РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 18 февруари 2014 година
за изменение на Решение за изпълнение 2011/344/ЕС за предоставяне на финансова помощ за Португалия от страна на Съюза
(2014/197/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕС) № 407/2010 на Съвета от 11 май 2010 г. за създаване на Европейски механизъм за финансово стабилизиране (1), и по-специално член 3, параграф 2 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като има предвид, че:
(1)
На 17 май 2011 г. Съветът отпусна финансова помощ на Португалия по нейно искане с Решение за изпълнение 2011/344/ЕС (2). Тази финансова помощ бе отпусната в подкрепа на амбициозна програма за икономически и финансови реформи (наричана по-долу „програмата“), чиято цел е възстановяване на доверието, връщане на икономиката към устойчив растеж и осигуряване на финансова стабилност в Португалия, еврозоната и Съюза.
(2)
В съответствие с член 3, параграф 10 от Решение за изпълнение 2011/344/ЕС Комисията, съвместно с Международния валутен фонд (МВФ) и в сътрудничество с Европейската централна банка (ЕЦБ), между 4 декември и 16 декември 2013 г. извърши десетия преглед на напредъка на португалското правителство по изпълнението на договорените мерки по програмата.
(3)
Растежът на реалния брутен вътрешен продукт (БВП) на тримесечна основа остана положителен през третото тримесечие на 2013 г., а краткосрочните индикатори потвърждават прогнозираното възстановяване на икономиката. Все пак се очаква през 2013 г. реалният БВП да намалее според прогнозите с 1,6 % на годишна основа, но през 2014 и 2015 г. ще възстанови положителните си стойности, като растежът ще достигне съответно 0,8 и 1,5 %. Перспективите на пазара на труда също се подобриха, но безработицата продължава да бъде висока, като се очаква да достигне своя връх от 16,8 % през 2014 г. и след това постепенно да намалява. Рисковете от влошаване на икономическите перспективи остават, тъй като прогнозираното възстановяване зависи основно от положителното развитие на търговията и на финансовите пазари, които са обвързани с промените в общоевропейски план.
(4)
В резултат на по-високия ръст на приходите от този на разходите до ноември 2013 г. бе отчетено подобрение на касовия дефицит по държавния бюджет с 0,25 % от БВП (след приспадане на необичайните фактори) в сравнение със същия период на предходната година. Ускореният растеж на данъчните приходи отразява възстановяването на икономическата активност през последните месеци, както и по-високата ефикасност на данъчната администрация, особено в борбата с измамите. По отношение на разходната част изпълнението на бюджета следва като цяло поставените във второто допълнение към бюджета цели.
(5)
Целевият бюджетен дефицит от 5,5 % от БВП (след приспадане на средствата, изразходвани за рекапитализация на банките) през 2013 г. вероятно ще бъде постигнат, като реалната стойност може дори да бъде по-ниска от поставената цел. Това се дължи на положителните фактори, оказали въздействие през последните месеци на годината, когато повечето съществуващи рискове отпаднаха. По-специално се очаква събираемостта на данъците да надхвърли целите, заложени във второто допълнение към бюджета. Освен това приходите, реализирани от започналата в края на 2013 г. еднократна регулационна схема за събиране на дължими вземания по данъчни и социалноосигурителни вноски, бяха с около 0,3 % от БВП по-високи от предвидените. Също така се очаква усвояването на средства от фондовете на Съюза да бъде по-добро от предходните оценки. Освен това бяха смекчени неблагоприятните рискове, свързани с предоговарянето на публично-частните партньорства. Все пак продължават да съществуват някои неблагоприятни рискове, а именно приходите от данъци върху недвижимо имущество може да бъдат по-ниски от предвидените, а не може да бъде изключена и възможността от превишения по някои разходни позиции, по-специално разходи за персонал, междинно потребление и пенсии.
(6)
Държавният бюджет за 2014 г. и свързаното с него законодателство са в съответствие с целта за дефицит от 4 % от БВП през 2014 г. За да бъде постигната тази цел, се прилагат мерки за консолидация в размер на около 2,3 % от БВП, които също така обхващат факторите, оказващи натиск върху бюджета, и необходимостта от възстановяване на временните бюджетни кредити за 2014 г. Мерките са основно от постоянен характер и почиват предимно на намаляване на разходите.
(7)
По-голямата част от консолидацията през 2014 г., около 1,8 % от БВП, следва да се основава на прегледа на публичните разходи, проведен през последната година с цел повишаване на справедливостта и ефикасността при предоставянето на социални трансфери и обществени услуги. Основните мерки в рамките на прегледа на публичните разходи ще бъдат приложени в три основни области: 1) ограничаване на разходите за заплати в публичния сектор чрез намаляване на броя на заетите лица в публичния сектор и същевременно повишаване на дела на висококвалифицираните служители, по-специално чрез програма за преквалификация и схема за напускане на доброволна основа; допълнително сближаване на правилата за работа в публичния и частния сектор и преглед на скалата на възнагражденията и рационализиране на надбавките към заплатите; увеличение на вноските на бенефициерите в специалните публични здравноосигурителни схеми, като целта е постигане на самофинансиране на системите; 2) ограничаване на публичните разходи за пенсии предвид необходимостта от преоценка на устойчивостта на системата спрямо демографските промени, като същевременно бъдат защитени най-ниските пенсии чрез увеличаване на законоустановената възраст за пенсиониране посредством промени в коефициента за устойчивост; адаптиране на „извънредната солидарна вноска“ чрез намаляването на минималния праг за прилагане на прогресивната ставка, както и на праговите стойности за прилагане на по-високите ставки; рационализиране на режима на наследствените пенсии както за Caixa Geral de Aposentações (CGA), така и в рамките на общия пенсионен режим; намаляване на доживотните пенсии за политици; 3) икономии в междинното потребление и програми за ограничаване на разходите на отрасловите министерства.
(8)
С оглед постигане на целевия дефицит от 4 % от БВП властите следва да приемат допълнителни по-малко мащабни приходни мерки с постоянен характер на стойност 0,4 % от БВП, целящи допълнително подобряване на ефективността и справедливостта на сегашната структура на данъците и социалните плащания, както и допълване на мерките в рамките на прегледа на публичните разходи. Освен това следва да бъдат приложени редица еднократни мерки в размер на общо 0,2 % от БВП, които ще компенсират в голяма степен разходите, произтичащи от еднократните авансови плащания, свързани с въвеждането на схема за напускане на доброволна основа в публичния сектор.
(9)
Повечето от горепосочените мерки бяха приети чрез Закона за бюджета за 2014 г. или посредством промени на специалното законодателство. Все още не са напълно приети нормативни актове за приемането на някои от предвидените мерки за консолидация. Между тях са въвеждането на по-строги изисквания за получаване на наследствени пенсии (освен промяната на коефициентите на заместване при съчетаване с други пенсии); продажбата на лицензи за хазартни игри онлайн; прехвърлянето на здравния фонд на пощенските услуги (CTT) към сектора на държавното управление и продажбата на пристанищните концесии.
