РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 23 април 2014 година
за изменение на Решение за изпълнение 2011/344/ЕС за предоставяне на финансова помощ за Португалия от страна на Съюза
(2014/234/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕС) № 407/2010 на Съвета от 11 май 2010 г. за създаване на Европейски механизъм за финансово стабилизиране (1), и по-специално член 3, параграф 2 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като има предвид, че:
(1)
На 17 май 2011 г. Съветът отпусна финансова помощ на Португалия по искане на последната с Решение за изпълнение 2011/344/ЕС (2). Тази финансова помощ бе отпусната в подкрепа на амбициозна програма за икономически и финансови реформи („програмата“), чиято цел е възстановяване на доверието, връщане на икономиката към устойчив растеж и запазване на финансова стабилност в Португалия, еврозоната и Съюза.
(2)
По технически причини, свързани с наличието на данни, които са независими от действията на португалските власти, дванадесетият и последен преглед по програмата не може да започне преди средата на април 2014 г. Същевременно срокът за предоставяне на финансовата помощ изтича на 18 май 2014 г. За да се даде възможност в рамките на последния преглед да се направи пълна надлежна оценка на спазването на програмата, което е условие за отпускането на последния транш, формално е необходимо срокът за предоставяне на финансовата помощ да се удължи технически с шест седмици.
(3)
В съответствие с член 3, параграф 10 от Решение за изпълнение 2011/344/ЕС Комисията съвместно с Международния валутен фонд (МВФ) и в сътрудничество с Европейската централна банка (ЕЦБ) извърши между 20 февруари и 28 февруари 2014 г. единадесетия преглед на напредъка на португалското правителство по изпълнението на договорените по програмата мерки.
(4)
През 2013 г. реалният брутен вътрешен продукт (БВП) отбеляза по-добри резултати от прогнозираното по време на десетия преглед на изпълнението на програмата и по текущи изчисления е намалял с 1,4 % (с 0,2 процентни пункта повече от разчетите). Това е резултат от силния положителен растеж през четвъртото тримесечие на 2013 г. и актуализацията на статистическите данни, при която резултатите за предходните тримесечия бяха завишени. Краткосрочните показатели сочат за по-нататъшно укрепване на икономическото възстановяване през текущата година. Очаква се през 2014 г. реалният БВП да се увеличи с 1,2 % на годишна основа, като същата тенденцията ще се запази и през 2015 г., когато реалният БВП ще нарасне с 1,5 %. Перспективите на пазара на труда също се подобриха, при все че безработицата продължава да бъде висока, като се очаква да намалее до 15,7 % през 2014 г., като тенденцията ще се запази и занапред. Рисковете от влошаване на икономическите перспективи остават, тъй като прогнозираното възстановяване зависи основно от положителното развитие на търговията и на финансовите пазари, които са обвързани с промените в общоевропейски план.
(5)
Според изчисленията бюджетният дефицит през 2013 г. е намалял до около 4,5 % от БВП съгласно данните от Европейската система от сметки (ESA- 95) (без банковата рекапитализация или около 4,9 % с разходите за рекапитализация), т.е. около 1 % от БВП под целта от 5,5 % от БВП. По-добрите резултати се обясняват главно с по-големите от очакваните държавни приходи от данъци (включително извънредната схема за възстановяване на данъчни и социални задължения) и по-ниските от очакваното разходи на сектор „Централно управление“ (напр. при придобиване на стоки и услуги и капиталови разходи). За разлика от това обаче събираемостта на неданъчните приходи не оправда очакванията. Общата фискална корекция, измерена чрез подобрението на структурното салдо, се оценява на 1 % от БВП.
(6)
Просрочените вътрешни задължения са намалели с около 1,2 млрд. EUR (0,7 % от БВП) на фона на различните програми за уреждане на задълженията (в здравеопазването, местните и регионалните сектори). Независимо от това, нови просрочени задължения продължават да се натрупват, макар и с по-бавни темпове.
(7)
Пренасянето на положителните резултати от изпълнението на бюджета за 2013 г. и подобряването на макроикономическата перспектива за 2014 г. се очаква да окажат положително въздействие (в размер на 0,7 % от БВП) върху основните фискални показатели през 2014 г. Очаква се положителният ефект от предходната година да доведе до подобрение на фискалната позиция с около 0,2 % от БВП, а другите 0,5 % от БВП се обясняват с увеличение на приходите и вноските за социално осигуряване, както и с по-ниски разходи за обезщетения за безработица поради завишаване на прогнозите за растежа и заетостта, както и на преразглеждането към понижение на равнището на безработицата.
(8)
Целевият дефицит от 4 % от БВП за 2014 г. е подкрепен от включени в бюджета за 2014 г. мерки за консолидация, възлизащи на 2,3 % от БВП и други съпътстващи законодателни мерки. Тези мерки са основно от постоянен характер и се основават предимно на намаляване на разходите. Вследствие на прегледа на публичните разходи бяха набелязани мерки на стойност около 1,8 % от БВП, които са допълнени от по-малки по мащаб мерки за повишаване на приходите, които са в размер на около 0,4 % от БВП, както и някои еднократни позиции от около 0,1 % от БВП. Мерките от прегледа на публичните разходи са по три основни направления: i) намаляване на заплатите в публичния сектор наред с други мерки, намаляване на прекомерната заетост в определени подсектори и преразглеждане на скалата на заплащане; ii) реформа на пенсионната система, по-специално чрез увеличаване на пенсионната възраст на 66 години и въвеждане на промени в условията за предоставяне на наследствени пенсии; и iii) специфични за сектора реформи, насочени основно към регулиране на разходите за персонал, междинното потребление и инвестициите в ресорните министерства. Други постоянни мерки за увеличаване на приходите включват повишаване на данъчната ставка за облагането на фирмените автомобили и на акцизите върху алкохола и тютюна. По-голямата част от законодателството, което е предпоставка за прилагането на постоянните мерки за консолидация, е в сила от 1 януари 2014 г.
(9)
Като се има предвид подобряването на макроикономическата перспектива и положителните ефекти, пренесени от 2013 г., рисковете за постигането на фискалните цели за 2014 г. са по-балансирани от преди, тъй като в предвидените мерки са взети предвид натискът върху бюджета и рисковете при прилагането. По-голяма несигурност може да възникне по-конкретно за някои видове приходи (напр. дохода от собственост), както и във връзка с междинното потребление и социалните трансфери. Освен това, с изключение на забавянето на някои постоянни мерки, свързаните с прилагането рискове са най-вече от правно естество: четири мерки, включени в закона за бюджета, са внесени в Конституционния съд (включително промяната на скалата на заплащане и промените в правата на наследствена пенсия), като съществува вероятност да бъдат оспорвани и други мерки, включени в последното допълнение на бюджета.
(10)
Съотношението между публичния дълг и БВП достигна 128,8 % през 2013 г. Очаква се от тази година дългът постепенно да намалее, като прогнозите са през 2014 г. дългът да бъде в размер на 126,7 % от БВП. Спадът през 2014 г. се очаква да бъде отчасти подкрепен от по-нататъшното използване на парични депозити, както и от текущото преструктуриране на социалноосигурителния портфейл от чуждестранни активи към държавни ценни книжа. Нетния дълг се очаква да остане под 120 % от БВП към края на 2014 г.
(11)
Процесът на бюджетна корекция е подкрепен от набор от фискални структурни мерки за засилване на контрола над държавните разходи и подобряване на събираемостта на приходите:
-
По отношение на управлението на публичните финанси: системата за контрол на поетите задължения започва да дава резултати, като ограничава натрупването на нови просрочени задължения, но прилагането ѝ трябва да бъде наблюдавано отблизо, за да се гарантира, че за поетите задължения е подсигурено необходимото финансиране и не се натрупват нови просрочени задължения. Натрупването на нови просрочени задължения се дължи най-вече на структурни дисбаланси в някои държавни болници, както и в железопътната компания Comboios de Portugal. В процес на оценка са стратегическите планове за укрепване на финансовата устойчивост на тези държавни предприятия и за предотвратяване на натрупването на нови просрочени задължения през 2014 г. Всеобхватната реформа на Закона за бюджетната рамка напредва. Като първа стъпка законът следва да се измени до края на месец март 2014 г. за осигуряване на пълното транспониране на транспониране на изискванията, предвидени в Договора за стабилност, координация и управление в икономическия и паричен съюз и в пакета за икономическо управление, известен като „six-Pack“,
-
Въпреки постигнатия напредък при предоговарянето на публично-частните партньорства (ПЧП), то не може да бъде приключено до края на 2013 г. според плановете. Част от спестяванията беше постигната през 2013 г. Независимо от това, спестяванията, които не бяха реализирани през 2013 г., ще се натрупат тази година, което увеличава значителните спестявания, очаквани за 2014 г. и след това. Държавните предприятия постигнаха баланс между оперативните приходи и разходи средно за 2102 г. и 2013 г. и се предвиждат допълнителни реформи, за да се избегне ново влошаване на резултатите им. В областта на приватизацията бе постигнат добър напредък, като постъпленията превишават заложената в програмата цел,
-
Продължават реформите за изграждане на съвременен модел за управлението на риска в областта на съответствието при администрирането на приходите. Новото звено за управление на риска вече работи и насочва усилията си на първо място към подобряване на спазването на правилата от страна на определени групи от данъкоплатци, като самостоятелно заетите лица и нетно богатите физически лица. Борбата срещу данъчните измами и отклонението от данъчно облагане продължава с инициативи като наскоро стартираната лотария за ДДС.
-
В публичната администрация бяха стартирани реформи с оглед модернизиране и рационализиране на заетостта и структурите в публичния сектор. В основата на стратегията за консолидация за 2014 г. са заложени редица ключови реформи в публичната администрация, които са в подкрепа на прегледа на публичните разходи. Това включва: i) мерки за заетостта в публичния сектор, насочени към промяна на състава на работната сила в публичния сектор към високо квалифицирани и по-добре обучени държавни служители (напр. чрез договори за прекратяване по взаимно съгласие на трудовото правоотношение и схеми за преквалификация); ii) промяна на скалата за заплащане и разработване на единна скала за допълнителните плащания към основното възнаграждение (очаква се да влезе в сила съответно до края на месец декември и до края на месец юни 2014 г.); iii) структуриране на съществуващите правила за заетостта в публичния сектор подобно на структурата на трудовия кодекс в частния сектор чрез нов общ закон за трудовоправните отношения в публичния сектор; и iv) хармонизиране на пенсионната система на служителите в публичния сектор с общата пенсионна система. Други неотдавнашни реформи в публичната администрация включват прилагането на стратегията за съвместни услуги в областта на финансовите ресурси във всички структури, които ще бъдат обхванати от инициативата.
(12)
Продължава напредъкът по прилагането на политиката и реформите в сектора на здравеопазването и вследствие на подобрената ефективност се реализират икономии. Наличието на съществени по размер просрочени задължения е тясно, но не и единствено, свързано с трайното недостатъчно финансиране на държавните болници във връзка с предоставяните от тях услуги. Португалските власти потвърдиха ангажимента си за осъществяване на действащата реформа в болниците и за продължаващото адаптиране на набора от мерки по отношение на лекарствените продукти, централизираната рамка за обществени поръчки и първичната медицинска помощ.
