ДИРЕКТИВА 2014/41/ЕС НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 3 април 2014 година
относно Европейска заповед за разследване по наказателноправни въпроси
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 82, параграф 1, буква а) от него,
като взеха предвид инициативата на Кралство Белгия, Република България, Република Естония, Кралство Испания, Република Австрия, Република Словения и Кралство Швеция,
след предаване на проекта за законодателния акт на националните парламенти,
в съответствие с обикновената законодателна процедура (1)
като имат предвид, че:
(1)
Европейският съюз си е поставил за цел да поддържа и развива пространство на свобода, сигурност и правосъдие.
(2)
Съгласно член 82, параграф 1 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) съдебното сътрудничество по наказателноправни въпроси в Съюза трябва да се основава на принципа на взаимното признаване на присъдите и съдебните решения, който след Европейския съвет в Тампере от 15-16 октомври 1999 г. обикновено се разглежда като крайъгълен камък на съдебното сътрудничество по наказателноправни въпроси в Съюза.
(3)
Рамково решение 2003/577/ПВР на Съвета (2) отговори на необходимостта от незабавно взаимно признаване на решенията, целящи да се предотврати унищожаването, промяната, преместването, предаването на доказателства или разпореждането с тях. Същевременно, тъй като инструментът е ограничен само до фазата на обезпечаването, решението за обезпечаване трябва да бъде придружено от отделно искане за предаване на доказателствата в държавата, издаваща решението („издаващата държава“) в съответствие с правилата, които се прилагат за взаимопомощта по наказателноправни въпроси. В резултат на това е налице двуетапна процедура, която значително намалява ефикасността му. Освен това този режим съществува паралелно с традиционните инструменти за сътрудничество, поради което рядко се използва на практика от компетентните органи.
(4)
Рамково решение 2008/978/ПВР на Съвета (3) относно Европейската заповед за предаване на доказателства (ЕЗПД) беше прието с оглед прилагането на принципа на взаимно признаване с цел получаване на предмети, документи и данни, които да се използват в производства с наказателен характер. ЕЗПД обаче се прилага само за доказателствата, които са налични, и поради това обхваща ограничен спектър от съдебното сътрудничество по наказателноправни въпроси по отношение на доказателствата. Поради ограничения му обхват компетентните органи можеха да избират дали да използват новия режим или процедурите за правна взаимопомощ, които при всички случаи остават приложими за доказателствата, попадащи извън обхвата на ЕЗПД.
(5)
След приемането на рамкови решения 2003/577/ПВР и 2008/978/ПВР стана ясно, че съществуващата рамка за събиране на доказателства е твърде разпокъсана и усложнена. Ето защо е необходим нов подход.
(6)
В Стокхолмската програма, приета от Европейският съвет на 10 - 11 декември 2009 г., Европейският съвет намери, че следва да продължи работата за установяване на цялостна система за събиране на доказателства при дела с трансгранично измерение въз основа на принципа на взаимно признаване. Европейският съвет посочи, че действащите понастоящем инструменти в тази област съставляват фрагментиран режим и е необходим нов подход, който да се основава на принципа на взаимно признаване, но същевременно да е съобразен и с гъвкавостта на традиционната система за правна взаимопомощ. Поради това Европейският съвет призова за цялостна система, която да замени всички действащи в момента в тази област инструменти, включително Рамково решение 2008/978/ПВР, и което да обхваща, доколкото е възможно, всички видове доказателства, да съдържа срокове за изпълнение и да ограничава максимално основанията за отказ.
(7)
Този нов подход се основава на един-единствен инструмент, наречен Европейска заповед за разследване (ЕЗР). ЕЗР следва да се издава с цел да се извършат едно или няколко конкретни процесуално-следствени действия за събиране на доказателства в държавата, изпълняваща ЕЗР („изпълняващата държава“). Това включва получаването на доказателства, с които изпълняващият орган вече разполага.
(8)
ЕЗР следва да има хоризонтален обхват и поради това следва да се отнася за всички процесуално-следствени действия, насочени към събиране на доказателства. Въпреки това създаването на съвместен екип за разследване и събирането на доказателства в рамките на такъв екип изисква специфични правила, които е по-добре да се уредят отделно. Ето защо, без да се засяга прилагането на настоящата директива, съществуващите инструменти следва да продължат да се прилагат за този вид процесуално-следствено действие.
(9)
Настоящата директива не се прилага за трансграничното наблюдение, както е посочено в Конвенцията за прилагане на Шенгенското споразумение (4).
(10)
ЕЗР следва да се съсредоточи върху процесуално-следственото действие, което трябва да бъде извършено. Издаващият орган е в най-подходяща позиция да решава, въз основа на известните му данни относно съответното разследване, кое процесуално-следствено действие да бъде използвано. Изпълняващият орган обаче следва, когато е възможно, да използва друг вид процесуално-следствено действие, ако посоченото действие не съществува в неговото национално право или не би било използвано при сходен национален случай. Възможността да се използва или не дадено процесуално-следствено действие следва да се отнася за случаите, когато посоченото процесуално-следствено действие съществува в правото на изпълняващата държава, но може да се използва законосъобразно само в определени случаи, като например когато действието може да се извършва само по отношение на престъпления с определена степен на тежест, срещу лица, които вече са заподозрени в определена степен или със съгласието на засегнатото лице. Изпълняващият орган може да прибегне и до друг вид процесуално-следствено действие, когато с него ще бъде постигнат същият резултат, както с процесуално-следственото действие, посочено в ЕЗР, но със средства, нарушаващи в по-малка степен основни права на засегнатото лице.
(11)
ЕЗР следва да бъде предпочетена, когато изпълнението на дадено процесуално-следствено действие изглежда пропорционално, подходящо и приложимо в съответния случай. Следователно издаващият орган следва да се увери, че търсените доказателства са необходими и пропорционални за целта на производството, че избраното процесуално-следствено действие е необходимо и пропорционално с оглед събирането на тези доказателства и че ЕЗР следва да бъде издадена, за да се привлече друга държава членка към събирането на тези доказателства. Същата преценка следва да се осъществява при процедурата по потвърждаване, когато съгласно настоящата директива се изисква потвърждаване на ЕЗР. Изпълнението на ЕЗР не следва да бъде отказвано на основания, различни от определените в настоящата директива. При все това изпълняващият орган следва да има право да избере процесуално-следствено действие, което нарушава неприкосновеността в по-малка степен, отколкото посоченото в съответната ЕЗР действие, при условие че с него могат да бъдат постигнати сходни резултати.
(12)
При издаването на ЕЗР издаващият орган следва да обърне специално внимание на осигуряването на пълно зачитане на правата, залегнали в член 48 от Хартата за основните права на Европейския съюз (Хартата). Презумпцията за невиновност и правата на защитата в наказателното производство са крайъгълен камък на основните права, признати в Хартата, в областта на наказателното правосъдие. Всяко ограничаване на тези права в резултат на процесуално-следствено действие, разпоредено в съответствие с настоящата директива, следва да отговаря напълно на изискванията, установени в член 52 от Хартата, по отношение на необходимостта, пропорционалността и целите, които то би трябвало да преследва, по-специално защитата на правата и свободите на други лица.
(13)
С цел осигуряване предаването на ЕЗР на компетентния орган на изпълняващата държава, издаващият орган може да използва всички възможни или подходящи средства за предаване, например защитената телекомуникационна система на Европейската съдебна мрежа, Евроюст или други канали, използвани от съдебните или правоприлагащите органи.
(14)
Когато правят декларация относно езиковия режим, държавите-членки се насърчават да включват поне един език, който се използва широко в Съюза и е различен от официалния(те) им език(ци).
(15)
Настоящата директива следва да се изпълнява, като се вземат предвид директиви 2010/64/ЕС (5), 2012/13/ЕС (6) и 2013/48/ЕС (7) на Европейския парламент и на Съвета, които се отнасят до процесуалните права в наказателното производство.
(16)
Непринудителни процесуално-следствени действия биха могли да бъдат например действия, които не нарушават правото на неприкосновеност на личния живот или правото на собственост в зависимост от националното право.
(17)
Принципът ne bis in idem е основополагащ принцип в правото на Съюза, както е признат в Хартата и развит в съдебната практика на Съда на Европейския съюз. Поради това изпълняващият орган следва да има правото да откаже изпълнение на ЕЗР, ако изпълнението би било в противоречие с този принцип. Предвид предварителния характер на производството, което е в основата на ЕЗР, изпълнението ѝ не следва да подлежи на отказ, когато има за цел да се установи дали има евентуален конфликт с принципа ne bis in idem, или когато издаващият орган е дал гаранции, че доказателствата, прехвърлени в резултат на изпълнението на ЕЗР, няма да бъдат използвани за наказателно преследване или налагане на наказание на лице, срещу което има приключило дело в друга държава-членка въз основа на същите факти.
(18)
Както други инструменти за взаимно признаване настоящата директива не води до изменение на задължението за спазване на основните права и основните правни принципи, залегнали в член 6 от Договора за Европейския съюз (ДЕС) и в Хартата. За да стане по-ясно това, в текста е включена специална разпоредба.
(19)
Създаването на пространство на свобода, сигурност и правосъдие в рамките на Съюза се основава на взаимното доверие и на презумпцията за спазване от другите държави-членки на правото на Съюза, и по-специално на основните права. Тази презумпция обаче е оборима. Следователно, ако има сериозни основания да се счита, че изпълнението на дадено процесуално-следствено действие, посочено в ЕЗР, би довело до нарушаването на основно право на засегнатото лице и че изпълняващата държава няма да изпълни задълженията си във връзка със защитата на основните права, признати в Хартата, изпълнението на ЕЗР следва да бъде отказано.
(20)
Следва да е възможно да се откаже ЕЗР, когато признаването или изпълнението ѝ в изпълняващата държава би довело до нарушаване на имунитет или привилегия в същата държава. Няма общо определение на това какво представлява имунитет или привилегия в правото на Съюза; затова точното определяне на тези понятия е оставено на националното право, което може да включва защитен механизъм, приложим за медицинските и юридическите професии, но не следва да се тълкува по начин, противоречащ на задължението да се премахнат някои основания за отказ, както се предвижда в Протокола към Конвенцията за взаимопомощ по наказателноправни въпроси между държавите - членки на Европейския съюз (8). Тези основания могат да включват и правила относно свободата на печата и свободата на изразяване в други медии, макар те да не се смятат непременно за привилегии или имунитети.
(21)
Необходимо е да се определят срокове, за да се гарантира бързо, ефективно и последователно сътрудничество между държавите-членки по наказателноправни въпроси. Решение за признаване или изпълнение следва да се приема, а самото изпълнение на процесуално-следственото действие да се извършва със същата бързина и степен на приоритет, както при сходни национални случаи. Следва да се определят крайни срокове, за да се гарантира вземане на решение или съответно изпълнение в разумни срокове или за да се спазят процесуалните изисквания в издаващата държава.
(22)
Наличните правни средства за защита срещу ЕЗР следва да бъдат най-малкото равностойни на тези, които са на разположение при национално дело срещу съответното процесуално-следствено действие. В съответствие с националното си право държавите-членки следва да осигурят приложимостта на тези правни средства за защита, включително като информират своевременно всяка заинтересована страна за възможностите и реда и условията за използването им. В случаите, когато срещу ЕЗР са повдигнати възражения от заинтересована страна в изпълняващата държава по отношение на материалноправните основания за издаване на ЕЗР, е препоръчително информацията за оспорването да бъде предадена на издаващия орган, а заинтересованата страна да бъде съответно информирана.
(23)
Разноските, направени на територията на изпълняващата държава във връзка с изпълнението на ЕЗР, следва да се поемат изключително от тази държава в съответствие с. общия принцип за взаимно признаване. Изпълнението на ЕЗР обаче може да доведе до извънредно високи разходи за изпълняващата държава. Такива извънредно високи разходи могат да бъдат направени например за сложни експертни становища или за мащабни полицейски операции или за свързани с наблюдение дейности, провеждани в рамките на дълъг период. Тези разходи не следва да възпрепятства изпълнението на ЕЗР и издаващият и изпълняващият орган следва да се стремят да установят кои разходи следва да бъдат счетени за извънредно високи. Въпросът за разходите може да бъде предмет на консултации между издаващата и изпълняващата държава и е препоръчително този въпрос да бъде разрешен по време на етапа на консултации. Като последна възможност, издаващият орган може да реши да оттегли ЕЗР или да продължи нейното действие и частта от разходите, сметната от изпълняващата държава едновременно за извънредно висока и абсолютно необходима в хода на производството, следва да бъде поета от издаващата държава. Този механизъм следва да не представлява допълнително основание за отказ и в никакъв случай не следва да се използва неправомерно с цел забавяне или възпрепятстване на изпълнението на ЕЗР.
(24)
ЕЗР установява единен режим за събиране на доказателства. За определени видове процесуално-следствени действия обаче са необходими допълнителни правила, които следва да бъдат посочени в ЕЗР, например за временното предаване на задържани лица, разпитите чрез видеоконференция или телефонна конференция получаване на информация, свързана с банкови сметки или банкови транзакции, контролирани доставки или разследване под прикритие. Процесуално-следствени действия, които са свързани със събиране на доказателства в реално време, непрекъснато и в продължение на определен период, следва да бъдат обхванати от ЕЗР, но когато е необходимо, издаващата държава и изпълняващата държава следва да се споразумеят за практическите договорености, така че да се отчетат различията в националното право на тези държави.
(25)
С настоящата директива се определят правила за провеждане на процесуално-следствено действие за събиране на доказателства на всички етапи от наказателното производство, включително в съдебното производство, ако е необходимо с участие на засегнатото лице. Така например ЕЗР може да бъде издадена за временното предаване на засегнатото лице към издаващата държава или за извършването на разпит чрез видеоконференция. Когато обаче лицето трябва да бъде предадено на друга държава-членка за целите на наказателното преследване, включително за изправяне на лицето пред съд, следва да бъде издадена европейска заповед за арест (ЕЗА) в съответствие с Рамково решение 2002/584/ПВР на Съвета (9).
(26)
С цел гарантиране на пропорционалното използване на дадена ЕЗА издаващият орган следва да прецени дали ЕЗР би била ефективно и пропорционално средство за провеждането на наказателното производство. Издаващият орган следва да прецени по-специално дали издаването на ЕЗР за разпит на заподозряно или обвиняемо лице чрез видеоконференция би могло да послужи като ефективна алтернатива.
(27)
ЕЗР може да бъде издадена с цел да се получат доказателства за сметките в банка или друга небанкова финансова институция на лице - обект на наказателно производство, независимо от техния характер. Тази възможност следва да се разбира в широк смисъл, като обхващаща не само заподозрените или обвиняемите лица, но и всяко друго лице, по отношение на което компетентните органи считат, че подобна информация е необходима в хода на наказателното производство.
(28)
Навсякъде в настоящата директива терминът „финансови институции“ следва да се разбира съгласно съответното определение в член 3 от Директива 2005/60/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (10).
(29)
Когато ЕЗР се издава с цел получаване на „данни“ за конкретна сметка, под „данни“ следва да се разбира най-малко името и адресът на титуляря на сметката, данните за наличие на упълномощаване във връзка със сметката или всякакви други данни или документи, представени от титуляря на сметката при откриването й и които все още се съхраняват от банката.
(30)
Възможностите за сътрудничество съгласно настоящата директива във връзка с прихващането на далекосъобщения следва да не се ограничават до съдържанието на далекосъобщенията, а биха могли да включват и събирането на данни за трафика и местонахождението, свързани с такива далекосъобщения, което да даде възможност на компетентните органи да издават ЕЗР с цел получаване на данни за далекосъобщенията, които нарушават неприкосновеността в по-малка степен. ЕЗР, издадена с цел да се получат данни за трафика във времето и местонахождението във връзка с далекосъобщения за минали периоди, следва да се третира съгласно общия режим, приложим за изпълнение на ЕЗР и може да се разглежда като принудително процесуално-следствено действие в зависимост от правото на изпълняващата държава.
(31)
Когато няколко държави-членки са в състояние да окажат необходимата техническа помощ, ЕЗР следва да се изпрати само на една от тях, като с приоритет следва да се ползва държавата-членка, където се намира засегнатото лице. Държавите-членки, в които се намира субектът на прихващането, и чиято техническа помощ не е необходима за извършване на прихващането, следва да бъдат уведомени за това в съответствие с настоящата директива. При все това, когато не може да бъде получена техническа помощ само от една държава-членка, ЕЗР може да бъде предадена на повече от една изпълняваща държава.
(32)
В ЕЗР, съдържаща искане за прихващане на далекосъобщения, издаващият орган следва да предостави на изпълняващия орган достатъчно информация като подробности за разследваното престъпно поведение, за да даде възможност на изпълняващия орган да прецени дали съответното процесуално-следствено действие би било разрешено при сходен национален случай.
(33)
Държавите-членки следва да имат предвид, че е важно да създадат условия доставчикът на услуги - оператор на обществено достъпни телекомуникационни мрежи и услуги на територията на засегнатата държава-членка, да е в състояние да предоставя техническа помощ, за да се улесни сътрудничеството съгласно настоящия инструмент във връзка със законосъобразното прихващане на далекосъобщения.
(34)
Поради обхвата си настоящата директива урежда само временни мерки с цел събиране на доказателства. В това отношение следва да се подчертае, че всяка вещ, включително финансови активи, може да бъде обект на различни временни мерки в хода на наказателното производство, не само с цел събиране на доказателства, но и с цел конфискация. Разграничаването между двата вида цели на временните мерки невинаги е очевидно и целта на дадена временна мярка може да се промени в хода на производството. Поради тази причина от решаващо значение е да се поддържа безпроблемна връзка между различните инструменти, приложими в тази област. Освен това по същата причина преценката дали дадена вещ ще се използва като доказателство и съответно ще бъде обект на ЕЗР следва да се оставят на издаващия орган.
(35)
Когато се прави позоваване на взаимопомощ в съответните международни правни инструменти, като например в конвенциите, сключени в рамките на Съвета на Европа, следва да се приема, че настоящата директива се прилага с предимство пред тези конвенции между държавите-членки, обвързани от нея.
(36)
Категориите престъпления, изброени в приложение Г, следва да се тълкуват по последователен начин с тяхното тълкуване съгласно съществуващите правни инструменти за взаимно признаване.
(37)
Съгласно Съвместната политическа декларация на държавите-членки и на Комисията относно обяснителните документи от 28 септември 2011 г. (11) държавите-членки са поели ангажимент в обосновани случаи да прилагат към съобщението за своите мерки за транспониране един или повече документи, обясняващи връзката между елементите на дадена директива и съответстващите им части от националните инструменти за транспониране. По отношение на настоящата директива Европейският парламент и Съветът смятат, че предоставянето на тези документи е обосновано.
(38)
Доколкото целта на настоящата директива, а именно взаимното признаване на решения, взети с оглед събирането на доказателства, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите-членки, а поради обхвата и последиците си може да бъде по-добре постигната на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от ДЕС. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящата директива не надхвърля необходимото за постигане на тази цел.
(39)
Настоящата директива зачита основните права и съблюдава принципите, признати в член 6 от ДЕС и в Хартата, и по-специално в дял VI от нея, в международното право и международните споразумения, по които Съюзът или всички държави-членки са страна, включително Европейската конвенция за защита на правата на човека и основните свободи, както и в конституциите на държавите-членки в съответното им приложно поле. Никоя разпоредба в настоящата директива не може да бъде тълкувана като забраняваща отказа да се изпълни ЕЗР, когато въз основа на обективни елементи има основания да се смята, че ЕЗР е издадена с цел наказателно преследване или наказание на лице въз основа на неговия пол, расова или етническа принадлежност, религия, сексуална ориентация, националност, език или политически убеждения, или когато положението на лицето може да бъде застрашено на някое от тези основания.
(40)
Защитата на физически лица във връзка с обработването на лични данни е основно право. В съответствие с член 8, параграф 1 от Хартата и член 16, параграф 1 от ДФЕС всеки има право на защита на личните си данни.
(41)
При прилагането на настоящата директива държавите-членки следва да предвидят прозрачни политики по отношение на обработката на личните данни и упражняване от субектите на данни на техните права на правни средства за защита на личните им данни.
(42)
Личните данни, получени по силата на настоящата директива, следва да бъдат обработвани, само когато това е необходимо и пропорционално на целите за предотвратяване, разследване, разкриване или наказателно преследване на престъпления или изпълнение на наказания и упражняване на правата на защита. Само оправомощени лица следва да имат достъп до информацията, съдържаща лични данни, което може да бъде постигнато чрез процедури на идентификация.
(43)
В съответствие с член 3 от Протокол № 21 относно позицията на Обединеното кралство и Ирландия по отношение на пространството на свобода, сигурност и правосъдие, приложен към ДЕС и към ДФЕС, Обединеното кралство е нотифицирало желанието си да участва в приемането и прилагането на настоящата директива.
(44)
В съответствие с членове 1 и 2, и с член 4а, параграф 1 от Протокол № 21 относно позицията на Обединеното кралство и Ирландия по отношение на пространството на свобода, сигурност и правосъдие, приложен към ДЕС и към ДФЕС и без да се засяга член 4 от посочения протокол, Ирландия не участва в приемането на настоящата директива и не е обвързана от нея, нито от нейното прилагане.
(45)
В съответствие с членове 1 и 2 от Протокол № 22 относно позицията на Дания, приложен към ДЕС и към ДФЕС, Дания не участва в приемането на настоящата директива и не е обвързана от нея, нито от нейното прилагане.
(46)
Европейският надзорен орган за защита на данните представи становище на 5 октомври 2010 г. (12) въз основа на член 41, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 45/2001 на Европейския парламент и на Съвета (13),
ПРИЕХА НАСТОЯЩАТА ДИРЕКТИВА:
ГЛАВА I
ЕВРОПЕЙСКА ЗАПОВЕД ЗА РАЗСЛЕДВАНЕ
Член 1
Европейска заповед за разследване и задължение за изпълнението ѝ
1. Европейска заповед за разследване (ЕЗР) е съдебно решение, което е било издадено или потвърдено от съдебен орган на държава-членка („издаващата държава“), за извършване на едно или няколко конкретно(и) процесуално-следствено(и) действие(я) в друга държава-членка („изпълняващата държава“) с оглед получаване на доказателства в съответствие с настоящата директива.
ЕЗР може да бъде издадена и за получаване на доказателства, които вече са на разположение на компетентните органи на изпълняващата държава.
2. Държавите-членки изпълняват ЕЗР въз основа на принципа на взаимно признаване и в съответствие с настоящата директива.
3. Издаването на ЕЗР може да бъде поискано от заподозряно или обвиняемо лице или от адвокат от негово име в рамките на приложимите права на защита в съответствие с националното наказателно-процесуално право.
4. Настоящата директива няма за последица изменение на задължението за спазване на основните права и правни принципи, залегнали в член 6 от ДЕС, включително правата на защита на лицата, които са субекти на наказателно производство, и не засяга задълженията, възложени на съдебните органи в това отношение.