(10)
През декември 2013 г. парламентът одобри мащабна реформа на корпоративното подоходно облагане, целяща опростяване на процедурите, както и насърчаване на интернационализацията и конкурентоспособността на португалските дружества, която влезе в сила на 1 януари 2014 г. Ключов елемент на реформата е намаляването на стандартната ставка на корпоративния подоходен данък от 25 на 23 %, както и намалена ставка от 17 %, приложима по отношение на първите 15 000 EUR от облагаемия доход на малките и средните предприятия (МСП). Облагаемата печалба, която превишава 35 милиона евро, ще се облага както със съществуващите допълнителни данъци, така и с трети допълнителен държавен данък от 7 %. Други ключови разпоредби на реформата включват преразглеждане на данъчните стимули, промени в данъчното облагане на дивиденти и капиталови печалби, режима на данъчно облагане на групи от дружества и нематериални активи, въвеждане на режим на освобождаване на дяловите участия, удължаване на периода, през който загубите могат да бъдат пренесени към следващия отчетен период, и допълнително ограничаване на възможностите за приспадане на лихвените задължения.
(11)
Очаква се най-високата стойност на съотношението на дълга към БВП да бъде под 129,5 % през 2013 г. и след това да намалява. Въпреки че изпълнението на бюджета е по-добро от очакваното, показателите за дълга бяха повишени спрямо заложените в комбинирания осми и девети преглед, като това се дължи до голяма степен на същественото увеличение на касовата наличност на Министерство на финансите, както и на отлагането за 2014 г. на някои краткосрочни операции за намаляване на дълга на Фонда за стабилизиране на социалната сигурност. В съответствие с това се очаква най-високата стойност на нетния дълг, като се изключат паричните депозити на Instituto de Gestão do Crédito Público (IGCP), да достигне около 120 % от БВП, което е малко под заложеното в последния преглед ниво. Спадът в съотношението на държавния дълг към БВП, който се очаква да започне от 2014 г., ще бъде подкрепен от прогнозираното икономическо възстановяване, както и от спада в нивото на паричните депозити и осъществяването на краткосрочните операции за намаляване на дълга на социалноосигурителната система.
(12)
Процесът на бюджетна корекция е подкрепен от набор от фискални структурни мерки за засилване на контрола над бюджетните разходи и подобряване на събираемостта на приходите. Мащабната реформа на закона за бюджетната рамка отбелязва напредък в редица важни области. Въпреки това, като се има предвид обхватът на реформата и необходимостта от провеждане на широкообхватни консултации с всички съответни заинтересовани страни, се очаква процесът да протече на два етапа. Новата система за контрол на поетите задължения започва да показва резултати чрез избягване на нови просрочени задължения, но прилагането ѝ трябва да бъде наблюдавано отблизо, за да се гарантира, че е осигурено финансиране за поетите задължения. Ще бъде създадена работна група за оценка и подобряване на този процес. С оглед модернизиране и рационализиране на заетостта в публичния сектор и публичните дружества започнаха реформи в публичната администрация. Продължават реформите за изграждане на съвременен модел за управлението на риска в областта на съответствието при управлението на приходите. Неотдавна бе създаден нов отдел за оценка на риска, който в най-скоро време ще започне своята дейност, насочена най-вече към спазване на правилата от страна на определени групи от данъкоплатци, като самостоятелно заетите лица и богатите физически лица. При някои други реформи, като например намаляването на броя на местните данъчни служби, се наблюдава забавяне. Въпреки постигнатия напредък не бе възможно предоговарянето на публично-частните партньорства да приключи до края на 2013 г. Все пак през 2014 г. и след това се очакват значителни икономии. Държавните предприятия постигнаха баланс между оперативните приходи и разходи средно до края на 2012 г. и се предвиждат допълнителни реформи, за да се избегне ново влошаване на резултатите. В областта на приватизацията бе постигнат добър напредък, като постъпленията превишават заложената в програмата цел. В сектора на здравеопазването се извършват реформи, които генерират значителни икономии, и изпълнението им продължава до голяма степен да следва поставените цели.
(13)
Продължава напредъкът по прилагането на политиката и реформите в сектора на здравеопазването, като се реализират икономии вследствие на подобрената ефективност. От 2010 г. насам консолидираният дефицит на сектора намаля в значителна степен. Съществуващите просрочени задължения, ограничените бюджетни средства и увеличените разходи за труд вследствие на връщането на 13-о и 14-о допълнително възнаграждение обаче принуждават властите да ускорят текущите реформи. Наличието на съществени по размер просрочени задължения е тясно (но не и единствено) свързано с трайното недостатъчно финансиране на държавните болници във връзка с предоставяните от тях услуги. Властите потвърдиха ангажимента си за прилагане на текущата реформа на болниците и на текущото адаптиране на набора от мерки по отношение на лекарствените продукти, централизираната рамка за обществени поръчки и първичната медицинска помощ.
(14)
Коефициентите на капиталова адекватност на банките продължиха без затруднения да покриват изискваните от Европейския банков орган (ЕБО) регулаторни капиталови буфери, както и програмната цел за съотношение на базовия капитал от първи ред в размер на 10 %. Този капиталов буфер остава адекватен на всички равнища при използване на правилата по новата Директива за капиталовите изисквания (ДКИ IV) за оценка на собствения капитал на банките. Тези нови капиталови изисквания се прилагат от януари 2014 г., като прагът, определен по отношение на базовия собствен капитал от първи ред, е 7 %. Съотношението на кредитите към депозитите за цялата финансова система е 120,7 % и вероятно ще продължи да намалява до края на 2014 г., като при някои банки то вече е под този праг. Усилията за разнообразяване на източниците на финансиране на корпоративния сектор се засилват постоянно. Въз основа на препоръките от проведения през 2013 г. външен одит на съществуващите държавно финансирани кредитни линии властите започнаха да прилагат мерките, насочени към подобряване на резултатите и управлението на тези инструменти, включително възможностите и практиките при управлението на риска. Въведена бе и вече действа правната рамка по отношение на новите инструменти за преструктуриране на задълженията на домакинствата, насочена към извънсъдебно уреждане на дългове. Аналогично се оценява въздействието на измененията в законодателството в областта на корпоративната несъстоятелност и събирането на данъци, тъй като новите механизми за преструктуриране и за възстановяване на задълженията вече функционират. Довършва се работата по набор от инструменти за управление на кризи. Фондът за преструктуриране на банките функционира, предоставени са правомощия за ранна намеса и законът за рекапитализацията беше изменен, така че да отразява Съобщението на Комисията относно прилагането от 1 август 2013 г. на правилата за държавните помощи към мерките за подкрепа на банки в контекста на финансовата криза (3). В процес на прилагане е пътна карта за подобряване на ефективността и контрола на националната гаранционна система, с която се цели по-успешно задоволяване на финансовите потребности на МСП.
(15)
Допълнителен напредък е постигнат при изпълнението на структурните реформи, насърчаващи растежа и конкурентоспособността. Властите приеха допълнителни мерки за намаляване на безработицата и за увеличаване на ефективността на пазара на труда, включително укрепване на политиките за активизиране и план за прилагане на гаранцията за младежта. Подготвят се поправки на определението за „справедливи уволнения“ в Кодекса на труда, след като предходните мерки бяха обявени за противоконституционни. Приети бяха и допълнителни мерки в областта на образованието, по които бе постигнат като цяло задоволителен напредък.
(16)
За 2014 г. правителството одобри нова такса върху енергийните оператори, чието прилагане трябва да се следи отблизо, за да се избегне появата на конфликти в системата. Необходими са допълнителни реформи във връзка с премахването на задълженията в енергийния сектор и гарантиране на устойчивостта на системата.
