ДИРЕКТИВА (ЕС) 2015/637 НА СЪВЕТА
от 20 април 2015 година
относно мерките за координация и сътрудничество за улесняване на консулската закрила на непредставени граждани на Съюза в трети държави и за отмяна на Решение 95/553/ЕО
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 23 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като взе предвид становището на Европейския парламент (1),
в съответствие със специална законодателна процедура,
като има предвид, че:
(1)
Гражданството на Съюза е основният статут на гражданите на държавите членки. Едно от специфичните права, които Договорът за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) предоставя на гражданите на Съюза съгласно член 20, параграф 2, буква в), е правото да се ползват на територията на трета страна, в която държавата членка, на която те са граждани, няма представителство, от закрилата на дипломатическите и консулските власти на която и да е държава членка при същите условия, като гражданите на тази държава.
(2)
Договорът от Лисабон укрепи статута на гражданството на Съюза и засили произтичащите от него права. Член 23 от ДФЕС предвижда приемането на директиви за установяване на мерките за координиране и сътрудничество, необходими за улесняването на консулската закрила за непредставени граждани на Съюза.
(3)
Сред ценностите, на които се основава Съюзът, са солидарността, недискриминацията и зачитането на правата на човека; в отношенията си с останалия свят Съюзът следва да отстоява своите ценности и да допринася за закрилата на своите граждани. Залегналото в член 46 от Хартата на основните права на Европейския съюз („Хартата“) основно право на консулска закрила на непредставените граждани на Съюза при същите условия, които се прилагат за собствените граждани, е израз на европейската солидарност. То дава външно измерение на понятието „гражданство на Съюза“ и укрепва идентичността на Съюза в трети държави.
(4)
Целта на настоящата директива е да се определят мерките за сътрудничество и координация, необходими за по-нататъшното улесняване на консулската закрила за непредставените граждани на Съюза. Тези мерки следва да увеличат правната сигурност и ефективното сътрудничество и солидарността между консулските власти.
(5)
В съответствие с член 20, параграф 2, буква в) от ДФЕС и член 23 от ДФЕС държавите членки следва да предоставят консулска закрила на непредставените граждани при същите условия, които се прилагат за техните собствени граждани. Настоящата директива не засяга правомощията на държавите членки да определят обхвата на закрилата, която предоставят на своите собствени граждани.
(6)
Настоящата директива не засяга консулските отношения между държавите членки и трети държави, по-специално техните права и задълженията, произтичащи от международни обичаи и споразумения, по-специално Конвенцията от 24 април 1963 г. за консулските отношения (Виенската конвенция), които държавите членки прилагат в съответствие с правото на Съюза. По силата на член 8 от Виенската конвенция държавите членки могат да предоставят консулска закрила от името на друга държава членка след съответно уведомяване и освен ако засегнатата трета държава не се противопостави., Затруднения могат да възникнат по-специално във връзка със ситуации, включващи граждани, които едновременно са и граждани на приемащата държава. С помощта на местното консулско сътрудничество държавите членки следва да предприемат необходимите мерки във връзка трети държави с цел да се гарантира, че консулската закрила може да бъде предоставена от името на други държави членки във всеки един случай.
(7)
Когато непредставени граждани се нуждаят от закрила в трети държави, са необходими ефикасно сътрудничество и координация. Следва да има тясно сътрудничество между оказващата помощ държава членка, която е представена в трета държава и държавата членка, чийто гражданин е даденият гражданин. Консулското сътрудничество на местно равнище по отношение на непредставените граждани може да бъде особено сложно, тъй като за него се изисква координация с органи, които не са представени на място, включително, когато е целесъобразно, с компетентните посолства или консулства. С оглед да се запълни липсата на посолство или консулство на държавата членка на непредставения гражданин, следва да бъдат установени ясни и стабилни правила. Съществуващите мерки трябва също да бъдат изяснени, за да се гарантира ефективна закрила.
(8)
Гражданите на Съюза следва да бъдат считани за непредставени в трета държава, в която тяхната държава членка няма посолство, консулство или почетен консул. Гражданите следва също да се смятат за непредставени, ако посолството, консулството или почетният консул на място не може по някаква причина да предостави в даден случай закрилата, която заинтересованото лице би имало право да получи съгласно националното право или националната практика. Посолствата и консулствата следва да се информират взаимно за всички изключителни обстоятелства, които могат да засегнат временно способността им да осигуряват консулска закрила. Достъпността и близостта също следва да бъдат взети предвид. Например гражданин, който търси консулска закрила или помощ от посолство или консулство на друга държава членка, не следва да бъде пренасочен към посолството, консулството или почетния консул на своята собствена държава членка, когато поради местни обстоятелства или липса на ресурси за гражданина не е възможно безопасно да достигне или да бъде достигнат от посочените инстанции, така че да може да получи консулска закрила. Понятието за липса на представителство следва да се тълкува с оглед на гарантирането на ефективността на правото на непредставените граждани да получат закрила от посолството или консулството на друга държава членка по недискриминационен начин, като се вземат предвид обстоятелствата във всеки конкретен случай. Граждани, които притежават гражданство на повече от една държава членка, следва да бъдат считани за непредставени, ако нито една от техните държави членки не е представена в съответната трета държава.
(9)
С цел да се гарантира ефективността на правото, залегнало в член 20, параграф 2, буква в) от ДФЕС, и на правото на зачитане на личния и семейния живот, признато в член 7 от Хартата, и като се има предвид националното право и националната практика, оказващата помощ държава членка може да трябва да предостави закрила на гражданите на трети държави, които са членове на семейството на граждани на Съюза, в зависимост от конкретните обстоятелства на всеки отделен случай. Настоящата директива не препятства възможността по време на консултациите, които следва да се провеждат преди предоставянето на помощта, оказващата помощ държава членка и държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, да могат по целесъобразност да се споразумеят относно възможността за предоставяне на помощ и на гражданите на трети държави, които са членове на семейството на непредставения гражданин на Съюза, извън рамките на изискванията в правото на оказващата помощ държава членка или нейната практика, като отчитат във възможно най-голяма степен исканията на държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, и дотолкова, доколкото договореното отговаря на изискванията на правото на Съюза. Държавите членки може обаче да не са в състояние да предоставят някои видове консулска закрила на членовете на семейството от трети държави, като например издаването на временни документи за пътуване. По отношение на помощта за малолетни и непълнолетни лица, висшият интерес на детето следва да бъде от първостепенно значение в съответствие с член 24 от Хартата и както е предвидено в Конвенцията на ООН за правата на детето от 20 ноември 1989 г.
(10)
Непредставените гражданин следва да могат да потърсят консулска закрила от посолството или консулството на която и да е държава членка. Това обаче не следва да възпрепятства държавите членки да сключват практически договорености с цел споделяне на отговорностите за предоставяне на консулска закрила на непредставените граждани в съответствие с настоящата директива. Тези договорености са в полза на гражданите, тъй като те дават възможност за по-добра подготвеност за осигуряване на ефективна закрила. Държавите членки, която получават искане за закрила, следва да преценяват дали в конкретния случай е необходимо да се предостави консулска закрила или случаят може да бъде прехвърлен към посолството или консулството, посочено за компетентно в съответствие с действаща договореност. Държавите членки следва да нотифицират Комисията и Европейската служба за външна дейност (ЕСВД) за всяка такава договореност, която следва да бъде публикувана от Съюза и държавите членки с оглед на осигуряването на прозрачност по отношение на непредставените граждани.
(11)
Настоящата директива не следва да възпрепятства държава членка, която не е представена в трета държава, да предостави консулска закрила на един от своите граждани, например чрез предоставяне на онлайн консулски услуги, когато е целесъобразно. Държавата членка, чийто гражданин е непредставен гражданин, следва да може да поиска от държавата членка, от която гражданинът търси или получава консулска закрила, да ѝ прехвърли заявлението или случая, за да предостави самата тя консулска закрила. Подобно прехвърляне не следва да води до лишаване на непредставения гражданин от консулска закрила.
(12)
Въпреки различните традиции на държавите членки по отношение на компетенциите на почетните консули, почетните консули обикновено не предлагат същия кръг услуги като посолствата или консулствата. Като се има предвид, че почетните консули често изпълняват своята мисия на доброволна основа, следва да се даде възможност на всяка държава членка да реши дали настоящата директива следва да се прилага за нейните почетни консули. От почетните консули би могло да се изисква да предоставят консулска закрила на непредставени граждани в зависимост от обстоятелствата на всеки отделен случай.
(13)
Исканията за закрила следва да бъдат обработвани, ако заявителите представят валиден паспорт или лична карта на гражданин на Съюза. Възможно е обаче непредставените граждани, нуждаещи се от консулска закрила, вече да не притежават документ за самоличност. Основният статут на гражданство на Съюза се предоставя пряко от правото на Съюза, като документите за самоличност имат само декларативна стойност. Ако заявителите не са в състояние да предоставят документ за самоличност, те следва да могат да докажат своята самоличност с други средства. Ако е необходимо, самоличността на засегнатото лице може да бъде проверена при запитването до органите на държавата членка, на която заявителят твърди, че е гражданин. По отношение на придружаващ(и) заявителя член(ове) на семейството от трета държава органите на държавата членка, на която заявителят е гражданин, следва също така да бъдат в състояние да помогнат на оказващата помощ държава членка при проверката на самоличността и съществуването на семейна връзка със заявителя.
(14)
За да се определят необходимите мерки за координация и сътрудничество, следва да се уточни обхватът на консулска закрила по настоящата директива. Консулската закрила за непредставени граждани следва да включва оказване на помощ в редица типични ситуации, при които държавите членки предоставят консулска закрила на своите собствени граждани в зависимост от конкретните обстоятелства на всеки отделен случай, като например при арестуване или задържане, тежка злополука или тежко заболяване или смърт, както и по отношение на помощ и репатриране при бедствено положение или издаване на временни документи. Тъй като нужната закрила винаги зависи от конкретната ситуация, консулската закрила не следва да се ограничава до случаите, изрично посочени в настоящата директива.
(15)
Където е приложимо, следва да бъдат надлежно зачетени желанията на засегнатия гражданин, включително и по отношение на това дали следва да бъдат информирани членове на семейството или други близки лица и кои точно. Аналогично, в случай на смърт следва да бъдат надлежно взети под внимание желанията на близките членове на семейството по отношение на мерките, които да бъдат предприети по отношение на тленните останки на починалия гражданин. Държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, следва да отговаря за тези контакти.
(16)
Органите на държавите членки следва да си сътрудничат тясно и да се координират помежду си и със Съюза, по-специално с Комисията и ЕСВД, в дух на взаимно уважение и солидарност. С цел да се гарантира бързо и ефикасно сътрудничество държавите членки следва да осигурят и непрекъснато да актуализират информацията относно съответните звена за контакт в държавите членки посредством защитения уебсайт на ЕСВД (Consular OnLine).
