РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 516/2014 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 16 април 2014 година
за създаване на фонд „Убежище, миграция и интеграция“ и за изменение на Решение 2008/381/ЕО на Съвета и отмяна на решения № 573/2007/ЕО и № 575/2007/ЕО на Европейския парламент и на Съвета и на Решение 2007/435/ЕО на Съвета
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 78, параграф 2 и член 79, параграфи 2 и 4 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
Целта на Съюза да представлява пространство на свобода, сигурност и правосъдие следва да бъде постигната, inter alia, чрез общи мерки, определящи рамката на политика по въпросите на убежището и имиграцията, която се основава на солидарността между държавите членки и е справедлива спрямо третите държави и техните граждани. Европейският съвет от 2 декември 2009 г. отчете, че финансовите ресурси в Съюза следва да стават все по-гъвкави и съгласувани от гледна точка както на обхвата, така и на приложимостта им, за да подпомагат развитието на политиката в областта на убежището и миграцията.
(2)
С настоящия регламент следва да се създаде фонд „Убежище, миграция и интеграция“ (наричан по-долу „фондът“) с цел да се допринесе за развитието на общата политика на Съюза в областта на убежището и имиграцията, както и за укрепването на пространството на свобода, сигурност и правосъдие, при прилагане на принципите на солидарност и поделяне на отговорностите между държавите членки и на сътрудничество с трети държави.
(3)
Фондът следва да отразява необходимостта от повече гъвкавост и опростяване, като същевременно отговаря на изискванията за предвидимост и осигурява справедливо и прозрачно разпределение на ресурсите за постигането на общите и специфичните цели, установени в настоящия регламент.
(4)
Ръководни принципи при изпълнението на фонда са ефикасността на мерките и качеството на разходите. Освен това изпълнението на фонда следва да бъде по възможно най-ефективния и достъпен начин.
(5)
Новата структура от два стълба на финансирането в областта на вътрешните работи следва да допринесе за опростяването, рационализирането, консолидирането и прозрачността на финансирането в тази област. Следва да се търсят полезни взаимодействия, съгласуваност и взаимно допълване между отделните фондове и програми, включително с цел отпускане на финансиране за общи цели. Въпреки това следва да се избягва припокриването между отделните инструменти за финансиране.
(6)
Фондът следва да създаде гъвкава рамка, която позволява на държавите членки да получават финансови ресурси по своите национални програми в подкрепа на политиките, обхванати от този фонд, в съответствие с конкретното им положение и потребности и предвид общите и специфичните цели на фонда, за които финансовата подкрепа би била най-ефективна и подходяща.
(7)
Фондът следва да изразява солидарност чрез предоставяне на финансова помощ на държавите членки. Той следва да подобри ефективното управление на миграционните потоци към Съюза в областите, в които действията на Съюза имат максимална добавена стойност, и по-специално чрез поделяне на отговорностите между държавите членки и поделяне на отговорностите и засилване на сътрудничеството с трети държави.
(8)
За да допринесат за постигането на общата цел на фонда, държавите членки следва да гарантират, че в националните им програми се включват действия в подкрепа на специфичните цели на настоящия регламент и че разпределението на ресурсите между целите осигурява възможност за постигането на тези цели. В редките случаи на държава членка, която желае да използва дерогация от минималните проценти, установени в настоящия регламент, съответната държава членка следва да представи подробна обосновка в националната си програма.
(9)
За да се гарантира еднородна и висококачествена политика в областта на убежището и да се прилагат по-високи стандарти на международна закрила, фондът следва да допринесе за ефективното функциониране на общата европейска система за убежище, която включва мерки, свързани с политиката, законодателството и изграждането на капацитет, като същевременно се работи в сътрудничество с други държави членки, агенции на Съюза и трети държави.
(10)
Целесъобразно е усилията на държавите членки във връзка с пълното и правилното прилагане на достиженията на правото на Съюза в областта на убежището да бъдат подпомагани и подобрени, и по-специално усилията за предоставяне на подходящи условия за прием на разселените лица, на кандидатите за международна закрила и на лицата, на които е предоставена международна закрила, за осигуряване на правилно определяне на статута в съответствие с Директива 2011/95/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (4), за прилагане на справедливи и ефективни процедури за предоставяне на убежище и за насърчаване на добрите практики в областта на убежището с цел да се защитят правата на лицата, търсещи международна закрила, и да се създадат условия за ефикасна работа на системите за убежище на държавите членки.
(11)
Фондът следва да предоставя подходящо подпомагане за съвместните усилия на държавите членки, насочени към установяване, споделяне и насърчаване на най-добрите практики, както и към изграждане на ефективни структури за сътрудничество с цел повишаване качеството на вземането на решения в рамките на общата европейска система за убежище.
(12)
Фондът следва да допълва и подсилва дейностите, предприемани от Европейската служба за подкрепа в областта на убежището (EASO), създадена с Регламент (ЕС) № 439/2010 на Европейския парламент и на Съвета (5), с цел да се координира практическото сътрудничество между държавите членки в областта на убежището, да се подпомогнат държавите членки, чиито системи за убежище са подложени на особено голям натиск, и да се допринесе за осъществяването на общата европейска система за убежище. Комисията може да използва предоставената от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 на Европейския парламент и на Съвета (6) възможност да възложи на EASO изпълнението на специфични ad hoc задачи, като координацията на действия на държавите членки по презаселване в съответствие с Регламент (ЕС) № 439/2010.
(13)
Фондът следва да подпомага усилията на Съюза и на държавите членки във връзка със засилването на капацитета на държавите членки за разработване, наблюдение и оценка на политиките им в областта на убежището, предвид задълженията им съгласно съществуващото право на Съюза.
(14)
Фондът следва да подпомага усилията, полагани от държавите членки, за предоставяне на международна закрила и постигане на трайно решение на тяхна територия за бежанците и разселените лица, за които Върховният комисар на ООН за бежанците е установил, че отговарят на критериите за презаселване, като например оценката на нуждите от презаселване и прехвърлянето на съответните лица на тяхна територия, с цел да им бъде предоставен сигурен правен статут и да бъде насърчена ефективната им интеграция.
(15)
Фондът следва да осигурява подпомагане за нови подходи относно безопасния достъп до процедури за предоставяне на убежище, по-специално като го насочва към основните държави на транзитно преминаване, например програми за закрила на конкретни групи или определени процедури за разглеждане на молбите за предоставяне на убежище.
(16)
Предвид естеството на фонда той следва да може да подпомага доброволни и съгласувани между държавите членки дейности, насочени към поделяне на тежестта между тях и състоящи се в прехвърляне на лица, на които е предоставена международна закрила, и на кандидати за международна закрила, от една държава членка в друга.
(17)
Партньорствата и сътрудничеството с трети държави, целящи да се гарантира подходящо управление на наплива от хора, подаващи молби за убежище или други форми на международна закрила, са особено важен елемент от политиката на Съюза в областта на убежището. С цел да се осигури достъп до международна закрила и намиране на трайни решения на възможно най-ранен етап, включително в рамките на регионални програми за закрила, фондът следва да включва силно застъпен компонент, свързан с презаселването, на равнището на Съюза.
(18)
С оглед подобряване и засилване на процеса на интегриране в европейските общества фондът следва да улеснява законната миграция към Съюза в съответствие с икономическите и социалните нужди на държавите членки и да предвижда подготовка на процеса на интегриране още в държавата на произход на гражданите на трети държави, идващи в Съюза.
(19)
За да бъде ефикасен и да постигне най-висока добавена стойност, фондът следва да използва по-целенасочен подход, в подкрепа на съгласувани стратегии, специално създадени за насърчаване на интеграцията на граждани на трети държави на национално, местно и/или регионално равнище, където е уместно. Тези стратегии следва да се изпълняват главно от местни или регионални органи и от недържавни участници, като същевременно не се изключват националните органи, по-специално когато специфичната административна организация на държавата членка го налага или когато в дадена държава членка действията за интеграция попадат в областта на споделена компетентност между държавата и децентрализираната администрация. Изпълняващите организации следва да избират от различните мерки, които са на тяхно разположение, най-подходящите за конкретната им ситуация.
(20)
Изпълнението на фонда следва да бъде в съответствие с общите основни принципи на Съюза относно интеграцията, както са уточнени в общата програма за интеграция.
(21)
Обхватът на мерките за интегриране следва да включва и лицата, на които е предоставена международна закрила, за да се гарантира всеобхватен подход към интеграцията, при който се вземат предвид специфичните особености на тези целеви групи. Когато мерките за интегриране са съчетани с мерки по приемане, където е уместно следва да има възможност действията да обхващат и кандидати за международна закрила.
(22)
За да се гарантира последователност на позицията на Съюза по отношение на интегрирането на граждани на трети държави, действията, финансирани от този фонд, следва да са конкретни и да допълват действията, финансирани от Европейския социален фонд. В този контекст от органите на държавите членки, отговарящи за изпълнението на този фонд, следва да се изисква да установят механизми за сътрудничество и координация с органите, определени от държавите членки за целите на управлението на интервенциите на Европейския социален фонд.
(23)
От практически съображения някои действия може да се отнасят до група лица, които за по-голяма ефективност може да се разглеждат като едно цяло, без да се прави разлика между отделните членове на групата. Ето защо ще бъде подходящо да се предвиди възможност за тези държави членки, които желаят, да установят в националните си програми, че действията за интеграция може да обхващат близките роднини на гражданите от трети държави, доколкото това е необходимо за ефективното осъществяване на посочените действия. Под „близки роднини“ ще се разбират съпрузите, партньорите, както и всички лица в преки роднински връзки по низходяща или възходяща линия с гражданина на трета държава, спрямо когото са насочени действията за интеграция, които в противен случай няма да бъдат включени в обхвата на фонда.
(24)
Фондът следва да подпомага държавите членки при изготвянето на стратегии за организиране на законната миграция, които укрепват капацитета им за разработване, изпълнение, наблюдение и оценяване като цяло на всички стратегии, политики и мерки в областта на имиграцията и интеграцията на граждани на трети държави, включително правните инструменти на Съюза. Фондът следва да подпомага също така обмена на информация, най-добрите практики и сътрудничеството между различните структури на администрацията, както и сътрудничеството с други държави членки.
(25)
Съюзът следва да продължи и да разшири използването на партньорствата за мобилност като основна стратегическа, всеобхватна и дългосрочна рамка за сътрудничество при управлението на миграцията с трети държави. Фондът следва да подпомага дейности, извършвани в рамките на партньорствата за мобилност, които се осъществяват в Съюза или в трети държави и които целят задоволяване на потребностите и следване на приоритетите на Съюза, и по-специално действия, осигуряващи непрекъснатост на финансирането, които обхващат както Съюза, така и трети държави.
(26)
Целесъобразно е да продължат подпомагането и насърчаването на усилията на държавите членки за подобряване управлението на връщанията на граждани на трети държави във всичките им аспекти, с оглед на непрекъснато справедливо и ефективно прилагане на общите стандарти за връщане, по-специално както са установени в Директива 2008/115/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (7). Фондът следва да насърчава разработването на стратегии за връщане на национално равнище в рамките на концепцията за интегрирано управление на връщането на лица, както и мерки в подкрепа на ефективното им изпълнение в трети държави.
(27)
По отношение на доброволното връщане на лица, включително лица, които желаят да бъдат върнати, въпреки че не са задължени да напускат територията, следва да се предвидят стимули за връщаните лица, като например преференциално третиране под формата на засилена помощ при връщането. Този вид доброволно връщане е в интерес както на връщаните лица, така и на органите, от гледна точка на неговата икономическа ефективност. Държавите членки следва да бъдат насърчавани да отдават предпочитание на доброволното връщане.
(28)
От гледна точка на политиката обаче доброволното и принудителното връщане са свързани помежду си и имат взаимно подсилващ ефект и поради това държавите членки следва да бъдат насърчавани да подсилват взаимно допълващите се елементи на тези две форми при управлението на връщането на лица. Необходимо е да се извършват действия за извеждане, с цел да се запазят целостта на политиката на Съюза в областта на имиграцията и убежището и системите за имиграция и убежище на държавите членки. Следователно възможността за извеждане е предпоставка, за да се гарантира, че тази политика няма да бъде компрометирана и че се прилагат принципите на правовата държава, които от своя страна са от основно значение за създаването на пространство на свобода, сигурност и правосъдие. По тази причина фондът следва да подпомага действията на държавите членки за улесняване на извеждането в съответствие със стандартите, предвидени в правото на Съюза, където е приложимо, и при пълно зачитане на основните права и достойнството на връщаните лица.
(29)
Много е важно фондът да подпомага специфични мерки за връщаните лица в страната на връщане, за да може да се осигури действителното им връщане в техния град или район на произход при добри условия и да се подпомогне трайната им реинтеграция в тяхната общност.
(30)
Споразуменията на Съюза за обратно приемане са неразделна част от политиката на връщане на Съюза и представляват централен инструмент за ефикасно управление на миграционните потоци, тъй като улесняват бързото връщане на незаконните мигранти. Тези споразумения са съществен елемент от рамката за диалог и сътрудничество с трети държави на произход и на транзитно преминаване на незаконни мигранти и прилагането им в трети държави следва да бъде подпомагано в интерес на ефективните стратегии за връщане на национално равнище и на равнище Съюз.
(31)
Фондът следва да допълва и подсилва дейностите, предприемани от Европейската агенция за управление на оперативното сътрудничество по външните граници на държавите - членки на Европейския съюз, създадена с Регламент (ЕО) № 2007/2004 на Съвета (8), сред чиито задачи е предоставяне необходимата подкрепа на държавите членки при организация на съвместни операции по връщане и определяне на най-добрите практики в областта на получаването на пътни документи и извеждането на граждани на трети държави, незаконно пребиваващи на териториите на държавите членки, както и подпомагане на държавите членки при обстоятелства, които изискват засилена техническа и оперативна помощ по външните граници, като се отчита обстоятелството, че някои ситуации могат да включват хуманитарни кризи и морски спасителни операции.
(32)
В допълнение към подпомагането за връщане на лица, предвидено в настоящия регламент, фондът следва да подпомага и други мерки за борба с незаконната имиграция или заобикалянето на съществуващите правила за законна миграция, като по този начин се запазва целостта на имиграционните системи на държавите членки.
(33)
Изпълнението на фонда следва да бъде при пълно спазване на правата и принципите, заложени в Хартата на основните права на Европейския съюз, и на основните права, залегнали в съответните международни инструменти, включително съответната съдебна практика на Европейския съд по правата на човека. Допустимите действия следва да отчитат основания на правата на човека подход към закрилата на мигранти, бежанци и лица, търсещи убежище, и по-специално следва да гарантират, че се отделя специално внимание и се осигуряват специализирани мерки за специфичното положение на уязвимите лица, по-специално жени, непридружени малолетни и непълнолетни лица и други изложени на риск малолетни и непълнолетни.
(34)
Понятията „уязвими лица“ и „членове на семейството“ са определени по различен начин в отделните актове със значение за настоящия регламент. Ето защо те следва да се разглеждат със значението си в съответния акт, като се отчита контекстът, в който са използвани. Във връзка с презаселването държавите членки, които го осъществяват, следва да провеждат тесни консултации с Върховния комисар на ООН за бежанците по отношение на понятието „членове на семейството“ при практиките им на презаселване и реалния процес на презаселване.
(35)
Мерките за трети държави или по отношение на трети държави, които се подпомагат чрез фонда, следва да се приемат така, че да се осигурява полезно взаимодействие и съгласуваност с други действия извън Съюза, получаващи подкрепа чрез инструменти на Съюза за външна помощ, както географски, така и тематични. По-специално, при изпълнението на такива действия следва да се търси пълна съгласуваност с принципите и общите цели на външната дейност и външната политика на Съюза по отношение на съответната държава или регион. Мерките не следва да имат за цел да подпомагат дейности, които са пряко насочени към развитието, и следва да допълват финансовата помощ, предоставяна чрез инструментите за външна помощ, когато това е целесъобразно. Следва да се зачита принципът за съгласуваност на политиката за развитие, изложен в точка 35 от Европейския консенсус за развитие. Важно е също така да се гарантира, че прилагането на спешната помощ е в съответствие с хуманитарната политика на Съюза, като по целесъобразност я допълва, и съблюдава хуманитарните принципи, установени в Европейския консенсус относно хуманитарна помощ.
(36)
Значителна част от наличните средства по фонда следва да бъде отпускана пропорционално на носената от всяка държава членка отговорност, изразяваща се в усилията по управлението на миграционните потоци, като се прилагат обективни критерии. За тази цел следва да се използват последните налични статистически данни на Евростат съгласно Регламент (ЕС) № 862/2007 на Европейския парламент и на Съвета (9) относно миграционните потоци, като например броят на подадените за първи път молби за убежище, броят на положителните решения за предоставяне на статут на бежанец или за предоставяне на субсидиарна закрила, броят на презаселените бежанци, броят законно пребиваващи граждани на трети държави, броят граждани на трети държави, които са получили разрешение за пребиваване, издадено от държава членка, броят на решенията за връщане, издадени от националните органи, и броят на извършените връщания.
(37)
В настоящия регламент се определя разпределянето на основните суми между държавите членки. Основната сума се състои от минимална сума и сума, изчислена въз основа на средната стойност на средствата, отпуснати на всяка държава членка за 2011 г., 2012 г. и 2013 г. по Европейския бежански фонд, създаден с Решение № 573/2007/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (10), Европейския фонд за интеграция на граждани на трети страни, създаден с Решение 2007/435/ЕО на Съвета (11) и Европейския фонд за връщане, създаден с Решение № 575/2007/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (12). Изчислението на разпределянето беше направено в съответствие с критериите за разпределяне, установени в Решение № 573/2007/ЕО, Решение 2007/435/ЕО и Решение № 575/2007/ЕО. Предвид заключенията на Европейския съвет от 7 февруари 2013 г.-8 февруари 2013 г., в които се подчертава, че следва да „се постави специален акцент върху островните общества, които са изправени пред несъразмерни предизвикателства, свързани с миграцията“, е целесъобразно да се повишат минималните суми за Кипър и Малта.
(38)
Макар да е целесъобразно отпускането на сумата за всяка държава членка да се извършва въз основа на последните налични статистически данни, част от наличните средства по фонда следва също така да бъде отпускана за изпълнението на специфични действия, които изискват съвместни усилия на държавите членки и водят до значителна добавена стойност за Съюза, както и за изпълнението на програмата на Съюза за презаселване и за прехвърлянето на лица, на които е предоставена международна закрила, от една държава членка в друга.
(39)
За тази цел с настоящия регламент следва да се създаде списък на специфичните действия, които могат да бъдат финансирани по фонда. На онези държави членки, които поемат ангажимент за изпълнението на такива действия, следва да бъдат отпускани допълнителни суми.
(40)
В контекста на постепенното създаване на програма на Съюза за презаселване, фондът следва да предоставя целенасочена помощ под формата на финансови стимули (еднократни суми) за всяко презаселено лице. Комисията, в сътрудничество с EASO и в съответствие със съответните им правомощия, следва да наблюдава ефективното прилагане на действията по презаселване, за които се предоставя подкрепа от фонда.
(41)
С оглед увеличаване на ефекта от усилията на Съюза за презаселване при предоставянето на закрила на нуждаещите се от международна закрила лица и максимално увеличаване на стратегическия ефект от презаселването чрез по-точно определяне на лицата, които най-много се нуждаят от презаселване, следва да бъдат определени общи приоритети в областта на презаселването на равнището на Съюза. Тези общи приоритети следва да се променят само ако има обоснована необходимост от това или във връзка с препоръки на Върховния комисар на ООН за бежанците и въз основа на общите категории, определени в настоящия регламент.
(42)
Като се има предвид особената уязвимост на някои категории лица, нуждаещи се от международна закрила, те следва винаги да бъдат включвани в общите приоритети на Съюза в областта на презаселването.
(43)
Предвид потребностите във връзка с презаселването, установени в общите приоритети на Съюза в областта на презаселването, е необходимо да се предоставят и допълнителни финансови стимули за презаселването на лица по отношение на специфични географски региони и националности, както и на специфични категории лица, които се презаселват, в случай че презаселването е определено като най-подходящото решение за техните специфични нужди.
(44)
С оглед засилването на солидарността и по-доброто поделяне на отговорността между държавите членки, особено по отношение на онези от тях, които са най-засегнати от потоците на търсещите убежище, подобен механизъм, основаващ се на финансови стимули, следва да се въведе и за прехвърлянето на лица, на които е предоставена международна закрила, от една държава членка в друга. Този механизъм следва да ограничи натиска върху държавите членки, които приемат по-голям брой лица, търсещи убежище, и лица, на които е предоставена международна закрила, в абсолютни или относителни стойности.
(45)
Подпомагането, предоставяно от фонда, ще бъде по-ефикасно и ще доведе до по-висока добавена стойност, ако в настоящия регламент се определят ограничен брой задължителни цели, които да се преследват с програмите, изготвяни от всяка държава членка, като се вземат предвид конкретното положение и нужди на съответната държава членка.
(46)
За засилената солидарност е важно фондът да предоставя, по целесъобразност в координация и единодействие с хуманитарната помощ, управлявана от Комисията, допълнително подпомагане за справяне с извънредни ситуации, свързани със силен миграционен натиск в държави членки или в трети държави, или в случай на масово навлизане на разселени лица съгласно Директива 2001/55/ЕО на Съвета (13), чрез отпускане на спешно подпомагане. Спешното подпомагане следва да включва и подпомагане за ad hoc хуманитарни програми за приемане, които имат за цел да се предостави право на временно пребиваване на територията на държава членка в случай на извънредна хуманитарна криза в трета държава. Въпреки това тези други хуманитарни програми за приемане не следва да засягат, нито да застрашават програмата на Съюза за презаселване, която изрично има за цел да предоставя от самото начало трайно решение за нуждаещите се от международна закрила лица, прехвърлени в Съюза от трета държава. За тази цел държавите членки не следва да имат право на допълнителни еднократни суми за лица, на които е предоставено право на временно пребиваване на територията на съответната държава членка по силата на тези други хуманитарни програми за приемане.
(47)
С настоящия регламент следва да се предвиди финансова помощ за дейностите на Европейската мрежа за миграцията, създадена с Решение 2008/381/ЕО на Съвета (14), в съответствие с нейните цели и задачи.
(48)
Ето защо Решение 2008/381/ЕО следва да бъде изменено, за да се съгласуват процедурите и да се улесни предоставянето на подходящо и своевременно финансово подпомагане за националните звена за контакт, предвидени в посоченото решение.