(17)
В сектора на далекосъобщенията и пощенските услуги бяха приложени мерки за привеждане в съответствие с правилата на Съюза и за постигане на програмните цели. Подборът на доставчици на универсална услуга и преразглеждането на съществуващия договор с досегашния партньор са стъпки в правилната посока към пълното прилагане на Директива 2002/22/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (4). Публикуването на законодателството, определящо рамката на концесионния договор с националния доставчик на пощенски услуги, ще доведе до намаляване на действащия концесионен срок и по този начин - до увеличаване на конкуренцията. Властите потвърдиха ангажимента си за повишаване на устойчивостта и ефикасността в транспортния сектор.
(18)
Подготвя се специфично за сектора законодателство, което е в съответствие с Директива 2006/123/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (5), като се наблюдават известни закъснения при приемането на регулаторната рамка за строителния сектор, изменените правилници на професионалните организации и вътрешните правила за приемане на хоризонтално рамково законодателство в областта на обществените професионални сдружения. Властите са ангажирани с допълнителното подобряване на функционирането на системата за обслужване на едно гише.
(19)
След пълното прилагане на новата правна рамка се подготвя оценка на реформата на наемите на градски имоти. Властите са си поставили за цел да увеличат усилията за борба с отклонението от данъчно облагане на пазара за наемане на жилища.
(20)
Изготвянето на нова рамка за националните регулаторни органи напредва, като съответните вътрешни правилници се изменят и се очаква скоро да бъдат приети. Отложено бе публикуването на новото изпълнително постановление за определяне на вноските на регулаторите за 2014 г.
(21)
Напредъкът при реформите на съдебната система продължава да следва планираните цели. Успехи бяха постигнати при прилагането на закон за съдебната организация, целящ рационализирането на съдебната система. Публикуван бе закон за засилване на правомощията на органите по изпълнение и синдиците и приключва изготвянето на нова извънсъдебна процедура, позволяваща досъдебно производство за набелязване и уреждане на съдебни дела. С приемането на правни разпоредби за рационализиране на лицензирането в областта на туризма, промишлеността и териториалното планиране бе отбелязан напредък по отношение на рационализирането на лицензионния режим и намаляването на административната тежест. Подготвя се законодателство относно търговското лицензиране, а правният режим по отношение на градоустройството и строителния сектор е в процес на преглед.
(22)
С оглед на посочените промени Решение за изпълнение 2011/344/ЕС следва да бъде изменено,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
В член 3 от Решение за изпълнение 2011/344/ЕС параграфи 8 и 9 се заменят със следното:
„8. В съответствие с посоченото в меморандума за разбирателство през 2014 г. Португалия трябва да приеме следните мерки:
а)
бюджетният дефицит не трябва да надвишава 4 % от БВП през 2014 г. При изчисляването на този дефицит не се вземат предвид евентуалните бюджетни разходи, свързани с мерки в подкрепа на банковия сектор в рамките на правителствената стратегия за финансовия сектор. За да постигне тази цел, Португалия приема мерки за консолидация в размер на 2,3 % от БВП, както е предвидено в Закона за бюджета за 2014 г. и свързаното с него законодателство, прието за тази цел;
б)
в допълнение към вече приетите мерки по отношение на пенсионната система до края на януари 2014 г. трябва да се измени съществуващото законодателство по отношение на пенсиите на държавните служители на CGA, за да се гарантира, че новите правила за коефициента за устойчивост и увеличената законоустановена възраст за пенсиониране се прилагат и за този режим; Португалия също така трябва да разработи нови мащабни мерки като част от текущата структурна реформа на пенсиите през 2014 г. с оглед осигуряване на тяхната устойчивост, като в същото време бъдат подсилени принципите на справедливостта;
в)
правителството трябва да следи отблизо спазването на таваните на разходите по министерства чрез месечното отчитане пред Министерския съвет, за да контролира възможното надхвърляне на планираните разходи;
г)
Португалия трябва бързо да определи и въведе предвидените промени в изискванията за получаване на наследствени пенсии, както и в условията за продажба на лицензи за хазартни игри онлайн. Освен това Португалия трябва да предприеме решителни стъпки за осъществяване на продажбата на пристанищните концесии;
д)
мащабната реформа на корпоративния подоходен данък трябва да се изпълнява в рамките на съществуващия бюджетен пакет, като се спазват целите на фискалната консолидация;
е)
запазва се правилото за поддържане на равнището на данъчните разходи на централно, регионално или местно ниво. Допълнително трябва да се засилят усилията за борба срещу данъчните измами и отклонението от данъчно облагане за различни видове данъци, наред с другото, чрез контрол върху новата система за електронно фактуриране. През първото тримесечие на 2014 г. трябва да се извърши проучване на сивата икономика на пазара на недвижими имоти, за да бъдат потърсени начини за ограничаване на отклонението от данъчно облагане на пазара за наемане на жилища;
ж)
при реализиране на някои от неблагоприятните рискове, свързани със законодателната рамка или изпълнението на бюджета, Португалия трябва да приложи висококачествени компенсационни мерки с оглед постигане на целевия дефицит;
з)
след 2014 г. дефицитът по консолидирания държавен бюджет на Португалия не трябва да надвишава 2,5 % от БВП през 2015 г., като се прекратява натрупването на вътрешни просрочени задължения. Стратегията за постигането на тази цел се подкрепя от документа за държавната реформа, която е насочена към устойчивостта на системата за социално осигуряване, реформа на публичната администрация, повишаване на ефективността в системата на здравеопазването и образованието и на екологичните данъци. В ход са широкообхватни консултации с политическите и социалните партньори по отношение на напредъка и обхвата на реформите. Постигнатият в този процес напредък се анализира в рамките на единадесетия преглед, като избраните мерки се отразяват в документа за фискалната стратегия за 2014 г. С цел да бъдат изпълнени изискванията за бюджетната рамка на Съюза в този документ се посочват и данни относно средносрочните бюджетни планове;
и)
Португалия трябва да предприеме допълнителни мерки за укрепване на системата за управление на публичните финанси. Трябва да се намали разпокъсаността на бюджета чрез ограничаване броя на бюджетните субекти и преразглеждане на класификацията на собствените приходи. Продължава да се прилага стратегията за утвърждаване и уреждане на просрочените задължения, а законът за контрол на поетите задължения трябва да се спазва от всички публични субекти, за да се предотврати възникването на нови просрочени плащания. Португалия провежда преглед на Закона за бюджетната рамка (ЗБР), за да транспонира изцяло приложимото законодателство на Съюза. Освен това Португалия трябва да извърши по-подробен преглед на ЗБР с оглед рационализиране на структурата на бюджетните кредити, укрепване на отчетността и допълнително фиксиране на публичните финанси в средносрочен план. Португалия гарантира, че мерките, прилагани на равнище централно държавно управление по отношение на новата бюджетна рамка, намират приложение и на регионално и местно равнище;
й)