(17)
В трети държави Съюзът е представен чрез своите делегации, които, в тясно сътрудничество с дипломатическите и консулските мисии на държавите членки, допринасят за осъществяване на правото на гражданите на Съюза на консулска закрила, както е посочено в член 35 от Договора за Европейския съюз. Настоящата директива напълно отчита и увеличава още повече приноса, който ЕСВД и делегациите на Съюза вече оказват, по-конкретно по време на кризисни ситуации, в съответствие с Решение 2010/427/ЕС на Съвета (2), и по-специално член 5, параграф 10 от него.
(18)
Що се отнася до координацията на място, следва да бъдат изяснени компетенциите и съответните роли на отговорните лица и органи, за да се гарантира, че непредставените граждани получават помощта, на която имат право, в съответствие с принципа на недискриминация. Консулското сътрудничество на местно равнище следва да обръща надлежно внимание на непредставените граждани, например чрез събирането и редовното актуализиране на информацията за съответните звена за контакт и споделянето ѝ с местните посолства и консулства на държавите членки и с делегацията на Съюза.
(19)
Срещите на местното консулско сътрудничество, организирани в тясно сътрудничество с делегацията на Съюза, следва да включват редовен обмен на информация по въпроси, свързани с непредставените граждани, като например тяхната безопасност, условия в затвора, уведомяване и достъп до консулски услуги и сътрудничество при кризи. На тези срещи представените държави членки следва, когато е необходимо, да постигат споразумение по практическите договорености, за да се гарантира ефективната закрила на непредставените граждани., Подобно споразумение може да не е необходимо, ако например броят на непредставените граждани е малък.
(20)
Ясното разделение на отговорностите между представените и непредставените държави членки и делегацията на Съюза е от съществено значение, за да се осигури адекватна подготовка за реакция при кризи и управление на кризи. Следователно плановете за реакция при кризи следва да бъдат координирани и да вземат предвид в пълна степен непредставените граждани. За тази цел в рамките на готовността за реакция при кризи на местно равнище държавите членки, които нямат установени на местно равнище посолство или консулство, следва да предоставят цялата налична и подходяща информация по отношение на своите граждани на съответната територия. Тази информация следва да се актуализира по подходящ начин в случай на криза. Компетентните посолства и консулства, както и делегациите на Съюза следва да бъдат информирани и ако е необходимо следва да участват в мерките за готовност за действие при кризи. На непредставените граждани следва да се предоставя информация относно тези мерки. В случай на криза пилотната държава или държавата(ите) членка(и), координиращи помощта, следва да координират на недискриминационна основа помощта за непредставените граждани и използването на наличните капацитети за евакуация въз основа на съгласуваните планове и развитието на място.
(21)
Оперативната съвместимост между персонала на консулските служби и другите експерти по управление на кризи следва да се подобри, по-специално чрез участието им в мултидисциплинарни кризисни екипи, като например екипите в рамките на структурите на ЕСВД за реакция при кризи и оперативна координация и за управление на кризи, както и по линия на Механизма за гражданска защита на Съюза (3).
(22)
Следва да бъда възможно да се поиска при необходимост подкрепа по линия на Механизма за гражданска защита на Съюза за консулската закрила на непредставени граждани. Тази подкрепа може да бъде поискана например от пилотната държава или от държавата(ите) членка(и), координираща(и) помощта.
(23)
Терминът „пилотна държава“, използван в настоящата директива, се отнася до една или повече държави членки, представени в дадена трета държава, които отговарят за координацията и ръководят помощта за непредставените граждани по време на криза. Концепцията за пилотна държава, установена в съответните насоки на Съюза (4), може да бъде развита допълнително в съответствие с правото на Съюза и по-специално с настоящата директива.
(24)
Когато държава членка е уведомена или получи искане за консулска закрила от лице, което твърди, че е непредставен гражданин, освен в случай на изключителна спешност, държавата членка следва винаги и без отлагане да осъществи връзка с държавата членка, чийто гражданин е лицето, и да ѝ предостави цялата имаща отношение информация, преди да предостави каквато и да било помощ. Държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, следва от своя страна и без отлагане да предостави всякаква информация, която има отношение към случая. Тази консултация следва да даде възможност на държавата членка, чийто гражданин е лицето, да поиска заявлението или случая да ѝ бъде прехвърлено, за да предостави самата тя консулската закрила. Тази консултация следва също така да даде възможност на съответните държави членки да обменят имаща отношение информация с цел, например, да се гарантира, че непредставен гражданин не злоупотребява със своето право на консулска закрила съгласно член 20, параграф 2, буква в) от ДФЕС. Гражданите на Съюза не могат да се ползват от настоящата директива в случай на злоупотреба.
(25)
Взаимната солидарност и сътрудничеството засягат също и финансови въпроси. Държавите членки, които предоставят на своите граждани консулска закрила под формата на финансова помощ, правят това само в краен случай и единствено когато по изключение гражданите не могат да получат финансови средства по друг начини, например чрез паричен превод от членове на семейството, приятели или работодатели. Непредставените граждани следва да получат финансова помощ при същите условия като гражданите на държавата членка, оказваща помощта. От непредставения гражданин следва да се изисква да подпише гаранция, че ще възстанови на своята държавата членка, чийто гражданин е, направените разходи, при условие че граждани на оказващата помощ държава членка в същото положение биха били задължени да възстановят разходите на собствената си държава членка. Държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, може да изиска от него да възстанови тези разходи, включително всички приложими консулски такси.
(26)
С настоящата директива следва да се осигури споделяне на финансовата тежест и възстановяване на разходите. Когато консулската закрила, предоставена на непредставен гражданин, включва подписване на гаранция за възстановяване на разходите, държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, следва да възстанови разходите на оказващата помощ държава членка. Оказващата помощ държава членка следва да реши дали да иска възстановяване на направените разходи. Оказващата помощ държава членка и държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, следва да могат да договорят реда и условията на възстановяването в рамките на определен срок.
(27)
Консулската закрила, предоставена на непредставен гражданин в случай на арест или задържане, може да доведе до необичайно високи пътни разходи, разходи за настаняване или за превод за дипломатическите или консулските служби на оказващата помощ държава членка, в зависимост от обстоятелствата на всеки отделен случай. Държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, следва да бъде информирана за евентуални подобни разходи по време на консултациите, които се провеждат преди предоставянето на помощта. Оказващата помощ държава членка следва да има възможността да поиска възстановяване на такива необичайно високи разходи от държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин. Държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, следва да възстанови разходите на оказващата помощ държава членка. Оказващата помощ държава членка и държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, следва да могат да договорят реда и условията на възстановяването, в рамките на определен срок. Държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, съгласно принципа на недискриминация, не може да иска от своите граждани да възстановяват подобни разходи, които гражданите на оказващата помощ държава членка не биха били задължени да възстановят.
(28)
Финансовите процедури следва да бъдат опростени за кризисни ситуации. С оглед на особеностите на такива ситуации, като например необходимостта от бърза реакция по отношение на значителен брой граждани, не следва да бъде необходима никаква гаранция за възстановяване на разходите, така че оказващата помощ държава членка да поиска и да получи възстановяване на разходите от държавата членка или държавите членки, чиито граждани са непредставените граждани. Държавите членки, чиито граждани са непредставените граждани следва да възстановят на оказващите помощ държава членка или държави членки направените разходи. Оказващите помощ държава членка или държави членки следва да решат дали да искат възстановяване на направените разходи и под каква форма. Оказващата помощ държава членка и държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, следва да могат да договорят реда и условията на възстановяването, в рамките на определен срок. В случай на криза, която засяга или може да засегне значителен брой граждани на Съюза, и в случай на искане от оказващата помощ държава членка, държавите членки, чиито граждани са непредставените граждани, следва да възстановяват разходите на пропорционална основа, като направените разходи се разделят на броя на подпомогнатите граждани.
(29)
Настоящата директива следва да бъде преразгледана три години след срока за транспонирането ѝ. По-специално евентуалната необходимост от преразглеждане на финансовите процедури с оглед на адекватното споделяне на тежестта, следва да се прецени в светлината на информацията, която трябва да се предостави от държавите членки във връзка с изпълнението и практическото прилагане на директивата, включително всички имащи отношение статистически данни и случаи. Комисията следва да изготви доклад и да разгледа необходимостта от допълнителни мерки, включително, по целесъобразност, чрез предложения за изменение на настоящата директива, с цел да се улесни упражняването на правото консулска закрила на гражданите на Съюза.
(30)
С Директива 95/46/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (5) се урежда обработването на лични данни, извършвано от държавите членки в контекста на настоящата директива.
(31)
Настоящата директива не следва да засяга по-благоприятните национални разпоредби, доколкото те са съвместими с нея.
(32)
В съответствие със Съвместната политическа декларация на държавите членки и Комисията относно обяснителните документи от 28 септември 2011 г. (6) държавите членки са поели ангажимент в обосновани случаи да прилагат към съобщението за своите мерки за транспониране един или повече документи, обясняващи връзката между елементите на дадена директива и съответстващите им части от националните инструменти за транспониране. Във връзка с настоящата директива законодателят смята, че предоставянето на такива документи е обосновано.
(33)
Настоящата директива има за цел да насърчи консулската закрила, призната в Хартата. Тя зачита основните права и спазва принципите, признати по-специално в Хартата, по-специално принципа на недискриминация, правото на живот и неприкосновеност на личността, правото на зачитане на личния и семейния живот, правата на детето, правото на защита и правото на справедлив съдебен процес. Настоящата директива следва да се прилага в съответствие с тези права и принципи.
(34)
В съответствие със забраната за дискриминация, съдържаща се в Хартата, държавите членки следва да прилагат настоящата директива без дискриминация на лицата, към които тя е насочена, основана на пол, раса, цвят, етнически или социален произход, генетични характеристики, език, религия или вярвания, политически или други убеждения, принадлежност към етническо малцинство, собственост, рождение, увреждане, възраст или сексуална ориентация.
(35)
Решение 95/553/ЕО на представителите на правителствата на държавите членки, заседаващи в рамките на Съвета (7) следва да бъде отменено,
ПРИЕ НАСТОЯЩАТА ДИРЕКТИВА:
ГЛАВА 1
ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ И ОБХВАТ
Член 1
Предмет
1. С настоящата директива се определят мерките за координация и сътрудничество, необходими, за да могат гражданите на Съюза, намиращи се на територията на трета държава, в която няма представителство на тяхната държава членка, да упражняват по-лесно своето право на закрила, установено в член 20, параграф 2, буква в) от ДФЕС, от страна на дипломатическите или консулските служби на друга държава членка при същите условия, които се прилагат за собствените граждани на тази друга държава членка, като се вземе предвид и ролята на делегациите на Съюза да допринасят за упражняването на това право.