(49)
Като се има предвид целта на предоставянето на финансови стимули на държавите членки под формата на еднократни суми във връзка с презаселването и/или прехвърлянето на лица, на които е предоставена международна закрила, от една държава членка в друга, и тъй като те представляват малка част от действителните разходи, с настоящия регламент следва да се предвидят някои дерогации от правилата за допустимост на разходите.
(50)
С цел допълване или изменение на разпоредбите на настоящия регламент относно еднократните суми за презаселване и прехвърляне на лица, на които е предоставена международна закрила, от една държава членка в друга, и на определението за специфични действия и на общите приоритети на Съюза в областта на презаселването, на Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС). От особена важност е по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации, включително на експертно равнище. При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и на Съвета.
(51)
При прилагането на настоящия регламент, включително изготвянето на делегирани актове, Комисията следва да се консултира с експерти от всички държави членки.
(52)
За да се гарантират еднакви условия за изпълнение на настоящия регламент, на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета (15).
(53)
Финансирането от бюджета на Съюза следва да се съсредоточи върху дейности, при които интервенциите на Съюза могат да създадат допълнителна стойност в сравнение със самостоятелните действия на държавите членки. Тъй като Съюзът е в по-добра позиция от държавите членки от гледна точка на това да предостави рамка за изразяване на солидарността на Съюза при управлението на миграционните потоци, предоставяното съгласно настоящия регламент финансово подпомагане следва да допринася по-специално за укрепване на националния капацитет и на капацитета на Съюза в тази област.
(54)
Необходимо е да се увеличи максимално въздействието на финансирането от Съюза чрез мобилизиране, обединяване и привличане на публични и частни финансови ресурси.
(55)
Комисията следва да наблюдава изпълнението на фонда в съответствие с регламент (ЕС) № 514/2014 г. на Европейския парламент и на Съвета (16) с помощта на общи показатели за оценка на резултатите и въздействието. Тези показатели, включващи съответни основни параметри, следва да осигуряват минималната основа за оценка на степента на постигане на целите на фонда.
(56)
За да се отчитат постиженията на фонда, следва да се определят общи показатели по отношение на неговите специфични цели. Общите показатели не следва да засягат факултативния или задължителния характер на изпълнението на свързаните действия, както са посочени в настоящия регламент.
(57)
За целите на управлението и използването му фондът следва да представлява част от съгласувана рамка, която се състои от настоящия регламент и Регламент (ЕС) № 513/2014 г. на Европейския парламент и на Съвета (17) За целите на фонда посоченото в Регламент (ЕС) № 514/2014 г. партньорство следва да включва съответните международни организации, неправителствени организации и социални партньори. Всяка държава членка следва да отговаря за установяването на участниците в партньорството и за практическите механизми за осъществяването му.
(58)
Доколкото целта на настоящия регламент, а именно да допринесе за ефикасното управление на миграционните потоци и за изпълнението, усъвършенстването и развитието на общата политика в областта на убежището в съответствие с общата политика в областта на убежището, субсидиарната закрила и временната закрила и общата политика в областта на имиграцията, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите членки, а може да бъде по-добре постигната на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора за Европейския съюз (ДЕС). В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигане на тази цел.
(59)
Съгласно членове 8 и 10 от ДФЕС фондът следва да отчита систематичното включване на принципите за равенство между жените и мъжете и за борба с дискриминацията.
(60)
Решения № 573/2007/ЕО, № 575/2007/ЕО и 2007/435/ЕО следва да бъдат отменени, като се спазват преходните разпоредби, предвидени в настоящия регламент.
(61)
В съответствие с член 3 от Протокол № 21 относно позицията на Обединеното кралство и Ирландия по отношение на пространството на свобода, сигурност и правосъдие, приложен към ДЕС и към ДФЕС, и без да се засяга член 4 от посочения протокол, тези държави членки са нотифицирали желанието си да участват в приемането и прилагането на настоящия регламент.
(62)
В съответствие с членове 1 и 2 от Протокол № 22 относно позицията на Дания, приложен към ДЕС и към ДФЕС, Дания не участва в приемането на настоящия регламент и не е обвързана от него, нито от неговото прилагане.
(63)
Целесъобразно е срокът на прилагане на настоящия регламент да бъде съобразен с този на Регламент (ЕС, Евратом)) № 1311/2013 г. (18) на Съвета*. Поради това настоящият регламент следва да се прилага от 1 януари 2014 г.,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ГЛАВА I
ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ
Член 1
Предмет и обхват
1. С настоящия регламент се създава фонд „Убежище, миграция и интеграция“ („фондът“) за периода от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г.
2. С настоящия регламент се определят:
а)
целите на финансовото подпомагане и допустимите действия;
б)
общата рамка за изпълнението на допустимите действия;
в)
наличните финансови средства и тяхното разпределение;
г)
принципите и механизмът за установяване на общи приоритети на Съюза в областта на презаселването; и
д)
финансовата помощ за дейностите на Европейската мрежа за миграцията.
3. С настоящия регламент се предвижда прилагането на правилата, установени в Регламент (ЕС) № 514/2014 г., без да се засяга член 4 от настоящия регламент.
Член 2
Определения
За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
а)
„презаселване“ означава процес, при който по искане на Върховния комисар на ООН за бежанците, мотивирано от потребността на дадено лице от международна закрила, граждани на трети държави биват прехвърлени от трета държава и се установяват в държава членка, в която се разрешава пребиваването им с един от следните статути:
i)
„статут на бежанец“ по смисъла на член 2, буква д) от Директива 2011/95/ЕС;
ii)
„статут на субсидиарна закрила“ по смисъла на член 2, буква ж) от Директива 2011/95/ЕС, или
iii)
всеки друг статут, който по силата на националното право и правото на Съюза осигурява подобни права и предимства като статутите, посочени в подточки i) и ii);
б)
„други хуманитарни програми за приемане“ означава ad hoc процес, в рамките на който държава членка допуска определен брой граждани на трета държава да остават временно на нейна територия, с цел да им предостави закрила при извънредни хуманитарни кризи следствие на политически събития или конфликти;
в)
„международна закрила“ означава статут на бежанец и статут на субсидиарна закрила по смисъла на Директива 2011/95/ЕС;
г)
„връщане“ означава процес на връщане на гражданин на трета държава - при доброволно или принудително изпълнение на задължение за връщане, както е определено в член 3 от Директива 2008/115/ЕО;
д)
„гражданин на трета държава“ означава всяко лице, което не е гражданин на Съюза по смисъла на член 20, параграф 1 от ДФЕС. Позоваването на граждани на трети държави се приема, че включва лицата без гражданство и лицата с неопределено гражданство;
е)
„извеждане“ е принудителното изпълнение на задължението за връщане и по-специално физическото транспортиране извън държавата членка, както е определено в член 3 от Директива 2008/115/ЕО;
ж)
„доброволно напускане“ е изпълнение на задължението за връщане в срока, определен за тази цел в решението за връщане, както е определено в член 3 от Директива 2008/115/ЕО;
з)
„непридружено малолетно или непълнолетно лице“ означава гражданин на трета държава възраст под 18 години, който влиза или е влязъл на територията на държава членка, непридружен от пълнолетно лице, което да носи отговорност за него по закон или съгласно националните практики на съответната държава членка, докато грижата за него не бъде реално поета от такова лице; включват се и малолетни или непълнолетни лица, които са оставени непридружени след влизането им на територията на държавите членки;
и)
„уязвимо лице“ означава всеки гражданин на трета държава, който съответства на определението съгласно правото на Съюза в областта на политиката, към която се отнася действието, подпомагано от фонда;
й)
„член на семейството“ означава всеки гражданин на трета държава, който съответства на определението съгласно правото на Съюза в областта на политиката, към която се отнася действието, подпомагано от фонда;
к)
„извънредна ситуация“ означава ситуация, която е резултат от:
i)
силен миграционен натиск в една или повече държави членки, характеризиращ се с голям и несъразмерен приток на граждани на трети държави, който създава сериозни и неотложни проблеми за съоръженията за прием и местата за задържане, за системите и за процедурите за убежище,
ii)
прилагане на механизми за временна закрила по смисъла на Директива 2001/55/ЕО, или
iii)
силен миграционен натиск в трети държави, където бежанци са блокирани вследствие на политически събития или конфликти.
Член 3
Цели
1. Общата цел на фонда е да допринася за ефикасното управление на миграционните потоци и за изпълнението, усъвършенстването и развитието на общата политика в областта на убежището, субсидиарната закрила и временната закрила и на общата имиграционна политика при пълно зачитане на правата и принципите, залегнали в Хартата на основните права на Европейския съюз.
2. В рамките на общата цел, фондът допринася за постигането на следните общи специфични цели:
а)
укрепване и развиване на всички аспекти на общата европейска система за убежище, включително нейното външно измерение;
б)
подпомагане на законната миграция към държавите членки в съответствие с техните икономически и социални нужди, например нуждите на пазара на труда, като същевременно се запазва целостта на имиграционните системи на държавите членки, както и насърчаване на ефективната интеграция на гражданите на трети държави;
в)
насърчаване на справедливи и ефективни стратегии за връщане в държавите членки, които допринасят за борбата с незаконната имиграция, като се обръща особено внимание на трайния характер на връщането и на действителното обратно приемане в страните на произход и транзитно преминаване;
г)
засилване на солидарността и на поделянето на отговорностите между държавите членки, по-специално по отношение на онези от тях, които са най-засегнати от потоците мигранти и търсещи убежище, включително чрез практическо сътрудничество.
Постигането на специфичните цели на този фонд се оценява в съответствие с член 55, параграф 2 от регламент (ЕС) № 514/2014 г., като се използват общите показатели, посочени в приложение IV към настоящия регламент, и специфичните програмни показатели, включени в националните програми.
3. Мерките, предприети с цел изпълнение на посочените в параграфи 1 и 2 цели, изцяло съответстват на мерките, подкрепяни чрез инструменти за външно финансиране на Съюза, и на принципите и общите цели на външната дейност на Съюза.
4. Постигането на целите, посочени в параграфи 1 и 2 от настоящия член, се извършва при отчитане на принципите и целите на хуманитарната политика на Съюза. Съгласуваността с мерките, финансирани чрез инструменти за външно финансиране на Съюза, се осигурява в съответствие с член 24.
Член 4
Партньорство
За целите на фонда посоченото в член 12 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. партньорство включва съответните международни организации, неправителствени организации и социални партньори.
ГЛАВА II
ОБЩА ЕВРОПЕЙСКА СИСТЕМА ЗА УБЕЖИЩЕ
Член 5
Системи за приемане и убежище
1. В рамките на специфичната цел, предвидена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква а) от настоящия регламент, с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, установен в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и в съответствие с целите на националните програми, предвидени в член 19 от настоящия регламент, фондът подпомага действия, насочени към една или повече от следните категории граждани на трети държави:
а)
лица, които имат статут на бежанци или статут на субсидиарна закрила по смисъла на Директива 2011/95/ЕС;
б)
лица, които са подали молба за една от формите на международна закрила, посочени в буква а), но още не са получили окончателно решение;
в)
лица, които се ползват от временна закрила по смисъла на Директива 2011/55/ЕО;
г)
лица, които са в процес на презаселване или прехвърляне от държава членка или са били презаселени или прехвърлени.
По отношение на условията за приемане и процедурите за предоставяне на убежище фондът подкрепя по-специално следните действия, насочени към категориите лица, посочени в първа алинея от настоящия параграф:
а)
предоставянето на материална помощ, включително помощ на границата, образование, обучение, помощни услуги, здравеопазване и психологически грижи;
б)
предоставянето на помощни услуги като писмен и устен превод, образование, обучение, включително езиково обучение, и други инициативи, съответстващи на статута на въпросното лице;
в)
създаването и усъвършенстването на административни структури, системи и обучение за персонала и съответните органи, за да се осигури на лицата, търсещи убежище, ефективен и лесен достъп до процедурите за предоставяне на убежище и ефикасни и висококачествени процедури за предоставяне на убежище, по-специално където е необходимо с оглед развитието на достиженията на правото Съюза;
г)
социалното подпомагане, предоставяне на информация или помощ във връзка с административни и/или съдебни формалности, както и информация или консултации относно възможния изход от процедурата по предоставяне на убежище, включително относно аспекти като процедурите за връщане;
д)
предоставянето на правна помощ и представителство;
е)
определянето на уязвимите групи и конкретна помощ за уязвимите лица, по-специално в съответствие с букви а)-д);
ж)
създаването, разработването и подобряването на алтернативни мерки на задържането.
Когато се смята за уместно и когато националната програма на дадената държава членка го предвижда, фондът може да подпомага свързани с интеграцията мерки, като мерките по член 9, параграф 1, във връзка с приемането на лицата, посочени в първа алинея от настоящия параграф.
2. В рамките на специфичната цел, определена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква а), и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19, по отношение на инфраструктурата за настаняване и системите за приемане фондът подпомага по-специално следните действия:
а)
подобряването и поддръжката на съществуващите инфраструктури и услуги за настаняване;
б)
укрепването и подобряването на административните структури и системи;
в)
предоставянето на информация на местните общности;
г)
обучение за служителите на органите, включително местните органи, които ще бъдат в контакт с посочените в параграф 1 лица във връзка с приемането им;
д)
изграждането, управлението и развитието на нови инфраструктури и услуги за настаняване, както и на административни структури и системи, по-специално където е необходимо с цел посрещане на структурните нужди на държавите членки.
3. В рамките на специфичните цели, предвидени в член 3, параграф 2, първа алинея, букви а) и г), и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19, фондът подпомага и действия, подобни на изброените в параграф 1 от настоящия член, когато тези действия са свързани с лица, временно пребиваващи:
-
в центрове за транзит и обработка на досиетата на бежанци, по-специално за да подпомага дейности по презаселване в сътрудничество с Върховния комисар на ООН за бежанците, или
-
на територията на държава членка в контекста на други хуманитарни програми за приемане.
Член 6
Капацитет на държавите членки за разработване, наблюдение и оценка на политиките и процедурите им за предоставяне на убежище
В рамките на специфичната цел, предвидена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква а) от настоящия регламент, с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, установен в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19 от настоящия регламент, по отношение на действията за увеличаване на капацитета на държавите членки да разработват, наблюдават и оценяват политиките и процедурите си за предоставяне на убежище, фондът подпомага по-специално следните действия:
а)
действия за увеличаване капацитета на държавите членки - включително във връзка с механизма за ранно предупреждение, подготвеност и управление на кризи, установен в Регламент (ЕС) № 604/2013 на Европейския парламент и на Съвета (19) - за събиране, анализиране и разпространение на качествени и количествени данни и статистическа информация относно процедурите за предоставяне на убежище, възможностите за приемане, действията по презаселване и прехвърляне на лица, подали молби и/или получили международна закрила, от една държава членка в друга;
б)
действия за увеличаване капацитета на държавите членки за събиране, анализиране и разпространение на информация относно страната на произход;
в)
действия, които допринасят пряко за оценяването на политиките за предоставяне на убежище, като например оценки на въздействието на национално равнище, проучвания сред целевите групи и други заинтересовани страни, разработване на показатели и сравнителни критерии.
Член 7
Презаселване, прехвърляне на лица, подали молби или получили международна закрила, и друг вид ad hoc приемане по хуманитарни съображения
1. В рамките на специфичната цел, предвидена в член 3, параграф 2, първа алинея, букви а) и г) от настоящия регламент, с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, предвиден в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г., и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19 от настоящия регламент, фондът подпомага по-специално следните действия във връзка с презаселването на всеки гражданин на трета държава, който е в процес на презаселване или е бил презаселен в държава членка, и във връзка с други хуманитарни програми за приемане:
а)
въвеждане и разработване на национални програми и стратегии за презаселване и на други хуманитарни програми за приемане, включително анализ на потребностите, подобряване на показателите и оценка;
б)
изграждане на подходяща инфраструктура и услуги, за да се гарантира безпрепятственото и ефективно осъществяване на действията по презаселване и на действията във връзка с други хуманитарни програми за приемане, включително езикова помощ;
в)
изграждане на структури и системи и въвеждане на обучение за персонала във връзка с провеждане на мисии в трети държави и/или в други държави членки, провеждане на интервюта, медицински прегледи и проучвания с оглед на сигурността;
г)
оценяване от компетентните органи на държавите членки на потенциални случаи за презаселване и/или случаи за друг вид приемане по хуманитарни съображения, например провеждане на мисии в третата държава, интервюта, медицински прегледи и проучвания с оглед на сигурността;
д)
оценка на здравословното състояние и лечение преди заминаването, мерки за материално подпомагане преди заминаването, мерки за предоставяне на информация и за интеграция преди заминаването, организация на пътуването, включително осигуряване на придружаване от медицински персонал;
е)
предоставяне на информация и помощ при пристигането или малко след това, включително услуги за устен превод;
ж)
действия, целящи да се пристъпи към събиране на семейството на лицата, които са в процес на презаселване в държава членка;
з)
укрепване на инфраструктурата и услугите, свързани с миграцията и убежището, в държавите, определени да изпълняват регионални програми за закрила;
и)
създаване на условия, водещи до интеграция, автономия и независимост на презаселените бежанци в дългосрочен план.
2. В рамките на специфичната цел, предвидена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква г) от настоящия регламент, с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, установен в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19 от настоящия регламент, фондът подпомага и действия, подобни на изброените в параграф 1 от настоящия член, когато се приема, че те са подходящи с оглед на развитието на политиката в периода на използване на средствата от фонда или когато това е предвидено в националната програма на дадена държава членка, и когато те са свързани с прехвърлянето на лица, подали молби и/или получили международна закрила. Тези действия се извършват със съгласието на въпросните лица от държавата членка, която им е предоставила международна закрила или отговаря за разглеждането на молбите им, в друга заинтересована държава членка, където ще им бъде предоставена равностойна закрила или молбите им за международна закрила ще бъдат разгледани.
ГЛАВА III
ИНТЕГРИРАНЕ НА ГРАЖДАНИ НА ТРЕТИ ДЪРЖАВИ И ЗАКОННА МИГРАЦИЯ
Член 8
Имиграция и мерки преди заминаване
В рамките на специфичната цел, предвидена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква б) от настоящия регламент, с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, установен в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19 от настоящия регламент, фондът подпомага действия, които се провеждат в трета държава и са насочени към граждани на трети държави, които изпълняват специфичните мерки, предхождащи заминаването, и/или условията, посочени в националното право и съответстващи на правото на Съюза, където е приложимо, включително относно способността им да се интегрират в обществото на дадена държава членка. В този контекст фондът подпомага по-специално следните действия:
а)
разработване на информационни пакети и кампании за повишаване на осведомеността и насърчаване на междукултурния диалог, включително посредством лесни за използване комуникационни и информационни технологии и уебсайтове;
б)
оценка на уменията и квалификациите, както и засилване на прозрачността и съпоставимостта на уменията и квалификациите в трета държава с тези в дадена държава членка;
в)
обучение за увеличаване на пригодността на заетост в държава членка;
г)
провеждане на подробни курсове за гражданска култура и езиково обучение;
д)
помощ във връзка с молби за събиране на семейството по смисъла на Директива 2003/86/ЕО на Съвета (20).
Член 9
Мерки за интеграция
1. В рамките на специфичната цел, предвидена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква б) от настоящия регламент, с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, установен в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19 от настоящия регламент, фондът подпомага действия, които се провеждат в рамките на съгласувани стратегии, при отчитане на нуждите от интеграция на граждани на трети държави на местно и/или регионално равнище. В този контекст фондът подпомага по-специално следните действия, насочени към граждани на трети държави, които пребивават законно в държава членка или, където е приложимо, които са в процес на придобиване на право на законно пребиваване в държава членка:
а)
създаване и разработване на такива стратегии за интеграция с участието на местни или регионални заинтересовани страни, когато е целесъобразно, включително анализ на потребностите, подобряване на показателите за интеграция и оценка, включително оценка от страна на участниците, за да се установят най-добрите практики;
б)
предоставяне на съвети и подпомагане в области като жилищно настаняване, средства за издръжка, административни и правни насоки, здравни, психологически и социални грижи, грижи за децата и събиране на семейството;
в)
действия за запознаване на граждани на трети държави с приемащото общество, действия, позволяващи на тези граждани да се адаптират към него, действия за информиране на тези граждани за техните права и задължения, както и за предоставяне на възможност за участие в гражданския и културния живот и за споделяне на ценностите, заложени в Хартата на основните права на Европейския съюз;
г)
мерки, насочени към образованието и обучението, включително езиково обучение и подготвителни действия за улесняване на достъпа до пазара на труда;
д)
действия, насочени към насърчаване на самоутвърждаването и предоставяне на възможност за самоиздръжка на граждани на трети държави;
е)
действия за насърчаване на пълноценните контакти и конструктивния диалог между гражданите на трети държави и приемащото общество и действия за насърчаване на приемането им от приемащото общество, включително чрез участие на медиите;
ж)
действия, насърчаващи както равните възможности за достъп, така и равните условия по отношение на резултатите от взаимодействието на гражданите на трети държави с публични и частни служби, включително адаптиране на тези служби за работа с граждани на трети държави;
з)
изграждане на капацитет на бенефициерите, определени в член 2, буква ж) от Регламент (ЕС) № 514/2014 г., включително чрез обмен на опит и най-добри практики и работа в мрежа.
2. Посочените в параграф 1 действия отчитат, когато е необходимо, специфичните нужди на различните категории граждани на трети държави, включително лицата, на които е предоставена международна закрила, презаселените или прехвърлените лица и в особена степен уязвимите лица.
3. В националните програми може да се предвиди възможността в посочените в параграф 1 действия да се включват близките роднини на лицата от целевата група, посочена в същия параграф, доколкото това е необходимо за ефективното осъществяване на тези действия.
4. За целите на програмирането и изпълнението на действията по параграф 1 от настоящия член, партньорството, посочено в член 12 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г., включва органи, определени от държавите членки за целите на управлението на интервенциите на Европейския социален фонд.
