РЕШЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 3 декември 2013 година
за създаване на специфичната програма за изпълнение на „Хоризонт 2020“ - рамковата програма за научни изследвания и иновации (2014-2020 г.) и за отмяна на решения 2006/971/EC, 2006/972/EC, 2006/973/EC, 2006/974/EC и 2006/975/EC
(текст от значение за ЕИП)
(2013/743/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 182, параграф 4 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взе предвид становището на Европейския парламент,
като взе предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взе предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие със специална законодателна процедура,
като има предвид, че:
(1)
В съответствие с член 182, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) рамковата програма за научни изследвания и иновации 2014-2020 г. („Хоризонт 2020“), създадена с Регламент (ЕС) № 1291/2013 на Европейския парламент и на Съвета от 11 декември 2013 г. (3) трябва да се изпълнява посредством специфична програма, в която се определят конкретни цели и подробни правила за тяхното прилагане, задава се тяхната продължителност и се предоставят средствата, които се считат за необходими.
(2)
Общата цел на „Хоризонт 2020“ следва да бъде преследвана чрез три приоритета, предназначени за създаването на наука на най-високо равнище („Високи постижения в научната област“), осигуряването на водеща позиция в промишлеността („Водещи позиции в промишлеността“) и справянето с предизвикателствата пред обществото („Обществени предизвикателства“). Общата цел следва да бъде преследвана и чрез конкретните цели „Разпространяване на високите научни постижения и разширяване на участието“ и "Наука със и за обществото". Тези приоритети и конкретни цели следва да бъдат осъществени чрез специфична програма, която се състои от една част за всеки един от трите приоритета, една част за конкретната цел „Разпространяване на високите научни постижения и разширяване на участието“, една част за конкретната цел "Наука със и за обществото" и една част за неядрените преки действия на Съвместния изследователски център (СИЦ).
(3)
Всички приоритети и конкретни цели на „Хоризонт 2020“ следва да съдържат международно измерение. Дейностите за международно сътрудничество следва да се поддържат най-малкото на равнището на Седмата рамкова програма на Европейската общност научни изследвания, технологично развитие и демонстрационни дейности (2007-2013 г.) („Седма рамкова програма“), приета с Решение № 1982/2006/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (4).
(4)
Докато чрез Регламент (ЕС) № 1291/2013 се определят общата цел на тази рамкова програма, приоритетите и общите насоки на конкретните цели и дейности, които трябва да бъдат осъществени, чрез специфичната програма следва да се определят конкретните цели и общото описание на дейностите, които са специфични за всяка от частите. Разпоредбите за изпълнението, изложени в Регламент (ЕС) № 1291/2013 се прилагат изцяло за тази специфична програма, включително тези, отнасящи се до етичните принципи.
(5)
Всяка част следва да се допълва от останалите части на специфичната програма и да бъде прилагана съгласувано с тях.
(6)
Съществува крайна необходимост да бъдат укрепени, разширени и подобрени високите постижения на научната база на Съюза и да бъде гарантирано световното равнище на научните изследвания и привлечените таланти, за да се осигурят дългосрочната конкурентоспособност и благосъстоянието на Европа. Приоритетът „Високи постижения в научната област“ следва да подкрепя дейностите на Европейския научноизследователски съвет (ЕНС) в областите на граничните изследвания, бъдещите и нововъзникващите технологии, действията по програмата „Мария Склодовска-Кюри“ и европейските научноизследователски инфраструктури. Тези дейности следва да са насочени към изграждането на компетентност в дългосрочен план, като се акцентира силно върху науката, системите и изследователите от следващото поколение, както и подпомагането на новите таланти от Съюза и от асоциираните държави. Дейностите на Съюза в подкрепа на високите постижения в научната област следва да помогнат за укрепването на Европейското научноизследователско пространство (ЕНП) и да направят научната система на Съюза по-конкурентоспособна и по-привлекателна в световен мащаб.
(7)
Научноизследователските дейности, провеждани в рамките на приоритета „Високи постижения в научната област“, следва да се определят в зависимост от потребностите и възможностите на науката. Програмата за научни изследвания следва да се определя в тясно сътрудничество с научната общност. Изследванията следва да бъдат финансирани въз основа на върховите научни постижения.
(8)
ЕRС следва да замени Европейския научноизследователски съвет, създаден с Решение 2007/134/ЕО (5) на Комисията, и да бъде негов правоприемник. Той следва да работи съгласно възприетите принципи на високи постижения в науката, автономност, ефикасност и прозрачност.
(9)
С цел да се поддържат и укрепват водещите позиции на Съюза в промишлеността, е необходимо спешно да се стимулират инвестициите на частния сектор в изследователската и развойна дейност и иновациите, да се насърчат изследователската дейност и иновациите с търговска цел и да се ускори разработването на нови технологии, които ще подкрепят развитието на предприятията и икономическия растеж в бъдеще. Приоритетът „Водещи позиции в промишлеността“ следва да подкрепя инвестиции във висококачествени научни изследвания и иновации в ключови базови технологии и други промишлени технологии, да улеснява достъпа до рисково финансиране за новаторски компании и проекти и да предоставя широка подкрепа от страна на Съюза за иновациите в микропредприятията и малките и средни предприятия.
(10)
Космическите научни изследвания и иновации, които са споделена компетентност на Съюза, следва да бъдат включени като съгласуван елемент в част II „Водещи позиции в промишлеността“, за да се увеличат научните, икономическите и социалните ефекти и да се осигури ефикасно и ефективно изпълнение.
(11)
Справянето с основните обществени предизвикателства, набелязани в стратегията „Европа 2020“ за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж (стратегия „Европа 2020“), изисква големи инвестиции в областта на научните изследвания и иновациите за разработване и въвеждане на новаторски и революционни решения, които разполагат с необходимия мащаб и обхват. Тези предизвикателства разкриват също големи икономически възможности за новаторски компании и следователно допринасят за конкурентоспособността на Съюза и трудовата заетост.
(12)
Приоритетът „Обществени предизвикателства“ следва да повиши ефективността на научноизследователската дейност и иновациите в отговор на основните обществени предизвикателства чрез подпомагане на висококачествени научноизследователски и иновационни дейности. Тези дейности следва да бъдат осъществени въз основа на ориентиран към предизвикателствата подход, който обединява ресурси и познания в различните области, технологии и дисциплини. Научните изследвания в областта на обществените и хуманитарните науки са важен елемент за справяне с всички тези предизвикателства. Дейностите следва да обхващат пълния спектър от научни изследвания и иновации, включително дейности с иновационна насоченост като пилотни и демонстрационни дейности и изпитвателни платформи, както и подкрепа за обществени поръчки, изследвания в преднормативната фаза и стандартизация и налагане на иновации на пазара. Дейностите следва да подпомагат пряко съответните компетентности в секторните политики на равнището на Съюза, където това е уместно. Всички действия, предприети по отношение на предизвикателствата, следва да допринасят за постигане на общата цел за устойчиво развитие.
(13)
Следва да се постигне подходящ баланс между малките и големите проекти в рамките на приоритета „Обществени предизвикателства“ и конкретната цел „Водеща позиция в базовите и промишлените технологии“.
(14)
Конкретната цел „Разпространяване на високи научни постижения и разширяване на участието“ следва пълноценно да използва потенциала от таланти, с които разполага Европа, и да гарантира, че ползите от основана на иновации икономика са възможно най-големи и същевременно са широко разпространени в рамките на Съюза в съответствие с принципа на високите постижения.
(15)
Конкретната цел „Наука със и за обществото“ следва да изгражда ефективно сътрудничество между науката и обществото, да насърчава набирането на нови таланти за целите на науката и да съчетава високите научни постижения със социално съзнание и отговорност.
(16)
Като съставна част на „Хоризонт 2020“ Съвместният изследователски център (СИЦ) следва да продължава да предоставя независима и ориентирана към потребителите научна и техническа подкрепа при формулирането, разработването, изпълнението и наблюдението на политиките на Съюза. За да изпълни мисията си, СИЦ следва да провежда научни изследвания с най-високо качество. Когато осъществява преки действия съгласно тази мисия, СИЦ следва да поставя особен акцент върху области от ключов интерес за Съюза, а именно интелигентен, приобщаващ и устойчив растеж, както и разделите „Сигурност и гражданство“ и „Глобална Европа“ на Многогодишната финансова рамка за 2014-2020 г.
(17)
Преките дейности на СИЦ следва да се изпълняват по гъвкав, ефикасен и прозрачен начин с оглед на съответните нужди на потребителите на СИЦ и на нуждите на политиките на Съюза, както и да са съобразени с целта за опазване на финансовите интереси на Съюза. Тези научноизследователски дейности следва при необходимост да се приспособяват към посочените потребности и към развитието на науката и технологиите и следва да бъдат насочени към постигане на върхови научни резултати.
(18)
СИЦ следва да продължи да генерира допълнителни ресурси чрез конкурентни дейности, включително участие в непреки действия по „Хоризонт 2020“, работа с трети държави и в по-малка степен, използване на интелектуалната собственост.
(19)
Специфичната програма следва да допълва дейностите, осъществявани в държавите-членки, както и други дейности на Съюза, които са необходими за целия набор стратегически усилия за изпълнението на стратегията „Европа 2020“.
(20)
Съгласно Решение 2001/822/ЕО на Съвета (6) правните образувания от отвъдморските страни и територии се допускат за участие в програмата „Хоризонт 2020“ при установените в последната специфични условия.