2. Настоящата директива не се отнася за консулските отношения между държавите членки и трети държави.
Член 2
Общ принцип
1. Посолствата или консулствата на държавите членки предоставят консулска закрила на непредставени граждани при същите условия, които се прилагат за техните собствени граждани.
2. Държавите членки могат да решат, че настоящата директива се прилага за консулската закрила, предоставяна от почетните консули в съответствие с член 23 от ДФЕС. Държавите членки гарантират, че непредставените гражданите са надлежно информирани за тези решения и степента, до която почетните консули са компетентни да предоставят закрила в даден случай.
Член 3
Консулска закрила от държавата членка, чийто гражданин е непредставен гражданин
Държавата членка, чийто гражданин е непредставен гражданин, може да поиска държавата членка, от която непредставеният гражданин търси или получава консулска закрила, да пренасочи заявлението или случая на въпросния гражданин към неговата собствена държавата членка, за да се предостави консулска закрила от държавата членка, чийто гражданин е лицето, в съответствие с националното право или националната практика. Замолената държава членка се отказва от случая веднага след като държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин потвърди, че предоставя консулска закрила на непредставения гражданин.
Член 4
Непредставени граждани в трети държави
За целите на настоящата директива „непредставен гражданин“ означава всеки гражданин, който притежава гражданство на държава членка, която не е представена в трета държава, както е посочено в член 6.
Член 5
Членове на семейството на непредставени граждани в трети държави
Консулска закрила се предоставя на членове на семейството, които не са граждани на Съюза и придружават непредставен гражданин в трета държава, в същата степен и при същите условия като закрилата, която би била предоставена на членовете на семейството на граждани на оказващата помощ държава членка, които не са граждани на Съюза, в съответствие с националното право или практика на тази държава членка.
Член 6
Липса на представителство
За целите на настоящата директива държава членка не е представена в трета държава, ако не разполага с посолство или консулство, установени постоянно в третата държава, или ако не разполага с посолство, консулство или почетен консул в тази държава, които действително да са в състояние да предоставят консулска закрила в даден случай.
Член 7
Достъп до консулска закрила и други договорености
1. Непредставените гражданин имат правото да потърсят закрила от посолството или консулството на която и да е държава членка.
2. Без да се засяга член 2, дадена държава членка може да представлява друга държава членка постоянно, като когато считат за необходимо, посолствата или консулствата на държавите членки могат да сключват практически договорености за споделяне на отговорностите за предоставянето на консулска закрила на непредставените граждани. Държавите членки нотифицират Комисията и Европейската служба за външна дейност (ЕСВД) за всяка такава договореност, която се публикува от Съюза и държавите членки с оглед на осигуряването на прозрачност по отношение на непредставените граждани.
3. В случаите, когато е сключена практическа договореност, предвидена в параграф 2, посолството или консулството, от което непредставеният гражданин търси консулска закрила и което не е посочено като компетентно по силата на конкретна действаща договореност, прави необходимото заявлението на гражданина да бъде пренасочено към съответното посолство или консулство освен ако това не би засегнало консулската закрила, по-специално ако спешността на въпроса изисква незабавни действия от замоленото посолство или консулство.
Член 8
Установяване на самоличността
1. Заявителят, който търси консулска закрила, трябва да докаже, че е гражданин на Съюза чрез представяне на паспорт или лична карта.
2. Ако гражданинът на Съюза не е в състояние да представи паспорт или лична карта, гражданството може да бъде доказано по друг начин, ако е необходимо след проверка при дипломатическите и консулските власти на държавата членка, за която заявителят твърди, че е неин гражданин.
3. По отношение на членовете на семейството, посочени в член 5, самоличността и наличието на семейни отношения могат да бъдат доказани по всякакъв начин, включително чрез проверка от оказващата помощ държава членка при дипломатическите и консулските служби на държавата членка, чийто гражданин е посоченият в параграф 1 гражданин.
Член 9
Видове помощ
Консулската закрила, посочена в член 2, може да включва помощ, inter alia, в следните ситуации:
а)
арестуване или задържане;
б)
жертва на престъпление;
в)
тежка злополука или тежко заболяване;
г)
смърт;
д)
помощ и репатриране при извънредна ситуация;
е)
нужда от временни документи за пътуване съгласно Решение 96/409/ОВППС (8).
ГЛАВА 2
МЕРКИ ЗА КООРДИНАЦИЯ И СЪТРУДНИЧЕСТВО
Член 10
Общи правила
1. Дипломатическите и консулските служби на държавите членки си сътрудничат тясно и осъществяват координацията помежду си и със Съюза, за да осигурят закрилата на непредставените граждани в съответствие с член 2.
2. Когато държава членка получи искане за консулска закрила от лице, което твърди, че е непредставен гражданин, или е уведомена за конкретна извънредна ситуация, в която се намира непредставен гражданин, като например посочените в член 9, тя се консултира незабавно с Министерството на външните работи на държавата членка, на която лицето твърди, че е гражданин, или ако е целесъобразно, с компетентното посолство или консулство на въпросната държава членка, като предоставя цялата имаща отношение информация, с която разполага, включително относно самоличността на засегнатото лице и възможните разходи за консулска закрила,, и относно членовете на семейството, на които може да бъде предоставена консулска закрила. Освен в изключително спешни случаи, консултацията се извършва, преди да се предостави помощта. Оказващата помощ държава членка също така улеснява обмена на информация между засегнатия гражданин и органите на държавата членка, чийто гражданин е въпросният гражданин.
3. При поискване държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, предоставя на Министерството на външните работи или компетентното посолство или консулство на оказващата помощ държава членка цялата необходима информация по разглеждания случай. Също така тя отговаря за всички необходими контакти с членове на семейството или други близки лица или органи.
4. Държавите членки съобщават на ЕСВД чрез нейния защитен интернет сайт съответното(ите) звено(а) за контакт в министерствата на външните работи.
Член 11
Роля на делегациите на Съюза
Делегациите на Съюза работят в тясно сътрудничество и координация с посолствата и консулствата на държавите членки с оглед да допринесат за сътрудничеството и координацията на местно равнище при кризи, по-специално като осигуряват логистична подкрепа, включително служебни и организационни помещения, като например временни жилища за персонала на консулските служби и екипите за намеса. Делегациите на Съюза и централата на ЕСВД също така улесняват обмена на информация между посолствата и консулствата на държавите членки и ако е целесъобразно, с местните органи. Делегациите на Съюза предоставят също така обща информация относно помощта, на която непредставените граждани биха могли да имат право, особено по отношение на практическите договорености, ако е приложимо.
Член 12
Сътрудничество на местно равнище
Срещите за сътрудничество на местно равнище включват редовен обмен на информация по въпроси от значение за непредставените граждани. По време на тези срещи държавите членки се споразумяват, когато е необходимо, относно практическите договорености, посочени в член 7, за да гарантират ефективната защита на непредставените граждани в съответната трета държава. Освен ако не е договорено друго от държавите членки, председателството се осигурява от представител на дадена държава членка в тясно сътрудничество с делегацията на Съюза.
Член 13
Готовност за реагиране и сътрудничество при кризи
1. Плановете за реагиране при извънредни обстоятелства на местно равнище вземат предвид непредставените граждани. Държавите членки, представени в трета държава, координират помежду си плановете за реагиране при извънредни обстоятелства, както и с делегацията на Съюза, за да се гарантира, че непредставените граждани получават пълна помощ в случай на криза. Компетентните посолства или консулства получават подходяща информация относно мерките за готовност за реагиране при кризи и ако е необходимо, участват в такива мерки.
2. В случай на криза Съюзът и държавите членки си сътрудничат тясно, за да гарантират, че на непредставените граждани се оказва ефективна помощ. Те се информират взаимно и своевременно за наличните капацитети за евакуация, когато това е възможно. По тяхно искане държавите членки могат да получат помощ от съществуващите екипи за намеса на равнището на Съюза, в които участват консулски експерти, по-специално от непредставените държави членки.
3. Пилотната държава или държавата(ите) членка(и), координираща(и) помощта, отговаря(т) за координирането на всякаква помощ, предоставена за непредставени граждани, с подкрепата на другите заинтересовани държави членки, делегацията на Съюза и централата на ЕСВД. Държавите членки предоставят на пилотната държава или държавата(ите) членка(и), координираща(и) помощта, цялата необходима информация по отношение на нейните/техните непредставени граждани, които се намират в ситуация на криза.
4. Пилотната държава или държавата(ите) членка(и), координираща(и) помощта за непредставени граждани, може/могат да поиска(т), при необходимост, подкрепа по линия на инструменти като структурите за управление на кризи на ЕСВД и Механизма на Съюза за гражданска защита.
ГЛАВА 3
ФИНАНСОВИ ПРОЦЕДУРИ
Член 14
Общи правила
1. Непредставените граждани се задължават да възстановят на държавите членки, чиито граждани са, разходите за консулска закрила при същите условия като гражданите на оказващата помощ държава членка посредством стандартния формуляр, поместен в приложение I. От непредставените граждани се изисква да поемат задължение да възстановят единствено онези разходи, които при същите условия би трябвало да бъдат поети от гражданите на оказващата помощ държава членка.
2. Оказващата помощ държава членка може да поиска възстановяване на разходите, посочени в параграф 1, от държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, посредством стандартния формуляр, поместен в приложение II. Държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, възстановява тези разходи в рамките на разумен срок, който не надвишава 12 месеца. Държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, може да поиска от непредставения гражданин да възстанови тези разходи.
3. Когато консулската закрила, предоставена на непредставен гражданин в случай на арест или задържане, включва необичайно високи, но необходими и оправдани разходи, свързани с пътуване, настаняване или превод, за дипломатическите или консулските служби, оказващата помощ държава членка може да поиска възстановяване на тези разходи от държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, която ги възстановява в разумен срок, който не надвишава 12 месеца.
Член 15
Улеснена процедура при кризисни ситуации
1. При кризисни ситуации оказващата помощ държава членка подава исканията за възстановяване на разходите за помощта, предоставена на непредставения гражданин, до Министерството на външните работи на държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин. Оказващата помощ държава членка може да поиска това възстановяване на разходите дори ако непредставеният гражданин не е подписал гаранция за възстановяване на разходите съгласно член 14, параграф 1. Това не представлява пречка за държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, да поиска от въпросния гражданин възстановяване на разходите въз основа на национални правила.
2. Оказващата помощ държава членка може да поиска от държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, да възстанови тези разходи на пропорционална основа, като общата стойност на направените разходи се раздели на броя на подпомогнатите граждани.
3. Когато оказващата помощ държава членка е получила финансова подкрепа по линия на Механизма на Съюза за гражданска защита, финансовото участие на държавата членка, чийто гражданин е непредставеният гражданин, се определя след приспадане на финансовото участие на Съюза.
