаване на кредитирането. Правилата за минималните изисквания за ликвидност трябва да бъдат актуализирани, за да се предотврати прекомерна концентрация при емитентите в бъдеще;
б)
приемане на необходимите регулаторни изисквания във връзка с увеличаването на минималното равнище на капиталова адекватност за базовия капитал от първи ред на 9 % до края на 2013 г.;
в)
предприемане на действия за намаляване на разходите за данъкоплатците, свързани с преструктурирането на банките. Търговските и кооперативните кредитни институции, които не разполагат с необходимия капитал, трябва преди отпускането на държавни помощи да привлекат във възможно най-голяма степен капитал от частни източници. Плановете за преструктуриране трябва да бъдат официално одобрени съгласно правилата за държавна помощ преди предоставянето на държавна помощ. Търговските банки, изпитващи недостиг на капитал, могат да поискат от държавата помощ за рекапитализирането си, ако останалите мерки се окажат недостатъчни, в съответствие с процедурите за отпускане на държавна помощ;
г)
осигуряване на създаването на кредитен регистър, преразглеждането и, когато е необходимо - изменението на действащата регулаторна рамка за отпускане и управление на заеми, и на приемането на законодателство за укрепване на управлението на търговските банки;
д)
укрепване на управлението на банките, включително чрез забрана за отпускане на заеми на независими членове на ръководния съвет или на свързани с тях лица;
е)
увеличаване в максимална степен на постъпленията по необслужвани заеми, като същевременно бъдат сведени до минимум стимулите за стратегическо неизпълнение от страна на заемополучателя. Това включва облекчаване на ограниченията за опис на обезпечението и за съответното наблюдение и управление на необслужваните заеми;
ж)
завършване на хармонизирането на регулирането и надзора върху кооперативните кредитни институции и търговските банки;
з)
прилагане на стратегия за бъдещата структура, функциониране и жизнеспособност на сектора на кооперативните кредитни институции, както е проектиран от „Central Bank of Cyprus“ в сътрудничество с Комисията, ЕЦБ и МВФ;
и)
засилване на наблюдението върху задлъжнялостта на корпоративните клиенти и на домакинствата и създаване на рамка за целево преструктуриране на дълга на частния сектор с цел улесняване на отпускането на нови заеми и намаляване на кредитните ограничения;
й)
допълнително укрепване на рамката срещу изпирането на пари и изпълнение на план за действие, който осигурява прилагането на по-добри практики по отношение на финансовия надзор над клиентите и прозрачността на предприятията, в съответствие с най-добрата практика;
к)
внасяне на законодателство за извършване на задължителен надзор в зависимост от нивата на капитализация;
л)
включване на стрес тестове в осъществявания от разстояние редовен надзор над банките;
м)
въвеждане на задължителни изисквания за оповестяване, за да се гарантира, че банките редовно уведомяват пазарите за напредъка в преструктурирането на дейностите си; както и
н)
създаване на правна рамка за нова управленска структура, ръководеща участието на държавата в кооперативния кредитен сектор.
6. През 2013 г. кипърските власти трябва стриктно да прилагат Закона за бюджета за 2013 г. (със съответните изменения), заедно с допълнителни постоянни мерки, приети преди отпускането на първия транш от финансовата помощ, която е най-малко 351 млн. EUR (2,1 % от БВП). Кипър приема следните мерки:
а)
реформа на своята система за данъчно облагане на моторните превозни средства, основана на принципи за екологосъобразност и целяща реализиране на допълнителни приходи в средносрочен план; както и
б)
схема за компенсиране за взаимоспомагателния фонд и пенсионните фондове, които имат депозити в „Cyprus Popular Bank“, с което се гарантира съпоставимото им третиране както при „Bank of Cyprus“. Схемата отчита паричните потоци и актюерското състояние на всеки фонд и минимизира въздействието върху дефицита на консолидирания държавен бюджет. С оглед на социалното естество на тези фондове, заложеният за 2013 г. дефицит по консолидирания държавен бюджет може да бъде изменян, за да включва отражението на тази схема върху бюджета; и
в)
пълното прилагане на консолидационните мерки, приети след декември 2012 г.
7. Следните мерки се прилагат по отношение на Кипър от 1 януари 2014 г.:
а)
по отношение на разходите, бюджетът включва: намаляване на общите разходи за социални плащания чрез по-добро насочване; допълнително намаляване на заплатите в публичния сектор, както и на заплащането на наднормения труд; въвеждане на платени карти за обществен транспорт за студенти и пенсионери; и мерки за структурни реформи в образователния сектор с цел по-ефективно използване на ресурсите; както и
б)
по отношение на приходите, бюджетът за 2014 г. включва: удължаване на временната вноска върху брутния доход на наетите лица в публичния и частния сектор до 31 декември 2016 г.; увеличаване на ДДС; повишаване на акцизите; и увеличаване на вноските за общата схема за социално осигуряване.