(21)
С цел да се гарантира, че специфичните условия за използване на финансовите механизми отразяват пазарните условия, на Комисията следва да бъде делегирано правомощие да приема актове в съответствие с член 290 от ДФЕС, за да адаптира или подобрява специфичните условия за използване на финансовите механизми. Особено важно е по време на подготвителната си работа Комисията да провежда подходящи консултации, включително на експертно равнище. По време на подготовката и съставянето на делегираните актове Комисията следва да гарантира предаване на съответните документи на Съвета в срок и по подходящ начин.
(22)
За да се осигурят еднакви условия за прилагането на специфичната програма, на Комисията следва да бъдат предоставени правомощия да приема работни програми за изпълнението на специфичната програма.
(23)
Изпълнителните правомощия, свързани с работните програми за приоритетите „Високи постижения в научната област“, „Водещи позиции в промишлеността“ и „Обществени предизвикателства“, както и за конкретните цели „Разпространяване на високите научни постижения и разширяване на участието“ и „Наука със и за обществото“ следва да се упражняват в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 г. на Европейския парламент и на Съвета (7).
(24)
Управителният съвет на СИЦ, създаден с Решение 96/282/Евратом на Комисията (8), бе консултиран относно научно-техническото съдържание на тази специфична програма за неядрените преки дейности на СИЦ.
(25)
От съображения за правна сигурност и яснота Решение 2006/971/ЕО на Съвета (9), Решение 2006/972/ЕО на Съвета (10), Решение 2006/973/ЕО на Съвета (11), Решение 2006/974/ЕО на Съвета (12) и Решение 2006/975/ЕО на Съвета (13), следва да бъдат отменени,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
ДЯЛ I
ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ
Член 1
Предмет
С настоящото решение се създава специфичната програма за изпълнение на Регламент (ЕС) № 1291/2013 г. и се определят конкретните цели на Съюза за подкрепа на научноизследователските и иновационни дейности, определени в член 1 от посочения регламент, както и правилата за изпълнение.
Член 2
Създаване на специфичната програма
1. Създава се специфичната програма за изпълнение на Рамковата програма за научни изследвания и иновации „Хоризонт 2020“ (2014-2020 г.) („специфичната програма“) за периода от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г.
2. В съответствие с член 5, параграфи 2, 3 и 4 от Регламент (ЕС) № 1291/2013 специфичната програма се състои от следните части:
а)
Част I „Високи постижения в научната област“;
б)
Част II „Водещи позиции в промишлеността“;
в)
Част III „Обществени предизвикателства“;
г)
Част IV „Разпространяване на високите научни постижения и разширяване на участието“;
д)
Част V „Наука със и за обществото“;
е)
Част VI „Неядрени преки действия на Съвместния изследователски център (СИЦ)“.
Член 3
Конкретни цели
1. Част I „Високи постижения в научната област“ е насочена към укрепване на високите постижения на европейските научни изследвания в съответствие с приоритета „Високи постижения в научната област“, посочен в член 5, параграф 2, буква а) от Регламент (ЕС) № 1291/2013, като преследва следните конкретни цели:
а)
укрепване на граничните изследвания чрез дейностите на Европейския научноизследователски съвет (ЕНС) („Европейския научноизследователски съвет (ЕНС)“);
б)
укрепване на научните изследвания в областта на бъдещите и нововъзникващите технологии („Бъдещи и нововъзникващи технологии (БНТ));
в)
укрепване на уменията, обучението и професионалното развитие чрез действията по програма „Мария Склодовска-Кюри“ („Действия по програма „Мария Склодовска-Кюри“);
г)
укрепване на европейските научноизследователски инфраструктури, включително електронните инфраструктури („Научноизследователски инфраструктури“).
Общите насоки за дейностите по отношение на тези конкретни цели са определени в част I на приложение I.
2. Част II „Водещи позиции в промишлеността“ е насочена към укрепване на водещите позиции в промишлеността и конкурентоспособността в съответствие с приоритета „Водещи позиции в промишлеността“, посочен в член 5, параграф 2, буква б) от Регламент (ЕС) № 1291/2013, като преследва следните конкретни цели:
а)
засилване на водещите позиции на Европа в промишлеността чрез научни изследвания, технологично развитие, демонстрационни дейности и иновации в следните базови и промишлени технологии („Водещи позиции при базовите и промишлените технологии“):
i)
информационни и комуникационни технологии („ИКТ“);
ii)
нанотехнологии;
iii)
авангардни материали;
iv)
биотехнологии;
v)
усъвършенствани технологии за производство и преработка;
vi)
космическо пространство;
б)
подобряване на достъпа до рисково финансиране за инвестиции в научни изследвания и иновации („Достъп до рисково финансиране“);
в)
увеличаване на иновациите в МСП („Иновациите в МСП“).
Общите насоки за дейностите по отношение на тези конкретни цели са определени в приложение I, част II.
Съществуват специфични условия за използването на финансовите механизми по конкретната цел, посочена в първа алинея, буква б). Тези условия са определени в приложение I, част II, раздел 2.
На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 10 във връзка с промени в дела на инвестициите от капиталовия механизъм на „Хоризонт 2020“ в общия размер на инвестициите на Съюза във фазите на разширяване и растеж по отношение на финансовите инструменти, посочени в приложение I, част II, раздел 2.
3. Част III „Обществени предизвикателства“ допринася за приоритета „Обществени предизвикателства“, определен в член 5, параграф 2, буква в) от Регламент (ЕС) № 1291/2013, чрез действия в областта на научните изследвания, технологичното развитие, демонстрационните дейности и иновациите, които допринасят за следните конкретни цели:
а)
подобряване на здравето във всички фази на живота и на благосъстоянието на всички („Здравеопазване, демографски промени и благосъстояние“);
б)
осигуряване на достатъчно безопасна, здравословна и висококачествена храна и други продукти на биологична основа чрез разработване на продуктивни и устойчиви системи за първично производство с ефективно използване на ресурсите, които стимулират свързаните екосистемни услуги и спомагат за възстановяването на биологичното разнообразие, успоредно с конкурентни нисковъглеродни вериги на доставки, преработка и пускане на пазара („Продоволствена сигурност, устойчиво земеделие и горско стопанство, мореплавателски, морски и вътрешноводни изследвания и биоикономика“);
в)
осъществяване на прехода към надеждна, достъпна, приета от обществеността, устойчива и конкурентоспособна енергийна система, насочена към намаляване на зависимостта от изкопаеми горива в условията на все по-оскъдни ресурси, нарастващи енергийни нужди и изменение на климата („Сигурна, чиста и ефективна енергия“);
г)
изграждане на европейска транспортна система, която използва ефективно ресурсите, съобразена е с климата и околната среда, функционира безопасно и безпроблемно в полза на всички граждани, икономиката и обществото („Интелигентен, екологосъобразен и интегриран транспорт“);
д)
изграждане на икономика и общество, които използват ефективно ресурсите и водата и са устойчиви на изменението на климата, опазване и устойчиво управление на природните ресурси и екосистемите и устойчиво снабдяване и използване на суровини, за да се отговори на нуждите на нарастващото световно население в устойчивите граници на природните ресурси и екосистемите на планетата („Действия във връзка с климата, околната среда, ресурсната ефективност и суровините“);
е)
стимулиране на по-доброто разбиране на Европа, предоставяне на решения и подкрепа за приобщаващи, новаторски и мислещи европейски общества в условията на безпрецедентни преобразувания и нарастваща взаимозависимост в световен мащаб („Европа в един променящ се свят - приобщаващи, новаторски и мислещи общества“);
ж)
стимулиране на сигурни европейски общества в условията на безпрецедентни преобразувания и нарастваща взаимозависимост и заплахи в световен мащаб, като същевременно се укрепва европейската култура на свобода и правосъдие („Сигурни общества - защита на свободата и сигурността на Европа и нейните граждани“).
Общите насоки за дейностите по отношение на тези конкретни цели са определени в приложение I, част III.
4. Част IV „Разпространяване на високите постижения и разширяване на участието“ допринася за конкретната цел „Разпространяване на високите научни постижения и разширяване на участието“, посочена в член 5, параграф 3 от Регламент (ЕС) № 1291/2013 чрез използване в пълна степен на потенциала на талантите в Европа и към осигуряване на максимално големи ползи от доминираната от иновациите икономика и на тяхното широко разпространение в Съюза съгласно принципа на високите постижения.
Общите насоки за дейностите по отношение на тази конкретна цел са определени в приложение I, част IV.
5. Част V „Наука със и за обществото“ допринася за конкретната цел „Наука със и за обществото“, посочена в член 5, параграф 3 от Регламент (ЕС) № 1291/2013 чрез изграждането на ефективно сътрудничество между науката и обществото, набирането на нови таланти за целите на науката и съвместяване на високите постижения в науката със социална осведоменост и отговорност.
Общите насоки за дейностите по отношение на тази конкретна цел са определени в приложение I, част V.
6. Част VI „Неядрени преки действия на Съвместния изследователски център (СИЦ)“ допринася за изпълнение на всички приоритети, предвидени в член 5, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1291/2013 с конкретната цел за предоставяне на потребителски ориентирана научно-техническа подкрепа за политиките на Съюза.
Общите насоки за дейностите на настоящата конкретна цел са определени в приложение I, част VI.
7. Специфичната програма се оценява във връзка с резултатите и въздействието, измерени спрямо показатели за изпълнението.
Допълнителни подробности за ключовите показатели за изпълнение са посочени в приложение II.