ГЛАВА 4
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 16
По-благоприятно третиране
Държавите членки могат да въведат или да запазят по-благоприятни разпоредби от тези в настоящата директива, доколкото те са съвместими с нея.
Член 17
Транспониране
1. Държавите членки въвеждат в сила законовите, подзаконовите и административните разпоредби, необходими, за да се съобразят с настоящата директива, най-късно до 1 май 2018 г.
Когато държавите членки приемат тези разпоредби, в тях се съдържа позоваване на настоящата директива или то се извършва при официалното им публикуване. Условията и редът на позоваване се определят от държавите членки.
2. Държавите членки съобщават на Комисията текста на основните разпоредби от националното право, които те приемат в областта, уредена с настоящата директива.
Член 18
Отмяна
Решение 95/553/ЕО се отменя, считано от 1 май 2018 г.
Член 19
Доклад, оценка и преглед
1. Държавите членки предоставят на Комисията цялата имаща отношение информация относно изпълнението и прилагането на настоящата директива. Въз основа на представената информация Комисията представя доклад пред Европейския парламент и Съвета относно изпълнението и прилагането на настоящата директива до 1 май 2021 г.
2. В посочения в параграф 1 доклад Комисията прави оценка на действието на настоящата директива и разглежда необходимостта от допълнителни мерки, включително, при необходимост, изменения с цел адаптиране на настоящата директива с оглед на допълнителното улесняване на упражняването на правото на гражданите на Съюза на консулска закрила.
Член 20
Влизане в сила
Настоящата директива влиза в сила на двадесетия ден след деня на публикуването ѝ в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 21
Адресати
Адресати на настоящата директива са държавите членки.
Съставено в Люксембург на 20 април 2015 година.
ΟΔΗΓΊΑ (ΕΕ) 2015/637 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 20ής Απριλίου 2015
περί των μέτρων συντονισμού και συνεργασίας προς διευκόλυνση της προξενικής προστασίας για μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες της Ένωσης σε τρίτες χώρες και την κατάργηση της απόφασης 95/553/ΕΚ
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 23,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η ιθαγένεια της Ένωσης είναι η θεμελιώδης ιδιότητα των υπηκόων των κρατών μελών. Το δικαίωμα να απολαύουν, στην επικράτεια τρίτης χώρας στην οποία το κράτος μέλος του οποίου είναι υπήκοοι δεν αντιπροσωπεύεται, της προστασίας των διπλωματικών και προξενικών αρχών άλλου κράτους μέλους, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και για τους υπηκόους του εν λόγω κράτους μέλους, είναι ένα από τα ειδικά δικαιώματα που παρέχονται δυνάμει του άρθρου 20 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) στους πολίτες της Ένωσης.
(2)
Η Συνθήκη της Λισαβόνας ενίσχυσε το καθεστώς ιθαγένειας της Ένωσης και τα δικαιώματα που συνδέονται με αυτό. Το άρθρο 23 ΣΛΕΕ προβλέπει έτσι την έκδοση οδηγιών για τη θέσπιση των μέτρων συνεργασίας και συντονισμού που είναι αναγκαία για τη διευκόλυνση της προξενικής προστασίας μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών της Ένωσης.
(3)
Στις αξίες πάνω στις οποίες θεμελιώνεται η Ένωση συγκαταλέγονται η αλληλεγγύη, η απαγόρευση των διακρίσεων και ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων· στις σχέσεις της με τον ευρύτερο κόσμο, η Ένωση θα πρέπει να στηρίζει τις αξίες της και να συμβάλλει στην προστασία των πολιτών της. Το θεμελιώδες δικαίωμα στην προξενική προστασία που έχουν οι μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες της Ένωσης υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους υπηκόους των αντιπροσωπευόμενων κρατών μελών και το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 46 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Χάρτης) αποτελεί έκφραση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Προσδίδει μια εξωτερική διάσταση στην έννοια της ιθαγένειας της Ένωσης και ενισχύει την ταυτότητα της Ένωσης σε τρίτες χώρες.
(4)
Η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στη θέσπιση των απαραίτητων μέτρων συνεργασίας και συντονισμού για την περαιτέρω διευκόλυνση της προξενικής προστασίας μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών της Ένωσης. Τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να ενισχύουν την ασφάλεια δικαίου και την αποτελεσματική συνεργασία και αλληλεγγύη μεταξύ των προξενικών αρχών.
(5)
Σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ και το άρθρο 23 ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν προξενική προστασία σε μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και για τους υπηκόους τους. Η παρούσα οδηγία δεν θίγει την αρμοδιότητα των κρατών μελών να καθορίζουν το πεδίο εφαρμογής της προστασίας που θα παρέχουν στους δικούς τους υπηκόους.
(6)
Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις προξενικές σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, ιδίως τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από διεθνή έθιμα και συμφωνίες, ιδίως από τη σύμβαση της 24ης Απριλίου 1963 για τις προξενικές σχέσεις (σύμβαση της Βιέννης), και που τα κράτη μέλη εφαρμόζουν συμφώνως προς το ενωσιακό δίκαιο. Κατά το άρθρο 8 της Συμβάσεως της Βιέννης, τα κράτη μέλη μπορούν να παρέχουν προξενική προστασία εξ ονόματος άλλου κράτους μέλους κατόπιν κατάλληλης κοινοποίησης και εκτός εάν η εν λόγω τρίτη χώρα έχει αντιρρήσεις. Δυσκολίες ενδέχεται να προκύψουν, ιδίως, σε σχέση με περιπτώσεις που αφορούν πολίτες οι οποίοι είναι επίσης υπήκοοι της χώρας υποδοχής. Με την υποστήριξη των τοπικών προξενικών αρχών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα σε σχέση με τις τρίτες χώρες, προκειμένου να διασφαλίζουν την παροχή προξενικής προστασίας εξ ονόματος άλλων κρατών μελών σε κάθε περίπτωση.
(7)
Όταν μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες χρειάζονται προστασία σε τρίτες χώρες, απαιτείται αποτελεσματική συνεργασία και συντονισμός. Απαιτείται στενή συνεργασία μεταξύ του συντρέχοντος κράτους μέλους που αντιπροσωπεύεται στην τρίτη χώρα και του κράτους μέλους του οποίου είναι υπήκοος ο πολίτης. Η τοπική προξενική συνεργασία όσον αφορά μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες μπορεί να είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη, διότι απαιτεί συντονισμό με αρχές που δεν αντιπροσωπεύονται τοπικά, περιλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των αρμόδιων πρεσβειών ή προξενείων. Για να καλυφθεί το κενό που δημιουργείται από την απουσία πρεσβείας ή προξενείου του κράτους μέλους του πολίτη, θα πρέπει να θεσπισθεί ένα σαφές και σταθερό σύνολο κανόνων. Τα ήδη ισχύοντα μέτρα είναι ανάγκη επίσης να διασαφηνισθούν, ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματική προστασία.
(8)
Πολίτες της Ένωσης θα πρέπει να θεωρούνται μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες σε τρίτη χώρα εάν το κράτος μέλος της ιθαγένειάς τους δεν έχει πρεσβεία, προξενείο ή επίτιμο πρόξενο στη συγκεκριμένη τρίτη χώρα. Πολίτες θα πρέπει επίσης να θεωρούνται μη αντιπροσωπευόμενοι, εάν η τοπική πρεσβεία, το προξενείο ή ο επίτιμος πρόξενος δεν είναι σε θέση να παράσχει, για οποιονδήποτε λόγο, σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, την προστασία που θα δικαιούταν υπό άλλες περιστάσεις ο ενδιαφερόμενος δυνάμει του εθνικού δικαίου ή πρακτικής. Οι πρεσβείες και τα προξενεία θα πρέπει να αλληλοενημερώνονται σχετικά για τυχόν έκτακτες συνθήκες οι οποίες ενδέχεται να επηρεάζουν προσωρινά την ικανότητά τους να παρέχουν προξενική προστασία. Η προσβασιμότητα και η εγγύτητα θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη. Για παράδειγμα, πολίτης που ζητά προξενική προστασία ή βοήθεια από την πρεσβεία ή το προξενείο άλλου κράτους μέλους δεν θα πρέπει να παραπέμπεται στην πρεσβεία, το προξενείο ή τον επίτιμο πρόξενο του οικείου κράτους μέλους του οποίου είναι υπήκοος όταν είναι αδύνατον, λόγω των τοπικών συνθηκών ή λόγω έλλειψης πόρων, να έρθει με ασφάλεια σε επαφή με τις εν λόγω αρχές κατά τρόπο που να μπορεί να απολαύει προξενικής προστασίας. Η έννοια της έλλειψης αντιπροσώπευσης θα πρέπει να ερμηνεύεται με στόχο τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας του δικαιώματος μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών να προστατεύονται από την πρεσβεία ή το προξενείο άλλου κράτους μέλους αμερόληπτα, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών της εκάστοτε περίπτωσης. Οι πολίτες που έχουν υπηκοότητα περισσότερων του ενός κράτους μέλους θα πρέπει να θεωρούνται μη αντιπροσωπευόμενοι, εάν κανένα από τα κράτη μέλη των οποίων είναι υπήκοοι δεν αντιπροσωπεύεται στην εκάστοτε τρίτη χώρα.
(9)
Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα του δικαιώματος που κατοχυρώνεται στο άρθρο 20 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ και του δικαιώματος για σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής όπως αναγνωρίζεται στο άρθρο 7 του Χάρτη και λαμβάνοντας υπόψη την εθνική νομοθεσία και πρακτική, το συντρέχον κράτος μέλος ενδεχομένως να πρέπει να παρέχει προστασία σε μέλη της οικογένειας πολιτών της Ένωσης τα οποία είναι υπήκοοι τρίτης χώρας, ανάλογα με τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περίπτωσης. Η παρούσα οδηγία δεν κωλύει το συντρέχον κράτος μέλος και το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη, εάν ενδείκνυται, να συμφωνούν, κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων που θα πρέπει να πραγματοποιούνται πριν από την παροχή της συνδρομής, σχετικά με τη δυνατότητα επέκτασης της συνδρομής σε μέλη της οικογένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη της Ένωσης που είναι υπήκοοι τρίτης χώρας, πέραν αυτού που απαιτείται από το δίκαιο του συντρέχοντος κράτους μέλους ή αυτού που υπαγορεύεται από την πρακτική του, λαμβάνοντας υπόψη κατά το μέγιστο δυνατόν τα αιτήματα του κράτους μέλους ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη και εφόσον τα συμφωνηθέντα δεν παρεκκλίνουν από τις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου. Τα κράτη μέλη ενδέχεται ωστόσο να αδυνατούν να παρέχουν ορισμένα είδη προξενικής προστασίας, όπως τα προσωρινά ταξιδιωτικά έγγραφα, σε μέλη της οικογένειας που είναι υπήκοοι τρίτης χώρας. Όσον αφορά συνδρομή σε ανήλικους, προτεραιότητα θα πρέπει να δίδεται στο βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, σύμφωνα με το άρθρο 24 του Χάρτη και όπως προβλέπεται στη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, της 20ής Νοεμβρίου 1989.