Член 10
Практическо сътрудничество и мерки за изграждане на капацитет
В рамките на специфичната цел, предвидена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква б) от настоящия регламент, с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, установен в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19 от настоящия регламент, фондът подпомага действия, насочени към едно или повече от следните:
а)
изграждане на стратегии за насърчаване на законната миграция с цел улесняване разработването и прилагането на гъвкави процедури за приемане;
б)
подпомагане на сътрудничеството между агенциите за набиране на персонал на трети държави на службите по заетостта и имиграционните служби в държавите членки, както и подпомагане на държавите членки при изпълнение от тяхна страна на правото на Съюза в областта на миграцията, чрез процеси на консултиране със съответните заинтересовани страни и експертни становища или обмен на информация относно подходи, които са насочени към конкретни националности или категории граждани на трети държави, като се съблюдават нуждите на пазарите на труда;
в)
засилване на капацитета на държавите членки за разработване, прилагане, наблюдение и оценка на имиграционните им стратегии, политики и мерки на различните нива и служби в администрациите, и по-специално засилване на капацитета им за събиране, анализиране и разпространяване на подробни и систематични данни и статистическа информация за миграционните потоци и процедурите в областта на миграцията и за разрешенията за пребиваване и разработването на инструменти за наблюдение, схеми за оценка, показатели и критерии за измерване на постиженията на тези стратегии;
г)
обучение на бенефициерите, определени в член 2, буква ж) от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и персонала, предоставящ обществени и частни услуги, включително образователните институции, насърчаване на обмена на опит и най-добри практики, сътрудничеството, изграждането на мрежи и междукултурен капацитет, както и подобряване качеството на предоставяните услуги;
д)
изграждане на устойчиви организационни структури за интеграция и управление на многообразието, по-специално чрез сътрудничество между различните заинтересовани страни, позволяващо на длъжностни лица от различни нива на националните администрации бързо да получават информация за опита и най-добрите практики на други места и ако е възможно, обединяване на ресурсите на компетентните органи, както и на държавни и неправителствени органи с цел по-ефективно предоставяне на услуги на гражданите на трети държави, наред с другото, чрез обслужване на едно гише (т.е. координирани центрове за подпомагане на интеграцията);
е)
допринасяне за динамичен двустранен процес на взаимодействие, на който се основават стратегиите за интеграция на местно и регионално равнище, чрез разработване на платформи за консултации на граждани на трети държави, обмен на информация между заинтересованите участници и платформи за междукултурен и религиозен диалог между общностите на гражданите на трети държави, между тези общности и приемащото общество и/или между тези общности и органите, определящи политиката или вземащи решения;
ж)
действия за насърчаване и засилване на практическото сътрудничество между компетентните органи на държавите членки с акцент, inter alia, върху обмена на информация, най-добри практики и стратегии и разработването и осъществяването на съвместни действия, включително с цел да се запази надеждността на имиграционните системи на държавите членки.
ГЛАВА IV
ВРЪЩАНЕ
Член 11
Мерки, съпътстващи процедурите за връщане
В рамките на специфичната цел, предвидена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква в) от настоящия регламент, с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, установен в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19 от настоящия регламент, по отношение на мерките, съпътстващи процедурите за връщане, средствата от фонда се насочват към една или повече от следните категории граждани на трети държави:
а)
граждани на трети държави, които все още не са получили окончателно отрицателно решение във връзка с молбите им за престой, законно пребиваване и/или международна закрила в дадена държава членка и които могат да решат да се възползват от доброволното връщане;
б)
граждани на трети държави, които се ползват от право на престой, законно пребиваване и/или от международна закрила по смисъла на Директива 2011/95/ЕС или временна закрила по смисъла на Директива 2001/55/ЕО в държава членка и които са решили да се възползват от доброволното връщане;
в)
граждани на трети държави, които се намират в държава членка, но не отговарят или са престанали да отговарят на изискванията за влизане и/или престой в държавата членка, включително тези граждани на трети държави, чието извеждане е било отложено съгласно член 9 и член 14, параграф 1 от Директива 2008/115/ЕО.
В този контекст фондът подкрепя по-специално следните действия, насочени към категориите лица, посочени в първа алинея:
а)
въвеждане, разработване и подобряване на алтернативни мерки на задържането;
б)
социално подпомагане, предоставяне на информация или помощ във връзка с административни и/или съдебни формалности, както и предоставяне на информация или консултации;
в)
предоставяне на правна и езикова помощ;
г)
специална помощ за уязвимите лица;
д)
създаване и подобряване на независими и ефективни системи за наблюдение на принудителното връщане, както е предвидено в член 8, параграф 6 от Директива 2008/115/ЕО;
е)
изграждане, поддръжка и подобряване на инфраструктурата, услугите и условията, свързани с настаняването, приемането или задържането;
ж)
изграждане на административни структури и системи, включително инструменти на информационните технологии;
з)
обучение на персонала, с цел да се осигурят безпрепятствено протичащи и ефективни процедури на връщане, включително тяхното управление и изпълнение.
Член 12
Мерки в областта на връщането
В рамките на специфичната цел, предвидена в член 3, параграф 2, буква в) от настоящия регламент, с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, предвиден в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19 от настоящия регламент, по отношение на мерките в областта на връщането фондът подпомага действия, насочени към лицата, посочени в член 11 от настоящия регламент. В този контекст фондът подпомага по-специално следните действия:
а)
мерките, необходими за подготовката на операции за връщане, като мерки за установяване на самоличността на граждани на трети държави, издаване на документи за пътуване и издирване на семейството;
б)
сътрудничество с консулските власти и имиграционните служби на трети държави с оглед получаването на документи за пътуване, улесняване на репатрирането и осигуряване на обратно приемане;
в)
мерки за подпомагане на доброволното връщане, включително медицински прегледи и помощ, организиране на пътуването, финансова помощ и консултации и подпомагане преди и след връщането;
г)
операции по извеждане и свързани с това мерки в съответствие с установените в правото на Съюза стандарти, с изключение на технически средства за налагане на принудителни мерки;
д)
мерки за даване ход на процеса на реинтегриране с цел постигане на личностно развитие на връщаното лице, като парични стимули, обучение, помощ при настаняване и наемане на работа и подпомагане при започване на икономическа дейност;
е)
съоръжения и услуги в трети държави, гарантиращи подходящо временно настаняване и приемане при пристигане;
ж)
специална помощ за уязвимите лица.
Член 13
Практическо сътрудничество и мерки за изграждане на капацитет
В рамките на специфичната цел, предвидена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква в) от настоящия регламент, с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, установен в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и в съответствие с целите на националните програми, определени в член 19 от настоящия регламент, по отношение на практическото сътрудничество и мерките за изграждане на капацитет фондът подпомага по-специално следните действия:
а)
действия за насърчаване, развиване и засилване на оперативното сътрудничество и обмена на информация между службите, отговарящи за връщането, и другите органи на държавите членки, участващи във връщането, включително що се отнася до сътрудничеството с консулските власти и имиграционните служби на трети държави и съвместните операции за връщане;
б)
действия за подпомагане на сътрудничеството между трети държави и службите на държавите членки, отговарящи за връщането, включително мерки, целящи укрепване на капацитета на третите държави за провеждане на дейности по обратно приемане и реинтегриране, по-специално в рамките на споразумения за обратно приемане;
в)
действия за подобряване на капацитета за разработване на ефективни и устойчиви политики в областта на връщането, по-специално чрез обмен на информация относно ситуацията в страните на връщане, най-добри практики, обмен на опит и обединяване на ресурсите на държавите членки;
г)
действия за подобряване на капацитета за събиране, анализиране и разпространяване на подробни и систематични данни и статистическа информация относно процедурите и мерките в областта на връщането, капацитета за приемане и задържане, принудителното и доброволното връщане, наблюдението и реинтеграцията;
д)
действия, които допринасят пряко за оценяването на политиките в областта на връщането, като например оценки на въздействието на национално равнище, проучвания сред целевите групи, разработването на показатели и критерии за съпоставяне на постигнатите резултати;
е)
информационни мерки и кампании в трети държави, насочени към повишаване на осведомеността за подходящите канали за законна имиграция и за рисковете на незаконната имиграция.
ГЛАВА V
ФИНАНСОВА РАМКА И РАМКА ЗА ПРИЛАГАНЕ
Член 14
Общи средства и изпълнение
1. Общите средства за изпълнението на настоящия регламент се определят на 3 137 млн. евро по текущи цени.
2. Годишните бюджетни кредити за фонда се отпускат от Европейския парламент и Съвета при спазване на многогодишната финансовата рамка.
3. Общите средства се използват за:
а)
национални програми, в съответствие с член 19;
б)
действия на Съюза, в съответствие с член 20;
в)
спешно подпомагане, в съответствие с член 21;
г)
Европейската мрежа за миграцията, в съответствие с член 22;
д)
техническа помощ, в съответствие с член 23.
4. Отпуснатият съгласно настоящия регламент бюджет за действия на Съюза, посочени в член 20 от настоящия регламент, за спешно подпомагане, посочено в член 21 от настоящия регламент, за Европейската мрежа за миграцията, посочена в член 22 от настоящия регламент, и за техническа помощ, посочена в член 23 от настоящия регламент, се изпълнява при пряко управление в съответствие с член 58, параграф 1, буква а) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 и непряко управление в съответствие с член 58, параграф 1, буква в) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012. Отпуснатият бюджет за национални програми, посочени в член 19 от настоящия регламент, се изпълнява при споделено управление в съответствие с член 58, параграф 1, буква б) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
5. Комисията продължава да носи отговорност за изпълнението на бюджета на Съюза в съответствие с член 317 от ДФЕС и информира Европейския парламент и Съвета относно операциите, извършвани от образувания, различни от държавите членки.
6. Без да се засягат правомощията на Европейския парламент и на Съвета, основният референтен финансов пакет се използва индикативно, както следва:
а)
2 752 млн. евро за националните програми на държавите членки;
б)
385 млн. евро за действия на Съюза, спешно подпомагане, Европейската мрежа за миграцията и техническа помощ от страна на Комисията, от които поне 30 % се използват за действия на Съюза и Европейската мрежа за миграцията.
Член 15
Средства за допустими действия в държавите членки
1. На държавите членки се отпуска сумата от 2 752 млн. евро индикативно, както следва:
а)
2 392 млн. евро се отпускат съгласно посоченото в приложение I. Държавите членки отделят най-малко 20 % от тези средства за специфичната цел, посочена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква а), и най-малко 20 % за специфичната цел, посочена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква б). Държавите членки могат да се отклоняват от тези минимални проценти само ако в националните програми бъде включена подробна обосновка защо отделянето на средства под това равнище не застрашава постигането на дадената цел. По отношение на специфичната цел, посочена в член 3, параграф 2, първа алинея, буква а), тези държави членки със структурни проблеми в областта на настаняването, инфраструктурата и услугите не определят равнище по-ниско от минималния процент, установен в настоящия регламент.
б)
360 млн. евро се отпускат въз основа на механизма за разпределение, за специфичните действия, посочени в член 16, за програмата на Съюза за презаселване, посочена в член 17, и за прехвърлянето на лица, на които е предоставена международна закрила, от една държава членка в друга, посочено в член 18.
2. Със сумата, посочена в параграф 1, буква б), се подпомагат:
а)
специфичните действия, изброени в приложение II,
б)
програмата на Съюза за презаселване съгласно член 17 и/или прехвърлянето на лица, на които е предоставена международна закрила, от една държава членка в друга съгласно член 18.
3. В случай че остане налична сума по параграф 1, буква б) от настоящия член или че е налична друга сума, тя се разпределя в рамките на междинния преглед, предвиден в член 15 от регламент (ЕС) № 514/2014 г., пропорционално на основните суми за националните програми, установени в приложение I към настоящия регламент.
Член 16
Средства за специфични действия
1. На държавите членки може да бъде отпусната допълнителна сума, съгласно член 15, параграф 2, буква а), при условие че тя е заделена като такава в програмата и че се използва за изпълнение на специфичните действия, изброени в приложение II.
2. За да се вземат предвид нови развития в областта на политиката, на Комисията се предоставят правомощията да приема делегирани актове в съответствие с член 26 от настоящия член с цел преработване на приложение II във връзка с междинния преглед, посочен в член 15 от регламент(ЕС) № 514/2014 г. Въз основа на преработения списък на специфичните действия държавите членки могат да получат допълнителна сума, както е предвидено в параграф 1 от настоящия член, при условие че има налични средства.
3. Допълнителните суми, посочени в параграфи 1 и 2 от настоящия член, се отпускат на държавите членки с индивидуалните решения за финансиране, с които се одобряват или преработват националните им програми, в рамките на междинния преглед съгласно предвидената процедура в членове 14 и 15 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. Тези суми се използват единствено за изпълнението на специфичните действия, посочени в приложение II към настоящия регламент.
Член 17
Средства за програмата на Съюза за презаселване
1. В допълнение към отпуснатата им сума, изчислена в съответствие с член 15, параграф 1, буква а), държавите членки получават на всеки две години допълнителна сума в съответствие с член 15, параграф 2, буква б), която се базира на еднократна сума в размер на 6 000 евро за всяко презаселено лице.
2. Посочената в параграф 1 еднократна сума се увеличава на 10 000 евро за всяко лице, което е презаселено в съответствие с общите приоритети на Съюза в областта на презаселването, определени съгласно параграф 3 и изброени в приложение III, и за всяко уязвимо лице съгласно посоченото в параграф 5.
3. Общите приоритети на Съюза в областта на презаселването се основават на следните общи категории лица:
а)
лица от държава или регион, определен(а) за прилагане на регионална програма за закрила;
б)
лица от държава или регион, посочен(а) в прогнозите на Върховния комисар на ООН за бежанците по отношение на презаселването, където общите действия на Съюза биха имали значително въздействие за посрещане на нуждите от закрила;
в)
лица от определена категория, отговарящи на критериите на Върховния комисар на ООН за бежанците по отношение на презаселването.
4. На Комисията се предоставят правомощия да приема делегирани актове в съответствие с член 26 във връзка с изменението на приложение III, въз основа на посочените в параграф 3 от настоящия член общи категории, когато има обоснована необходимост от това или във връзка с препоръки на Върховния комисар на ООН за бежанците.
5. Следните групи уязвими лица също отговарят на изискванията за получаване на еднократната сума, предвидена в параграф 2:
а)
жени и деца, изложени на риск,
б)
непридружени малолетни и непълнолетни лица,
в)
лица с медицински нужди, на които може да се намери решение само чрез презаселване,
г)
лица, нуждаещи се от неотложно или спешно презаселване поради необходимост от правна или физическа закрила, включително жертви на насилие или изтезания.
6. Когато държава членка презаселва дадено лице, което попада в повече от една от категориите, посочени в параграфи 1 и 2, тя получава еднократната сума за това лице само веднъж.
7. По целесъобразност държавите членки може да имат право да получат еднократни суми за членовете на семейството на лицата, посочени в параграфи 1, 3 и 5, при условие че тези членове на семейството са били презаселени в съответствие с настоящия регламент.
8. Чрез актове за изпълнение Комисията определя сроковете и другите условия за изпълнение, свързани с механизма за отпускане на средства за програмата на Съюза за презаселване. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по консултиране, посочена в член 27, параграф 2.
9. Допълнителните суми, посочени в параграфи 1 и 2 от настоящия член, се отпускат на държавите членки на всеки две години, като първият път това се прави с индивидуалните решения за финансиране, с които се одобряват националните им програми, в съответствие с процедурата, предвидена в член 14 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г., а по-късно - с решение за финансиране, което се прилага към решението за одобряване на националната програма. Тези суми не се прехвърлят към други действия по националната програма.
10. С оглед ефективно преследване на целите на програмата на Съюза за презаселване и в рамките на наличните средства, на Комисията се предоставят правомощия да приема делегирани актове в съответствие с член 26, за да коригира, ако сметне за необходимо, еднократната сума, посочена в параграфи 1 и 2 от настоящия член, по-специално като отчита актуалното равнище на инфлацията, съответното развитие в областта на презаселването, както и факторите, които биха могли да оптимизират използването на финансовите стимули, произтичащи от еднократните суми.
Член 18
Средства за прехвърляне на лица, на които е предоставена международна закрила
1. С оглед прилагането на принципа на солидарност и на справедливо разпределение на отговорностите и в светлината на развитието на политиката на Съюза в рамките на периода на използване на средства от фонда, в допълнение към отпуснатата им сума, изчислена в съответствие с член 15, параграф 1, буква а), държавите членки получават допълнителна сума в съответствие с член 15, параграф 2, буква б), която се базира на еднократна сума в размер на 6 000 евро за всяко прехвърлено от друга държава членка лице, на което е предоставена международна закрила.
2. По целесъобразност държавите членки може да имат право да получат еднократни суми за членовете на семейството на лицата, посочени в параграф 1, при условие че тези членове на семейството са били прехвърлени в съответствие с настоящия регламент.
3. Допълнителните суми, посочени в параграф 1 от настоящия член, се отпускат на държавите членки, като първият път това се прави с индивидуалните решения за финансиране, с които се одобряват националните им програми, в съответствие с процедурата, предвидена в член 14 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г., а по-късно - с решение за финансиране, което се прилага към решението за одобряване на националната програма. Тези суми не се прехвърлят към други действия по националната програма.
4. С оглед ефективно преследване на целите за солидарност и разпределение на отговорностите между държавите членки, посочени в член 80 от Договора за функционирането на ЕС, и в рамките на наличните средства, на Комисията се предоставят правомощията да приема делегирани актове в съответствие с член 26 от настоящия регламент във връзка с коригирането на еднократната сума, посочена в параграф 1 от настоящия член, по-специално като взема предвид актуалното равнище на инфлацията, съответното развитие в областта на прехвърлянето на лица, на които е предоставена международна закрила, от една държава членка в друга, както и факторите, които биха могли да оптимизират използването на финансовите стимули, произтичащи от еднократните суми.
Член 19
Национални програми
1. По националните програмите, които предстои да бъдат разгледани и одобрени в съответствие с член 14 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г., в рамките на целите, предвидени в член 3 от настоящия регламент, и като вземат предвид резултата от диалога по политиката, посочен в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014, държавите членки се стремят към постигане по-специално на следните цели:
а)
укрепване на изграждането на общата европейска система за убежище чрез осигуряване на ефективно и еднообразно прилагане на достиженията на правото на Съюза в областта на убежището и чрез осигуряване на доброто функциониране на Регламент (ЕС) № 604/2013. Тези действия могат да включват също изготвянето и развитието на програмата на Съюза за презаселване;
б)
въвеждане и развитие на стратегии за интеграция, които да обхващат различни аспекти на двупосочния динамичен процес и да се изпълняват на национално/местно/регионално равнище според необходимостта, като се вземе предвид нуждата от интеграция на граждани на трети държави на местно/регионално равнище, посрещане на специфичните нужди на различните категории мигранти и разработване на ефективни партньорства между заинтересованите страни;
в)
разработване на програма за връщане, която включва елемент относно подпомагането на доброволното връщане и при необходимост - относно реинтеграцията.
2. Държавите членки гарантират, че всички действия, подпомагани по фонда, се осъществяват при пълно зачитане на основните права и човешкото достойнство. По-специално при тези действия се спазват изцяло правата и принципите, заложени в Хартата на основните права на Европейския съюз.
3. При спазване на изискването за изпълнение на посочените по-горе цели и при отчитане на различните обстоятелства, държавите членки се стремят да постигнат справедливо и прозрачно разпределение на средствата между специфичните цели, изложени в член 3, параграф 2.
Член 20
Действия на Съюза
1. По инициатива на Комисията фондът може да бъде използван за финансиране на транснационални действия или действия, представляващи особен интерес за Съюза („действията на Съюза“), които се отнасят до общите и специфичните цели, посочени в член 3.
2. За да отговарят на критериите за финансиране, действията на Съюза подпомагат по-конкретно:
а)
задълбочаването на сътрудничеството в Съюза при прилагането на правото на Съюза и при обмена на най-добри практики в областта на убежището, най-вече във връзка с презаселването и прехвърлянето на лица, подали молби и/или получили международна закрила, от една държава членка в друга, включително чрез работа в мрежа и обмен на информация, със законната миграция, с интеграцията на граждани на трети държави, включително подпомагане при пристигането и координация на дейности за популяризиране на презаселването сред местните общности, които ще приемат презаселените бежанци, и във връзка с връщанията;
б)
създаването на транснационални мрежи за сътрудничество и пилотни проекти, включително иновативни проекти, основаващи се на транснационални партньорства между образувания, намиращи се в две или повече държави членки, предназначени да стимулират нововъведенията и да улесняват обмена на опит и най-добри практики;
в)
проучвания и научни изследвания относно възможните нови форми на сътрудничество в рамките на Съюза в областта на убежището, имиграцията, интеграцията и връщането и съответното право на Съюза, разпространяването и обмена на информация относно най-добрите практики и относно всички други аспекти на политиките в областта на убежището, имиграцията, интеграцията и връщането, включително корпоративна комуникация относно политическите приоритети на Съюза;
г)
разработването и прилагането от страна на държавите членки на общи статистически инструменти, методи и показатели за оценяване развитието на политиката в областта на убежището, законната миграция и интеграцията и връщането;
д)
подпомагане на мерките за подготовка и наблюдение, както и на административната и техническа подкрепа, и разработване на механизъм за оценяване, необходим за провеждането на политиките в областта на убежището и имиграцията;
е)
сътрудничеството с трети държави на основата на глобалния подход на Съюза към миграцията и мобилността, особено в рамките на изпълнението на споразуменията за обратно приемане, партньорствата за мобилност и регионалните програми за закрила;
ж)
информационни мерки и кампании в трети държави, насочени към повишаване на осведомеността за подходящите канали за законна имиграция и за рисковете на незаконната имиграция.
3. Действията на Съюза се изпълняват в съответствие с член 6 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г.
4. Комисията гарантира справедливо и прозрачно разпределение на средствата между целите, посочени в член 3, параграф 2.
Член 21
Спешно подпомагане
1. Фондът предоставя финансова помощ за посрещане на неотложни и специфични нужди в случай на извънредна ситуация, както е определено в член 2, буква к). Прилаганите в трети държави мерки съгласно настоящия член са в съответствие с хуманитарната политика на Съюза, като по целесъобразност я допълват, и съблюдават хуманитарните принципи, установени в Консенсуса относно хуманитарна помощ.
2. Спешното подпомагане се осъществява в съответствие с членове 6 и 7 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г.
Член 22
Европейска мрежа за миграцията
1. Фондът подпомага Европейската мрежа за миграцията и предоставя финансовата помощ, необходима за нейните дейности и бъдещето ѝ развитие.