Член 4
Бюджет
1. В съответствие с член 6, параграф 1 от Регламент (ЕС) № 1291/2013 финансовият пакет за изпълнение на специфичната програма е в размер на 74 316,9 милиона евро.
2. Сумата, посочена в параграф 1 от настоящия член, се разпределя между шестте части, определени в член 2, параграф 2 от настоящото решение, в съответствие с член 6, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1291/2013. Ориентировъчната разбивка на бюджета за конкретните цели, определени в член 3 от настоящото решение, и максималният общ размер на средствата за дейности на СИЦ са определени в приложение II към Регламент (ЕС) № 1291/2013.
3. Не повече от 5 % от сумите, посочени в член 6, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1291/2013 за части от I до V на специфичната програма, са за административни разходи на Комисията. Комисията гарантира, че докато трае изпълнението на програмата, нейните административни разходи ще намаляват, както и че ще се стреми да постигне цел от 4,6 % или по-малко през 2020 г. Тези стойности подлежат на преглед в рамките на междинната оценка на „Хоризонт 2020“, както е предвидено в член 32, параграф 3 от Регламент (ЕС) № 1291/2013.
4. При необходимост бюджетни кредити могат да бъдат вписани в бюджета след 2020 г., за да покрият технически и административни разходи, което да позволи управлението на дейности, които не са завършени до 31 декември 2020 г.
ДЯЛ II
ИЗПЪЛНЕНИЕ
Член 5
Работни програми
1. Специфичната програма се изпълнява чрез работни програми.
2. Комисията приема общи или отделни работни програми за изпълнението на части от I до V на тази специфична програма, посочени в член 2, параграф 2, букви а) - д), с изключение на изпълнението на дейности в рамките на конкретната цел „Европейския научноизследователски съвет (ЕНС)“, посочена в член 3, параграф 1, буква а). Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 10, параграф 4.
3. Работните програми за изпълнение на действията в рамките на конкретната цел „Европейския научноизследователски съвет (ЕНС)“, посочени в член 3, параграф 1, букви а), установени от научния съвет съгласно член 7, параграф 2, буква б), се приемат от Комисията с акт за изпълнение в съответствие с процедурата по консултиране, посочена в член 10, параграф 3. Комисията се отклонява от работната програма, изготвена от научния съвет, само когато счита, че тя не е в съответствие с разпоредбите на настоящото решение. В този случай Комисията приема работната програма посредством акт за изпълнение в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 10, параграф 4. Комисията надлежно обосновава тази мярка.
4. Комисията приема отделна многогодишна работна програма, посредством акт за изпълнение, за част VI от специфичната програма, посочена в член 2, параграф 2, буква е).
В тази работна програма се взема и предвид становището на управителния съвет на СИЦ, посочен в Решение 96/282/Евратом.
5. В работните програми се вземат предвид състоянието на науката, технологиите и иновациите на национално и международно равнище и на равнище на Съюза, както и съответните политически, пазарни и социални тенденции. В тях по целесъобразност се съдържа информация за координацията с научноизследователските и иновационните дейности, провеждани от държавите-членки (в това число от техните региони), включително в областите, в които съществуват инициативи за съвместно планиране. При необходимост работните програми се актуализират.
6. Работните програми за изпълнението на части от I до V, посочени в член 2, параграф 2, букви а) - д) от настоящото решение, определят целите, които се преследват, очакваните резултати, метода на изпълнение и техния общ размер, включително ориентировъчна информация за разходите във връзка с климата, когато е уместно. Те съдържат също описание на действията, които ще се финансират, указание на сумите, разпределени за всяка дейност, ориентировъчен график на изпълнение, както и многогодишен подход и стратегически насоки за следващите години от изпълнението. За безвъзмездни средства те включват приоритетите, критериите за подбор и възлагане и относителната тежест на различните критерии за възлагане, както и максималния дял на финансирането от общия размер на допустимите разходи. Те посочват и всякакви допълнителни задължения на участниците по отношение на използването и разпространението съгласно член 43 от Регламент (ЕС) № 1290/2013 (14) на Европейския парламент и на Съвета. Програмите дават възможност за прилагане по целесъобразност на стратегически „низходящи“, както и „възходящи“ подходи, насочени към постигането на целите по новаторски начини.
Освен това в тези работни програми се включва раздел, който набелязва междусекторните въпроси, както е посочено в член 14 и в подзаглавието „Междусекторни въпроси и мерки за подкрепа в рамките на „Хоризонт 2020“ в приложение I от Регламент (ЕС) № 1291/2013, обхващащи две или повече конкретни цели в рамките на един и същи приоритет или за два или повече приоритети. Тези действия се осъществяват по интегриран начин.
7. Чрез актове за изпълнение в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 10, параграф 4, Комисията приема следните мерки:
а)
решението относно одобряване на финансирането на непреки действия, при което очакваният размер на участието на Съюза по специфичната програма се равнява на 2,5 млн. евро или повече, с изключение на дейности в рамките на конкретната цел „Европейския научноизследователски съвет (ЕНС)“, посочена в член 3, параграф 1, буква а) от настоящото решение, и с изключение на действия, финансирани по линия на пилотния проект „Бърз път към иновации“, посочен в член 24 от Регламент (ЕС) № 1291/2013.
б)
решението относно одобряване на финансирането на дейности, включващи използване на човешки ембриони и стволови клетки от човешки ембриони, както и на дейности в рамките на конкретната цел „Сигурни общества - защита на свободата и сигурността на Европа и нейните граждани“, посочена в член 3, параграф 3, буква ж).
в)
решението относно одобряване на финансирането на дейности, при което очакваният размер на участието на Съюза по специфичната програма се равнява на 0,6 млн. евро или повече за дейности в рамките на конкретната цел Европа в един променящ се свят - приобщаващи, новаторски и мислещи общества, посочена в член 3, параграф 3, буква е), и за дейности в рамките на конкретните цели „Разпространяване на високите научни постижения и разширяване на участието“ и „Наука със и за обществото“, посочени в член 3, параграфи 4 и 5 съответно.
г)
изготвянето на задание за оценките, предвидени в член 26 от Регламент (ЕС) № 1291/2013.
Член 6
Европейски научноизследователски съвет
1. Комисията създава Европейски научноизследователски съвет (ЕНС), който е средството за изпълнение на действията по част I „Високи постижения в научната област“, свързани с конкретната цел „Европейски научноизследователски съвет (ЕНС)“, посочена в член 3, параграф 1 от настоящото решение. ЕНС е правоприемник на Европейския научноизследователски съвет, създаден с Решение 2007/134/ЕО.
2. ЕНС се състои от независим научен съвет, предвиден в член 7, и специализирана изпълнителна структура, предвидена в член 8.
3. ЕНС има председател, който се избира сред утвърдени и международно признати учени.
Председателят се назначава от Комисията след прозрачна процедура по подбор, подготвена от специален независим комитет по подбора, за четиригодишен мандат, който може да бъде подновен еднократно. Процедурата по подбор и избраният кандидат се ползват с одобрението на научния съвет.
Председателят е същевременно председател на научния съвет и осигурява неговото ръководство и връзка със специализираната изпълнителна структура, и го представлява в научната общност.
4. ЕНС функционира съгласно принципите за високи научни постижения, автономност, ефикасност, ефективност, прозрачност и отчетност. Той гарантира непрекъснатост на дейностите, провеждани от ЕНС по силата на Решение 2006/972/ЕО.
5. Дейностите на ЕНС подкрепят научни изследвания, извършвани във всички области от самостоятелни и международни екипи в условията на конкуренция на европейско равнище. Безвъзмездни средства за гранични изследвания се отпускат от ЕНС въз основа единствено на критерия за високи постижения.
6. Комисията действа като гарант на автономността и почтеността на ЕНС и прави необходимото той да изпълнява правилно възложените му задачи.
Комисията гарантира, че изпълнението на действията на ЕНС е в съответствие с принципите, установени в параграф 4 от настоящия член, както и с общата стратегия на ЕНС, посочена в член 7, параграф 2, буква а), създаден от Научния съвет.
Член 7
Научен съвет
1. Научният съвет е съставен от учени, инженери и представители на академичната общност, ползващи се с добро име и подходящ опит, от жени и мъже от различни възрастови групи, представляващи различните научноизследователските области и действащи в качеството си на личности, независими от външни интереси.
Членовете на научния съвет се назначават от Комисията след независима и прозрачна процедура за тяхното определяне, съгласувана с научния съвет, включително след консултация с научната общност и доклад до Европейския парламент и до Съвета.
Мандатът им е ограничен до четири години и може да бъде подновен веднъж на основата на ротационна система, която гарантира приемственост на работата на научния съвет.
2. Научният съвет определя:
а)
цялостната стратегия за ЕНС;
б)
работната програма за изпълнение на дейностите на ЕНС;
в)
методите и процедурите за партньорска проверка и за оценка на предложенията, въз основа на които се определят предложенията, които ще бъдат финансирани;
г)
позиция по всеки въпрос, който от научна гледна точка може да подобри постиженията и въздействието на ЕНС, както и качеството на извършваните научни изследвания;
д)
кодекс на поведение, отнасящ се наред с другото до избягването на конфликти на интереси.
Комисията се отклонява от позициите на научния съвет, определени в съответствие с първа алинея, букви а), в), г) и д), само когато счита, че разпоредбите на настоящото решение не са спазени. В този случай Комисията приема мерки за запазване на непрекъснатостта на изпълнението на специфичната програма и за постигане на нейните цели, като посочва точките на отклонение от позицията на научния съвет и надлежно ги обосновава.