8. С цел да се гарантира дългосрочната устойчивост на публичните финанси, Кипър трябва да проведе фискално-структурни реформи, включващи, inter alia, следните мерки и крайни резултати:
а)
ако е необходимо, допълнителни реформи на общата пенсионна система и тази в публичния сектор, за да се осигури дългосрочна жизнеспособност на пенсионната система, като същевременно се обърне внимание на адекватността на пенсиите. Актюерско проучване ще предложи варианти за реформа;
б)
контрол на увеличаването на разходите за здравеопазване с цел да се осигурят достатъчно средства за основни здравни грижи, като се засилят устойчивостта на структурата на финансиране и ефективността на общественото здравеопазване; прилагане на национална здравна система, като се гарантира нейната финансова устойчивост и същевременно пълен обхват;
в)
повишаване на ефективността на публичните разходи и бюджетния процес посредством ефективна средносрочна бюджетна рамка като част от подобреното управление на публичните финанси, допринасяйки по този начин за усилията за бюджетна консолидация, които отчитат необходимостта от гарантиране на достатъчно средства за основни политики като политиките в областта на образованието и здравеопазването. Тази рамка трябва да бъде в пълно съответствие с Директива 2011/85/ЕС на Съвета (3) и Договора за стабилност, координация и управление в икономическия и паричен съюз, подписан в Брюксел на 2 март 2012 г.;
г)
приемане на подходяща нормативна и институционална рамка за публично-частни партньорства, разработена в съответствие с най-добрите практики;
д)
изработване на програма за постигането на стабилна система за корпоративно управление за държавни и смесени предприятия и полагане на началото на план за приватизация, за да се повиши икономическата ефективност и да се възстанови устойчивостта на обслужване на дълга;
е)
изготвяне и прилагане на план за всеобхватна реформа за повишаване на ефективността и ефикасността на събирането и управлението на данъците, включително мерки за борба с данъчните измами и укриването на данъци, както и за осигуряване на пълното и навременно прилагане на законите и стандартите, уреждащи международното сътрудничество в областта на данъчното облагане, както и обмена на данъчна информация;
ж)
реформа на данъчния режим на недвижимото имущество;
з)
реформа на публичната администрация с цел подобряване на нейната работа и икономическа ефективност, по-специално чрез преразглеждане на нейния размер, условията на заетост и функционалната организация на обществените услуги, за да се гарантира ефикасното използване на държавните ресурси и предоставянето на качествени услуги за населението;
и)
реформи на цялостната структура и нивата на социално подпомагане с цел постигане на ефективно използване на ресурсите и гарантиране на подходящ баланс между социални помощи и стимули за започване на работа. Планираната реформа на държавните помощи следва да гарантира, че социалното подпомагане служи като предпазна мярка, която гарантира минимален доход за тези, които са неспособни да си осигурят минимален жизнен стандарт, като в същото време се осигуряват стимули за започване на работа; както и
й)
извършване на цялостен одит на публичните финанси, с оглед, inter alia, да се изготви оценка на причините, довели до натрупването на прекомерен дълг.
9. Кипър трябва да гарантира, че временното прекратяване на индексирането на заплатите в целия публичен сектор остава в сила до края на програмата. Всяка промяна на минималната работна заплата трябва да е съобразена с икономическите промени и промените на пазара на труда и да се предприема след консултация със социалните партньори.
10. Кипър ще изготви подробни предложения за политики във връзка с преодоляването на установените недостатъци в своите политики за стимулиране на трудовата заетост. Кипър трябва да предприеме бързи действия за създаването на възможности за младите хора и подобряване на перспективите им за намиране на работа, в съответствие с целите на препоръката на Съвета за създаване на гаранция за младежта (4). Разработването, управлението и прилагането на мерки, насочени към младежта, следва да бъде добре интегрирано в по-широката система на политиките за стимулиране на трудовата заетост и да бъде съгласувано с реформата на системата за социално осигуряване и с договорените бюджетни цели.
11. Кипър приема всички други изменения в секторнотозаконодателство, необходими за пълното прилагане на Директива 2006/123/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (5). Неоправданите пречки на пазарите на услуги, по-специално по отношение на регламентираните професии, трябва да бъдат премахнати. Рамката за конкуренция трябва да бъде подобрена чрез разширяване на дейността на компетентния в тази област орган и гарантиране на независимостта и правомощията на националните регулаторни органи.
12. Кипър трябва да гарантира намаляването на броя на предвидените за издаване нотариални актове и да предприеме действия за ускоряване на премахването на финансовите тежести върху нотариалните актове, прехвърляни при закупуване на недвижимо имущество, както и да въведе гарантирани срокове за издаването на сертификати за сгради и нотариални актове.
13. Кипър трябва да измени разпоредбите относно принудителната продажба на ипотекирани имоти и да разреши провеждането на частни търгове в рамките на най-кратки срокове. До края на програмата трябва да се съкрати продължителността на съдебните производства и да бъдат приключени висящите дела. Кипър трябва да предприеме инициативи за засилване на конкурентоспособността на туристическия сектор, като представи конкретен план за действие, който да доведе до осъществяването на определените, inter alia, количествени цели в наскоро преразгледаната Стратегия за туризма за периода 2011-2015 г. Кипър докладва относно нуждите, свързани с въздушните връзки, като основа за политическа стратегия в областта на въздухоплаването.
14. В енергийния сектор Кипър изцяло прилага третия енергиен пакет, независимо от член 44, параграф 2 от Директива 2009/72/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (6) и член 49, параграф 1 от Директива 2009/73/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (7). Кипър преценява дали да се възползва от дерогациите, предоставени в посочените по-горе членове. Успоредно с това се изготвя всеобхватен план за развитие във връзка с преразпределението в кипърския енергиен сектор. Планът включва:
а)
план за въвеждане на инфраструктурата, необходима за експлоатацията на природен газ, като се вземат предвид търговските възможности и рискове;
б)
цялостно определяне на регулаторния режим и организацията на пазара за преструктурирания енергиен сектор и износа на природен газ, включително подходяща търговска рамка за доставката на природен газ в крайбрежни води, насочена към постигане на максимални приходи; както и
в)
план за създаване на институционална рамка за управление на въглеводородните ресурси, включително фонд за ресурсите, който да получава и управлява публичните приходи от експлоатация на природен газ в крайбрежни води и който е създаден въз основа на международно признати най-добри практики.