Член 2
Определения
За целите на настоящата директива се прилагат следните определения:
а)
„издаваща държава“ означава държавата-членка, в която е издадена ЕЗР;
б)
„изпълняваща държава“ означава държавата-членка, изпълняваща ЕЗР, в която ще се извършва процесуално-следственото действие;
в)
„издаващ орган“ означава:
i)
съдия, съд, съдия-следовател или прокурор, компетентен по разглеждания случай; или
ii)
друг компетентен орган, определен от издаващата държава, който в съответния случай действа в качеството си на разследващ орган в наказателното производство и е компетентен да разпорежда събирането на доказателства в съответствие с националното право. Освен това, преди да бъде предадена на изпълняващия орган, ЕЗР се потвърждава след проверка на съответствието ѝ с условията за издаване на ЕЗР по настоящата директива, по-специално условията, посочени в член 6, параграф 1 от настоящата директива, от съдия, съд, съдия-следовател или прокурор в издаващата държава. Когато ЕЗР е потвърдена от съдебен орган, този орган може също да бъде разглеждан като издаващ орган за целите на предаването на ЕЗР;
г)
„изпълняващ орган“ означава орган, който е компетентен да признае ЕЗР и да осигури нейното изпълнение в съответствие с настоящата директива и с процедурите, приложими при сходен национален случай. Такива процедури може да изискват съдебно разрешение в изпълняващата държава, когато това е предвидено в националното ѝ право.
Член 3
Обхват на ЕЗР
ЕЗР обхваща всички процесуално-следствени действия с изключение на създаването на съвместен екип за разследване и събирането на доказателства в рамките на такъв екип, както е предвидено в член 13 от Конвенцията за взаимопомощ по наказателноправни въпроси между държавите - членки на Европейския съюз, (14) („Конвенцията“) и в Рамково решение 2002/465/ПВР на Съвета (15), освен за целите на прилагането съответно на член 13, параграф 8 от Конвенцията и на член 1, параграф 8 от Рамковото решение.
Член 4
Видове производства, за които може да бъде издадена ЕЗР
ЕЗР може да бъде издадена:
а)
във връзка с наказателни производства, образувани от съдебен орган или които може да бъдат образувани пред съдебен орган за престъпление съгласно националното право на издаващата държава;
б)
в производства, образувани от административни органи във връзка с деяния, които са наказуеми съгласно националното право на издаващата държава, поради факта, че съставляват правонарушения, и където решението може да доведе до образуване на производство пред съд, компетентен по-специално по дела от наказателен характер;
в)
по производства, образувани от съдебни органи във връзка с деяния, които са наказуеми съгласно националното право на издаващата държава, поради факта, че съставляват правонарушения и където решението може да доведе до образуване на производство пред съд, компетентен по-специално по дела от наказателен характер; и
г)
във връзка с производства, посочени в букви а), б) и в), които се отнасят до престъпления или нарушения, за които юридическо лице може да носи отговорност или да му бъде наложена санкция в издаващата държава.
Член 5
Съдържание и форма на ЕЗР
1. ЕЗР, съдържаща се във формуляра, предвиден в приложение А, се попълва и подписва, а съдържанието ѝ се заверява като вярно и точно от издаващия орган.
ЕЗР съдържа по-конкретно следната информация:
а)
данни за издаващия орган и, ако е приложимо, за потвърждаващия орган;
б)
предмета и основанията за ЕЗР;
в)
необходимата налична информация относно засегнатото(ите) лице(а);
г)
описание на престъпното деяние, което е предмет на разследване или производство, и на приложимите разпоредби на наказателното право на издаващата държава;
д)
описание на исканото(ите) процесуално-следствено(и) действие(я) и доказателствата, които трябва да бъдат събрани.
2. Всяка държава-членка посочва кой(и) от официалните езици на институциите на Съюза, освен официалния(те) език(ци) на съответната държава-членка, може(гат) да се използва(т) за съставяне или превод на ЕЗР, когато съответната държава-членка е изпълняваща държава.
3. Компетентният орган на издаващата държава превежда ЕЗР, установена в приложение А, на официален език на изпълняващата държава или на друг език, посочен от изпълняващата държава, в съответствие с параграф 2 от настоящия член.
ГЛАВА II
ПРОЦЕДУРИ И ГАРАНЦИИ ЗА ИЗДАВАЩАТА ДЪРЖАВА
Член 6
Условия за издаване и предаване на ЕЗР
1. Издаващият орган може да издаде ЕЗР само, ако са изпълнени следните условия:
а)
издаването на ЕЗР е необходимо и пропорционално на целта на производствата, посочени в член 4, като се отчитат правата на заподозряното или обвиняемото лице; и
б)
процесуално-следственото(ите) действие(я), посочено(и) в ЕЗР, би(ха) могло(ли) да бъде(ат) разпоредено(и) при същите условия в сходен национален случай.
2. Условията, посочени в параграф 1, се преценяват от издаващия орган за всеки отделен случай.
3. Когато изпълняващият орган има основания да счита, че условията, посочени в параграф 1 не са изпълнени, той може да се консултира с издаващия орган за важността на изпълнението на ЕЗР. След тази консултация издаващият орган може да реши да оттегли ЕЗР.
Член 7
Предаване на ЕЗР
1. Попълнената в съответствие с член 5 ЕЗР се предава от издаващия орган на изпълняващия орган по начин, даващ възможност за писмено документиране при условия, които позволяват на изпълняващата държава да установи автентичността.
2. Цялата по-нататъшна официална комуникация се осъществява пряко между издаващия орган и изпълняващия орган.
3. Без да се засяга член 2, буква г), всяка държава-членка може да определи централен орган или, когато правната ѝ система предвижда това, повече от един централен орган, който да подпомага компетентните органи. Държавата-членка може, ако е необходимо с оглед организацията на нейната съдебна система, да възложи на централния(те) си орган(и) административното предаване и получаване на ЕЗР, както и друга свързана с тях официална кореспонденция.
4. Издаващият орган може да предаде ЕЗР чрез телекомуникационната система на Европейската съдебна мрежа (EJN), създадена със Съвместно действие 98/428/ПВР на Съвета (16).
5. Ако изпълняващият орган е неизвестен, издаващият орган прави всички необходими проучвания, включително чрез звената за контакт на EJN, за да получи тази информация от изпълняващата държава.
6. Когато получилият ЕЗР орган в изпълняващата държава не е компетентен да я признае или да предприеме необходимите действия за нейното изпълнение, той изпраща ЕЗР по служебен път до изпълняващия орган и уведомява издаващия орган за това.
7. Всички трудности, свързани с предаването или автентичността на всеки документ, необходим за изпълнението на ЕЗР, се преодоляват чрез преки контакти между участващите издаващ и изпълняващ орган или, когато е необходимо, със съдействието на централните органи на държавите членки.
Член 8
ЕЗР, свързана с предходна ЕЗР
1. Когато издаващият орган издава ЕЗР, която допълва предходна ЕЗР, той посочва това обстоятелство в ЕЗР, в раздел Г от формуляра, предвиден в приложение А.
2. Когато издаващият орган участва в изпълнението на ЕЗР в изпълняващата държава в съответствие с член 9, параграф 4, той може, без да се засягат уведомленията, направени съгласно член 33, параграф 1, буква в), да адресира ЕЗР, която допълва предходна ЕЗР, пряко до изпълняващия орган, докато се намира в тази държава.
3. ЕЗР, която допълва предходна ЕЗР, се заверява в съответствие с член 5, параграф 1, първа алинея, и когато е приложимо, се потвърждава в съответствие с член 2, буква в).
ГЛАВА III
ПРОЦЕДУРИ И ГАРАНЦИИ ЗА ИЗПЪЛНЯВАЩАТА ДЪРЖАВА
Член 9
Признаване и изпълнение
1. Изпълняващият орган признава ЕЗР, предадена в съответствие с настоящата директива, без да изисква допълнителни формалности и прави необходимото за нейното изпълнение по същия начин и при същите условия и ред, както ако въпросното процесуално-следствено действие е било разпоредено от орган на изпълняващата държава, освен ако този орган реши да се позове на някое от основанията за непризнаване или неизпълнение или на някое от основанията за отлагане, предвидени в настоящата директива.
2. Изпълняващият орган спазва формалностите и процедурите, изрично посочени от издаващия орган, освен ако в настоящата директива не е предвидено друго и ако тези формалности и процедури не противоречат на основните принципи на правото на изпълняващата държава.
3. Когато изпълняващ орган получи ЕЗР, която не е била издадена от издаващ орган съгласно посоченото в член 2, буква в), изпълняващият орган връща тази ЕЗР на издаващата държава.
4. Издаващият орган може да поиска един или повече органи на издаващата държава да участват в изпълнението на ЕЗР в подкрепа на компетентните органи на изпълняващата държава, до степента, до която определените органи на издаващата държава биха могли да вземат участие в изпълнението на процесуално-следственото(ите) действие(я), посочено(и) в ЕЗР в сходен национален случай. Изпълняващият орган спазва това изискване, ако това участие не противоречи на основните принципи на правото на изпълняващата държава или не накърнява нейни основни интереси в областта на националната сигурност.
5. Органите на издаващата държава, които се намират в изпълняващата държава, са подчинени на правото на изпълняващата държава по време на изпълнението на ЕЗР. Те не могат да имат каквито и да било правомощия за правоприлагане на територията на изпълняващата държава, освен ако упражняването на такива правомощия на територията на изпълняващата държава е в съответствие с правото на изпълняващата държава и до степента, до която издаващият и изпълняващият орган са се договорили.
6. Издаващият орган и изпълняващият орган могат да се консултират взаимно по всякакви подходящи начини, с оглед да се улесни ефикасното прилагане на настоящия член.
Член 10
Избор на друг вид процесуално-следствено действие
1. Изпълняващият орган при възможност прибягва до процесуално-следствено действие, различно от предвиденото в ЕЗР, когато:
а)
посоченото в ЕЗР процесуално-следствено действие не съществува според правото на изпълняващата държава; или
б)
процесуално-следственото действие, посочено в ЕЗР, не би могло да се използва в сходен национален случай.
2. Без да се засяга член 11, параграф 1 не се прилага за следните процесуално-следствени действия, които трябва винаги да могат да се използват съгласно правото на изпълняващата държава:
а)
получаване на информация или доказателства, с които изпълняващият орган вече разполага, и информацията или доказателствата биха могли да бъдат получени в съответствие с правото на изпълняващата държава в рамките на наказателно производство или за целите на ЕЗР;
б)
получаване на информация, съдържаща се в базите данни на полицейски или съдебни органи и до която изпълняващият орган има пряк достъп в рамките на наказателно производство;
в)
разпит на свидетел, вещо лице, пострадал, заподозряно или обвиняемо лице или трета страна на територията на изпълняващата държава;
г)
всяко непринудително процесуално-следствено действие, определено в правото на изпълняващата държава;
д)
установяване на самоличността на лица, притежаващи абонамент за даден телефонен номер или IP адрес.
3. Изпълняващият орган може също така да прибегне до процесуално-следствено действие, различно от посоченото в ЕЗР, когато с процесуално-следственото действие, избрано от изпълняващия орган, ще бъде постигнат същият резултат, но със средства, нарушаващи неприкосновеността на лицето в по-малка степен, отколкото процесуално-следственото действие, посочено в ЕЗР.
4. Когато изпълняващият орган реши да се възползва от посочената в параграфи 1 и 3 възможност, той най-напред уведомява издаващия орган, който може да реши да оттегли или да допълни ЕЗР.
5. Когато, в съответствие с параграф 1, посоченото в ЕЗР процесуално-следствено действие не съществува съгласно правото на изпълняващата държава или не би било на разположение в сходен национален случай и когато не е налице никакво друго процесуално-следствено действие, с което би бил постигнат същият резултат, както с исканото процесуално-следствено действие, изпълняващият орган уведомява издаващия орган, че не е възможно да бъде оказана исканата помощ.
Член 11
Основания за непризнаване или неизпълнение
1. Без да се засяга член 1, параграф 4, признаването или изпълнението на ЕЗР може да бъде отказано в изпълняващата държава, когато:
а)
съществува имунитет или привилегия съгласно правото на изпълняващата държава, което прави невъзможно изпълнението на ЕЗР, или когато са налице правила относно определянето и ограничаването на наказателната отговорност във връзка със свободата на печата и свободата на изразяване в други медии, които правят невъзможно изпълнението на ЕЗР;
б)
в конкретен случай изпълнението на ЕЗР би навредило на основните интереси на националната сигурност, би застрашило източника на информацията или би наложило използването на класифицирана информация, свързана със специални разузнавателни дейности;
в)
ЕЗР е издадена във връзка с производства, посочени в член 4, букви б) и в), и процесуално-следственото действие не би било разрешено съгласно правото на изпълняващата държава при сходен национален случай;
г)
изпълнението на ЕЗР би било в противоречие с принципа ne bis in idem;
д)
ЕЗР се отнася за престъпление, за което се твърди, че е извършено извън територията на издаващата държава и изцяло или отчасти на територията на изпълняващата държава и деянието, във връзка с което е издадена ЕЗР, не съставлява престъпление в изпълняващата държава;
е)
съществуват сериозни основания да се смята, че изпълнението на процесуално-следственото действие, посочено в ЕЗР, би било несъвместимо със задълженията на изпълняващата държава съгласно член 6 от ДЕС и Хартата;
ж)
деянието, за което е издадена ЕЗР, не съставлява престъпление по правото на изпълняващата държава, освен ако ЕЗР не се отнася за престъпление, попадащо в категориите престъпления, изброени в приложение Г, съгласно посоченото от издаващия орган в ЕЗР, ако последното е наказуемо в издаващата държава с лишаване от свобода или мярка, изискваща задържане на лицето с максимален срок от не по-малко от три години; или
з)
прилагането на процесуално-следственото действие, посочено в ЕЗР, е ограничено съгласно правото на изпълняващата държава до определен списък или категория престъпления или до престъпления, за които са предвидени наказания с определен праг, които не включват посоченото в ЕЗР престъпление.
2. Параграф 1, буква ж) и буква з) не се прилагат за процесуално-следствените действия, посочени в член 10, параграф 2.
3. Когато ЕЗР се отнася до престъпление, свързано с данъци или такси, мита и валутен обмен, изпълняващият орган не може да откаже признаване или изпълнение на основание, че правото на изпълняващата държава не предвижда същия вид данък или такса или че то не съдържа разпоредби за същите видове данъци, такси, мита и валутен обмен като правото на издаващата държава.
4. В случаите, посочени в параграф 1, букви а), б), г), д) и е), преди да вземе решение да не признае или да не изпълни ЕЗР изцяло или отчасти, изпълняващия орган провежда чрез подходящи средства консултации с издаващия орган и, когато е уместно, изисква от издаващия орган да предостави необходимата допълнителна информация без забавяне.
5. В случая, посочен в параграф 1, буква а) и когато отнемането на привилегията или имунитета е от компетентността на орган на изпълняващата държава, изпълняващият орган отправя искане към въпросния орган да упражни това правомощие незабавно. Когато отнемането на привилегията или имунитета е от компетентността на орган на друга държава или на международна организация, издаващият орган е този, който следва да поиска от съответния орган да упражни това правомощие.
Член 12
Срокове за признаване или изпълнение
1. Решението за признаване или изпълнение се взема и процесуално-следственото действие се извършва със същата бързина и степен на приоритет, както в сходни национални случаи, и при всички случаи в предвидените в настоящия член срокове.
2. Когато издаващият орган е посочил в ЕЗР, че поради определените процесуални срокове, тежестта на престъплението или други особено спешни обстоятелства е необходим по-кратък срок от предвидените в настоящия член, или ако издаващият орган е посочил в ЕЗР, че процесуално-следственото действие трябва да бъде извършено на конкретна дата, изпълняващият орган се съобразява с това изискване във възможно най-голяма степен.
3. Изпълняващият орган взема решението за признаването или изпълнението на ЕЗР възможно най-бързо и, без да се засяга параграф 5, не по-късно от 30 дни след получаването на ЕЗР от компетентния изпълняващ орган.
4. Освен ако са налице основания за отлагане по член 15 или изпълняващата държава вече разполага с доказателствата, указани в посоченото в ЕЗР процесуално-следствено действие, изпълняващият орган извършва процесуално-следственото действие без забавяне и без да се засяга параграф 5 не по-късно от 90 дни, след като е взето решението, посочено в параграф 3.
5. Когато в определен случай не е практически възможно компетентният изпълняващ орган да спази посочения в параграф 3 срок или посочената в параграф 2 конкретна дата, той уведомява без забавяне компетентния орган на издаващата държава по какъвто и да е наличен начин, като посочва причините за забавянето и приблизителното време, необходимо за вземане на решението. В такъв случай посоченият в параграф 3 срок може да бъде удължен с най-много 30 дни.
6. Когато в определен случай не е практически възможно компетентният изпълняващ орган да спази посочения в параграф 4 срок, той уведомява без забавяне компетентния орган на издаващата държава по какъвто и да е наличен начин, като посочва причините за забавянето и провежда консултации с издаващия орган за необходимото време за изпълнение на процесуално-следственото действие.
Член 13
Предаване на доказателства
1. Изпълняващият орган предава на издаващата държава без ненужно забавяне доказателствата, събрани или вече намиращи се на разположение на компетентните органи на изпълняващата държава в резултат от изпълнението на ЕЗР.
Когато в ЕЗР е включено искане за това и ако е възможно съгласно правото на изпълняващата държава, доказателствата се предават незабавно на компетентните органи на издаващата държава, участващи в изпълнението на ЕЗР в съответствие с член 9, параграф 4.
2. Предаването на доказателствата може да бъде спряно в изчакване на решение във връзка с правно средство за защита, освен ако в ЕЗР не са посочени достатъчно основания, че незабавното им предаване е от първостепенно значение за правилното провеждане на разследването или за опазването на индивидуални права. Предаването на доказателствата обаче се спира, ако то би довело до сериозни или необратими вреди на засегнатото лице.
3. При предаването на събраните доказателства изпълняващият орган посочва дали изисква доказателствата да бъдат върнати на изпълняващата държава веднага щом престанат да бъдат необходими на издаващата държава.
4. Когато съответните предмети, документи или данни са от значение и за друго производство, изпълняващият орган може, по изрично искане и след консултации с издаващия орган, временно да предаде доказателствата, при условие че ще бъдат върнати на изпълняващата държава, веднага щом престанат да бъдат необходими на издаващата държава или по всяко друго време или повод, договорени между компетентните органи.
Член 14
Правни средства за защита
1. Държавите-членки гарантират, че за процесуално-следствените действия, посочени в ЕЗР, се прилагат правни средства за защита, равностойни на предвидените при сходен национален случай.
2. Материалноправните основания за издаване на ЕЗР могат да се оспорват само чрез иск, предявен в издаващата държава, без да се засягат гаранциите за основните права в изпълняващата държава.
3. Ако не се нарушава необходимостта от гарантиране поверителността на разследването съгласно член 19, параграф 1, издаващият орган и изпълняващият орган вземат необходимите мерки за осигуряване на информация за наличните възможности по националното право за използване на правни средства за защита, когато те станат приложими, и в своевременен срок, за да могат да бъдат приложени ефективно.
4. Държавите-членки правят необходимото сроковете за търсене на правна защита да са същите като предвидените в сходни национални случаи и да се прилагат по начин, който да гарантира възможността за ефективно упражняване на тези правни средства за защита от заинтересованите страни.
5. Издаващият орган и изпълняващият орган се информират взаимно за правните средства за защита, предявени срещу издаването, признаването или изпълнението на ЕЗР.
6. Оспорването на процесуално-следственото действие не спира изпълнението му, освен ако това не е предвидено в сходни национални случаи.
7. Издаващата държава взема предвид успешното оспорване на признаването или изпълнението на ЕЗР в съответствие с нейното национално право. Без да се засягат националните процедурни правила, държавите-членки гарантират, че в хода на наказателното производство в издаващата държава при оценката на получените чрез ЕЗР доказателства се зачитат правата на защита и правото на справедлив процес.
Член 15
Основания за отлагане на признаването или изпълнението
1. Признаването или изпълнението на ЕЗР може да бъде отложено в изпълняващата държава, когато:
а)
нейното изпълнение може да попречи на висящо наказателно разследване или преследване, докато изпълняващата държава счита това за разумно;
б)
съответните предмети, документи или данни вече се използват в друго производство, докато престанат да бъдат необходими за тази цел
2. Веднага след като отпадне основанието за отлагане, изпълняващият орган предприема незабавно необходимите мерки за изпълнение на ЕЗР и уведомява за това издаващия орган по начин, даващ възможност за писмено документиране.
Член 16
Задължение за информиране
1. Получилият ЕЗР компетентен орган в изпълняващата държава, без забавяне и при всички случаи в рамките на една седмица от получаването на ЕЗР, потвърждава получаването на ЕЗР, като попълни и изпрати формуляра, предвиден в приложение Б.
Когато е определен централен орган в съответствие с член 7, параграф 3, това задължение се прилага както за централния орган, така и за изпълняващия орган, който получава ЕЗР от централния орган.
В случаите, посочени в член 7, параграф 6, това задължение се прилага както за компетентния орган, получил първоначално ЕЗР, така и за изпълняващия орган, на когото последно е предадена ЕЗР.
2. Без да се засяга член 10, параграфи 4 и 5, изпълняващият орган уведомява издаващия орган незабавно чрез всички налични средства, когато:
а)
за изпълняващия орган е невъзможно да вземе решение относно признаването или изпълнението, поради обстоятелството, че формулярът, предвиден в приложение А, е непълен или явно неправилен;
б)
изпълняващият орган, в хода на изпълнение на ЕЗР, счете без по-нататъшни проверки, че може да е уместно да извърши процесуално-следствени действия, които не са били първоначално предвидени или не е можело да бъдат уточнени при издаването на ЕЗР, за да се даде възможност на издаващия орган да предприеме по-нататъшни действия в конкретния случай; или
в)
изпълняващият орган установи, че в конкретния случай не може да спази формалностите и процедурите, изрично посочени от издаващия орган в съответствие с член 9.
По искане на издаващия орган информацията се потвърждава без забавяне по начин, даващ възможност за писмено документиране.
3. Без да се засяга член 10, параграфи 4 и 5 изпълняващият орган информира издаващия орган без забавяне и по начин, даващ възможност за писмено документиране за:
а)
всяко решение, прието съгласно член 10 или член 11;
б)
всяко решение за отлагането на изпълнението или признаването на ЕЗР, основанията за отлагането, и ако е възможно - очакваната продължителност на отлагането.
Член 17
Наказателна отговорност на служителите
Докато се намират на територията на изпълняващата държава в рамките на прилагането на настоящата директива, служителите от издаващата държава се считат за служители на изпълняващата държава по отношение на извършени срещу тях или от тях престъпления.
Член 18
Гражданска отговорност на служителите
1. Когато в рамките на прилагането на настоящата директива служителите на дадена държава-членка се намират на територията на друга държава-членка, първата държава-членка носи отговорност за всякакви вреди, причинени от нейните служители по време на извършваните от тях действия, в съответствие с правото на държавата-членка, на чиято територия те действат.