Португалия трябва да продължи програмата за реформи към модерно и по-ефикасно управление на приходите в съответствие с добрите международни практики. Португалия трябвя да намали броя на данъчните служби към общините с най-малко с 25 % през първото тримесечие на 2014 г. и с още 25 % до май 2014 г. Броят на ресурсите, заделяни за одита в данъчната администрация, трябва да се увеличи с най-малко 30 % от заделяните за цялата администрация. Като част от данъчната администрация се създава нова служба за обслужване на данъкоплатците, обединяваща различни услуги, предоставяни на данъкоплатците. Отделът по управление на риска трябва да започне да функционира пълноценно през първото тримесечие на 2014 г., като първоначално обръща внимание на целеви проекти за подобряване на спазването на правилата от страна на самостоятелно заетите лица и богатите физически лица. Спазването на данъчното законодателство трябва да подлежи на постоянен мониторинг;
к)
Португалия трябва да продължи да прилага реформи на публичната администрация. След всеобхватния преглед на равнищата на заплащане в публичната администрация, който ще се проведе в рамките на дванадесетия преглед, през първата половина на 2014 г. трябва бъде разработена и до края на 2014 г. -приключена работата по единна скала за заплащане, с която се цели повишаване на ефикасността и съгласуваността на политиката на възнаграждение за всички длъжности. Тази мярка замества преразглеждането на заплатите, включено в Закона за бюджета за 2014 г. Освен това, след като приключи проучването на паричните надбавки, Португалия трябва да изготви доклад за цялостна реформа на надбавките към заплатите. Проектът на законодателно предложение за единна скала за надбавките трябва да се представи преди дванадесетия преглед;
л)
Португалия трябва да завърши изпълнението на стратегията за споделени услуги в публичната администрация;
м)
Португалия трябва да приложи изцяло новата правна и институционална рамка за публично-частните партньорства. Осъществява се предоговаряне на публично-частните партньорства в различни сектори, за да бъде ограничено тяхното отражение върху бюджета. В резултат на новия рамков закон за държавните предприятия и в съответствие със засилената роля на Министерството на финансите като акционер се създава ново техническо звено за наблюдение на държавните предприятия. Правителството трябва да продължи цялостната си програма за преструктуриране на държавните предприятия с оглед постигането на устойчив баланс между оперативните приходи и разходи. Португалското правителство трябва да продължи работата по вече започнатите приватизационни проекти;
н)
Португалия представя доклад със следните цели:
i)
да се установят случаите на припокриване на услуги и правомощия и други източници на неефективност между централните и местните органи на управление; както и
ii)
да се реорганизира мрежата на децентрализирани услуги на министерствата основно чрез мрежата на „Lojas do Cidadão“ (пунктове за административно обслужване и обслужване в областта на комуналните услуги на едно гише) и други подходи, които обхващат по-ефективни географски райони и засилват използването на споделени услуги и цифрово управление;
о)
Португалия гарантира ефикасността и ефективността в системата на здравеопазването, като се продължи с рационалното използване на услуги и контрола на разходите, намаляването на публичните разходи за лекарствени продукти и окончателното уреждане на просрочените задължения;
п)
Португалия трябва да продължи реорганизацията и рационализацията на болничната мрежа чрез специализация, концентрация и намаляване на болничните услуги, съвместно управление и съвместна дейност на болниците и трябва да осигури изпълнението на многогодишния план от мерки за реорганизация на болниците;
р)
след приемането на измененията в Закон 6/2006 за нов режим на наемането на градски имоти и постановлението, което опростява административните процедури при ремонт, Португалия трябва да предприеме цялостен преглед на функционирането на пазара на недвижими имоти;
с)
като зачита решението на Конституционния съд от 20 септември 2013 г., Португалия трябва да планира и прилага други варианти за реформа на пазара на труда с подобен ефект;
т)
Португалия трябва да насърчава тенденциите в развитието на възнагражденията, които допринасят за създаването на работни места и повишават конкурентоспособността на дружествата с оглед отстраняване на макроикономическите дисбаланси. През програмния период равнището на минималните работни заплати може да се повишава единствено когато икономическото развитие и ситуацията на пазара на труда позволяват това;
у)
Португалия трябва да продължи да подобрява ефективността на активните си политики по заетостта в съответствие с резултатите от доклада за оценка и плана за действие за подобряване на работата на обществените служби по заетостта;
ф)
Португалия трябва да продължи изпълнението на мерките, заложени в нейните планове за действие за подобряване на качеството на средното и професионалното образование и обучение; по-специално правителството представя планове за повишаване ефективността на рамката за финансиране на училищата и се създават образцови професионални училища;
х)
Португалия трябва да завърши приемането на все още негласуваните отраслови изменения, необходими за пълното прилагане на Директива 2006/123/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (*);
ц)
Португалия трябва да подобри стопанската среда чрез провеждане на необходимите реформи за намаляване на административната тежест (напълно оперативни пунктове за обслужване на едно гише, предвидени в Директива 2006/123/ЕО, и неизискващи разрешение проекти) чрез адаптиране на характеристиките на регулираните професии към приложимите директиви на Съюза и чрез допълнително опростяване на съществуващите процедури за лицензиране, регулаторните режими и другите административни тежести в икономиката, които са основна пречка за развитието на икономическите дейности;
ч)
Португалия трябва да завърши реформата на системата за управление на пристанищата, включително преразглеждане на концесиите за експлоатация на пристанищата;
ш)
Португалия трябва да приложи мерките за подобряване на функционирането на транспортната система;
щ)
Португалия трябва да продължи с транспонирането на пакетите за железопътния транспорт на Съюза;
аа)
Португалия трябва да изпълни плана за създаване на независимо дружество за логистично управление на доставки на природен газ и електроенергия;
аб)
Португалия трябва да приложи подходящи мерки за премахване на задълженията в енергийния сектор и за гарантиране на устойчивостта на националната електрическа система;
ав)
правителството трябва да представи на португалския парламент изменените устави на професионалните организации;
аг)
Португалия трябва да одобри съответните изменения на вътрешните правилници на националните регулаторни органи;
ад)
Португалия трябва да продължи да премахва пречките за навлизане на пазара, да либерализира съществуващите изисквания за издаване на лицензии и да намалява административната тежест в сектора на услугите;
ае)
Португалия публикува тримесечни доклади относно темповете на възстановяване, продължителността и разходите по делата за несъстоятелност на дружествата, продължителността и разходите по делата в данъчната област и относно съотношението между започнатите и приключените дела за съдебно изпълнение;
аж)
Португалия трябва да приеме строителните закони и другите поправки на секторното законодателство с оглед пълно прилагане на Директива 2006/123/ЕО;
аз)
Португалия трябва да оцени въздействието от незадължителния режим на касова отчетност за ДДС;
аи)
Португалия трябва да извърши класификация и анализ на разходите, свързани с разпоредби, които може да окажат по-голямо въздействие върху икономическата дейност.