15. Кипър представя искане пред Комисията за техническа помощ по време на програмния период. В искането трябва да се определят и да се уточнят областите на техническа помощ или консултантските услуги, които според кипърските власти имат основно значение за изпълнението на програмата за макроикономически мерки.
Член 3
Решение 2013/236/ЕС на Съвета се отменя.
Член 4
Адресат на настоящото решение е Република Кипър.
Съставено в Брюксел на 13 септември 2013 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Σεπτεμβρίου 2013
για την έγκριση προγράμματος μακροοικονομικής σταθερότητας για την Κύπρο και την κατάργηση της απόφασης 2013/236/ΕΕ
(2013/463/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, για την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής εποπτείας των κρατών μελών στη ζώνη του ευρώ τα οποία αντιμετωπίζουν ή απειλούνται με σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα (1), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφοι 2 και 5,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 472/2013 εφαρμόζεται στα κράτη μέλη που λάμβαναν ήδη χρηματοδοτική συνδρομή, συμπεριλαμβανομένης της συνδρομής από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ), όταν τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός.
(2)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 472/2013 καθορίζει τους κανόνες για την έγκριση των προγραμμάτων μακροοικονομικής προσαρμογής για τα κράτη μέλη που λαμβάνουν χρηματοδοτική συνδρομή· οι εν λόγω κανόνες είναι ανάγκη να είναι σύμφωνοι με τις διατάξεις της Συνθήκης για τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.
(3)
Κατόπιν αιτήματος της Κύπρου, της 25ης Ιουνίου 2012, για χρηματοδοτική βοήθεια από τον ΕΜΣ, το Συμβούλιο αποφάσισε στις 25 Απριλίου 2013, με την απόφαση 2013/236/ΕΕ (2), ότι η Κύπρος έπρεπε να εφαρμόσει αυστηρά πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής.
(4)
Στις 24 Απριλίου 2013, το διοικητικό συμβούλιο του ΕΜΣ αποφάσισε την καταρχήν χορήγηση στήριξης σταθερότητας στην Κύπρο και ενέκρινε το μνημόνιο συνεννόησης για τους ειδικούς όρους της οικονομικής πολιτικής (εφεξής «ΜΣ») και την υπογραφή του από την Επιτροπή εξ ονόματος του ΕΜΣ.
(5)
Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 της απόφασης 2013/236/ΕΕ, η Επιτροπή, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και, κατά περίπτωση, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), διενήργησε την πρώτη επανεξέταση για να αξιολογήσει την πρόοδο της εφαρμογής των συμφωνηθέντων μέτρων, καθώς και την αποτελεσματικότητα και την κοινωνική και οικονομική επίπτωσή τους. Η εν λόγω επανεξέταση είχε ως αποτέλεσμα την επικαιροποίηση του υφιστάμενου προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής, η οποία αντανακλά τα μέτρα που έλαβαν οι κυπριακές αρχές το δεύτερο τρίμηνο του 2013.
(6)
Μετά την έναρξη της ισχύος του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013, πρόκειται να εγκριθεί τώρα το πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής υπό μορφή εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου. Για λόγους σαφήνειας και ασφάλειας δικαίου, το πρόγραμμα θα πρέπει αν επανεγκριθεί βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013. Το πρόγραμμα θα πρέπει να παραμείνει κατ’ ουσίαν πανομοιότυπο με εκείνο που εγκρίθηκε με την απόφαση 2013/236/ΕΕ, αλλά να ενσωματώνει επίσης τα αποτελέσματα της επανεξέτασης που διενεργήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 της εν λόγω απόφασης 2013/236/ΕΕ. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να καταργηθεί η απόφαση 2013/236/ΕΕ.
(7)
Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, πραγματοποίησε την πρώτη επανεξέταση της προόδου της εφαρμογής, καθώς και της αποτελεσματικότητας και του κοινωνικοοικονομικού αντικτύπου, των συμφωνηθέντων μέτρων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την επικαιροποίηση του ΜΣ όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα, τη δημοσιονομική πολιτική και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως σε σχέση με i) ένα χρονοδιάγραμμα σταδιακής χαλάρωσης των ελέγχων κεφαλαίου, ii) τη θέσπιση του νομικού πλαισίου για μια νέα δομή διακυβέρνησης για τη διαχείριση της συμμετοχής του κράτους στον συνεταιριστικό πιστωτικό τομέα, iii) σχέδιο δράσης κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, iv) σύστημα αντιστάθμισης για τους οργανισμούς προνοίας και τα συνταξιοδοτικά ταμεία που είχαν καταθέσεις στη Λαϊκή Τράπεζα Κύπρου, v) την εξασφάλιση της συνέχισης της διαθεσιμότητας των εθνικών κεφαλαίων που είναι αναγκαία για την κάλυψη των εθνικών συνεισφορών στα έργα που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά και άλλα ταμεία της ΕΕ, vi) την παροχή αναλυτικών στοιχείων για τη σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση της δημόσιας αρωγής και vii) την επεξεργασία αναλυτικών προτάσεων για τις πολιτικές ενεργοποίησης και την άμεση λήψη μέτρων για να δημιουργηθούν ευκαιρίες για τους νέους και προοπτικές βελτίωσης της απασχολησιμότητάς τους. Η εφαρμογή ολοκληρωμένων και φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων στον χρηματοπιστωτικό, τον δημοσιονομικό και τον διαρθρωτικό τομέα θα πρέπει να διασφαλίσει τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του κυπριακού δημοσίου χρέους.