2. Сумата, предоставена за Европейската мрежа за миграцията от годишните бюджетни кредити на фонда, и работната програма, определяща приоритетите за дейностите ѝ, се приемат от Комисията, след одобрение от управителния съвет, в съответствие с процедурата, посочена в член 4, параграф 5, буква а) от Решение 2008/381/ЕО. Решението на комисията представлява решение за финансиране съгласно член 84 от Регламент (ЕС, Евротом) № 966/2012.
3. Финансовата помощ, предоставяна за дейностите на Европейската мрежа за миграцията, се отпуска по целесъобразност под формата на безвъзмездни средства за националните звена за контакт, посочени в член 3 от Решение 2008/381/ЕО и на обществени поръчки, в съответствие с Регламент (ЕС, Евротом) № 966/2012. Помощта гарантира подходяща и своевременна финансова подкрепа за посочените национални звена за контакт. Направените разходи за изпълнение на действия на националните звена за контакт, подпомагани с безвъзмездни средства, предоставени през 2014 г., могат да отговорят на критериите за финансиране от 1 януари 2014 г.
4. Решение 2008/381/ЕО се изменя, както следва:
а)
Член 4, параграф 5, буква а) се заменя със следното:
„а)
подготвя и одобрява, въз основа на проект от председателя, проекта за работна програма за дейностите, по-специално по отношение на целите и тематичните приоритети, и индикативен размер на бюджета за всяко национално звено за контакт, с цел да се осигури правилното функциониране на ЕММ;“;
б)
Член 6се изменя както следва:
i)
параграф 4 се заменя със следното:
„4. Комисията следи за изпълнението на работната програма за дейностите и докладва редовно за нейното изпълнение и за развитието на ЕММ пред управителния съвет.“;
ii)
параграфи 5-8 се заличават;
в)
Член 11 се заличава.
г)
Член 12 се заличава.
Член 23
Техническа помощ
1. По инициатива и/или от името на Комисията, за техническа помощ се използват ежегодно до 2,5 млн. евро от фонда, в съответствие с член 9 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г.
2. По инициатива на дадена държава членка фондът може да финансира дейности, свързани с техническа помощ, в съответствие с член 20 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. Заделената за техническа помощ сума не надвишава за периода 2014-2020 г. 5,5 % от общата сума, отпусната на дадена държава членка, плюс 1 000 000 евро.
Член 24
Координация
Комисията и държавите членки, при целесъобразност съвместно с Европейската служба за външна дейност, вземат мерки действията в трети държави и по отношение на такива държави да се предприемат при осигуряване на полезно взаимодействие и съгласуваност с други действия извън Съюза, които се подкрепят чрез инструменти на Съюза. Те по-специално правят необходимото за това посочените действия:
а)
да бъдат съгласувани с външната политика на Съюза, да съблюдават принципа за съгласуваност на политиките за развитие и да са в съответствие с документите за стратегическо програмиране за въпросния регион или въпросната страна;
б)
да бъдат насочени към мерки, чиято цел е различна от развитието;
в)
да бъдат в интерес на вътрешните политики на Съюза и да са последователни с дейностите, извършвани в рамките на Съюза.
ГЛАВА VI
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 25
Специални разпоредби относно еднократните суми за презаселване и прехвърляне на лица, на които е предоставена международна закрила, от една държава членка в друга
Чрез дерогация от правилата относно допустимостта на разходите, установени в член 18 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г. и по-специално правилата, отнасящи се до еднократните суми и фиксираните ставки, еднократните суми, отпускани на държавите членки за презаселване и/или прехвърляне на лица, на които е предоставена международна закрила, от една държава членка в друга съгласно настоящия регламент:
а)
се освобождават от задължението да бъдат основани на статистически или исторически данни; и
б)
се предоставят, при условие че лицето, във връзка с което се отпуска еднократната сума, е действително презаселено и/или прехвърлено в съответствие с настоящия регламент.
Член 26
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставят на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема делегирани актове, посочено в член 16, параграф 2, член 17, параграфи 4 и 10 и член 18, параграф 4, се предоставя на Комисията за срок от седем години, считано от 21 май 2014 г. Комисията изготвя доклад относно делегирането на правомощия не по-късно от девет месеца преди изтичането на седемгодишния срок. Делегирането на правомощия се продължава мълчаливо за срок от три години, освен ако Европейският парламент или Съветът не възразят срещу подобно продължаване не по-късно от три месеца преди изтичането на седемгодишния срок.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 16, параграф 2, член 17, параграфи 4 и 10 и член 18, параграф 4, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 16, параграф 2, член 17, параграфи 4 и 10 и член 18, параграф 4, влиза в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът не са представили възражения в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 27
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от комитета за Фондове „Убежище, миграция и интеграция“ и „Вътрешна сигурност“, създаден с член 59, параграф 1 от Регламент (ЕС) № 514/2014 г.
2. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 4 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Член 28
Преглед
Въз основа на предложение на Комисията, Европейският парламент и Съветът правят преглед на настоящия регламент до 30 юни 2020 г.
Член 29
Приложимост на Регламент (ЕС) № 514/2014 г.
Разпоредбите на Регламент (ЕС) № 514/2014 г. се прилагат спрямо фонда, без да се засяга член 4 от настоящия регламент.
Член 30
Отмяна
Решения № 573/2007/ЕО, № 575/2007/ЕО и 2007/435/ЕО се отменят, считано от 1 януари 2014 г.
Член 31
Преходни разпоредби
1. Настоящият регламент не засяга продължаването или изменението, включително пълната или частична отмяна, на съответните проекти и годишни програми до тяхното приключване, или на финансови помощи, одобрени от Комисията въз основа на решения № 573/2007/ЕО, № 575/2007/ЕО и 2007/435/ЕО или на друго законодателство, което се прилага спрямо тези помощи към 31 декември 2013 г. Настоящият регламент не засяга продължаването или изменението, включително пълната или частична отмяна, на финансово подпомагане, одобрено от Комисията въз основа на Решение 2008/381/ЕО или на друго законодателство, което се прилага спрямо това подпомагане към 31 декември 2013 г.
2. При приемане на решения за съфинансиране съгласно настоящия регламент, Комисията взема предвид мерките, приети въз основа на решения № 573/2007/ЕО, № 575/2007/ЕО, 2007/435/ЕО и 2008/381/ЕО преди 20 май 2014 г., които имат финансови отражения по време на периода, обхванат от това съфинансиране.
3. Средствата, предвидени за съфинансиране, одобрено от Комисията между 1 януари 2011 г. и 31 декември 2014 г., за които документите, необходими за приключване на действията, не са били изпратени на Комисията до изтичане на крайния срок за внасяне на заключителния доклад, автоматично се отменят от Комисията до 31 декември 2017 г., което води до възстановяване на неоснователно изплатените суми.
4. Сумите, свързани с действия, които са спрени заради съдебни производства или административни обжалвания, които имат суспензивно действие, не се вземат предвид при изчисляването на сумата, която подлежи на автоматично отменяне.
5. До 30 юни 2015 г. държавите членки представят на Комисията докладите за оценка на резултатите и последиците от действията, съфинансирани по силата на решения № 573/2007/ЕО, № 575/2007/ЕО и 2007/435/ЕО за периода 2011 - 2013 г.
6. До 31 декември 2015 г. Комисията представя на Европейския парламент, на Съвета, на Европейския икономически и социален комитет и на Комитета за регионите доклади за последваща оценка по силата на решения № 573/2007/ЕО, № 575/2007/ЕО и 2007/435/ЕО за периода 2011 - 2013 г.
Член 32
Влизане в сила и прилагане
Настоящият регламент влиза в сила в деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Прилага се от 1 януари 2014 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко в държавите членки в съответствие с Договорите.
Съставено в Страсбург на 16 април 2014 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 516/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 16ης Απριλίου 2014
για τη δημιουργία του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, την τροποποίηση της απόφασης 2008/381/ΕΚ του Συμβουλίου και την κατάργηση των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου αριθ. 573/2007/ΕΚ και αριθ. 575/2007/ΕΚ και της απόφασης 2007/435/ΕΚ του Συμβουλίου
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 78 παράγραφος 2 και το άρθρο 79 παράγραφοι 2 και 4,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο στόχος της Ένωσης για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης θα πρέπει να επιτευχθεί, μεταξύ άλλων, με κοινά μέτρα που δημιουργούν το πλαίσιο μιας πολιτικής για το άσυλο και τη μετανάστευση, βασισμένης στην αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, η οποία είναι δίκαιη έναντι των τρίτων χωρών και των υπηκόων τους. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 2ας Δεκεμβρίου 2009 αναγνώρισε την ανάγκη να υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία και συνέπεια κατά τη χορήγηση χρηματοδοτικών πόρων στο εσωτερικό της Ένωσης, και ως προς το πεδίο εφαρμογής και ως προς τη δυνατότητα εφαρμογής, για τη στήριξη των πολιτικών εξελίξεων στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης.
(2)
Για να συμβάλει στην ανάπτυξη της κοινής πολιτικής της Ένωσης σε θέματα ασύλου και μετανάστευσης και στην ενίσχυση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, με βάση την εφαρμογή των αρχών της αλληλεγγύης και του επιμερισμού ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών και της συνεργασίας με τρίτες χώρες, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να θεσπίσει το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης («Ταμείο»).
(3)
Το Ταμείο θα πρέπει να καλύπτει την ανάγκη για αυξημένη ευελιξία και απλούστευση, τηρώντας παράλληλα τις απαιτήσεις ως προς την προβλεψιμότητα και διασφαλίζοντας τη δίκαιη και διαφανή κατανομή των πόρων προκειμένου να επιτευχθούν οι γενικοί και ειδικοί στόχοι που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό.
(4)
Η αποτελεσματικότητα των μέτρων και η ποιότητα των δαπανών θα πρέπει να αποτελούν τις κατευθυντήριες αρχές λειτουργίας του Ταμείου. Επιπλέον, το Ταμείο θα πρέπει επίσης να λειτουργεί με τρόπο όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικό και φιλικό προς τον χρήστη.
(5)
Η νέα δομή των δύο πυλώνων της χρηματοδότησης στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων θα πρέπει να συμβάλλει στην απλούστευση, στον εξορθολογισμό, στην εξυγίανση και στη διαφάνεια της χρηματοδότησης στον τομέα αυτό. Θα πρέπει να επιδιώκονται συνέργειες, συνεκτικότητα και συμπληρωματικότητα μεταξύ των διαφόρων ταμείων και προγραμμάτων προκειμένου, μεταξύ άλλων, να κατανέμονται οι χρηματοδοτικοί πόροι σε κοινούς σκοπούς. Ωστόσο, θα πρέπει να αποφεύγεται οποιαδήποτε αλληλεπικάλυψη μεταξύ των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων.
(6)
Το Ταμείο θα πρέπει να δημιουργεί ένα ευέλικτο πλαίσιο το οποίο θα επιτρέπει στα κράτη μέλη να λαμβάνουν χρηματοδοτικούς πόρους μέσω των εθνικών τους προγραμμάτων προς στήριξη των τομέων πολιτικής από το παρόν Ταμείο σύμφωνα με τις ιδιαίτερες περιστάσεις και ανάγκες που αντιμετωπίζουν, και με γνώμονα τους γενικούς και ειδικούς στόχους του Ταμείου, στο οποίο θα δοθεί η πλέον αποτελεσματική και κατάλληλη χρηματοδοτική στήριξη.
(7)
Το Ταμείο θα πρέπει να εκφράζει την αλληλεγγύη μέσω χρηματοδοτικής συνδρομής στα κράτη μέλη. Θα πρέπει να στηρίζει την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών προς την Ένωση στους τομείς στους οποίους η δράση της Ένωσης έχει τη μέγιστη προστιθέμενη αξία, ιδίως μέσω του επιμερισμού αρμοδιοτήτων μεταξύ των κρατών μελών και του επιμερισμού αρμοδιοτήτων και της ενίσχυσης της συνεργασίας με τρίτες χώρες.
(8)
Ως συμβολή στην επίτευξη του γενικού στόχου του συγκεκριμένου Ταμείου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίσουν ότι τα εθνικά προγράμματά τους περιλαμβάνουν ενέργειες που εξυπηρετούν όλους τους ειδικούς στόχους του παρόντος κανονισμού και ότι η κατανομή των πόρων μεταξύ των στόχων εξασφαλίζει την επίτευξη των στόχων αυτών. Στην ασυνήθιστη περίπτωση που κράτος μέλος επιθυμεί παρέκκλιση από τα ελάχιστα ποσοστά που ορίζει ο παρών κανονισμός, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος οφείλει να περιλάβει λεπτομερή αιτιολόγηση στο εθνικό του πρόγραμμα.
(9)
Για να διασφαλιστεί μια ενιαία και υψηλής ποιότητας πολιτική ασύλου και να εφαρμοστούν υψηλότερα πρότυπα διεθνούς προστασίας, το Ταμείο θα πρέπει να συμβάλει στην αποτελεσματική λειτουργία του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου, το οποίο περιλαμβάνει μέτρα που συνδέονται με την πολιτική, τη νομοθεσία και τη δημιουργία ικανοτήτων, δρώντας στο πλαίσιο συνεργασίας με άλλα κράτη μέλη, τους οργανισμούς της Ένωσης και τρίτες χώρες.
(10)
Θα πρέπει να στηριχθούν και να βελτιωθούν οι προσπάθειες των κρατών μελών για την πλήρη και ορθή εφαρμογή του κεκτημένου της Ένωσης σε θέματα ασύλου, ιδίως για την παροχή των κατάλληλων όρων υποδοχής στους εκτοπισμένους και τους αιτούντες και δικαιούχους διεθνούς προστασίας, για να διασφαλιστεί ο σωστός καθορισμός του ατομικού καθεστώτος, σύμφωνα με την οδηγία 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), να εφαρμόζονται δίκαιες και αποτελεσματικές διαδικασίες ασύλου και να προωθηθεί η ορθή πρακτική στον τομέα του ασύλου, έτσι ώστε να προστατεύονται τα δικαιώματα των προσώπων που ζητούν διεθνή προστασία και να καταστεί αποτελεσματική η λειτουργία των συστημάτων ασύλου των κρατών μελών.
(11)
Το Ταμείο θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να παρέχει επαρκή στήριξη στις κοινές προσπάθειες των κρατών μελών να εντοπίζουν, να ανταλλάσσουν και να προωθούν βέλτιστες πρακτικές και να δημιουργούν αποτελεσματικούς μηχανισμούς συνεργασίας, με στόχο να βελτιωθεί η ποιότητα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου.
(12)
Το παρόν Ταμείο θα πρέπει να συμπληρώνει και να ενισχύει τις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για Θέματα Ασύλου («EASO»), που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 439/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), με στόχο να συντονίζει την πρακτική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών σε θέματα ασύλου, να στηρίζει τα κράτη μέλη που υφίστανται ιδιαίτερη πίεση στα συστήματα ασύλου τους και να συμβάλει στην εφαρμογή του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου. Η Επιτροπή δύναται να αξιοποιήσει τη δυνατότητα που προσφέρει ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) ώστε να αναθέσει στην EASO την εκτέλεση συγκεκριμένων και ειδικών καθηκόντων, όπως ο συντονισμός των δράσεων των κρατών μελών σχετικά με την επανεγκατάσταση σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 439/2010.
(13)
Το Ταμείο θα πρέπει να στηρίζει τις προσπάθειες της Ένωσης και των κρατών μελών να βελτιώσουν την ικανότητα των κρατών μελών να αναπτύσσουν, να παρακολουθούν και να αξιολογούν τις πολιτικές τους σε θέματα ασύλου σύμφωνα με τις υποχρεώσεις τους βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας της Ένωσης.
(14)
Το Ταμείο θα πρέπει επίσης να στηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη μέλη να παρέχουν διεθνή προστασία και βιώσιμη λύση στο έδαφός τους στους πρόσφυγες και στους εκτοπισμένους που κρίνονται επιλέξιμοι για επανεγκατάσταση από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες («UNHCR»), όπως η εκτίμηση των αναγκών επανεγκατάστασης και μεταφοράς των εν λόγω προσώπων στο έδαφός τους, με στόχο να τους παρέχουν ένα ασφαλές νομικό καθεστώς και να προωθούν την αποτελεσματική ένταξή τους.
(15)
Το Ταμείο θα πρέπει να παρέχει υποστήριξη για νέες προσεγγίσεις όσον αφορά την ευκολότερη πρόσβαση σε διαδικασίες ασύλου, ειδικότερα θέτοντας ως επίκεντρο τις κυριότερες χώρες διέλευσης όπως προγράμματα προστασίας για ειδικές ομάδες ή ορισμένες διαδικασίες εξέτασης των αιτήσεων ασύλου.
(16)
Είναι χαρακτηριστικό του Ταμείου ότι θα πρέπει να μπορεί να υποστηρίζει τις εθελοντικές ενέργειες κατανομής των βαρών που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των κρατών μελών και συνίστανται στη μεταφορά των δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο, καθώς και των αιτούντων διεθνή προστασία.
(17)
Οι εταιρικές σχέσεις και η συνεργασία με τρίτες χώρες για την εξασφάλιση της σωστής διαχείρισης των εισροών προσώπων αιτούντων άσυλο ή άλλες μορφές διεθνούς προστασίας αποτελούν βασική συνιστώσα της πολιτικής ασύλου της Ένωσης. Για να παρέχει πρόσβαση στη διεθνή προστασία και βιώσιμες λύσεις σε όσο το δυνατό πιο έγκαιρο στάδιο, καθώς και μέσω προγραμμάτων περιφερειακής προστασίας, το Ταμείο θα πρέπει να περιλαμβάνει μια ισχυρή συνιστώσα της Ένωσης για την επανεγκατάσταση.
(18)
Για να βελτιωθεί και να ενισχυθεί η διαδικασία ένταξης στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, το Ταμείο θα πρέπει να διευκολύνει τη νόμιμη μετανάστευση στην Ένωση, σύμφωνα με τις οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες των κρατών μελών, και να προβλέπει την προετοιμασία της διαδικασίας ένταξης ήδη στη χώρα καταγωγής των υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι έρχονται στην Ένωση.
(19)
Για να είναι αποτελεσματικό και να επιτύχει τη μέγιστη προστιθέμενη αξία, το Ταμείο θα πρέπει να ακολουθεί μια περισσότερο στοχευμένη προσέγγιση, στηρίζοντας τις συνεπείς στρατηγικές που είναι ειδικά σχεδιασμένες για την προώθηση της ένταξης υπηκόων τρίτων χωρών σε εθνικό, τοπικό και/ή περιφερειακό επίπεδο, ανάλογα με την περίπτωση. Οι στρατηγικές αυτές θα πρέπει να εφαρμόζονται κυρίως από τοπικές ή περιφερειακές αρχές και μη κρατικούς φορείς, χωρίς ωστόσο να αποκλείονται οι εθνικές αρχές, ιδίως όταν αυτό επιβάλλεται από την ειδική διοικητική οργάνωση του κράτους μέλους ή όταν, σε ένα κράτος μέλος, οι δράσεις ένταξης εμπίπτουν στην κοινή αρμοδιότητα του κράτους και της αποκεντρωμένης διοίκησης. Οι οργανισμοί εφαρμογής θα πρέπει να επιλέγουν από ένα φάσμα διαθέσιμων μέτρων εκείνα που είναι καταλληλότερα για τις ιδιαίτερες περιστάσεις που αντιμετωπίζουν.
(20)
Η εφαρμογή των δράσεων του Ταμείου θα πρέπει να συνάδει με τις Κοινές Βασικές Αρχές της Ένωσης για την Ένταξη, όπως καθορίζονται στο Κοινό Πρόγραμμα για την Ένταξη.
(21)
Το πεδίο των μέτρων ένταξης θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας, με στόχο να διασφαλιστεί μια συνολική προσέγγιση της ένταξης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες αυτών των ομάδων στόχων. Όταν τα μέτρα ένταξης συνδυάζονται με μέτρα υποδοχής, οι δράσεις θα πρέπει, ανάλογα με την περίπτωση, να προβλέπουν και την υπαγωγή σε αυτά των αιτούντων διεθνούς προστασίας.
(22)
Για να διασφαλιστεί η συνοχή της αντιμετώπισης του ζητήματος της ένταξης υπηκόων τρίτων χωρών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι χρηματοδοτούμενες από το παρόν Ταμείο δράσεις θα πρέπει να είναι ειδικές και συμπληρωματικές προς τις δράσεις που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να ζητηθεί από τις αρχές των κρατών μελών που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή του παρόντος Ταμείου να δημιουργήσουν μηχανισμούς συνεργασίας και συντονισμού με τις οριζόμενες από τα κράτη μέλη διαχειριστικές αρχές των παρεμβάσεων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου.
(23)
Για πρακτικούς λόγους, ορισμένες δράσεις είναι δυνατόν να αφορούν ομάδα ανθρώπων, η μεταχείριση της οποίας μπορεί να είναι αποτελεσματικότερη ως σύνολο, χωρίς να εισάγονται διαφορές μεταξύ των μελών της. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί η δυνατότητα για τα κράτη μέλη που το επιθυμούν να προνοούν στα εθνικά τους προγράμματα ότι στις δράσεις ένταξης μπορούν να περιλαμβάνονται άμεσοι συγγενείς των υπηκόων τρίτων χωρών, στον βαθμό που είναι απαραίτητο για την αποτελεσματική εφαρμογή των δράσεων αυτών. Ως άμεσος συγγενής νοείται ο σύζυγος/σύντροφος, καθώς και κάθε πρόσωπο που έχει άμεσους κατιόντες ή ανιόντες οικογενειακούς δεσμούς με τον καλυπτόμενο από τις δράσεις ένταξης υπήκοο τρίτης χώρας και το οποίο, σε διαφορετική περίπτωση, δεν θα ενέπιπτε στο πεδίο παρέμβασης του Ταμείου.
(24)
Το Ταμείο θα πρέπει να στηρίζει τα κράτη μέλη να χαράσσουν στρατηγικές για την οργάνωση της νόμιμης μετανάστευσης, τη βελτίωση της ικανότητάς τους να αναπτύσσουν, να εφαρμόζουν, να παρακολουθούν και να αξιολογούν γενικά όλες τις στρατηγικές, τις πολιτικές και τα μέτρα σε θέματα μετανάστευσης και ένταξης για τους υπηκόους τρίτων χωρών, περιλαμβανομένων των νομικών πράξεων της Ένωσης. Το Ταμείο θα πρέπει επίσης να στηρίζει την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών και τη συνεργασία μεταξύ των διαφόρων διοικητικών υπηρεσιών καθώς και με άλλα κράτη μέλη.