9. С цел възстановяване на доверието във финансовия сектор Португалия трябва да се стреми да поддържа адекватно ниво на капитала в банковия си сектор и да осигури намаляване на използването на ливъридж в съответствие с крайните срокове, определени в меморандума за разбирателство. В тази връзка Португалия трябва да изпълнява стратегията за португалския банков сектор, договорена с Комисията, ЕЦБ и МВФ, с оглед запазване на финансовата стабилност. По-специално Португалия трябва да:
а)
наблюдава прехода на банките към новите капиталови изисквания, определени в Директивата за капиталовите изисквания (ДКИ IV), и да гарантира, че капиталовите буфери продължават да бъдат съизмерими с изпълнените с предизвикателства условия на дейност;
б)
препоръча на банките да увеличат по устойчив начин своите буфери на обезпечаване;
в)
потвърди ангажимента си за предоставяне на допълнителна подкрепа на банковата система, ако е необходимо, и да насърчава банките да търсят частни източници на финансиране, като същевременно ресурсите по инструмента в подкрепа на платежоспособността на банките остават на разположение в съответствие с наскоро изменените правила на Съюза за държавните помощи с оглед предоставяне на допълнителна подкрепа за жизнеспособните банки при спазване на строги условия;
г)
осигури балансираното и системно намаляване на използването на ливъридж в банковия сектор, което остава от изключително значение за трайното премахване на дисбалансите във връзка с финансирането и намаляването на зависимостта от финансиране от Евросистемата в средносрочна перспектива. Плановете на банките за финансиране и плановете за осигуряването на необходимия капитал подлежат на преглед на всеки три месеца;
д)
продължи да укрепва надзорното управление на Banco de Portugal (BdP), да оптимизира неговите надзорни процедури и да разработва и прилага нови надзорни методологии и инструменти. BdP трябва да преразгледа стандартите по отношение на необслужваните заеми, за да постигне сближаване с критериите, включени в съответните технически стандарт на ЕБО съгласно предвидения на равнището на Съюза график;
е)
продължи да наблюдава на тримесечна база потенциалните капиталови нужди на банките, като прилага далновиден подход, отчитащ евентуалното влошаване на пазарните условия, включително чрез въвеждането на нова рамка за провеждане на стрес-тестове „отгоре надолу“ в процеса по осигуряване на качеството, която дава възможност за преглед на стоящите в основата на резултатите фактори;
ж)
продължи усилията по рационализиране на държавната финансова група Caixa Geral de Depósitos (CGD);
з)
възложи на подизпълнители, избрани чрез тръжна процедура, управлението на кредитите на Banco Português de Negócios (BPN), които в момента се управляват от Parvalorem, като им възлага постепенно да съберат активите по тях, и да осигурява своевременна продажба на дъщерните предприятия и на активите в другите две държавни дружества със специално предназначение;
и)
анализира плановете за възстановяване на банките и да издава насоки към сектора по отношение на плановете за възстановяване, съгласувани с техническите (проекто-) стандарти на ЕБО и бъдещата директива на Съюза за възстановяване и преструктуриране на кредитни институции, както и подготвя планове за преструктуриране въз основа на докладите, представени от банките;
й)
въведе окончателно рамката, позволяваща на финансовите институции да извършват извънсъдебни преструктурирания на задълженията на домакинствата, и да облекчи преструктурирането на корпоративните дългове;
к)
подготвя тримесечни доклади за прилагането на новите инструменти за преструктуриране; въз основа на неотдавна проведеното проучване - да търси алтернативи за увеличаване на успешното възстановяване на дружества, участващи в специалната процедура по оздравяване на дружества, изпитващи сериозни финансови затруднения (PER), и в системата за възстановяване на дружества чрез извънсъдебни споразумения за дружества в затруднено икономическо положение или предстояща или действителна несъстоятелност (SIREVE);
л)
продължи да следи високата задлъжнялост на предприятията и домакинствата чрез тримесечни доклади, както и прилагането на новата рамка за преструктуриране на дълга, за да гарантира, че тя функционира по възможно най-ефективния начин;
м)
насърчава, въз основа на вече представените предложения, диверсификацията на финансирането в корпоративния сектор, да разработва и да изпълнява решения, които осигуряват форми на финансиране, алтернативни на традиционните банкови кредити за корпоративния сектор, чрез поредица от мерки, насочени към подобряване на техния достъп до капиталовите пазари;
н)
подобри функционирането и управлението на съществуващите държавно финансирани кредитни линии въз основа на резултатите от последния външен одит; да прилага наскоро преразгледаната пътна карта за подобряване на контрола на националната гаранционна система, като повишава нейната ефикасност и намалява рисковете за държавата;
о)
създаде финансова институция за развитие, чиято цел е да подобри и централизира управлението на подлежащата на възстановяване част от финансовите инструменти по структурните фондове на Съюза за програмния период 2014 - 2020 г. Институцията не може да приема депозити или други възстановими средства на населението, както и не участва в пряко отпускане на заеми.
Член 2
Настоящото решение влиза в сила в деня на неговото нотифициране.
Член 3
Адресат на настоящото решение е Португалската република.
Съставено в Брюксел на 18 февруари 2014 година.
EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 18ης Φεβρουαρίου 2014
για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ για τη χορήγηση ενωσιακής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στην Πορτογαλία
(2014/197/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2010, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης (1), και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το Συμβούλιο χορήγησε, στις 17 Μαΐου 2011, χρηματοδοτική ενίσχυση στην Πορτογαλία, κατόπιν αιτήσεώς της, με την εκτελεστική απόφαση 2011/344/ΕΕ (2). Η εν λόγω χρηματοδοτική ενίσχυση χορηγήθηκε για τη στήριξη ενός σημαντικού προγράμματος οικονομικών και δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων (το «πρόγραμμα»), με στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, την επάνοδο της οικονομίας σε διατηρήσιμα επίπεδα ανάπτυξης, καθώς και την εξασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας στην Πορτογαλία, στη ζώνη του ευρώ και στην Ένωση.
(2)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 10 της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ, η Επιτροπή, από κοινού με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), προέβη, μεταξύ της 4ης και της 16ης Δεκεμβρίου 2013, στη δέκατη επανεξέταση της προόδου των πορτογαλικών αρχών όσον αφορά την υλοποίηση των συμφωνηθέντων μέτρων στο πλαίσιο του προγράμματος.
(3)
Η τριμηνιαία αύξηση του ΑΕΠ συνεχίστηκε σε θετικούς ρυθμούς κατά το τρίτο τρίμηνο του 2013 και οι βραχυπρόθεσμοι δείκτες καταδεικνύουν την προβλεπόμενη οικονομική ανάκαμψη. Σε ετήσια βάση, εξακολουθεί να προβλέπεται μείωση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,6 % το 2013, το οποίο, ωστόσο, αναμένεται να επανέλθει σε θετική τροχιά το 2014 και το 2015, σημειώνοντας αύξηση της τάξεως του 0,8 % και 1,5 % αντίστοιχα. Επίσης, βελτιώθηκαν οι προοπτικές για την αγορά εργασίας, αλλά η ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα και αναμένεται να ανέλθει σε μέγιστο ποσοστό 16,8 % το 2014, σημειώνοντας σταδιακή μείωση στη συνέχεια. Οι κίνδυνοι δυσμενούς εξέλιξης των μακροοικονομικών προοπτικών παραμένουν, καθώς η προβλεπόμενη ανάκαμψη εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις θετικές εξελίξεις στο εμπόριο και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, που εξαρτώνται με τη σειρά τους από τις ευρύτερες ευρωπαϊκές προοπτικές.
(4)
Έως τον Νοέμβριο του 2013, το ταμειακό έλλειμμα της κυβέρνησης κατέγραψε βελτίωση σε ποσοστό 0,25 % του ΑΕΠ (χωρίς τους έκτακτους παράγοντες) σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους, η οποία προέκυψε από το γεγονός ότι η αύξηση των εσόδων υπερέβη την αύξηση των δαπανών. Η επιτάχυνση της αύξησης των φορολογικών εσόδων αντικατοπτρίζει την ανάκαμψη των οικονομικών δραστηριοτήτων τους τελευταίους μήνες, καθώς και τη βελτίωση της αποδοτικότητας της φορολογικής διοίκησης, ιδίως στο πλαίσιο της καταπολέμησης της απάτης. Όσον αφορά τις δαπάνες, η εκτέλεση του προϋπολογισμού είναι συνολικά σύμφωνη με τους στόχους του δεύτερου συμπληρωματικού προϋπολογισμού.