(13)
Допълнителен напредък е постигнат при изпълнението на структурните реформи, насърчаващи растежа и конкурентоспособността. Португалските власти приеха допълнителни мерки за намаляване на безработицата и за увеличаване на ефективността на пазара на труда. В процес на обсъждане са допълнителни подобрения на системата за договаряне на заплатите и продължаващи действия за намаляване на силната сегментация на пазара на труда. В парламента беше внесен проектозакон, с който да се промени определението за индивидуалните справедливи уволнения в Кодекса на труда, след като предходните изменения бяха отхвърлени от Конституционния съд. Системата за помощ при търсене на работа и активизиране отбеляза допълнителен напредък.
(14)
Вече бяха проведени съответните реформи в образователната система, като португалските власти са решени да извършват постоянна оценка на тези реформи и да следят за тяхното изпълнение. Португалия също така одобри постановление за създаване на съкратен курс на обучение; подготвя се и друго постановление за преразглеждане на правилата, регламентиращи образцовите професионални училища.
(15)
Португалското правителство въведе нов налог върху енергийните оператори, които трябва да се наблюдават отблизо, за да се избегне пренасянето му в цените за крайните потребители.. Правителството ще представи конкретни мерки за ограничаване на оставащите свръхпечалби и по-нататъшно намаляване на разходите за енергия спрямо икономиката.
(16)
Въпреки положителните тенденции през периода на прегледа напредъкът на реформите в областта на транспорта се провеждат по-бавно от очакваното. С набелязването на приоритетни инфраструктурни проекти се очаква ясна дългосрочна визия за транспортната система преди дванадесетия преглед. Междувременно, правната рамка на транспортния регулатор (AMT) беше одобрена през март 2014 г. Необходими са допълнителни политически реформи в пристанищния отрасъл, за да се засили конкурентоспособността на Португалия. По отношение на услугите в железопътния и градския транспорт португалските власти трябва да активизират усилията си за укрепване на тяхната финансова устойчивост, конкуренция и ефективност.
(17)
Продължава напредъкът, макар и с по-бавно темпо, при приемането на законодателни изменения за транспониране на Директива 2006/123/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (3). Допълнително забавяне имаше със законите в сектора на строителството, законът за изменение на правния режим на университетите и внасянето в парламента на изменените правилници на професионалните организации след приемането на хоризонталното рамково законодателство за обществените професионални сдружения. Беше отбелязан напредък при привеждането в пълно действие на единичното звено за контакт.
(18)
След пълното въвеждане на новата правна уредба в ход е реформата на отдаването под наем на сгради в градовете. Въпреки това въздействието на реформата трябва да се оценява непрекъснато.
(19)
След приемането на Рамковия закон, в който са определени основните принципи на функционирането на националните регулаторни органи, правилниците на националните регулаторни органи се променят съответно, като някои от тях вече бяхаодобрени.
(20)
Мерките за подобряване на лицензионния режим и намаляване на административната тежест напредват, като в момента се съставя списък на разпоредби, създаващи прекомерна административна тежест. Въпреки това се наблюдава забавяне в прилагането на правилото за въвеждане на нова разпоредба/отпадането на стара разпоредба при новите регулации, както и на мерките за екологичното и териториалното планиране и преразглеждането на лицензионните режими за геоложките проучвания и добив.
(21)
Капиталовият буфер на банките остава широко адекватен, също при прилагане на правилата за капиталовите изискванията, установени в Директива 2013/36/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (4) за оценка на собствения капитал на банките. Тези капиталови правила се прилагат от януари 2014 г., като прагът е определен на 7 % за съотношението на базовия собствен капитал от първи ред за всички банки, плюс 1 процентен пункт за четирите най-големи банки. За цялата финансова система съотношението на кредитите спрямо депозитите намаля до 117,0 % и е вероятно да намалее допълнително до края на 2014 г.
(22)
Все повече усилия се полагат за разнообразяване на източниците на финансиране на корпоративния сектор. Португалското правителство назначи експертния състав на комитета, който създава финансовата институция за развитие (DFI). Комитетът отговаря за разработването на основополагащите документи на финансовата институция за развитие, по-специално нейния правилник, както и за изготвянето на стратегическия бизнес план и структурата на новия орган. Целта на институцията е да рационализира и централизира прилагането на финансовите инструменти, чрез които се предоставя финансиране за предприятията и които се подкрепят от европейските структурни и инвестиционни фондове.
(23)
Португалските власти се договориха да изготвят в консултация с Banco de Portugal стратегически план, чиято цел е да се намали корпоративният дълг и да се подкрепи пренасочването на капитала към производствените сектори на икономиката, като същевременно се насърчи финансовата стабилност.
(24)
Бяха предприети мерки за подобряване на управлението, ефикасността и практиките за управление на риска в рамките на национална система за гарантиране, която управлява държавно финансирани кредитни линии. Понастоящем по отношение на гарантираните заеми се прилага нова методология за определяне на лихвените тавани.
(25)
С оглед на посочените промени Решение за изпълнение 2011/344/ЕС следва да бъде изменено,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Решение за изпълнение 2011/344/ЕС се изменя, както следва:
1.
В член 1 параграф 2 се заменя със следното:
„2. Финансовата помощ се предоставя за три години и шест седмици, считано от първия ден след влизане в сила на настоящото решение.“;
2.
В член 3 параграфи 8 и 9 се заменят със следното:
„8. В съответствие с посоченото в меморандума за разбирателство Португалия приема следните мерки през 2014 г.:
а)
дефицитът на консолидирания държавен бюджет не надхвърля 4 % от БВП през 2014 г. и натрупването на нови просрочени плащания се преустановява. При изчисляването на целта за дефицита не се вземат предвид евентуалните бюджетни разходи, свързани с мерки в подкрепа на банковия сектор в контекста на правителствената стратегия за финансовия сектор. За да постигне тази цел, Португалия приема мерки за консолидация в размер на 2,3 % от БВП, както е предвидено в закона за бюджета за 2014 г. и законодателството, прието в подкрепа на тази цел;
б)
правителството следи отблизо спазването на таваните на разходите по министерства чрез месечното отчитане пред Министерски съвет, за да контролира потенциалното надхвърляне на планираните разходи;
в)
Португалия бързо определя и въвежда предвидените промени в изискванията за получаване на наследствени пенсии и до края на месец март изготвя проект на нормативна уредба, уреждаща условията за продажба на лицензии за хазартни онлайн игри. Освен това Португалия предприема решителни стъпки за осъществяване на договорената продажба на някои пристанищни концесии;
г)
всеобхватната реформа на корпоративния подоходен данък се изпълнява в рамките на съществуващия бюджетен пакет, като се спазват целите на фискалната консолидация;
д)
остава в сила правилото за запазване на равнището на данъчните разходи на централно, регионално или местно ниво. Допълнително се засилват усилията за борба срещу данъчните измами и отклонението от данъчно облагане за различни видове данъци, наред с другото чрез контрол върху системата за електронно фактуриране. Преди дванадесетия преглед се извършва проучване на сивата икономика на пазара на недвижими имоти, за да бъдат потърсени начини за ограничаване на отклонението от данъчно облагане на пазара за наемане на жилища;
е)
при реализиране на някои от неблагоприятните рискове, свързани със законодателната рамка или изпълнението на бюджета, Португалия прилага висококачествени компенсационни мерки с оглед постигане на целевия дефицит;
ж)
правителството конкретизира мерките, необходими за постигане на целта за бюджетен дефицит от не повече от 2,5 % от БВП през 2015 г. Подробните планове трябва да бъдат отразени в документа за фискалната стратегия за 2014 г., който ще бъде публикуван до края на април 2014 г. и в който ще бъдат определени и подробни тавани на разходите на министерствата. С цел да бъдат изпълнени изискванията за бюджетната рамка на Съюза в този документ се посочват и подробности относно средносрочните бюджетни планове;
з)
консолидационната стратегия за 2015 г. ще бъде подкрепена наред с друго от следните мерки:
i)
през 2014 г. правителството ще разработи единна скала за заплащане с оглед въвеждането ѝ през 2015 г. и с цел рационализиране и последователност в политиката на възнагражденията за всички длъжности в публичния сектор;
ii)
цялостният ефект върху фискалната система от единната скала за допълнителните заплащания към възнагражденията, която се очаква да бъде приложена през 2014 г., ще се почувства през 2015 г.;
iii)
ще бъдат предприети всеобхватни мерки като част от провеждащата се пенсионна реформа, чиято цел е подобряване на дългосрочната устойчивост на пенсионната система. Назначеният неотдавна комитет за пенсионна реформа разработва конкретните детайли на реформата. Тя включва краткосрочни мерки, допълнително обвързване на пенсионните права с демографските и икономическите критерии, като същевременно се зачитат принципите на прогресивност в съответствие с решението на Конституционния съд във връзка с хармонизирането на пенсионната система за служителите в публичния сектор с общата пенсионна система. Конкретните елементи на тази реформа се представят преди дванадесетия преглед, като проектозаконът трябва да бъде внесен в парламента през първата половина на годината. Ще бъдат конкретизирани по-нататъшните стъпки към осигуряване на дългосрочната устойчивост на пенсионните системи. Освен това правителството ще следи за това, наскоро повишената пенсионна възраст да се прилага ефективно през 2014 г. и за служителите в публичния сектор;
iv)
преди средата на месец април ще бъдат набелязани други мерки за достигане на целеви дефицит от 2,5 % от БВП;
и)
средносрочната фискална стратегия се основава на допълнителни реформи, които наред с другото са залегнали в предложението за реформа на страната. Тези реформи следва да са насочени към подобряване на ефикасността на публичния сектор и качеството на неговите услуги. отбелязаният по тази програма напредък се обсъжда по време на дванадесетия преглед, като се вземат предвид резултатите от първия кръг от консултации със социалните партньори;
й)
Португалия публикува като част от бюджета за 2014 г. доклад за данъчните разходи, който обхваща централните, регионалните и местните администрации;
к)
Португалия създава счетоводно звено в министерство на финансите, за да подобри до края на месец юни 2014 г. уредбата за счетоводството и отчетността на публичния сектор. Задачите на звеното включват осигуряване на подходящо отчитане на приходите, разходите, активите и пасивите, свързани с правителствените банкови сметки, държавния дълг иПЧП;
л)
законът за контрол на поетите задължения се прилага в пълна степен във всички публични структури, за да предотврати натрупването на нови просрочени задължения;
м)
Португалия предприема допълнителни мерки за укрепване на системата за управление на публичните финанси. Португалия преразглежда закона за бюджетната рамка и до края на месец март транспонира напълно приложимото законодателство на Съюза. Освен това Португалия провежда по-задълбочен преглед на закона за бюджетната рамка, за да се намали разпокъсаността на бюджета чрез ограничаване броя на бюджетните организации и преразглеждане на класификацията на собствени приходи; рационализиране на структурата на бюджетните кредити; засилване на отчетността; допълнително фиксиране на публичните финанси в средносрочен план. Основните аспекти и структурата на новия закон се разработва от края на април 2014 г. Португалия гарантира, че мерките, прилагани на равнище централно държавно управление по отношение на новата бюджетна рамка, намират приложение също така на регионално и местно равнище;
н)