2. Държавата-членка, на чиято територия е нанесена вредата, посочена в параграф 1, поправя тази вреда съгласно условията, приложими за вреди, причинени от собствените ѝ служители.
3. Държавата-членка, чиито служители са причинили вреди на някое лице на територията на друга държава-членка, възстановява изцяло сумите, които последната държава-членка е платила на пострадалите или на лицата, които са имали правото да ги получат от тяхно име.
4. Без да се засяга упражняването на правата ѝ по отношение на трети страни и с изключение на параграф 3, всяка държава-членка се въздържа в случаи, предвидени в параграф 1, да иска обезщетение за вредите, които е претърпяла от друга държава-членка.
Член 19
Поверителност
1. Всяка държава-членка предприема необходимите мерки, за да гарантира, че при изпълнението на ЕЗР издаващият орган и изпълняващият орган спазват надлежно поверителността на разследването.
2. Изпълняващият орган гарантира в съответствие с националното си право поверителността на фактите и съдържанието на ЕЗР, с изключение на необходимото за изпълнението на процесуално-следственото действие. Ако изпълняващият орган не е в състояние да спази изискването за поверителност, той без забавяне уведомява за това издаващия орган.
3. В съответствие с националното си право и ако изпълняващият орган не е посочил друго, издаващият орган не разкрива доказателства или информация, предоставени от изпълняващия орган, освен до степента, до която тяхното разкриване е необходимо за целите на разследването или производството, описани в ЕЗР.
4. Всяка държава-членка предприема необходимите мерки за това банките да не разкриват на засегнатите клиенти на банката или на трети лица, че на издаващата държава е предадена информация в съответствие с членове 26 и 27 или че се извършва разследване.
Член 20
Защита на личните данни
При изпълнението на настоящата директива държавите-членки гарантират, че личните данни са защитени и могат да бъдат обработвани единствено в съответствие с Рамково решение 2008/977/ПВР на Съвета (17) и принципите на Конвенцията на Съвета на Европа за защита на лицата при автоматизираната обработка на лични данни от 28 януари 1981 г. и Допълнителния протокол към нея.
Достъпът до тези данни се ограничава, без да се засягат правата на субекта на данните. Само оправомощени лица могат да имат достъп до тези данни.
Член 21
Разходи
1. Ако в директивата не е предвидено друго, изпълняващата държава поема всички направени на нейната територия разходи, свързани с изпълнението на ЕЗР.
2. Ако изпълняващият орган сметне, че разходите за изпълнението на ЕЗР могат да се окажат извънредно високи, той може да се консултира с издаващия орган за това дали и как разходите биха могли да бъдат поделени или ЕЗР - изменена.
Изпълняващият орган предварително информира издаващия орган за подробностите относно частта от разходите, смятана за извънредно висока.
3. При извънредни обстоятелства, когато не може да се постигне споразумение по отношение на разходите, посочени в параграф 2, издаващият орган може да реши:
а)
да оттегли частично или изцяло ЕЗР; или
б)
да запази ЕЗР и да покрие частта от разходите, смятана за извънредно висока.
ГЛАВА IV
СПЕЦИФИЧНИ РАЗПОРЕДБИ ВЪВ ВРЪЗКА С ОПРЕДЕЛЕНИ ПРОЦЕСУАЛНО-СЛЕДСТВЕНИ ДЕЙСТВИЯ
Член 22
Временно предаване на издаващата държава на задържани лица с цел извършване на процесуално-следствено действие
1. ЕЗР може да бъде издадена за временното предаване на лице, задържано в изпълняващата държава с цел извършване на процесуално-следствено действие, с оглед на събирането на доказателства, за което се изисква присъствието на това лице на територията на издаващата държава, при условие че лицето бъде върнато обратно в определения от изпълняващата държава срок.
2. В допълнение към основанията за непризнаване или неизпълнение, посочени в член 11, изпълнението на ЕЗР може да бъде отказано и ако:
а)
задържаното лице не даде съгласие; или
б)
вследствие на предаването ще се удължи срокът за задържане на лицето.
3. Без да се засяга параграф 2, буква а), когато изпълняващата държава сметне за необходимо предвид възрастта на лицето или физическото или психическото му състояние, на законния представител на задържаното лице се дава възможност да изрази становище по временното предаване.
4. В случаите, посочени в параграф 1, разрешението за транзитно преминаване на задържаното лице през територията на трета държава-членка („държава-членка на транзитно преминаване“) се предоставя след подаване на заявление, придружено от всички необходими документи.
5. Практическите договорености във връзка с временното предаване на лицето, включително подробностите за условията на неговото задържане в издаващата държава, и датите, до които то трябва да бъде предадено от територията на изпълняващата държава и върнато обратно там, се договарят между издаващата държава и изпълняващата държава, като се прави необходимото да се вземат предвид физическото и психическото състояние на засегнатото лице, както и равнището на сигурност, изисквано в издаващата държава.
6. Предаденото лице остава задържано на територията на издаващата държава и когато е приложимо, на територията на държавата-членка на транзитно преминаване, във връзка с деянията или осъжданията, за които е било задържано в изпълняващата държава, освен ако изпълняващата държава не поиска освобождаването му.
7. Времето, през което лицето е било задържано на територията на издаващата държава, се приспада от срока за задържане, който засегнатото лице изтърпява или ще бъде задължено да изтърпи на територията на изпълняващата държава.
8. Без да се засяга параграф 6, предаденото лице не може да бъде наказателно преследвано или задържано, нито да му бъдат налагани други мерки за ограничаване на личната му свобода в издаващата държава за извършени от него деяния или за осъждания, постановени преди заминаването му от територията на изпълняващата държава и които не са посочени в ЕЗР.
9. Имунитетът, посочен в параграф 8, отпада, ако предаденото лице, след като в продължение на петнадесетдневен непрекъснат срок от датата, на която присъствието му вече не е било необходимо на издаващите органи, е разполагало с възможността да напусне съответната страна:
а)
въпреки това е останало на нейна територия, или
б)
след напускането ѝ се е върнало там.
10. Разходите, свързани с прилагането на настоящия член, се поемат в съответствие с член 21, с изключение на разходите, произтичащи от предаването на лицето към и от издаващата държава, които се поемат от тази държава.
Член 23
Временно предаване към изпълняващата държава на лица, задържани с цел извършване на процесуално-следствено действие
1. ЕЗР може да бъде издадена за временното предаване на лице, задържано в издаващата държава с цел извършване на процесуално-следствено действие, с оглед на събирането на доказателства, за което е необходимо присъствието на лицето на територията на изпълняващата държава.
2. Член 22, параграф 2 буква а) и член 22, параграфи 3-9 се прилагат mutatis mutandis към временното предаване по настоящия член.
3. Разходите, свързани с прилагането на настоящия член, се поемат в съответствие с член 21, с изключение на разходите, произтичащи от предаването на засегнатото лице към и от изпълняващата държава, които се поемат от издаващата държава.
Член 24
Разпит чрез видеоконференция или друго аудио-визуално предаване
1. Ако лице, което се намира на територията на изпълняващата държава, трябва да бъде разпитано като свидетел или вещо лице от компетентните органи в издаващата държава, издаващият орган може да издаде ЕЗР за разпит на свидетеля или вещото лице чрез видеоконференция или друго аудио-визуално предаване в съответствие с параграфи 5-7.
Издаващият орган може да издаде ЕЗР и с цел разпит на заподозряно или обвиняемо лице чрез видеоконференция или друго аудио-визуално предаване.
2. В допълнение към основанията за непризнаване или неизпълнение, посочени в член 11, изпълнението на ЕЗР може да бъде отказано, ако:
а)
заподозряното или обвиняемото лице не даде съгласието си за това; или
б)
изпълнението на такова процесуално-следствено действие в конкретен случай би било в противоречие с основните принципи на правото на изпълняващата държава.
3. Издаващият орган и изпълняващият орган договарят помежду си практическите аспекти. При договарянето на тези аспекти изпълняващият орган се задължава да:
a)
връчи призовка на съответния свидетел или вещо лице, като посочи времето и мястото на разпита;
б)
призове заподозрените или обвиняемите лица да се явят на разпита в съответствие с подробните правила, предвидени в правото на изпълняващата държава, и да информира тези лица за правата им съгласно правото на издаващата държава, достатъчно своевременно, за да им позволи да упражнят ефективно тяхното право на защита;
в)
направи необходимото за установяването на самоличността на лицето, което ще бъде разпитвано.
4. Ако при обстоятелствата на конкретното дело изпълняващият орган няма достъп до технически средства за разпит, провеждан чрез видеоконференция, тези средства могат да му бъдат осигурени от издаващата държава по взаимно съгласие.
5. При разпит чрез видеоконференция или друго аудио-визуално предаване, се прилагат следните правила:
а)
на разпита присъства компетентният орган на изпълняващата държава, подпомаган при необходимост от устен преводач, и отговаря както за установяването на самоличността на лицето, което ще бъде разпитвано, така и за спазването на основните принципи на правото на изпълняващата държава.
Ако изпълняващият орган е на мнение, че по време на разпита се нарушават основните принципи на правото на изпълняващата държава, той незабавно взема необходимите мерки, за да осигури разпитът да продължи в съответствие с тези принципи;
б)
при необходимост, компетентните органи на издаващата държава и на изпълняващата държава договарят помежду си мерки за защита на лицето, което ще бъде разпитвано;
в)
разпитът се провежда пряко от компетентния орган на издаващата държава или под негово ръководство съгласно неговото собствено законодателство;
г)
по искане на издаващата държава или на лицето, което ще бъде разпитвано, изпълняващата държава осигурява, лицето, което ще бъде разпитвано, да бъде подпомогнато от устен преводач, ако е необходимо;
д)
преди разпита заподозрените или обвиняемите лица биват информирани за процесуалните права, които имат, включително правото да не дават обяснения, съгласно правото на изпълняващата държава и на издаващата държава. Свидетелите и вещите лица могат да се позоват на правото си да не дават показания, което те биха имали съгласно правото на изпълняващата или на издаващата държава, като биват информирани за това си право преди разпита.
6. Без да се засягат договорените мерки за защита на лицата, при приключване на разпита изпълняващият орган съставя протокол, в който се посочват датата и мястото на разпита, самоличността на разпитаното лице, самоличността и функциите на всички останали лица в изпълняващата държава, които участват в разпита, положените клетви и техническите условия, при които е проведен разпитът. Изпълняващият орган изпраща този документ на издаващия орган.
7. Всяка държава-членка предприема необходимите мерки, за да гарантира, че когато лицето е разпитвано на нейна територия в съответствие с настоящия член, и отказва да даде обяснения или показания, въпреки че има задължение за това, или даде неверни обяснения или показания, националното ѝ право се прилага по същия начин, както ако разпитът се състои в рамките на национална процедура.
Член 25
Изслушване чрез телефонна конференция
1. Ако лице, което се намира на територията на дадена държава-членка, трябва да бъде разпитано като свидетел или вещо лице от компетентните органи на друга държава-членка, издаващият орган на последната държава-членка, когато не е уместно или възможно лицето, което трябва да бъде разпитано, да се яви лично на територията ѝ и след като е разгледал възможността за други подходящи средства, може да издаде ЕЗР за изслушване на свидетеля или вещото лице по телефона съгласно предвиденото в параграф 2.
2. Освен ако не е договорено друго, член 24, параграфи 3, 5, 6 и 7 се прилагат mutatis mutandis към разпити чрез телефонна конференция.
Член 26
Информация за банкови и други финансови сметки
1. ЕЗР може да бъде издадена с цел да се установи дали дадено физическо или юридическо лице, срещу което се води съответното наказателно производство, притежава или контролира една или повече сметки, независимо от техния характер, в банка, която се намира на територията на изпълняващата държава, и ако това е така, да получи всички данни на установените сметки.
2. Всяка държава-членка предприема необходимите мерки, за да бъде в състояние да предостави информацията, посочена в параграф 1, в съответствие с условията, предвидени в настоящия член.
3. Посочената в параграф 1 информация включва, ако това е поискано в ЕЗР, и сметки, с които лицето, срещу което се води съответното наказателно производство, е упълномощено да се разпорежда.
4. Задълженията в настоящия член се прилагат само доколкото информацията е на разположение на банката, която поддържа сметката.
5. Издаващият орган посочва в ЕЗР причините, поради които счита, че е вероятно поисканата информация да бъде от съществено значение за целите на съответното наказателно производство и основанията за предположението си, че в банки в изпълняващата държава има сметки, както и доколкото съществува информация - кои банки могат да бъдат засегнати. Той също така включва в ЕЗР цялата налична информация, която може да улесни изпълнението ѝ.
6. ЕЗР може да бъде издадена и за да се определи дали дадено физическо или юридическо лице, срещу което се води съответното наказателно производство, притежава една или повече сметки, в небанкова финансова институция, която се намира на територията на изпълняващата държава. Параграфи 3 - 5 се прилагат mutatis mutandis. В този случай и в допълнение към основанията за непризнаване и неизпълнение, посочени в член 11, изпълнението на ЕЗР може да бъде отказано и ако изпълнението на процесуално-следственото действие не би било разрешено при сходен национален случай.
Член 27
Информация за банкови и други финансови операции
1. ЕЗР може да бъде издадена с цел да се съберат данните на конкретни банкови сметки и на банкови операции, които са били извършени през определен период чрез една или повече сметки, посочени в нея, включително данните на всяка сметка на наредител и на получател.
2. Всяка държава-членка предприема необходимите мерки, за да бъде в състояние да предостави информацията, посочена в параграф 1, в съответствие с определените в настоящия член условия.
3. Задължението, установено в настоящия член, се прилага само доколкото информацията е собственост на банката, в която се намира сметката.
4. Издаващият орган посочва в ЕЗР основанията, поради които счита, че исканата информация е съществена за целта на съответното наказателно производство.
5. ЕЗР може да бъде издадена и във връзка с информацията, предвидена в параграф 1, с позоваване на финансови операции, провеждани от небанкови финансови институции. Параграфи 3-4 се прилагат mutatis mutandis. В тези случаи и в допълнение към основанията за непризнаване и неизпълнение, посочени в член 11, изпълнението на ЕЗР може да бъде отказано и ако изпълнението на процесуално-следственото действие не би било разрешено при сходен национален случай.
Член 28
Процесуално-следствени действия, които изискват събирането на доказателства в реално време, непрекъснато и в продължение на определен период
1. Когато ЕЗР се издава с цел изпълнение на процесуално-следствено действие, което изисква събиране на доказателства в реално време, непрекъснато и в продължение на определен период от време, като например:
а)
наблюдение на банкови или други финансови операции, които се извършват чрез една или повече посочени сметки;
б)
контролирани доставки на територията на изпълняващата държава;
изпълнението ѝ може да бъде отказано, в допълнение към основанията за непризнаване и неизпълнение, посочени в член 11, ако изпълнението на съответното процесуално-следствено действие не би било разрешено при сходен национален случай.
2. Практическите договорености във връзка с процесуално-следственото действие, посочено в параграф 1, буква б) и в други случаи според необходимостта, се договарят между издаващата държава и изпълняващата държава.
3. Издаващият орган посочва в ЕЗР основанията, поради които счита, че поисканата информация е съществена за целта на съответното наказателно производство.
4. Компетентните органи на изпълняващата държава имат правото да действат, да ръководят и да контролират операциите, свързани с изпълнението на ЕЗР, посочена в параграф 1.
Член 29
Разследвания под прикритие
1. ЕЗР може да бъде издадена с цел да се отправи искане към изпълняващата държава да съдейства на издаващата държава за провеждане на разследвания на престъплението от длъжностни лица под прикритие или с фалшива самоличност (разследвания под прикритие).
2. Издаващият орган посочва в ЕЗР основанията, поради които счита, че разследването под прикритие е вероятно да бъде от значение за целта на съответното наказателно производство. Решението за признаване и изпълнение на ЕЗР, издадена съгласно настоящия член, се взема за всеки отделен случай от компетентните органи на изпълняващата държава при зачитане на националното ѝ право и процедури.
3. В допълнение към основанията за непризнаване и неизпълнение, посочени в член 11, издаващият орган може да откаже изпълнението на ЕЗР, посочена в параграф 1, ако:
а)
изпълнението на разследването под прикритие не би било разрешено при сходен национален случай; или
б)
не е било възможно да се постигне споразумение по договореностите за разследвания под прикритие съгласно параграф 4.
4. Разследвания под прикритие се извършват в съответствие с националното право и процедури на държавата-членка, на чиято територия се осъществява разследването под прикритие. Единствено компетентните органи на изпълняващата държава имат правото да действат, да ръководят и да контролират операциите, свързани с разследването под прикритие. Продължителността на разследването под прикритие, подробните условия, както и правният статут на съответните длъжностни лица, участващи в разследвания под прикритие, се договарят между издаващата държава и изпълняващата държава, при надлежно зачитане на националното им право и процедури.
ГЛАВА V
ПРИХВАЩАНЕ НА ДАЛЕКОСЪОБЩЕНИЯ
Член 30
Прихващане на далекосъобщения с техническата помощ на друга държава-членка
1. ЕЗР може да бъде издадена за прихващане на далекосъобщения в държавата-членка, от която е необходима техническа помощ.
2. Когато повече от една държава-членка е в състояние да окаже цялата необходима техническа помощ за едно и също прихващане на далекосъобщения, ЕЗР се изпраща само на една от тях. С приоритет се ползва държавата, където се намира или ще се намира лицето, което е обект на прихващането.
3. Посочената в параграф 1 ЕЗР съдържа и следната информация:
а)
информация за целта на идентифициране на обекта на прихващането;
б)
желаната продължителност на прихващането; и
в)
достатъчно технически данни, по-специално идентификатора на обекта, за да се гарантира изпълнението на ЕЗР.
4. Издаващият орган посочва в ЕЗР основанията поради които смята, че посоченото процесуално-следствено действие е подходящо за целта на съответното наказателно производство.
5. В допълнение към основанията за непризнаване или неизпълнение, посочени в член 11, изпълнението на посочената в параграф 1 ЕЗР може да бъде отказано и ако съответното процесуално-следствено действие не би било разрешено при сходен национален случай. Изпълняващата държава може да обвърже предоставянето на съгласието си със спазване на условия, които биха били спазвани при сходен национален случай.
6. Посочената в параграф 1 ЕЗР може да бъде изпълнена чрез:
а)
предаване на далекосъобщения незабавно към издаващата държава; или
б)
прихващане, записване и последващо предаване на резултата от прихващането на далекосъобщения към издаващата държава.
Издаващият орган и изпълняващият орган провеждат взаимни консултации с оглед постигане на съгласие за това дали прихващането да се извършва в съответствие с буква а) или буква б).
7. При издаване на посочената в параграф 1 ЕЗР или по време на прихващането издаващият орган може, в случай че има специално основание за това, да поиска и транскрибиране, декодиране или декриптиране на записа, при условие че има съгласие от страна на изпълняващия орган.
8. Разходите, възникнали във връзка с прилагането на настоящия член, се поемат в съответствие с член 21, с изключение на разходите, произтичащи от транскрибирането, декодирането или декриптирането на прихванатите съобщения, които се поемат от издаващата държава.
Член 31
Уведомяване на държавата-членка, където се намира лицето - обект на прихващане и от която не е необходима техническа помощ
1. В случаите, когато за целите на извършване на процесуално-следствено действие прихващането на далекосъобщения е разрешено от компетентния орган на една държава-членка („прихващащата държава-членка“) и адресът за съобщения на лицето - обект на прихващане, посочен в заповедта за прихващане, се използва на територията на друга държава-членка („уведомената държава-членка“), от която не е необходима техническа помощ за осъществяване на прихващането, прихващащата държава-членка уведомява компетентния орган на уведомената държава-членка за прихващането:
а)
преди да бъде извършено прихващането в случаите, когато компетентният орган на прихващащата държава знае към момента на издаването на заповедта за прихващането, че лицето - обект на прихващане, е или ще бъде на територията на уведомената държава-членка;
б)
по време на прихващането или след неговото извършване, веднага след като разбере, че лицето - обект на прихващане, се намира или се е намирало на територията на уведомената държава-членка по време на прихващането.
2. Уведомяването, посочено во параграф 1, се извършва чрез формуляра, предвиден в приложение В.
3. Компетентният орган на уведомената държава-членка може, в случаите когато прихващането не би било разрешено в сходен национален случай, да уведоми, без забавяне и най-късно до 96 часа след получаване на уведомлението по параграф 1, компетентният орган на прихващащата държава-членка:
а)
че прихващането не може да бъде извършено или се прекратява; и
б)
при необходимост, че вече прихванат материал, докато лицето - обект на прихващането се е намирало на нейната територия, не може да бъде използван или може да бъде използван единствено при условия, уточнени от компетентния орган. Компетентният орган на уведомената държава-членка информира компетентния орган на прихващащата държава-членка за основанията, обосноваващи тези условия.
4. Член 5, параграф 2 се прилага mutatis mutandis за уведомяването, посочено в параграф 2.
ГЛАВА VI
ВРЕМЕННИ МЕРКИ
Член 32
Временни мерки
1. Издаващият орган може да издаде ЕЗР с цел да се предприеме някое процесуално-следствено действие с оглед на временното предотвратяване на унищожаването, промяната, преместването, предаването на вещ, която може да се използва като доказателство, или разпореждането с такава вещ.
2. Изпълняващият орган взема решение относно временната мярка и го съобщава възможно най-скоро и ако е осъществимо, в рамките на 24 часа от получаването на ЕЗР.
3. Когато е отправено искане за временната мярка, посочена в параграф 1, издаващият орган посочва в ЕЗР дали доказателствата ще се предадат на издаващата държава или ще останат в изпълняващата държава. Изпълняващият орган признава и изпълнява такава ЕЗР и предава доказателствата в съответствие с процедурите, предвидени в настоящата директива.
4. Когато в съответствие с параграф 3 ЕЗР е съпътствана от инструкция доказателствата да останат в изпълняващата държава, издаващият орган посочва датата на прекратяване на временната мярка, посочена в параграф 1, или очакваната дата за внасяне на искането за предаване на доказателствата на издаващата държава.
5. След консултация с издаващия орган, изпълняващият орган може в съответствие с националното си право и практика да определи подходящи условия с оглед на обстоятелствата по случая, за да ограничи срока, за който временната мярка, посочена в параграф 1, трябва да остане в сила. Ако в съответствие с тези условия изпълняващият орган предвиди прекратяване на временната мярка, изпълняващият орган информира издаващия орган, на който се дава възможността да представи своите бележки. Издаващият орган незабавно уведомява изпълняващия орган за прекратяването на временната мярка, посочена в параграф 1.