(8)
Καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής της συνολικής δέσμης μέτρων πολιτικής για την Κύπρο, η Επιτροπή θα πρέπει να παρέχει περαιτέρω συμβουλές πολιτικής και τεχνική βοήθεια σε συγκεκριμένους τομείς. Κράτος μέλος που έχει υπαχθεί σε πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής και αντιμετωπίζει ανεπάρκεια σε διοικητικό δυναμικό οφείλει να ζητεί τεχνική βοήθεια από την Επιτροπή, η οποία μπορεί να συνίσταται, προς τον σκοπό αυτό, σε ομάδες εμπειρογνωμόνων.
(9)
Οι κυπριακές αρχές θα πρέπει να ζητούν τη γνώμη, σύμφωνα με τους ισχύοντες εθνικούς κανόνες και πρακτικές, των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στην προετοιμασία, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
1. Προκειμένου να διευκολυνθεί η επάνοδος της κυπριακής οικονομίας σε πορεία βιώσιμης ανάπτυξης και δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η Κύπρος εφαρμόζει με αυστηρότητα το πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής («πρόγραμμα»), τα κυριότερα στοιχεία του οποίου ορίζονται στο άρθρο 2 της παρούσας απόφασης.
2. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, κατά περίπτωση, με το ΔΝΤ, παρακολουθεί την πρόοδο της Κύπρου ως προς την εφαρμογή του προγράμματος. Η Κύπρος συνεργάζεται πλήρως με την Επιτροπή και την ΕΚΤ. Τους παρέχει ιδίως όλες τις πληροφορίες τις οποίες θεωρούν αναγκαίες για την παρακολούθηση του προγράμματος. Οι κυπριακές αρχές ζητούν εκ των προτέρων τη γνώμη της Επιτροπής, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ σχετικά με την υιοθέτηση πολιτικών που δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα απόφαση, αλλά θα μπορούσαν να έχουν ουσιαστική επίπτωση στην επίτευξη των στόχων του προγράμματος.
3. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, με το ΔΝΤ, εξετάζει με τις κυπριακές αρχές οποιεσδήποτε τροποποιήσεις και επικαιροποιήσεις του προγράμματος που ενδέχεται να χρειαστούν προκειμένου να λαμβάνονται δεόντως υπόψη, μεταξύ άλλων, οι σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων και των πραγματικών στοιχείων (συμπεριλαμβανομένης της απασχόλησης), αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις, καθώς και μακροοικονομικοί και χρηματοπιστωτικοί κραδασμοί.
Προκειμένου να διασφαλισθεί η ομαλή εφαρμογή του προγράμματος και η διόρθωση των ανισορροπιών με βιώσιμο τρόπο, η Επιτροπή παρέχει συνεχείς συμβουλές και καθοδήγηση όσον αφορά τις δημοσιονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις καθώς και τις μεταρρυθμίσεις της χρηματαγοράς.
Η Επιτροπή προβαίνει σε τακτική αξιολόγηση του οικονομικού αντικτύπου του προγράμματος και διατυπώνει συστάσεις για τις αναγκαίες διορθώσεις, με στόχο την ενίσχυση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας, την εξασφάλιση της αναγκαίας δημοσιονομικής εξυγίανσης και την ελαχιστοποίηση των αρνητικών κοινωνικών επιπτώσεων. Δημοσιοποιείται το πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής, συμπεριλαμβανομένων των στόχων του και του αναμενόμενου επιμερισμού της προσπάθειας προσαρμογής.
Άρθρο 2
1. Οι βασικοί στόχοι του κυπριακού προγράμματος είναι: η αποκατάσταση της ευρωστίας του κυπριακού τραπεζικού τομέα, η συνέχιση της διεξαγόμενης διαδικασίας δημοσιονομικής εξυγίανσης και η εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης. Το πρόγραμμα καλύπτει τους συγκεκριμένους κινδύνους που εγκυμονεί η Κύπρος για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ζώνης του ευρώ και στοχεύει στην ταχεία επαναφορά μιας υγιούς και βιώσιμης οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης στην Κύπρο και την αποκατάσταση της ικανότητάς της να χρηματοδοτείται πλήρως από τις διεθνείς χρηματαγορές. Το πρόγραμμα λαμβάνει δεόντως υπόψη τις συστάσεις του Συμβουλίου που απευθύνθηκαν προς την Κύπρο βάσει των άρθρων 121, 126, 136 και 148 της Συνθήκης, καθώς και τις ενέργειες της Κύπρου να συμμορφωθεί με αυτές τις συστάσεις, στοχεύοντας παράλληλα στη διεύρυνση, την ενίσχυση και την εμβάθυνση των απαιτούμενων μέτρων πολιτικής.