Португалия изпълнява изцяло новата правна и институционална рамка за ПЧП. Пристъпва се към предоговаряне на ПЧП в различни сектори, за да бъде ограничено тяхното отражение върху бюджета. Годишното докладване за ПЧП осигурява подробна оценка на фискалните рискове, произтичащи от публично-частните партньорства (ПЧП) и концесиите, която трябва да бъде готова преди оценката на фискалните рискове за бюджета. В резултат на новия рамков закон за държавните предприятия и в съответствие с по-активната акционерна роля на Министерство на финансите се осигурява допълнителен персонал за новото техническо звено за наблюдение на държавните предприятия. Правителството продължава цялостната си програма за преструктуриране на държавните предприятия с оглед поддържане и укрепване на устойчивия баланс между оперативните приходи и разходи. Правителството продължава да работи по вече започнатите приватизационни проекти;
о)
Португалия продължава програмата за реформи към модерно и по-ефикасно администриране на приходите в съответствие с добрите международни практики. До март 2014 г. Португалия обявява списък на 50 % от местните данъчни служби, които ще бъдат затворени до май 2014 г. До извършването на дванадесетия преглед броят на персонала, отговарящ за одита в данъчната администрация, се увеличава с най-малко 30 % от общия брой служители. Като част от данъчната администрация се създава нова служба за обслужване на данъкоплатците, обединяваща различни услуги, предоставяни на данъкоплатците Отделът по управление на риска започва да функционира пълноценно през първото тримесечие на 2014 г., като първоначално се акцентира върху целеви проекти за подобряване на спазването на правилата от страна на самостоятелно заетите лица и нетно богатите физически лица. Спазването на данъчното законодателство е обект на постоянен мониторинг; Правната и регулаторната уредба за борба с изпирането на пари следва да бъде засилена, за да се подобри борбата с изпирането на пари и неговите първоначални престъпления, включително данъчни престъпления;
п)
Португалия представя доклад, в който са включени следните цели:
i)
да се установят областите, в които има препокриване на услуги и правомощия, и други източници на неефективност между централните и местните органи на управление; както и
ii)
да се реорганизира мрежата на децентрализирани услуги на министерствата основно чрез мрежата на „Lojas do Cidadão“ (пунктове за административно обслужване и обслужване в областта на комуналните услуги на едно гише) и чрез други подходи, които по-ефективно обхващат определени географски райони и засилват използването на съвместни услуги и цифрово управление;
р)
Португалия продължава да прилага стратегия за съвместни услуги в публичната администрация, по-специално в областта на управлението на човешките ресурси и на информационните и комуникационните технологии;
с)
Португалия продължава да извършва реформи в управлението на човешките ресурси в публичната администрация. Въз основа на проучване и доклад за допълнителните заплащания към възнагражденията, преди дванадесетия преглед се представя проектозаконодателство за единна скала за допълнителните заплащания с оглед на нейното прилагане от юни 2014 г. До март 2014 г. парламентът приема новия общ Закон за трудовоправните отношения в публичната администрация, с който се опростяват и обобщават съществуващите правила за заетостта в публичния сектор, подобно на структурата на Кодекса на труда в частния сектор;
т)
Португалия гарантира ефикасността и ефективността в системата на здравеопазването, като продължава с рационалното използване на услугите и контрола на разходите, включително публичните разходи за лекарствени продукти и болнична грижа, както и с уреждането на просрочените задължения;
у)
Португалия продължава текущата реорганизация и рационализация на болничната мрежа чрез специализация, концентрация и преразпределяне на болничните услуги и осигурява изпълнението на многогодишния план от мерки за реорганизация на болниците;
ф)
Португалия провежда реформи за справяне с високите нива на сегментация на пазара на труда;
х)
Португалия насърчава тенденциите в развитието на трудовите възнаграждения, които допринасят за създаването на работни места и повишават конкурентоспособността на дружествата с оглед отстраняване на макроикономическите дисбаланси. През периода на програмата равнището на минималните работни заплати се повишава единствено когато икономическото развитие и ситуацията на пазара на труда позволяват това.
ц)
Португалия продължава да гарантира ефективността на активните си политики по заетостта в съответствие с резултатите от доклада за оценка и плана за действие, за да подобри функционирането на обществените служби по заетостта;
ч)
Португалия продължава изпълнението на мерките, заложени в нейните планове за действие за подобряване на качеството на средното и професионалното образование и обучение и засилване на участието на предприятията в професионалната и образователната система;
ш)
Португалия изпълнява план за създаване на независимо дружество за логистично управление на доставки на природен газ и електроенергия;
щ)
Португалия прилага подходящи мерки за елиминиране на задълженията в енергийния сектор и за гарантиране на устойчивостта на националната електроенергийна система;
aa)
Португалия прилага мерки за подобряване на функционирането на транспортната система; Стратегическият план за транспорт за периода 2011-2015 г. се прилага напълно, включително дългосрочни действия, които осигуряват ефективност и устойчивост;
бб)
Португалия продължава с транспонирането на пакетите на ЕС за железопътния транспорт;
вв)
Португалия продължава да подобрява системата за управление на пристанищата, нейната икономическа регулация и работа;
гг)
Португалия продължава да премахва пречките за навлизане на пазара, да либерализира съществуващите изисквания за издаване на лицензии и да намалява административната тежест в сектора на услугите;
дд)
Португалия завършва приемането на законите в областта на строителството и оставащите отраслови изменения, необходими за цялостното изпълнение на Директива 2006/123/ЕО, и при необходимост ги внася в парламента;
ее)
правителството внася в парламента изменените устави на професионалните организации;
жж)
Португалия подобрява стопанската среда, като провежда необходимите реформи за намаляване на административната тежест, по-специално привежда в оперативно състояние на единичното звено за контакт, за да осигури съответствие с Директива 2006/123/ЕО и с Директива 2005/36/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (5), и като опростява допълнително съществуващите процедури за лицензиране, регулаторни режими и други административни тежести в икономиката, които представляват основна пречка пред развитието на икономическите дейности;
зз)
след приемането на измененията към Закона за нов режим на наемането на градски имоти от юни 2006 г. и постановлението, което опростява административните процедури при ремонт, Португалия прави цялостен преглед на функционирането на пазара на недвижими имоти;
ии)
правителството одобрява съответните изменения на правилниците на националните регулаторни органи и осигурява ефективното функциониране на модела за финансиране на органа по конкуренцията;
йй)
Португалия оценява въздействието от незадължителния режим на касова отчетност за ДДС;
кк)
Португалия продължава да прилага цялостна програма за справяне с прекомерните лицензионни процедури и с подзаконовите и другите административни тежести в икономиката.
9. С цел възстановяване на доверието във финансовия сектор Португалия се стреми да поддържа адекватно ниво на капитал в банковия си сектор и осигурява намаляване на използването на ливъридж в съответствие с крайните срокове, определени в меморандума за разбирателство. В тази връзка Португалия изпълнява стратегията за португалския банков сектор, договорена с Комисията, ЕЦБ и МВФ, с оглед запазване на финансовата стабилност. По-специално Португалия:
а)
гарантира, че капиталовите буфери на банките остават адекватни и следват новите капиталови изисквания, както е определено в Директива 2013/36/ЕС на Европейския парламенти и на Съвета (6);
б)
препоръчва на банките да увеличат по устойчив начин своите буфери на обезпечаване;
в)
потвърждава ангажимента си за предоставяне при необходимост на допълнителна подкрепа на банковата система и насърчава банките да търсят частни източници на финансиране, като същевременно ресурсите по инструмента в подкрепа на платежоспособността на банките остават на разположение в съответствие с правилата на ЕС за държавните помощи с оглед предоставяне на допълнителна подкрепа за жизнеспособните банки при спазване на строги условия;
г)
се ангажира с балансираното и системно намаляване на използването на ливъридж в банковия сектор, което е от изключително значение за трайното премахване на неравновесията във връзка с финансирането и за намаляването на зависимостта от финансиране от Евросистемата в средносрочен план. Плановете на банките за финансиране и плановете за осигуряването на необходимия капитал се преразглеждат на всеки три месеца;
д)
продължава да укрепва надзорната организация на Banco de Portugal, да оптимизира надзорните си процедури и да разработва и прилага нови надзорни методологии и инструменти. Banco de Portugal преразглежда стандартите по отношение на необслужваните заеми, за да постигне сближаване с критериите, включени в съответния технически стандарт на Европейския банков орган, съгласно предвидения на равнището на Съюза график;
е)
продължава да наблюдава на тримесечна база потенциалните капиталови нужди на банките, като прилага далновиден подход, отчитащ евентуалното влошаване на пазарните условия, включително чрез интегриране на новата рамка на стрес тестове „от горе надолу“ в процеса по осигуряване на качеството, която дава възможност за преглед на факторите, които са определящи за постигането на резултати;
ж)
продължава да наблюдава отблизо прилагането на мерките, одобрени в рамките на плановете за преструктуриране н банкитеа, които са получили публична капиталова подкрепа;
з)
осигурява навременно разположение на дъщерните фирми и активи във всички три държавни дружества със специална инвестиционна цел, включително чрез двата избрани доставчика на услуги;
и)
анализира плановете за възстановяване на банките и издава насоки към сектора по отношение на плановете за възстановяване в съответствие със съответните технически стандарти на Европейския банков орган и приложимото законодателствона Съюза за възстановяване и преобразуване на кредитни институции, както и подготвя планове за преобразуване въз основа на докладите, представени от банките;
й)
подготвя тримесечни доклади за прилагането на новите инструменти за преструктуриране; продължава да наблюдава прилагането на нормативната уредба, която ангажира финансовите институции да извършват извънсъдебни преструктурирания на задълженията на домакинствата, и прави по-гладко прилагането на рамката за преструктуриране на корпоративния дълг. Изготвя, в консултация с Banco de Portugal, стратегически план, чиято цел е да се намали корпоративният дълг и да се подкрепи пренасочването на капитала към производствените сектори на икономиката, като същевременно се насърчава финансовата стабилност;
к)
продължава да следи високата задлъжнялост на предприятията и домакинствата чрез тримесечни доклади, както и прилагането на новата рамка за преструктуриране на дълга, за да гарантира, че тя функционира по възможно най-ефективния начин;
л)
въз основа на вече представените предложения насърчава диверсификацията на финансирането в корпоративния сектор, разработва и изпълнява решения, които осигуряват форми на финансиране, алтернативни на традиционните банкови кредити за корпоративния сектор, чрез поредица от мерки, насочени към подобряване на достъпа до капиталовите пазари;
м)
продължава да прави оценка на въздействието, което подобренията по държавно гарантираните кредитни инструменти оказва върху реалните лихвени проценти; готова е при необходимост да провежда алтернативни политики, за да гарантира, че цената на държавно гарантираните заеми ще бъде определена по конкурентен и прозрачен начин в полза на крайния получател; редовно докладва относно отбелязания напредък;
н)
създава финансова институция за развитие, чиято цел е да подобри и централизира прилагането на финансовите инструменти, подкрепяни по линия на европейските структурни и инвестиционни фондове за програмния период 2014-2020 г. Институцията не приема депозити или други възстановими средства от населението, не извършва директно кредитиране, не инвестира в държавен дълг, нито предоставя заеми на правителството. Проектът за бизнес модел и правилникът на финансовата институция за развитие се изготвят така, че да се избегне създаването на допълнителна тежест или рискове за публичните финанси.