(5)
Ο στόχος της γενικής κυβέρνησης για το έλλειμμα, που είχε οριστεί σε ποσοστό 5,5 % του ΑΕΠ (χωρίς την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών) το 2013, είναι πιθανό να επιτευχθεί και το τελικό έλλειμμα ενδέχεται να είναι ακόμα και χαμηλότερο του στόχου. Αυτό απορρέει από το γεγονός ότι οι μεν θετικοί κίνδυνοι υλοποιήθηκαν τους τελευταίους μήνες του έτους, ενώ οι περισσότεροι αρνητικοί κίνδυνοι εξαλείφθηκαν. Ειδικότερα, η είσπραξη των φόρων αναμένεται να υπερβεί τους έμμεσους στόχους του δεύτερου συμπληρωματικού προϋπολογισμού. Επιπλέον, η απόδοση του προγράμματος εφάπαξ ρύθμισης του χρέους για τις εκκρεμείς φορολογικές εισφορές και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης που δρομολογήθηκε στα τέλη του 2013 υπερέβη την προβλεπόμενη απόδοση κατά 0,3 % του ΑΕΠ. Η απορρόφηση των κονδυλίων της Ένωσης αναμένεται να είναι επίσης καλύτερη από τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Επιπλέον, έχουν μετριαστεί οι αρνητικοί κίνδυνοι από τις επαναδιαπραγματεύσεις για τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Εντούτοις παραμένουν ορισμένοι αρνητικοί κίνδυνοι, που αφορούν ιδίως τα χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα έσοδα από τον φόρο ακίνητης περιουσίας, ενώ δεν μπορούν να αποκλεισθούν τυχόν υπερβάσεις συγκεκριμένων δαπανών, ιδίως σε σχέση με το κόστος προσωπικού, την ενδιάμεση κατανάλωση και τις συνταξιοδοτικές παροχές.
(6)
Ο κρατικός προϋπολογισμός του 2014 και οι λοιπές συνοδευτικές νομοθετικές πράξεις συνάδουν με τον στόχο για έλλειμμα 4 % του ΑΕΠ το 2014. Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος, εφαρμόζονται μέτρα εξυγίανσης που αντιστοιχούν σε ποσοστό περίπου 2,3 % του ΑΕΠ και τα οποία καλύπτουν επίσης τις δημοσιονομικές πιέσεις και την ανάγκη ανακατάταξης των προσωρινών κονδυλίων του προϋπολογισμού για το 2014. Τα μέτρα έχουν κατά κύριο λόγο μόνιμο χαρακτήρα και βασίζονται πρωτίστως στην εξοικονόμηση δαπανών.
(7)
Το μεγαλύτερο μέρος της εξυγίανσης για το 2014, περίπου 1,8 % του ΑΕΠ, προέρχεται από την επανεξέταση των δημόσιων δαπανών, η οποία διεξήχθη κατά το παρελθόν έτος, με στόχο την αύξηση της ισονομίας και της αποτελεσματικότητας στην παροχή κοινωνικών μεταβιβάσεων και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Τα κύρια μέτρα επανεξέτασης των δημόσιων δαπανών θα υλοποιηθούν με βάση τρεις κύριους άξονες:1. περιορισμό των δαπανών στο μισθολογικό κόστος του δημοσίου με μείωση του εργατικού δυναμικού στον δημόσιο τομέα και με ταυτόχρονη μεταβολή της σύνθεσής του υπέρ εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης, κυρίως μέσω της εφαρμογής προγράμματος επαναπιστοποίησης και προγράμματος εθελούσιας εξόδου· περαιτέρω σύγκλιση των εργασιακών κανόνων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και αναθεώρηση της μισθολογικής κλίμακας, καθώς και εξορθολογισμό των μισθολογικών επιδομάτων· την αύξηση των εισφορών των δικαιούχων στα ειδικά δημόσια συστήματα ασφάλισης υγείας, συμβάλλοντας έτσι στην αυτοχρηματοδότηση των εν λόγω συστημάτων· 2. περιορισμό των δημόσιων δαπανών για συντάξεις, με δεδομένη την ανάγκη επανεκτίμησης της διατηρησιμότητάς τους λαμβανομένων υπόψη των δημογραφικών εξελίξεων, και παράλληλη προστασία των χαμηλότερων συντάξεων, μέσω της αύξησης της εκ του νόμου προβλεπόμενης ηλικίας συνταξιοδότησης με αλλαγές στον συντελεστή διατηρησιμότητας· επανυπολογισμό της "έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης", μέσω της μείωσης του ελάχιστου ορίου εφαρμογής του προοδευτικού συντελεστή, καθώς και των ορίων εφαρμογής των υψηλότερων συντελεστών· εξορθολογισμό των συντάξεων επιζώντων που λαμβάνονται τόσο από το καθεστώς συνταξιοδότησης των δημοσίων υπαλλήλων (CGA) όσο και από το γενικό συνταξιοδοτικό καθεστώς· μείωση των συντάξεων επιζώντος που χορηγούνται στους πολιτικούς· 3. εξοικονόμηση στην ενδιάμεση κατανάλωση και στα προγράμματα δαπανών μεταξύ των αρμόδιων υπουργείων.
(8)
Οι αρχές θα πρέπει να λάβουν και άλλα μόνιμα μέτρα εσόδων χαμηλότερης απόδοσης που αντιστοιχούν σε ποσοστό 0,4 % του ΑΕΠ, τα οποία αποσκοπούν στην περαιτέρω βελτίωση της απόδοσης και της ισονομίας στην υφιστάμενη διάρθρωση του συστήματος φόρων και παροχών, συμπληρώνουν τη δέσμη μέτρων επανεξέτασης των δημόσιων δαπανών με σκοπό την επίτευξη του στόχου μείωσης του ελλείμματος στο 4 % του ΑΕΠ. Επιπλέον, θα τεθεί σε εφαρμογή σειρά εφάπαξ μέτρων, συνολικού ύψους 0,2 % του ΑΕΠ, τα οποία υπερκαλύπτουν τα έξοδα που προκύπτουν από τις εφάπαξ πληρωμές προκαταβολών που σχετίζονται με τη θέσπιση ενός αμοιβαία συμφωνηθέντος προγράμματος εθελουσίας εξόδου στον δημόσιο τομέα.
(9)
Τα περισσότερα από τα προαναφερθέντα μέτρα εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του νόμου για τον προϋπολογισμό του 2014 ή μέσω τροποποιήσεων συγκεκριμένων νομοθετικών πράξεων. Για ορισμένα από τα προβλεπόμενα μέτρα εξυγίανσης δεν έχει ακόμη θεσπιστεί πλήρες νομοθετικό πλαίσιο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η θέσπιση αυστηρότερων κριτηρίων επιλεξιμότητας για τις συντάξεις επιζώντων (πέραν της αλλαγής του ποσοστού αναπλήρωσης σε περίπτωση σώρευσης συντάξεων)· η πώληση αδειών διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών· η μεταβίβαση του ταμείου υγείας της ταχυδρομικής υπηρεσίας (CTT) στο δημόσιο και η πώληση παραχωρήσεων λιμένα.