2. Η Κύπρος συνεχίζει να εφαρμόζει τη διαδικασία δημοσιονομικής εξυγίανσης, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, με υψηλής ποιότητας μόνιμα μέτρα, μεριμνώντας παράλληλα για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
3. Για να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3 % του ΑΕΠ έως το 2016, η Κύπρος οφείλει να είναι σε ετοιμότητα να λάβει επιπρόσθετα μέτρα εξυγίανσης. Ειδικότερα, σε περίπτωση που δεν καλυφθούν οι στόχοι για τα έσοδα ή προκύψουν μεγαλύτερες ανάγκες για κοινωνικές δαπάνες λόγω δυσμενών μακροοικονομικών επιπτώσεων, η κυπριακή κυβέρνηση οφείλει να είναι σε ετοιμότητα να λάβει πρόσθετα μέτρα για τη διατήρηση των στόχων του προγράμματος, μεταξύ άλλων με μείωση των δαπανών κατά τη διακριτική της ευχέρεια, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τις επιπτώσεις για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Κατά την περίοδο του προγράμματος, τα ταμειακά έσοδα που υπερβαίνουν τις προβλέψεις του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων τυχόν έκτακτων κερδών, αποταμιεύονται ή χρησιμοποιούνται για τη μείωση του χρέους. Εάν, αντίθετα, επιτυγχάνονται επιδόσεις υψηλότερες από τις αναμενόμενες, στον βαθμό που αυτό θεωρείται μόνιμο, μπορεί να μειωθεί η ανάγκη για πρόσθετα μέτρα κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος.
4. Η Κύπρος συνεχίζει την ορθή εφαρμογή των διαρθρωτικών ταμείων και άλλων ταμείων της ΕΕ, τηρώντας τους δημοσιονομικούς στόχους του προγράμματος. Για να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική χρήση των ταμείων της ΕΕ, η κυπριακή κυβέρνηση εξασφαλίζει ότι εξακολουθούν να είναι διαθέσιμα τα αναγκαία εθνικά κεφάλαια για την κάλυψη των εθνικών συνεισφορών, περιλαμβανομένων των μη επιλέξιμων δαπανών, στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, Ταμείο Συνοχής, ΕΓΤΑΑ και ΕΤΑ/ΕΤΘΑ) για τις περιόδους προγραμματισμού 2007-2013 και 2014-2020, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τη διαθέσιμη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Οι αρχές εξασφαλίζουν τη βελτίωση της θεσμικής ικανότητας για την εφαρμογή των τρεχόντων και των μελλοντικών προγραμμάτων και τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων ανθρώπινων πόρων των διαχειριστικών αρχών και των φορέων υλοποίησης.
5. Με στόχο την αποκατάσταση της ευρωστίας του χρηματοπιστωτικού της τομέα, η Κύπρος συνεχίζει την εις βάθος μεταρρύθμιση και αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα και την ενίσχυση των βιώσιμων τραπεζών, αποκαθιστώντας το κεφάλαιό τους, αντιμετωπίζοντας την κατάσταση της ρευστότητάς τους και ενισχύοντας την εποπτεία τους. Το πρόγραμμα προβλέπει τα ακόλουθα μέτρα και αποτελέσματα:
α)
την εξασφάλιση της στενής παρακολούθησης της κατάστασης ρευστότητας του τραπεζικού τομέα. Οι προσωρινοί περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων (μεταξύ άλλων, όρια στις αναλήψεις μετρητών, τις πληρωμές και τις μεταφορές ποσών) είναι υπό στενή παρακολούθηση. Ο στόχος είναι να παραμείνουν οι έλεγχοι σε ισχύ μόνο για όσο διάστημα είναι απολύτως αναγκαίο για τον περιορισμό των σοβαρών κινδύνων για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Έχει δημοσιευθεί χρονοδιάγραμμα για τη σταδιακή χαλάρωση των ελέγχων, βάσει οροσήμων και της προόδου εφαρμογής του προγράμματος και σύμφωνα με την κατάσταση της ρευστότητας των τραπεζών. Τα μεσοπρόθεσμα σχέδια χρηματοδότησης και κεφαλαιοποίησης των εθνικών τραπεζών που εξαρτώνται από τη χρηματοδότηση της κεντρικής τράπεζας ή λαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις αντανακλούν ρεαλιστικά την αναμενόμενη απομόχλευση του τραπεζικού τομέα και μειώνουν την εξάρτηση από τη δανειοληψία από τις κεντρικές τράπεζες, αποφεύγοντας παράλληλα την πρακτική της έκτακτης εκποίησης περιουσιακών στοιχείων και την πιστωτική ασφυξία. Οι κανονιστικές διατάξεις σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις ρευστότητας επικαιροποιούνται, ώστε να αποφεύγεται στο μέλλον η υπερβολική συγκέντρωση σε στοιχεία ενεργητικού εκπεφρασμένα σε ευρώ,
β)
τη θέσπιση των αναγκαίων ρυθμιστικών απαιτήσεων σχετικά με την αύξηση του ελάχιστου συντελεστή επάρκειας βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 στο 9 % έως το τέλος του 2013,
γ)
