РЕШЕНИЕ 2013/668/ОВППС НА СЪВЕТА
от 18 ноември 2013 година
в подкрепа на действията на Световната здравна организация в областта на биобезопасността и биосигурността в рамките на Стратегията на Европейския съюз срещу разпространението на оръжия за масово унищожение
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за Европейския съюз, и по-специално член 26, параграф 2 и член 31, параграф 1 от него,
като взе предвид предложението на върховния представител на Съюза по въпросите на външните работи и политиката на сигурност,
като има предвид, че:
(1)
На 12 декември 2003 г. Европейският съвет прие стратегията на ЕС срещу разпространението на оръжия за масово унищожение („стратегията на ЕС“), в глава III на която се съдържа списък на мерките за борба срещу това разпространение.
(2)
Съюзът активно изпълнява стратегията на ЕС и привежда в действие мерките, изброени в глава III от нея, по-специално онези от тях, свързани със засилването, прилагането и придаването на универсален характер на Конвенцията за забрана на разработването, производството и натрупването на запаси от бактериологични (биологични) и токсични оръжия и за тяхното унищожаване (КБТО).
(3)
По време на Шестата (2006 г.) и Седмата (2011 г.) конференция за преразглеждане на КБТО Съюзът насърчи пълното спазване на разпоредбите на КБТО от всички държави - страни по конвенцията, и засилването, където е необходимо, на националните мерки за изпълнение, включително наказателното законодателство, и контрола над патогенните микроорганизми и токсини в рамките на КБТО.
(4)
На 14 април 2008 г. Съветът прие Съвместно действие 2008/307/ОВППС (1). Това Съвместно действие беше прилагано успешно от Световната здравна организация („СЗО“) до 31 декември 2011 г.
(5)
На 11 декември 2008 г. Съветът прие новите насоки за действие за укрепване на стратегията на ЕС. Глава IV от стратегията на ЕС предвижда подкрепата на Съюза за координиран и допълващ подход към проблемите на биобезопасността и биосигурността, който гарантира оптимално управление, по-специално на биологичните рискове и заплахи.
(6)
На 18 юли 2011 г. Съветът прие Решение 2011/429/ОВППС (2), в което е заявена подкрепата на Съюза за разработването на национални регулаторни рамки, по-конкретно в областта на биобезопасността и биосигурността.
(7)
Седмата конференция за преразглеждане препотвърди задължението на държавите - страни по конвенцията, да предприемат необходимите национални мерки съгласно членове I, III и IV от КБТО, за да гарантират безопасността и сигурността на микробните или други биологични агенти или токсини в лабораториите и други съоръжения, включително по време на превоза им, както и да предотвратят неразрешен достъп до подобни агенти и токсини и неразрешеното им преместване. Конференцията също така призова държавите - страни по конвенцията, които имат полезен опит с правните и административни мерки за изпълнение на разпоредбите на КБТО да окажат съдействие при искане от други държави - страни по конвенцията. Конференцията насърчи подобно съдействие на регионална основа.
(8)
Седмата конференция за преразглеждане отбеляза също така в контекста на член VII от КБТО, че готовността на национално ниво на държавите - страни по нея, допринася за международния капацитет за реагиране на появата на епидемии, за разследване на причините им и за ограничаване на последиците от тях, включително тези, които се дължат на предполагаемата употреба на биологични или токсични оръжия.
(9)
В контекста на член Х от КБТО Седмата конференция за преразглеждане насърчи държавите - страни по конвенцията да продължат да укрепват съществуващите международни организации и мрежи, по-специално тези на СЗО, Организацията по прехрана и земеделие (ФАО), Световната организация за здравето на животните (СОЗЖ) и Международната конвенция за защита на растенията (МКЗР).