3. Научният съвет действа в съответствие с мандата, изложен в от приложение I, част I, точка 1.1.
4. Научният съвет действа изключително в интерес на постигането на целите на конкретната цел „Европейски научноизследователски съвет (ЕНС)“, посочена в член 3, параграф 1, буква а), съгласно принципите, изложени в член 6, параграф 4. Той действа почтено и неподкупно и изпълнява ефективно своята работа с възможно най-голяма степен на прозрачност.
Член 8
Специализирана изпълнителна структура
1. Специализираната изпълнителна структура отговаря за административното прилагане и изпълнение на програмата, както е описано в приложение I, част I, раздел 1.2, и подкрепя научния съвет при изпълнението на всички негови задачи.
2. Комисията гарантира, че специализираната изпълнителна структура следва стриктно, ефикасно и с необходимата гъвкавост единствено целите и изискванията на ЕНС.
ДЯЛ III
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 9
Мониторинг и информация за изпълнението
1. Всяка година Комисията осъществява мониторинг на изпълнението на „Хоризонт 2020“ и докладва за това в съответствие с член 31 от Регламент (ЕС) № 1291/2013 и приложение III към настоящото решение.
2. Комисията редовно информира комитета по член 10 за общия напредък в изпълнението на непреките действия по специфичната програма, за да позволи на комитета да даде на ранен етап подходящ принос за подготовката на работните програми, по-специално за многогодишния подход и стратегическите насоки, и предоставя своевременно на комитета информация за всички дейности, предложени или финансирани по линия на „Хоризонт 2020“, съгласно посоченото в приложение IV.
Член 10
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от комитет (Програмния комитет). Този комитет е комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011.
2. Комитетът заседава в различни състави, определени в приложение V, в зависимост от обсъжданите теми.
3. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 4 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
4. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
5. Когато становището на комитета трябва да бъде получено чрез писмена процедура, тази процедура се прекратява без резултат, когато в рамките на определения срок за предаване на становището председателят на комитета вземе такова решение или обикновено мнозинство от членовете на комитета поиска това.
Член 11
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при условията, предвидени в настоящия член.
2. Правомощието да приема делегирани актове, посочено в член 3, параграф 2, се предоставя на Комисията за срока на действие на „Хоризонт 2020“.
3. Съветът може по всяко време да оттегли делегирането на правомощия, посочено в член 3, параграф 2. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта на Съвета.
5. Делегиран акт, приет в съответствие с член 3, параграф 2, влиза в сила единствено ако Съветът не е представил възражение в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Съвета за акта или ако преди изтичането на този срок Съветът е уведомил Комисията, че няма да представи възражения. Този срок се удължава с един месец по инициатива на Съвета.
6. Европейският парламент бива уведомяван за приемането на делегирани актове от Комисията, за всяко формулирано възражение срещу тях или за оттеглянето на делегирането на правомощия от страна на Съвета.
Член 12
Отмяна и преходни разпоредби
1. Решения № 2006/971/ЕО, № 2006/972/ЕО, № 2006/973/ЕО, № 2006/974/ЕО и № 2006/975/ЕО се отменят, считано от 1 януари 2014 г.
2. Въпреки това действията, започнати по силата на решенията, посочени в параграф 1 от настоящия член, и финансовите задължения, свързани с действия, провеждани съгласно тези решения, продължават да се управляват от разпоредбите на посочените решения до тяхното завършване. Когато е необходимо, останалите задачи на комитетите, създадени с посочените в параграф 1 от настоящия член решения, се поемат от комитета, посочен в член 10.
3. Финансовите средства за специфичната програма могат също да покриват разходи за техническо и административно съдействие, необходимо за осигуряване на прехода между специфичната програма и мерките, обхванати от решения 2006/971/ЕО, 2006/972/ЕО, 2006/973/ЕО, 2006/974/ЕО и 2006/975/ЕО.
Член 13
Влизане в сила
Настоящото решение влиза в сила на третия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 14
Адресати
Адресати на настоящото решение са държавите-членки.
Съставено в Брюксел на 3 декември 2013 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 3ης Δεκεμβρίου 2013
για τον καθορισμό του ειδικού προγράμματος υλοποίησης του προγράμματος Ορίζων 2020 - Πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία (2014 - 2020) και για την κατάργηση των αποφάσεων 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ΕΚ, 2006/973/ΕΚ, 2006/974/ΕΚ και 2006/975/ΕΚ
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2013/743/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 182 παράγραφος 4,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβιβάσεως του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
αποφασίζοντας σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 182 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία 2014-2020(«Ορίζων 2020»), που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11 Δεκεμβρίου 2013 (3) - πρέπει να υλοποιηθεί μέσω ενός ειδικού προγράμματος που ορίζει τους συγκεκριμένους στόχους και τους κανόνες για την υλοποίησή τους, καθορίζει τη διάρκειά του και παρέχει τα μέσα που κρίνονται αναγκαία.
(2)
Το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» επιδιώκει, κατά τον γενικό του στόχο, τρεις προτεραιότητες: την ανάπτυξη επιστήμης αριστείας («Επιστήμη αριστείας»), τη δημιουργία βιομηχανικής υπεροχής («Βιομηχανική υπεροχή») και την αντιμετώπιση των κοινωνιακών προκλήσεων («Κοινωνιακές προκλήσεις»). Ο γενικός στόχος θα επιδιωχθεί με τους ειδικούς στόχους ‘Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής’ και ‘Επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία’. Οι εν λόγω προτεραιότητες και ειδικοί στόχοι πρέπει να υλοποιηθούν μέσω ειδικού προγράμματος που προβλέπει ένα μέρος για κάθε μία από τις τρεις προτεραιότητες. Ένα μέρος για τον ειδικό στόχο «Διάδοση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής», ένα μέρος για την ‘Επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία’ και ένα μέρος που αφορά τις μη πυρηνικές άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ).
(3)
Οι τρεις αυτές προτεραιότητες του «Ορίζων 2010», στο σύνολό τους, και οι ειδικοί στόχοι πρέπει να περιλαμβάνουν μια διεθνή διάσταση. Θα πρέπει να διατηρηθούν οι δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας τουλάχιστον στο επίπεδο του έβδομου προγράμματος-πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τις δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης(2007-2013), που θεσπίστηκε με την απόφαση 1982/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4).
(4)
Ενώ στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 καθορίζεται ο γενικός στόχος του εν λόγω προγράμματος-πλαισίου, οι προτεραιότητες και οι αδρές γραμμές των ειδικών στόχων και δραστηριοτήτων που πρέπει να υλοποιηθούν ενώ στα ειδικά προγράμματα καθορίζονται οι ειδικοί στόχοι και οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων που χαρακτηρίζουν αποκλειστικά τα αντίστοιχα μέρη. Οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 σχετικά με την υλοποίηση συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που αναφέρονται στις αρχές δεοντολογίας, εφαρμόζονται πλήρως στο προκείμενο πρόγραμμα.
(5)
Κάθε μέρος πρέπει να αλληλοσυμπληρώνεται και να υλοποιείται κατά τρόπο συνεκτικό με τα υπόλοιπα μέρη του ειδικού προγράμματος.
(6)
Είναι επιτακτική ανάγκη να ενισχυθεί, να διευρυνθεί και να επεκταθεί η αριστεία της επιστημονικής βάσης της Ένωσης και να εξασφαλιστεί ο πορισμός έρευνας και ταλέντων διεθνών προδιαγραφών ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και ευημερία της Ευρώπης. Η προτεραιότητα «Επιστήμη αριστείας» πρέπει να στηρίζει τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ) στους τομείς της έρευνας αιχμής, των μελλοντικών και αναδυόμενων τεχνολογιών, των δράσεων «Marie Sklodowska-Curie» και των ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών. Οι εν λόγω δραστηριότητες πρέπει να στοχεύουν στη μακροπρόθεσμη αύξηση των ικανοτήτων, εστιάζοντας κυρίως στη επόμενη γενιά της επιστήμης, των συστημάτων και των ερευνητών και στη στήριξη των ανερχόμενων ταλέντων από όλη την Ένωση και από τις συνδεδεμένες χώρες. Οι δραστηριότητες της Ένωσης για την στήριξη της αριστείας στην επιστήμη πρέπει να συμβάλλουν στην ενδυνάμωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (ΕΧΕ) και να καταστήσουν το επιστημονικό σύστημα της Ένωσης ανταγωνιστικότερο και ελκυστικότερο σε παγκόσμια κλίμακα.
(7)
Οι δράσεις έρευνας που διεξάγονται στο πλαίσιο της προτεραιότητας Ι «Επιστήμη αριστείας» πρέπει να καθορίζονται σύμφωνα με τις ανάγκες και τις συγκυρίες της επιστήμης. Η θεματολογία της έρευνας πρέπει να καθορίζεται σε στενή συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα. Η έρευνα πρέπει να χρηματοδοτείται βάσει της αριστείας.
(8)
Το ΕΣΕ πρέπει να αντικαταστήσει και να διαδεχθεί τον ΕΧΕ που συστάθηκε με την απόφαση της Επιτροπής 2007/134/ΕΚ (5). Το εν λόγω συμβούλιο πρέπει να λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της επιστημονικής αριστείας, της αυτονομίας, της αποτελεσματικότητας και της διαφάνειας.