(10)
Μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες θα πρέπει να δύνανται να ζητούν προξενική προστασία από την πρεσβεία ή το προξενείο οποιουδήποτε κράτους μέλους. Ωστόσο, αυτό δεν θα πρέπει να εμποδίζει τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε πρακτικές ρυθμίσεις για τον καταμερισμό των αρμοδιοτήτων όσον αφορά την παροχή προξενικής προστασίας σε μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες, σύμφωνα με την παρούσα οδηγία. Οι εν λόγω ρυθμίσεις είναι επωφελείς για τους πολίτες, καθώς ευνοούν την ετοιμότητα στη διασφάλιση αποτελεσματικής προστασίας. Τα κράτη μέλη που λαμβάνουν αιτήματα προστασίας θα πρέπει να εκτιμούν, στην εκάστοτε περίπτωση, εάν η παροχή προξενικής προστασίας είναι αναγκαία ή εάν η υπόθεση μπορεί να παραπεμφθεί στην πρεσβεία ή το προξενείο που έχει ορισθεί ως αρμόδιο σύμφωνα με τυχόν ισχύουσα ρύθμιση. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) για κάθε τέτοια ρύθμιση, η οποία θα πρέπει να δημοσιοποιείται από την Ένωση και τα κράτη μέλη, προκειμένου να διασφαλίζεται διαφάνεια για τους μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες.
(11)
Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να εμποδίζει ένα κράτος μέλος που δεν αντιπροσωπεύεται σε τρίτη χώρα να παρέχει προξενική προστασία σε υπήκοό του, για παράδειγμα προσφέροντας επιγραμμικές προξενικές υπηρεσίες, κατά περίπτωση. Το κράτος μέλος ιθαγένειας μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη θα πρέπει να μπορεί να ζητά τη μεταβίβαση της αίτησης ή της υπόθεσης από το κράτος μέλος από το οποίο ο εν λόγω πολίτης ζητά ή λαμβάνει προξενική προστασία, προκειμένου να παρέχει το ίδιο την προξενική προστασία. Η μεταβίβαση αυτή δεν θα πρέπει να οδηγεί σε στέρηση της προξενικής προστασίας για τον μη αντιπροσωπευόμενο πολίτη.
(12)
Παρά τις διαφορετικές παραδόσεις των κρατών μελών όσον αφορά τις αρμοδιότητες των επίτιμων προξένων, συνήθως αυτοί δεν προσφέρουν το ίδιο εύρος υπηρεσιών όπως οι πρεσβείες ή τα προξενεία. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επίτιμοι πρόξενοι συχνά εκτελούν την αποστολή τους σε εθελοντική βάση, θα πρέπει να εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να αποφασίζει εάν η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ισχύει για τους επίτιμους προξένους του. Θα μπορούσε να απαιτηθεί από τους επίτιμους προξένους να παρέχουν προξενική προστασία σε μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες, ανάλογα με τις συνθήκες κάθε περίπτωσης.
(13)
Τα αιτήματα προστασίας θα πρέπει να εξετάζονται, εάν οι αιτούντες παρουσιάσουν έγκυρο διαβατήριο ή δελτίο ταυτότητας πολίτη της Ένωσης. Εντούτοις, μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες που χρειάζονται προξενική προστασία ενδέχεται να μην έχουν πλέον στην κατοχή τους έγγραφα της ταυτότητάς τους. Το θεμελιώδες καθεστώς ιθαγένειας της Ένωσης παρέχεται απευθείας από το δίκαιο της Ένωσης και τα έγγραφα ταυτότητας έχουν απλώς δηλωτικό χαρακτήρα. Εάν οι αιτούντες αδυνατούν να παρέχουν έγκυρα έγγραφα ταυτότητας, θα πρέπει επομένως να μπορούν να αποδεικνύουν την ταυτότητά τους με οποιοδήποτε άλλο μέσο. Εάν απαιτείται, η ταυτότητα του ενδιαφερομένου μπορεί να εξακριβωθεί σε επικοινωνία με τις αρχές του κράτους μέλους του οποίου ο αιτών ισχυρίζεται ότι είναι υπήκοος. Όσον αφορά τα μέλη οικογένειας από τρίτη χώρα που συνοδεύουν τον αιτούντα, οι αρχές του κράτους μέλους ιθαγένειας του αιτούντος θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να βοηθήσουν το συντρέχον κράτος μέλος κατά την εξακρίβωση της ταυτότητας και της ύπαρξης οικογενειακής σχέσης με τον αιτούντα.
(14)
Προκειμένου να καθοριστούν τα αναγκαία μέτρα συντονισμού και συνεργασίας, θα πρέπει να διευκρινιστεί το πεδίο εφαρμογής της προξενικής προστασίας δυνάμει της παρούσας οδηγίας. Η προξενική προστασία για μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες θα πρέπει να περιλαμβάνει τη συνδρομή σε ορισμένες τυπικές καταστάσεις στις οποίες τα κράτη μέλη παρέχουν προξενική προστασία στους υπηκόους τους, ανάλογα με τις ξεχωριστές συνθήκες της εκάστοτε περίπτωσης, όπως σε περίπτωση σύλληψης ή κράτησης, σοβαρού ατυχήματος ή σοβαρής ασθένειας και θανάτου, καθώς και όσον αφορά την παροχή βοήθειας και τον επαναπατρισμό σε δυσχερείς περιπτώσεις ή την έκδοση προσωρινών εγγράφων. Δεδομένου ότι η απαιτούμενη προστασία εξαρτάται πάντα από την εκάστοτε κατάσταση, η προξενική προστασία δεν θα πρέπει να περιορίζεται στις καταστάσεις που αναφέρονται συγκεκριμένα στην παρούσα οδηγία.
(15)
Κατά περίπτωση, θα πρέπει να ικανοποιούνται δεόντως οι επιθυμίες των πολιτών, μεταξύ άλλων όσον αφορά την υποχρέωση ενημέρωσης μελών της οικογένειας ή άλλων σχετικών προσώπων και, σε περίπτωση που υφίσταται τέτοια υποχρέωση, το πρόσωπο που πρέπει να ενημερώνεται. Παρομοίως, σε περίπτωση θανάτου, θα πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι επιθυμίες του πλησιέστερου συγγενούς σχετικά με τις ρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν όσον αφορά τη σορό του εκλιπόντος πολίτη. Το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη θα πρέπει να είναι αρμόδιο για αυτές τις επαφές.
(16)
Οι αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να συνεργάζονται στενά και να συντονίζονται τόσο μεταξύ τους όσο και με την Ένωση, ιδίως την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ, με πνεύμα αμοιβαίου σεβασμού και αλληλεγγύης. Για τη διασφάλιση ταχείας και αποτελεσματικής συνεργασίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν και να επικαιροποιούν διαρκώς τις πληροφορίες που αφορούν τα αρμόδια σημεία επαφής στα κράτη μέλη, μέσω του ασφαλούς δικτυακού τόπου της ΕΥΕΔ (Consular OnLine).
(17)
Η Ένωση αντιπροσωπεύεται σε τρίτες χώρες από τις αντιπροσωπείες της, οι οποίες, σε στενή συνεργασία με τις διπλωματικές και προξενικές αποστολές των κρατών μελών, συμβάλλουν στην εφαρμογή του δικαιώματος προξενικής προστασίας των πολιτών της Ένωσης, όπως διευκρινίζεται περαιτέρω στο άρθρο 35 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η παρούσα οδηγία αναγνωρίζει πλήρως και ενισχύει περαιτέρω τη συμβολή που παρέχουν ήδη η ΕΥΕΔ και οι αντιπροσωπείες της Ένωσης, ιδίως σε καταστάσεις κρίσης, σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου (2), ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 10 αυτής.
(18)
Όσον αφορά τη συνεργασία σε τοπικό επίπεδο, θα πρέπει να διευκρινιστούν οι αρμοδιότητες και οι αντίστοιχοι ρόλοι όλων των σχετικών φορέων, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι στους μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες προσφέρεται η βοήθεια την οποία δικαιούνται σύμφωνα με την αρχή της μη διάκρισης. Κατά την τοπική προξενική συνεργασία θα πρέπει να δίνεται η δέουσα προσοχή σε μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες, για παράδειγμα μέσα από τη συγκέντρωση και την τακτική επικαιροποίηση πληροφοριών που αφορούν τα σχετικά σημεία επαφής και την κοινοποίησή τους στις τοπικές πρεσβείες και τα τοπικά προξενεία των κρατών μελών, καθώς και στην αντιπροσωπεία της Ένωσης.
(19)
Στις συνεδριάσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο τοπικής προξενικής συνεργασίας σε στενή συνεργασία με την αντιπροσωπεία της Ένωσης, θα πρέπει να περιλαμβάνεται η τακτική ανταλλαγή πληροφοριών για θέματα που αφορούν μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες, όπως η ασφάλεια των πολιτών, οι συνθήκες φυλάκισης, η ειδοποίηση του προξενείου και η πρόσβαση σε αυτό, καθώς και η συνεργασία σε περιπτώσεις κρίσης. Στις εν λόγω συνεδριάσεις, τα αντιπροσωπευόμενα κράτη μέλη θα πρέπει, όπου απαιτείται, να συμφωνήσουν επί πρακτικών ρυθμίσεων για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής προστασίας μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών. Τέτοιου είδους συμφωνίες ενδέχεται να μην είναι αναγκαίες, εάν, για παράδειγμα, ο αριθμός των μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών είναι μικρός.
(20)
Η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ αντιπροσωπευόμενων και μη αντιπροσωπευόμενων κρατών μελών και της αντιπροσωπείας της Ένωσης είναι πολύ σημαντική για τη διασφάλιση επαρκούς ετοιμότητας έναντι κρίσεων και της διαχείρισης κρίσεων. Επομένως, ο σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης για κρίσεις θα πρέπει να είναι συντονισμένος και να λαμβάνει πλήρως υπόψη μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες. Για τον σκοπό αυτό, στο πλαίσιο της ετοιμότητας αντίδρασης σε τοπικές κρίσεις, τα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν πρεσβεία ή προξενείο εγκατεστημένα σε τοπικό επίπεδο θα πρέπει να παρέχουν κάθε διαθέσιμη και σχετική πληροφορία για τους πολίτες τους στην επικράτεια. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να επικαιροποιούνται κατά το δέον σε περίπτωση κρίσης. Θα πρέπει να ενημερώνονται οι αρμόδιες πρεσβείες και τα αρμόδια προξενεία και οι αντιπροσωπείες της Ένωσης και, όπου απαιτείται, να συμμετέχουν στις ρυθμίσεις ετοιμότητας έναντι κρίσεων. Οι πληροφορίες σχετικά με τις εν λόγω ρυθμίσεις θα πρέπει να διατίθενται σε μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες. Σε περίπτωση κρίσης, το ηγετικό κράτος ή το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη που συντονίζουν τη βοήθεια θα πρέπει να συντονίζουν τη στήριξη που προβλέπεται για μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες και τη χρήση των διαθέσιμων μηχανισμών εκκένωσης, βάσει του συμφωνηθέντος σχεδιασμού και των επιτόπιων εξελίξεων, χωρίς να προβαίνουν σε διακρίσεις.