(5) Директива 2005/36/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 7 септември 2005 година относно признаването на професионалните квалификации (ОВ L 255, 30.9.2005, стр. 22)." 						
(6) Директива 2013/36/ЕС на Европейския парламент и на Съвета от 26 юни 2013 година относно достъпа до осъществяването на дейност от кредитните институции и относно пруденциалния надзор върху кредитните институции и инвестиционните посредници, за изменение на Директива 2002/87/ЕО и за отмяна на директиви 2006/48/ЕО и 2006/49/ЕО (ОВ L 176, 27.6.2013, стр. 338).“" 						
Член 2
Настоящото решение поражда действие в деня на нотифицирането му.
Член 3
Адресат на настоящото решение е Португалската република.
Съставено в Брюксел на 23 април 2014 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 23ης Απριλίου 2014
για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ για τη χορήγηση ενωσιακής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στην Πορτογαλία
(2014/234/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2010, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης (1), και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το Συμβούλιο χορήγησε, στις 17 Μαΐου 2011, χρηματοδοτική ενίσχυση στην Πορτογαλία, κατόπιν αιτήσεώς της, με την εκτελεστική απόφαση 2011/344/ΕΕ (2). Η εν λόγω χρηματοδοτική ενίσχυση χορηγήθηκε για τη στήριξη ενός σημαντικού προγράμματος οικονομικών και δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων (το «πρόγραμμα»), με στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, την επάνοδο της οικονομίας σε διατηρήσιμα επίπεδα ανάπτυξης, καθώς και την εξασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας στην Πορτογαλία, στη ζώνη του ευρώ και στην Ένωση.
(2)
Για τεχνικούς λόγους που αφορούν τη διαθεσιμότητα δεδομένων και που είναι ανεξάρτητοι από τις ενέργειες των πορτογαλικών αρχών, η δωδέκατη και τελική ανασκόπηση στο πλαίσιο του προγράμματος δεν μπορεί να ξεκινήσει πριν από τα μέσα του Απριλίου 2014. Εν τω μεταξύ, η περίοδος διαθεσιμότητας της χρηματοδοτικής ενίσχυσης λήγει στις 18 Μαΐου 2014. Προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης αξιολόγηση της συμμόρφωσης του προγράμματος στο πλαίσιο της τελικής ανασκόπησης, με την προσήκουσα επιμέλεια, που αποτελεί προϋπόθεση για την αποδέσμευση της τελευταίας δόσης, είναι απαραίτητη μια μικρή τεχνικού χαρακτήρα παράταση της περιόδου διαθεσιμότητας της χρηματοδοτικής ενίσχυσης κατά έξι εβδομάδες.
(3)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 10 της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ, η Επιτροπή, από κοινού με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), προέβη, μεταξύ της 20ής Φεβρουαρίου και της 28ης Φεβρουαρίου 2014, στην ενδέκατη ανασκόπηση της προόδου που έχουν σημειώσει οι πορτογαλικές αρχές όσον αφορά την υλοποίηση των συμφωνηθέντων μέτρων στο πλαίσιο του προγράμματος.
(4)
Το πραγματικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) το 2013 ήταν υψηλότερο απ' ό,τι είχε προβλεφθεί κατά τη δέκατη ανασκόπηση του προγράμματος και, επί του παρόντος, εκτιμάται ότι έχει μειωθεί κατά 1,4 % (έως 0,2 ποσοστιαίες μονάδες). Αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας δυναμικής θετικής ανάπτυξης κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2013 και των στατιστικών αναθεωρήσεων προς τα πάνω όσον αφορά τα προηγούμενα τρίμηνα. Οι βραχυπρόθεσμοι δείκτες δείχνουν περαιτέρω ενίσχυση της οικονομικής ανάκαμψης το τρέχον έτος. Σε ετήσια βάση, το πραγματικό ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα ακολουθήσει θετική τροχιά το 2014, η οποία θα συνεχιστεί και το 2015, με αύξηση 1,2 % και 1,5 %, αντίστοιχα. Επίσης, βελτιώθηκαν οι προοπτικές για την αγορά εργασίας· ωστόσο, η ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα, αν και προβλέπεται να μειωθεί στο 15,7 % το 2014 και να συνεχίσει να υποχωρεί στη συνέχεια. Οι κίνδυνοι δυσμενούς εξέλιξης των μακροοικονομικών προοπτικών παραμένουν, καθώς η προβλεπόμενη ανάκαμψη εξαρτάται, σε πολύ μεγάλο βαθμό, από τις θετικές εξελίξεις στο εμπόριο και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, που εξαρτώνται με τη σειρά τους από τις ευρύτερες ευρωπαϊκές προοπτικές.
(5)
Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται ότι μειώθηκε το 2013 και διαμορφώθηκε περίπου στο 4,5 % του ΑΕΠ σε όρους ΕΣΟΛ-95 (χωρίς τις ανακεφαλαιοποιήσεις τραπεζών, περίπου στο 4,9 % συνυπολογίζοντας τις ανακεφαλαιοποιήσεις τραπεζών), δηλαδή περίπου 1 % του ΑΕΠ κάτω από τον στόχο του 5,5 % του ΑΕΠ. Οι ιδιαίτερα θετικές επιδόσεις εξηγούνται κυρίως από τα μεγαλύτερα των αναμενομένων φορολογικά έσοδα του κράτους (συμπεριλαμβανομένου του έκτακτου μηχανισμού ανάκτησης οφειλών από φόρους και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης) και από τις χαμηλότερες των αναμενομένων δαπάνες σε επίπεδο κεντρικής κυβέρνησης (π.χ. όσον αφορά την απόκτηση αγαθών και υπηρεσιών και τις κεφαλαιακές δαπάνες). Αντιθέτως, τα μη φορολογικά έσοδα ήταν ανεπαρκή. Η συνολική δημοσιονομική προσπάθεια, μετρούμενη με βάση τη βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου, υπολογίζεται στο 1 % του ΑΕΠ.
(6)
Το σύνολο των εγχώριων ληξιπρόθεσμων οφειλών μειώθηκε κατά 1,2 δισεκατ. EUR περίπου (0,7 % του ΑΕΠ), ως αποτέλεσμα των διαφόρων προγραμμάτων αποπληρωμής του χρέους (για τον τομέα της υγείας και τους τοπικούς και περιφερειακούς τομείς). Ωστόσο, εξακολουθούν να συσσωρεύονται νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές, αν και με μειωμένο ρυθμό.
(7)
Οι επιδράσεις από την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2013 και οι βελτιωμένες μακροοικονομικές προοπτικές για το 2014 εκτιμάται ότι θα έχουν θετικό αντίκτυπο της τάξης του 0,7 % του ΑΕΠ στους βασικούς δημοσιονομικούς λογαριασμούς το 2014. Περίπου το 0,2 % του ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα προκύψει από τη μεταφορά των θετικών επιδράσεων, ενώ ένα επιπλέον εκτιμώμενο ποσοστό 0,5 % του ΑΕΠ προκύπτει από αυξήσεις στα έσοδα και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και από τις χαμηλότερες δαπάνες που σχετίζονται με το επίδομα ανεργίας λόγω της προς τα πάνω αναθεώρησης των προοπτικών ανάπτυξης και απασχόλησης, και της προς τα κάτω αναθεώρησης του ποσοστού ανεργίας.
(8)
Ο στόχος για έλλειμμα 4 % επί του ΑΕΠ το 2014 επιδιώκεται με μέτρα εξυγίανσης που αντιστοιχούν συνολικά στο 2,3 % του ΑΕΠ και περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό του 2014 και στη λοιπή συνοδευτική νομοθεσία. Τα εν λόγω μέτρα έχουν, κατά κύριο λόγο, μόνιμο χαρακτήρα και βασίζονται, πρωτίστως στην εξοικονόμηση δαπανών. Από τον έλεγχο των δημόσιων δαπανών προκύπτουν μέτρα ύψους περίπου 1,8 % του ΑΕΠ, τα οποία συμπληρώνονται από μικρότερης κλίμακας μέτρα για την αύξηση των εσόδων που αντιστοιχούν περίπου στο 0,4 % του ΑΕΠ, καθώς και από εφάπαξ μέτρα ύψους περίπου 0,1 % του ΑΕΠ. Τα μέτρα από τον έλεγχο των δημόσιων δαπανών κινούνται σε τρεις βασικούς άξονες: i) περιορισμός του μισθολογικού κόστους στο δημόσιο τομέα μέσω, μεταξύ άλλων μέτρων, της μείωσης της υπεραπασχόλησης σε συγκεκριμένους υποτομείς και της αναθεώρησης της μισθολογικής κλίμακας, ii) μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, ιδίως μέσω της αύξησης της ηλικίας συνταξιοδότησης στα 66 έτη και της τροποποίησης των όρων για τη χορήγηση συντάξεων επιζώντων και iii) τομεακές μεταρρυθμίσεις με στόχο κυρίως τον εξορθολογισμό του κόστους προσωπικού, της ενδιάμεσης κατανάλωσης και των επενδύσεων σε όλα τα επιτελικά υπουργεία. Τα υπόλοιπα μόνιμα μέτρα για την αύξηση των εσόδων περιλαμβάνουν αυξήσεις της φορολογίας των εταιρικών αυτοκινήτων και των ειδικών φόρων κατανάλωσης στο αλκοόλ και τον καπνό. Το μεγαλύτερο μέρος της νομοθεσίας που υποστηρίζει τα μόνιμα μέτρα εξυγίανσης τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2014.