(10)
На 15 юни 2007 г. влезе в сила Международният санитарен правилник („МСП“). Той урежда движението и контрола при епидемии от инфекциозни болести и реагирането на тях, независимо от техния произход, и изисква от държавите - членки на СЗО, да осигурят базов лабораторен капацитет и надзор в областта на общественото здравеопазване срещу инфекциозни заболявания, който да позволи прилагането на МСП. Секретариатът на СЗО се ангажира да подпомага държавите - членки на СЗО, в прилагането на националните им планове съгласно МСП чрез седалището и регионалните бюра на СЗО. Програмата на СЗО относно управленските мерки за намаляване на биологичните рискове дава указания как следва да действат лабораториите чрез законодателни насоки, работни семинари и обучения по практики по биобезопасност, лабораторна биосигурност и кодекси на поведение за отговорност в природонаучните изследвания. СЗО участва и в създаването на насоките на ООН за превоз на инфекциозни вещества. Съгласно МСП лабораториите по обществено здраве имат роля в подготовката за реагиране при биологични, химични, радиологични и ядрени заплахи. Определенията за биобезопасност и лабораторна биосигурност се съдържат в Наръчника на СЗО по лабораторна биобезопасност, 3-то издание (2004 г.) и в изданието „Управление на биологични рискове, Ръководство за лабораторна биосигурност (2006 г.)“.
(11)
СЗО е единствената изпълнителна агенция, разполагаща с експертен опит, задълбочени познания, персонал, структура и ресурси за изпълнението на проекти и дейности, предвидени в настоящото решение на Съвета.
(12)
Надзорът за правилното изразходване на финансовите средства от Съюза е възложен на Комисията,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
1. С оглед на незабавното и практическо прилагане на съответните елементи от Стратегията на ЕС, Съюзът допринася за изпълнение на решенията, взети от държавите - страни по конвенцията, по време на Седмата конференция за преразглеждане на КБТО, като си поставя следните цели:
-
гарантиране на безопасността и сигурността на микробни или други биологични агенти или токсини в лабораториите и други съоръжения, включително, когато е уместно, по време на превоз, с цел предотвратяване на неразрешен достъп до подобни агенти и токсини и неразрешеното им преместване,
-
насърчаване на практики за намаляване на биологичните рискове и на осъзнаването на тези рискове, включително по отношение на биобезопасността, биосигурността, биоетиката и готовността при преднамерена злоупотреба с биологични агенти и токсини, чрез международно сътрудничество в тази област.
2. Проектите, съответстващи на мерките в стратегията на ЕС, целят:
-
насърчаване на управлението на биологичния риск в лабораториите чрез национални и подрегионални кампании,
-
разработване на национални стратегии за управление на биологичния риск в лабораториите с цел противодействие на биологичните рискове (демонстрационен модел за държавите).
Подробно описание на тези проекти се съдържа в приложението.
Член 2
1. Върховният представител на Съюза по въпросите на външните работи и политиката на сигурност („ВП“) отговаря за изпълнението на настоящото решение.
2. СЗО осъществява техническото изпълнение на дейностите, посочени в член 1. ВП отговаря за изпълнението на задачите на СЗО. За тази цел ВП сключва необходимите договорености със СЗО.
Член 3
1. Референтната финансова сума за изпълнението на проектите, посочени в член 1, параграф 2, е 1 727 000 EUR.
2. Разходите, финансирани чрез посочената в параграф 1 сума, се управляват в съответствие с процедурите и правилата, приложими към общия бюджет на Съюза.
3. Комисията упражнява надзор над правилното управление на разходите, посочени в параграф 1. За тази цел тя сключва със СЗО споразумение за финансиране. В споразумението за финансиране е предвидено СЗО да осигури видимостта на приноса на Съюза в съответствие с неговия размер съгласно приложението към настоящото решение.
4. Комисията полага усилия да сключи посоченото в параграф 3 споразумение за финансиране във възможно най-кратък срок след влизането в сила на настоящото решение. Тя информира Съвета за евентуални трудности в хода на този процес, както и за датата на сключване на споразумението за финансиране.
Член 4
ВП докладва на Съвета за изпълнението на настоящото решение въз основа на редовни доклади, изготвяни от СЗО. Тези доклади представляват основа за оценката, извършвана от Съвета. Комисията предоставя информация относно финансовите аспекти на проектите, посочени в член 1, параграф 2.
Член 5
1. Настоящото решение влиза в сила в деня на приемането му.
2. Срокът на действие на настоящото решение изтича 24 месеца след датата на сключване на споразумението за финансиране, посочено в член 3, параграф 3. Срокът на действие обаче изтича 6 месеца след приемането на решението, ако към този момент споразумението за финансиране още не е сключено.