ГЛАВА VII
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 33
Уведомления
1. До 22 май 2017 г. всяка държава-членка уведомява Комисията относно следното:
а)
органът или органите, който(ито) в съответствие с националното ѝ право е(са) компетентни съгласно член 2, букви в) и г), когато държавата-членка е издаваща държава или изпълняваща държава;
б)
езиците, които могат да се използват за ЕЗР съгласно посоченото в член 5, параграф 2;
в)
информацията относно определения(те) централен(ни) орган(и), ако държавата-членка желае да се възползва от възможността, предоставена в член 7, параграф 3. Тази информация е обвързваща за органите на издаващата държава.
2. Всяка държава-членка може да предостави на Комисията и списък на необходимите документи, които ще изисква по член 22, параграф 4.
3. Държавите-членки информират Комисията за всяка следваща промяна в информацията, посочена в параграфи 1 и 2.
4. Комисията предоставя достъп до информацията, получена съгласно настоящия член, на всички държави-членки и на EJN. EJN предоставя информацията на своя уебсайт, посочен в член 9 от Решение 2008/976/ПВР на Съвета (18).
Член 34
Отношение към други правни инструменти, споразумения и договорености
1. Без да се засяга прилагането им между държавите-членки и трети държави, както и временното им прилагане по силата на член 35, считано от 22 май 2017 г. настоящата директива заменя съответните разпоредби на следните конвенции, приложими между държавите-членки, обвързани от настоящата директива:
а)
Европейската конвенция за взаимопомощ по наказателноправни въпроси на Съвета на Европа от 20 април 1959 г., както и двата ѝ допълнителни протокола, и двустранните споразумения, сключени по силата на член 26 от нея;
б)
Конвенцията за прилагане на Споразумението от Шенген;
в)
Конвенцията за взаимопомощ по наказателноправни въпроси между държавите - членки на Европейския съюз, и Протокола към нея.
2. Рамково решение 2008/978/ПВР се заменя с настоящата директива за държавите-членки, които са обвързани от настоящата директива. Разпоредби на Рамково решение 2003/577/ПВР се заменят за държавите-членки, които са обвързани от настоящата директива, по отношение на обезпечаването на доказателства.
За държавите-членки, които са обвързани от настоящата директива, позоваванията на Рамково решение 2008/978/ПВР и по отношение на обезпечаването на доказателства, на Рамково решение 2003/577/ПВР, се считат за позовавания на настоящата директива.
3. В допълнение към настоящата директива държавите-членки могат да сключват или да продължават да прилагат двустранни или многостранни споразумения или договорености с други държави-членки след 22 май 2017 г. само доколкото те дават възможност за допълнително укрепване на целите на настоящата директива и способстват за опростяването или допълнителното улесняване на процедурите за събиране на доказателства и при условие че се спазва равнището на гаранции, определено в настоящата директива.
4. До 22 май 2017 г. държавите-членки уведомяват Комисията за съществуващите споразумения и договорености, посочени в параграф 3, които те желаят да продължат да прилагат. Държавите-членки също така уведомяват Комисията в тримесечен срок от подписването на нови споразумения или договорености, посочени в параграф 3.
Член 35
Преходни разпоредби
1. Действащите актове за взаимопомощ по наказателноправни въпроси продължават да се прилагат по отношение на исканията за взаимопомощ, получени преди 22 май 2017 г. Решенията за обезпечаване на доказателства, постановени по силата на Рамково решение 2003/577/ПВР и получени до 22 май 2017 г., също се уреждат от това рамково решение.
2. Член 8, параграф 1 се прилага mutatis mutandis за ЕЗР, когато е налице решение за обезпечаване, постановено съгласно Рамково решение 2003/577/ПВР.
Член 36
Транспониране
1. Държавите-членки вземат необходимите мерки за спазване на настоящата директива до 22 май 2017 г.
2. Когато държавите-членки приемат тези мерки, в тях се съдържа позоваване на настоящата директива или то се извършва при официалното им публикуване. Условията и редът на позоваване се определят от държавите-членки.
3. До 22 май 2017 г. държавите-членки предават на Комисията текста на разпоредбите, с които въвеждат в националното си право задълженията, наложени им с настоящата директива.
Член 37
Доклад относно прилагането
Не по-късно от пет години след 21 май 2014 г. Комисията представя на Европейския парламент и на Съвета доклад относно прилагането на настоящата директива въз основа на постъпилата качествена и количествена информация, който включва по-специално оценка на въздействието на сътрудничеството по наказателноправни въпроси и защитата на физическите лица, както и изпълнението на разпоредбите относно прихващането на далекосъобщения с оглед на техническия прогрес. Докладът се придружава, при необходимост, от предложения за изменения на настоящата директива.
Член 38
Влизане в сила
Настоящата директива влиза в сила на двадесетия ден след публикуването ѝ в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 39
Адресати
Адресати на настоящата директива са държавите-членки в съответствие с Договорите.
Съставено в Брюксел на 3 април 2014 година.
ΟΔΗΓΊΑ 2014/41/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 3ης Απριλίου 2014
περί της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας σε ποινικές υποθέσεις
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 82 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Έχοντας υπόψη την πρωτοβουλία του Βασιλείου του Βελγίου, της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, του Βασιλείου της Ισπανίας, της Δημοκρατίας της Αυστρίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας και του Βασιλείου της Σουηδίας,
Αφού διαβίβασε το σχέδιο νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στόχο τη διατήρηση και ανάπτυξη ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.
(2)
Σύμφωνα με το άρθρο 82 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), η δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις στην Ένωση θεμελιώνεται στην αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και διαταγών, αρχή η οποία συστηματικώς χαρακτηρίζεται, από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999 και εξής, ως ακρογωνιαίος λίθος της δικαστικής συνεργασίας επί ποινικών υποθέσεων στην Ένωση.
(3)
Η απόφαση-πλαίσιο 2003/577/ΔΕΥ του Συμβουλίου (2) ανταποκρίθηκε στην ανάγκη άμεσης αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων που επιδιώκουν να προλαμβάνεται η καταστροφή, η παραποίηση, η μετατόπιση, η μεταφορά ή η διάθεση αποδεικτικών στοιχείων. Εντούτοις, επειδή η νομική αυτή πράξη περιορίζεται στη δέσμευση, η απόφαση δέσμευσης πρέπει να συνοδεύεται από χωριστό αίτημα για τη διαβίβαση των αποδεικτικών στοιχείων στο κράτος που εκδίδει την εντολή («κράτος έκδοσης») σύμφωνα με τους κανόνες περί αμοιβαίας συνδρομής επί ποινικών υποθέσεων. Αυτό οδηγεί σε διαδικασία δύο σταδίων, η οποία αποβαίνει σε βάρος της αποδοτικότητας. Επιπλέον, αυτό το καθεστώς συνυπάρχει με τα παραδοσιακά μέσα συνεργασίας και επομένως σπάνια χρησιμοποιείται από τις αρμόδιες αρχές.
(4)
Η απόφαση-πλαίσιο 2008/978/ΔΕΥ του Συμβουλίου (3) σχετικά με το ευρωπαϊκό ένταλμα συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων («ευρωπαϊκό ένταλμα») εκδόθηκε προς εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης για το σκοπό της συγκέντρωσης αντικειμένων, εγγράφων και δεδομένων, χρησιμοποιουμένων στην ποινική δικαιοσύνη. Εντούτοις, το ευρωπαϊκό ένταλμα ισχύει μόνο για τα αποδεικτικά στοιχεία που υπάρχουν ήδη και, ως εκ τούτου, καλύπτει περιορισμένο φάσμα της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις όσον αφορά τα αποδεικτικά στοιχεία. Λόγω του περιορισμένου πεδίου του, οι αρμόδιες αρχές είναι ελεύθερες να χρησιμοποιούν το νέο καθεστώς ή τις διαδικασίες αμοιβαίας νομικής συνδρομής που εξακολουθούν πάντοτε να ισχύουν για αποδεικτικά στοιχεία τα οποία δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ευρωπαϊκού εντάλματος.
(5)
Αφότου εκδόθηκαν οι αποφάσεις-πλαίσια 2003/577/ΔΕΥ και 2008/978/ΔΕΥ διαπιστώθηκε ότι το πλαίσιο για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων είναι υπερβολικά κατακερματισμένο και περίπλοκο. Απαιτείται συνεπώς νέα προσέγγιση.
(6)
Βάσει του προγράμματος της Στοκχόλμης, το οποίο εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 10-11 Δεκεμβρίου 2009, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε ότι θα πρέπει να δοθεί συνέχεια στη θέσπιση συνολικού συστήματος για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων σε υποθέσεις με διασυνοριακή διάσταση, βάσει της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δήλωσε ότι τα υπάρχοντα μέσα σε αυτόν τον τομέα συνιστούν ένα κατακερματισμένο καθεστώς και ότι απαιτείται νέα προσέγγιση, που θα βασίζεται στην αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης, αλλά θα λαμβάνει επίσης υπόψη την ευελιξία του παραδοσιακού συστήματος της αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε συνεπώς ένα συνεκτικό σύστημα που θα αντικαταστήσει όλα τα υπάρχοντα νομοθετήματα στον συγκεκριμένο τομέα, περιλαμβανομένης της απόφασης-πλαισίου 2008/978/ΔΕΥ το οποίο θα καλύπτει κατά το δυνατόν όλα τα είδη αποδεικτικών στοιχείων και θα ορίζει προθεσμίες εκτέλεσης, θα περιορίζει δε όσο το δυνατόν περισσότερο τους λόγους άρνησης.
(7)
Η νέα αυτή προσέγγιση θα πρέπει να βασίζεται σε ένα και μοναδικό μέσο, το οποίο ονομάζεται Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας (ΕΕΕ). Η έκδοση μιας ΕΕΕ αποσκοπεί στην εκτέλεση ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων ερευνητικών μέτρων στο κράτος εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος («κράτος εκτέλεσης») με σκοπό τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει τη λήψη αποδεικτικών στοιχείων που βρίσκονται ήδη στην κατοχή της αρχής εκτέλεσης.
(8)
Η ΕΕΕ θα πρέπει να έχει οριζόντιο πεδίο εφαρμογής και επομένως θα πρέπει να εφαρμόζεται σε όλα τα ερευνητικά μέτρα που στοχεύουν στη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων. Ωστόσο, η σύσταση κοινής ομάδας έρευνας και η συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων στο πλαίσιό της απαιτούν συγκεκριμένους κανόνες που θα αποτελέσουν αντικείμενο ξεχωριστής επεξεργασίας. Με την επιφύλαξη της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, τα υπάρχοντα μέσα θα πρέπει ως εκ τούτου να συνεχίσουν να ισχύουν για τέτοια ερευνητικά μέτρα.
(9)
Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται στους διασυνοριακούς ελέγχους βάσει της σύμβασης για την εφαρμογή της συμφωνίας Σένγκεν (4).
(10)
Η ΕΕΕ θα πρέπει να επικεντρώνεται στο προς εκτέλεση ερευνητικό μέτρο. Η αρχή έκδοσης είναι η πλέον αρμόδια να αποφασίζει, βάσει των στοιχείων που διαθέτει όσον αφορά τις λεπτομέρειες της σχετικής έρευνας, ποιο ερευνητικό μέτρο θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί. Ωστόσο η αρχή εκτέλεσης οφείλει, κατά το δυνατόν, να χρησιμοποιεί άλλου είδους ερευνητικό μέτρο αν το ζητούμενο δεν υφίσταται στο εθνικό της δίκαιο ή αν δεν θα ήταν διαθέσιμο σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση. Η διαθεσιμότητα θα πρέπει να αναφέρεται σε περιπτώσεις όπου το ζητούμενο ερευνητικό μέτρο υφίσταται μεν στο δίκαιο του κράτους εκτέλεσης αλλά είναι κατά νόμον διαθέσιμο μόνο σε ορισμένες καταστάσεις, π.χ. όταν το μέτρο μπορεί να εκτελεστεί για αδικήματα συγκεκριμένης βαρύτητας, κατά προσώπων για τα οποία υπάρχει ήδη ένας ορισμένος βαθμός υποψίας ή με τη συναίνεση αυτών. Η αρχή εκτέλεσης θα πρέπει επίσης να μπορεί να προσφύγει σε άλλο είδος ερευνητικού μέτρου αν αυτό δίνει το ίδιο αποτέλεσμα με το μέτρο της ΕΕΕ με τρόπο ενέχοντα μικρότερη παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του εν λόγω προσώπου.
(11)
Η ΕΕΕ θα πρέπει να επιλέγεται όταν η εκτέλεση ενός ερευνητικού μέτρου δείχνει αναλογική, ενδεδειγμένη και εφαρμόσιμη σε μια υπόθεση. Η αρχή έκδοσης θα πρέπει συνεπώς να επαληθεύσει εάν τα απαιτούμενα αποδεικτικά στοιχεία είναι αναγκαία και αναλογικά για τους σκοπούς της διαδικασίας, εάν το επιλεχθέν ερευνητικό μέτρο είναι αναγκαίο και αναλογικό για τη συλλογή των στοιχείων και κατά πόσον, μέσω της έκδοσης ΕΕΕ, κάποιο άλλο κράτος μέλος θα πρέπει να μετάσχει στη συλλογή των στοιχείων. Η ίδια εκτίμηση θα πρέπει να γίνει στη διαδικασία επικύρωσης, όταν δυνάμει της παρούσας οδηγίας απαιτείται η επικύρωση μιας ΕΕΕ. Η εκτέλεση της ΕΕΕ δεν θα πρέπει να απορρίπτεται για άλλους λόγους πέραν όσων αναφέρονται στην παρούσα οδηγία. H αρχή εκτέλεσης όμως δικαιούται να επιλέξει ένα ερευνητικό μέτρο λιγότερο οχληρό από εκείνο που αναφέρεται στην ΕΕΕ αν δίνει ισοδύναμο αποτέλεσμα.
(12)
Όταν εκδίδει ΕΕΕ, η αρχή έκδοσης δίνει ιδιαίτερη σημασία στην εξασφάλιση του πλήρους σεβασμού των δικαιωμάτων κατά το άρθρο 48 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («Χάρτης»). Το τεκμήριο αθωότητας και το δικαίωμα της υπεράσπισης σε ποινική διαδικασία αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο των θεμελιωδών δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται στο Χάρτη όσον αφορά τον τομέα της ποινικής δικαιοσύνης. Οποιοσδήποτε περιορισμός των δικαιωμάτων αυτών από ερευνητικό μέτρο που διατάσσεται βάσει της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να συμμορφώνεται πλήρως με τις απαιτήσεις του άρθρου 52 του Χάρτη σε ό,τι αφορά την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα και τους στόχους γενικού συμφέροντος που θα πρέπει να επιδιώκει, ιδίως την προστασία των δικαιωμάτων των άλλων.
(13)
Για να εξασφαλιστεί η διαβίβαση της ΕΕΕ στην αρμόδια αρχή του κράτους εκτέλεσης, η αρχή έκδοσης μπορεί να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε δυνατό/σχετικό μέσο διαβίβασης, π.χ. του ασφαλούς συστήματος τηλεπικοινωνιών του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου, της Eurojust ή άλλους διαύλους που χρησιμοποιούν οι δικαστικές αρχές ή οι αρχές επιβολής του νόμου.
(14)
Όταν προβαίνουν σε δήλωση για το γλωσσικό καθεστώς, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να περιλαμβάνουν τουλάχιστον μία ευρέως διαδεδομένη στην Ένωση γλώσσα, πέραν της ή των επισήμων γλωσσών τους.
(15)
Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται λαμβανομένης υπόψη τις οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2010/64/ΕΕ (5), 2012/13/ΕΕ (6) και 2013/48/ΕΕ (7), που αφορούν τα εκ της ποινικής δικονομίας δικαιώματα.
(16)
Τα μη παρεμβατικά ερευνητικά μέτρα θα μπορούσαν, λ.χ., να είναι μέτρα που δεν παραβιάζουν το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή ή το δικαίωμα ιδιοκτησίας, ανάλογα με το εθνικό δίκαιο.
(17)
Η αρχή ne bis in idem είναι θεμελιώδης αρχή δικαίου στην Ένωση, όπως αναγνωρίζεται στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ένωσης και αναπτύσσεται με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, η αρχή εκτέλεσης θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να αρνείται την εκτέλεση μιας ΕΕΕ εάν η εκτέλεσή της θα αντέβαινε στην αρχή αυτήν. Λόγω του προκαταρκτικού χαρακτήρα των διαδικασιών στις οποίες βασίζεται μια ΕΕΕ, η εκτέλεσή της δεν θα πρέπει να μπορεί να απορριφθεί όταν σκοπός της είναι να βεβαιώσει πιθανή σύγκρουση με την αρχή ne bis in idem ή όταν η αρχή έκδοσης έχει παράσχει διαβεβαίωση ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που διαβιβάστηκαν συνεπεία της εκτέλεσης της ΕΕΕ δεν θα χρησιμοποιηθούν για την άσκηση δίωξης κατά προσώπου ή την επιβολή κυρώσεων σε πρόσωπο το οποίο έχει δικαστεί τελεσιδίκως σε άλλο κράτος μέλος για τα ίδια πραγματικά περιστατικά.
(18)
Όπως συμβαίνει και με άλλες νομικές πράξεις στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης, με την παρούσα οδηγία δεν μεταβάλλεται η υποχρέωση σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και θεμελιωδών νομικών αρχών, όπως κατοχυρώνονται στο άρθρο 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και στο Χάρτη. Για να είναι σαφές το στοιχείο αυτό, θα πρέπει να εισαχθεί ειδική διάταξη στο κείμενο.
(19)
Η δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στην Ένωση βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και σε τεκμήριο συμμόρφωσης των άλλων κρατών μελών με το δίκαιο της Ένωσης και ιδίως με τα θεμελιώδη δικαιώματα. Ωστόσο το τεκμήριο αυτό είναι μαχητό. Συνεπώς, εάν υπάρχουν σοβαροί λόγοι να θεωρηθεί ότι η εκτέλεση ερευνητικού μέτρου που περιέχεται στην ΕΕΕ θα είχε ως αποτέλεσμα την παραβίαση θεμελιώδους δικαιώματος του ενδιαφερομένου και ότι το κράτος μέλος εκτέλεσης θα παρέβαινε τις υποχρεώσεις του όσον αφορά την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η εκτέλεση της ΕΕΕ θα πρέπει να απορρίπτεται.
(20)
Θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα άρνησης μιας ΕΕΕ, όταν η αναγνώριση ή η εκτέλεσή της στο κράτος εκτέλεσης θα συνεπαγόταν παραβίαση προνομίου ή ασυλίας στο εν λόγω κράτος. Δεν υφίσταται κοινός ορισμός της ασυλίας ή του προνομίου στο δίκαιο της Ένωσης και έτσι ο ακριβής ορισμός αυτών των εννοιών επαφίεται στην εθνική νομοθεσία, αυτός μπορεί δε να περιλαμβάνει μέτρα προστασίας που ισχύουν για τα ιατρικά και νομικά επαγγέλματα, δεν θα πρέπει όμως να ερμηνεύονται κατά τρόπον ο οποίος αντίκειται στην υποχρέωση κατάργησης ορισμένων λόγων άρνησης βάσει του πρωτοκόλλου της σύμβασης για την αμοιβαία δικαστική συνδρομή επί ποινικών υποθέσεων μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (8). Αυτό μπορεί επίσης να αφορά, παρόλο που δεν θεωρούνται απαραιτήτως προνόμια ή ασυλίες, κανόνες σχετικά με την ελευθερία του Τύπου και την ελευθερία της έκφρασης σε άλλα μέσα.
(21)
Οι προθεσμίες χρειάζονται για να εξασφαλισθεί η ταχεία, αποτελεσματική και συνεπής συνεργασία των κρατών μελών σε ποινικές υποθέσεις. Η απόφαση σχετικά με την αναγνώριση ή την εκτέλεση, καθώς και η ίδια η εκτέλεση του ερευνητικού μέτρου, θα πρέπει να διεξάγονται με την ταχύτητα και την προτεραιότητα που θα δινόταν σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση. Θα πρέπει να τεθούν προθεσμίες που θα εξασφαλίζουν την έκδοση απόφασης ή την εκτέλεση εντός εύλογου χρονικού διαστήματος ή την τήρηση των διαδικαστικών περιορισμών στο κράτος έκδοσης.
(22)
Τα ένδικα μέσα που δύνανται να ασκηθούν κατά μιας ΕΕΕ θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ισοδύναμα με τα προβλεπόμενα σε εγχώρια υπόθεση κατά του εκάστοτε ερευνητικού μέτρου. Σύμφωνα με την εθνική τους νομοθεσία, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη δυνατότητα άσκησης των ένδικων μέσων, μεταξύ άλλων ενημερώνοντας εγκαίρως κάθε ενδιαφερόμενο σχετικά με τις δυνατότητες και τους τρόπους αναζήτησης των ένδικων μέσων. Αν ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αντιρρήσεις σχετικά με ΕΕΕ στο κράτος εκτέλεσης οι οποίες αφορούν τους ουσιαστικούς λόγους έκδοσης της ΕΕΕ, οι πληροφορίες σχετικά με την αμφισβήτηση θα πρέπει να διαβιβάζονται στην αρχή έκδοσης και το ενδιαφερόμενο μέρος να ενημερώνεται.
(23)
Τα έξοδα για την εκτέλεση μιας ΕΕΕ στο έδαφος του κράτους μέλους εκτέλεσης θα πρέπει να βαρύνουν αποκλειστικά το εν λόγω κράτος. Η ρύθμιση αυτή συνάδει προς τη γενική αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης. Εντούτοις, η εκτέλεση μιας ΕΕΕ ενδέχεται να επιβαρύνει με εξαιρετικά υψηλά έξοδα το κράτος εκτέλεσης πχ. από περίπλοκες γνωμοδοτήσεις εμπειρογνωμόνων ή ευρείες αστυνομικές επιχειρήσεις ή δραστηριότητες παρακολούθησης. Αυτό δεν θα πρέπει να παρεμποδίζει την εκτέλεση της ΕΕΕ και οι αρχές έκδοσης και εκτέλεσης θα πρέπει να επιδιώκουν να προσδιορίσουν τα έξοδα που πρέπει να θεωρηθούν ως εξαιρετικά υψηλά. Το ζήτημα των εξόδων μπορεί να ρυθμιστεί με διαβουλεύσεις μεταξύ των κρατών έκδοσης και εκτέλεσης και καλό είναι να επιλύεται στη φάση των διαβουλεύσεων. Ως ύστατη λύση, η αρχή έκδοσης μπορεί να αποφασίσει να αποσύρει την ΕΕΕ ή να τη διατηρήσει, το δε μέρος των εξόδων που κρίνεται εξαιρετικά υψηλό από το κράτος εκτέλεσης αλλά απολύτως απαραίτητο στο πλαίσιο της διαδικασίας θα πρέπει να καλύπτεται από το κράτος έκδοσης. Ο προτεινόμενος μηχανισμός δεν αποτελεί πρόσθετο λόγο άρνησης και, οπωσδήποτε, δεν θα πρέπει να γίνεται κατάχρησή του για να καθυστερεί ή να εμποδίζεται η εκτέλεση της ΕΕΕ.