(9)
Δεδομένης της βελτίωσης των μακροοικονομικών προοπτικών και της μεταφοράς των θετικών επιδράσεων από το 2013, οι κίνδυνοι σχετικά με την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων το 2014 είναι πλέον πιο εξισορροπημένοι απ' ό,τι στο παρελθόν, καθώς τα προτεινόμενα μέτρα προβλέπουν δημοσιονομικές πιέσεις και κινδύνους εφαρμογής. Υψηλότερες πιέσεις θα μπορούσαν συγκεκριμένα να προκύψουν για ορισμένα είδη εσόδων (π.χ. εισόδημα περιουσίας), καθώς και για την ενδιάμεση κατανάλωση και τις κοινωνικές μεταβιβάσεις. Επιπλέον, πέραν των καθυστερήσεων σε ορισμένα μόνιμα μέτρα, οι κίνδυνοι εφαρμογής είναι, κατά πρώτο και κύριο λόγο, νομικής φύσεως: για τέσσερα μέτρα που περιλαμβάνονται στον νόμο για τον προϋπολογισμό έγινε προσφυγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο (συμπεριλαμβανομένων της αναθεώρησης της μισθολογικής κλίμακας και των αλλαγών στα δικαιώματα λήψης σύνταξης επιζώντων), ενώ είναι πιθανό να αμφισβητηθούν και άλλα μέτρα που περιέχονται στον πρόσφατο συμπληρωματικό προϋπολογισμό.
(10)
Η αναλογία του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ ανήλθε στο 128,8 % το 2013. Το χρέος προβλέπεται ότι θα αρχίσει να μειώνεται σταδιακά από φέτος, και για το 2014 η αναλογία του χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 126,7 %. Η μείωση το 2014 αναμένεται να προκύψει εν μέρει από τη μελλοντική χρήση καταθέσεων σε μετρητά, καθώς και από την εν εξελίξει ανακατανομή του χαρτοφυλακίου κοινωνικής ασφάλισης από περιουσιακά στοιχεία σε κρατικούς τίτλους στο εξωτερικό. Το καθαρό χρέος προβλέπεται να παραμείνει κάτω του 120 % περίπου του ΑΕΠ μέχρι το τέλος του 2014.
(11)
Η διαδικασία δημοσιονομικής προσαρμογής πλαισιώνεται από σειρά δημοσιονομικών-διαρθρωτικών μέτρων για την ενίσχυση του ελέγχου των δημόσιων δαπανών και τη βελτίωση της είσπραξης των εσόδων:
-
Σχετικά με τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών: το σύστημα ελέγχου ανάληψης υποχρεώσεων αποδίδει καρπούς, περιορίζοντας τη δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών, αλλά η εφαρμογή του πρέπει να παρακολουθείται στενά προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι αναλήψεις υποχρεώσεων καλύπτονται από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση και ότι δεν συσσωρεύονται νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές. Η συσσώρευση νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών οφείλεται ιδίως σε διαρθρωτικές ανισορροπίες σε ορισμένα δημόσια νοσοκομεία, καθώς και στην εταιρεία σιδηροδρόμων Comboios de Portugal. Τα στρατηγικά σχέδια για τη στήριξη της χρηματοοικονομικής βιωσιμότητας αυτών των κρατικών επιχειρήσεων (ΚΕ) και την πρόληψη της συσσώρευσης νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών το 2014 αξιολογούνται. Συνεχίζεται η γενική μεταρρύθμιση του νόμου-πλαίσιο για τον προϋπολογισμό. Ως πρώτο βήμα, ο νόμος- πλαίσιο για τον προϋπολογισμό θα πρέπει να τροποποιηθεί μέχρι το τέλος Μαρτίου του 2014 προκειμένου να εξασφαλισθεί πλήρως η μεταφορά των απαιτήσεων που εκτίθενται στη Συνθήκη για τη σταθερότητα, τον συντονισμό και τη διακυβέρνηση στην οικονομική και νομισματική ένωση και στη δέσμη οικονομικής διακυβέρνησης, γνωστές ως «εξάπτυχο».
-
Οι επαναδιαπραγματεύσεις για τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα έχουν σημειώσει πρόοδο (ΣΔΙΤ), αλλά δεν μπόρεσαν να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2013, όπως είχε προγραμματιστεί. Μέρος του ποσού που εξοικονομήθηκε επιτεύχθηκε το 2013. Ωστόσο, ποσά που εξοικονομήθηκαν αλλά δεν αξιοποιήθηκαν το 2013 θα προστεθούν στα σημαντικά ποσά που αναμένεται να εξοικονομηθούν το 2014 και μετέπειτα. Οι ΚΕ πέτυχαν λειτουργική ισορροπία κατά μέσο όρο, τόσο το 2012 όσο και το 2013, και προβλέπονται πρόσθετες μεταρρυθμίσεις προκειμένου να αποφευχθεί νέα επιδείνωση των αποτελεσμάτων τους. Σημειώθηκε πρόοδος σε σχέση με τις ιδιωτικοποιήσεις και τα έσοδα υπερβαίνουν τον στόχο που έχει τεθεί στο πλαίσιο του προγράμματος.
-
Συνεχίζονται οι μεταρρυθμίσεις στις οικονομικές υπηρεσίες για ένα σύγχρονο πρότυπο διαχείρισης των κινδύνων που σχετίζονται με τη συμμόρφωση. Η νέα μονάδα διαχείρισης κινδύνου έχει τεθεί πλέον σε λειτουργία και εστιάζεται, καταρχάς, στη βελτίωση της συμμόρφωσης ορισμένων ομάδων φορολογούμενων, όπως οι αυτοαπασχολούμενοι και τα φυσικά πρόσωπα με πολύ μεγάλη καθαρή περιουσία. Ο αγώνας για την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής συνεχίζεται με πρωτοβουλίες, όπως οι λοταρίες με αποδείξεις όπου καταγράφεται το ΑΦΜ του καταναλωτή, η οποία ξεκίνησε πρόσφατα.
-
Πραγματοποιούνται μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση με σκοπό τον εκσυγχρονισμό και τον εξορθολογισμό της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα και τους δημόσιους φορείς. Ένας αριθμός από καίριες μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση υποβοηθούν τον έλεγχο των δημόσιων δαπανών και τη στρατηγική εξυγίανσης του 2014. Στις μεταρρυθμίσεις αυτές περιλαμβάνονται: i) μέτρα για την αντιμετώπιση του ζητήματος της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα και την εξισορρόπηση της σύνθεσης του εργατικού δυναμικού του με την αύξηση του αριθμού των δημόσιων υπαλλήλων υψηλής εξειδίκευσης και καλύτερης εκπαίδευσης (π.χ. μέσω της εφαρμογής προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου και επαναπιστοποίησης), ii) αναθεώρηση της μισθολογικής κλίμακας και δημιουργία ενιαίας κλίμακας μισθολογικών επιδομάτων (αναμένεται να τεθεί σε ισχύ έως το τέλος του Δεκεμβρίου και το τέλος Ιουνίου του 2014, αντίστοιχα), iii) κωδικοποίηση των υφιστάμενων κανόνων απασχόλησης στον δημόσιο τομέα παράλληλα με τη δομή του κώδικα εργασίας στον ιδιωτικό τομέα μέσω μιας νέας γενικής εργατικής νομοθεσίας για τη δημόσια διοίκηση, και iv) η σύγκλιση του καθεστώτος συνταξιοδότησης των δημόσιων υπαλλήλων (ΣΣΔΔ) προς το γενικό σύστημα συντάξεων. Άλλες πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση περιλαμβάνουν την εφαρμογή της στρατηγικής της από κοινού χρήσης υπηρεσιών στον τομέα των χρηματοδοτικών πόρων σε όλες τις δομές που πρόκειται να καλυφθούν από την πρωτοβουλία.
(12)
Η εφαρμογή των πολιτικών και οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας εξακολουθούν να σημειώνουν πρόοδο και επιτυγχάνουν την εξοικονόμηση μέσω αύξησης της αποδοτικότητας. Το σημαντικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών οφείλεται κυρίως (αν και όχι αποκλειστικά) στη διαρκή υποχρηματοδότηση των δημόσιων νοσοκομείων σε σχέση με τις παρεχόμενες από αυτά υπηρεσίες. Οι πορτογαλικές αρχές παραμένουν προσηλωμένες στην υλοποίηση της εν εξελίξει μεταρρύθμισης της νοσοκομειακής περίθαλψης και στη συνεχή επεξεργασία σειράς μέτρων που αφορούν τα φάρμακα, την κεντρική προμήθειά τους και την πρωτοβάθμια περίθαλψη.
(13)
Σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με στόχο την τόνωση της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας. Οι πορτογαλικές αρχές έλαβαν πρόσθετα μέτρα για τη μείωση της ανεργίας και την προώθηση της αποτελεσματικότητας της αγοράς εργασίας. Επί του παρόντος, εξετάζονται περαιτέρω βελτιώσεις στο σύστημα μισθολογικών διαπραγματεύσεων και συνεχείς ενέργειες για τη μείωση του υψηλού επιπέδου κατάτμησης της αγοράς εργασίας. Ένα σχέδιο νόμου που αναθεωρεί τον ορισμό των νόμιμων ατομικών απολύσεων στον εργατικό κώδικα έχει υποβληθεί στο Κοινοβούλιο μετά την ανατροπή προηγούμενων τροποποιήσεων από το Συνταγματικό Δικαστήριο. Στο πλαίσιο του συστήματος παροχής βοήθειας για την αναζήτηση εργασίας και τη δραστηριοποίηση, σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος.
(14)
Μέχρι στιγμής έχουν εφαρμοσθεί οι σχετικές μεταρρυθμίσεις στο εκπαιδευτικό σύστημα. Οι πορτογαλικές αρχές δεσμεύονται να τις αξιολογούν και να τις ελέγχουν συνεχώς. Η Πορτογαλία ενέκρινε επίσης νομοθετικό διάταγμα για τη δημιουργία προγραμμάτων κατάρτισης σύντομης διάρκειας και συντάσσεται άλλο ένα νομοθετικό διάταγμα για τους κανόνες που διέπουν τις επαγγελματικές σχολές αναφοράς.
(15)
Η πορτογαλική κυβέρνηση επέβαλε μια νέα εισφορά στους πάροχους ενέργειας, η οποία θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο στενής παρακολούθηση προκειμένου να αποφευχθεί η μετακύλισή της στις τιμές τελικού χρήστη. Η κυβέρνηση πρόκειται να παρουσιάσει συγκεκριμένα μέτρα για να αντιμετωπίσει τις εναπομένουσες υπερβολικές προσόδους και να μειώσει περαιτέρω τις δαπάνες ενέργειας για την οικονομία.
(16)
Παρότι καταγράφηκαν θετικές εξελίξεις κατά το χρονικό διάστημα που κάλυψε η ανασκόπηση, οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα των μεταφορών συνεχίζονται με βραδύτερο ρυθμό από τον αναμενόμενο. Μετά την παρουσίαση της προτεραιότητας που αποδίδεται στα έργα υποδομής, αναμένεται σαφής μακροπρόθεσμη προβολή του συστήματος μεταφορών μέχρι τη δωδέκατη ανασκόπηση. Εν τω μεταξύ, το νομικό πλαίσιο της ρυθμιστικής αρχής μεταφορών (AMT) εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2014. Περαιτέρω μεταρρυθμίσεις όσον αφορά την πολιτική στον τομέα των λιμένων είναι απαραίτητες, προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της Πορτογαλίας. Όσον αφορά τις υπηρεσίες σιδηροδρομικών και αστικών μεταφορών, οι πορτογαλικές αρχές πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειες ενίσχυσης της οικονομικής βιωσιμότητας, του ανταγωνισμού και της αποτελεσματικότητας των εν λόγω υπηρεσιών.