Съставено в Брюксел на 18 ноември 2013 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ 2013/668/ΚΕΠΠΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 18ης Νοεμβρίου 2013
σχετικά με την υποστήριξη των δραστηριοτήτων της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας στον τομέα της βιοασφάλειας και της βιοπροστασίας στο πλαίσιο της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 26 παράγραφος 2 και το άρθρο 31 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Στις 12 Δεκεμβρίου 2003, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τη στρατηγική της ΕΕ κατά της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής («στρατηγική της ΕΕ»), η οποία περιλαμβάνει στο κεφάλαιο III κατάλογο μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την καταπολέμηση της διάδοσης των όπλων αυτών.
(2)
Η Ένωση εφαρμόζει ενεργά τη στρατηγική της ΕΕ και υλοποιεί τα μέτρα που απαριθμούνται στο κεφάλαιο III, ιδίως εκείνα που σχετίζονται με την ενίσχυση, την εφαρμογή και τον οικουμενικό χαρακτήρα της σύμβασης περί απαγορεύσεως της αναπτύξεως, παραγωγής και αποθηκεύσεως βακτηριολογικών (βιολογικών) και τοξινικών όπλων και καταστροφής αυτών (BTWC).
(3)
Κατά την έκτη (2006) και την έβδομη (2011) διάσκεψη αναθεώρησης της BTWC, η Ένωση προώθησε την πλήρη συμμόρφωση όλων των συμβαλλόμενων κρατών προς τις διατάξεις της BTWC και, κατά περίπτωση, την ενίσχυση των εθνικών μέτρων εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένων των ποινικών νομοθετικών ρυθμίσεων, και τον έλεγχο των παθογόνων μικροοργανισμών και τοξινών στο πλαίσιο της BTWC.
(4)
Στις 14 Απριλίου 2008, το Συμβούλιο υιοθέτησε την κοινή δράση 2008/307/ΚΕΠΠΑ (1). Η εν λόγω κοινή δράση εφαρμόστηκε με επιτυχία από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας («ΠΟΥ») μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2011.
(5)
Στις 11 Δεκεμβρίου 2008, το Συμβούλιο ενέκρινε τις «Νέες γραμμές δράσης» για την ενίσχυση της στρατηγικής της ΕΕ. Στο κεφάλαιο IV της στρατηγικής της ΕΕ διατυπώνεται η στήριξη της Ένωσης σε μια συντονισμένη και συμπληρωματική προσέγγιση στα προβλήματα βιοασφάλειας και βιοπροστασίας που εγγυάται τη βέλτιστη διαχείριση, ιδίως των βιολογικών κινδύνων και απειλών.
(6)
Στις 18 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2011/429/ΚΕΠΠΑ (2) που καθορίζει τη στήριξη της Ένωσης στην ανάπτυξη εθνικών ρυθμιστικών πλαισίων, ιδίως στη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία.
(7)
Κατά την έβδομη διάσκεψη αναθεώρησης επιβεβαιώθηκε η δέσμευση των συμβαλλόμενων κρατών να λάβουν τα απαιτούμενα εθνικά μέτρα δυνάμει των άρθρων Ι, ΙΙΙ και IV της BTWC, προκειμένου να εξασφαλίσουν την ασφάλεια και την προστασία έναντι των μικροβιακών ή άλλων βιολογικών παραγόντων ή τοξινών τόσο στα εργαστήρια και άλλες εγκαταστάσεις, όσο και κατά τη μεταφορά τους, καθώς και να αποτρέψουν την άνευ άδειας πρόσβαση σε αυτούς τους παράγοντες και τοξίνες, καθώς και την άνευ άδειας αφαίρεσή τους. Η διάσκεψη προέτρεψε επίσης τα συμβαλλόμενα κράτη με σχετική πείρα στα νομικά και διοικητικά μέτρα για την εφαρμογή των διατάξεων της BTWC να παράσχουν συνδρομή σε άλλα συμβαλλόμενα κράτη κατόπιν σχετικού αιτήματος. Η διάσκεψη τάχθηκε υπέρ αυτής της συνδρομής σε περιφερειακή βάση.