τη λήψη μέτρων για την ελαχιστοποίηση του κόστους της αναδιάρθρωσης των τραπεζών για τους φορολογούμενους. Τα εμπορικά και συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα ανεπαρκούς κεφαλαιοποίησης αντλούν, όσο το δυνατόν περισσότερο, κεφάλαια από ιδιωτικές πηγές πριν από τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης. Ενδεχόμενα σχέδια αναδιάρθρωσης εγκρίνονται επίσημα βάσει των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων πριν τη χορήγηση οποιασδήποτε κρατικής ενίσχυσης. Εμπορικές τράπεζες με κεφαλαιακό έλλειμμα μπορούν, εφόσον τα άλλα μέτρα δεν επαρκούν, να ζητήσουν την ενίσχυση ανακεφαλαιοποίησης από το κράτος, σύμφωνα με τις διαδικασίες για τις κρατικές ενισχύσεις,
δ)
τη διασφάλιση της δημιουργίας μητρώου πιστώσεων, της επανεξέτασης και τροποποίησης του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου για τις διαδικασίες δανειοδότησης και διαχείρισης δανείων, εάν είναι αναγκαίο, και της θέσπισης νομοθεσίας για την ενίσχυση της διακυβέρνησης των εμπορικών τραπεζών,
ε)
την ενίσχυση της διακυβέρνησης των τραπεζών, μεταξύ άλλων με την απαγόρευση χορήγησης δανείων προς ανεξάρτητα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή μέρη συνδεδεμένα με αυτά,
στ)
τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης για μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τα κίνητρα για στρατηγική αθέτηση των υποχρεώσεων εκ μέρους των δανειοληπτών. Αυτό περιλαμβάνει την ελάφρυνση των περιορισμών για την κατάσχεση των εμπράγματων ασφαλειών και την ορθή παρακολούθηση και διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων,
ζ)
την ολοκλήρωση της εναρμόνισης της ρύθμισης και της εποπτείας των συνεταιριστικών πιστωτικών ιδρυμάτων με εκείνες των εμπορικών τραπεζών,
η)
την εφαρμογή, σε συνεννόηση με την Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, της στρατηγικής για τη μελλοντική δομή, λειτουργία και βιωσιμότητα του τομέα των συνεταιριστικών πιστωτικών ιδρυμάτων, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου,
θ)
τη στενότερη παρακολούθηση του χρέους επιχειρήσεων και νοικοκυριών και τη θέσπιση πλαισίου για στοχευμένη αναδιάρθρωση του ιδιωτικού τομέα, για να διευκολυνθεί ο νέος δανεισμός και να μειωθούν οι πιστωτικοί περιορισμοί,
ι)
την περαιτέρω ενίσχυση του πλαισίου καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και την εκτέλεση σχεδίου δράσης που διασφαλίζει την εφαρμογή βελτιωμένων πρακτικών όσον αφορά τη δέουσα επιμέλεια για τον πελάτη και τη διαφάνεια των οικονομικών οντοτήτων, σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές,
ια)
την κατάθεση νομοθετικών πράξεων για την υποχρεωτική εποπτεία με βάση τα επίπεδα κεφαλαιοποίησης,
ιβ)
την ένταξη των δοκιμών αντοχής στην τακτική εξ αποστάσεως εποπτεία των τραπεζών,
ιγ)
τη θέσπιση απαιτήσεων υποχρεωτικής δημοσιοποίησης, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι τράπεζες ανακοινώνουν τακτικά στις αγορές την πρόοδο όσον αφορά την αναδιάρθρωση των λειτουργιών των τραπεζών και
ιδ)
τη θέσπιση νομικού πλαισίου για μια νέα δομή διακυβέρνησης για τη διαχείριση της συμμετοχής του κράτους στον συνεταιριστικό πιστωτικό τομέα.
6. Κατά τη διάρκεια του 2013, οι κυπριακές αρχές εφαρμόζουν αυστηρά τον νόμο για τον προϋπολογισμό του 2013 (όπως τροποποιήθηκε), συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων μόνιμων μέτρων που εγκρίνονται πριν την εκταμίευση της πρώτης δόσης της χρηματοδοτικής συνδρομής, ύψους τουλάχιστον 351 εκατ. EUR (2,1 % του ΑΕΠ). Η Κύπρος λαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα:
α)
αναμόρφωση του φορολογικού της συστήματος για τα μηχανοκίνητα οχήματα, με βάση φιλικούς προς το περιβάλλον κανόνες και με στόχο τη μεσοπρόθεσμη άντληση πρόσθετων εσόδων,
β)
σύστημα αντιστάθμισης για τους οργανισμούς προνοίας και τα συνταξιοδοτικά ταμεία που είχαν καταθέσεις στη Λαϊκή Τράπεζα Κύπρου, το οποίο εξασφαλίζει μεταχείριση συγκρίσιμη με αυτήν των αντίστοιχων ταμείων της Τράπεζας Κύπρου, λαμβάνει υπόψη την ταμειακή κατάσταση και την αναλογιστική θέση κάθε ταμείου και ελαχιστοποιεί την επίπτωση στο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης. Δεδομένου του χαρακτήρα κοινωνικής πρόνοιας των εν λόγω ταμείων, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2013 ενδέχεται να αναθεωρηθεί, ώστε να ενσωματωθεί η δημοσιονομική επίπτωση αυτού του συστήματος, και
γ)
πλήρης εφαρμογή των μέτρων εξυγίανσης που εγκρίθηκαν από τον Δεκέμβριο του 2012.