(9)
Προκειμένου να διατηρηθεί και να ενισχυθεί η βιομηχανική υπεροχή της Ένωσης, χρειάζεται επειγόντως να τονωθούν οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία, να προωθηθούν η έρευνα και η καινοτομία με θεματολόγιο καθοριζόμενο από την επιχειρηματικότητα και να επιταχυνθεί η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών που θα ενισχύσουν τις επιχειρήσεις του μέλλοντος και την οικονομική μεγέθυνση. Στο πλαίσιο της προτεραιότητας «Βιομηχανική υπεροχή» πρέπει να υποστηριχτούν επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία αριστείας σε βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και σε άλλες βιομηχανικές τεχνολογίες, να διευκολυνθεί η πρόσβαση καινοτόμων εταιρειών και έργων σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και να παρασχεθεί σε όλη την ΕΕ υποστήριξη για την καινοτομία σε πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).
(10)
Η διαστημική έρευνα και καινοτομία, που αποτελεί συντρέχουσα αρμοδιότητα της Ένωσης, πρέπει να ενταχθεί ως συγκροτημένο στοιχείο στην προτεραιότητα «Βιομηχανική υπεροχή» ώστε να μεγιστοποιηθούν οι επιστημονικές, οικονομικές και κοινωνιακές επιπτώσεις και να εξασφαλιστεί αποτελεσματική και οικονομικά αποδοτική υλοποίηση.
(11)
Η αντιμετώπιση των μεγάλων κοινωνιακών προκλήσεων που έχουν εντοπιστεί στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2020 για μια έξυπνη, βιώσιμη και πολυδεκτική ανάπτυξη απαιτεί μεγάλες επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία για την ανάπτυξη και την εγκατάσταση καινοτόμων και πρωτοποριακών λύσεων που να διαθέτουν την αναγκαία κλίμακα και έκταση. Οι εν λόγω προκλήσεις αντιπροσωπεύουν επίσης μείζονες οικονομικές ευκαιρίες για καινοτόμες επιχειρήσεις και συνεπώς συμβάλλουν στην ενωσιακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση.
(12)
Η προτεραιότητα «Κοινωνιακές προκλήσεις» πρέπει να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της έρευνας και της καινοτομίας ώστε να ανταποκρίνονται στις βασικές κοινωνιακές προκλήσεις μέσω της στήριξης δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας αριστείας. Η προσέγγιση που θα πρέπει να ακολουθείται κατά την υλοποίηση των εν λόγω δραστηριοτήτων πρέπει να βασίζεται στις προκλήσεις και να συγκεντρώνει πόρους και γνώση από διάφορους τομείς, τεχνολογίες και επιστημονικούς κλάδους. Η έρευνα στις κοινωνικές και τις ανθρωπιστικές επιστήμες αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την αντιμετώπιση όλων των προκλήσεων. Οι δραστηριότητες πρέπει να καλύπτουν όλο το εύρος της έρευνας και της καινοτομίας, στο οποίο συγκαταλέγονται δραστηριότητες σχετιζόμενες με την καινοτομία όπως η δοκιμαστική εφαρμογή, η επίδειξη, οι κλίνες δοκιμών και η υποστήριξη των δημόσιων προμηθειών, της προτυποποιητικής έρευνας και της δοκιμής προτύπων, καθώς και της διείσδυσης των καινοτομιών στην αγορά. Οι δραστηριότητες πρέπει να στηρίζουν άμεσα τις αντίστοιχες αρμοδιότητες τομεακής πολιτικής σε επίπεδο της Ένωσης, ανάλογα με την περίπτωση. Όλες οι προκλήσεις πρέπει να συμβάλλουν στην επίτευξη του πρωταρχικού στόχου της αειφόρου ανάπτυξης.
(13)
Θα πρέπει να υπάρχει η δέουσα ισορροπία μεταξύ μικρών και μεγάλων σχεδίων στο πλαίσιο της προτεραιότητας των κοινωνιακών προκλήσεων και του ειδικού στόχου «πρωτοπορία στην εφαρμογή και στις γενικές τεχνολογίες».
(14)
Ο ειδικός στόχος «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» πρέπει να αποσκοπεί στην πλήρη αξιοποίηση της ευρωπαϊκής δεξαμενής ταλέντων και τη διασφάλιση τόσο της μεγιστοποίησης όσο και της δίκαιης κατανομής σε ολόκληρη την Ένωση των οφελών μιας οικονομίας με άξονα την καινοτομία, βάσει της αρχής της αριστείας.
(15)
Ο ειδικός στόχος ‘Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία’ πρέπει να αποσκοπεί στην οικοδόμηση μιας αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας, την προσέλκυση νέου ανθρώπινου δυναμικού στην επιστήμη και το συνδυασμό της επιστημονικής αριστείας με την κοινωνική ευαισθητοποίηση και ευθύνη.
(16)
Ως αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος «Ορίζων 2020», το ΚΚΕρ πρέπει να συνεχίσει να συμβάλλει στην παροχή ανεξάρτητης επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης, προσαρμοσμένης στις ανάγκες των πελατών, για τη διατύπωση, την ανάπτυξη, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των ενωσιακών πολιτικών. Προκειμένου να ανταποκριθεί στην αποστολή του το ΚΚΕρ πρέπει να διεξάγει έρευνα ανώτατης ποιότητας. Το ΚΚΕρ, κατά τη διεξαγωγή των άμεσων δράσεων σύμφωνα με την αποστολή του, πρέπει να δίδει ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς που απασχολούν ιδιαιτέρως την Ένωση, ήτοι την έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και στα τμήματα «Ασφάλεια και ιδιότητα του πολίτη» και «Ευρώπη στον κόσμο» του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2014-2020.
(17)
Οι άμεσες δράσεις του ΚΚΕρ πρέπει να υλοποιούνται με ευελιξία, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις σχετικές ανάγκες του χρήστη του ΚΚΕρ και των πολιτικών της Ένωσης, τηρώντας δε παράλληλα το στόχο της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Αυτές οι ερευνητικές δράσεις πρέπει να προσαρμόζονται, όπου απαιτείται, στις εν λόγω ανάγκες και στις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις και να αποσκοπούν στην επίτευξη επιστημονικής αριστείας.
(18)
Το ΚΚΕρ πρέπει να συνεχίσει να αποδίδει πρόσθετους πόρους μέσω ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων, στις οποίες περιλαμβάνονται η συμμετοχή σε έμμεσες δράσεις του προγράμματος «Ορίζων 2020», οι εργασίες για λογαριασμό τρίτων και -σε μικρότερο βαθμό- η εκμετάλλευση της πνευματικής ιδιοκτησίας.
(19)
Το ειδικό πρόγραμμα πρέπει να συμπληρώνει τις δράσεις που διεξάγονται στα κράτη μέλη καθώς και άλλες ενωσιακές δράσεις που απαιτούνται στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής προσπάθειας για την υλοποίηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».
(20)
Δυνάμει της απόφασης 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου (6), νομικές οντότητες των υπερπόντιων χωρών και εδαφών είναι επιλέξιμες για συμμετοχή στο «Ορίζων 2020» υπό τις ειδικές προϋποθέσεις που ορίζονται σε αυτό.
(21)
Για να διασφαλιστεί ότι οι ειδικοί όροι για τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων αντικατοπτρίζουν τις συνθήκες της αγοράς, η Επιτροπή πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της ΣΛΕΕ ώστε να προσαρμόζει ή να ορίζει περαιτέρω τους ειδικούς όρους για τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων. Ιδιαιτέρως σημαντικό είναι να διενεργεί η Επιτροπή τις δέουσες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων.Κατά την εκπόνηση και την κατάρτιση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει την έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Συμβούλιο.
(22)
Προκειμένου να διασφαλίζονται ενιαίοι όροι για την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος, πρέπει να εκχωρηθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή για την έγκριση των προγραμμάτων εργασιών όσον αφορά την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος.
(23)
Οι εκτελεστικές αρμοδιότητες που σχετίζονται με τα προγράμματα εργασιών για τις προτεραιότητες «Κοινωνιακές προκλήσεις» και «Βιομηχανική υπεροχή» και για τους ειδικούς στόχους,«Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» και «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία», πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7).
(24)
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΚΚΕρ, το οποίο έχει συσταθεί με την απόφαση 96/282/Ευρατόμ της Επιτροπής (8), έχει κληθεί να γνωμοδοτήσει σχετικά με το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο του ειδικού προγράμματος όσον αφορά τις άμεσες δράσεις του ΚΚΕρ.
(25)
Για λόγους ασφάλειας δικαίου και σαφήνειας, η απόφαση 2006/971/ΕΚ του Συμβουλίου, (9), η απόφαση 2006/972/ΕΚ του Συμβουλίου (10), η απόφαση 2006/973/ΕΚ του Συμβουλίου (11), η απόφαση 2006/974/ΕΚ του Συμβουλίου (12), και η απόφαση 2006/975/ΕΚ του Συμβουλίου, (13) πρέπει να καταργηθούν,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
ΤΙΤΛΟΣ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται το ειδικό πρόγραμμα για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και καθορίζονται οι ειδικοί στόχοι για την ενωσιακή στήριξη των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας που αναφέρονται στο άρθρο 1 του εν λόγω κανονισμού, καθώς και οι κανόνες εφαρμογής.
Άρθρο 2
Θέσπιση του ειδικού προγράμματος
1. Το ειδικό πρόγραμμα για την υλοποίηση του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζων 2020» για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020) (εφεξής «το ειδικό πρόγραμμα»), θεσπίζεται δια του παρόντος για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.
2. Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφοι 3 και 4, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, το ειδικό πρόγραμμα περιλαμβάνει τα ακόλουθα μέρη:
α)
Μέρος Ι «Επιστήμη αριστείας»,
β)
Μέρος ΙΙ «Βιομηχανική υπεροχή»,
γ)
Μέρος ΙΙΙ «Κοινωνιακές προκλήσεις»,
δ)
Μέρος IV «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής»,
ε)
Μέρος V «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία»,
στ)
Μέρος VΙ «Μη πυρηνικές άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ)».
Άρθρο 3
Ειδικοί στόχοι
1. Το μέρος Ι, με τίτλο «Επιστήμη αριστείας», ενισχύει την αριστεία στην ευρωπαϊκή έρευνα βάσει της προτεραιότητας «Επιστήμη αριστείας» που καθορίζεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, επιδιώκοντας την επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:
α)
ενίσχυση της έρευνας αιχμής μέσω των δραστηριοτήτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ),(«Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας- ΕΣΕ»)
β)
ενίσχυση της έρευνας σε μελλοντικές και αναδυόμενες τεχνολογίες,(«Μελλοντικές και αναδυόμενες τεχνολογίες -ΜΕΤ»)
γ)
ενίσχυση των δεξιοτήτων, της κατάρτισης και της ανάπτυξης της σταδιοδρομίας μέσω των δράσεων «Marie Sklodowska-Curie» (εφεξής «δράσεις Marie Sklodowska-Curie»),
δ)
ενίσχυση των ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών (συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών υποδομών) («Ευρωπαϊκές ερευνητικές υποδομές»).
Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος Ι του παραρτήματος Ι.
2. Το μέρος ΙΙ, με τίτλο «Βιομηχανική υπεροχή», ενισχύει τη βιομηχανική υπεροχή και την ανταγωνιστικότητα σύμφωνα με την προτεραιότητα «Βιομηχανική υπεροχή» που καθορίζεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο β), του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, επιδιώκοντας την επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:
α)
ενίσχυση της βιομηχανικής υπεροχής της Ευρώπης μέσω έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης, επίδειξης και καινοτομίας στους ακόλουθους τομείς τεχνολογιών γενικής εφαρμογής και βιομηχανικών τεχνολογιών («Τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και βιομηχανικές τεχνολογίες»):
(i)
τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών,(ΤΠΕ)
(ii)
νανοτεχνολογίες,
(iii)
προηγμένα υλικά,
(iv)
βιοτεχνολογία,
(v)
προηγμένη μεταποίηση και κατεργασία,
(vi)
διάστημα,
β)
βελτίωση της πρόσβασης σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου για επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία, («Πρόσβαση σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου»)
γ)
διεύρυνση της καινοτομίας στις ΜΜΕ(«Καινοτομία στις ΜΜΕ»).
Οι γενικές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙΙ του παραρτήματος Ι.
Ισχύουν ειδικοί όροι για τη χρήση των μηχανισμών χρηματοδοτικής διευκόλυνσης στο πλαίσιο του ειδικού στόχου του στοιχείου β) του πρώτου εδαφίου. Οι εν λόγω όροι καθορίζονται στο σημείο 2 του μέρους ΙΙ του παραρτήματος Ι.
Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 11 σχετικά με τις τροποποιήσεις του μεριδίου επενδύσεων από τη διευκόλυνση κεφαλαίου του προγράμματος «Ορίζων 2020» της συνολικής επένδυσης της ΕΕ σε επενδύσεις κατά τη φάση επέκτασης ή ανάπτυξης όσον αφορά τα χρηματοπιστωτικά μέσα που αναφέρονται στο σημείο 2 του μέρους ΙΙ του παραρτήματος Ι.
3. Το μέρος ΙΙΙ «Κοινωνιακές προκλήσεις» συμβάλλει στην επίτευξη της προτεραιότητας «Κοινωνιακές προκλήσεις» που καθορίζεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ), του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 επιδιώκοντας δράσεις έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης, επίδειξης και καινοτομίας που συμβάλλουν στην επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:
α)
βελτίωση της δια βίου υγείας και ευημερίας για όλους(«Υγεία, δημογραφική αλλαγή και ευεξία»).
β)
εξασφάλιση επαρκούς εφοδιασμού ασφαλών, υγιεινών και υψηλής ποιότητας τροφίμων και άλλων προϊόντων βιολογικής προέλευσης με την ανάπτυξη παραγωγικών, βιώσιμων και αποδοτικών από πλευράς πόρων συστήματα πρωτογενούς παραγωγής, την προώθηση των σχετικών υπηρεσιών οικοσυστήματος και της ανάκτησης της βιολογικής ποικιλότητας, παράλληλα με ανταγωνιστικές και χαμηλής χρήσης άνθρακα αλυσίδες εφοδιασμού, επεξεργασίας και εμπορίας («Επισιτιστική ασφάλεια, βιώσιμη γεωργία και δασοκομία, έρευνα στον τομέα της θάλασσας, της ναυτιλίας και των εσωτερικών υδάτων, και βιοοικονομία»),
γ)
μετάβαση σε ένα αξιόπιστο, οικονομικά προσιτό, κοινώς αποδεκτό, βιώσιμο και ανταγωνιστικό ενεργειακό σύστημα, με σκοπό τη μείωση της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα μπροστά στην αυξανόμενη σπανιότητα των πόρων, την αύξηση των ενεργειακών αναγκών και την κλιματική αλλαγή («Ασφαλής, καθαρή και αποδοτική ενέργεια»),
δ)
δημιουργία ευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους, είναι φιλικό προς το κλίμα και το περιβάλλον, είναι ασφαλές και λειτουργεί απρόσκοπτα προς όφελος όλων των πολιτών, της οικονομίας και της κοινωνίας,(«Έξυπνες, οικολογικές και ενοποιημένες μεταφορές»)
ε)
επίτευξη οικονομίας και κοινωνίας που χρησιμοποιούν αποδοτικά τους πόρους - συν τοις άλλοις τους υδάτινους - και δείχνουν προσαρμοστικότητα στην κλιματική αλλαγή, προστασία και βιώσιμη διατήρηση των φυσικών πόρων και των οικοσυστημάτων και βιώσιμος εφοδιασμός και χρήση πρώτων υλών, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες του αυξανόμενου παγκόσμιου πληθυσμού εντός των ορίων αντοχής των φυσικών πόρων και των οικοσυστημάτων του πλανήτη («Δράση για το κλίμα, περιβάλλον, αποδοτικότητα της χρήσης των πόρων και πρώτες ύλες»),
στ)
προώθηση καλύτερης κατανόησης της Ευρώπης, παροχή λύσεων και στήριξη πολυδεκτικών, καινοτόμων και στοχαστικών ευρωπαϊκών κοινωνιών σε συνθήκες πρωτοφανών μετασχηματισμών και αυξανόμενων παγκόσμιων αλληλεξαρτήσεων («Η Ευρώπη σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο - Πολυδεκτικές, καινοτόμες και στοχαστικές κοινωνίες»),
ζ)
προώθηση ασφαλών ευρωπαϊκών κοινωνιών στο πλαίσιο πρωτοφανών μετασχηματισμών και αυξανόμενων παγκόσμιων αλληλεξαρτήσεων και απειλών, με παράλληλη ισχυροποίηση του ευρωπαϊκού πολιτισμού ελευθερίας και δικαιοσύνης («Ασφαλείς κοινωνίες - Προάσπιση της ελευθερίας και εγγύηση της ασφάλειας της Ευρώπης και των πολιτών της»).
Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙΙΙ του παραρτήματος Ι.
4. Το τμήμα ΙV «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» θα συμβάλλει στον ειδικό στόχο «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» κατά το άρθρο 5 παρ. 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 αξιοποιώντας πλήρως το δυναμικό της ευρωπαϊκής δεξαμενής ταλέντων και θα μεριμνήσει ώστε τα κέρδη μιας οικονομίας με άξονα την καινοτομία να μεγιστοποιηθούν και ταυτόχρονα να διαδοθούν ευρέως σε ολόκληρη την Ένωση σύμφωνα με την αρχή της αριστείας.
Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙV του παραρτήματος Ι.
5. Το τμήμα (V) «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία», θα συμβάλει στον ειδικό στόχο «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία» του άρθρου 5 παρ. 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 αναπτύσσοντας αποτελεσματική συνεργασία ανάμεσα στην επιστήμη και στην κοινωνία,προσελκύοντας νέα ταλέντα για την επιστήμη και συνδυάζοντας την επιστημονική αριστεία με την κοινωνική ευαισθητοποίηση και ευθύνη.
Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος V του παραρτήματος Ι.
6. Το μέρος VI «Μη πυρηνικές άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ)» συμβάλλει στην επίτευξη όλων των προτεραιοτήτων που καθορίζονται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, με ειδικό στόχο την παροχή επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης προσαρμοσμένης στις ανάγκες των πελατών, για τις ενωσιακές πολιτικές.
Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων του εν λόγω ειδικού στόχου καθορίζονται στο μέρος VI του παραρτήματος Ι.
7. Το ειδικό πρόγραμμα θα αξιολογηθεί σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο με γνώμονα δείκτες επιδόσεων.
Περαιτέρω λεπτομέρειες για τους βασικούς δείκτες επιδόσεων παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ.
Άρθρο 4
Προϋπολογισμός
1. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 το χρηματοδοτικό κονδύλιο για την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος είναι 74 316,9 εκατομμύρια EUR].