(21)
Η διαλειτουργικότητα μεταξύ προξενικού προσωπικού και άλλων εμπειρογνωμόνων σε θέματα διαχείρισης κρίσεων θα πρέπει να ενισχυθεί, ιδίως μέσω της συμμετοχής τους σε πολυεπιστημονικές ομάδες κρίσης, όπως αυτές που διαθέτουν η ΕΥΕΔ για την αντίδραση και τον επιχειρησιακό συντονισμό σε περιπτώσεις κρίσης, καθώς και για τη διαχείριση κρίσεων, και ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης (3).
(22)
Θα πρέπει να είναι δυνατόν να ζητηθεί στήριξη από τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης, εάν είναι απαραίτητη για την προξενική προστασία μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών. Η εν λόγω στήριξη θα μπορούσε να ζητηθεί, για παράδειγμα, από το ηγετικό κράτος ή από το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη που συντονίζουν τη βοήθεια.
(23)
Ο όρος «ηγετικό κράτος» που χρησιμοποιείται στην παρούσα οδηγία αναφέρεται σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη που αντιπροσωπεύονται σε δεδομένη τρίτη χώρα και που αναλαμβάνουν να συντονίζουν και να καθοδηγούν τη συνδρομή προς τους μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες κατά τη διάρκεια κρίσεων. Η έννοια του ηγετικού κράτους, όπως ορίζεται στις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές της Ένωσης (4), θα μπορούσε να αναπτυχθεί περαιτέρω σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο και, ιδίως, με την παρούσα οδηγία.
(24)
Όταν ένα κράτος μέλος ενημερώνεται για αίτημα προξενικής προστασίας ή λαμβάνει τέτοιο αίτημα από πρόσωπο που ισχυρίζεται ότι είναι μη αντιπροσωπευόμενος πολίτης, θα πρέπει, εκτός από εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, να έρχεται πάντα σε επαφή χωρίς καθυστέρηση με το κράτος μέλος ιθαγένειας του πολίτη και να του παρέχει όλες τις σχετικές πληροφορίες πριν από την παροχή οποιασδήποτε συνδρομής. Το κράτος μέλος ιθαγένειας θα πρέπει, με τη σειρά του, να παρέχει χωρίς καθυστέρηση κάθε πληροφορία που αφορά την υπόθεση. Η εν λόγω διαβούλευση θα πρέπει να επιτρέπει στο κράτος μέλος ιθαγένειας να ζητήσει τη μεταβίβαση της αίτησης ή της υπόθεσης προκειμένου να παράσχει προξενική προστασία το ίδιο. Η εν λόγω διαβούλευση θα πρέπει επίσης να επιτρέπει στα οικεία κράτη μέλη να ανταλλάσσουν τις σχετικές πληροφορίες ώστε, λόγου χάρη, να διασφαλίζεται ότι ο μη αντιπροσωπευόμενος πολίτης δεν θα εκμεταλλεύεται καταχρηστικά το δικαίωμά του στην προξενική προστασία δυνάμει του άρθρου 20 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ. Οι πολίτες της Ένωσης δεν μπορούν να επικαλεσθούν την παρούσα οδηγία σε περίπτωση κατάχρησης.
(25)
Η αμοιβαία αλληλεγγύη και συνεργασία αφορούν επίσης οικονομικά ζητήματα. Τα κράτη μέλη που παρέχουν προξενική προστασία με τη μορφή οικονομικής συνδρομής στους πολίτες τους το πράττουν ως έσχατη λύση και μόνο στις περιπτώσεις που οι πολίτες δεν μπορούν να εξασφαλίσουν οικονομικούς πόρους με άλλους τρόπους, όπως μέσω εμβασμάτων από μέλη της οικογένειας, φίλους ή εργοδότες. Οι μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες θα πρέπει να λαμβάνουν οικονομική συνδρομή υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και έναντι των υπηκόων του παρέχοντος τη συνδρομή κράτους μέλους. Ο μη αντιπροσωπευόμενος πολίτης θα πρέπει να υποχρεούται να υπογράψει τη δέσμευση ότι θα επιστρέψει στο κράτος μέλος της ιθαγένειάς του τα έξοδα στα οποία υποβάλλεται αυτό, υπό την προϋπόθεση ότι υπήκοοι του παρέχοντος τη συνδρομή κράτους μέλους στην ίδια κατάσταση θα έπρεπε να επιστρέψουν τα έξοδα αυτά στο δικό τους κράτος μέλος. Ο μη αντιπροσωπευόμενος πολίτης μπορεί στη συνέχεια να υποχρεωθεί από το κράτος μέλος ιθαγένειας να επιστρέψει τα εν λόγω έξοδα, περιλαμβανομένων τυχόν προξενικών τελών.
(26)
Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να διασφαλίζει την κατανομή των οικονομικών βαρών και την επιστροφή των εξόδων. Σε περίπτωση που η προξενική προστασία που παρέχεται σε μη αντιπροσωπευόμενο πολίτη περιλαμβάνει την υπογραφή δέσμευσης ότι θα επιστρέψει τα έξοδα, το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη θα πρέπει να επιστρέψει το κράτος μέλος που παρέχει τη συνδρομή τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε αυτό. Το κράτος μέλος που παρέχει τη συνδρομή θα πρέπει να είναι αρμόδιο να αποφασίσει κατά πόσον θα ζητήσει την επιστροφή των εξόδων στα οποία υποβλήθηκε. Το παρέχον τη συνδρομή κράτος μέλος και το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη θα πρέπει να μπορούν να συμφωνήσουν σχετικά με τις λεπτομερείς ρυθμίσεις της επιστροφής εντός ορισμένων προθεσμιών.
(27)
Η προξενική προστασία που παρέχεται σε μη αντιπροσωπευόμενο πολίτη σε περίπτωση σύλληψης ή κράτησης μπορεί να αφορά ασυνήθιστα υψηλά έξοδα ταξιδιού, διαμονής ή τα έξοδα μετάφρασης για τις διπλωματικές ή προξενικές αρχές του παρέχοντος τη συνδρομή κράτους μέλους, ανάλογα με τις περιστάσεις κάθε μεμονωμένης περίπτωσης. Το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη θα πρέπει να ενημερώνεται για αυτές τις πιθανές δαπάνες κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων οι οποίες πραγματοποιούνται πριν από την παροχή συνδρομής. Το συντρέχον κράτος μέλος θα πρέπει να είναι σε θέση να ζητήσει επιστροφή των εν λόγω ασυνήθιστα υψηλών εξόδων από το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη. Το κράτος μέλος ιθαγένειας του πολίτη θα πρέπει να επιστρέψει στο κράτος μέλος που παρέχει συνδρομή τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε αυτό. Το παρέχον τη συνδρομή κράτος μέλος και το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη θα πρέπει να μπορούν να συμφωνήσουν σχετικά με τις λεπτομερείς ρυθμίσεις της επιστροφής εντός ορισμένων προθεσμιών. Τα κράτη μέλη ιθαγένειας μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών δεν μπορούν, σύμφωνα με την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων, να ζητούν από τους πολίτες τους να επιστρέψουν έξοδα τα οποία οι υπήκοοι του παρέχοντος τη συνδρομή κράτους μέλους δεν θα ήταν υποχρεωμένοι να επιστρέψουν.
(28)
Οι δημοσιονομικές διαδικασίες θα πρέπει να απλοποιηθούν για καταστάσεις κρίσης. Λόγω των ιδιαιτεροτήτων των καταστάσεων αυτών, όπως της ανάγκης για ταχεία αντίδραση σχετικά με σημαντικό αριθμό πολιτών, το παρέχον τη συνδρομή κράτος μέλος θα πρέπει να μπορεί να ζητήσει και να επιτύχει την επιστροφή των εξόδων από το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη χωρίς σχετική δέσμευση επιστροφής. Τα κράτη μέλη ιθαγένειας μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών θα πρέπει να επιστρέφουν στο κράτος μέλος ή στα κράτη μέλη που παρέχουν συνδρομή τα έξοδα στα οποία υποβάλλονται. Το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη που παρέχουν τη συνδρομή θα πρέπει να είναι αρμόδια να αποφασίσουν κατά πόσον θα ζητήσουν την επιστροφή των εξόδων στα οποία υποβλήθηκαν και με ποια μορφή. Το παρέχον τη συνδρομή κράτος μέλος και το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη θα πρέπει να μπορούν να συμφωνήσουν σχετικά με τις λεπτομερείς ρυθμίσεις της επιστροφής εντός ορισμένων προθεσμιών. Σε περίπτωση κρίσης η οποία έχει ή ενδέχεται να έχει δυσμενείς επιπτώσεις σε ένα σημαντικό αριθμό πολιτών της Ένωσης και εφόσον ζητηθεί από το κράτος μέλος που παρέχει συνδρομή, τα έξοδα θα πρέπει να επιστρέφονται από τα κράτη μέλη ιθαγένειας μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών κατ' αναλογία, διαιρώντας τα έξοδα με τον αριθμό των πολιτών που έτυχαν συνδρομής.
(29)
Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να επανεξετασθεί τρία έτη μετά τη λήξη της προθεσμίας μεταφοράς της στο εθνικό δίκαιο. Ειδικότερα, η ενδεχόμενη ανάγκη επανεξέτασης των δημοσιονομικών διαδικασιών ώστε να διασφαλίζεται ο κατάλληλος επιμερισμός των βαρών θα πρέπει να εκτιμηθεί σε σχέση με τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται από τα κράτη μέλη σχετικά με την υλοποίηση και την πρακτική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, περιλαμβανομένων ενδεχόμενων σχετικών στατιστικών και περιπτώσεων. Η Επιτροπή θα πρέπει να εκπονήσει έκθεση και να εξετάσει την ανάγκη λήψης τυχόν πρόσθετων μέτρων, μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, προτείνοντας τροποποίηση της παρούσας οδηγίας, προκειμένου να διευκολυνθεί η άσκηση του δικαιώματος προξενικής προστασίας των πολιτών της Ένωσης.