(8)
Η έβδομη διάσκεψη αναθεώρησης παρατήρησε επίσης, στο πλαίσιο του άρθρου VII της BTWC, ότι η ετοιμότητα των συμβαλλόμενων κρατών συμβάλλει στις διεθνείς ικανότητες αντιμετώπισης, διερεύνησης και μετριασμού των κρουσμάτων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που οφείλονται στην πιθανολογούμενη χρήση βιολογικών ή τοξινικών όπλων.
(9)
Η έβδομη διάσκεψη αναθεώρησης ενθάρρυνε τα συμβαλλόμενα κράτη, στο πλαίσιο του άρθρου Χ της BTWC, να συνεχίσουν να ενισχύουν τις υπάρχουσες διεθνείς οργανώσεις και δίκτυα, ιδίως αυτά της ΠΟΥ, του Οργανισμού Επισιτισμού και Γεωργίας (FAO), της Παγκόσμιας Οργάνωσης για την Υγεία των Ζώων (ΟΙΕ) και της Διεθνούς Σύμβασης για την Προστασία των Φυτών (IPPC).
(10)
Στις 15 Ιουνίου 2007, τέθηκε σε ισχύ ο Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός («IHR»). Ρυθμίζει τις μετακινήσεις και τον έλεγχο, καθώς και την αντιμετώπιση, κρουσμάτων λοιμωδών νόσων, ανεξαρτήτως προέλευσης, και απαιτεί από τα συμβαλλόμενα κράτη της ΠΟΥ να δημιουργήσουν βασική εργαστηριακή υποδομή και επιτήρηση στο πεδίο της δημόσιας υγείας κατά λοιμωδών νόσων για την εφαρμογή του IHR. Η Γραμματεία της ΠΟΥ έχει δεσμευθεί να υποστηρίξει τα κράτη μέλη της ΠΟΥ στην εφαρμογή των εθνικών τους σχεδίων IHR μέσω της έδρας και των περιφερειακών γραφείων της ΠΟΥ. Το διαχειριστικό πρόγραμμα της ΠΟΥ για τη μείωση βιολογικών κινδύνων παρέχει καθοδήγηση όσον αφορά τον δέοντα τρόπο λειτουργίας των εργαστηρίων μέσω κανονιστικών κατευθυντήριων γραμμών, εργαστηρίων και κατάρτισης σε θέματα εφαρμογών βιοασφάλειας, εργαστηριακής βιοπροστασίας και κωδίκων δεοντολογίας για την υπεύθυνη έρευνα στον τομέα των βιοεπιστημών. Επίσης συμβάλλει στον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών του ΟΗΕ για τη μεταφορά μολυσματικών ουσιών. Σύμφωνα με τον IHR, τα εργαστήρια του τομέα της δημόσιας υγείας πρέπει να συμβάλλουν στην ετοιμότητα για την αντιμετώπιση βιολογικών, χημικών, ραδιολογικών και πυρηνικών απειλών. Οι ορισμοί της βιοασφάλειας και της εργαστηριακής βιοπροστασίας περιλαμβάνονται στα εγχειρίδια «WHO Laboratory Bio-safety Manual», 3η έκδοση (2004), και «Bio-risk Management, Laboratory Bio-security Guidance» (2006).
(11)
Η ΠΟΥ είναι ο μόνος εκτελεστικός φορέας που διαθέτει την εμπειρογνωμοσύνη, τη βαθιά γνώση, το προσωπικό, τη δομή και τους πόρους ώστε να υλοποιήσει τα σχέδια και τις δραστηριότητες που προβλέπονται από την παρούσα απόφαση του Συμβουλίου.