2. Το ποσό που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου κατανέμεται στα έξι μέρη που καθορίζονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2 της παρούσας απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 Η ενδεικτική κατανομή του προϋπολογισμού για τους ειδικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 3 της παρούσας απόφασης και το μέγιστο συνολικό ποσό της συμμετοχής στις δράσεις του ΚΚΕρ καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
3. Το πολύ 5 % των ποσών που αναφέρονται στο άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 για τα μέρη Ι-V του ειδικού προγράμματος διατίθεται για διοικητικές δαπάνες της Επιτροπής. Η Επιτροπή μεριμνά ώστε διαρκούντος του προγράμματος η διοικητική του δαπάνη να ελαττωθεί, προσπαθώντας να φθάσει ένα στόχο 4,6 % ή και λιγότερο το 2020. Τα αριθμητικά αυτά στοιχεία θα υποβληθούν σε επανεξέταση στα πλαίσια της ενδιάμεσης αξιολόγησης του «Ορίζων 2020» κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 32 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
4. Εάν απαιτείται, μπορούν να εγγραφούν πιστώσεις στον προϋπολογισμό μετά το 2020 για την κάλυψη των τεχνικών και διοικητικών δαπανών που απαιτούνται για τη διαχείριση των δραστηριοτήτων που δεν θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ
ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ
Άρθρο 5
Προγράμματα εργασιών
1. Το ειδικό πρόγραμμα υλοποιείται μέσω προγραμμάτων εργασιών.
2. Η Επιτροπή εγκρίνει κοινά ή χωριστά προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των μερών Ι-V του ειδικού προγράμματος που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχεία α), β), γ), δ) και ε), πλην της υλοποίησης των δράσεων στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» που αναφέρεται στο στοιχείο α) του άρθρου 3 παράγραφος 1. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 10, παράγραφος 4.
3. Τα προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των δράσεων στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» ως αναφέρονται στο σημείο α) του άρθρου 3 παρ. 1 όπως θεσπίζονται από το επιστημονικό συμβούλιο βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) εγκρίνονται από την Επιτροπή μέσω εκτελεστικής πράξης, σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 3. Η Επιτροπή παρεκκλίνει από το πρόγραμμα εργασιών που καταρτίζει το επιστημονικό συμβούλιο μόνο σε περίπτωση που κρίνει ότι δεν έχουν τηρηθεί οι διατάξεις της παρούσας απόφασης. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή εγκρίνει το πρόγραμμα εργασιών μέσω εκτελεστικής πράξης εκδιδόμενης με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 10 παράγραφος 4. Η Επιτροπή αιτιολογεί δεόντως το εν λόγω μέτρο.
4. Η Επιτροπή εγκρίνει μέσω εκτελεστικής πράξης χωριστό πολυετές πρόγραμμα εργασιών για το μέρος VI του ειδικού προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο στ). Η πράξη αυτή θεσπίζεται με την διαδικασία εξέτασης του άρθρου 10 παρ. 4.
Το εν λόγω πρόγραμμα εργασιών λαμβάνει υπόψη τη γνωμοδότηση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΚΕρ που αναφέρεται στην απόφαση 96/282/Ευρατόμ.
5. Τα προγράμματα εργασιών λαμβάνουν υπ’ όψιν την κατάσταση της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας σε εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο, καθώς και τις σχετικές εξελίξεις στους τομείς των πολιτικών, της αγοράς και της κοινωνίας. Όπου απαιτείται, περιλαμβάνουν πληροφορίες περί συντονισμού των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας των κρατών μελών (συμπεριλαμβανομένων των περιφερειών τους), μεταξύ άλλων σε τομείς στους οποίους υπάρχουν πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού. Τα προγράμματα επικαιροποιούνται όπου απαιτείται.
6. Στα προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των μερών Ι έως V που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχεία α)-ε) της παρούσας απόφασης καθορίζονται οι προς επίτευξη στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, η μέθοδος υλοποίησης και ο συνολικός τους προϋπολογισμός, συμπεριλαμβανομένων, όπου απαιτείται, ενδεικτικών πληροφοριών σχετικά με τις δαπάνες που σχετίζονται με το κλίμα. Περιλαμβάνεται επίσης περιγραφή των προς χρηματοδότηση δράσεων, ένδειξη του ποσού που κατανέμεται σε κάθε δράση, ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, επίσης δε πολυετής προσέγγιση και στρατηγικές κατευθύνσεις για τα επόμενα έτη υλοποίησης. Όσον αφορά τις επιχορηγήσεις, τα εν λόγω προγράμματα περιλαμβάνουν τις προτεραιότητες, τα κριτήρια επιλογής και χορήγησης και το σχετικό βάρος των διαφόρων κριτηρίων χορήγησης, καθώς και το μέγιστο ποσοστό χρηματοδότησης των συνολικών επιλέξιμων δαπανών. Προσδιορίζουν επίσης τυχόν πρόσθετες υποχρεώσεις διάδοσης και αξιοποίησης των συμμετεχόντων, σύμφωνα με το άρθρο 43 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14). Τα προγράμματα εργασιών επιτρέπουν στρατηγικές προσεγγίσεις από την κορυφή προς τη βάση και αντιστρόφως, ανάλογα με την περίπτωση, οι οποίες προσεγγίζουν τους στόχους με καινοτόμες μεθόδους.
Επιπλέον, τα εν λόγω προγράμματα εργασιών περιλαμβάνουν τμήμα στο οποίο προσδιορίζονται τα οριζόντια θέματα, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 14 και στο πλαίσιο του σημείου «Οριζόντια θέματα και μέτρα στήριξης» του Παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, τα οποία καλύπτουν δύο ή περισσότερους ειδικούς στόχους τόσο στο πλαίσιο της ίδιας προτεραιότητας όσο και στο πλαίσιο δύο ή περισσότερων προτεραιοτήτων. Οι εν λόγω δράσεις υλοποιούνται κατά ενοποιημένο τρόπο.
7. Η Επιτροπή εγκρίνει μέσω εκτελεστικών πράξεων, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 4, τα ακόλουθα μέτρα:
α)
την απόφαση σχετικά με την έγκριση της χρηματοδότησης των έμμεσων δράσεων όταν το εκτιμώμενο ποσό της ενωσιακής χρηματοδοτικής συνεισφοράς βάσει του ειδικού προγράμματος ισούται ή υπερβαίνει τα 2,5 εκατομμύρια EUR με εξαίρεση τις δράσεις στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ΕΣΕ)» που αναφέρεται στο στοιχείο α) του άρθρου 3 παράγραφος 1 της παρούσας απόφασης, και με εξαίρεση τις δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της «Επιτάχυνσης της Καινοτομίας» κατά το άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
β)
την απόφαση σχετικά με την έγκριση της χρηματοδότησης δράσεων που περιλαμβάνουν ανθρώπινα έμβρυα και ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα, καθώς και δράσεων στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ασφαλείς κοινωνίες - Προάσπιση της ελευθερίας και εγγύηση της ασφάλειας της Ευρώπης και των πολιτών της «που αναφέρεται στο στοιχείο ζ) του άρθρου 3 παράγραφος 3,
γ)
την απόφαση σχετικά με την έγκριση της χρηματοδότησης των δράσεων όταν το εκτιμώμενο ποσό της ενωσιακής χρηματοδοτικής συνεισφοράς βάσει του ειδικού προγράμματος «Ορίζων 2020» ισούται ή υπερβαίνει τα 0,6 εκατομμύρια EUR για δράσεις στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Η Ευρώπη σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο - Πολυδεκτικές, καινοτόμες και στοχαστικές κοινωνίες που αναφέρεται στο στοιχείο στ) του άρθρου 3 παράγραφος 3, και για δράσεις στα πλαίσια των ειδικών στόχων «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» και «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία» που προβλέπονται αντιστοίχως στο άρθρο 3 παράγραφοι 4 και 5.
δ)
την κατάρτιση των όρων αναφοράς για τις αξιολογήσεις που προβλέπει το άρθρο 32 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013
Άρθρο 6
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας
1. Η Επιτροπή προβαίνει στη σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ), το οποίο είναι το κύριο όργανο υλοποίησης των δράσεων του μέρους Ι με τίτλο «Επιστήμη αριστείας», οι οποίες σχετίζονται με τον ειδικό στόχο «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» του σημείου α) του άρθρου 3 παρ.1 της παρούσας απόφασης. Το ΕΣΕ διαδέχεται το ΕΣΕ που συστάθηκε με την απόφαση 2007/134/ΕΚ.
2. Το ΕΣΕ αποτελείται από το ανεξάρτητο επιστημονικό συμβούλιο που προβλέπεται στο άρθρο 7 και την ειδική εκτελεστική δομή που προβλέπεται στο άρθρο 8.
3. Το ΕΣΕ έχει πρόεδρο εκλεγόμενο μεταξύ έμπειρων επιστημόνων διεθνούς κύρους.
Ο πρόεδρος διορίζεται από την Επιτροπή βάσει διαφανούς διαδικασίας πρόσληψης στην οποία συμμετέχει ανεξάρτητη ειδική επιτροπή αναζήτησης, για τετραετή θητεία η οποία μπορεί να ανανεωθεί άπαξ. Η διαδικασία πρόσληψης και ο επιλεγόμενος υποψήφιος λαμβάνουν την έγκριση του επιστημονικού συμβουλίου.