(17)
Συνεχίσθηκε, αν και με αργό ρυθμό η έκδοση νομοθετικών τροποποιήσεων για τη μεταφορά της οδηγίας 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3). Οι νόμοι περί κατασκευών, ο νόμος για την τροποποίηση του νομικού καθεστώτος των πανεπιστημίων και η υποβολή στο Κοινοβούλιο των τροποποιημένων εσωτερικών κανονισμών των επαγγελματικών φορέων μετά την έκδοση του οριζόντιου νόμου-πλαίσιο για τις επαγγελματικές ενώσεις καθυστερούν περαιτέρω. Παρατηρήθηκε πρόοδος όσον αφορά την επίτευξη του στόχου πλήρους λειτουργίας της Υπηρεσίας Ενιαίας Εξυπηρέτησης.
(18)
Έχει ξεκινήσει η μεταρρύθμιση των μισθώσεων αστικών ακινήτων μετά την πλήρη εφαρμογή του νέου νομοθετικού πλαισίου. Εντούτοις, οι επιπτώσεις της μεταρρύθμισης πρέπει να αξιολογούνται συνεχώς.
(19)
Οι εσωτερικοί κανονισμοί των εθνικών κανονιστικών αρχών τροποποιήθηκαν αναλόγως, μετά την έκδοση του νόμου-πλαίσιο για τον καθορισμό των βασικών αρχών λειτουργίας των εθνικών ρυθμιστικών αρχών. Ορισμένοι έχουν ήδη εγκριθεί.
(20)
Όσον αφορά τα μέτρα για τη βελτίωση των όρων έκδοσης αδειών και τη μείωση του διοικητικού φόρτου, έχει σημειωθεί πρόοδος, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη μια απογραφή των επαχθών κανονισμών. Καθυστερούν, ωστόσο, η εφαρμογή του κανόνα ότι, για την έκδοση ενός νέου κανονισμού, πρέπει να καταργηθεί ένας παλιός, τα μέτρα για τον περιβαλλοντικό και χωροταξικό σχεδιασμό και η αναθεώρηση των καθεστώτων έκδοσης αδειών γεωλογικής αναζήτησης και εξόρυξης.
(21)
Το κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας των τραπεζών παραμένει ευρέως επαρκές, ακόμα και όταν χρησιμοποιούνται οι κανόνες που καθορίζονται στην οδηγία 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), για την εκτίμηση των ιδίων κεφαλαίων των τραπεζών. Οι εν λόγω κεφαλαιακοί κανόνες ισχύουν από τον Ιανουάριο του 2014, με ελάχιστο όριο το 7 % του δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 (Common Equity Tier 1), για όλες τις τράπεζες και προσαύξηση κατά μία (1) ποσοστιαία μονάδα για τις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες. Η αναλογία χορηγήσεων προς καταθέσεις που ισχύει για το σύνολο του συστήματος μειώθηκε στο 117,0 % και ενδέχεται να μειωθεί περαιτέρω μέχρι τα τέλη του 2014.
(22)
Εντείνονται συνεχώς οι προσπάθειες να διαφοροποιηθούν οι πηγές χρηματοδότησης του τομέα των επιχειρήσεων. Η πορτογαλική κυβέρνηση διόρισε τους εμπειρογνώμονες της επιτροπής που είναι αρμόδια για τη σύσταση του Οργανισμού Χρηματοδότησης της Ανάπτυξης (ΟΧΑ). Η επιτροπή είναι επιφορτισμένη με την εκπόνηση των εγγράφων ίδρυσης του ΟΧΑ, ιδίως των εσωτερικών κανονισμών του, την κατάρτιση του επιχειρησιακού σχεδίου στρατηγικής και τον καθορισμό της δομής της νέας οντότητας. Σκοπός του ΟΧΑ είναι ο εξορθολογισμός και η κεντρική εφαρμογή των χρηματοδοτικών μέσων που υποστηρίζονται από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία, τα οποία σχετίζονται με τη χρηματοδότηση στις επιχειρήσεις.
(23)
Οι πορτογαλικές αρχές συμφώνησαν να καταρτίσουν, σε διαβούλευση με την Banco de Portugal, στρατηγικό σχέδιο με στόχο την αντιμετώπιση του προβλήματος της υπερχρέωσης των επιχειρήσεων και τη στήριξη της ανακατανομής του κεφαλαίου προς όφελος των παραγωγικών τομέων της οικονομίας, προωθώντας ταυτόχρονα τη χρηματοοικονομική σταθερότητα.
(24)
Εφαρμόστηκαν μέτρα για τη βελτίωση της διακυβέρνησης, της αποτελεσματικότητας και των πρακτικών διαχείρισης κινδύνων στο πλαίσιο του εθνικού συστήματος εγγυήσεων, το οποίο διαχειρίζεται τα κονδύλια που χρηματοδοτούνται από το κράτος. Επί του παρόντος, εφαρμόζεται μια νέα μεθοδολογία για τον καθορισμό ανώτατων ορίων όσον αφορά τα επιτόκια των εγγυημένων δανείων.
(25)
Υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων, η εκτελεστική απόφαση 2011/344/ΕΕ θα πρέπει να τροποποιηθεί,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η εκτελεστική απόφαση 2011/344/ΕΕ τροποποιείται ως εξής:
1)
Στο άρθρο 1, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2. Η χρηματοδοτική ενίσχυση διατίθεται επί τρία έτη και έξι εβδομάδες, αρχής γενομένης από την πρώτη ημέρα μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης.».
2)
Στο άρθρο 3, οι παράγραφοι 8 και 9 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«8. Η Πορτογαλία θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα εντός του 2014, σύμφωνα με τους όρους του μνημονίου συνεννόησης:
α)
το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης δεν υπερβαίνει το 4 % του ΑΕΠ το 2014 και ανακόπτεται η συσσώρευση νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών. Για τον υπολογισμό του στόχου όσον αφορά το έλλειμμα, δεν λαμβάνεται υπόψη το πιθανό δημοσιονομικό κόστος των μέτρων στήριξης του τραπεζικού κλάδου στο πλαίσιο της στρατηγικής της κυβέρνησης σχετικά με τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Για την επίτευξη του εν λόγω στόχου, η Πορτογαλία λαμβάνει μέτρα εξυγίανσης ύψους 2,3 % του ΑΕΠ, όπως ορίζεται στον νόμο για τον προϋπολογισμό του 2014 και στη συνοδευτική νομοθεσία που έχει θεσπισθεί για τον σκοπό αυτό·
β)
για τον έλεγχο πιθανών αποκλίσεων ως προς τις δαπάνες, η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τη συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια των δαπανών των υπουργείων μέσω μηνιαίας υποβολής εκθέσεων προς το Συμβούλιο Υπουργών·
γ)
η Πορτογαλία καθορίζει άμεσα και επιφέρει τις προβλεπόμενες αλλαγές στους όρους επιλεξιμότητας των συντάξεων επιζώντων καθώς και στο σχέδιο του νόμου-πλαίσιο για τους όρους πώλησης αδειών για διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια μέχρι το τέλος του Μαρτίου. Επιπλέον, η Πορτογαλία προβαίνει σε αποφασιστικές ενέργειες για την υλοποίηση της συμφωνίας πώλησης ορισμένων παραχωρήσεων λιμένα·
δ)
η συνολική μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος των επιχειρήσεων πραγματοποιείται με χρήση του υφιστάμενου κονδυλίου του προϋπολογισμού με σκοπό τη συμμόρφωση με τους στόχους της δημοσιονομικής εξυγίανσης·
ε)
διατηρείται ο κανόνας της ακινητοποίησης (standstill) για τις φορολογικές δαπάνες σε κεντρικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο. Ενισχύονται περαιτέρω οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φορολογικής απάτης για διάφορα είδη φόρων, μεταξύ άλλων μέσω της παρακολούθησης του συστήματος ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Μέχρι τη δωδέκατη ανασκόπηση, εκπονείται μελέτη για την παραοικονομία στη στεγαστική αγορά με σκοπό την αναζήτηση τρόπων μείωσης της φοροδιαφυγής σε σχέση με τις μισθώσεις·
στ)
εάν επαληθευθούν οι δυσμενείς νομοθετικές εξελίξεις ή οι λοιποί κίνδυνοι σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού, η Πορτογαλία θα εφαρμόσει αντισταθμιστικά μέτρα υψηλής ποιότητας προκειμένου να ανταποκριθεί στο στόχο όσον αφορά το έλλειμμα·
ζ)
η κυβέρνηση προσδιορίζει τα απαραίτητα μέτρα για να επιτευχθεί ο στόχος το δημοσιονομικό έλλειμμα να μην υπερβαίνει το 2,5 % του ΑΕΠ το 2015. Τα λεπτομερή σχέδια περιγράφονται στο έγγραφο δημοσιονομικής στρατηγικής του 2014, το οποίο πρόκειται να δημοσιευτεί έως το τέλος Απριλίου του 2014 και ορίζει επίσης τα λεπτομερή ανώτατα όρια των δαπανών των επιτελικών υπουργείων. Προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του δημοσιονομικού πλαισίου της Ένωσης, το εν λόγω έγγραφο περιέχει επίσης λεπτομερή στοιχεία για τα μεσοπρόθεσμα σχέδια προϋπολογισμού·
η)
η στρατηγική εξυγίανσης όσον αφορά το 2015 στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στα εξής μέτρα:
i)
η κυβέρνηση εκπονεί κοινό μισθολόγιο κατά τη διάρκεια του 2014 προκειμένου να εφαρμοστεί το 2015, με στόχο τον εξορθολογισμό και τη συνέπεια της πολιτικής αποδοχών σε όλες σταδιοδρομίες στον δημόσιο τομέα·
ii)
ο πλήρης δημοσιονομικός αντίκτυπος της ενιαίας κλίμακας επιδομάτων, η οποία αναμένεται να εφαρμοστεί το 2014, πρόκειται να γίνει αισθητός το 2015·
iii)
λαμβάνονται νέα συνολικά μέτρα ως μέρος της τρέχουσας μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, με σκοπό τη βελτίωση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς του. Η επιτροπή μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, που διορίστηκε πρόσφατα, επεξεργάζεται ειδικές λεπτομέρειες της μεταρρύθμισης. Η μεταρρύθμιση περιλαμβάνει βραχυπρόθεσμα μέτρα με στόχο την περαιτέρω προσαρμογή των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων με βάση δημογραφικά και οικονομικά κριτήρια, τηρουμένων ταυτόχρονα των αρχών της προοδευτικότητας, σύμφωνα με την πρόσφατη απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου σχετικά με τη σύγκλιση του καθεστώτος συνταξιοδότησης των δημοσίων υπαλλήλων (ΚΣΔΔ) προς το γενικό σύστημα συντάξεων. Ο συγκεκριμένος σχεδιασμός της εν λόγω μεταρρύθμισης παρουσιάζεται, μέχρι να αρχίσει η δωδέκατη ανασκόπηση του προγράμματος, με σχέδιο νόμου που πρόκειται να υποβληθεί στο Κοινοβούλιο κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους. Καθορίζονται περαιτέρω βήματα που εξασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών συστημάτων. Επιπλέον, η κυβέρνηση μεριμνά ώστε η πρόσφατη αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης να ισχύει για τους συνταξιούχους του δημόσιου τομέα κατά το 2014, και