(12)
Η Επιτροπή αναλαμβάνει την εποπτεία της ορθής υλοποίησης της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Ένωσης,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
1. Με σκοπό την άμεση και πρακτική εφαρμογή των σχετικών στοιχείων της στρατηγικής της ΕΕ, η Ένωση συμβάλλει στην εφαρμογή των αποφάσεων που έλαβαν τα συμβαλλόμενα κράτη κατά την έβδομη διάσκεψη αναθεώρησης της BTWC, με τους εξής στόχους:
-
εξασφάλιση της ασφάλειας και της προστασίας έναντι μικροβιακών ή άλλων βιολογικών παραγόντων ή τοξινών στα εργαστήρια και άλλες εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων, ανάλογα με την περίπτωση, κατά τη μεταφορά τους, προκειμένου να αποτρέψει την άνευ άδειας πρόσβαση σε αυτούς τους παράγοντες και τοξίνες, καθώς και την άνευ άδειας αφαίρεσή τους,
-
προαγωγή πρακτικών και ευαισθητοποίησης για τη μείωση των βιολογικών κινδύνων, περιλαμβανομένων της βιοασφάλειας, της βιοπροστασίας, της βιοηθικής και της ετοιμότητας έναντι κάθε εκ προθέσεως κατάχρησης βιολογικών παραγόντων και τοξινών, μέσω διεθνούς συνεργασίας στον τομέα αυτό.
2. Τα σχέδια που αντιστοιχούν στα μέτρα τα οποία προβλέπονται στη στρατηγική της ΕΕ αποσκοπούν:
-
στην προώθηση της διαχείρισης βιοκινδύνου στα εργαστήρια μέσω εθνικής και περιφερειακής ευαισθητοποίησης,
-
στην ανάπτυξη εθνικών στρατηγικών διαχείρισης βιοκινδύνου στα εργαστήρια για την αντιμετώπιση των βιολογικών κινδύνων (μοντέλο επίδειξης για τις χώρες).
Λεπτομερής περιγραφή των εν λόγω σχεδίων περιλαμβάνεται στο παράρτημα.
Άρθρο 2
1. Η εφαρμογή της παρούσας απόφασης ανατίθεται στον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας («ΥΕ»).
2. Η τεχνική εφαρμογή των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 1 ανατίθεται στην ΠΟΥ. Εκτελεί τα καθήκοντά της υπό την ευθύνη του ΥΕ. Προς τούτο, ο ΥΕ συνάπτει τις αναγκαίες ρυθμίσεις με την ΠΟΥ.
Άρθρο 3
1. Το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την εκτέλεση των σχεδίων που προβλέπονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 ανέρχεται σε 1 727 000 EUR.
2. Η διαχείριση των δαπανών που χρηματοδοτούνται από το οριζόμενο στην παράγραφο 1 ποσό γίνεται σύμφωνα με τις διαδικασίες και τους κανόνες που ισχύουν για τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης.
3. Η Επιτροπή επιβλέπει την ορθή διαχείριση των δαπανών που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Προς τούτο, συνάπτει χρηματοδοτική συμφωνία με την ΠΟΥ. Η χρηματοδοτική συμφωνία ορίζει ότι η ΠΟΥ εξασφαλίζει την προβολή της συνεισφοράς της Ένωσης, ανάλογη προς το ύψος της.
4. Η Επιτροπή επιδιώκει να συνάψει τη χρηματοδοτική συμφωνία της παραγράφου 3 το ταχύτερο δυνατόν μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης. Ενημερώνει το Συμβούλιο για τυχόν δυσκολίες στη διαδικασία αυτή και για την ημερομηνία σύναψης της χρηματοδοτικής συμφωνίας.
Άρθρο 4
Ο ΥΕ υποβάλλει στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης βάσει τακτικών εκθέσεων που εκπονεί η ΠΟΥ. Οι εν λόγω εκθέσεις αποτελούν τη βάση για την αξιολόγηση που πραγματοποιεί το Συμβούλιο. Η Επιτροπή παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις χρηματοδοτικές πτυχές των σχεδίων που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2.
Άρθρο 5
1. Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημερομηνία έκδοσής της.
2. Η παρούσα απόφαση λήγει 24 μήνες μετά την ημερομηνία σύναψης της χρηματοδοτικής συμφωνίας του άρθρου 3 παράγραφος 3. Ωστόσο, λήγει 6 μήνες μετά την έκδοσή της εάν δεν έχει συναφθεί ως τότε η χρηματοδοτική συμφωνία.
Βρυξέλλες, 18 Νοεμβρίου 2013.