(10)
Η συνολική μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος εταιρειών με στόχους την απλούστευση, καθώς και την προώθηση της διεθνοποίησης και της ανταγωνιστικότητας των πορτογαλικών εταιρειών, εγκρίθηκε από το πορτογαλικό κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο του 2013 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2014. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της μεταρρύθμισης είναι η μείωση του πρότυπου συντελεστή του φόρου εισοδήματος εταιρειών από 25 % σε 23 % και η μείωση σε 17 % για τα πρώτα 15 000 EUR φορολογητέου εισοδήματος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). Πέραν των υφιστάμενων συμπληρωματικών τελών, θα εφαρμοστεί συμπληρωματικό τέλος τρίτης χώρας σε ποσοστό 7 % επί των φορολογητέων κερδών που υπερβαίνουν τα 35 εκατ. EUR. Άλλες βασικές διατάξεις της μεταρρύθμισης περιλαμβάνουν την αναμόρφωση των φορολογικών κινήτρων, αλλαγές στη φορολογία μερισμάτων και κερδών υπεραξίας κεφαλαίου, στη φορολόγηση των ομίλων και στο καθεστώς άυλων στοιχείων ενεργητικού, την καθιέρωση καθεστώτος απαλλαγής από τις συμμετοχές, την παράταση της περιόδου κατά την οποία μπορούν να μετακυλισθούν οι ζημίες, και τον περαιτέρω περιορισμό της έκπτωσης των τόκων.
(11)
Ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να κορυφωθεί κάτω από το 129,5 % το 2013 και να μειωθεί στη συνέχεια. Η προς τα άνω αναθεώρηση του χρέους σε σύγκριση με τη συνδυασμένη όγδοη και ένατη επανεξέταση, παρά την καλύτερη του αναμενόμενου εκτέλεση του προϋπολογισμού, μπορεί να αιτιολογηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη σημαντική αύξηση του δημόσιου ταμειακού υπολοίπου καθώς και από την αναβολή ως το 2014 ορισμένων βραχυπρόθεσμων πράξεων μείωσης του χρέους από πλευράς του ταμείου σταθεροποίησης της κοινωνικής ασφάλισης. Αντίστοιχα, το καθαρό χρέος -εξαιρουμένων των καταθέσεων σε μετρητά της πορτογαλικής υπηρεσίας διαχείρισης του δημόσιου χρέους (IGCP)- προβλέπεται να κορυφωθεί περίπου στο 120 % του ΑΕΠ, ελάχιστα κάτω του αναμενόμενου επιπέδου κατά την τελευταία επανεξέταση. Η αναμενόμενη μείωση του δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ της γενικής κυβέρνησης θα υποστηριχθεί, αρχής γενομένης από το 2014, από την προβλεπόμενη οικονομική ανάκαμψη, καθώς και από τη μείωση των καταθέσεων σε μετρητά και την υλοποίηση των βραχυπρόθεσμων πράξεων μείωσης του χρέους στο πλαίσιο του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.
(12)
Η διαδικασία δημοσιονομικής προσαρμογής πλαισιώνεται από σειρά δημοσιονομικών διαρθρωτικών μέτρων για την ενίσχυση του ελέγχου των δημόσιων δαπανών και τη βελτίωση της είσπραξης εσόδων. Η συνολική μεταρρύθμιση του νόμου-πλαισίου για τον προϋπολογισμό σημειώνει πρόοδο σε αρκετούς σημαντικούς τομείς. Ωστόσο, με δεδομένα το πεδίο εφαρμογής της μεταρρύθμισης και την ανάγκη συμμετοχής σε ευρεία διαβούλευση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, η διαδικασία αναμένεται να πραγματοποιηθεί σε δύο φάσεις. Το νέο σύστημα ελέγχου ανάληψης υποχρεώσεων αποδίδει καρπούς, περιορίζοντας τη δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών, αλλά η εφαρμογή του πρέπει να παρακολουθείται στενά προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι αναλήψεις υποχρεώσεων καλύπτονται από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση. Για την αξιολόγηση και τη βελτίωση της εν λόγω διαδικασίας, θα συσταθεί ειδική επιχειρησιακή ομάδα. Πραγματοποιούνται μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση με σκοπό τον εκσυγχρονισμό και τον εξορθολογισμό της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα και τους δημόσιους φορείς. Συνεχίζονται οι μεταρρυθμίσεις στις οικονομικές υπηρεσίες για ένα σύγχρονο πρότυπο διαχείρισης των κινδύνων που σχετίζονται με τη συμμόρφωση. Πρόσφατα, δημιουργήθηκε νέα μονάδα εκτίμησης κινδύνου, η οποία θα τεθεί σύντομα σε λειτουργία, και θα εστιαστεί καταρχάς στη βελτίωση της συμμόρφωσης ορισμένων ομάδων φορολογούμενων πολιτών, όπως οι αυτοαπασχολούμενοι και τα πολύ εύπορα φυσικά πρόσωπα. Ορισμένες άλλες μεταρρυθμίσεις, όπως η μείωση του αριθμού των κατά τόπους εφοριών, καθυστερούν. Παρότι έχει σημειωθεί πρόοδος ως προς την επαναδιαπραγμάτευση των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), δεν κατέστη δυνατή η ολοκλήρωσή της ως τα τέλη του 2013. Παρ' όλα αυτά, από το 2014 και μετά αναμένονται σημαντικές εξοικονομήσεις. Οι κρατικές επιχειρήσεις πέτυχαν λειτουργική ισορροπία κατά μέσο όρο έως το τέλος του 2012 και προβλέπονται πρόσθετες μεταρρυθμίσεις προκειμένου να αποφευχθεί νέα επιδείνωση των αποτελεσμάτων τους. Σημειώθηκε πρόοδος σε σχέση με τις ιδιωτικοποιήσεις, και τα έσοδα υπερβαίνουν τον στόχο που έχει τεθεί στο πλαίσιο του προγράμματος. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης αποδίδουν σημαντική εξοικονόμηση δαπανών και η εφαρμογή τους συνεχίζεται χωρίς να αποκλίνει σε γενικές γραμμές από τους στόχους.
(13)
Η εφαρμογή των πολιτικών και οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας εξακολουθούν να σημειώνουν πρόοδο και επιτυγχάνουν την εξοικονόμηση μέσω αύξησης της αποδοτικότητας. Το ενοποιημένο έλλειμμα του τομέα έχει μειωθεί σημαντικά από το 2010. Ωστόσο, οι εναπομένουσες ληξιπρόθεσμες οφειλές, τα περιορισμένα κονδύλια του προϋπολογισμού και το αυξημένο κόστος εργασίας εξαιτίας της επαναφοράς του 13ου και 14ου μισθού υποχρέωσαν τις αρχές να επιταχύνουν τις υφιστάμενες μεταρρυθμίσεις. Το σημαντικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών οφείλεται κυρίως (αν και όχι αποκλειστικά) στη διαρκή υποχρηματοδότηση των δημόσιων νοσοκομείων σε σχέση με τις παρεχόμενες από αυτά υπηρεσίες. Οι αρχές παραμένουν προσηλωμένες στην υλοποίηση της εν εξελίξει μεταρρύθμισης της νοσοκομειακής περίθαλψης και στη συνεχή περαιτέρω επεξεργασία σειράς μέτρων που αφορούν τα φάρμακα, την κεντρική προμήθειά τους και την πρωτοβάθμια περίθαλψη.