iv)
άλλα μέτρα για την επίτευξη του στόχου όσον αφορά το 2,5 % του ΑΕΠ, πρόκειται να καθορισθούν πριν από τα μέσα Απριλίου·
θ)
η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική βασίζεται σε περαιτέρω μεταρρυθμίσεις οι οποίες, μεταξύ άλλων, περιγράφονται στην πρόταση για τη μεταρρύθμιση του κράτους. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές αποσκοπούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα και της ποιότητας των υπηρεσιών του. Με βάση τον πρώτο γύρο των διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους, η πρόοδος αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα πρόκειται να συζητηθεί κατά τη δωδέκατη ανασκόπηση·
ι)
η Πορτογαλία δημοσιεύει έκθεση φορολογικών δαπανών στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 2014 σχετικά με τις κεντρικές, τις περιφερειακές και τις τοπικές διοικήσεις·
ια)
η Πορτογαλία δημιουργεί τμήμα λογιστικής στο Υπουργείο Οικονομικών για τη βελτίωση του πλαισίου λογιστικής και υποβολής εκθέσεων του δημόσιου τομέα έως τα τέλη του Ιουνίου 2014. Μέρος των καθηκόντων του εν λόγω τμήματος είναι η σωστή λογιστική καταχώρηση των εσόδων, των δαπανών και των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού που σχετίζονται με τους τραπεζικούς λογαριασμούς του κράτους, το χρέος και τις ΣΔΙΤ·
ιβ)
ο νόμος για τον έλεγχο των αναλήψεων υποχρεώσεων εφαρμόζεται πλήρως από όλους τους δημόσιους φορείς ώστε να προληφθεί η δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών·
ιγ)
η Πορτογαλία λαμβάνει πρόσθετα μέτρα για την περαιτέρω ενίσχυση του συστήματος διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών της. Η Πορτογαλία επανεξετάζει τον νόμο-πλαίσιο για τον προϋπολογισμό ώστε να μεταφέρει πλήρως στο εθνικό δίκαιο τη σχετική νομοθεσία της Ένωσης έως το τέλος Μαρτίου. Επιπλέον, προβαίνει σε συνολικότερη αναθεώρηση του νόμου-πλαίσιο για τον προϋπολογισμό με σκοπό τη μείωση του κατακερματισμού του προϋπολογισμού περιορίζοντας τον αριθμό των αρμόδιων για τον προϋπολογισμό φορέων και αναθεωρώντας την κατηγοριοποίηση των ιδίων εσόδων, τον εξορθολογισμό της δομής των πιστώσεων του προϋπολογισμού, την ενίσχυση της λογοδοσίας και την περαιτέρω ένταξη των δημόσιων οικονομικών σε ένα μεσοπρόθεσμο πλαίσιο. Οι βασικές πτυχές και η δομή του νέου νόμου καθορίζονται έως τα τέλη του Απριλίου του 2014. Η Πορτογαλία μεριμνά ώστε τα μέτρα για την εφαρμογή του νέου δημοσιονομικού πλαισίου σε επίπεδο κεντρικής κυβέρνησης να εφαρμόζονται επίσης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·
ιδ)
η Πορτογαλία εφαρμόζει πλήρως το νέο νομικό και θεσμικό πλαίσιο για τις ΣΔΙΤ. Οι επαναδιαπραγματεύσεις για τις ΣΔΙΤ συνεχίζονται σε διάφορους τομείς με σκοπό τον περιορισμό του αντίκτυπού τους στον προϋπολογισμό. Οι ετήσιες εκθέσεις σχετικά με τις ΣΔΙΤ προβλέπουν τη συνολική εκτίμηση των δημοσιονομικών κινδύνων που πηγάζουν από τις ΣΔΙΤ και τις παραχωρήσεις ώστε να είναι σε εύθετο χρόνο διαθέσιμες για την αξιολόγηση των δημοσιονομικών κινδύνων του προϋπολογισμού. Κατόπιν του νέου νόμου-πλαίσιο για τις κρατικές επιχειρήσεις και του ενισχυμένου ρόλου του Υπουργείου Οικονομικών ως μετόχου, αυξάνεται ακόμη περισσότερο το προσωπικό της τεχνική μονάδα για την παρακολούθηση των ΚΕ. Η κυβέρνηση συνεχίζει το συνολικό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης των ΚΕ με σκοπό τη διατήρηση και την ενίσχυση της βιώσιμης λειτουργικής ισορροπίας. Η κυβέρνηση συνεχίζει τις ιδιωτικοποιήσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί·
ιε)
η Πορτογαλία συνεχίζει την υλοποίηση του προγράμματος μεταρρυθμίσεων με σκοπό την επίτευξη σύγχρονης και αποδοτικότερης διαχείρισης των εσόδων σύμφωνα με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές. Η Πορτογαλία ανακοινώνει έως τον Μάρτιο του 2014 τον κατάλογο των τοπικών εφοριών, εκ των οποίων το 50 % πρόκειται να κλείσει μέχρι τον Μάιο του 2014. Το ανθρώπινο δυναμικό που διατίθεται για τον λογιστικό έλεγχο της φορολογικής διοίκησης αυξάνεται κατά τουλάχιστον 30 % μέχρι τη δωδέκατη ανασκόπηση. Στο πλαίσιο της φορολογικής διοίκησης δημιουργείται νέο τμήμα φορολογικών υπηρεσιών, ως συνέπεια της ενοποίησης διαφόρων φορολογικών υπηρεσιών. Εντός του πρώτου τριμήνου του 2014 τίθεται σε πλήρη λειτουργία η μονάδα διαχείρισης κινδύνου, η οποία αρχικά εστιάζεται σε στοχευμένα έργα για τη βελτίωση της συμμόρφωσης των αυτοαπασχολούμενων και των πολύ εύπορων προσώπων. Το καθεστώς φορολογικής συμμόρφωσης τελεί υπό διαρκή παρακολούθηση. Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες βελτιώνεται ώστε να καταπολεμηθεί αποτελεσματικότερα η νομιμοποίηση παράνομου χρήματος και τα σχετικά αδικήματα, στα οποία περιλαμβάνονται τα φορολογικά εγκλήματα·
ιστ)
η Πορτογαλία υποβάλλει έκθεση η οποία εξυπηρετεί τους ακόλουθους στόχους:
i)
να εντοπισθούν οι επικαλύψεις υπηρεσιών και δικαιοδοσιών και άλλες πηγές αδυναμιών μεταξύ των κεντρικών και τοπικών επιπέδων διακυβέρνησης, και
ii)
να αναδιοργανωθεί το δίκτυο των αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων, κυρίως μέσω του δικτύου “Lojas do Cidadão” (Κέντρο ενιαίας εξυπηρέτησης και δημοσίων υπηρεσιών) και μέσω άλλων προσεγγίσεων, ώστε να είναι αποτελεσματικότερη η γεωγραφική κατανομή και να αυξηθεί η χρήση των κοινών υπηρεσιών και της ψηφιακής διακυβέρνησης·
ιζ)
η Πορτογαλία συνεχίζει να εφαρμόζει τη στρατηγική της από κοινού χρήσης υπηρεσιών στη δημόσια διοίκηση, ιδίως στους τομείς της διαχείρισης των ανθρωπίνων πόρων και των τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνιών·
ιη)
η Πορτογαλία συνεχίζει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων σχετικά με τη διαχείριση των ανθρωπίνων πόρων στη δημόσια διοίκηση. Με βάση μια έρευνα και μια έκθεση σχετικά με τα μισθολογικά επιδόματα, μέχρι τη δωδέκατη ανασκόπηση υποβάλλεται σχέδιο νόμου για την καθιέρωση ενιαίας μισθολογικής κλίμακας επιδομάτων με σκοπό να εφαρμοσθεί έως τον Ιούνιο του 2014. Η νέα γενική εργατική νομοθεσία για τη δημόσια διοίκηση, η οποία απλοποιεί και κωδικοποιεί τους υφιστάμενους κανόνες σχετικά με την απασχόληση στον δημόσιο τομέα με βάση τη δομή του κώδικα εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, πρέπει να εγκριθεί από το Κοινοβούλιο μέχρι τον Μάρτιο του 2014·
ιθ)
η Πορτογαλία διασφαλίζει την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, συνεχίζοντας την ορθολογική χρήση των υπηρεσιών και τον έλεγχο των δαπανών, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων δαπανών για φάρμακα και νοσοκομειακή περίθαλψη, και εξαλείφοντας τις ληξιπρόθεσμες οφειλές·
κ)
η Πορτογαλία συνεχίζει την τρέχουσα αναδιοργάνωση και τον εξορθολογισμό του νοσοκομειακού δικτύου μέσω της εξειδίκευσης, της ενοποίησης και της ανακατανομής των νοσοκομειακών υπηρεσιών και διασφαλίζει την εφαρμογή του πολυετούς σχεδίου δράσης για την αναδιοργάνωση των νοσοκομείων·
κα)
η Πορτογαλία πραγματοποιεί μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των υψηλών επιπέδων κατακερματισμού της αγοράς εργασίας·
κβ)
η Πορτογαλία μεριμνά ώστε οι μισθολογικές εξελίξεις να συνάδουν με τους στόχους της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, με απώτερο σκοπό τη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, αύξηση των κατώτατων μισθών πραγματοποιείται μόνον εφόσον δικαιολογείται από την πορεία της οικονομίας και τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας·
κγ)
η Πορτογαλία συνεχίζει τις προσπάθειες για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών που εφαρμόζει ως προς την αγορά εργασίας με βάση τα αποτελέσματα της έκθεσης αξιολόγησης και του σχεδίου δράσης για τη βελτίωση της λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης·
κδ)
η Πορτογαλία συνεχίζει να εφαρμόζει τα μέτρα που καθορίζονται στα δικά της σχέδια δράσης για τη βελτίωση της ποιότητας της δευτεροβάθμιας και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και για την αύξηση της συμμετοχής των επιχειρήσεων στο σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης·
κε)
η Πορτογαλία υλοποιεί σχέδιο για τη δημιουργία ανεξάρτητης εταιρείας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια·
κστ)
η Πορτογαλία εφαρμόζει κατάλληλα μέτρα για την εξάλειψη των χρεών που οφείλονται στις υψηλές τιμές της ενέργειας και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του εθνικού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας·
κζ)
η Πορτογαλία λαμβάνει μέτρα για την ενίσχυση της λειτουργίας του συστήματος μεταφορών· το στρατηγικό σχέδιο για τις μεταφορές, κατά την περίοδο 2011-2015, εφαρμόζεται πλήρως, συμπεριλαμβανομένης της ανάληψης μακροπρόθεσμων δράσεων που διασφαλίζουν αποδοτικότητα και βιωσιμότητα·