Ο πρόεδρος προεδρεύει του επιστημονικού συμβουλίου, εξασφαλίζει την ηγεσία του και τη σχέση του με την ειδική εκτελεστική δομή και το εκπροσωπεί στον κόσμο της επιστήμης.
4. Το ΕΣΕ λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της επιστημονικής αριστείας, της αυτονομίας, της αποδοτικότητας, της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Εξασφαλίζει τη συνέχεια των δράσεων του ΕΣΕ που διεξήχθησαν βάσει της απόφασης 2006/972/ΕΚ.
5. Οι δραστηριότητες του ΕΣΕ υποστηρίζουν την έρευνα που διεξάγεται σε όλους τους τομείς από μεμονωμένες και διεθνικές ομάδες που ανταγωνίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι επιχορηγήσεις του ΕΣΕ για την έρευνα αιχμής διατίθενται με μοναδικό κριτήριο την αριστεία.
6. Η Επιτροπή ενεργεί ως εγγυητής της αυτονομίας και της ακεραιότητας του ΕΣΕ και διασφαλίζει την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων που του έχουν ανατεθεί.
Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι η υλοποίηση των δράσεων του ΕΣΕ συνάδει με τις αρχές που ορίζονται στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου, καθώς και με την χαρασσομένη από το Επιστημονικό Συμβούλιο συνολική στρατηγική του ΕΣΕ που αναφέρεται στο άρθρο 7, παράγραφος 2, σημείο α).
Άρθρο 7
Επιστημονικό Συμβούλιο
1. Το επιστημονικό συμβούλιο απαρτίζεται από επιστήμονες, μηχανικούς και ακαδημαϊκούς υψίστου κύρους και ανάλογης εξειδίκευσης - γυναίκες και άνδρες διαφόρων ηλικιών -οι οποίοι καλύπτουν ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων και ενεργούν υπό την προσωπική τους ιδιότητα, ανεξάρτητα από ξένα συμφέροντα.
Τα μέλη του επιστημονικού συμβουλίου διορίζονται από την Επιτροπή με ανεξάρτητη και διαφανή διαδικασία επιλογής που συμφωνείται από κοινού με το επιστημονικό συμβούλιο και η οποία περιλαμβάνει διαβούλευση με την επιστημονική κοινότητα και έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Η θητεία τους περιορίζεται σε τέσσερα έτη, με δυνατότητα άπαξ ανανέωσης με εκ περιτροπής σύστημα που εξασφαλίζει τη συνέχεια του έργου του επιστημονικού συμβουλίου.
2. Το επιστημονικό συμβούλιο:
α)
καθορίζει τη συνολική στρατηγική του ΕΣΕ,
β)
καταρτίζει το πρόγραμμα εργασιών για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων του ΕΣΕ,
γ)
καθορίζει τις μεθόδους και τις διαδικασίες εξέτασης από ομότιμους κριτές και αξιολόγησης των προτάσεων, βάσει των οποίων επιλέγονται οι προτάσεις προς χρηματοδότηση,
δ)
διατυπώνει θέση επί κάθε ζητήματος το οποίο από επιστημονική άποψη δύναται να ενισχύσει τα επιτεύγματα και την επιρροή του ΕΣΕ και να βελτιώσει την ποιότητα της διεξαγόμενης έρευνας,
ε)
θεσπίζει κώδικα δεοντολογίας με σκοπό, μεταξύ άλλων, την αποτροπή συγκρούσεων συμφερόντων.
Η Επιτροπή παρεκκλίνει από τις θέσεις που καθορίζει το επιστημονικό συμβούλιο σύμφωνα με τα στοιχεία α), γ), δ) και ε) της πρώτης παραγράφου μόνο σε περίπτωση που κρίνει ότι δεν έχουν τηρηθεί οι διατάξεις της παρούσας απόφασης. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα ώστε να συνεχιστεί η υλοποίηση του ειδικού προγράμματος και να επιτευχθούν οι στόχοι του, καθορίζοντας και αιτιολογώντας δεόντως τα σημεία απόκλισης από τις θέσεις του επιστημονικού συμβουλίου.
3. Το επιστημονικό συμβούλιο ενεργεί σύμφωνα με την εντολή που καθορίζεται στο σημείο 1.1, του μέρους Ι του Παραρτήματος I.
4. Το επιστημονικό συμβούλιο ενεργεί αποκλειστικά και μόνο με γνώμονα την επίτευξη του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» του άρθρου 3 παρ.1 σημείο α), σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4. Ενεργεί με ακεραιότητα και εντιμότητα και εκτελεί το έργο του με αποτελεσματικότητα και τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια.
Άρθρο 8
Ειδική εκτελεστική δομή
1. Η ειδική εκτελεστική δομή ευθύνεται για τη διοικητική υλοποίηση και την εκτέλεση του προγράμματος, όπως περιγράφεται στο σημείο 1.2 του μέρους Ι του Παραρτήματος Ι, και υποστηρίζει το επιστημονικό συμβούλιο στην εκτέλεση όλων των καθηκόντων του.
2. Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι η ειδική εκτελεστική δομή εξυπηρετεί απόλυτα, αποτελεσματικά και με την απαιτούμενη ευελιξία τους στόχους και τις απαιτήσεις του ΕΣΕ και μόνο.
ΤΙΤΛΟΣ III
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 9
Παρακολούθηση και ενημέρωση σχετικά με την εφαρμογή
1. Η Επιτροπή παρακολουθεί και υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή του «Ορίζων 2020» σύμφωνα με το άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 και το παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας απόφασης.
2. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά την επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 10 σχετικά με τη συνολική πρόοδο της εφαρμογής των έμμεσων δράσεων του ειδικού προγράμματος ώστε να δίνει τη δυνατότητα στην επιτροπή να συμβάλλει εγκαίρως και με τον κατάλληλο τρόπο στην προετοιμασία των προγραμμάτων εργασίας, ιδίως την πολυετή προσέγγιση και τους στρατηγικούς προσανατολισμούς, και της παρέχει εγκαίρως πληροφορίες σχετικά με όλες τις δράσεις που προτείνονται ή χρηματοδοτούνται από το «Ορίζων 2020», όπως ορίζεται στο παράρτημα IV της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 10
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή («επιτροπή προγράμματος»). Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Η επιτροπή συνεδριάζει με διαφορετικές συνθέσεις όπως ορίζεται στο παράρτημα V, ανάλογα με το αντικείμενο που πρόκειται να εξεταστεί.
3. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
4. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
5. Στις περιπτώσεις που η επιτροπή πρέπει να γνωμοδοτήσει με έγγραφη διαδικασία, η εν λόγω διαδικασία λύεται χωρίς αποτέλεσμα, εάν εντός της προθεσμίας για την παροχή της γνωμοδότησης ο πρόεδρος της επιτροπής λάβει σχετική απόφαση, ή όταν μια απλή πλειοψηφία των μελών της επιτροπής καταθέσει σχετικό αίτημα.
Άρθρο 11
Εκτέλεση της εξουσιοδότησης
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 ανατίθεται στην Επιτροπή καθ’ όλη την διάρκεια του «Ορίζων 2020».
3. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης τερματίζει την εξουσιοδότηση που ορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Τίθεται σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευση της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Η απόφαση δεν θίγει το κύρος καμίας από τις ήδη ισχύουσες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.
4. Μόλις η Επιτροπή εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί στο Συμβούλιο.
5. Μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη η οποία εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 τίθεται σε ισχύ μόνο εφόσον δεν διατυπωθούν, εντός διμήνου από την ως άνω κοινοποίησή της, αντιρρήσεις από το Συμβούλιο ή εφόσον, πριν από την εκπνοή της προθεσμίας αυτής, το Συμβούλιο έχει ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν θα διατυπώσει αντιρρήσεις. Η εν λόγω προθεσμία παρατείνεται κατά έναν μήνα με πρωτοβουλία του Συμβουλίου.
6. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων από την Επιτροπή ή για τυχόν αντιρρήσεις κατ’ αυτών ή για την ανάκληση της εξουσιοδότησης από το Συμβούλιο.
Άρθρο 12
Κατάργηση διατάξεων και μεταβατικές διατάξεις
1. Οι αποφάσεις 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ ΕΚ, 2006/973/ ΕΚ, 2006/974/ ΕΚ και 2006/975/ ΕΚ καταργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
2. Ωστόσο, οι δράσεις οι οποίες έχουν αρχίσει να υλοποιούνται βάσει των αποφάσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου και οι συναφείς με αυτές οικονομικές υποχρεώσεις εξακολουθούν να διέπονται από τις εν λόγω αποφάσεις μέχρι την ολοκλήρωσή τους. Εάν απαιτηθεί, τα υπόλοιπα καθήκοντα των επιτροπών που συστάθηκαν βάσει των αποφάσεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου μεταφέρονται στην επιτροπή του άρθρου 10.
3. Οι πιστώσεις για το ειδικό πρόγραμμα μπορούν επίσης να καλύψουν δαπάνες για τεχνική και διοικητική βοήθεια που είναι αναγκαίες για να εξασφαλιστεί η μετάβαση μεταξύ του ειδικού προγράμματος και των μέτρων που καλύπτονται από τις αποφάσεις αριθ. 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ΕΚ, 2006/973/ΕΚ, 2006/974/ΕΚ και 2006/975/ΕΚ.
Άρθρο 13
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 14
Αποδέκτες
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 3 Δεκεμβρίου 2013.