7. Η Κύπρος εφαρμόζει τα ακόλουθα μέτρα από την 1η Ιανουαρίου 2014:
α)
στο σκέλος των δαπανών, ο προϋπολογισμός πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής: μείωση των συνολικών δαπανών για κοινωνικές μεταβιβάσεις μέσω της καλύτερης στόχευσης, περαιτέρω μείωση των μισθών και υπερωριών του δημόσιου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα, επιβολή τέλους για την κάρτα δημόσιων μέσων μεταφοράς για φοιτητές και συνταξιούχους και εφαρμογή μέτρων διαρθρωτικής μεταρρύθμισης του εκπαιδευτικού τομέα με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση των πόρων, και
β)
στο σκέλος των εσόδων, ο προϋπολογισμός για το 2014 πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής: παράταση της προσωρινής εισφοράς επί των ακαθάριστων απολαυών των εργαζομένων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα έως την 31η Δεκεμβρίου 2016, αυξήσεις του ΦΠΑ, αυξήσεις των ειδικών φόρων κατανάλωσης και αύξηση των εισφορών στο γενικό σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων.
8. Για να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, η Κύπρος εφαρμόζει δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μέτρα και αποτελέσματα:
α)
εάν είναι απαραίτητο, περαιτέρω μεταρρυθμίσεις του γενικού συνταξιοδοτικού συστήματος και του συνταξιοδοτικού συστήματος του δημόσιου τομέα για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος, με παράλληλη επιδίωξη της επάρκειας των συντάξεων. Οι μεταρρυθμιστικές επιλογές διαμορφώνονται με αναλογιστική μελέτη,
β)
τον έλεγχο της αύξησης των δαπανών για την υγεία, ώστε να διασφαλιστούν επαρκή μέσα για τις βασικές υπηρεσίες υγείας μέσω της ενίσχυσης της βιωσιμότητας του μηχανισμού χρηματοδότησης και της αποδοτικότητας της παροχής δημόσιας υγειονομικής περίθαλψης, και την εφαρμογή εθνικού συστήματος υγείας, εξασφαλίζοντας τη χρηματοδοτική βιωσιμότητά του, με την παροχή καθολικής κάλυψης,
γ)
τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών και της διαδικασίας του προϋπολογισμού μέσω αποτελεσματικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου, στο πλαίσιο της βελτιωμένης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, συμβάλλοντας στις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης και λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να εξασφαλιστούν επαρκή μέσα για βασικούς τομείς πολιτικής, όπως η παιδεία και η υγειονομική περίθαλψη. Το πλαίσιο αυτό είναι πλήρως συμβατό με την οδηγία 2011/85/ΕΕ του Συμβουλίου (3) και τη Συνθήκη για τη σταθερότητα, τον συντονισμό και τη διακυβέρνηση στην οικονομική και νομισματική ένωση, που υπογράφτηκε στις Βρυξέλλες στις 2 Μαρτίου 2012,
δ)
τη θέσπιση κατάλληλου νομικού και θεσμικού πλαισίου για τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, που θα σχεδιαστεί σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές,
ε)
την εκπόνηση προγράμματος για την επίτευξη υγιούς συστήματος εταιρικής διακυβέρνησης των κρατικών και ημικρατικών επιχειρήσεων και εφαρμογή σχεδίου ιδιωτικοποιήσεων που θα συμβάλει στη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας και την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του χρέους,
στ)
την εκπόνηση και εφαρμογή ολοκληρωμένου σχεδίου μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας της είσπραξης και διαχείρισης φόρων, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για να διασφαλιστεί η πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή των νόμων και των προτύπων που διέπουν τη διεθνή φορολογική συνεργασία και την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών,
ζ)
τη μεταρρύθμιση του φόρου ακίνητης περιουσίας,
η)
τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, ώστε να βελτιωθεί η λειτουργία της και η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας, ιδίως επανεξετάζοντας το μέγεθος, τις συνθήκες απασχόλησης και τη λειτουργική οργάνωση των δημόσιων υπηρεσιών, με σκοπό να διασφαλιστεί η αποτελεσματική χρήση των δημόσιων πόρων και η παροχή υπηρεσιών ποιότητας στον πληθυσμό,
θ)
τις μεταρρυθμίσεις της γενικής δομής και των επιπέδων παροχών κοινωνικής πρόνοιας, με στόχο την αποτελεσματική χρήση των πόρων και την εξασφάλιση κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ των παροχών κοινωνικής πρόνοιας και των κινήτρων για την ανάληψη εργασίας. Η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση της δημόσιας βοήθειας εξασφαλίζει ότι η κοινωνική αρωγή λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας για να διασφαλιστεί ελάχιστο εισόδημα για όσους δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν βασικό βιοτικό επίπεδο, διασφαλίζοντας παράλληλα κίνητρα για την ανάληψη εργασίας, και
ι)
τη διενέργεια συνολικού ελέγχου των δημόσιων οικονομικών της προκειμένου, μεταξύ άλλων, να αξιολογήσει τους λόγους που οδήγησαν σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα χρέους.
9. Η Κύπρος διασφαλίζει ότι η αναστολή της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα παραμένει σε ισχύ έως το τέλος του προγράμματος. Κάθε αλλαγή στους κατώτατους μισθούς είναι σύμφωνη με τις εξελίξεις στην οικονομία και την αγορά εργασίας και θεσπίζεται ύστερα από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους.