(25)
Η Ένωση θα πρέπει να συνεχίσει και να διευρύνει τη χρήση των συμπράξεων κινητικότητας ως το κύριο στρατηγικό, συνολικό και μακροπρόθεσμο πλαίσιο συνεργασίας για τη διαχείριση της μετανάστευσης με τρίτες χώρες. Το Ταμείο θα πρέπει να στηρίζει δραστηριότητες στο πλαίσιο των συμπράξεων κινητικότητας που υλοποιούνται είτε στην Ένωση είτε σε τρίτες χώρες και αποσκοπούν στην ικανοποίηση των αναγκών και προτεραιοτήτων της Ένωσης, και ιδίως δράσεις που διασφαλίζουν τη συνέχεια της χρηματοδότησης που καλύπτει τόσο την Ένωση όσο και τρίτες χώρες.
(26)
Θα πρέπει να συνεχιστεί η στήριξη και η ενθάρρυνση των προσπαθειών των κρατών μελών να βελτιώσουν τη διαχείριση του επαναπατρισμού υπηκόων τρίτων χωρών σε όλες τις διαστάσεις του και με στόχο τη συνεχή δίκαιη και αποτελεσματική εφαρμογή κοινών προτύπων για την επιστροφή, ιδίως όπως ορίζεται στην οδηγία 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7). Το Ταμείο θα πρέπει να προωθεί την ανάπτυξη σε εθνικό επίπεδο στρατηγικών για την επιστροφή στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης διαχείρισης επιστροφής, καθώς και μέτρα που στηρίζουν την αποτελεσματική εφαρμογή τους σε τρίτες χώρες.
(27)
Όσον αφορά την οικειοθελή επιστροφή προσώπων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επιθυμούν να επιστρέψουν μολονότι δεν είναι υποχρεωμένοι να εγκαταλείψουν το έδαφος, θα πρέπει να προβλεφθούν κίνητρα γι’ αυτούς, όπως η προνομιακή μεταχείριση υπό μορφή παροχής αυξημένης βοήθειας επιστροφής. Η οικειοθελής επιστροφή αυτού του είδους είναι προς το συμφέρον τόσο των επιστρεφόντων όσο και των αρχών σε όρους κόστους-αποτελεσματικότητας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνονται να ευνοούν την οικειοθελή επιστροφή.
(28)
Ωστόσο, από άποψη πολιτικής, η οικειοθελής και η αναγκαστική επιστροφή αλληλοσυνδέονται και αλληλοενισχύονται ώστε κατά τη διαχείριση επιστροφής τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνονται να ενισχύουν τη συμπληρωματικότητα ανάμεσα σε αυτές τις δύο μορφές επιστροφής. Είναι αναγκαίο να πραγματοποιούνται απομακρύνσεις προκειμένου να διασφαλιστούν η ακεραιότητα της πολιτικής μετανάστευσης και ασύλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα συστήματα μετανάστευσης και ασύλου των κρατών μελών. Έτσι, η δυνατότητα των απομακρύνσεων αποτελεί προϋπόθεση προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι δεν υπονομεύεται αυτή η πολιτική και να επιβληθεί το κράτος δικαίου, το οποίο είναι από μόνο του καθοριστικό για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Το Ταμείο θα πρέπει, συνεπώς, να στηρίζει τις δράσεις των κρατών μελών που διευκολύνουν τις απομακρύνσεις σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στη νομοθεσία της Ένωσης, ανάλογα με την περίπτωση και με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας των επιστρεφόντων.
(29)
Είναι ουσιαστικό το εν λόγω Ταμείο να στηρίζει ειδικά μέτρα για όσους επανέρχονται στη χώρα επιστροφής, πρώτον για να διασφαλιστεί η πραγματική επιστροφή στην πόλη ή την περιοχή καταγωγής τους υπό καλές συνθήκες και, δεύτερον, να ενισχυθεί ο διατηρήσιμος χαρακτήρας της επανένταξης στην κοινότητά τους.
(30)
Οι συμφωνίες επανεισδοχής της Ένωσης αποτελούν αναπόσπαστη συνιστώσα της πολιτικής επιστροφής της Ένωσης και κεντρικό εργαλείο για την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, διότι διευκολύνουν την ταχεία επιστροφή παράνομων μεταναστών. Οι συμφωνίες αυτές είναι σημαντικό στοιχείο στο πλαίσιο του διαλόγου και της συνεργασίας με τρίτες χώρες καταγωγής και διέλευσης παράνομων μεταναστών και η εφαρμογή τους σε τρίτες χώρες θα πρέπει να ενισχύεται προς όφελος αποδοτικών στρατηγικών επιστροφής σε εθνικό επίπεδο και στο επίπεδο της Ένωσης.
(31)
Το Ταμείο θα πρέπει να συμπληρώνει και να ενισχύει τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 του Συμβουλίου (8), εκ των καθηκόντων του οποίου είναι να παρέχει την αναγκαία στήριξη για την οργάνωση κοινών επιχειρήσεων επιστροφής και ο εντοπισμός βέλτιστων πρακτικών για την απόκτηση ταξιδιωτικών εγγράφων και την απομάκρυνση υπηκόων τρίτων χωρών παρανόμως παρόντων στα εδάφη των κρατών μελών καθώς και να επικουρεί τα κράτη μέλη σε περιπτώσεις που απαιτείται αυξημένη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα εξωτερικά σύνορα, λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες καταστάσεις ενδέχεται να συνεπάγονται επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια και επιχειρήσεις διάσωσης στη θάλασσα.
(32)
Πέραν της στήριξης στην επιστροφή προσώπων κατά τα προβλεπόμενα στον παρόντα κανονισμό, το Ταμείο θα πρέπει επίσης να στηρίζει και άλλα μέτρα για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης ή την καταστρατήγηση των ισχυόντων κανόνων νόμιμης μετανάστευσης, διαφυλάσσοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την ακεραιότητα των συστημάτων μετανάστευσης των κρατών μελών.
(33)
Η λειτουργία του Ταμείου θα πρέπει να σέβεται πλήρως τα δικαιώματα και τις αρχές που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνονται στις σχετικές διεθνείς συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης της οικείας νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Οι επιλέξιμες δράσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την προστασία μεταναστών, προσφύγων και αιτούντων άσυλο έχοντας ως γνώμονα τα ανθρώπινα δικαιώματα και θα πρέπει, ειδικότερα, να εξασφαλίζουν ότι δίδεται ιδιαίτερη προσοχή και παρέχεται ειδική μέριμνα όσον αφορά την ιδιαίτερη κατάσταση των ευάλωτων προσώπων, ιδίως για τις γυναίκες, τους ασυνόδευτους ανηλίκους και άλλους ανηλίκους που είναι εκτεθειμένοι σε κίνδυνο.
(34)
Οι όροι «ευάλωτα πρόσωπα» και «μέλη της οικογενείας» ορίζονται διαφορετικά σε διάφορες πράξεις σχετικές με τον παρόντα κανονισμό. Θα πρέπει, επομένως, να λαμβάνονται κατά την έννοια της οικείας πράξης λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου στο οποίο χρησιμοποιούνται. Όσον αφορά την επανεγκατάσταση, τα κράτη μέλη τα οποία προβαίνουν σε επανεγκατάσταση θα πρέπει να έχουν στενή διαβούλευση με την UNCHR σε σχέση με τον όρο «μέλη της οικογενείας» στις οικείες πρακτικές τους περί επανεγκατάστασης, αλλά και στις διαδικασίες που πραγματικά εφαρμόζουν περί επανεγκατάστασης.
(35)
Μέτρα που εφαρμόζονται σε τρίτες χώρες και σε σχέση με τρίτες χώρες, τα οποία χρηματοδοτούνται μέσω του Ταμείου, θα πρέπει να εγκρίνονται σε συνέργεια και σε συνέπεια με άλλες δράσεις εκτός της Ένωσης που χρηματοδοτούνται από τα μέσα εξωτερικής βοήθειας της Ένωσης, τόσο γεωγραφικά όσο και θεματικά. Συγκεκριμένα, κατά την εφαρμογή των εν λόγω δράσεων, θα πρέπει να επιδιώκεται η απόλυτη συνοχή με τις αρχές και τους γενικούς στόχους της εξωτερικής δράσης και της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης σε σχέση με την εκάστοτε χώρα ή περιοχή. Τα μέτρα δεν θα πρέπει να αποσκοπούν στη χρηματοδότηση δράσεων που προσανατολίζονται άμεσα προς την ανάπτυξη και θα πρέπει να συμπληρώνουν, κατά περίπτωση, τη χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται από τα μέσα εξωτερικής βοήθειας. Θα πρέπει να γίνεται σεβαστή η αρχή της συνοχής των αναπτυξιακών πολιτικών, όπως ορίζεται στην παράγραφο 35 της ευρωπαϊκής κοινής αντίληψης για την ανάπτυξη. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζεται ότι η εφαρμογή της επείγουσας βοήθειας είναι συνεπής και, κατά περίπτωση, συμπληρωματική σε σχέση με την ανθρωπιστική πολιτική της Ένωσης στο πλαίσιο του σεβασμού των ανθρωπιστικών αρχών, όπως αυτές ορίζονται στην πανευρωπαϊκή συναίνεση για την ανθρωπιστική βοήθεια.
(36)
Ένα μεγάλο μέρος των διαθέσιμων πόρων του Ταμείου θα πρέπει να κατανέμεται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων κατ’ αναλογία προς την ευθύνη που βαρύνει το κάθε κράτος μέλος στην προσπάθεια του να διαχειριστεί τις μεταναστευτικές ροές. Προς τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία που έχει συλλέξει η Eurostat δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) σχετικά με τις μεταναστευτικές ροές, όπως ο αριθμός των αιτήσεων ασύλου που υποβάλλονται για πρώτη φορά, ο αριθμός των θετικών αποφάσεων χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας, ο αριθμός των προσφύγων που έχουν επανεγκατασταθεί, ο αριθμός υπηκόων τρίτων χωρών που έχουν λάβει άδεια διαμονής εκδοθείσα από κράτος μέλος, ο αριθμός των αποφάσεων επιστροφής που εκδίδουν οι εθνικές αρχές και ο αριθμός των επιστροφών που έχουν πραγματοποιηθεί.
(37)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καθορίσει την κατανομή των βασικών ποσών στα κράτη μέλη. Το βασικό ποσόν αποτελείται από ένα ελάχιστο ποσόν και ένα ποσόν υπολογιζόμενο βάσει του μέσου όρου της κατανομής του 2011, 2012 και 2013 για κάθε κράτος μέλος από το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες, που συστάθηκε με την απόφαση αριθ. 573/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10) το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης υπηκόων τρίτων χωρών που συστάθηκε με την απόφαση 2007/435/ΕΚ του Συμβουλίου (11) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επιστροφής που συστάθηκε με την απόφαση αριθ. 575/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12). Οι υπολογισμοί έγιναν σύμφωνα με τα κριτήρια κατανομής που ορίζονται στην απόφαση αριθ. 573/2007/ΕΚ, στην απόφαση 2007/435/ΕΚ και στην απόφαση αριθ. 575/2007/ΕΚ, περί δημιουργίας των Ταμείων, αντίστοιχα. Βάσει των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 7ης-8ης Φεβρουαρίου 2013 όπου υπογραμμίζεται ότι «ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις νησιωτικές κοινωνίες που είναι αντιμέτωπες με δυσανάλογες προκλήσεις μετανάστευσης», είναι σκόπιμο να αυξηθούν τα ελάχιστα ποσά για την Κύπρο και την Μάλτα.
(38)
Ενώ αρμόζει η διάθεση ποσού σε κάθε κράτος μέλος βάσει των πλέον πρόσφατων διαθέσιμων στατιστικών στοιχείων, θα πρέπει επίσης να χορηγείται ένα μέρος των διαθέσιμων πόρων του Ταμείου για την εφαρμογή ειδικών δράσεων που απαιτούν κοινή προσπάθεια μεταξύ των κρατών μελών και παράγουν σημαντική προστιθέμενη αξία για την Ένωση και για την εφαρμογή προγράμματος επανεγκατάστασης της Ένωσης και τη μεταφορά δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο.
(39)
Προς τούτο, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να προσδιορίσει κατάλογο επιλέξιμων ειδικών δράσεων για χρηματοδότηση από το Ταμείο. Θα πρέπει να διατεθούν συμπληρωματικά ποσά στα κράτη μέλη που αναλαμβάνουν δέσμευση να τις υλοποιήσουν.
(40)
Με βάση τη σταδιακή εφαρμογή ενός προγράμματος μετεγκατάστασης της Ένωσης, το Ταμείο θα πρέπει να παρέχει στοχευμένη ενίσχυση υπό μορφή χρηματοοικονομικών κινήτρων (κατ’ αποκοπή ποσά) για κάθε πρόσωπο που επανεγκαθίσταται. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την EASO και στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, θα πρέπει να παρακολουθεί την αποτελεσματική εφαρμογή των δράσεων επανεγκατάστασης που στηρίζει το Ταμείο.
(41)
Για να έχουν οι προσπάθειες επανεγκατάστασης της Ένωσης μεγαλύτερο αντίκτυπο στην παροχή προστασίας σε πρόσωπα χρήζοντα διεθνούς προστασίας και για να μεγιστοποιηθεί η στρατηγική επίπτωση της επανεγκατάστασης με την καλύτερη στόχευση στα πρόσωπα που αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη ανάγκη επανεγκατάστασης, θα πρέπει να καθορίζονται σε επίπεδο Ένωσης κοινές προτεραιότητες επανεγκατάστασης. Οι εν λόγω κοινές προτεραιότητες θα πρέπει να τροποποιούνται μόνον εάν υπάρχει σαφής αιτιολόγηση προς τον σκοπό αυτό ή με γνώμονα τις συστάσεις της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες βάσει των γενικών κατηγοριών που προσδιορίζονται στον παρόντα κανονισμό.
(42)
Λόγω της ιδιαίτερα ευάλωτης θέσης τους, ορισμένες κατηγορίες προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας θα πρέπει να περιλαμβάνονται πάντοτε στις κοινές προτεραιότητες επανεγκατάστασης της Ένωσης.
(43)
Λαμβανομένων υπόψη των αναγκών επανεγκατάστασης που ορίζονται στις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης σε αυτόν τον τομέα, είναι επίσης απαραίτητο να προβλεφθούν πρόσθετα χρηματοοικονομικά κίνητρα επανεγκατάστασης προσώπων σε σχέση με τις ειδικές γεωγραφικές περιοχές και εθνικότητες καθώς και τις ειδικές κατηγορίες προσώπων που θα επανεγκατασταθούν, όταν η επανεγκατάσταση κρίνεται ως η πλέον κατάλληλη λύση για τις ειδικές ανάγκες τους.
(44)
Για να υπάρξει μεγαλύτερη αλληλεγγύη και καλύτερη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των κρατών μελών, ιδίως αυτών που πλήττονται περισσότερο από εισροές αιτούντων άσυλο, θα πρέπει επίσης να θεσπιστεί ένας παρόμοιος μηχανισμός που θα βασίζεται σε χρηματοοικονομικά κίνητρα για τη μεταφορά δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο. Ο μηχανισμός αναμένεται να μειώσει την πίεση επί των κρατών μελών που δέχονται μεγαλύτερους αριθμούς αιτούντων άσυλο και δικαιούχους διεθνούς προστασίας, είτε σε απόλυτους αριθμούς είτε ποσοστιαίως.
(45)
Η στήριξη που παρέχει το Ταμείο θα είναι αποτελεσματικότερη και θα δημιουργεί μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία, εάν ο παρών κανονισμός καθορίζει ένα περιορισμένο αριθμό υποχρεωτικών στόχων τους οποίους θα πρέπει να επιδιώκουν τα προγράμματα που καταρτίζει κάθε κράτος μέλος, αφού ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες περιστάσεις και οι ανάγκες που αντιμετωπίζει.
(46)
Είναι σημαντικό, για λόγους μεγαλύτερης αλληλεγγύης, να χορηγεί το Ταμείο, κατά περίπτωση, σε συντονισμό και συνέργεια με την ανθρωπιστική βοήθεια που διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρόσθετη στήριξη για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων ισχυρής μεταναστευτικής πίεσης στα κράτη μέλη ή σε τρίτες χώρες, ή σε περίπτωση μαζικής συρροής εκτοπισμένων, κατ’ εφαρμογή της οδηγίας 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου (13), μέσω της χορήγησης επείγουσας βοήθειας. Η επείγουσα βοήθεια θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει στήριξη προς ειδικά προγράμματα εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους, αποσκοπούντα στην παροχή προσωρινής διαμονής στο έδαφος κράτους μέλους σε περίπτωση επείγουσας ανθρωπιστικής κρίσης σε τρίτες χώρες. Εντούτοις, αυτά τα άλλα προγράμματα εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους δεν θα πρέπει να θίγουν ούτε να υπονομεύουν το πρόγραμμα επανεγκατάστασης της Ένωσης το οποίο έχει εξαρχής σαφή σκοπό του την παροχή μόνιμης λύσης σε ανθρώπους που χρήζουν διεθνούς προστασίας και μεταφέρονται στην Ένωση από τρίτες χώρες. Προς τούτο, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να δικαιούνται πρόσθετα κατ’ αποκοπήν ποσά για πρόσωπα στα οποία χορηγείται προσωρινή διαμονή στο έδαφος κράτους μέλους στο πλαίσιο αυτών των άλλων προγραμμάτων εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους.
(47)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης που ιδρύθηκε με την απόφαση 2008/381/ΕΚ του Συμβουλίου (14), σύμφωνα με τους στόχους και τα καθήκοντά τους.
(48)
Κατά συνέπεια, θα πρέπει να τροποποιηθεί η απόφαση 2008/381/ΕΚ προκειμένου να εναρμονισθούν οι διαδικασίες και να διευκολυνθεί η παροχή κατάλληλης και έγκαιρης οικονομικής στήριξης προς τα εθνικά σημεία επαφής που αναφέρονται στην εν λόγω οδηγία.
(49)
Λαμβάνοντας υπόψη τον σκοπό των παρεχόμενων οικονομικών κινήτρων στα κράτη μέλη για επανεγκατάσταση και/ή μεταφορά δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο υπό μορφή κατ’ αποκοπήν ποσών, και επειδή αυτά αντιπροσωπεύουν μικρό μέρος των πραγματικών δαπανών, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να προβλέπει ορισμένες εξαιρέσεις από τους κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών.
(50)
Για τη συμπλήρωση ή την τροποποίηση διατάξεων του παρόντος κανονισμού σχετικά με τα κατ’ αποκοπή ποσά για την επανεγκατάσταση και τη μεταφορά δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο και τον καθορισμό ειδικών δράσεων και των κοινών προτεραιοτήτων της Ένωσης σε θέματα επανεγκατάστασης, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Έχει ιδιαίτερη σημασία να διεξαγάγει η Επιτροπή τις απαιτούμενες διαπραγματεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες, και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, κατά την προετοιμασία και σύνταξη των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και σωστή διαβίβαση των συναφών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
(51)
Στο πλαίσιο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένου και της προετοιμασίας των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να διαβουλεύεται με εμπειρογνώμονες από όλα τα κράτη μέλη.
(52)
Προκειμένου να διασφαλισθούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15).
(53)
Η χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό της Ένωσης θα πρέπει να εστιάζεται σε δραστηριότητες στις οποίες η παρέμβαση της Ένωσης μπορεί να προσδώσει πρόσθετη αξία σε σύγκριση με τη δράση του κάθε κράτους μέλους χωριστά. Επειδή η Ένωση βρίσκεται σε καλύτερη θέση από τα κράτη μέλη για να παρέχει ένα πλαίσιο εκδήλωσης της αλληλεγγύης της Ένωσης στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, η προβλεπόμενη από τον παρόντα κανονισμό χρηματοδοτική στήριξη συμβάλλει κυρίως στην ενίσχυση των εθνικών και ευρωπαϊκών ικανοτήτων σε αυτόν τον τομέα.
(54)
Είναι αναγκαία η μεγιστοποίηση του αντίκτυπου της χρηματοδότησης από την Ένωση με την κινητοποίηση, τη συγκέντρωση και τη μόχλευση δημόσιων και ιδιωτικών χρηματοδοτικών πόρων.
(55)
Η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί την εφαρμογή του Ταμείου, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16), χρησιμοποιώντας κοινούς δείκτες για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων. Οι δείκτες αυτοί, συμπεριλαμβανομένων σχετικών βασικών σεναρίων, θα πρέπει να παρέχουν την ελάχιστη βάση για την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο έχουν επιτευχθεί οι στόχοι του Ταμείου.
(56)
Για τη μέτρηση των αποτελεσμάτων του παρόντος Ταμείου, θα πρέπει να καθοριστούν κοινοί δείκτες σε σχέση με κάθε ειδικό στόχο. Οι κοινοί δείκτες δεν θα πρέπει να θίγουν τον προαιρετικό ή υποχρεωτικό χαρακτήρα της εφαρμογής σχετικών δράσεων όπως προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό.
(57)
Για τον σκοπό της διαχείρισης και εφαρμογής του, το Ταμείο θα πρέπει να αποτελεί τμήμα ενός συνεκτικού πλαισίου αποτελούμενου από τον παρόντα κανονισμό και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 513/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17). Για τους σκοπούς του Ταμείου, η σύμπραξη που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014, θα πρέπει να περιλαμβάνει σχετικούς διεθνείς οργανισμούς, ΜΚΟ και κοινωνικούς εταίρους. Κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να είναι υπεύθυνο να καθορίζει τη σύνθεση της σύμπραξης και τις πρακτικές λεπτομέρειες της υλοποίησής της.
(58)
Εφόσον ο στόχος του παρόντος κανονισμού, ήτοι στο να συμβάλει στην αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και στην εφαρμογή, ενίσχυση και ανάπτυξη της κοινής πολιτικής ασύλου, της επικουρικής προστασίας και προσωρινής προστασίας και της κοινής μεταναστευτικής πολιτικής, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορεί όμως να επιτευχθεί καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του στόχου αυτού.