(24)
Η ΕΕΕ προβλέπει ενιαίο καθεστώς για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων. Πρόσθετοι κανόνες είναι εντούτοις απαραίτητοι για ορισμένα είδη ερευνητικών μέτρων που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στην ΕΕΕ, όπως η προσωρινή μεταγωγή κρατουμένων, η εξέταση μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης ή τηλεφωνικής διάσκεψης, η λήψη πληροφοριών σχετικών με τραπεζικούς λογαριασμούς ή τραπεζικές συναλλαγές, οι ελεγχόμενες παραδόσεις ή οι μυστικές έρευνες. Η ΕΕΕ περιλαμβάνει ερευνητικά μέτρα που συνεπάγονται συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων σε πραγματικό χρόνο, συνεχώς και κατά τη διάρκεια ορισμένης χρονικής περιόδου, αλλά, όπου κρίνεται απαραίτητο, θα πρέπει να συμφωνούνται πρακτικές ρυθμίσεις μεταξύ των κρατών έκδοσης και εκτέλεσης ώστε να ληφθούν υπόψη οι διαφορές ανάμεσα στα εθνικά τους δίκαια.
(25)
Η παρούσα οδηγία θεσπίζει κανόνες για την εκτέλεση ενός ερευνητικού μέτρου σε όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας, περιλαμβανομένης της δίκης, εφόσον είναι αναγκαίο με συμμετοχή του ενδιαφερόμενου, προς το σκοπό της συλλογής αποδείξεων. Μπορεί λόγου χάριν να εκδοθεί ΕΕΕ για την προσωρινή μεταγωγή του προσώπου στο κράτος έκδοσης ή για τη διενέργεια εξέτασης με εικονοτηλεδιάσκεψη. Ωστόσο, όταν το πρόσωπο πρόκειται να μεταχθεί σε άλλο κράτος μέλος για τους σκοπούς της ποινικής δίωξης, μεταξύ δε άλλων να προσαχθεί ενώπιον δικαστηρίου για τη διεξαγωγή της δίκης, θα πρέπει να εκδίδεται ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης σύμφωνα με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου (9).
(26)
Για λόγους αναλογικής χρήσης των ευρωπαϊκών ενταλμάτων σύλληψης, οι δικαστικές αρχές θα πρέπει να εκτιμούν αν η ΕΕΕ θα αποτελούσε αποτελεσματικό και ανάλογο μέσο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας. Η αρχή έκδοσης θα πρέπει να εκτιμά ιδίως κατά πόσον η έκδοση ΕΕΕ για την εξέταση υπόπτου ή κατηγορουμένου με εικονοτηλεδιάσκεψη θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως αποτελεσματική εναλλακτική λύση.
(27)
Μπορεί να εκδοθεί ΕΕΕ προς απόκτηση αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με τους λογαριασμούς, οποιασδήποτε φύσεως, που διατηρεί σε τράπεζα ή σε άλλο μη τραπεζικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα το πρόσωπο κατά του οποίου ασκείται η ποινική διαδικασία. Η δυνατότητα αυτή πρέπει να νοείται με την ευρεία έννοια ως καλύπτουσα όχι μόνο υπόπτους ή κατηγορουμένους αλλά και κάθε άλλο πρόσωπο ως προς το οποίο οι πληροφορίες αυτές θεωρούνται απαραίτητες από τις αρμόδιες αρχές κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας.
(28)
Όπου στο κείμενο της παρούσας οδηγίας γίνεται μνεία χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ο όρος αυτός θα πρέπει να γίνεται αντιληπτός βάσει του σχετικού ορισμού που περιέχεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 2005/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10).
(29)
Όταν εκδίδεται ΕΕΕ για τη απόκτηση στοιχείων συγκεκριμένου λογαριασμού, ως «στοιχεία» νοούνται τουλάχιστον το ονοματεπώνυμο και η διεύθυνση του κατόχου του λογαριασμού, τα στοιχεία τυχόν πληρεξουσίων για το λογαριασμό και τυχόν άλλα στοιχεία ή έγγραφα που προσκομίστηκαν από τον κάτοχο του λογαριασμού όταν ανοίχθηκε ο λογαριασμός και κρατούνται ακόμη από την τράπεζα.
(30)
Οι βάσει της παρούσας οδηγίας δυνατότητες συνεργασίας στην παρακολούθηση των τηλεπικοινωνιών δεν θα πρέπει να περιορίζονται στο περιεχόμενο τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, αλλά να καλύπτουν και δεδομένα κίνησης και θέσης ως προς αυτές τις τηλεπικοινωνίες επιτρέποντας στις αρμόδιες αρχές να εκδίδουν ΕΕΕ προς το σκοπό της απόκτησης λιγότερο αδιάκριτων δεδομένων για τις τηλεπικοινωνίες. Μια ΕΕΕ που εκδίδεται για την απόκτηση ιστορικών δεδομένων κίνησης και θέσης που αφορούν τηλεπικοινωνίες θα πρέπει να χρησιμοποιείται σύμφωνα με το γενικό καθεστώς που αφορά την εκτέλεση της ΕΕΕ και μπορεί να θεωρείται, ανάλογα με τη νομοθεσία του κράτους εκτέλεσης, ως παρεμβατικό ερευνητικό μέτρο.
(31)
Όταν διάφορα κράτη μέλη μπορούν να παράσχουν την απαραίτητη τεχνική βοήθεια, η ΕΕΕ θα πρέπει να αποστέλλεται μόνο σε ένα εξ αυτών, προτιμάται δε το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται ο ενδιαφερόμενος. Το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται ο παρακολουθούμενος και από το οποίο δεν απαιτείται τεχνική βοήθεια για τη διενέργεια της παρακολούθησης θα πρέπει να ενημερώνεται βάσει της παρούσας οδηγίας. Ωστόσο, όταν η τεχνική βοήθεια δεν μπορεί να παρασχεθεί από ένα μόνον κράτος μέλος, η ΕΕΕ μπορεί να διαβιβαστεί σε πλείονα κράτη εκτέλεσης.
(32)
Η αρχή έκδοσης θα πρέπει να παρέχει στην αρχή εκτέλεσης επαρκείς πληροφορίες στο πλαίσιο ΕΕΕ που περιέχει αίτηση για παρακολούθηση τηλεπικοινωνιών, όπως λεπτομέρειες για τη διερευνούμενη αξιόποινη συμπεριφορά, για να μπορέσει η αρχή έκδοσης να αξιολογήσει αν το ερευνητικό μέτρο θα μπορούσε να επιτραπεί σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση.
(33)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν απαραιτήτως ότι η τεχνική βοήθεια μπορεί να παρασχεθεί από πάροχο δημοσίως διαθέσιμων τηλεπικοινωνιακών δικτύων και υπηρεσιών στο έδαφος τους, ώστε να διευκολυνθεί η εκ της παρούσης πράξεως συνεργασία σε συνάρτηση με τη νόμιμη παρακολούθηση των τηλεπικοινωνιών.
(34)
Η παρούσα οδηγία αφορά, ως εκ του πεδίου εφαρμογής της, προσωρινά μέτρα μόνο προς το σκοπό της συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων. Τονιστέον ότι οποιοδήποτε στοιχείο, περιλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, μπορεί να υπαχθεί σε διάφορα προσωρινά μέτρα κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας, όχι μόνο με σκοπό τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων αλλά και τη δήμευση. Η διάκριση μεταξύ των δύο στόχων που επιδιώκονται με τα προσωρινά μέτρα δεν είναι πάντα προφανής και ο στόχος του προσωρινού μέτρου ενδέχεται να μεταβληθεί κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να διατηρηθεί μια ομαλή σχέση μεταξύ των διαφόρων πράξεων που θα ισχύσουν σε αυτό το πεδίο. Ακόμη, για τον ίδιο λόγο, η εκτίμηση του κατά πόσον ένα στοιχείο πρέπει να χρησιμεύσει ως αποδεικτικό στοιχείο, άρα ως αντικείμενο μιας ΕΕΕ, θα πρέπει να ανατίθεται στην αρχή έκδοσης.
(35)
Όταν γίνεται αναφορά στην αμοιβαία συνδρομή σε συναφείς διεθνείς πράξεις, όπως συμβάσεις που συνάπτονται στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης, εννοείται ότι η παρούσα οδηγία υπερισχύει των εν λόγω συμβάσεων ανάμεσα στα κράτη μέλη που δεσμεύονται από την παρούσα οδηγία.
(36)
Οι κατηγορίες αξιόποινων πράξεων που απαριθμούνται στο παράρτημα Δ θα πρέπει να ερμηνεύονται αναλόγως της ερμηνείας που τους έχει αποδοθεί κατ' εφαρμογή των υφισταμένων νομικών πράξεων περί αμοιβαίας αναγνώρισης.
(37)
Με την κοινή πολιτική δήλωση της 28ης Σεπτεμβρίου 2011 των κρατών μελών και της Επιτροπής σχετικά με τα επεξηγηματικά έγγραφα (11), τα κράτη μέλη υποχρεούνται να συνοδεύουν, σε αιτιολογημένες περιπτώσεις, την κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο με ένα ή περισσότερα έγγραφα που επεξηγούν τη σχέση ανάμεσα στα συστατικά στοιχεία μιας οδηγίας και τα αντίστοιχα μέρη των νομικών πράξεων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Όσον αφορά την παρούσα οδηγία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κρίνουν ότι είναι αιτιολογημένη η διαβίβαση των εγγράφων αυτών.
(38)
Δεδομένου ότι ο στόχος της παρούσας οδηγίας, ήτοι η αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων που εκδίδονται για την απόκτηση αποδεικτικών στοιχείων, δεν μπορεί να επιτευχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό από τα κράτη μέλη μπορεί όμως, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθεί καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη αυτού του στόχου.
(39)
Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται από το άρθρο 6 ΣΕΕ και από τον Χάρτη, ιδίως δε τον τίτλο VI, από το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συμφωνίες στις οποίες είναι συμβαλλόμενα μέρη η Ένωση ή όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, καθώς και από τα συντάγματα των κρατών μελών, αναλόγως του εκάστοτε πεδίου εφαρμογής. Κανένα στοιχείο της παρούσας οδηγίας δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι απαγορεύει την άρνηση εκτέλεσης ΕΕΕ όταν υπάρχουν λόγοι, βάσει αντικειμενικών στοιχείων, οι οποίοι οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η ΕΕΕ εκδόθηκε με σκοπό τη δίωξη ή την τιμωρία προσώπου με βάση φύλο, φυλή, χρώμα, κοινωνική ή εθνοτική καταγωγή, γενετικά χαρακτηριστικά, γλώσσα, θρησκεία ή πίστη, πολιτική ή άλλη πεποίθηση, εθνική μειονότητα, περιουσία, αναπηρία εκ γενετής, ηλικία ή σεξουαλικό προσανατολισμό ή ότι το πρόσωπο ενδέχεται να περιέλθει σε δυσμενή θέση για οποιονδήποτε από τους λόγους αυτούς.
(40)
Το δικαίωμα του φυσικού προσώπου επί της επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων είναι δικαίωμα θεμελιώδες. Το άρθρο 8 παράγραφος 1 του Χάρτη και το άρθρο 16 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ ορίζουν ότι κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν.
(41)
Κατά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας τα κράτη μέλη οφείλουν να μεριμνούν για διαφανείς πολιτικές όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την άσκηση των δικαιωμάτων των ενδιαφερόμενων προσώπων σχετικά με ένδικα μέσα για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που τα αφορούν.
(42)
Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που συγκεντρώνονται δυνάμει της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας μόνον όταν αυτό είναι απαραίτητο και αναλογικό για σκοπούς συμβατούς με την πρόληψη, τη διερεύνηση, τη διαπίστωση και τη δίωξη αξιόποινων πράξεων ή την εκτέλεση ποινικών κυρώσεων και την άσκηση του δικαιώματος της υπεράσπισης. Μόνο εξουσιοδοτημένα πρόσωπα θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες που περιλαμβάνουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, πράγμα που μπορεί να επιτευχθεί με διαδικασίες επαλήθευσης ταυτότητας.
(43)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά το χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο γνωστοποίησε την επιθυμία του να συμμετάσχει στην έκδοση της παρούσας οδηγίας.
(44)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1, 2 και 4α παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά το χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας οδηγίας και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.
(45)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 για τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας οδηγίας και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.
(46)
Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων γνωμοδότησε στις 5 Οκτωβρίου 2010 (12) σύμφωνα με το άρθρο 41 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13),
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΤΟΛΗ ΕΡΕΥΝΑΣ
Άρθρο 1
Η ευρωπαϊκή εντολή έρευνας και η υποχρέωση εκτέλεσής της
1. Η Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας (ΕΕΕ) είναι δικαστική απόφαση την οποία εκδίδει ή επικυρώνει δικαστική αρχή κράτους μέλους («κράτος έκδοσης») με σκοπό την εκτέλεση ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων ερευνητικών μέτρων σε άλλο κράτος μέλος («κράτος εκτέλεσης») για τη λήψη αποδεικτικών στοιχείων βάσει της παρούσας οδηγίας.
Η ΕΕΕ μπορεί επίσης να εκδίδεται για την λήψη αποδεικτικών στοιχείων ευρισκομένων ήδη στην κατοχή των αρμόδιων αρχών του κράτους εκτέλεσης.
2. Τα κράτη μέλη εκτελούν όλες τις ΕΕΕ με βάση την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης και τηρουμένης της παρούσας οδηγίας.
3. Την έκδοση ΕΕΕ μπορεί να ζητήσει ύποπτος ή κατηγορούμενος (ή δικηγόρος εξ ονόματός του) στο πλαίσιο των δικαιωμάτων υπεράσπισης που προβλέπει το εθνικό δίκαιο και ποινική δικονομία.
4. Η παρούσα οδηγία δεν μεταβάλλει την υποχρέωση σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και νομικών αρχών, όπως κατοχυρώνονται στο άρθρο 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων υπεράσπισης των προσώπων τα οποία υπόκεινται σε ποινικές διαδικασίες, και δεν θίγει τις τυχόν υποχρεώσεις που βαρύνουν τις δικαστικές αρχές ως προς το θέμα αυτό.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:
α)
«κράτος έκδοσης»: το κράτος μέλος στο οποίο εκδίδεται η ΕΕΕ·
β)
«κράτος εκτέλεσης»: το κράτος μέλος στο οποίο εκτελείται η ΕΕΕ και στο οποίο πρέπει να εκτελεστεί το ερευνητικό μέτρο·
γ)
«αρχή έκδοσης»:
i)
δικαστής, δικαστήριο, ανακριτής ή εισαγγελέας με αρμοδιότητα στη συγκεκριμένη υπόθεση, ή
ii)
κάθε άλλη αρμόδια αρχή ορισθείσα από το κράτος έκδοσης η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση ενεργεί ως ανακριτική αρχή σε ποινικές διαδικασίες, αρμοδία να διατάσσει τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Επιπλέον, προτού διαβιβαστεί στην αρχή εκτέλεσης, η ΕΕΕ επικυρώνεται, αφού εξεταστεί αν τηρεί τις προϋποθέσεις της παρούσας οδηγίας για την έκδοση ΕΕΕ, ιδίως αυτές του άρθρου 6 παράγραφος 1 αυτής, από δικαστή, δικαστήριο, ανακριτή ή εισαγγελέα στο κράτος έκδοσης. Αν η ΕΕΕ έχει επικυρωθεί από δικαστική αρχή, η αρχή αυτή μπορεί επίσης να θεωρηθεί αρχή έκδοσης για τους σκοπούς της διαβίβασης της ΕΕΕ·
δ)
«αρχή εκτέλεσης»: αρχή αρμοδία να αναγνωρίζει μια ΕΕΕ και να εξασφαλίζει την εκτέλεσή της σύμφωνα με την παρούσα οδηγία και τις ισχύουσες διαδικασίες σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση. Οι εν λόγω διαδικασίες μπορεί να απαιτούν έγκριση δικαστηρίου στο κράτος εκτέλεσης όταν αυτό προβλέπεται από την εθνική του νομοθεσία.
Άρθρο 3
Πεδίο εφαρμογής της ΕΕΕ
Η ΕΕΕ καλύπτει κάθε ερευνητικό μέτρο, εκτός από τη σύσταση κοινής ομάδας έρευνας και τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων στο πλαίσιο κοινής ομάδας έρευνας κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 13 της σύμβασης για την αμοιβαία δικαστική συνδρομή επί ποινικών υποθέσεων μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (14) («σύμβαση») και στην απόφαση-πλαίσιο 2002/465/ΔΕΥ του Συμβουλίου (15), πλην των περιπτώσεων εφαρμογής του άρθρου 13 παράγραφος 8 της σύμβασης και του άρθρου 1 παράγραφος 8 της απόφασης-πλαισίου.
Άρθρο 4
Είδη διαδικασιών επιδεχομένων ΕΕΕ
Η ΕΕΕ μπορεί να εκδοθεί στις εξής διαδικασίες:
α)
ποινική διαδικασία που κινείται από δικαστική αρχή ή μπορεί να κινηθεί ενώπιόν της για ποινικό αδίκημα βάσει της νομοθεσίας του κράτους έκδοσης·
β)
διαδικασία που κινούν διοικητικές αρχές όταν η διαδικασία αφορά πράξεις που τιμωρούνται βάσει της νομοθεσίας του κράτους έκδοσης ως παραβάσεις των κανόνων δικαίου και όταν η απόφαση της διοικητικής ή δικαστικής αρχής μπορεί να οδηγήσει σε δίκη ενώπιον δικαστηρίου που έχει δικαιοδοσία σε ποινικές υποθέσεις·
γ)
διαδικασία που κινούν δικαστικές αρχές όταν η διαδικασία αφορά πράξεις που τιμωρούνται βάσει της νομοθεσίας του κράτους έκδοσης ως παραβάσεις των κανόνων δικαίου και όταν η απόφαση της διοικητικής ή δικαστικής αρχής μπορεί να οδηγήσει σε δίκη ενώπιον δικαστηρίου που έχει δικαιοδοσία σε ποινικές υποθέσεις· και
δ)
διαδικασίες των στοιχείων α), β) και γ) οι οποίες αφορούν αδικήματα ή παραβάσεις δυνάμενα να στοιχειοθετήσουν την ευθύνη ή να επισύρουν την τιμωρία νομικού προσώπου στο κράτος έκδοσης.
Άρθρο 5
Περιεχόμενο και μορφή της ΕΕΕ
1. Η ΕΕΕ, όπως παρουσιάζεται στο έντυπο του παραρτήματος Α, συμπληρώνεται και υπογράφεται από την αρχή έκδοσης, η οποία πιστοποιεί την ακρίβεια και βεβαιώνει την ορθότητα του περιεχομένου της.
Η ΕΕΕ περιλαμβάνει τουλάχιστον τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
στοιχεία σχετικά με την αρχή έκδοσης και, κατά περίπτωση, την αρχή επικύρωσης·
β)
το αντικείμενο και τους λόγους έκδοσης της ΕΕΕ·
γ)
τις απαραίτητες διαθέσιμες πληροφορίες για το ή τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα·
δ)
περιγραφή της αξιόποινης πράξης που αποτελεί αντικείμενο έρευνας ή διαδικασίας, και των ισχυουσών διατάξεων του ποινικού δικαίου του κράτους έκδοσης·
ε)
περιγραφή του ή των ερευνητικών μέτρων που ζητούνται και των αποδεικτικών στοιχείων που πρέπει να συγκεντρωθούν.
2. Κάθε κράτος μέλος αναφέρει ποια ή ποιες από τις επίσημες γλώσσες των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, επιπλέον της επίσημης γλώσσας ή των επίσημων γλωσσών του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συμπλήρωση ή τη μετάφραση της ΕΕΕ όταν το εν λόγω κράτος μέλος είναι το κράτος εκτέλεσης.
3. Η ΕΕΕ του παραρτήματος Α μεταφράζεται από την αρμόδια αρχή του κράτους έκδοσης στην επίσημη ή σε μία από τις επίσημες γλώσσες του κράτους εκτέλεσης ή σε όποια άλλη γλώσσα υποδείξει το κράτος εκτέλεσης σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ
Άρθρο 6
Προϋποθέσεις έκδοσης και διαβίβασης ΕΕΕ
1. Μια ΕΕΕ μπορεί να εκδίδεται μόνον όταν η αρχή έκδοσης κρίνει ότι πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις:
α)
η έκδοση της ΕΕΕ είναι απαραίτητη και αναλογική για τους σκοπούς της διαδικασίας του άρθρου 4, λαμβανομένων υπόψη των δικαιωμάτων του υπόπτου ή κατηγορουμένου· και
β)
το ή τα ερευνητικά μέτρα που προβλέπονται στην ΕΕΕ θα μπορούσαν να είχαν διαταχθεί υπό τις ίδιες προϋποθέσεις σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση.
2. Οι προϋποθέσεις της παραγράφου 1 αξιολογούνται σε κάθε υπόθεση από την αρχή έκδοσης.
3. Όταν μια αρχή εκτέλεσης έχει λόγους να πιστεύει ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παραγράφου 1, μπορεί να συμβουλευθεί την αρχή έκδοσης σχετικά με τη σημασία της εκτέλεσης της ΕΕΕ. Μετά τη διαβούλευση αυτή η αρχή έκδοσης δύναται να ανακαλέσει την ΕΕΕ.
Άρθρο 7
Διαβίβαση της ΕΕΕ
1. Η ΕΕΕ, συμπληρωμένη κατά το άρθρο 5, διαβιβάζεται από την αρχή έκδοσης στην αρχή εκτέλεσης με οποιοδήποτε μέσο δυνάμενο να τεκμηριωθεί εγγράφως και κατά τρόπον ώστε το κράτος εκτέλεσης να μπορεί να πιστοποιήσει τη γνησιότητα.
2. Κάθε περαιτέρω επίσημη επικοινωνία γίνεται απευθείας μεταξύ της αρχής έκδοσης και της αρχής εκτέλεσης.
3. Με την επιφύλαξη του άρθρου 2 στοιχείο δ), κάθε κράτος μέλος δύναται να ορίσει μια κεντρική αρχή ή, εάν προβλέπεται από το νομικό του σύστημα, περισσότερες από μία κεντρικές αρχές που θα επικουρούν τις αρμόδιες αρχές. Ένα κράτος μέλος δύναται, εάν αυτό επιτάσσει η οργάνωση του εσωτερικού του συστήματος απονομής δικαιοσύνης, να αναθέσει στην ή στις κεντρικές αρχές του τη διοικητική διαβίβαση και παραλαβή της ΕΕΕ καθώς και κάθε σχετική επίσημη αλληλογραφία.