10. Η Κύπρος καταρτίζει αναλυτικές προτάσεις πολιτικής όσον αφορά την αντιμετώπιση των ελλείψεων που εντοπίστηκαν στις οικείες πολιτικές ενεργοποίησης. Η Κύπρος λαμβάνει άμεσα μέτρα για να δημιουργηθούν ευκαιρίες για τους νέους και να βελτιωθούν οι προοπτικές απασχολησιμότητάς τους, σύμφωνα με τους στόχους της σύστασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία (4). Ο σχεδιασμός, η διαχείριση και η εφαρμογή των μέτρων που στοχεύουν στη νεολαία πρέπει να είναι καλά ενσωματωμένα στο ευρύτερο σύστημα των πολιτικών ενεργοποίησης και να είναι συνεπή με τη μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας και τους συμφωνηθέντες δημοσιονομικούς στόχους.
11. Η Κύπρος θεσπίζει τις εναπομένουσες απαραίτητες τροποποιήσεις της ειδικής τομεακής νομοθεσίας που απαιτούνται προκειμένου να εφαρμόσει πλήρως την οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5). Εξαλείφονται τα αδικαιολόγητα εμπόδια στις αγορές υπηρεσιών, ιδίως αυτά που συνδέονται με τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα. Το πλαίσιο του ανταγωνισμού βελτιώνεται με την ενίσχυση της λειτουργίας της αρμόδιας αρχής ανταγωνισμού και με τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και των εξουσιών των εθνικών ρυθμιστικών αρχών.
12. Η Κύπρος εξασφαλίζει τη μείωση του αριθμού των τίτλων ιδιοκτησίας των οποίων καθυστερεί η έκδοση, λαμβάνει μέτρα για να επιταχύνει την ταχεία εκκαθάριση των επιβαρύνσεων επί τίτλων ιδιοκτησίας που πρέπει να μεταφερθούν σε αγορές ακινήτων και εφαρμόζει εγγυημένα χρονικά πλαίσια για την έκδοση πιστοποιητικών νομιμότητας κτιρίων και τίτλων ιδιοκτησίας.
13. Η Κύπρος τροποποιεί τους κανόνες αναγκαστικής πώλησης ενυπόθηκων ακινήτων και επιτρέπει ιδιωτικούς πλειστηριασμούς εντός του συντομότερου δυνατού χρονικού διαστήματος. Ο ρυθμός διεκπεραίωσης των υποθέσεων από τα δικαστήρια βελτιώνεται και οι καθυστερήσεις στην εκδίκαση υποθέσεων εξαλείφονται έως τη λήξη της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Η Κύπρος αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα του τουρισμού, καταρτίζοντας συγκεκριμένο σχέδιο δράσης που οδηγεί στην εφαρμογή των καθορισμένων ποσοτικών στόχων, μεταξύ άλλων, στην προσφάτως αναθεωρηθείσα στρατηγική για τον τουρισμό για την περίοδο 2011-2015. Η Κύπρος υποβάλλει έκθεση σχετικά με τις ανάγκες αεροπορικών συνδέσεων, η οποία θα αποτελέσει τη βάση μιας αεροπολιτικής στρατηγικής.
14. Στον τομέα της ενέργειας, η Κύπρος εφαρμόζει πλήρως την τρίτη δέσμη μέτρων για την ενέργεια, κατά παρέκκλιση του άρθρου 44 παράγραφος 2 της οδηγίας 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) και του άρθρου 49 παράγραφος 1 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7). Η Κύπρος εξετάζει τη δυνατότητα να κάνει χρήση των παρεκκλίσεων που προβλέπουν τα εν λόγω άρθρα. Παράλληλα, καταρτίζει συνολικό αναπτυξιακό σχέδιο για την αναδιοργάνωση του κυπριακού ενεργειακού τομέα. Το εν λόγω σχέδιο συνίσταται:
α)
σε σχέδιο ανάπτυξης της υποδομής που απαιτείται για την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, λαμβάνοντας υπόψη τις εναλλακτικές δυνατότητες εμπορικής εκμετάλλευσης και τους κινδύνους,
β)
σε περιεκτική περιγραφή του ρυθμιστικού καθεστώτος και της οργάνωσης της αγοράς για τον αναδιαρθρωμένο τομέα της ενέργειας και τις εξαγωγές φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου του ενδεδειγμένου πλαισίου πωλήσεων φυσικού αερίου από θαλάσσια κοιτάσματα με στόχο τα μεγαλύτερα δυνατά έσοδα, και
γ)
σε σχέδιο για τη θέσπιση του θεσμικού πλαισίου για τη διαχείριση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, συμπεριλαμβανομένου ενός ταμείου πόρων, που θα εισπράττει και θα διαχειρίζεται τα δημόσια έσοδα από την εκμετάλλευση θαλάσσιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και το οποίο συγκροτείται με βάση διεθνώς αναγνωρισμένες βέλτιστες πρακτικές.
15. Η Κύπρος υποβάλλει αίτηση στην Επιτροπή για την τεχνική βοήθεια κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Η αίτηση προσδιορίζει τους τομείς τεχνικής βοήθειας ή συμβουλευτικών υπηρεσιών που οι κυπριακές αρχές θεωρούν ουσιώδεις για την εφαρμογή του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής.
Άρθρο 3
Η απόφαση 2013/236/ΕΕ καταργείται.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 13 Σεπτεμβρίου 2013.