(59)
Κατ’ εφαρμογή των άρθρων 8 και 10 ΣΛΕΕ, το πρόγραμμα θα πρέπει να στηρίζει την ενσωμάτωση στο σύνολο των δραστηριοτήτων του τις αρχές της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και της απαγόρευσης των διακρίσεων.
(60)
Οι αποφάσεις αριθ. 573/2007/ΕΚ, αριθ. 575/2007/ΕΚ και 2007/435/ΕΚ θα πρέπει να καταργηθούν, με την επιφύλαξη των μεταβατικών διατάξεων του παρόντος κανονισμού.
(61)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω Πρωτοκόλλου, τα εν λόγω κράτη μέλη κοινοποίησαν την επιθυμία τους να μετάσχουν στην έκδοση και την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
(62)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 για τη θέση της Δανίας το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν, ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(63)
Είναι σκόπιμο να ευθυγραμμισθεί η περίοδος εφαρμογής του παρόντος κανονισμού με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου (18). Κατά συνέπεια, κρίνεται σκόπιμο να εφαρμοσθεί ο παρών κανονισμός από την 1η Ιανουαρίου 2014,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Στόχος και πεδίο εφαρμογής
1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης («Ταμείο») για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.
2. Ο παρών κανονισμός ορίζει:
α)
τους στόχους της χρηματοδοτικής στήριξης και τις επιλέξιμες δράσεις·
β)
το γενικό πλαίσιο για την υλοποίηση των επιλέξιμων δράσεων·
γ)
τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους και την κατανομή τους·
δ)
τις αρχές και τον μηχανισμό καθορισμού κοινών προτεραιοτήτων της Ένωσης σε θέματα επανεγκατάστασης, και
ε)
την παρεχόμενη χρηματοδοτική στήριξη για τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης.
3. Ο παρών κανονισμός προβλέπει την εφαρμογή των κανόνων που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014, με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α)
«επανεγκατάσταση»: η διαδικασία με την οποία, κατόπιν αιτήσεως της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες («UNHCR») βάσει της ανάγκης διεθνούς προστασίας ενός προσώπου, οι υπήκοοι τρίτων χωρών μεταφέρονται από μια τρίτη χώρα και εγκαθίστανται σε ένα κράτος μέλος όπου επιτρέπεται η διαμονή τους με ένα από τα ακόλουθα καθεστώτα:
i)
«καθεστώς πρόσφυγα» κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο ε) της οδηγίας 2011/95/ΕΕ,
ii)
καθεστώς επικουρικής προστασίας κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο ζ) της οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ή
iii)
οποιαδήποτε άλλα καθεστώτα που παρέχουν παρόμοια δικαιώματα και οφέλη δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας και της νομοθεσίας της Ένωσης όπως τα καθεστώτα που αναφέρονται στα σημεία i) και ii)·
β)
«άλλα προγράμματα εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους»: ad hoc διαδικασία με την οποία ένα κράτος μέλος εισδέχεται έναν αριθμό υπηκόων τρίτων χωρών προκειμένου να παραμείνουν στο έδαφός του για ένα προσωρινό χρονικό διάστημα με στόχο την προστασία τους από επείγουσες ανθρωπιστικές κρίσεις προκληθείσες από γεγονότα όπως πολιτικές εξελίξεις ή συγκρούσεις·
γ)
«διεθνής προστασία»: το καθεστώς πρόσφυγα και το καθεστώς επικουρικής προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2011/95/ΕΕ·
δ)
«επιστροφή»: η διαδικασία επιστροφής υπηκόου τρίτης χώρας -είτε με οικειοθελή συμμόρφωσή του προς την υποχρέωση επιστροφής είτε αναγκαστικά- όπως ορίζεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ·
ε)
«υπήκοος τρίτης χώρας»: πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της Ένωσης κατά την έννοια του άρθρου 20 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ. Η αναφορά σε υπηκόους τρίτων χωρών νοείται ως περιλαμβάνουσα τους απάτριδες και τα πρόσωπα απροσδιόριστης εθνικότητας·
στ)
«απομάκρυνση»: σημαίνει η εκτέλεση της υποχρέωσης επιστροφής, και συγκεκριμένα η φυσική μεταφορά εκτός του κράτους μέλους, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ·
ζ)
«οικειοθελής αναχώρηση»: σημαίνει η τήρηση της υποχρέωσης επιστροφής εντός της προθεσμίας που ορίζεται για τον σκοπό αυτόν στην απόφαση επιστροφής - όπως ορίζεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ·
η)
«ασυνόδευτος ανήλικος»: ο υπήκοος τρίτης χώρας κάτω των 18 ετών, που αφικνείται ή αφίχθη στο έδαφος των κρατών μελών χωρίς να συνοδεύεται από ενήλικο υπεύθυνο για αυτόν σύμφωνα με το νόμο ή την εθνική πρακτική του συγκεκριμένου κράτους μέλους, και εφόσον κανένας ενήλικος δεν ασκεί στην πράξη την επιμέλειά του· επίσης, ο ανήλικος που εγκαταλείπεται ασυνόδευτος μετά την είσοδό του στο έδαφος των κρατών μελών·
θ)
«ευάλωτο πρόσωπο»: ο υπήκοος τρίτης χώρας που εμπίπτει στον ορισμό δυνάμει της σχετικής νομοθεσίας της Ένωσης για το στηριζόμενο τομέα δράσης πολιτικής στο πλαίσιο του Ταμείου·
ι)
«μέλος της οικογενείας»: ο υπήκοος τρίτης χώρας που εμπίπτει στον ορισμό βάσει της σχετικής νομοθεσίας της Ένωσης για το στηριζόμενο τομέα δράσης πολιτικής στο πλαίσιο του εν λόγω Ταμείου·
ια)
«κατάσταση έκτακτης ανάγκης»: η κατάσταση η οποία είναι αποτέλεσμα:
i)
σοβαρής μεταναστευτικής πίεσης σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, που χαρακτηρίζεται από μαζική και δυσανάλογα μεγάλη συρροή υπηκόων τρίτων χωρών η οποία δημιουργεί μεγάλες και έκτακτες ανάγκες για την υποδοχή τους και για εγκαταστάσεις κράτησης, συστήματα και διαδικασίες ασύλου,
ii)
της εφαρμογής προσωρινών μηχανισμών προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2001/55/ΕΚ, ή
iii)
σοβαρής μεταναστευτικής πίεσης σε τρίτες χώρες στις οποίες καταφεύγουν οι πρόσφυγες εξαιτίας γεγονότων σχετικών με πολιτικές εξελίξεις ή συγκρούσεις.
Άρθρο 3
Στόχοι
1. Γενικός στόχος του Ταμείου είναι να συμβάλει στην αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, καθώς και στην εφαρμογή, την ενίσχυση και την ανάπτυξη της κοινής πολιτικής ασύλου, της επικουρικής προστασίας και της προσωρινής προστασίας και της κοινής μεταναστευτικής πολιτικής, με απόλυτο σεβασμό των δικαιωμάτων και των αρχών που κατοχυρώνονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Στο πλαίσιο του γενικού στόχου του, το Ταμείο συνεισφέρει στους ακόλουθους κοινούς ειδικούς στόχους:
α)
την ενίσχυση και ανάπτυξη όλων των πτυχών του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής του διάστασης·
β)
στήριξη της νόμιμης μετανάστευσης προς τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις οικονομικές και κοινωνικές τους ανάγκες όπως οι ανάγκες της αγοράς εργασίας, με παράλληλη διασφάλιση της ακεραιότητας των συστημάτων μετανάστευσης των κρατών μελών, και προώθηση της αποτελεσματικής ένταξης υπηκόων τρίτων χωρών·
γ)
την ανάπτυξη στα κράτη μέλη, που συμβάλλουν στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, δίκαιων και αποτελεσματικών στρατηγικών επιστροφής, με έμφαση στον διατηρήσιμο χαρακτήρα της επιστροφής και την αποτελεσματική επανεισδοχή στις χώρες καταγωγής και διέλευσης·
δ)
τη μεγαλύτερη αλληλεγγύη και κατανομή ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών, ιδίως προς τα κράτη μέλη που πλήττονται περισσότερο από τις εισροές μεταναστών και αιτούντων άσυλο, μεταξύ άλλων μέσω πρακτικής συνεργασίας.
Η επίτευξη των ειδικών στόχων του παρόντος Ταμείου αξιολογείται σύμφωνα με το άρθρο 55 παράγραφος 2 (ΕΕ) αριθ. 514/2014, με τη χρήση κοινών δεικτών, όπως ορίζεται στο παράρτημα IV του παρόντος κανονισμού, και ειδικών ανά πρόγραμμα δεικτών που περιλαμβάνονται στα εθνικά προγράμματα.
3. Τα μέτρα που λαμβάνονται για την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 είναι πλήρως συνεπή σε σχέση με τα μέτρα που υποστηρίζονται μέσω των εξωτερικών χρηματοδοτικών μέσων της Ένωσης, και με τις αρχές και τους γενικούς στόχους της εξωτερικής δράσης της Ένωσης.
4. Η επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου υπόκειται στους στόχους και τις αρχές της εξωτερικής δράσης και της ανθρωπιστικής πολιτικής της Ένωσης. Η συνοχή με τα μέτρα που χρηματοδοτούνται από τα εξωτερικά χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης διασφαλίζεται με βάση το άρθρο 24.
Άρθρο 4
Εταιρική σχέση
Για τους σκοπούς του Ταμείου, η εταιρική σχέση που αναφέρεται στο άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 περιλαμβάνει σχετικούς διεθνείς οργανισμούς, ΜΚΟ και κοινωνικούς εταίρους.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΚΟΙΝΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΣΥΛΟΥ
Άρθρο 5
Συστήματα υποδοχής και ασύλου
1. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του παρόντος κανονισμού, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής όπως προβλέπει το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που καθορίζονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού, το Ταμείο στηρίζει δράσεις που εστιάζουν σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες κατηγορίες υπηκόων τρίτων χωρών:
α)
εκείνων που απολαύουν καθεστώτος πρόσφυγα ή καθεστώτος επικουρικής προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2011/95/ΕΕ·
β)
εκείνων που έχουν υποβάλει αίτηση χορήγησης μιας από τις προαναφερόμενες στο στοιχείο α) μορφές προστασίας και δεν τους έχει ακόμη ανακοινωθεί η τελική απόφαση·
γ)
εκείνων που απολαύουν προσωρινής προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2001/55/ΕΚ·
δ)
εκείνων που επανεγκαθίστανται ή έχουν επανεγκατασταθεί ή μεταφερθεί από κράτος μέλος.
Σε ό,τι αφορά τις προϋποθέσεις υποδοχής και τις διαδικασίες ασύλου, το Ταμείο στηρίζει ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις που εστιάζουν στις κατηγορίες προσώπων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου:
α)
παροχή υλικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας στα σύνορα, εκπαίδευσης, κατάρτισης, υπηρεσιών στήριξης, υγειονομικής περίθαλψης και ψυχολογικής φροντίδας·
β)
παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών όπως μετάφραση και διερμηνεία, εκπαίδευση, κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης, και άλλων πρωτοβουλιών σε σχέση με το καθεστώς του ενδιαφερόμενου προσώπου·
γ)
σύσταση και βελτίωση διοικητικών δομών, συστημάτων και της επιμόρφωσης του προσωπικού και των αρμοδίων αρχών, προκειμένου να διασφαλισθεί αποτελεσματική και εύκολη πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου για τους αιτούντες άσυλο, καθώς επίσης αποτελεσματικές και ποιοτικές διαδικασίες ασύλου, ιδίως προς στήριξη των εξελίξεων στο ενωσιακό κεκτημένο, εφόσον απαιτείται·
δ)
η παροχή κοινωνικής συνδρομής, ενημέρωσης ή βοήθειας σε σχέση με τις διοικητικές και/ή δικαστικές διατυπώσεις, και πληροφοριών ή συμβουλών για την ενδεχόμενη έκβαση της διαδικασίας ασύλου, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων όπως οι διαδικασίες επιστροφής·
ε)
η παροχή νομικής συνδρομής και εκπροσώπησης·
στ)
προσδιορισμός των ευάλωτων ομάδων και ειδική στήριξη στα ευάλωτα πρόσωπα, ιδίως σύμφωνα με τα στοιχεία α) έως ε)·
ζ)
κατάστρωση, ανάπτυξη και βελτίωση εναλλακτικών μέτρων αντί της κράτησης.
Όταν κρίνεται σκόπιμο και προβλέπεται σε εθνικό πρόγραμμα κράτους μέλους, το Ταμείο μπορεί επίσης να στηρίξει μέτρα ένταξης, όπως τα προβλεπόμενα στο άρθρο 9 παράγραφος 1 σε σχέση με την υποδοχή των προσώπων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου.
2. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που καθορίζονται στο άρθρο 19, όσον αφορά τις υποδομές στέγασης και τα συστήματα υποδοχής, το Ταμείο στηρίζει, ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις:
α)
η βελτίωση και διατήρηση των υφιστάμενων υποδομών και υπηρεσιών στέγασης·
β)
η ενίσχυση και βελτίωση των διοικητικών δομών και συστημάτων·
γ)
ενημέρωση προς τις τοπικές κοινότητες·
δ)
η κατάρτιση μελών του προσωπικού των αρχών, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών αρχών που θα έχουν σχέσεις με τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 1, στο πλαίσιο της υποδοχής τους·
ε)
η δημιουργία, λειτουργία και ανάπτυξη νέων υποδομών καταλύματος και υπηρεσιών στέγασης, καθώς και διοικητικών δομών και συστημάτων, ιδίως για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αναγκών των κρατών μελών, εφόσον απαιτείται.
3. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και δ) και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που ορίζονται στο άρθρο 19, το Ταμείο στηρίζει επιπλέον δράσεις παρόμοιες με τις αναφερόμενες στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, εφόσον αφορούν πρόσωπα προσωρινώς διαμένοντα:
-
σε κέντρα προσωρινής διαμονής και υποδοχής προσφύγων, ιδίως για τη στήριξη των επιχειρήσεων επανεγκατάστασης, σε συνεργασία με την UNHCR, ή
-
στο έδαφος κράτους μέλους στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους.
Άρθρο 6
Ικανότητα των κρατών μελών να αναπτύσσουν, να παρακολουθούν και να αξιολογούν τις οικείες πολιτικές και διαδικασίες ασύλου
Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του παρόντος κανονισμού, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής όπως προβλέπει το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που καθορίζονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού, όσον αφορά δράσεις σχετικά με την ενίσχυση της ικανότητας των κρατών μελών να αναπτύσσουν, να παρακολουθούν και να αξιολογούν τις οικείες πολιτικές και διαδικασίες ασύλου, το Ταμείο στηρίζει, ειδικότερα, τις ακόλουθες δράσεις:
α)
δράσεις που βελτιώνουν την ικανότητα των κρατών μελών -μεταξύ άλλων σε σχέση με τον μηχανισμό έγκαιρης προειδοποίησης, ετοιμότητας και διαχείρισης κρίσεων που συνεστήθη με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19)- να συλλέγουν, να αναλύουν και να διαδίδουν ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα και στατιστικά στοιχεία για τις διαδικασίες ασύλου, τις ικανότητες υποδοχής, την επανεγκατάσταση και τη μεταφορά αιτούντων και/ή δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο·
β)
δράσεις που βελτιώνουν την ικανότητα των κρατών μελών να συλλέγουν, να αναλύουν και να διαδίδουν πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής·
γ)
δράσεις που συμβάλλουν άμεσα στην αξιολόγηση των πολιτικών ασύλου, όπως οι εθνικές εκτιμήσεις επιπτώσεων, οι μελέτες σε ομάδες στόχους και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, καθώς επίσης η ανάπτυξη δεικτών και η συγκριτική ανάλυση.
Άρθρο 7
Επανεγκατάσταση και μεταφορά αιτούντων και δικαιούχων διεθνούς προστασίας και άλλων ειδικών προγραμμάτων εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους
1. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και δ) του παρόντος κανονισμού, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής, όπως προβλέπει το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που ορίζονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού, το Ταμείο στηρίζει ειδικότερα, τις ακόλουθες δράσεις σε σχέση με την επανεγκατάσταση υπηκόων τρίτων χωρών που επανεγκαθίσταται ή έχει επανεγκατασταθεί σε κράτος μέλος και άλλα προγράμματα εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους:
α)
η θέσπιση και ανάπτυξη εθνικών προγραμμάτων επανεγκατάστασης και στρατηγικών και άλλων προγραμμάτων εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους, συμπεριλαμβανομένων της ανάλυσης αναγκών, της βελτίωσης δεικτών και της αξιολόγησης·
β)
η δημιουργία κατάλληλης υποδομής και υπηρεσιών για τη διασφάλιση της ομαλής και αποτελεσματικής υλοποίησης δράσεων επανεγκατάστασης και δράσεων σχετικών με άλλα προγράμματα εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής συνδρομής·
γ)
η δημιουργία μηχανισμών, συστημάτων και κατάρτιση του προσωπικού για τη διεξαγωγή αποστολών σε τρίτες χώρες και/ή σε άλλα κράτη μέλη, για την πραγματοποίηση συνεντεύξεων, ιατρικών εξετάσεων και ελέγχων ασφαλείας·
δ)
η εκτίμηση από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών δυνητικών περιπτώσεων επανεγκατάστασης, και/ή περιπτώσεων άλλης εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους, όπως η διενέργεια αποστολών στην τρίτη χώρα, συνεντεύξεων, ιατρικών εξετάσεων και ελέγχων ασφαλείας·
ε)
υγειονομική εξέταση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη πριν από την αναχώρηση, παροχή υλικού πριν από την αναχώρηση, παροχή πληροφοριών πριν από την αναχώρηση και μέτρα ένταξης, ρύθμιση των λεπτομερειών του ταξιδιού, συμπεριλαμβανομένης της παροχής υπηρεσιών ιατρικής συνοδείας·
στ)
ενημέρωση και βοήθεια κατά ή αμέσως μετά την άφιξη, μεταξύ άλλων και με την παροχή υπηρεσιών διερμηνείας·
ζ)
ενέργειες για την επανένωση οικογενειών ανθρώπων που πρόκειται να επανεγκατασταθούν σε άλλο κράτος μέλος·
η)
ενίσχυση της υποδομής και των υπηρεσιών που αφορούν τη μετανάστευση και το άσυλο στις χώρες που έχουν οριστεί για την εφαρμογή των περιφερειακών προγραμμάτων προστασίας·
θ)
δημιουργία συνθηκών που ευνοούν την ένταξη, την αυτονομία και την αυτάρκεια των επανεγκατεστημένων προσφύγων σε μακροπρόθεσμη βάση.
2. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο δ) του παρόντος κανονισμού, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής, όπως προβλέπει το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που ορίζονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού, το Ταμείο στηρίζει επίσης δράσεις παρόμοιες με τις απαριθμούμενες στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, εφόσον κρίνεται σκόπιμο βάσει των εξελίξεων πολιτικής εντός της περιόδου υλοποίησης του Ταμείου ή εφόσον το εθνικό πρόγραμμα κράτους μέλους το προβλέπει, σε σχέση με τη μεταφορά αιτούντων και/ή δικαιούχων διεθνούς προστασίας. Οι πράξεις αυτές πραγματοποιούνται με τη συγκατάθεσή τους από κράτος μέλος που τους χορήγησε διεθνή προστασία ή είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησής τους προς άλλο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, στο οποίο θα τους χορηγηθεί ισοδύναμη προστασία ή στο οποίο θα εξετασθεί η αίτησή τους για παροχή διεθνούς προστασίας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΕΝΤΑΞΗ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΜΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ
Άρθρο 8
Μετανάστευση και μέτρα πριν από την αναχώρηση
Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής, όπως προβλέπει το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που καθορίζονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού, το Ταμείο στηρίζει δράσεις που πραγματοποιούνται σε τρίτη χώρα και εστιάζονται σε υπηκόους τρίτων χωρών, οι οποίοι συμμορφώνονται με τα ειδικά μέτρα και/ή τους όρους πριν την αναχώρηση που ορίζονται από την εθνική νομοθεσία και σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ένωσης κατά περίπτωση, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που αφορούν την ικανότητα ένταξης στην κοινωνία ενός κράτους μέλους. Σε αυτό το πλαίσιο, το Ταμείο στηρίζει ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις:
α)
μέτρα ενημέρωσης και εκστρατείες ευαισθητοποίησης, και προώθησης του διαπολιτισμικού διαλόγου, μεταξύ άλλων και μέσω φιλικών προς τον χρήστη τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών και διαδικτυακών τόπων·
β)
αξιολόγηση δεξιοτήτων και τίτλων καθώς και βελτίωση της διαφάνειας και συγκρισιμότητας μεταξύ των δεξιοτήτων και τίτλων μιας τρίτης χώρας και των κρατών μελών·
γ)
κατάρτιση για ενίσχυση της απασχολησιμότητας στα κράτη μέλη·
δ)
περιεκτικά μαθήματα γλώσσας και αγωγής του πολίτη·
ε)
παροχή στήριξης στο πλαίσιο της υποβολής αιτήσεων για οικογενειακή επανένωση κατά την έννοια της οδηγίας 2003/86/ΕΚ του Συμβουλίου (20).