4. Η αρχή έκδοσης μπορεί να διαβιβάσει τα ΕΕΕ μέσω του συστήματος τηλεπικοινωνιών του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου (ΕΔΔ) που δημιουργήθηκε με την κοινή δράση 98/428/ΔΕΥ του Συμβουλίου (16).
5. Εάν η αρχή εκτέλεσης είναι άγνωστη, η αρχή έκδοσης προβαίνει σε όλες τις απαραίτητες αναζητήσεις, μεταξύ άλλων και μέσω των σημείων επαφής του ΕΔΔ, για να λάβει πληροφορίες από το κράτος εκτέλεσης.
6. Εάν η αρχή στο κράτος εκτέλεσης που παραλαμβάνει την ΕΕΕ δεν έχει αρμοδιότητα να την αναγνωρίσει και να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την εκτέλεσή της, διαβιβάζει αυτεπαγγέλτως την ΕΕΕ στην αρχή εκτέλεσης και ενημερώνει την αρχή έκδοσης.
7. Η αρχή εκτέλεσης και έκδοσης επιλύει προβλήματα όσον αφορά τη διαβίβαση ή τη διαπίστωση της γνησιότητας οποιουδήποτε εγγράφου απαιτείται για την εκτέλεση της ΕΕΕ με απευθείας επαφές ή αν χρειάζεται, με τη βοήθεια των κεντρικών αρχών των κρατών μελών.
Άρθρο 8
ΕΕΕ σχετιζόμενη με προγενέστερη ΕΕΕ
1. Εάν η αρχή έκδοσης εκδώσει EΕΕ που συμπληρώνει προγενέστερη ΕΕΕ («συμπληρωματική ΕΕΕ»), επισημαίνει το γεγονός αυτό στην ΕΕΕ σύμφωνα με το έντυπο του παραρτήματος Α, στο τμήμα Δ.
2. Όταν προσφέρει βοήθεια στην εκτέλεση της ΕΕΕ στο κράτος εκτέλεσης, σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 4, η αρχή έκδοσης μπορεί, με την επιφύλαξη των κοινοποιήσεων που υποβάλλονται δυνάμει του άρθρου 33 παράγραφος 1 στοιχείο γ), να απευθύνει συμπληρωματική ΕΕΕ απευθείας στην αρχή εκτέλεσης, κατά το διάστημα κατά το οποίο είναι παρούσα σε αυτό το κράτος.
3. Τυχόν συμπληρωματική ΕΕΕ πρέπει να πιστοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο και να επικυρωθεί σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο γ), αν χρειάζεται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙII
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ
Άρθρο 9
Αναγνώριση και εκτέλεση
1. Η αρχή εκτέλεσης αναγνωρίζει άνευ ετέρου ΕΕΕ διαβιβασθείσα κατά την παρούσα οδηγία και μεριμνά για την εκτέλεσή της κατά τον ίδιο τρόπο και διαδικασία ως εάν επρόκειτο για ερευνητικό μέτρο διαταχθέν από αρχή του κράτους εκτέλεσης εκτός αν η αρχή αυτή αποφασίζει να επικαλεσθεί ένα εκ των λόγων μη αναγνώρισης ή μη εκτέλεσης ή ένα εκ των λόγων αναβολής κατά την παρούσα οδηγία.
2. Η αρχή εκτέλεσης τηρεί τις διατυπώσεις και τις διαδικασίες που έχει ορίσει ρητώς η αρχή έκδοσης, εκτός εάν προβλέπεται άλλως στην παρούσα οδηγία και υπό την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω διατυπώσεις και διαδικασίες δεν είναι αντίθετες προς τις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου του κράτους εκτέλεσης.
3. Όταν ΕΕΕ παραλαμβάνεται από αρχή εκτέλεσης και δεν έχει εκδοθεί ή επικυρωθεί από δικαστική αρχή, κατά το άρθρο 2 στοιχείο γ) η αρχή εκτέλεσης επιστρέφει την ΕΕΕ στο κράτος έκδοσης.
4. Η αρχή έκδοσης μπορεί να ζητήσει από μία ή περισσότερες αρχές του κράτους έκδοσης να βοηθήσουν τις αρμόδιες αρχές του κράτους εκτέλεσης κατά την εκτέλεση της ΕΕΕ στο βαθμό που οι ορισθείσες αρχές του κράτους έκδοσης θα μπορούσαν να συνδράμουν στην εκτέλεση των ερευνητικών μέτρων που αναφέρονται στην ΕΕΕ σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση. Η αρχή εκτέλεσης συμμορφώνεται με αυτό το αίτημα εφόσον η συνδρομή αυτή δεν αντιτίθεται στις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου του κράτους εκτέλεσης και ούτε βλάπτει τα ουσιώδη συμφέροντά εθνικής ασφάλειας του κράτους αυτού.
5. Οι αρχές του κράτους έκδοσης, παρούσες στο κράτος εκτέλεσης, δεσμεύονται από τη νομοθεσία του κράτους εκτέλεσης κατά την εκτέλεση της ΕΕΕ. Δεν διαθέτουν εξουσίες επιβολής του νόμου στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης, εκτός εάν η άσκηση των εξουσιών αυτών στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης είναι σύμφωνη με τη νομοθεσία του κράτους εκτέλεσης και στο βαθμό που έχει συμφωνηθεί μεταξύ των αρχών έκδοσης και εκτέλεσης.
6. Οι αρχές έκδοσης και εκτέλεσης μπορούν να συνεννοούνται με οποιοδήποτε μέσο κρίνουν πρόσφορο για να διευκολύνουν την αποτελεσματική εφαρμογή του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 10
Προσφυγή σε εναλλακτικά ερευνητικά μέτρα
1. Η αρχή εκτέλεσης χρησιμοποιεί κατά το δυνατόν ερευνητικό μέτρο άλλο από το προβλεπόμενο στην ΕΕΕ όταν:
α)
το ερευνητικό μέτρο που αναφέρεται στην ΕΕΕ δεν υφίσταται στη νομοθεσία του κράτους εκτέλεσης, ή
β)
το ερευνητικό μέτρο που αναφέρεται στην ΕΕΕ δεν θα ήταν διαθέσιμο σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση.
2. Με την επιφύλαξη του άρθρου 11, η παράγραφος 1 δεν ισχύει για τα ακόλουθα ερευνητικά μέτρα, τα οποία πρέπει πάντοτε να είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του εθνικού δικαίου του κράτους εκτέλεσης:
α)
απόκτηση πληροφοριών ή αποδεικτικών στοιχείων που βρίσκονται ήδη στην κατοχή της αρχής εκτέλεσης και, εφόσον οι εν λόγω πληροφορίες ή τα αποδεικτικά στοιχεία θα μπορούσαν να έχουν αποκτηθεί σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του κράτους εκτέλεσης, στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας ή για τους σκοπούς της ΕΕΕ·
β)
απόκτηση πληροφοριών που περιέχονται σε βάσεις δεδομένων τις οποίες τηρούν αστυνομικές ή δικαστικές αρχές και στις οποίες έχει άμεση πρόσβαση η αρχή εκτέλεσης στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας·
γ)
εξέταση μάρτυρα, θύματος, υπόπτου ή τρίτου στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης·
δ)
οποιοδήποτε μη παρεμβατικό ερευνητικό μέτρο κατά τα οριζόμενα στο δίκαιο του κράτους εκτέλεσης·
ε)
αναγνώριση προσώπων που έχουν συνδρομή σε έναν συγκεκριμένο αριθμό τηλεφώνου ή διεύθυνση IP.
3. Η αρχή εκτέλεσης μπορεί επίσης να προσφεύγει σε ερευνητικό μέτρο διαφορετικό από αυτό που προβλέπεται στην ΕΕΕ όταν το ερευνητικό μέτρο που επιλέγει η αρχή εκτέλεσης θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα με το ερευνητικό μέτρο που προβλέπεται στην ΕΕΕ με λιγότερο οχληρό τρόπο.
4. Όταν η αρχή εκτέλεσης αποφασίζει να αξιοποιήσει τη δυνατότητα που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 3, ενημερώνει πρώτα την αρχή έκδοσης, η οποία μπορεί να αποφασίσει να αποσύρει ή να συμπληρώσει την ΕΕΕ.
5. Όταν, σύμφωνα με την παράγραφο 1, το ερευνητικό μέτρο που αναφέρεται στην ΕΕΕ δεν υφίσταται στη νομοθεσία του κράτους εκτέλεσης ή δεν θα ήταν διαθέσιμο σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση, και όταν δεν υπάρχει άλλο ερευνητικό μέτρο που θα είχε το ίδιο αποτέλεσμα με αυτό που ζητείται, η αρχή εκτέλεσης ενημερώνει την αρχή έκδοσης ότι δεν κατέστη δυνατό να παράσχει τη συνδρομή που ζητήθηκε.
Άρθρο 11
Λόγοι μη αναγνώρισης ή μη εκτέλεσης
1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 1 παράγραφος 4, η αναγνώριση ή η εκτέλεση μιας ΕΕΕ μπορεί να απορριφθεί από την αρχή εκτέλεσης όταν:
α)
υπάρχει ασυλία ή προνόμιο σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του κράτους εκτέλεσης που εμποδίζει την εκτέλεση της ΕΕΕ ή όταν υπάρχουν κανόνες περί ορισμού και περιορισμού της ποινικής ευθύνης σχετικά με την ελευθερία του Τύπου και την ελευθερία της έκφρασης σε άλλα μέσα ενημέρωσης που εμποδίζει την εκτέλεση της ΕΕΕ·
β)
στην συγκεκριμένη περίπτωση η εκτέλεση της ΕΕΕ θα έβλαπτε ουσιώδη συμφέροντα εθνικής ασφάλειας, θα έθετε σε κίνδυνο την πηγή των πληροφοριών ή θα απαιτούσε τη χρήση διαβαθμισμένων πληροφοριών σχετικών με συγκεκριμένες δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών·
γ)
η ΕΕΕ έχει εκδοθεί στο πλαίσιο διαδικασιών που αναφέρονται στο άρθρο 4 στοιχεία β) και γ) και το ερευνητικό μέτρο δεν θα επιτρεπόταν από το δίκαιο του κράτους εκτέλεσης σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση·
δ)
η εκτέλεση της ΕΕΕ αντίκειται στην αρχή ne bis in idem·
ε)
η ΕΕΕ αφορά ποινικό αδίκημα για το οποίο υπάρχουν υπόνοιες ότι διαπράχθηκε εκτός του εδάφους του κράτους έκδοσης και εν μέρει ή εξ ολοκλήρου στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης, και η συμπεριφορά για την οποία εκδόθηκε η ΕΕΕ δεν συνιστά αδίκημα στο κράτος εκτέλεσης·
στ)
υπάρχουν σοβαροί λόγοι να θεωρηθεί ότι η εκτέλεση του ερευνητικού μέτρου που αναφέρεται στην ΕΕΕ θα ήταν ασύμβατη με τις υποχρεώσεις του κράτους μέλους εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 6 ΣΕΕ και το Χάρτη·
ζ)
η συμπεριφορά για την οποία έχει εκδοθεί η ΕΕΕ δεν συνιστά αδίκημα κατά τη νομοθεσία του κράτους εκτέλεσης, εκτός αν αφορά αδίκημα περιλαμβανόμενο στις κατηγορίες αδικημάτων του παραρτήματος Δ, όπως αναφέρεται από την αρχή έκδοσης στην ΕΕΕ, αν τιμωρείται στο κράτος έκδοσης με στερητική της ελευθερίας ποινή ή μέτρο στέρησης της ελευθερίας μέγιστης διάρκειας τουλάχιστον τριών ετών· ή
η)
η χρήση του ερευνητικού μέτρου που αναφέρεται στην ΕΕΕ περιορίζεται, βάσει της νομοθεσίας του κράτους εκτέλεσης, σε κατάλογο ή σε κατηγορία αδικημάτων ή σε αδικήματα που τιμωρούνται με κύρωση υπερβαίνουσα ένα συγκεκριμένο κατώτατο όριο, που δεν περιλαμβάνει το αδίκημα το οποίο αφορά η ΕΕΕ.
2. Η παράγραφος 1 στοιχεία ζ) και η) δεν ισχύει για τα ερευνητικά μέτρα που απαριθμούνται στο άρθρο 10 παράγραφος 2.
3. Όσον η ΕΕΕ αφορά αδικήματα στο φορολογικό, τελωνειακό ή τραπεζικό τομέα, η αναγνώριση ή η εκτέλεση δεν μπορεί να απορριφθεί από την αρχή εκτέλεσης με τη δικαιολογία ότι η νομοθεσία του κράτους εκτέλεσης δεν επιβάλλει το ίδιο είδος φόρου ή δασμού ή δεν περιλαμβάνει το ίδιο είδος ρύθμισης με το δίκαιο του κράτους έκδοσης όσον αφορά φορολογικά, τελωνειακά ή τραπεζικά ζητήματα.
4. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α), β), δ), ε) και στ), προτού αποφασίσει να μην αναγνωρίσει ή να μην εκτελέσει, εν όλω ή εν μέρει, μια ΕΕΕ, η αρχή εκτέλεσης συμβουλεύεται την αρχή έκδοσης με κάθε πρόσφορο μέσο και, εάν χρειάζεται, ζητεί από την αρχή έκδοσης να της παράσχει αμελλητί κάθε απαραίτητη πληροφορία.
5. Στην περίπτωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 στοιχείο α) και εφόσον η εξουσία άρσης του προνομίου ή της ασυλίας ανήκει στην αρμοδιότητα μιας αρχής του κράτους μέλους εκτέλεσης, η αρχή εκτέλεσης ζητεί από αυτήν να ασκήσει την εν λόγω εξουσία αμελλητί. Εφόσον η εξουσία άρσης του προνομίου ή της ασυλίας ανήκει στην αρμοδιότητα μιας αρχής άλλου κράτους μέλους ή διεθνούς οργανισμού, εναπόκειται στην αρχή έκδοσης να της ζητήσει να ασκήσει την εξουσία αυτή.
Άρθρο 12
Προθεσμίες για την αναγνώριση ή την εκτέλεση
1. Η έκδοση της απόφασης σχετικά με την αναγνώριση ή την εκτέλεση και η εκτέλεση του ερευνητικού μέτρου πραγματοποιούνται με την ταχύτητα και την προτεραιότητα που θα δινόταν για παρόμοια εγχώρια υπόθεση και, εν πάση περιπτώσει, εντός των προθεσμιών που ορίζει το παρόν άρθρο.
2. Εάν η αρχή έκδοσης αναφέρει στην ΕΕΕ ότι λόγω δικονομικών προθεσμιών, λόγω της σοβαρότητας του αδικήματος ή λόγω άλλων ιδιαίτερα επειγουσών περιστάσεων, απαιτείται συντομότερη προθεσμία από αυτήν που ορίζει το παρόν άρθρο, ή εάν η αρχή έκδοσης έχει δηλώσει στην ΕΕΕ ότι το ερευνητικό μέτρο πρέπει να εκτελεστεί σε συγκεκριμένη ημερομηνία, η αρχή εκτέλεσης λαμβάνει όσο το δυνατόν περισσότερο υπόψη αυτό το αίτημα.
3. Η απόφαση για την αναγνώριση ή την εκτέλεση ΕΕΕ εκδίδεται από την αρμόδια αρχή εκτέλεσης το συντομότερο δυνατόν και, με την επιφύλαξη της παραγράφου 5, το αργότερο 30 ημέρες μετά την παραλαβή της ΕΕΕ.
4. Εάν δεν συντρέχουν λόγοι αναβολής δυνάμει του άρθρου 15 ή εάν βρίσκονται ήδη στην κατοχή του κράτους εκτέλεσης αποδεικτικά στοιχεία τα οποία αναφέρονται στο ερευνητικό μέτρο που προβλέπει η ΕΕΕ, η αρχή εκτέλεσης εκτελεί αμελλητί το ερευνητικό μέτρο, με την επιφύλαξη της παραγράφου 5, το αργότερο 90 ημέρες μετά τη λήψη της απόφασης που αναφέρεται στην παράγραφο 3.
5. Όταν σε συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι πρακτικά εφικτό για την αρμόδια αρχή εκτέλεσης να τηρήσει την προθεσμία που ορίζεται στην παράγραφο 3 ή τη συγκεκριμένη ημερομηνία που ορίζεται στην παράγραφο 2, ενημερώνει αμελλητί την αρμόδια αρχή του κράτους έκδοσης με οποιονδήποτε τρόπο, αναφέροντας τους λόγους της καθυστέρησης και τον χρόνο που εκτιμά ότι θα χρειαστεί για την έκδοση της απόφασης. Σε αυτή την περίπτωση, η προθεσμία της παραγράφου 3 μπορεί να παραταθεί κατά 30 ημέρες κατ' ανώτατο όριο.
6. Όταν σε συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι πρακτικά εφικτό για την αρμόδια αρχή εκτέλεσης να τηρήσει την προθεσμία που ορίζεται στην παράγραφο 4, ενημερώνει αμελλητί την αρμόδια αρχή του κράτους έκδοσης με οποιονδήποτε τρόπο, αναφέροντας τους λόγους της καθυστέρησης, και διαβουλεύεται με την αρχή έκδοσης για τον κατάλληλο χρόνο εκτέλεσης του ερευνητικού μέτρου.
Άρθρο 13
Διαβίβαση αποδεικτικών στοιχείων
1. Ως αποτέλεσμα της εκτέλεσης της ΕΕΕ η αρχή εκτέλεσης διαβιβάζει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση στο κράτος έκδοσης τα αποδεικτικά στοιχεία που συγκέντρωσε ή που βρίσκονται ήδη στην κατοχή των αρμόδιων αρχών του κράτους εκτέλεσης.
Εφόσον ζητείται στην ΕΕΕ και ει δυνατόν βάσει εθνικού νόμου του κράτους εκτέλεσης, τα αποδεικτικά στοιχεία διαβιβάζονται απευθείας στις αρμόδιες αρχές του κράτους έκδοσης που συντρέχουν στην εκτέλεση της ΕΕΕ σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 4.
2. Η διαβίβαση των αποδεικτικών στοιχείων μπορεί να ανασταλεί όσο εκκρεμεί η απόφαση σχετικά με ένδικο μέσο, εκτός εάν η αρχή έκδοσης έχει αποδείξει επαρκώς στην ΕΕΕ ότι η άμεση διαβίβαση είναι ουσιώδους σημασίας για την ορθή διεξαγωγή της έρευνας ή τη διαφύλαξη των ατομικών δικαιωμάτων. Ωστόσο, η διαβίβαση αποδεικτικών στοιχείων αναστέλλεται σε περίπτωση που θα προκαλούσε σοβαρή και μη αναστρέψιμη ζημία στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο.
3. Όταν διαβιβάζει τα συγκεντρωθέντα αποδεικτικά στοιχεία, η αρχή εκτέλεσης επισημαίνει εάν επιθυμεί να επιστραφούν στο κράτος εκτέλεσης μόλις παύσουν να είναι απαραίτητα στο κράτος έκδοσης.
4. Όταν τα σχετικά αντικείμενα, έγγραφα ή δεδομένα είναι ήδη χρήσιμα για άλλη διαδικασία, η αρχή εκτέλεσης, κατόπιν ρητής αιτήσεως και έπειτα από διαβουλεύσεις με την αρχή έκδοσης, μπορεί να διαβιβάσει προσωρινά τα αποδεικτικά στοιχεία υπό τον όρο ότι θα επιστραφούν στο κράτος εκτέλεσης μόλις παύσουν να είναι απαραίτητα στο κράτος έκδοσης ή σε οποιαδήποτε άλλη χρονική στιγμή/ευκαιρία που θα συμφωνηθεί μεταξύ των αρμοδίων αρχών.
Άρθρο 14
Ένδικα μέσα
1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι για τα ερευνητικά μέτρα που προβλέπονται στην ΕΕΕ είναι διαθέσιμα ένδικα μέσα ισοδύναμα με αυτά που προβλέπονται σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση.
2. Οι ουσιαστικοί λόγοι για την έκδοση της ΕΕΕ μπορούν να προσβληθούν μόνο με ένδικο μέσο ενώπιον του κράτους έκδοσης, με την επιφύλαξη των διασφαλίσεων των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο κράτος εκτέλεσης.
3. Εφόσον δεν υπονομεύεται η ανάγκη διασφάλισης της εμπιστευτικότητας μιας έρευνας, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 19 παράγραφος 1, οι αρχές έκδοσης και εκτέλεσης λαμβάνουν τα ενδεδειγμένα μέτρα, ώστε να εξασφαλιστεί ότι παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες άσκησης των ένδικων μέσων βάσει του εθνικού δικαίου όταν προσήκει η εφαρμογή τους και σε χρόνο κατάλληλο ώστε να είναι εφικτή η αποτελεσματική τους άσκηση.
4. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα χρονικά όρια για την άσκηση ένδικου μέσου είναι ίδια με αυτά που προβλέπονται σε παρόμοιες εγχώριες υποθέσεις και εφαρμόζονται με τρόπο που εγγυάται τη δυνατότητα αποτελεσματικής άσκησης των εν λόγω ένδικων μέσων από τα ενδιαφερόμενα μέρη.
5. Οι αρχές έκδοσης και εκτέλεσης ενημερώνουν η μία την άλλη σχετικά με τα ένδικα μέσα που ασκούνται κατά της έκδοσης ή της αναγνώρισης ή της εκτέλεσης μιας ΕΕΕ.
6. Νομική αμφισβήτηση δεν αναστέλλει την εκτέλεση του ερευνητικού μέτρου εκτός αν αυτό προβλέπεται σε παρόμοιες εγχώριες υποθέσεις.
7. Επιτυχής αμφισβήτηση της αναγνώρισης ή της εκτέλεσης μιας ΕΕΕ λαμβάνεται υπόψη από το κράτος έκδοσης σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο. Με την επιφύλαξη των εθνικών δικονομικών κανόνων, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, σε ποινικές διαδικασίες στο κράτος έκδοσης, κατά την εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων που συγκεντρώθηκαν δυνάμει μιας ΕΕΕ, γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα της υπεράσπισης και η νομιμότητα της διαδικασίας.
Άρθρο 15
Λόγοι αναβολής της αναγνώρισης ή της εκτέλεσης
1. Η αναγνώριση ή η εκτέλεση της ΕΕΕ μπορεί να αναβληθεί στο κράτος εκτέλεσης εφόσον:
α)
η εκτέλεσή της μπορεί να παραβλάψει μια διεξαγόμενη ποινική έρευνα ή δίωξη, για όσο χρονικό διάστημα κρίνει αναγκαίο το κράτος εκτέλεσης·
β)
τα σχετικά αντικείμενα, έγγραφα ή δεδομένα χρησιμοποιούνται ήδη στο πλαίσιο άλλης διαδικασίας, μέχρις ότου αυτά να μην είναι πλέον απαραίτητα προς τούτο.