κη)
η Πορτογαλία συνεχίζει τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της δέσμης μέτρων της ΕΕ για τους σιδηροδρόμους·
κθ)
η Πορτογαλία συνεχίζει τη βελτίωση του συστήματος διαχείρισης, οικονομικής ρύθμισης και λειτουργίας των λιμένων·
λ)
η Πορτογαλία συνεχίζει την προσπάθεια για την εξάλειψη των φραγμών στην είσοδο στην αγορά, αμβλύνει τις υφιστάμενες απαιτήσεις για την έκδοση άδειας και μειώνει τον διοικητικό φόρτο στον τομέα των υπηρεσιών·
λα)
η Πορτογαλία ολοκληρώνει την προπαρασκευή των νόμων περί κατασκευών και των άλλων εκκρεμών τομεακών τροποποιήσεων που είναι αναγκαίες για την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και τις υποβάλλει στο Κοινοβούλιο, εν ανάγκη·
λβ)
η κυβέρνηση υποβάλλει στο Κοινοβούλιο τα τροποποιημένα καταστατικά των επαγγελματικών φορέων·
λγ)
η Πορτογαλία βελτιώνει το επιχειρηματικό περιβάλλον με την ολοκλήρωση των εκκρεμών μεταρρυθμίσεων για τη μείωση του διοικητικού φόρτου, καθιστώντας πλήρως λειτουργικό το Κέντρο Ενιαίας Εξυπηρέτησης προκειμένου να διασφαλισθεί η συμμόρφωση με την οδηγία 2006/123/ΕΚ και με την οδηγία 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) καθώς και με την περαιτέρω απλούστευση των υφιστάμενων διαδικασιών έκδοσης αδειών, των κανονιστικών ρυθμίσεων και άλλων γραφειοκρατικών επιβαρύνσεων στην οικονομία, που αποτελούν μείζον εμπόδιο στην ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων·
λδ)
μετά την έκδοση των τροποποιήσεων του νόμου 6/2006 περί νέων μισθώσεων αστικών ακινήτων και του νομοθετικού διατάγματος που απλουστεύει τη διοικητική διαδικασία για τις ανακαινίσεις, η Πορτογαλία πραγματοποιεί διεξοδική επανεξέταση της λειτουργίας της στεγαστικής αγοράς·
λε)
η κυβέρνηση εγκρίνει τις αντίστοιχες τροποποιήσεις των εσωτερικών κανονισμών των εθνικών ρυθμιστικών αρχών και διασφαλίζει την αποτελεσματική λειτουργία του μοντέλου χρηματοδότησης της αρχής ανταγωνισμού·
λστ)
η Πορτογαλία αξιολογεί τον αντίκτυπο του προαιρετικού καθεστώτος ταμειακής λογιστικής ΦΠΑ·
λζ)
η Πορτογαλία συνεχίζει την εφαρμογή του ολοκληρωμένου προγράμματος για την απλοποίηση των διαδικασιών έκδοσης αδειών, των κανονιστικών ρυθμίσεων και άλλων γραφειοκρατικών επιβαρύνσεων στην οικονομία.
9. Για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η Πορτογαλία θέτει ως στόχο να διατηρήσει ένα ικανοποιητικό επίπεδο ίδιων κεφαλαίων στον τραπεζικό τομέα της και να διασφαλίσει μια ομαλή διαδικασία απομόχλευσης σε συμμόρφωση με τις προθεσμίες που καθορίζονται στο μνημόνιο συνεννόησης. Εν προκειμένω, η Πορτογαλία εφαρμόζει στον πορτογαλικό τραπεζικό τομέα τη στρατηγική που συμφωνήθηκε με την Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, με σκοπό τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Συγκεκριμένα, η Πορτογαλία:
α)
μεριμνά ώστε οι τράπεζες να διαθέτουν επαρκή κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας και να τηρούν τις νέες κεφαλαιακές απαιτήσεις των κανόνων, όπως εκτίθενται στην οδηγία 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6)·
β)
συμβουλεύει τις τράπεζές της να ενισχύουν τα αποθέματα εξασφαλίσεών τους σε βιώσιμη βάση·
γ)
εξακολουθεί να δεσμεύεται για την παροχή περαιτέρω στήριξης, εάν απαιτείται, στο τραπεζικό σύστημα, ενθαρρύνοντας τις τράπεζες να αναζητούν λύσεις από τον ιδιωτικό τομέα, ενώ οι πόροι του Μηχανισμού στήριξης της φερεγγυότητας των τραπεζών είναι διαθέσιμοι σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης περί κρατικών ενισχύσεων για την περαιτέρω στήριξη των βιώσιμων τραπεζών, βάσει αυστηρών προϋποθέσεων·
δ)
μεριμνά για την ισόρροπη και ομαλή απομόχλευση του τραπεζικού τομέα, η οποία έχει καθοριστική σημασία για την εξάλειψη μεσοπρόθεσμα των ανισορροπιών της χρηματοδότησης σε μόνιμη βάση και τη μείωση της εξάρτησης από χρηματοδότηση προερχόμενη από το Ευρωσύστημα. Τα σχέδια χρηματοδότησης και κεφαλαιοποίησης των τραπεζών επανεξετάζονται κάθε τρίμηνο·
ε)
εξακολουθεί να ενισχύει την εποπτική οργάνωση της Banco de Portugal, να βελτιστοποιεί τις εποπτικές διαδικασίες της και να επεξεργάζεται και να εφαρμόζει νέες εποπτικές μεθόδους και εργαλεία. Η Banco de Portugal θα αναθεωρήσει τα πρότυπα που ισχύουν για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια με σκοπό την εναρμόνιση με τα κριτήρια που περιέχονται στο σχετικό τεχνικό πρότυπο της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχει ορισθεί σε επίπεδο Ένωσης·
στ)
συνεχίζει να παρακολουθεί σε τριμηνιαία βάση τις πιθανές μελλοντικές κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών υπό συνθήκες πίεσης, μεταξύ άλλων εντάσσοντας στη διαδικασία διασφάλισης της ποιότητας το νέο πλαίσιο προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων από την κορυφή προς τη βάση, το οποίο καθιστά δυνατή την επανεξέταση των βασικών παραγόντων επίτευξης αποτελεσμάτων·
ζ)
συνεχίζει να παρακολουθεί στενά την εφαρμογή των μέτρων που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο των σχεδίων αναδιάρθρωσης των τραπεζών που ενισχύθηκαν με κρατικούς πόρους·
η)
μεριμνά για την έγκαιρη διάθεση των θυγατρικών και των περιουσιακών στοιχείων των τριών κρατικών φορέων ειδικού σκοπού, μεταξύ άλλων με τη μεσολάβηση των δύο επιλεγμένων παρόχων υπηρεσιών·
θ)
μελετά τα σχέδια ανάκαμψης των τραπεζών και εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές για το σύστημα που αφορά τα σχέδια ανάκαμψης, σύμφωνα με τα σχετικά τεχνικά πρότυπα ή σχέδια τεχνικών προτύπων της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών και τη σχετική νομοθεσία της Ένωσης για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των πιστωτικών ιδρυμάτων και καταρτίζει σχέδια εξυγίανσης με βάση τις εκθέσεις που υποβάλλουν οι τράπεζες·
ι)
συντάσσει τριμηνιαίες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των νέων εργαλείων αναδιάρθρωσης· συνεχίζει να παρακολουθεί την εφαρμογή του πλαισίου εξωδικαστικής αναδιάρθρωσης του χρέους των νοικοκυριών από τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και να εξομαλύνει την εφαρμογή του πλαισίου αναδιάρθρωσης των χρεών των εταιρειών. Καταρτίζει, σε διαβούλευση με την Banco de Portugal, στρατηγικό σχέδιο με στόχο τη μείωση του χρέους των επιχειρήσεων και την ανακατανομή του κεφαλαίου προς όφελος των παραγωγικών τομέων της οικονομίας, προωθώντας ταυτόχρονα τη χρηματοοικονομική σταθερότητα·
ια)
συνεχίζει την παρακολούθηση του υψηλού χρέους του τομέα των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών μέσων τριμηνιαίων εκθέσεων, και της εφαρμογής του νέου πλαισίου αναδιάρθρωσης του χρέους ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικό·
ιβ)
με βάση τις προτάσεις που έχουν ήδη κατατεθεί, ενθαρρύνει τη διαφοροποίηση των εναλλακτικών επιλογών χρηματοδότησης για τον τομέα των επιχειρήσεων· επεξεργάζεται και εφαρμόζει λύσεις που συνιστούν εναλλακτικές επιλογές χρηματοδότησης αντί των παραδοσιακών τραπεζικών πιστώσεων για τον τομέα των επιχειρήσεων, μέσω φάσματος μέτρων με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασής τους στις αγορές κεφαλαίων·
ιγ)
συνεχίζει να αξιολογεί τον αντίκτυπο των βελτιώσεων στα πιστωτικά μέσα που είναι εγγυημένα από την κυβέρνηση όσον αφορά τα πραγματικά επιτόκια· είναι έτοιμη να αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις πολιτικής, εάν απαιτείται, προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι τιμές των εγγυημένων από την κυβέρνηση δανείων θα καθορίζονται με ανταγωνιστικό και διαφανή τρόπο προς όφελος των τελικών χρηστών· υποβάλλει τακτικά εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο·
ιδ)
ιδρύει Οργανισμό Χρηματοδότησης της Ανάπτυξης (ΟΧΑ) που στοχεύει στον εξορθολογισμό και την κεντρική εφαρμογή των χρηματοδοτικών μέσων που ενισχύονται από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020. Ο ΟΧΑ δεν δέχεται καταθέσεις ή άλλα επιστρεπτέα κεφάλαια από το κοινό, δεν προβαίνει σε άμεσο δανεισμό, δεν επενδύει σε δημόσιο χρέος και δεν χορηγεί δάνεια στην κυβέρνηση. Το σχέδιο επιχειρηματικού μοντέλου και οι εσωτερικοί κανονισμοί του ΟΧΑ καταρτίζονται κατά τέτοιον τρόπο ώστε να αποφεύγονται τυχόν πρόσθετες επιβαρύνσεις ή κίνδυνοι για τα δημόσια οικονομικά.
(5) Οδηγία 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων. (ΕΕ L 255 της 30.9.2005, σ. 22)." 						
(6) Οδηγία 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων, για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ και για την κατάργηση των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ (ΕΕ L 176 της 27.6.2013, σ. 338).»." 						
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να παράγει αποτελέσματα από την ημέρα της κοινοποίησής της.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Πορτογαλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 23 Απριλίου 2014.