(30)
Η οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) διέπει την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που διενεργείται στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας από τα κράτη μέλη.
(31)
Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να θίγει τις ευνοϊκότερες εθνικές διατάξεις στο μέτρο που συνάδουν με την παρούσα οδηγία.
(32)
Σύμφωνα με την κοινή πολιτική δήλωση των κρατών μελών και της Επιτροπής, της 28ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με τα επεξηγηματικά έγγραφα (6), τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει την υποχρέωση να συνοδεύουν, σε δικαιολογημένες περιπτώσεις, την κοινοποίηση των οικείων μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο με ένα ή περισσότερα έγγραφα που επεξηγούν τη σχέση ανάμεσα στα συστατικά στοιχεία μιας οδηγίας και τα αντίστοιχα μέρη των νομικών πράξεων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Όσον αφορά την παρούσα οδηγία, ο νομοθέτης θεωρεί ότι η διαβίβαση τέτοιων εγγράφων είναι δικαιολογημένη.
(33)
Η παρούσα οδηγία αποβλέπει στην προώθηση της προξενικής προστασίας όπως αναγνωρίζεται στον Χάρτη. Σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ειδικότερα από τον Χάρτη, ιδίως την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων, το δικαίωμα στη ζωή και την ακεραιότητα του προσώπου, το δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, τα δικαιώματα του παιδιού, το δικαίωμα της υπεράσπισης και το δικαίωμα σε αμερόληπτο δικαστήριο. Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με αυτές τις αρχές και δικαιώματα.
(34)
Σύμφωνα με την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων που περιλαμβάνεται στον Χάρτη, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόζουν την παρούσα οδηγία χωρίς διακρίσεις μεταξύ των δικαιούχων της παρούσας οδηγίας για οποιονδήποτε λόγο όπως λόγω φύλου, φυλής, χρώματος, ενθετικής καταγωγής ή κοινωνικής προέλευσης, γενετικών χαρακτηριστικών, γλώσσας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, πολιτικών φρονημάτων ή κάθε άλλης γνώμης, ιδιότητας μέλους εθνικής μειονότητας, περιουσίας, γέννησης, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού.
(35)
Η απόφαση 95/553/ΕΚ των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου (7) θα πρέπει να καταργηθεί,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
1. Η παρούσα οδηγία θεσπίζει τα μέτρα συντονισμού και συνεργασίας που απαιτούνται για τη διευκόλυνση της άσκησης του δικαιώματος των πολιτών της Ένωσης που ορίζεται στο άρθρο 20 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ να απολαύουν, στο έδαφος τρίτης χώρας στην οποία δεν αντιπροσωπεύεται το κράτος μέλος του οποίου έχουν την ιθαγένεια, της προστασίας των διπλωματικών ή προξενικών αρχών οποιουδήποτε κράτους μέλους υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και έναντι των υπηκόων του εν λόγω κράτους μέλους, λαμβανομένου επίσης υπόψη του ρόλου των αντιπροσωπειών της Ένωσης στην εφαρμογή του εν λόγω δικαιώματος.
2. Η παρούσα οδηγία δεν αφορά τις προξενικές σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών.
Άρθρο 2
Γενική αρχή
1. Οι πρεσβείες ή τα προξενεία των κρατών μελών παρέχουν προξενική προστασία σε μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες υπό τους ίδιους όρους όπως και για δικούς τους υπηκόους.
2. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν ότι η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στην προξενική προστασία που παρέχουν οι επίτιμοι πρόξενοι σύμφωνα με το άρθρο 23 ΣΛΕΕ. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες ενημερώνονται δεόντως για τις σχετικές αποφάσεις και για τον βαθμό στον οποίο οι επίτιμοι πρόξενοι είναι αρμόδιοι να παράσχουν προστασία σε συγκεκριμένη περίπτωση.
Άρθρο 3
Προξενική προστασία από το κράτος μέλος ιθαγένειας
Το κράτος μέλος ιθαγένειας μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη μπορεί να ζητήσει από το κράτος μέλος από το οποίο ο μη αντιπροσωπευόμενος πολίτης έχει ζητήσει ή λάβει προξενική προστασία να παραπέμψει την αίτηση ή την υπόθεση του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη στο κράτος μέλος της ιθαγένειάς του, προκειμένου το εν λόγω κράτος μέλος ιθαγένειας να παράσχει προξενική προστασία σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο ή πρακτική. Το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση παραιτείται από την υπόθεση μόλις το κράτος μέλος ιθαγένειας επιβεβαιώσει ότι παρέχει προξενική προστασία στον μη αντιπροσωπευόμενο πολίτη.
Άρθρο 4
Μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες σε τρίτες χώρες
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ως «μη αντιπροσωπευόμενος πολίτης» νοείται κάθε πολίτης που έχει την ιθαγένεια κράτους μέλους το οποίο δεν αντιπροσωπεύεται σε τρίτη χώρα, όπως καθορίζεται στο άρθρο 6.
Άρθρο 5
Μέλη οικογένειας μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών σε τρίτες χώρες
Προξενική προστασία παρέχεται σε μέλη της οικογένειας που δεν είναι οι ίδιοι πολίτες της Ένωσης και συνοδεύουν μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες σε τρίτη χώρα, στον ίδιο βαθμό και με τους ίδιους όρους που θα παρεχόταν στα μέλη της οικογένειας των πολιτών του συντρέχοντος κράτους μέλους, τα οποία δεν είναι οι ίδιοι πολίτες της Ένωσης, σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο ή πρακτική.
Άρθρο 6
Έλλειψη αντιπροσώπευσης
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ένα κράτος μέλος δεν αντιπροσωπεύεται σε τρίτη χώρα εάν δεν έχει πρεσβεία ή προξενείο εγκατεστημένα εκεί σε μόνιμη βάση ή εάν δεν έχει πρεσβεία, προξενείο ή επίτιμο πρόξενο εκεί που να είναι πράγματι σε θέση να παράσχει προξενική προστασία σε μια δεδομένη περίπτωση.
Άρθρο 7
Πρόσβαση σε προξενική προστασία και άλλες ρυθμίσεις
1. Οι μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν προστασία από την πρεσβεία ή το προξενείο οποιουδήποτε κράτους μέλους.
2. Με την επιφύλαξη του άρθρου 2, ένα κράτος μέλος μπορεί να αντιπροσωπεύει άλλο κράτος μέλος σε μόνιμη βάση και οι πρεσβείες ή τα προξενεία των κρατών μελών μπορούν, όποτε κρίνεται αναγκαίο, να συνάπτουν πρακτικές ρυθμίσεις για τον επιμερισμό των ευθυνών όσον αφορά την παροχή προξενικής προστασίας σε μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή και στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) τις εν λόγω ρυθμίσεις, οι οποίες δημοσιοποιούνται από την Ένωση και τα κράτη μέλη, προκειμένου να κατοχυρωθεί η διαφάνεια για τους μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες.
3. Στις περιπτώσεις στις οποίες έχει συναφθεί πρακτική ρύθμιση, όπως προβλέπεται στην παράγραφο 2, η πρεσβεία ή το προξενείο από τα οποία ο μη αντιπροσωπευόμενος πολίτης ζητεί προξενική προστασία και τα οποία δεν έχουν ορισθεί ως αρμόδια σύμφωνα με την ισχύουσα ειδική ρύθμιση διασφαλίζουν ότι η αίτηση του πολίτη παραπέμπεται στη σχετική πρεσβεία ή προξενείο, εκτός εάν κατά τον τρόπο αυτό θα διακυβευόταν η προξενική προστασία, ιδίως όταν ο επείγων χαρακτήρας ενός ζητήματος απαιτεί άμεση δράση από την πρεσβεία ή το προξενείο στα οποία έχει υποβληθεί η αίτηση.
Άρθρο 8
Ταυτοποίηση
1. Οι αιτούντες προξενική προστασία αποδεικνύουν ότι είναι πολίτες της Ένωσης με την προσκόμιση των διαβατηρίων τους ή των δελτίων ταυτότητάς τους.
2. Εάν ο πολίτης της Ένωσης δεν δύναται να προσκομίσει έγκυρο διαβατήριο ή δελτίο ταυτότητας, η ιθαγένεια μπορεί να αποδειχθεί με κάθε άλλο τρόπο, μεταξύ άλλων, εν ανάγκη, μέσω επαλήθευσης με τις διπλωματικές ή προξενικές αρχές του κράτους μέλους του οποίου ο αιτών ισχυρίζεται ότι είναι υπήκοος.
3. Όσον αφορά τα μέλη της οικογένειας που αναφέρονται στο άρθρο 5, η ταυτότητα και η ύπαρξη οικογενειακών δεσμών μπορούν να αποδειχθούν με κάθε μέσο, μεταξύ άλλων μέσω επαλήθευσης από το κράτος μέλος που παρέχει συνδρομή με τις διπλωματικές ή προξενικές αρχές του κράτους μέλους ιθαγένειας των πολιτών που αναφέρονται στην παράγραφο 1.
Άρθρο 9
Είδη συνδρομής
Η προξενική προστασία που αναφέρεται στο άρθρο 2 μπορεί να περιλαμβάνει συνδρομή, μεταξύ άλλων στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
σύλληψης ή κράτησης·
β)
διάπραξης εγκλήματος με θύμα τον πολίτη·
γ)
σοβαρού ατυχήματος ή σοβαρής ασθένειας·
δ)
θανάτου·
ε)
βοήθειας και επαναπατρισμού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης·
στ)
ανάγκης προσωρινών ταξιδιωτικών εγγράφων όπως προβλέπεται στην απόφαση 96/409/ΚΕΠΠΑ (8).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
ΜΕΤΡΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο 10
Γενικοί κανόνες
1. Οι διπλωματικές και προξενικές αρχές των κρατών μελών συνεργάζονται στενά και συντονίζονται η μία με την άλλη και με την Ένωση για να διασφαλίσουν την προστασία μη αντιπροσωπευόμενων πολιτών σύμφωνα με το άρθρο 2.