2. Μόλις εκλείψει ο λόγος αναβολής, η αρχή εκτέλεσης λαμβάνει αμελλητί τα απαραίτητα μέτρα για την εκτέλεση της ΕΕΕ και ενημερώνει σχετικά την αρχή έκδοσης με κάθε μέσο που μπορεί να τεκμηριωθεί εγγράφως.
Άρθρο 16
Υποχρέωση ενημέρωσης
1. Η αρμόδια αρχή του κράτους εκτέλεσης που παραλαμβάνει την ΕΕΕ γνωστοποιεί την παραλαβή, χωρίς καθυστέρηση και εν πάση περιπτώσει εντός εβδομάδος από την παραλαβή της ΕΕΕ, συμπληρώνοντας και αποστέλλοντας το έντυπο που παρατίθεται στο παράρτημα Β.
Στις περιπτώσεις που έχει οριστεί κεντρική αρχή σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 3, η υποχρέωση αυτή ισχύει και για την κεντρική αρχή και για την αρχή εκτέλεσης που παραλαμβάνει την ΕΕΕ μέσω της κεντρικής αρχής.
Στις περιπτώσεις που εμπίπτουν στη διάταξη του άρθρου 7 παράγραφος 6, η υποχρέωση αυτή ισχύει τόσο για την αρμόδια αρχή που παρέλαβε αρχικά την ΕΕΕ όσο και για την αρχή εκτέλεσης στην οποία διαβιβάστηκε τελικά η ΕΕΕ.
2. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 4 και 5 του άρθρου 10, η αρχή εκτέλεσης ενημερώνει την αρχή έκδοσης πάραυτα με οποιοδήποτε μέσο:
α)
εάν είναι αδύνατον για την αρχή εκτέλεσης να λάβει απόφαση σχετικά με την αναγνώριση ή την εκτέλεση διότι το έντυπο του παραρτήματος Α είναι ελλιπές ή προδήλως εσφαλμένο·
β)
εάν στην πορεία εκτέλεσης της ΕΕΕ η αρχή εκτέλεσης κρίνει, χωρίς περαιτέρω έρευνες, ότι ενδέχεται να χρειασθεί η διενέργεια ερευνητικών μέτρων τα οποία δεν είχαν προβλεφθεί αρχικά ή δεν είχαν μπορέσει να προσδιοριστούν κατά την έκδοση της ΕΕΕ, για να δώσει στην αρχή έκδοσης τη δυνατότητα να αναλάβει περαιτέρω δράση στη συγκεκριμένη υπόθεση· ή
γ)
εάν η αρχή εκτέλεσης διαπιστώσει ότι, στη συγκεκριμένη υπόθεση, δεν μπορεί να τηρήσει τις διατυπώσεις και τις διαδικασίες που έχει ορίσει ρητώς η αρχή έκδοσης σύμφωνα με το άρθρο 9.
Κατόπιν αιτήσεως της αρχής έκδοσης, οι πληροφορίες επιβεβαιώνονται αμέσως με κάθε μέσο που μπορεί να τεκμηριωθεί εγγράφως.
3. Τηρουμένου του άρθρου 10 παράγραφοι 4 και 5 η αρχή εκτέλεσης πληροφορεί την αρχή έκδοσης χωρίς καθυστέρηση με κάθε μέσο που μπορεί να τεκμηριωθεί εγγράφως:
α)
για οποιαδήποτε απόφαση λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 10 ή 11·
β)
για κάθε απόφαση σχετική με την αναβολή της εκτέλεσης ή της αναγνώρισης της ΕΕΕ, τους λόγους της αναβολής, και ει δυνατόν, την αναμενόμενη διάρκεια της αναβολής.
Άρθρο 17
Ποινική ευθύνη υπαλλήλων
Οι υπάλληλοι του κράτους έκδοσης, που είναι παρόντες στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης στο πλαίσιο της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, θεωρούνται υπάλληλοι του κράτους εκτέλεσης όσον αφορά αδικήματα που διαπράττονται εις βάρος τους ή από τους ίδιους.
Άρθρο 18
Αστική ευθύνη υπαλλήλων
1. Σε περίπτωση που, στο πλαίσιο της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, υπάλληλοι ενός κράτους μέλους είναι παρόντες στο έδαφος ενός άλλου κράτους μέλους, το πρώτο κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για οποιαδήποτε ζημία προκαλέσουν κατά τη διάρκεια των εκεί δραστηριοτήτων τους, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου δρουν.
2. Το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου προκλήθηκε η ζημία που προβλέπεται στην παράγραφο 1 επανορθώνει τη ζημία αυτή υπό τους όρους που ισχύουν για τις ζημίες τις οποίες προκαλούν οι δικοί του υπάλληλοι.
3. Το κράτος μέλος του οποίου υπάλληλοι προξένησαν ζημία σε οποιοδήποτε πρόσωπο στο έδαφος άλλου κράτους μέλους επιστρέφει το σύνολο των ποσών που κατέβαλε το άλλο κράτος μέλος στους παθόντες ή σε άλλους δικαιούχους.
4. Με την επιφύλαξη της άσκησης των δικαιωμάτων του έναντι τρίτων και κατ' εξαίρεση από την παράγραφο 3, κάθε κράτος μέλος παραιτείται, στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, από τη δυνατότητα να ζητήσει από άλλο κράτος μέλος αποζημίωση για ζημίες που υπέστη.
Άρθρο 19
Εμπιστευτικότητα
1. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει ότι οι αρχές έκδοσης και εκτέλεσης λαμβάνουν δεόντως υπόψη, κατά την εκτέλεση μιας ΕΕΕ, τον εμπιστευτικό χαρακτήρα της έρευνας.
2. Η αρχή εκτέλεσης, σύμφωνα με το εθνικό της δίκαιο, εγγυάται την εμπιστευτικότητα των πραγματικών περιστατικών και της ουσίας της ΕΕΕ, εκτός των αναγκαίων για την εκτέλεση του ερευνητικού μέτρου. Εάν η αρχή εκτέλεσης δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην απαίτηση περί εμπιστευτικότητας, ενημερώνει πάραυτα την αρχή έκδοσης.
3. Η αρχή έκδοσης δεν αποκαλύπτει τα αποδεικτικά στοιχεία και τις πληροφορίες που της έδωσε η αρχή εκτέλεσης, σύμφωνα με το εθνικό της δίκαιο και εφόσον δεν υπάρχει αντίθετη υπόδειξη ή πληροφόρηση από την αρχή εκτέλεσης, εκτός από εκείνα των οποίων η κοινοποίηση είναι αναγκαία για τις έρευνες ή τις διαδικασίες που περιγράφονται στην ΕΕΕ.
4. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι τράπεζες δεν αποκαλύπτουν στον ενδιαφερόμενο πελάτη τους ή σε άλλα τρίτα πρόσωπα ότι έχουν διαβιβασθεί πληροφορίες στο κράτος έκδοσης σύμφωνα με τα άρθρα 26 και 27 ή ότι μια έρευνα βρίσκεται υπό εξέλιξη.
Άρθρο 20
Προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
Κατά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι προστατεύονται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και ότι η επεξεργασία τους πραγματοποιείται μόνο βάσει της απόφασης-πλαισίου 2008/977/ΔΕΥ του Συμβουλίου (17), καθώς και τις αρχές της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης της 28ης Ιανουαρίου 1981 και του συμπληρωματικού της πρωτοκόλλου.
Η πρόσβαση στα δεδομένα αυτά περιορίζεται, με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων του ενδιαφερόμενου προσώπου. Μόνο εξουσιοδοτημένα άτομα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα αυτά.
Άρθρο 21
Έξοδα
1. Εάν στην οδηγία δεν προβλέπεται άλλως, όλα τα έξοδα που προκύπτουν στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης και σχετίζονται με την εκτέλεση ΕΕΕ βαρύνουν το κράτος εκτέλεσης.
2. Όταν η αρχή εκτέλεσης θεωρεί ότι τα έξοδα για την εκτέλεση της ΕΕΕ μπορεί να θεωρηθούν εξαιρετικά υψηλά, μπορεί να προχωρήσει σε διαβούλευση με την αρχή έκδοσης σχετικά με το αν και πώς μπορούν να κατανεμηθούν τα έξοδα ή να τροποποιηθεί η ΕΕΕ.
Η αρχή εκτέλεσης ενημερώνει την αρχή έκδοσης σχετικά με τις λεπτομέρειες του μέρους των εξόδων που θεωρείται εξαιρετικά υψηλό.
3. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις όταν δεν επιτυγχάνεται συμφωνία για τα έξοδα της παραγράφου 2 η αρχή έκδοσης μπορεί να αποφασίσει:
α)
να αποσύρει εν όλω ή εν μέρει την ΕΕΕ· ή
β)
να διατηρήσει την ΕΕΕ και να επιβαρυνθεί με το μέρος των εξόδων που θεωρείται εξαιρετικά υψηλό.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
Άρθρο 22
Προσωρινή μεταγωγή κρατουμένων στο κράτος έκδοσης με σκοπό την εκτέλεση ερευνητικού μέτρου
1. Είναι δυνατή η έκδοση ΕΕΕ για την προσωρινή μεταγωγή προσώπου που κρατείται στο κράτος εκτέλεσης με σκοπό την εκτέλεση ερευνητικού μέτρου με το οποίο επιδιώκεται η συλλογή αποδεικτικών στοιχείων για την οποία απαιτείται η παρουσία του στο έδαφος του κράτους έκδοσης. Η εφαρμογή της παρούσας παραγράφου τελεί υπό τον όρο της επιστροφής του εν λόγω προσώπου εντός της προθεσμίας που ορίζει το κράτος εκτέλεσης.
2. Εκτός από τους λόγους άρνησης της αναγνώρισης ή της εκτέλεσης του άρθρου 11, είναι επίσης δυνατή η άρνηση εκτέλεσης της ΕΕΕ εάν:
α)
ο κρατούμενος δεν συναινεί· ή
β)
η μεταγωγή ενδέχεται να παρατείνει την κράτηση του εν λόγω προσώπου.
3. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 2 στοιχείο α), όταν το κράτος εκτέλεσης το θεωρεί αναγκαίο λόγω της ηλικίας ή της σωματικής ή διανοητικής κατάστασης του προσώπου, δίνεται η ευκαιρία στον νομικό εκπρόσωπο του κρατουμένου να διατυπώσει τη γνώμη του σχετικά με την προσωρινή μεταγωγή.
4. Σε περίπτωση που εμπίπτει στις διατάξεις της παραγράφου 1, χορηγείται άδεια διέλευσης του κρατουμένου μέσω τρίτου κράτους μέλους (το «κράτος μέλος διέλευσης»), κατόπιν αιτήσεως συνοδευομένης από όλα τα απαραίτητα έγγραφα.
5. Οι πρακτικές ρυθμίσεις σχετικά με την προσωρινή μεταγωγή του κρατουμένου, συμπεριλαμβανομένων των λεπτομερών συνθηκών κράτησής του στο κράτος έκδοσης, και οι ημερομηνίες μεταγωγής του και επιστροφής του στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης συμφωνούνται μεταξύ των κρατών έκδοσης και εκτέλεσης, λαμβανομένων υπόψη της σωματικής και διανοητικής κατάστασης του προσώπου, καθώς και του επιπέδου ασφάλειας που απαιτείται στο κράτος έκδοσης.
6. Ο κρατούμενος παραμένει υπό κράτηση στο έδαφος του κράτους έκδοσης και, ενδεχομένως, στο έδαφος του κράτους μέλους διέλευσης, για τις πράξεις ή τις καταδικαστικές αποφάσεις για τις οποίες κρατείτο στο κράτος εκτέλεσης, εκτός εάν το κράτος μέλος εκτέλεσης ζητήσει την απελευθέρωσή του.
7. Η περίοδος κράτησης στο έδαφος του κράτους μέλους έκδοσης αφαιρείται από την περίοδο κράτησης η οποία έχει ή πρόκειται να επιβληθεί στον εν λόγω κρατούμενο στο έδαφος του κράτους μέλους εκτέλεσης.
8. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 6, πρόσωπο το οποίο τελεί υπό μεταγωγή δεν διώκεται, κρατείται ούτε υπόκειται σε οποιονδήποτε άλλο περιορισμό της προσωπικής του ελευθερίας στο κράτος έκδοσης για πράξεις ή καταδίκες προγενέστερες της αναχώρησής του από το έδαφος του κράτους εκτέλεσης οι οποίες δεν προβλέπονται στην ΕΕΕ.
9. Η ασυλία που προβλέπεται στην παράγραφο 8 αίρεται εφόσον, ο μεταγόμενος, αν και είχε τη δυνατότητα να αναχωρήσει για μια περίοδο 15 διαδοχικών ημερών από την ημερομηνία κατά την οποία η παρουσία του δεν κρίνεται πλέον απαραίτητη από τις αρχές έκδοσης:
α)
παρέμεινε στο έδαφος. ή
β)
αναχώρησε μεν αλλά στη συνέχεια επέστρεψε.
10. Το κόστος που προκύπτει από την εφαρμογή του παρόντος άρθρου κατανέμεται σύμφωνα με το άρθρο 21, εκτός από τα έξοδα μεταγωγής του προσώπου προς και από το κράτος έκδοσης τα οποία επιβαρύνουν το εν λόγω κράτος.
Άρθρο 23
Προσωρινή μεταγωγή κρατουμένων στο κράτος εκτέλεσης με σκοπό την εκτέλεση ερευνητικού μέτρου
1. Είναι δυνατή η έκδοση ΕΕΕ για την προσωρινή μεταγωγή προσώπου που κρατείται στο κράτος έκδοσης με σκοπό την εκτέλεση ερευνητικού μέτρου με το οποίο επιδιώκεται η συλλογή αποδείξεων για την οποία απαιτείται η παρουσία του στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης.
2. Η παράγραφος 2 στοιχείο α) και οι παράγραφοι 3 έως 9 του άρθρου 22 ισχύουν, τηρουμένων των αναλογιών, για την προσωρινή μεταγωγή δυνάμει του παρόντος άρθρου.
3. Τα έξοδα που προκύπτουν από την εφαρμογή του παρόντος άρθρου κατανέμονται σύμφωνα με το άρθρο 21, εκτός από τα έξοδα μεταγωγής του προσώπου προς και από το κράτος έκδοσης τα οποία βαρύνουν το εν λόγω κράτος.
Άρθρο 24
Εξέταση με εικονοτηλεδιάσκεψη ή άλλου είδους οπτικοακουστική μετάδοση
1. Εάν πρόσωπο το οποίο βρίσκεται στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης πρέπει να εξεταστεί ως μάρτυρας ή πραγματογνώμονας από τις αρμόδιες αρχές του κράτους έκδοσης, η αρχή έκδοσης μπορεί να εκδώσει ΕΕΕ για την εξέταση του μάρτυρα ή του πραγματογνώμονα με εικονοτηλεδιάσκεψη ή άλλου είδους οπτικοακουστική μετάδοση, όπως προβλέπεται στις παραγράφους 5 έως 7.
Εκδίδεται επίσης από την εκδίδουσα αρχή μια ΕΕΕ για την εξέταση υπόπτου ή κατηγορουμένου με εικονοτηλεδιάσκεψη ή με άλλου είδους οπτικοακουστική μετάδοση.
2. Εκτός από τους λόγους άρνησης της αναγνώρισης ή της εκτέλεσης του άρθρου 11, είναι επίσης δυνατή η άρνηση εκτέλεσης της ΕΕΕ εάν:
α)
δεν συναινεί ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος· ή
β)
η εκτέλεση ενός τέτοιου ερευνητικού μέτρου σε συγκεκριμένη υπόθεση αντίκειται στις θεμελιώδεις αρχές της νομοθεσίας του κράτους εκτέλεσης.
3. Οι πρακτικές ρυθμίσεις σχετικά με την εξέταση συμφωνούνται μεταξύ της αρχής έκδοσης και της αρχής εκτέλεσης. Μόλις συμφωνηθούν οι ρυθμίσεις αυτές, η αρχή εκτέλεσης αναλαμβάνει:
α)
να ενημερώσει τον μάρτυρα ή τον πραγματογνώμονα σχετικά με την ώρα και τον τόπο της εξέτασης·
β)
να κλητεύσει τον ύποπτο ή τον κατηγορούμενο να εμφανιστεί προς εξέταση σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες που προβλέπονται στην νομοθεσία του κράτους εκτέλεσης και να ενημερώσει τον ύποπτο σχετικά με τα δικαιώματά του δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους εκτέλεσης, εγκαίρως ώστε να έχει τη δυνατότητα να ασκήσει αποτελεσματικά τα δικαιώματα υπεράσπισης που διαθέτει·
γ)
να διασφαλίσει την εξακρίβωση της ταυτότητας του προς εξέταση προσώπου.
4. Αν στις περιστάσεις μιας συγκεκριμένης υπόθεσης η αρχή εκτέλεσης δεν έχει πρόσβαση στα τεχνικά μέσα για τη διεξαγωγή εικονοτηλεδιάσκεψης, τα μέσα αυτά είναι δυνατόν να τεθούν στη διάθεσή της από το κράτος έκδοσης με αμοιβαία συμφωνία.
5. Οι ακόλουθοι κανόνες ισχύουν για την εξέταση με εικονοτηλεδιάσκεψη ή με άλλου είδους οπτικοακουστική μετάδοση:
α)
κατά την εξέταση παρίσταται διά αντιπροσώπου της, επικουρούμενη από διερμηνέα, αν αυτό απαιτείται, αρμόδια αρχή του κράτους εκτέλεσης, η οποία και είναι υπεύθυνη για την εξακρίβωση της ταυτότητας του προς εξέταση προσώπου, καθώς και για την τήρηση των θεμελιωδών αρχών της νομοθεσίας του κράτους εκτέλεσης.
Εάν η αρχή εκτέλεσης κρίνει ότι, κατά τη διάρκεια της εξέτασης, παραβιάζονται οι θεμελιώδεις αρχές της νομοθεσίας του κράτους εκτέλεσης, λαμβάνει αμέσως τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσει τη συνέχιση της εξέτασης σύμφωνα με τις προαναφερόμενες αρχές·
β)
μέτρα για την προστασία του προς εξέταση προσώπου θα συμφωνούνται, εφόσον απαιτείται, μεταξύ των αρμόδιων αρχών του κράτους έκδοσης και του κράτους εκτέλεσης·
γ)
η εξέταση διενεργείται απευθείας από την αρμόδια αρχή του κράτους έκδοσης ή υπό την καθοδήγησή της και σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο αυτού του κράτους·
δ)
κατόπιν αιτήματος του κράτους έκδοσης ή του προς εξέταση προσώπου, το κράτος εκτέλεσης μεριμνά ώστε το προς εξέταση πρόσωπο να επικουρείται από διερμηνέα, κατά περίπτωση·
ε)
οι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι ενημερώνονται πριν από την εξέταση σχετικά με τα δικονομικά δικαιώματά τους, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος να μην καταθέσουν, που τους αναγνωρίζονται βάσει της νομοθεσίας του κράτους εκτέλεσης και του κράτους έκδοσης. Μάρτυρες και πραγματογνώμονες δικαιούνται να επικαλεστούν το δικαίωμα να μην καταθέσουν που ενδεχομένως τους αναγνωρίζει είτε το εθνικό δίκαιο του κράτους εκτέλεσης είτε το δίκαιο του κράτους έκδοσης και ενημερώνονται σχετικά με αυτό το δικαίωμα πριν από την εξέταση.
6. Με την επιφύλαξη μέτρων που έχουν ενδεχομένως συμφωνηθεί για την προστασία των ενδιαφερόμενων, η αρχή εκτέλεσης συντάσσει πρακτικά στο τέλος της εξέτασης και τα αποστέλλει στην αρχή έκδοσης. Στα πρακτικά αναφέρεται η ημερομηνία και ο τόπος της εξέτασης, η ταυτότητα του εξετασθέντος, η ταυτότητα και η ιδιότητα κάθε άλλου προσώπου στο κράτος εκτέλεσης που συμμετείχε στην εξέταση, οποιαδήποτε ορκωμοσία και οι τεχνικές συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε η εξέταση.
7. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει ότι εφαρμόζεται το εθνικό του δίκαιο ως αν η εξέταση να διενεργείτο στο πλαίσιο εθνικής διαδικασίας, όποτε εξετάζεται ένα πρόσωπο στο έδαφός του σύμφωνα με το παρόν άρθρο και αρνείται να καταθέσει όπως υποχρεούται, ή δεν καταθέτει την αλήθεια,
Άρθρο 25
Εξέταση με τηλεφωνική διάσκεψη
1. Εάν πρόσωπο το οποίο βρίσκεται στο έδαφος ενός κράτους μέλους πρέπει να εξεταστεί ως μάρτυρας ή πραγματογνώμονας από τις αρμόδιες αρχές άλλου κράτους μέλους, η αρχή έκδοσης του δεύτερου κράτους μέλους μπορεί να εκδώσει ΕΕΕ για την εξέταση του μάρτυρα ή του πραγματογνώμονα με τηλεφωνική διάσκεψη όπως προβλέπεται στην παράγραφο 2, εφόσον δεν είναι σκόπιμο ή δυνατόν για το προς εξέταση πρόσωπο να εμφανιστεί στο έδαφος του πρώτου κράτους μέλους αυτοπροσώπως και αφού έχουν ήδη εξετασθεί άλλα κατάλληλα μέσα.
2. Εκτός αντίθετης συμφωνίας, εφαρμόζονται στις εξετάσεις με τηλεφωνική διάσκεψη, τηρουμένων των αναλογιών, οι διατάξεις του άρθρου 24 παράγραφοι 3, 5, 6 και 7.
Άρθρο 26
Πληροφορίες σχετικά με τραπεζικούς και άλλους χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς
1. Είναι δυνατή η έκδοση ΕΕΕ για να καθοριστεί εάν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο αποτελεί το αντικείμενο της ποινικής διαδικασίας διατηρεί ή ελέγχει έναν ή περισσότερους λογαριασμούς, οποιασδήποτε φύσης, σε τράπεζα ευρισκόμενη στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης, και, εάν ναι, να ζητήσει να παρασχεθούν όλα τα στοιχεία των εντοπισμένων λογαριασμών.
2. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει, υπό τους όρους που καθορίζονται στο παρόν άρθρο, τα μέτρα που είναι αναγκαία για να είναι σε θέση να παρέχει τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1.
3. Στις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνονται επίσης λογαριασμοί για τους οποίους ο εμπλεκόμενος στην ποινική διαδικασία ενεργεί ως πληρεξούσιος, εφόσον αυτό ζητείται στην ΕΕΕ.
4. Η υποχρέωση που θεσπίζεται με το παρόν άρθρο ισχύει μόνο στο βαθμό που οι πληροφορίες βρίσκονται στην κατοχή της τράπεζας που τηρεί το λογαριασμό.