Άρθρο 9
Μέτρα ένταξης
1. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής όπως προβλέπει το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που καθορίζονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού, το Ταμείο στηρίζει δράσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο συνεκτικών στρατηγικών, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών σε τοπικό και/ή περιφερειακό επίπεδο. Υπό το πρίσμα αυτό, το Ταμείο στηρίζει ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις που εστιάζονται σε υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι διαμένουν νόμιμα σε κράτος μέλος ή, ανάλογα με την περίπτωση, βρίσκονται σε διαδικασία απόκτησης νόμιμης κατοικίας σε ένα κράτος μέλος:
α)
καθορισμό και χάραξη στρατηγικών ένταξης, με τη συμμετοχή τοπικών ή περιφερειακών φορέων, κατά περίπτωσιν, που περιλαμβάνουν την ανάλυση αναγκών, τη βελτίωση δεικτών ένταξης και αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένων των συμμετοχικών αξιολογήσεων, προκειμένου να εντοπιστούν οι βέλτιστες πρακτικές·
β)
παροχή συμβουλών και βοήθειας σε τομείς όπως η στέγαση, τα μέσα διαβίωσης, η διοικητική και νομική καθοδήγηση, η υγεία, η ψυχολογική και κοινωνική φροντίδα, η φροντίδα παιδιών και η οικογενειακή επανένωση·
γ)
δράσεις που παρουσιάζουν τους υπηκόους τρίτων χωρών στην κοινωνία υποδοχής και δράσεις που τους επιτρέπουν να προσαρμοστούν σε αυτήν, να ενημερωθούν για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, να συμμετέχουν στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή και να συμμερίζονται τις κατοχυρωμένες αξίες στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
δ)
μέτρα που εστιάζονται στην εκπαίδευση και κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης και προπαρασκευαστικών ενεργειών που διευκολύνουν την πρόσβαση στην αγορά εργασίας·
ε)
δράσεις που αποσκοπούν στην προσωπική ενδυνάμωση και επιτρέπουν στους υπηκόους τρίτων χωρών να καλύπτουν τις ανάγκες τους·
στ)
δράσεις που ενθαρρύνουν τις επωφελείς επαφές και τον εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ υπηκόων τρίτων χωρών και της κοινωνίας υποδοχής και δράσεις που προάγουν την αποδοχή από την κοινωνία υποδοχής, και με τη συμμετοχή των μέσων μαζικής ενημέρωσης·
ζ)
δράσεις που προωθούν τόσο την ισότητα πρόσβασης όσο και την ισότητα αποτελεσμάτων σε σχέση με τις επαφές υπηκόων τρίτων χωρών με δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες, περιλαμβανομένης της προσαρμογής αυτών των υπηρεσιών για να συνδιαλέγονται με υπηκόους τρίτων χωρών·
η)
δημιουργία ικανοτήτων των δικαιούχων, όπως ορίζει το άρθρο 2 στοιχείο ζ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, μεταξύ άλλων μέσω της ανταλλαγής εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών και της δημιουργίας δικτύων.
2. Οι δράσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 λαμβάνουν υπόψη, σε κάθε περίπτωση εφόσον είναι αναγκαία, τις ειδικές ανάγκες των διαφόρων κατηγοριών υπηκόων τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιούχων διεθνούς προστασίας, προσώπων που έχουν επανεγκατασταθεί ή μεταφερθεί, και, ιδίως, των ευάλωτων προσώπων.
3. Τα εθνικά προγράμματα είναι δυνατόν να επιτρέψουν την ένταξη σε δράσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 άμεσους συγγενείς προσώπων καλυπτομένων από την ομάδα-στόχο η οποία μνημονεύεται στην εν λόγω παράγραφο, στον βαθμό που απαιτείται για την αποτελεσματική εφαρμογή των δράσεων αυτών.
4. Για τον σκοπό του προγραμματισμού και της υλοποίησης δράσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, η εταιρική σχέση η οποία αναφέρεται στο άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 περιλαμβάνει τις αρχές που ορίζονται από τα κράτη μέλη για τον σκοπό της διαχείρισης των παρεμβάσεων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου.
Άρθρο 10
Πρακτική συνεργασία και μέτρα δημιουργίας ικανοτήτων
Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής όπως προβλέπει το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που καθορίζονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού, το Ταμείο στηρίζει δράσεις που εστιάζουν σε μία ή περισσότερες από τα ακόλουθα:
α)
ανάπτυξη στρατηγικών που προωθούν τη νόμιμη μετανάστευση, με στόχο να διευκολύνουν την ανάπτυξη και εφαρμογή ευέλικτων διαδικασιών αποδοχής·
β)
στήριξη της συνεργασίας μεταξύ τρίτων χωρών και γραφείων ευρέσεως εργασίας, υπηρεσιών απασχόλησης και υπηρεσιών μετανάστευσης των κρατών μελών, καθώς και στήριξη των κρατών μελών ως προς την εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης για τη μετανάστευση, με διαδικασίες διαβούλευσης με αρμόδιους φορείς και συμβουλές εμπειρογνωμόνων ή ανταλλαγές πληροφοριών για προσεγγίσεις που εστιάζονται σε συγκεκριμένες εθνικότητες ή κατηγορίες υπηκόων τρίτων χωρών σε σχέση με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας·
γ)
ενίσχυση της ικανότητας κρατών μελών να αναπτύσσουν, να εφαρμόζουν, να παρακολουθούν και να αξιολογούν τις στρατηγικές, τις πολιτικές τους και τα μέτρα για τη μετανάστευση στα διάφορα επίπεδα και τις διοικητικές υπηρεσίες, και ιδίως τη βελτίωση της ικανότητάς τους να συλλέγουν, να αναλύουν και να διαδίδουν λεπτομερή και συστηματικά δεδομένα και στατιστικές για τις διαδικασίες μετανάστευσης και τις μεταναστευτικές ροές, τις άδειες διαμονής και την ανάπτυξη μέσων παρακολούθησης, συστημάτων αξιολόγησης, δεικτών και συγκριτικής ανάλυσης για τη μέτρηση των αποτελεσμάτων αυτών των στρατηγικών·
δ)
κατάρτιση των δικαιούχων, όπως ορίζει το άρθρο 2 στοιχείο ζ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και του προσωπικού παροχής δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, προώθηση της ανταλλαγής εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών, της συνεργασίας και της δημιουργίας δικτύων και διαπολιτισμικών ικανοτήτων, καθώς και βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών·
ε)
οικοδόμηση βιώσιμων οργανωτικών δομών για την ένταξη και τη διαχείριση της πολυμορφίας, ιδίως μέσω της συνεργασίας μεταξύ διαφόρων φορέων, παρέχοντας τη δυνατότητα στους υπαλλήλους των εθνικών διοικήσεων σε διάφορα επίπεδα να συλλέγουν γρήγορα πληροφορίες σχετικά με τις εμπειρίες και τις βέλτιστες πρακτικές σε άλλες περιοχές και, εφόσον είναι εφικτό, να συγκεντρώνουν πόρους μεταξύ αρμόδιων αρχών καθώς και μεταξύ κυβερνητικών και μη κυβερνητικών οργανισμών για την αποτελεσματικότερη παροχή υπηρεσιών σε υπηκόους τρίτων χωρών, μεταξύ άλλων μέσω υπηρεσιών μιας στάσης (κέντρα συντονισμένης στήριξης της ένταξης)·
στ)
τη συμβολή σε μια δυναμική αμφίδρομη διεργασία αμοιβαίας επικοινωνίας, που διέπει τις στρατηγικές ένταξης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο μέσω της ανάπτυξης μηχανισμών συνεννόησης με υπηκόους τρίτων χωρών, της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ενδιαφερόμενων φορέων και των μηχανισμών διαπολιτισμικού και θρησκευτικού διαλόγου μεταξύ κοινοτήτων υπηκόων τρίτων χωρών, μεταξύ αυτών των κοινοτήτων και της κοινωνίας υποδοχής, και/ή μεταξύ αυτών των κοινοτήτων και των αρμόδιων αρχών διαμόρφωσης πολιτικής και λήψης αποφάσεων·
ζ)
δράσεις για την προώθηση και ενίσχυση της πρακτικής συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών, με έμφαση, μεταξύ άλλων, στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και στρατηγικών και την ανάπτυξη και εφαρμογή κοινών δράσεων, μεταξύ άλλων με σκοπό τη διασφάλιση της ακεραιότητας των συστημάτων μετανάστευσης των κρατών μελών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ
Άρθρο 11
Μέτρα που συνοδεύουν τις διαδικασίες επιστροφής
Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής όπως προβλέπει το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που καθορίζονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού, όσον αφορά μέτρα που συνοδεύουν τις διαδικασίες επιστροφής, το Ταμείο εστιάζει σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες κατηγορίες υπηκόων τρίτων χωρών:
α)
υπηκόων τρίτων χωρών που δεν έχουν ακόμη λάβει τελική αρνητική απόφαση σε σχέση με την αίτησή τους για παραμονή, νόμιμη διανομή και/ή διεθνή προστασία που προβλέπεται γι’ αυτούς σε ένα κράτος μέλος και μπορούν να επιλέξουν να κάνουν χρήση της δυνατότητας οικειοθελούς επιστροφής·
β)
υπηκόων τρίτων χωρών που απολαύουν δικαιώματος παραμονής, νόμιμης διαμονής και/ή διεθνούς προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2011/95/ΕΕ ή προσωρινής προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2001/55/ΕΚ σε ένα κράτος μέλος, και οι οποίοι έχουν επιλέξει να κάνουν χρήση της δυνατότητας οικειοθελούς επιστροφής·
γ)
υπηκόων τρίτων χωρών παρόντων σε κράτος μέλος οι οποίοι δεν πληρούν πλέον τις προϋποθέσεις εισόδου ή παραμονής σε κράτος μέλος, συμπεριλαμβανομένων των υπηκόων τρίτων χωρών, και των οποίων η απομάκρυνση έχει αναβληθεί σύμφωνα με το άρθρο 9 και το άρθρο 14 παράγραφος 1 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ.
Στο πλαίσιο αυτό, το Ταμείο στηρίζει ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις που εστιάζονται στις κατηγορίες προσώπων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο:
α)
κατάστρωση, ανάπτυξη και βελτίωση εναλλακτικών μέτρων αντί της κράτησης·
β)
παροχή κοινωνικής μέριμνας, ενημέρωσης ή βοήθειας για διοικητικές και/ή δικαστικές διατυπώσεις και παροχή πληροφοριών ή συμβουλών·
γ)
παροχή νομικής και γλωσσικής συνδρομής·
δ)
ειδική βοήθεια για ευάλωτα πρόσωπα·
ε)
δημιουργία και βελτίωση ανεξάρτητων και αποτελεσματικών συστημάτων ελέγχου των αναγκαστικών επιστροφών, όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 6 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ·
στ)
εγκατάσταση, διαβίωση και βελτίωση των υποδομών, υπηρεσιών και συνθηκών στέγασης, υποδοχής ή κράτησης·
ζ)
δημιουργία διοικητικών δομών και συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων εργαλείων της τεχνολογίας των πληροφοριών·
η)
παροχή κατάρτισης στο προσωπικό για την εξασφάλιση ομαλών και αποτελεσματικών διαδικασιών επιστροφής, καθώς και της διαχείρισης και εφαρμογής τους.
Άρθρο 12
Μέτρα επιστροφής
Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής όπως προβλέπει το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που καθορίζονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού, όσον αφορά τα μέτρα επιστροφής, το Ταμείο στηρίζει τις δράσεις οι οποίες εστιάζονται στα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 11 του παρόντος κανονισμού. Στο πλαίσιο αυτό, το Ταμείο στηρίζει ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις:
α)
μέτρα που απαιτούνται για την προετοιμασία επιχειρήσεων επιστροφής, όπως τα μέτρα που οδηγούν στην αναγνώριση στοιχείων ταυτότητας υπηκόων τρίτων χωρών, την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων και τον εντοπισμό μελών της οικογενείας·
β)
συνεργασία με τις προξενικές αρχές και τις υπηρεσίες μετανάστευσης τρίτων χωρών με σκοπό την απόκτηση ταξιδιωτικών εγγράφων, τη διευκόλυνση του επαναπατρισμού και την εξασφάλιση της επανεισδοχής·
γ)
επικουρούμενα μέτρα οικειοθελούς επιστροφής, συμπεριλαμβανομένων ιατρικών εξετάσεων και συνδρομής, ρύθμισης των λεπτομερειών του ταξιδιού, χρηματικής συνδρομής, της παροχής συμβουλών και συνδρομής πριν και μετά την επιστροφή·
δ)
επιχειρήσεις απομάκρυνσης, συμπεριλαμβανομένων συναφών μέτρων, σύμφωνα με τα πρότυπα που ορίζονται στο ενωσιακό δίκαιο, πλην του καταναγκαστικού εξοπλισμού·
ε)
μέτρα για την κίνηση της διαδικασίας επανένταξης για την προσωπική ανάπτυξη του επιστρέφοντος, όπως η παροχή κινήτρων σε μετρητά, κατάρτιση, εξεύρεση εργασίας και βοήθειας στην εργασία και στήριξη για την έναρξη οικονομικών δραστηριοτήτων·
στ)
διευκολύνσεις και υπηρεσίες σε τρίτες χώρες που διασφαλίζουν την κατάλληλη προσωρινή στέγαση και υποδοχή κατά την άφιξη·
ζ)
ειδική βοήθεια για ευάλωτα πρόσωπα.
Άρθρο 13
Πρακτική συνεργασία και μέτρα δημιουργίας ικανοτήτων
Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής όπως προβλέπει το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους των εθνικών προγραμμάτων που καθορίζονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού, όσον αφορά την πρακτική συνεργασία και τα μέτρα δημιουργίας ικανοτήτων, το Ταμείο στηρίζει ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις:
α)
δράσεις για την προώθηση, την ανάπτυξη και την ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών επιστροφής και άλλων αρχών των κρατών μελών που συμμετέχουν στην επιστροφή, καθώς και σε συνεργασία με τις προξενικές αρχές και τις μεταναστευτικές υπηρεσίες τρίτων χωρών και για κοινές επιχειρήσεις επιστροφής·
β)
δράσεις για τη στήριξη της συνεργασίας μεταξύ τρίτων χωρών και των υπηρεσιών επιστροφής των κρατών μελών, περιλαμβανομένων μέτρων που αποσκοπούν στην ενίσχυση των ικανοτήτων τρίτων χωρών να ασκούν δραστηριότητες επανεισδοχής και επανένταξης, ιδίως στο πλαίσιο συμφωνιών επανεισδοχής·
γ)
δράσεις που βελτιώνουν την ικανότητα διαμόρφωσης αποτελεσματικών και βιώσιμων πολιτικών επιστροφής, ιδίως μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση στις χώρες επιστροφής, βέλτιστων πρακτικών, ανταλλαγής εμπειριών και συγκέντρωσης πόρων μεταξύ των κρατών μελών·
δ)
δράσεις που ενισχύουν την ικανότητα συλλογής, ανάλυσης και διάδοσης λεπτομερών και συστηματικών δεδομένων και στατιστικών στοιχείων για τις διαδικασίες και τα μέτρα επιστροφής, τις ικανότητες υποδοχής και κράτησης, για την αναγκαστική και εκούσια επιστροφή, την παρακολούθηση και επανένταξη·
ε)
δράσεις που συμβάλλουν άμεσα στην αξιολόγηση των πολιτικών επιστροφής, όπως οι εθνικές εκτιμήσεις επιπτώσεων, οι μελέτες μεταξύ των ομάδων στόχων, η ανάπτυξη δεικτών και η συγκριτική ανάλυση·
στ)
μέτρα πληροφόρησης και ενημερωτικές εκστρατείες σε τρίτες χώρες που αποσκοπούν στη βαθύτερη συνειδητοποίηση των καταλλήλων νομικών διαύλων για τη μετανάστευση και των κινδύνων της παράνομης μετανάστευσης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Άρθρο 14
Συνολικοί πόροι και εφαρμογή
1. Οι συνολικοί πόροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού ανέρχονται σε 3 137 εκατ. EUR σε τρέχουσες τιμές.
2. Οι ετήσιες πιστώσεις για το Ταμείο εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από το Συμβούλιο εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
3. Οι συνολικοί πόροι εκτελούνται με τα ακόλουθα μέσα:
α)
εθνικά προγράμματα, σύμφωνα με το άρθρο 19·
β)
δράσεις της Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 20·
γ)
επείγουσα βοήθεια, σύμφωνα με το άρθρο 21·
δ)
το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης, σύμφωνα με το άρθρο 22·
ε)
τεχνική βοήθεια, σύμφωνα με το άρθρο 23.
4. Ο προϋπολογισμός που διατίθεται βάσει του παρόντος κανονισμού για τις δράσεις της Ένωσης που αναφέρονται στο άρθρο 20 του παρόντος κανονισμού, για την έκτακτη βοήθεια που αναφέρεται στο άρθρο 21 του παρόντος κανονισμού, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης που αναφέρεται στο άρθρο 22 του παρόντος κανονισμού και την τεχνική βοήθεια που αναφέρεται στο άρθρο 23 του παρόντος κανονισμού εκτελείται με άμεση διαχείριση σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, και, κατά περίπτωση, με άμεση διαχείριση σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012. Ο προϋπολογισμός που διατίθεται για τα εθνικά προγράμματα που αναφέρονται στο άρθρο 19 του παρόντος κανονισμού εκτελείται στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
5. Η Επιτροπή παραμένει υπεύθυνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 317 ΣΛΕΕ, και ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τις πράξεις που αναλαμβάνονται από οντότητες άλλες από τα κράτη μέλη.
6. Με την επιφύλαξη των προνομίων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, το χρηματοδοτικό κονδύλιο προτεραιότητας χρησιμοποιείται ενδεικτικά ως ακολούθως:
α)
ποσόν 2 752 εκατ. EUR για εθνικά προγράμματα των κρατών μελών·
β)
ποσόν 385 εκατ. EUR για δράσεις της Ένωσης, για επείγουσα βοήθεια, για το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης και τεχνική βοήθεια της Επιτροπής, από το οποίο τουλάχιστον 30 % χρησιμοποιείται για δράσεις της Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης.
Άρθρο 15
Πόροι για επιλέξιμες δράσεις στα κράτη μέλη
1. Ποσόν 2 752 εκατ. EUR θα διατεθεί στα κράτη μέλη ενδεικτικά ως ακολούθως:
α)
ποσόν 2 392 εκατ. EUR διανέμεται όπως αναφέρεται στο παράρτημα I. Τα κράτη μέλη διαθέτουν τουλάχιστον 20 % των πόρων αυτών στον ειδικό στόχο που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) και τουλάχιστον 20 % στον ειδικό στόχο που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο β). Τα κράτη μέλη δύνανται να παρεκκλίνουν από τα ελάχιστα αυτά ποσοστά μόνον εφόσον στο εθνικό πρόγραμμα διευκρινίζεται λεπτομερώς ότι η επίτευξη του στόχου δεν τίθεται σε κίνδυνο λόγω της διάθεσης λιγότερων πόρων σε σχέση με τα επίπεδα αυτά. Όσον αφορά τον ειδικό στόχο που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο α), τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν διαρθρωτικές ελλείψεις στον τομέα της στέγασης, των υποδομών και των υπηρεσιών δεν κατεβαίνουν κάτω από το ελάχιστο ποσοστό που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό·
β)
ποσόν 360 εκατ. EUR διανέμεται βάσει του μηχανισμού κατανομής για ειδικές δράσεις, όπως αναφέρεται στο άρθρο 16, για το πρόγραμμα επανεγκατάστασης της Ένωσης, όπως αναφέρεται στο άρθρο 17, και για τη μεταφορά αιτούντων και/ή δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο όπως αναφέρεται στο άρθρο 18.
2. Το αναφερόμενο στην παράγραφο 1 στοιχείο β) ποσόν στηρίζει:
α)
ειδικές δράσεις που απαριθμούνται στο παράρτημα II·
β)
το πρόγραμμα επανεγκατάστασης της Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 17 και/ή μεταφορές των δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο σύμφωνα με το άρθρο 18.
3. Σε περίπτωση που ένα ποσόν παραμένει διαθέσιμο δυνάμει του στοιχείου β) της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου ή είναι διαθέσιμο άλλο ποσόν, τότε χορηγείται στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 κατ’ αναλογίαν προς τα βασικά ποσά για τα εθνικά προγράμματα που προβλέπονται στο παράρτημα I του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 16
Πόροι για ειδικές δράσεις
1. Μπορεί να χορηγηθεί στα κράτη μέλη συμπληρωματικό ποσό, σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 στοιχείο α), υπό την προϋπόθεση ότι αυτό διατίθεται ως ειδικό ποσό στο πρόγραμμα και χρησιμοποιείται για την υλοποίηση των ειδικών δράσεων που απαριθμούνται στο παράρτημα II.
2. Για να ληφθούν υπόψη οι νέες εξελίξεις της πολιτικής, εξουσιοδοτείται η Επιτροπή να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 του παρόντος κανονισμού για να αναθεωρεί το παράρτημα II, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014. Βάσει του αναθεωρημένου καταλόγου των ειδικών δράσεων, τα κράτη μέλη μπορούν να εισπράττουν συμπληρωματικό ποσό όπως ορίζεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, με την επιφύλαξη των διαθέσιμων πόρων.
3. Τα αναφερόμενα στις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου συμπληρωματικά ποσά διατίθενται στα κράτη μέλη στις χωριστές αποφάσεις χρηματοδότησης για την έγκριση ή αναθεώρηση του εθνικού προγράμματός τους στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στα άρθρα 14 και 15 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. .514/2014. Τα ποσά αυτά χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την υλοποίηση των ειδικών δράσεων που απαριθμούνται στο παράρτημα II του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 17
Πόροι για το πρόγραμμα επανεγκατάστασης της Ένωσης
1. Τα κράτη μέλη, εκτός από τη χρηματοδότησή τους η οποία υπολογίζεται σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 1 στοιχείο α), εισπράττουν κάθε δύο έτη συμπληρωματικό ποσό σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 στοιχείο β) βάσει κατ’ αποκοπή ποσού 6 000 EUR για κάθε πρόσωπο που επανεγκαθίσταται.
2. Το αναφερόμενο στην παράγραφο 1 κατ’ αποκοπήν ποσόν προσαυξάνεται σε 10 000 EUR για κάθε πρόσωπο που επανεγκαθίσταται, σύμφωνα με τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης για την επανεγκατάσταση που ορίζονται κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 3 και απαριθμούνται στο παράρτημα III και για κάθε ευάλωτο πρόσωπο όπως ορίζεται στην παράγραφο 5.
3. Οι κοινές προτεραιότητες της Ένωσης για την επανεγκατάσταση βασίζονται στις ακόλουθες γενικές κατηγορίες:
α)
πρόσωπα προερχόμενα από χώρα ή περιοχή που έχει οριστεί για την εφαρμογή ενός περιφερειακού προγράμματος εργασίας·
β)
πρόσωπα από χώρα ή περιοχή που έχει καθοριστεί στην πρόβλεψη επανεγκατάστασης της UNHCR και στην οποία η κοινή δράση της Ένωσης θα είχε σημαντική επίπτωση για την αντιμετώπιση των αναγκών προστασίας·
γ)
πρόσωπα που ανήκουν σε ειδική κατηγορία η οποία εμπίπτει στα κριτήρια επανεγκατάστασης της UNCHR.
4. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εγκρίνει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 για την τροποποίηση του παραρτήματος III, με βάση τις γενικές κατηγορίες που καθορίζονται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, εφόσον υπάρχει σαφής αιτιολόγηση προς τούτο ή με γνώμονα τυχόν συστάσεις της UNHCR.
5. Οι ακόλουθες ευάλωτες ομάδες προσώπων είναι επίσης επιλέξιμες για το κατ’ αποκοπήν ποσόν που προβλέπεται στην παράγραφο 2:
α)
γυναίκες και παιδιά που διατρέχουν κίνδυνο·
β)
ασυνόδευτοι ανήλικοι·
γ)
πρόσωπα με ιατρικές ανάγκες οι οποίες μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω της επανεγκατάστασης·
δ)
πρόσωπα που έχουν ανάγκη από επείγουσα επανεγκατάσταση ή επανεγκατάσταση για λόγους νομικής ή σωματικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένων των θυμάτων βίας ή βασανισμού.
6. Όταν ένα κράτος μέλος δέχεται την επανεγκατάσταση ενός προσώπου, σύμφωνα με περισσότερες από μία από τις κατηγορίες που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 ανωτέρω, εισπράττει το κατ’ αποκοπή ποσό για το εν λόγω πρόσωπο μόνο μία φορά.
7. Ανάλογα με την περίπτωση, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να είναι επιλέξιμα για κατ’ αποκοπή ποσά, για τα μέλη της οικογενείας των προσώπων που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 3 και 5 εφόσον τα εν λόγω μέλη της οικογένειας έχουν επανεγκατασταθεί σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
8. Η Επιτροπή καθορίζει με εκτελεστικές πράξεις το χρονοδιάγραμμα και τους άλλους όρους εφαρμογής του μηχανισμού κατανομής πόρων για το πρόγραμμα επανεγκατάστασης της Ένωσης. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 27 παράγραφος 2.
9. Τα αναφερόμενα στις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου συμπληρωματικά ποσά διατίθενται στα κράτη μέλη ανά διετία, για πρώτη φορά στις επιμέρους αποφάσεις χρηματοδότησης που εγκρίνουν το εθνικό τους πρόγραμμα σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. .514/2014 και στη συνέχεια σε απόφαση χρηματοδότησης η οποία προσαρτάται στις αποφάσεις του εθνικού προγράμματός τους. Τα ποσά αυτά δεν μεταφέρονται σε άλλες δράσεις στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος.
10. Για την αποτελεσματική υλοποίηση των στόχων του προγράμματος επανεγκατάστασης της Ένωσης και εντός των ορίων των διαθέσιμων πόρων, εξουσιοδοτείται η Επιτροπή να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 για την προσαρμογή, εάν κριθεί απαραίτητο, των κατ’ αποκοπή ποσών που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των σημερινών δεικτών του πληθωρισμού, των σχετικών εξελίξεων στον τομέα της επανεγκατάστασης καθώς και παραγόντων που μπορούν να αξιοποιήσουν στο έπακρο τη χρήση του χρηματοδοτικού κινήτρου που παρέχεται με το κατ’ αποκοπή ποσό.
Άρθρο 18
Πόροι για τη μεταφορά δικαιούχων διεθνούς προστασίας
1. Με σκοπό την εφαρμογή της αρχής της αλληλεγγύης και του επιμερισμού ευθυνών και με βάση την εξέλιξη της πολιτικής της Ένωσης στο πλαίσιο της περιόδου υλοποίησης του Ταμείου, τα κράτη μέλη εισπράττουν, εκτός από τη χρηματοδότησή τους που υπολογίζεται σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 1 στοιχείο α), συμπληρωματικό ποσό σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 στοιχείο β) βάσει κατ’ αποκοπήν ποσού 6 000 EUR για κάθε δικαιούχο διεθνούς προστασίας που μεταφέρεται από άλλο κράτος μέλος.
2. Ανάλογα με την περίπτωση, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να είναι επιλέξιμα για κατ’ αποκοπή ποσά, για τα μέλη της οικογενείας των προσώπων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 εφόσον τα εν λόγω μέλη της οικογένειας έχουν μεταφερθεί σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
3. Τα αναφερόμενα στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου συμπληρωματικά ποσά διατίθενται στα κράτη μέλη για πρώτη φορά στις επιμέρους αποφάσεις χρηματοδότησης που εγκρίνουν το εθνικό τους πρόγραμμα σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. .514/2014 και στη συνέχεια σε απόφαση χρηματοδότησης η οποία προσαρτάται στις αποφάσεις του εθνικού προγράμματός τους. Τα ποσά αυτά δεν μεταφέρονται σε άλλες δράσεις στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος.
4. Για την αποτελεσματική υλοποίηση των στόχων της αλληλεγγύης και του επιμερισμού ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών κατά το άρθρο 80 ΣΛΕΕ και εντός των ορίων των διαθέσιμων πόρων, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 του παρόντος κανονισμού για την προσαρμογή, εάν κριθεί απαραίτητο, των κατ’ αποκοπή ποσών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των σημερινών δεικτών του πληθωρισμού, των σχετικών εξελίξεων στον τομέα της μεταφοράς δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο καθώς και παραγόντων που μπορούν να αξιοποιήσουν στο έπακρο τη χρήση του χρηματοδοτικού κινήτρου που παρέχεται με το κατ’ αποκοπή ποσό.
Άρθρο 19
Εθνικά προγράμματα
1. Βάσει των εθνικών προγραμμάτων, που εξετάζονται και εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. .514/2014, τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού και λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων του διαλόγου που αναφέρεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. .514/2014, επιδιώκουν ιδίως τους ακόλουθους στόχους της Ένωσης:
α)
την ενίσχυση της δημιουργίας του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου διασφαλίζοντας την αποτελεσματική και ομοιόμορφη εφαρμογή του κεκτημένου της Ένωσης σε θέματα ασύλου και την εύρυθμη λειτουργία του κανονισμού (EE) αριθ. 604/2013. Οι εν λόγω δράσεις μπορούν επίσης να περιλάβουν τη θέσπιση και την ανάπτυξη του προγράμματος επανεγκατάστασης της Ένωσης·
β)
τον καθορισμό και την ανάπτυξη στρατηγικών ένταξης, που καλύπτουν διάφορες πτυχές της αμφίδρομης δυναμικής διεργασίας, σε εθνικό/τοπικό/περιφερειακό επίπεδο, κατά περίπτωση, λαμβανομένων υπόψη των αναγκών ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών σε τοπικό/περιφερειακό επίπεδο, για την αντιμετώπιση των ειδικών αναγκών των διαφόρων κατηγοριών μεταναστών και την ανάπτυξη αποτελεσματικών συμπράξεων μεταξύ όλων των αρμόδιων φορέων·
γ)
την ανάπτυξη προγράμματος επιστροφής, το οποίο περιλαμβάνει συνιστώσα επικουρούμενης οικειοθελούς επιστροφής και, κατά περίπτωση, συνιστώσα επανένταξης.
2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι όλες οι δράσεις που στηρίζονται από το Ταμείο εφαρμόζονται με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Ειδικότερα, οι δράσεις αυτές σέβονται πλήρως τα δικαιώματα και τις αρχές που ορίζονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
3. Με την επιφύλαξη της υποχρέωσης επίτευξης των ως άνω στόχων και συνεκτιμώντας τις ιδιαίτερες συνθήκες τους, τα κράτη μέλη πρέπει να επιδιώκουν την επίτευξη δίκαιης και διαφανούς κατανομής των πόρων στους ειδικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2.
Άρθρο 20
Δράσεις της Ένωσης
1. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής, το Ταμείο μπορεί να χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση διακρατικών δράσεων ή δράσεων ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την Ένωση («δράσεις της Ένωσης») που αφορούν τους αναφερόμενους στο άρθρο 3 γενικούς και ειδικούς στόχους.
2. Για να είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση, οι δράσεις της Ένωσης στηρίζουν ειδικότερα:
α)
τη διεύρυνση της συνεργασίας της Ένωσης κατά την εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης και κατά την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στον τομέα του ασύλου, ιδίως όσον αφορά την επανεγκατάσταση και τη μεταφορά αιτούντων και/ή δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο, μεταξύ άλλων και με τη δημιουργία δικτύων και την ανταλλαγή πληροφοριών, τη νόμιμη μετανάστευση, την ένταξη υπηκόων τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων στήριξης κατά την άφιξη και συντονισμού με στόχο να προαχθεί η επανεγκατάσταση στις τοπικές κοινωνίες που πρόκειται να προσφέρουν φιλοξενία στους επανεγκατασταθέντες πρόσφυγες, και επιστροφή·
β)
τη σύσταση διακρατικών δικτύων συνεργασίας και πιλοτικών σχεδίων, περιλαμβανομένων των καινοτόμων σχεδίων, βάσει διακρατικών εταιρικών σχέσεων μεταξύ φορέων που είναι εγκατεστημένοι σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη και αποσκοπούν στην ενθάρρυνση της καινοτομίας και τη διευκόλυνση των ανταλλαγών εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών·
γ)
μελέτες και έρευνα σχετικά με τις πιθανές νέες μορφές συνεργασίας της Ένωσης στον τομέα του ασύλου, της μετανάστευσης, της ένταξης και της επιστροφής και το συναφές δίκαιο της Ένωσης, τη διάδοση και ανταλλαγή πληροφοριών για τις βέλτιστες πρακτικές και για όλες τις άλλες πτυχές των πολιτικών για το άσυλο, τη μετανάστευση, την ένταξη και την επιστροφή, συμπεριλαμβανομένης της εταιρικής επικοινωνίας για τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης·
δ)
την ανάπτυξη και εφαρμογή από τα κράτη μέλη κοινών στατιστικών εργαλείων, μεθόδων και δεικτών για τη μέτρηση των εξελίξεων της πολιτικής στους τομείς του ασύλου, της νόμιμης μετανάστευσης, της ένταξης και της επιστροφής·
ε)
την προετοιμασία, παρακολούθηση, διοικητική και τεχνική υποστήριξη και την ανάπτυξη ενός μηχανισμού αξιολόγησης αναγκαίου για την υλοποίηση των πολιτικών ασύλου και μετανάστευσης·
στ)
τη συνεργασία με τρίτες χώρες βάσει της ενωσιακής Συνολικής Προσέγγισης της Μετανάστευσης και της Κινητικότητας, ιδίως στο πλαίσιο της εφαρμογής των συμφωνιών επανεισδοχής, εταιρικών σχέσεων κινητικότητας και περιφερειακών προγραμμάτων προστασίας·
ζ)
μέτρα πληροφόρησης και ενημερωτικές εκστρατείες σε τρίτες χώρες που αποσκοπούν στη βαθύτερη συνειδητοποίηση των καταλλήλων νομικών διαύλων για τη μετανάστευση και των κινδύνων της παράνομης μετανάστευσης.
3. Οι δράσεις της Ένωσης υλοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. .514/2014.
4. Η Επιτροπή εξασφαλίζει δίκαιη και διαφανή κατανομή των πόρων στους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2.
Άρθρο 21
Βοήθεια έκτακτης ανάγκης
1. Το Ταμείο χορηγεί επείγουσα χρηματοδοτική συνδρομή για την αντιμετώπιση έκτακτων και ειδικών αναγκών σε περίπτωση κατάστασης έκτακτης ανάγκης, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο ια). Τα μέτρα που τίθενται σε εφαρμογή σε τρίτες χώρες σύμφωνα με το παρόν άρθρο είναι συνεπή και, κατά περίπτωση, συμπληρωματικά προς την ανθρωπιστική πολιτική της Ένωσης στο πλαίσιο του σεβασμού των ανθρωπιστικών αρχών, όπως αυτές ορίζονται στην πανευρωπαϊκή συναίνεση για την ανθρωπιστική βοήθεια.
2. Η επείγουσα βοήθεια χορηγείται σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. .514/2014.
Άρθρο 22
Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης
1. Το Ταμείο στηρίζει το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης και χορηγεί την αναγκαία χρηματοδοτική συνδρομή για τις δραστηριότητές του και τη μελλοντική ανάπτυξή του.
2. Το ποσό που διατίθεται για το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης από τις ετήσιες πιστώσεις του Ταμείου και το πρόγραμμα εργασίας που καθορίζει τις προτεραιότητες για τις δραστηριότητές τους εγκρίνεται από την Επιτροπή κατόπιν εγκρίσεως της διοικούσης επιτροπής σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) της απόφασης 2008/381/ΕΚ. Η απόφαση της Επιτροπής αποτελεί απόφαση χρηματοδότησης δυνάμει του άρθρου 84 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
3. Η χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται για τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Ταμείου Μετανάστευσης έχει τη μορφή επιχορηγήσεων προς τα εθνικά σημεία επαφής που αναφέρονται στο άρθρο 3 της απόφασης 2008/381/ΕΚ και δημόσιων συμβάσεων, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012. Η συνδρομή διασφαλίζει κατάλληλη και έγκαιρη χρηματοδοτική στήριξη των εν λόγω εθνικών σημείων επαφής. Οι δαπάνες για την υλοποίηση των δράσεων των εν λόγω εθνικών σημείων επαφής που στηρίζονται μέσω επιχορηγήσεων απονεμομένων το 2014 μπορούν να είναι επιλέξιμες από 1ης Ιανουαρίου 2014.
4. Η απόφαση 2008/381/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
α)
Στο άρθρο 4 παράγραφος 5, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α)
προετοιμάζει και εγκρίνει σχέδιο προγράμματος εργασιών, ιδίως σε ό,τι αφορά τους στόχους και τις θεματικές προτεραιότητες καθώς και ενδεικτικό ποσό του προϋπολογισμού κάθε Εθνικού Σημείου Επαφής, ώστε να εξασφαλιστεί η δέουσα λειτουργία του ΕΔΜ, με βάση σχέδιο του προέδρου.».
β)
Το άρθρο 6 τροποποιείται ως εξής:
i)
η παράγραφος 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«4. Η Επιτροπή παρακολουθεί την εκτέλεση του ετήσιου προγράμματος δραστηριοτήτων και υποβάλλει τακτικά εκθέσεις σχετικά την εκτέλεσή του και την ανάπτυξη του ΕΔΜ στη διοικούσα επιτροπή.»,
ii)
οι παράγραφοι 5 έως 8 διαγράφονται.
γ)
Το άρθρο 11 διαγράφεται.
δ)
Το άρθρο 12 διαγράφεται.
Άρθρο 23
Τεχνική βοήθεια
1. Με πρωτοβουλία και/ή για λογαριασμό της Επιτροπής, ποσό μέχρι 2,5 εκατ. EUR του Ταμείου χρησιμοποιείται ετησίως για τεχνική βοήθεια, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. .514/2014.
2. Με πρωτοβουλία κράτους μέλους, το Ταμείο μπορεί να χρηματοδοτήσει τις δραστηριότητες τεχνικής βοήθειας, σύμφωνα με το άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014. Το ποσό που προορίζεται για τεχνική βοήθεια δεν υπερβαίνει για την περίοδο 2014-2020, το 5,5 % του συνολικού ποσού που χορηγείται στο κράτος μέλος επαυξημένο κατά 1 000 000 EUR.
Άρθρο 24
Συντονισμός
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, από κοινού με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης μεριμνούν, εφόσον απαιτείται, ώστε οι δράσεις σε τρίτες χώρες και σε σχέση με αυτές να αναλαμβάνονται με συνέργεια και συνέπεια με άλλες δράσεις εκτός της Ένωσης που στηρίζονται από τα μέσα της Ένωσης. Φροντίζουν ιδίως ώστε οι δράσεις αυτές:
α)
να είναι συνεπείς με την εξωτερική πολιτική της Ένωσης, να τηρούν την αρχή της συνοχής των αναπτυξιακών πολιτικών και να συνάδουν με τα έγγραφα στρατηγικού προγραμματισμού για τη συγκεκριμένη περιφέρεια ή χώρα·
β)
να εστιάζονται σε μέτρα που δεν αποβλέπουν στην ανάπτυξη·
γ)
να εξυπηρετούν τα συμφέροντα των εσωτερικών πολιτικών της Ένωσης και να συνάδουν με τις δραστηριότητες που αναλαμβάνονται εντός της Ένωσης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 25
Ειδικές διατάξεις σχετικά με τα κατ’ αποκοπήν ποσά για επανεγκατάσταση και μεταφορά των δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο
Κατά παρέκκλιση των κανόνων επιλεξιμότητας των δαπανών που ορίζονται στο άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, ιδίως όσον αφορά τα κατ’ αποκοπή ποσά και τους κατ’ αποκοπή συντελεστές, τα κατ’ αποκοπή ποσά που διατίθενται στα κράτη μέλη για επανεγκατάσταση και/ή μεταφορά των δικαιούχων διεθνούς προστασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο κατ’ εφαρμογή του παρόντος κανονισμού:
α)
εξαιρούνται από την υποχρέωση να βασίζονται σε στατιστικά ή ιστορικά δεδομένα, και
β)
χορηγούνται υπό την προϋπόθεση ότι το πρόσωπο για το οποίο διατίθεται το κατ’ αποκοπή ποσό έχει αποτελεσματικά επανεγκατασταθεί και/ή μεταφερθεί σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 26
Άσκηση της κατ’ εξουσιοδότηση εξουσίας
1. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2, στο άρθρο 17 παράγραφοι 4 και 10 και στο άρθρο 18 παράγραφος 4 ανατίθεται στην Επιτροπή για περίοδο επτά ετών από τις 21 Μαΐου 2014. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με την εξουσιοδότηση το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της επταετούς περιόδου. Η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων ανανεώνεται σιωπηρά για τριετείς περιόδους, εκτός εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο προβάλλουν αντιρρήσεις για την εν λόγω παράταση, το αργότερο εντός τριών μηνών πριν από τη λήξη της επταετίας.
3. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2, στο άρθρο 17 παράγραφοι 4 και 10 και στο άρθρο 18 παράγραφος 4 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν επηρεάζει την εγκυρότητα καμιάς από τις ήδη ισχύουσες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.
4. Μόλις η Επιτροπή εκδίδει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 2, το άρθρο 17 παράγραφοι 4 και 10 και το άρθρο 18 παράγραφος 4 τίθεται σε ισχύ μόνο εφόσον δεν διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός προθεσμίας δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της εν λόγω πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εάν, πριν τη λήξη αυτής της περιόδου, τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο ενημερώσουν την Επιτροπή ότι δεν θα εγείρουν αντιρρήσεις. Με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου, η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί κατά δύο μήνες.
Άρθρο 27
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή Ταμείων ασύλου, μετανάστευσης και ένταξης και εσωτερικής ασφάλειας που συγκροτείται με το άρθρο 59 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 28
Επανεξέταση
Βάσει πρότασης της Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο επανεξετάζουν τον παρόντα κανονισμό έως τις 30 Ιουνίου 2020.
Άρθρο 29
Εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. .514/2014
Οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 εφαρμόζονται στο Ταμείο, με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 30
Κατάργηση
Οι αποφάσεις αριθ. 573/2007/ΕΚ, αριθ. 575/2007/ΕΚ και 2007/435/ΕΚ καταργούνται με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Άρθρο 31
Μεταβατικές διατάξεις
1. Ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει τη συνέχιση ή την τροποποίηση, περιλαμβανομένης της ολικής ή μερικής ακύρωσης, των σχετικών σχεδίων ή ετήσιων προγραμμάτων, μέχρι το κλείσιμό τους, ή της οικονομικής βοήθειας που έχει εγκριθεί από την Επιτροπή βάσει των αποφάσεων αριθ. 573/2007/ΕΚ, 575/2007/ΕΚ και 2007/435/ΕΚ ή κάθε άλλης νομοθεσίας που εφαρμόζεται στην εν λόγω ενίσχυση στις 31 Δεκεμβρίου 2013. Ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει τη συνέχιση ή την τροποποίηση, συμπεριλαμβανομένης της ολικής ή μερικής ακύρωσης, της χρηματοδοτικής στήριξης που έχει εγκριθεί από την Επιτροπή βάσει της απόφασης 2008/381/ΕΚ ή κάθε άλλης νομοθεσίας που εφαρμόζεται στην εν λόγω ενίσχυση στις 31 Δεκεμβρίου 2013.
2. Κατά την έκδοση αποφάσεων συγχρηματοδότησης βάσει του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τα μέτρα που έχουν εγκριθεί βάσει των αποφάσεων αριθ. 573/2007/ΕΚ, 575/2007/ΕΚ, 2007/435/ΕΚ και 2008/381/ΕΚ πριν από τις 20 Μαΐου 2014 τα οποία έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις κατά τη διάρκεια της καλυπτόμενης από την εν λόγω συγχρηματοδότηση περιόδου.
3. Τα δεσμευθέντα ποσά για συγχρηματοδότηση που εγκρίνονται από την Επιτροπή, από την 1η Ιανουαρίου 2011 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014, για τα οποία δεν έχουν αποσταλεί στην Επιτροπή τα έγγραφα που απαιτούνται για το κλείσιμο των δράσεων εντός της προθεσμίας υποβολής της τελικής έκθεσης, αποδεσμεύονται αυτόματα από την Επιτροπή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2017, με αποτέλεσμα την επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
4. Τα ποσά που σχετίζονται με δράσεις που ανεστάλησαν λόγω δικαστικών διαδικασιών ή διοικητικών προσφυγών με ανασταλτικό αποτέλεσμα, εξαιρούνται από τον υπολογισμό του ποσού που πρέπει να αποδεσμευθεί αυτόματα.
5. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή έως τις 30 Ιουνίου 2015 εκθέσεις αξιολόγησης για τα αποτελέσματα και την επίπτωση των δράσεων που συγχρηματοδοτούνται δυνάμει των αποφάσεων αριθ. 573/2007/ΕΚ, αριθ. 575/2007/ΕΚ και 2007/435/ΕΚ για την περίοδο 2011-2013.
6. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών έως τις 31 Δεκεμβρίου 2015 εκθέσεις εκ των υστέρων αξιολόγησης δυνάμει των αποφάσεων αριθ. 573/2007/ΕΚ, αριθ. 575/2007/ΕΚ και 2007/435/ΕΚ για την περίοδο 2011-2013.
Άρθρο 32
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και εφαρμόζεται άμεσα στα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Στρασβούργο, 16 Απριλίου 2014.