2. Όταν ένα κράτος μέλος παραλαμβάνει αίτηση για προξενική προστασία από πρόσωπο που ισχυρίζεται ότι είναι μη αντιπροσωπευόμενος πολίτης ή πληροφορείται σχετικά με μεμονωμένη κατάσταση έκτακτης ανάγκης, όπως απαριθμείται στο άρθρο 9, η οποία αφορά μη αντιπροσωπευόμενο πολίτη, συμβουλεύεται αμέσως το Υπουργείο Εξωτερικών του κράτους μέλους του οποίου το πρόσωπο ισχυρίζεται ότι είναι υπήκοος ή, κατά περίπτωση, την αρμόδια πρεσβεία ή το προξενείο του εν λόγω κράτους μέλους και του παρέχει όλες τις σχετικές πληροφορίες που διαθέτει, μεταξύ άλλων σχετικά με τα στοιχεία ταυτότητας του ενδιαφερόμενου προσώπου, σχετικά με τα πιθανά έξοδα της προξενικής προστασίας και σχετικά με τυχόν μέλη της οικογένειας στα οποία μπορεί να χρειαστεί να παρασχεθεί προξενική προστασία. Εκτός από εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, η διαβούλευση αυτή πραγματοποιείται πριν από την παροχή συνδρομής. Το συντρέχον κράτος μέλος διευκολύνει επίσης την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ του ενδιαφερόμενου πολίτη και των αρχών του κράτους μέλους του οποίου την υπηκοότητα έχει ο πολίτης.
3. Εάν ζητηθεί, το κράτος μέλος ιθαγένειας του πολίτη παρέχει στο Υπουργείο Εξωτερικών ή στην αρμόδια πρεσβεία ή στο προξενείο του κράτους μέλους που παρέχει συνδρομή όλες τις σχετικές πληροφορίες για τη συγκεκριμένη υπόθεση. Είναι επίσης υπεύθυνο για κάθε αναγκαία επαφή με τα μέλη της οικογένειας ή άλλα σχετικά πρόσωπα ή αρχές.
4. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην ΕΥΕΔ μέσω του ασφαλούς δικτυακού της τόπου το σχετικό σημείο επαφής ή τα σχετικά σημεία επαφής στα Υπουργεία Εξωτερικών.
Άρθρο 11
Ο ρόλος των αντιπροσωπειών της Ένωσης
Οι αντιπροσωπείες της Ένωσης συνεργάζονται στενά και συντονίζονται με τις πρεσβείες και τα προξενεία των κρατών μελών προκειμένου να συμβάλλουν στη συνεργασία και τον συντονισμό σε τοπικό επίπεδο και σε καταστάσεις κρίσης, ιδίως παρέχοντας διαθέσιμη υλικοτεχνική στήριξη, μεταξύ άλλων στέγαση σε γραφεία και οργανωτικές διευκολύνσεις, όπως η προσωρινή στέγαση των προξενικών υπαλλήλων και των ομάδων παρέμβασης. Οι αντιπροσωπείες της Ένωσης και τα κεντρικά γραφεία της ΕΥΕΔ διευκολύνουν επίσης την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των πρεσβειών και προξενείων των κρατών μελών και, εφόσον απαιτείται, με τις τοπικές αρχές. Οι αντιπροσωπείες της Ένωσης καθιστούν επίσης διαθέσιμες τις γενικές πληροφορίες σχετικά με τη συνδρομή που θα μπορούσαν να δικαιούνται οι μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες, ιδιαίτερα σχετικά με συμφωνημένες πρακτικές ρυθμίσεις, κατά περίπτωση.
Άρθρο 12
Τοπική συνεργασία
Στις συνεδριάσεις τοπικής συνεργασίας περιλαμβάνεται τακτική ανταλλαγή πληροφοριών για θέματα που αφορούν μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες. Στις εν λόγω συνεδριάσεις, τα κράτη μέλη συμφωνούν, αν είναι αναγκαίο, επί πρακτικών ρυθμίσεων όπως αναφέρονται στο άρθρο 7, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες προστατεύονται αποτελεσματικά στη συγκεκριμένη τρίτη χώρα. Εκτός εάν συμφωνηθεί διαφορετικά από τα κράτη μέλη, ο πρόεδρος είναι αντιπρόσωπος ενός κράτους μέλους, σε στενή συνεργασία με την αντιπροσωπεία της Ένωσης.
Άρθρο 13
Ετοιμότητα και συνεργασία για καταστάσεις κρίσης
1. Ο τοπικός σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης λαμβάνει υπόψη μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες. Τα κράτη μέλη που αντιπροσωπεύονται σε τρίτη χώρα συντονίζουν σχέδια έκτακτης ανάγκης μεταξύ τους και με την αντιπροσωπεία της Ένωσης, ώστε να διασφαλίζεται πλήρης συνδρομή στους μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες σε περίπτωση κρίσης. Οι αρμόδιες πρεσβείες ή προξενεία ενημερώνονται καταλλήλως σχετικά με ρυθμίσεις ετοιμότητας για περιπτώσεις κρίσης και συμμετέχουν σε αυτές, κατά περίπτωση.
2. Σε περίπτωση κρίσης, η Ένωση και τα κράτη μέλη συνεργάζονται στενά για να διασφαλίσουν αποτελεσματική συνδρομή στους μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες. Αλληλοενημερώνονται εγκαίρως για τις διαθέσιμες ικανότητες απομάκρυνσης, όπου είναι δυνατόν. Μετά από αίτησή τους, τα κράτη μέλη μπορούν να υποστηριχθούν με υφιστάμενες ομάδες παρέμβασης στο επίπεδο της Ένωσης, μεταξύ άλλων με προξενικούς εμπειρογνώμονες, ιδίως από τα κράτη μέλη που δεν αντιπροσωπεύονται.
3. Το ηγετικό κράτος ή το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη που συντονίζουν τη συνδρομή αναλαμβάνουν τον συντονισμό οποιασδήποτε βοήθειας που παρέχεται στους μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες, με τη στήριξη των άλλων ενδιαφερομένων κρατών μελών, της αντιπροσωπείας της Ένωσης και των κεντρικών γραφείων της ΕΥΕΔ. Τα κράτη μέλη παρέχουν στο ηγετικό κράτος ή στο κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη που συντονίζουν τη συνδρομή όλες τις σχετικές πληροφορίες για τους μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες οι οποίοι είναι παρόντες σε μια κατάσταση κρίσης.
4. Το ηγετικό κράτος ή το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη που συντονίζουν τη συνδρομή για μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες μπορούν να ζητήσουν, κατά περίπτωση, στήριξη από μηχανισμούς όπως είναι οι δομές διαχείρισης κρίσης της ΕΥΕΔ και ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ
Άρθρο 14
Γενικοί κανόνες
1. Οι μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να επιστρέψουν στο κράτος μέλος του οποίου έχουν την ιθαγένεια τα έξοδα της προξενικής προστασίας, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και για τους υπηκόους του συντρέχοντος κράτους μέλους, χρησιμοποιώντας το τυποποιημένο έντυπο που παρατίθεται στο παράρτημα I. Οι μη αντιπροσωπευόμενοι πολίτες καλούνται να αναλαμβάνουν την υποχρέωση να επιστρέψουν μόνο τα έξοδα εκείνα που θα επιβάρυναν τους υπηκόους του συντρέχοντος κράτους μέλους υπό τις ίδιες συνθήκες.
2. Το κράτος μέλος που παρέχει συνδρομή μπορεί να ζητήσει επιστροφή των εξόδων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 από το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη, χρησιμοποιώντας το τυποποιημένο έντυπο που παρατίθεται στο παράρτημα II. Το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη επιστρέφει τα εν λόγω έξοδα εντός εύλογης προθεσμίας, που δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες. Το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη μπορεί να ζητήσει από τον ενδιαφερόμενο μη αντιπροσωπευόμενο πολίτη να επιστρέψει τα εν λόγω έξοδα.
3. Όταν η προξενική προστασία που παρέχεται σε μη αντιπροσωπευόμενο πολίτη σε περίπτωση σύλληψης ή κράτησης συνεπάγεται ασυνήθιστα υψηλά αλλά απαραίτητα και δικαιολογημένα έξοδα ταξιδιού, διαμονής ή μετάφρασης για τις διπλωματικές ή προξενικές αρχές, το κράτος μέλος που παρέχει συνδρομή μπορεί να ζητήσει επιστροφή των εξόδων αυτών από το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη, το οποίο τα επιστρέφει εντός εύλογης προθεσμίας, που δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες.
Άρθρο 15
Απλουστευμένη διαδικασία σε καταστάσεις κρίσης
1. Σε καταστάσεις κρίσης, το κράτος μέλος που παρέχει συνδρομή υποβάλλει τυχόν αιτήσεις για επιστροφή των εξόδων για οποιαδήποτε στήριξη που παρασχέθηκε σε μη αντιπροσωπευόμενο πολίτη στο Υπουργείο Εξωτερικών του κράτους μέλους ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη. Το κράτος μέλος που παρέχει συνδρομή μπορεί να ζητήσει την εν λόγω επιστροφή εξόδων ακόμα και εάν ο μη αντιπροσωπευόμενος πολίτης δεν έχει υπογράψει ανάληψη υποχρέωσης επιστροφής σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 1. Αυτό δεν εμποδίζει το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη να επιδιώξει την επιστροφή εξόδων από τον συγκεκριμένο μη αντιπροσωπευόμενο πολίτη βάσει των εθνικών κανόνων.
2. Το κράτος μέλος που παρέχει συνδρομή μπορεί να ζητήσει από το κράτος μέλος ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη να επιστρέψει τα εν λόγω έξοδα κατ' αναλογία, διαιρώντας τη συνολική αξία των πραγματικών δαπανών με τον αριθμό των πολιτών που έτυχαν συνδρομής.
3. Όταν το κράτος μέλος που παρέχει συνδρομή είχε στηριχθεί οικονομικά μέσω συνδρομής από τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης, οποιαδήποτε συνεισφορά του κράτους μέλους ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη καθορίζεται μετά την αφαίρεση της συνεισφοράς της Ένωσης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 16
Ευνοϊκότερη μεταχείριση
Τα κράτη μέλη μπορούν να καθιερώσουν ή να διατηρήσουν ευνοϊκότερες διατάξεις από αυτές της παρούσας οδηγίας στο μέτρο που συνάδουν με αυτήν.
Άρθρο 17
Μεταφορά
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία έως την 1η Μαΐου 2018.
Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την παραπομπή αυτήν κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εθνικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 18
Κατάργηση
Η απόφαση 95/553/ΕΚ καταργείται από την 1η Μαΐου 2018.
Άρθρο 19
Υποβολή έκθεσης, αξιολόγηση και επανεξέταση
1. Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή όλες τις σχετικές πληροφορίες σχετικά με την υλοποίηση και την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Βάσει των παρεχόμενων πληροφοριών, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την υλοποίηση και την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας έως την 1η Μαΐου 2021.
2. Στην έκθεση που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο η παρούσα οδηγία έχει λειτουργήσει και εξετάζει την ανάγκη για πρόσθετα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, τροποποιήσεων με σκοπό την προσαρμογή της παρούσας οδηγίας, ώστε να διευκολύνεται περαιτέρω η άσκηση του δικαιώματος των πολιτών της Ένωσης για προξενική προστασία.
Άρθρο 20
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 21
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Λουξεμβούργο, 20 Απριλίου 2015.