5. Η αρχή έκδοσης αναφέρει στην ΕΕΕ γιατί θεωρεί ότι οι ζητούμενες πληροφορίες είναι πιθανόν να έχουν ουσιαστική σημασία για το σκοπό της ποινικής διαδικασίας και για ποιους λόγους τεκμαίρει ότι ο λογαριασμός ανήκει σε τράπεζες του κράτους εκτέλεσης και, κατά το δυνατόν, ποιες ενδέχεται να είναι οι τράπεζες αυτές. Επίσης περιλαμβάνει στην ΕΕΕ οποιαδήποτε διαθέσιμη πληροφορία η οποία δύναται να διευκολύνει την εκτέλεσή της.
6. Είναι δυνατή επίσης η έκδοση ΕΕΕ για να καθοριστεί εάν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο αποτελεί το αντικείμενο της ποινικής διαδικασίας διατηρεί έναν ή περισσότερους λογαριασμούς, σε μη τραπεζικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ευρισκόμενο στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης. Ισχύουν τηρουμένων των αναλογιών οι παράγραφοι 3 έως 5. Σε αυτή την περίπτωση και εκτός από τους λόγους άρνησης της αναγνώρισης ή εκτέλεσης που αναφέρονται στο άρθρο 11, χωρεί επίσης άρνηση της εκτέλεσης της ΕΕΕ αν η εκτέλεση του ερευνητικού μέτρου δεν θα επιτρεπόταν σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση.
Άρθρο 27
Πληροφορίες σχετικά με τραπεζικές και άλλες χρηματοοικονομικές συναλλαγές
1. Είναι δυνατή η έκδοση από το κράτος έκδοσης μιας ΕΕΕ για να ληφθούν τα στοιχεία συγκεκριμένων τραπεζικών λογαριασμών και τραπεζικών πράξεων που διενεργήθηκαν σε συγκεκριμένη περίοδο μέσω ενός ή περισσότερων λογαριασμών που προσδιορίζονται στην ΕΕΕ, περιλαμβανομένων των στοιχείων οποιουδήποτε εμβάλλοντος ή πιστούμενου λογαριασμού.
2. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει, υπό τους όρους που καθορίζονται στο παρόν άρθρο, τα μέτρα που είναι αναγκαία για να είναι σε θέση να παρέχει τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που θεσπίζονται στο παρόν άρθρο.
3. Η υποχρέωση που θεσπίζεται με το παρόν άρθρο ισχύει μόνο στο βαθμό που οι πληροφορίες βρίσκονται στην κατοχή της τράπεζας που τηρεί το λογαριασμό.
4. Η αρχή έκδοσης αναφέρει στην ΕΕΕ τον λόγο για τον οποίο θεωρεί ότι οι ζητούμενες πληροφορίες έχουν σημασία για την ποινική διαδικασία.
5. Είναι επίσης δυνατή η έκδοση ΕΕΕ για πληροφορίες που προβλέπονται στην παράγραφο 1 όσον αφορά τις τραπεζικές πράξεις που διενεργούνται από μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ισχύουν τηρουμένων των αναλογιών οι παράγραφοι 3 έως 4. Σε αυτή την περίπτωση και εκτός από τους λόγους άρνησης της αναγνώρισης ή εκτέλεσης που αναφέρονται στο άρθρο 11, χωρεί επίσης άρνηση της εκτέλεσης της ΕΕΕ αν η εκτέλεση του ερευνητικού μέτρου δεν θα επιτρεπόταν σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση.
Άρθρο 28
Ερευνητικά μέτρα που συνεπάγονται τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων σε πραγματικό χρόνο, συνεχώς και για ορισμένο χρονικό διάστημα
1. Όταν η ΕΕΕ εκδίδεται με σκοπό την εκτέλεση ερευνητικού μέτρου που απαιτεί τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων σε πραγματικό χρόνο, συνεχώς και για ορισμένο χρονικό διάστημα, όπως:
α)
παρακολούθηση τραπεζικών ή άλλων χρηματοοικονομικών συναλλαγών που διενεργούνται μέσω ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων λογαριασμών·
β)
ελεγχόμενη παράδοση στο έδαφος του κράτους εκτέλεσης,
η εκτέλεσή της δύναται να απορριφθεί, εκτός από τους λόγους άρνησης της αναγνώρισης ή της εκτέλεσης που προβλέπονται στο άρθρο 11, αν η εκτέλεση του σχετικού ερευνητικού μέτρου δεν θα επιτρεπόταν σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση.
2. Οι πρακτικές ρυθμίσεις για το μέτρο που προβλέπεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) και όπου αλλού είναι αναγκαίες, συμφωνούνται μεταξύ του κράτους έκδοσης και εκτέλεσης.
3. Η αρχή έκδοσης αναφέρει στην ΕΕΕ τον λόγο για τον οποίο θεωρεί ότι οι ζητούμενες πληροφορίες έχουν σημασία για την ποινική διαδικασία.
4. Το δικαίωμα διενέργειας, καθοδήγησης και ελέγχου επιχειρήσεων σχετικών με την εκτέλεση ΕΕΕ που προβλέπεται στην παράγραφο 1 έχουν οι αρμόδιες αρχές του κράτους εκτέλεσης.
Άρθρο 29
Μυστικές έρευνες
1. Είναι δυνατή η έκδοση ΕΕΕ για να κληθεί το κράτος εκτέλεσης να βοηθήσει το κράτος έκδοσης κατά τη διεξαγωγή ποινικής έρευνας από αξιωματικούς υπό μυστική ιδιότητα ή πλασματική ταυτότητα (μυστικές έρευνες).
2. Η αρχή έκδοσης αναφέρει στην ΕΕΕ το λόγο για τον οποίο θεωρεί ότι μια μυστική έρευνα ενδέχεται να έχει σημασία για την εν λόγω ποινική διαδικασία. Η απόφαση για την αναγνώριση και την εκτέλεση ΕΕΕ εκδοθείσας σύμφωνα με τους όρους του παρόντος άρθρου εκδίδεται σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση από τις αρμόδιες αρχές του κράτους εκτέλεσης, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των εθνικών του νομοθετικών διατάξεων και διαδικασιών.
3. Εκτός από τους λόγους άρνησης της αναγνώρισης ή της εκτέλεσης του άρθρου 11 η αρχή εκτέλεσης μπορεί να αρνηθεί την εκτέλεση ΕΕΕ που αναφέρεται στην παράγραφο 1 όταν:
α)
η εκτέλεση του σχετικού μέτρου δεν θα επιτρεπόταν σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση· ή
β)
εφόσον δεν μπόρεσε να επιτευχθεί συμφωνία σχετικά με τις ρυθμίσεις για τις μυστικές έρευνες, όπως ορίζονται στην παράγραφο 4.
4. Οι μυστικές έρευνες διεξάγονται κατά τη νομοθεσία και τις διαδικασίες του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου λαμβάνουν χώρα. Το δικαίωμα διενέργειας, καθοδήγησης και ελέγχου μυστικών ερευνών έχουν αποκλειστικά οι αρμόδιες αρχές του κράτους εκτέλεσης. Η διάρκεια της μυστικής έρευνας, οι λεπτομερείς προϋποθέσεις και το νομικό καθεστώς των συμμετεχόντων αξιωματικών κατά τη διάρκεια των μυστικών ερευνών συμφωνούνται μεταξύ των κρατών έκδοσης και εκτέλεσης, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των εθνικών τους νομοθετικών διατάξεων και διαδικασιών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ
Άρθρο 30
Παρακολούθηση τηλεπικοινωνιών με την τεχνική βοήθεια άλλου κράτους μέλους
1. Μπορεί να εκδοθεί ΕΕΕ για την παρακολούθηση τηλεπικοινωνιών στο κράτος μέλος το οποίο πρέπει να παράσχει την τεχνική βοήθεια.
2. Όταν περισσότερα του ενός κράτη μέλη είναι σε θέση να παράσχουν την πλήρη τεχνική βοήθεια που απαιτείται για την ίδια παρακολούθηση τηλεπικοινωνιών, η ΕΕΕ αποστέλλεται μόνο σε ένα εξ αυτών, προτιμάται δε πάντα το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται ή θα βρίσκεται ο παρακολουθούμενος στην ποινική διαδικασία.
3. Η ΕΕΕ που προβλέπεται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνει επίσης τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
πληροφορίες για την εξακρίβωση της ταυτότητας του προσώπου που αφορά η παρακολούθηση·
β)
την επιθυμητή διάρκεια της παρακολούθησης· και
γ)
την παροχή επαρκών τεχνικών δεδομένων, ιδίως του αναγνωριστικού στοιχείου του στόχου, για να μπορέσει να εκτελεσθεί η ΕΕΕ.
4. Η αρχή έκδοσης αναφέρει διά της ΕΕΕ το λόγο για τον οποίο θεωρεί ότι τα αναφερόμενα εκεί ερευνητικά μέτρα έχουν σημασία για την ποινική διαδικασία.
5. Εκτός από τους λόγους άρνησης της αναγνώρισης ή εκτέλεσης που αναφέρονται στο άρθρο 11, χωρεί επίσης άρνηση της εκτέλεσης ΕΕΕ που προβλέπεται στην παράγραφο 1 αν το συγκεκριμένο μέτρο δεν θα επιτρεπόταν σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση. Το κράτος μέλος εκτέλεσης μπορεί να εξαρτήσει τη συγκατάθεσή του από τυχόν όρους, οι οποίοι θα έπρεπε να τηρούνται σε παρόμοια εγχώρια υπόθεσή του.
6. Η ΕΕΕ που προβλέπεται στην παράγραφο 1 δύναται να εκτελείται:
α)
με την άμεση διαβίβαση τηλεπικοινωνιών στο κράτος έκδοσης, ή
β)
με την παρακολούθηση, καταγραφή και εν συνεχεία διαβίβαση του προϊόντος της παρακολούθησης τηλεπικοινωνιών στο κράτος έκδοσης.
Η αρχή έκδοσης και η αρχή εκτέλεσης διαβουλεύονται μεταξύ τους με σκοπό να συμφωνήσουν αν η παρακολούθηση θα διεξάγεται σύμφωνα με το στοιχείο α) ή το στοιχείο β).
7. Κατά την έκδοση ΕΕΕ που προβλέπεται στην παράγραφο 1 ή κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, η αρχή έκδοσης μπορεί να ζητεί επίσης μεταγραφή, αποκωδικοποίηση ή αποκρυπτογράφηση της καταγραφής εφόσον έχει συγκεκριμένο λόγο, ή συμφωνεί η αρχή εκτέλεσης.
8. Τα έξοδα που απορρέουν από την εφαρμογή του παρόντος άρθρου κατανέμονται σύμφωνα με το άρθρο 21, εκτός από τα έξοδα μεταγραφής, αποκωδικοποίησης και αποκρυπτογράφησης των τηλεπικοινωνιών τα οποία βαρύνουν το κράτος έκδοσης.
Άρθρο 31
Κοινοποίηση προς το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται ο παρακολουθούμενος και από το οποίο δεν απαιτείται παροχή τεχνικής βοήθειας
1. Σε περίπτωση που για την εκτέλεση ερευνητικού μέτρου, παρέχεται άδεια από την αρμόδια αρχή κράτους μέλους («του κράτους μέλους παρακολούθησης») για την παρακολούθηση τηλεπικοινωνιών και η διεύθυνση επικοινωνίας του παρακολουθούμενου που προσδιορίζεται στην εντολή παρακολούθησης χρησιμοποιείται στο έδαφος άλλου κράτους μέλους («του κράτους μέλους στο οποίο απευθύνεται η κοινοποίηση») από το οποίο δεν απαιτείται τεχνική βοήθεια για τη διενέργεια της παρακολούθησης, το κράτος μέλος παρακολούθησης ενημερώνει την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο οποίο απευθύνεται η κοινοποίηση σχετικά με την παρακολούθηση:
α)
πριν από την παρακολούθηση σε περίπτωση κατά την οποία η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους παρακολούθησης γνωρίζει, όταν διατάσσει την παρακολούθηση, ότι ο παρακολουθούμενος βρίσκεται ή θα βρίσκεται στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο απευθύνεται η κοινοποίηση·
β)
κατά ή μετά τη διενέργεια της παρακολούθησης, αμέσως μόλις λάβει γνώση ότι ο παρακολουθούμενος βρίσκεται ή βρισκόταν, κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο απευθύνεται η κοινοποίηση.
2. Η κοινοποίηση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 γίνεται με το έντυπο που προβλέπεται στο παράρτημα Γ.
3. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η παρακολούθηση δεν θα επιτρεπόταν σε παρόμοια εγχώρια υπόθεση, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο οποίο απευθύνεται η κοινοποίηση μπορεί να ενημερώνει αμέσως, και το αργότερο 96 ώρες από την παραλαβή της κοινοποίησης κατά την παράγραφο 1, την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους παρακολούθησης ότι:
α)
η παρακολούθηση δεν μπορεί να διεξαχθεί ή πρέπει να τερματιστεί· και
β)
εφόσον είναι αναγκαίο, τυχόν υλικό που προέκυψε ήδη από την παρακολούθηση του παρακολουθουμένου ενώ ήταν ακόμη στο έδαφός του δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο υπό όρους που το ίδιο θα καθορίσει. Η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο οποίο απευθύνεται η κοινοποίηση ενημερώνει την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους παρακολούθησης για τους λόγους που δικαιολογούν τους όρους αυτούς.
4. Το άρθρο 5 παράγραφος 2 ισχύει, τηρουμένων των αναλογιών, για την κοινοποίηση που προβλέπεται στην παράγραφο 2.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΜΕΤΡΑ
Άρθρο 32
Προσωρινά μέτρα
1. Μια ΕΕΕ μπορεί να εκδοθεί από την εκδίδουσα αρχή για να ληφθεί οποιοδήποτε μέτρο με σκοπό την προσωρινή πρόληψη της καταστροφής, μετατροπής, απομάκρυνσης, μεταφοράς ή διάθεσης ενός στοιχείου το οποίο μπορεί να χρησιμεύσει ως απόδειξη.
2. Η αρχή εκτέλεσης αποφασίζει και κοινοποιεί την απόφασή της περί των προσωρινών μέτρων το συντομότερο δυνατόν και, εφόσον είναι εφικτό, εντός 24 ωρών από την παραλαβή της ΕΕΕ.
3. Σε περίπτωση που ζητείται το προσωρινό μέτρο που προβλέπεται στην παράγραφο 1, η αρχή έκδοσης αναφέρει στην ΕΕΕ αν τα αποδεικτικά στοιχεία θα μεταβιβασθούν στο κράτος έκδοσης ή αν θα παραμείνουν στο κράτος εκτέλεσης. Η αρχή εκτέλεσης αναγνωρίζει και εκτελεί αυτήν την ΕΕΕ και μεταβιβάζει τα αποδεικτικά στοιχεία σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίζονται στην οδηγία.
4. Σε περίπτωση που, σύμφωνα με την παράγραφο 3, η ΕΕΕ συνοδεύεται από εντολή να παραμείνουν στο κράτος εκτέλεσης τα αποδεικτικά στοιχεία, η αρχή έκδοσης καθορίζει την ημερομηνία άρσης του προσωρινού μέτρου που προβλέπεται στην παράγραφο 1, ή την προβλεπόμενη ημερομηνία υποβολής της αίτησης για τη μεταφορά των αποδεικτικών στοιχείων στο κράτος έκδοσης.
5. Έπειτα από διαβούλευση με την αρχή έκδοσης, η αρχή εκτέλεσης μπορεί, σύμφωνα με τις εθνικές της νομοθετικές διατάξεις και πρακτικές, να ορίσει κατάλληλες προϋποθέσεις ανάλογα με τις περιστάσεις της υπόθεσης, για να μειωθεί το διάστημα για το οποίο θα διατηρηθεί το προσωρινό μέτρο που αναφέρεται στην παράγραφο 1. Αν, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις αυτές, η αρχή εκτέλεσης εξετάζει την άρση του προσωρινού μέτρου, ενημερώνει σχετικά την αρχή έκδοσης, η οποία θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλει τις παρατηρήσεις της. Η αρχή έκδοσης κοινοποιεί αμέσως στην αρχή εκτέλεσης την άρση των προσωρινών μέτρων που αναφέρονται στην παράγραφο 1.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VII
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 33
Κοινοποιήσεις
1. Έως τις 22 Μαΐου 2017 κάθε κράτος μέλος κοινοποιεί στην Επιτροπή τα ακόλουθα:
α)
την αρχή ή τις αρχές που, σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο, είναι αρμόδιες βάσει του άρθρου 2 στοιχεία γ) και δ) όταν το εν λόγω κράτος μέλος είναι το κράτος έκδοσης ή το κράτος εκτέλεσης,
β)
τις γλώσσες που είναι αποδεκτές για την ΕΕΕ, κατά τα αναφερόμενα στο άρθρο 5 παράγραφος 2,
γ)
τις πληροφορίες σχετικά με την ή τις κεντρικές αρχές που ορίζει το κράτος μέλος εάν επιθυμεί να κάνει χρήση της δυνατότητας που παρέχει το άρθρο 7 παράγραφος 3. Οι πληροφορίες αυτές είναι δεσμευτικές για τις αρχές του κράτους έκδοσης,
2. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να δώσουν στην Επιτροπή τον κατάλογο των εγγράφων που απαιτεί δυνάμει του άρθρου 22 παράγραφος 4.
3. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για κάθε τροποποίηση των πληροφοριών των παραγράφων 1 και 2.
4. Η Επιτροπή κοινοποιεί τις πληροφορίες που λαμβάνει κατ' εφαρμογή του παρόντος άρθρου σε όλα τα κράτη μέλη και στο Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο (ΕΔΔ). Το ΕΔΔ κοινοποιεί τις πληροφορίες στον ιστότοπο που προβλέπεται στο άρθρο 9 της απόφασης 2008/976/ΔΕΥ του Συμβουλίου (18).
Άρθρο 34
Σχέσεις με άλλες νομικές πράξεις, συμφωνίες και ρυθμίσεις
1. Χωρίς να θίγεται η εφαρμογή τους μεταξύ των κρατών μελών και τρίτων κρατών και η προσωρινή τους εφαρμογή δυνάμει του άρθρου 35, η παρούσα οδηγία αντικαθιστά, από τις 22 Μαΐου 2017, τις αντίστοιχες διατάξεις των ακόλουθων συμβάσεων που εφαρμόζονται στις σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών που δεσμεύονται από την παρούσα οδηγία:
α)
ευρωπαϊκή σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης της 20ής Απριλίου 1959 περί αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής επί ποινικών υποθέσεων και τα δύο πρόσθετα πρωτόκολλα της καθώς και διμερείς συμφωνίες που έχουν συναφθεί δυνάμει του άρθρου 26 της εν λόγω σύμβασης·
β)
σύμβαση για την εφαρμογή της συμφωνίας του Σένγκεν·
γ)
σύμβαση για την αμοιβαία δικαστική συνδρομή επί ποινικών υποθέσεων μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το πρωτόκολλό της.
2. Η απόφαση-πλαίσιο 2008/978/ΔΕΥ αντικαθίσταται από την παρούσα οδηγία για όλα τα κράτη μέλη που δεσμεύει η παρούσα οδηγία. Οι διατάξεις της απόφασης-πλαισίου 2003/577/ΔΕΥ αντικαθίστανται από την παρούσα οδηγία για όλα τα κράτη μέλη που δεσμεύονται από αυτήν όσον αφορά τη δέσμευση αποδεικτικών στοιχείων.
Για τα κράτη μέλη που δεσμεύονται από την παρούσα οδηγία, οι παραπομπές στην απόφαση-πλαίσιο 2008/978/ΔΕΥ και, όσον αφορά την δέσμευση αποδεικτικών στοιχείων, στην απόφαση-πλαίσιο 2003/577/ΔΕΥ, ερμηνεύονται ως παραπομπές στην παρούσα οδηγία.
3. Εκτός από την παρούσα οδηγία, τα κράτη μέλη μπορούν να συνάπτουν ή να συνεχίσουν να εφαρμόζουν τις διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες ή ρυθμίσεις με άλλα κράτη μέλη ύστερα από τις 22 Μαΐου 2017 μόνο στο μέτρο που αυτές καθιστούν δυνατή την περαιτέρω ενίσχυση των στόχων της παρούσας οδηγίας και συμβάλλουν στην απλούστευση ή στην περαιτέρω διευκόλυνση των διαδικασιών συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων και εφόσον τηρούν το επίπεδο των διασφαλίσεων που προβλέπεται με την παρούσα οδηγία.
4. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή, έως τις 22 Μαΐου 2017 τις ισχύουσες συμφωνίες και ρυθμίσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 3 που επιθυμούν να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν επίσης στην Επιτροπή εντός τριών μηνών την υπογραφή οποιασδήποτε νέας συμφωνίας ή ρύθμισης που αναφέρεται στην παράγραφο 3.
Άρθρο 35
Μεταβατικές ρυθμίσεις
1. Οι αιτήσεις αμοιβαίας συνδρομής που παραλαμβάνονται πριν από τις 22 Μαΐου 2017 συνεχίζουν να διέπονται από υφιστάμενες πράξεις περί αμοιβαίας συνδρομής σε ποινικές υποθέσεις. Οι αποφάσεις για τη δέσμευση αποδεικτικών στοιχείων δυνάμει της απόφασης-πλαισίου 2003/577/ΔΕΥ που παραλαμβάνονται πριν από τις 22 Μαΐου 2017 διέπονται επίσης από την απόφαση-πλαίσιο.
2. Το άρθρο 8 παράγραφος 1 ισχύει τηρουμένων των αναλογιών έναντι της ΕΕΕ ύστερα από απόφαση δέσμευσης που λαμβάνεται δυνάμει της απόφασης-πλαισίου 2003/577/ΔΕΥ.
Άρθρο 36
Μεταφορά στην εθνική νομοθεσία
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία έως τις 22 Μαΐου 2017.
2. Όταν τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα ανωτέρω μέτρα, αυτά περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την παραπομπή αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής αυτής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.
3. Έως τις 22 Μαΐου 2017, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων με τις οποίες μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο τις υποχρεώσεις που τους επιβάλλει η παρούσα οδηγία.
Άρθρο 37
Έκθεση περί εφαρμογής
Το αργότερο πέντε έτη από τις 21 Μαΐου 2014, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση περί εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, βάσει ποιοτικών και ποσοτικών πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένα της αξιολόγησης των επιπτώσεών της στη συνεργασία επί ποινικών υποθέσεων και στην προστασία των προσώπων, καθώς και της εφαρμογής των διατάξεων περί παρακολούθησης των τηλεπικοινωνιών υπό το πρίσμα των τεχνικών εξελίξεων. Εάν απαιτείται, η έκθεση αυτή συνοδεύεται από προτάσεις τροποποίησης της παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 38
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 39
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Βρυξέλλες, 3 Απριλίου 2014.