(14)
Οι δείκτες κεφαλαίων των τραπεζών συνέχισαν να καλύπτουν με άνεση τα υποχρεωτικά κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, καθώς και τον προγραμματικό στόχο για 10 % κεφάλαιο κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. Αυτό το κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας παραμένει επαρκές σε όλες τις περιπτώσεις, όταν χρησιμοποιούνται οι κανόνες της νέας οδηγίας για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΟΚΑ) IV για την αξιολόγηση των ιδίων κεφαλαίων των τραπεζών. Αυτοί οι νέοι κεφαλαιακοί κανόνες θα ισχύουν από τον Ιανουάριο του 2014 και μετά, με όριο που θα τεθεί στο 7 % του δείκτη κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. Ο δείκτης χορηγήσεων προς καταθέσεις που ισχύει για το σύνολο του συστήματος είναι 120,7 % και ενδέχεται να συνεχίσει να μειώνεται έως τα τέλη του 2014, με ορισμένες τράπεζες να βρίσκονται ήδη κάτω από το όριο αυτό. Εντείνονται συνεχώς οι προσπάθειες να διαφοροποιηθούν οι πηγές χρηματοδότησης των επιχειρήσεων. Με βάση τις συστάσεις που προέκυψαν από τον εξωτερικό λογιστικό έλεγχο του 2013 των υφιστάμενων πιστωτικών ορίων που χρηματοδοτούνται από το κράτος, οι αρχές εφαρμόζουν μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση των επιδόσεων και της διαχείρισης των μέσων αυτών, συμπεριλαμβανομένων των ικανοτήτων και των πρακτικών διαχείρισης κινδύνου. Το νομικό πλαίσιο για τα νέα μέσα αναδιάρθρωσης του χρέους που απευθύνονται στα νοικοκυριά και στοχεύουν στην εκτός ένδικου πλαισίου ρύθμιση των χρεών έχει δημιουργηθεί και έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία. Ομοίως, αξιολογείται ο αντίκτυπος των αλλαγών στη νομοθεσία σχετικά με την εταιρική αφερεγγυότητα και την ανάκτηση χρεών, καθώς έχουν τεθεί πλέον σε λειτουργία οι νέοι μηχανισμοί αναδιάρθρωσης και ανάκτησης των χρεών. Η «εργαλειοθήκη» διαχείρισης της κρίσης ολοκληρώνεται. Λειτουργεί ταμείο εξυγίανσης τραπεζών, εισήχθησαν εξουσίες έγκαιρης παρέμβασης και ο νόμος για την ανακεφαλαιοποίηση τροποποιήθηκε ώστε να αντικατοπτρίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή, από 1ης Αυγούστου 2013, των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων για τη στήριξη μέτρων υπέρ των τραπεζών στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης (3). Υλοποιείται ο χάρτης πορείας για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της διαχείρισης του εθνικού συστήματος εγγυήσεων, με σκοπό την καλύτερη κάλυψη των αναγκών χρηματοδότησης των ΜΜΕ.
(15)
Σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος στην υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων προς ενίσχυση της μεγέθυνσης και της ανταγωνιστικότητας. Οι αρχές ενέκριναν πρόσθετα μέτρα για τη μείωση της ανεργίας και την προώθηση της αποτελεσματικότητας της αγοράς εργασίας, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών ενισχυμένης ενεργοποίησης και ενός σχεδίου για την εφαρμογή των εγγυήσεων για τη νεολαία. Αφού κρίθηκε αντισυνταγματικός, ο ορισμός των νόμιμων απολύσεων στον Εργατικό Κώδικα πρόκειται να τεθεί υπό αναθεώρηση. Έχουν ληφθεί επιπρόσθετα μέτρα στον τομέα της εκπαίδευσης, όπου η πρόοδος είναι γενικά ικανοποιητική.
(16)
Η κυβέρνηση ενέκρινε την επιβολή νέας εισφοράς στους φορείς εκμετάλλευσης ενέργειας για το 2014, η οποία θα πρέπει να τεθεί υπό στενή παρακολούθηση προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν στρεβλώσεις του συστήματος. Όσον αφορά την εξάλειψη των χρεών λόγω τιμολόγησης της ενέργειας και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του συστήματος, απαιτούνται περαιτέρω μεταρρυθμίσεις.
(17)
Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και των ταχυδρομείων, έχουν υλοποιηθεί δράσεις για τη συμμόρφωση με τους κανόνες της Ένωσης και για να υποστηριχθεί η επίτευξη των στόχων του προγράμματος. Η επιλογή των παρόχων καθολικών υπηρεσιών και η αναθεώρηση των υφιστάμενων συμβάσεων με τους κατεστημένους φορείς αποτελούν θετικές εξελίξεις στην πορεία προς την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας 2002/22/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4). Με τη δημοσίευση νομοθεσίας που θα ορίζει το πλαίσιο της σύμβασης παραχώρησης με τον εθνικό πάροχο ταχυδρομικών υπηρεσιών θα μειωθεί η ισχύουσα διάρκεια παραχώρησης, με αποτέλεσμα την αύξηση του ανταγωνισμού. Οι αρχές εξακολουθούν να δεσμεύονται για την αύξηση της βιωσιμότητας και της αποδοτικότητας στον τομέα των μεταφορών.
(18)
Η θέσπιση τομεακής νομοθεσίας που στοχεύει στην ευθυγράμμιση με την οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) σημειώνει πρόοδο, με ορισμένες καθυστερήσεις να παρατηρούνται ως προς την έγκριση του ρυθμιστικού πλαισίου για τον τομέα των κατασκευών, των τροποποιημένων εσωτερικών κανονισμών των επαγγελματικών φορέων και των εσωτερικών κανόνων για την έγκριση του οριζόντιου νόμου πλαισίου για τις δημόσιες επαγγελματικές ενώσεις. Οι αρχές δεσμεύονται για περαιτέρω βελτίωση της λειτουργίας του κέντρου ενιαίας εξυπηρέτησης.
(19)
Η αξιολόγηση της μεταρρύθμισης των μισθώσεων αστικών ακινήτων βρίσκεται σε εξέλιξη μετά την πλήρη εφαρμογή του νέου νομικού πλαισίου. Οι αρχές στοχεύουν στην ενίσχυση των προσπαθειών για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής στην αγορά εκμισθώσεων.
(20)
Πρόοδος σημειώνεται όσον αφορά το νέο πλαίσιο των εθνικών ρυθμιστικών αρχών και οι σχετικοί εσωτερικοί κανονισμοί τροποποιούνται και αναμένεται να εγκριθούν σύντομα. Έχει καθυστερήσει η έκδοση νέου εκτελεστικού διατάγματος που θα καθορίζει τις εισφορές των ρυθμιστικών αρχών για το 2014.
(21)
Οι μεταρρυθμίσεις του δικαστικού συστήματος προχωρούν κανονικά βάσει του αρχικού προγραμματισμού. Έχει σημειωθεί πρόοδος κατά την εφαρμογή του νόμου περί οργάνωσης της δικαιοσύνης με σκοπό τον εξορθολογισμό του δικαστικού συστήματος, έχει εκδοθεί νόμος με τον οποίο ενισχύεται ο φορέας που είναι αρμόδιος για τα όργανα επιβολής του νόμου και τους συνδίκους πτώχευσης, και οριστικοποιείται νέα εξωδικαστική διαδικασία με την οποία θεσπίζεται προδικαστικός διαχωρισμός με σκοπό τον εντοπισμό και τον διακανονισμό εξωδικαστικών υποθέσεων. Όσον αφορά τα μέτρα βελτίωσης των όρων έκδοσης αδειών και μείωσης της διοικητικής επιβάρυνσης, έχει σημειωθεί πρόοδος αφού εγκρίθηκαν οι νομικές διατάξεις για τον εξορθολογισμό της έκδοσης αδειών στους τομείς του τουρισμού, της βιομηχανίας και της χωροταξίας. Καταρτίζεται νομοθεσία σχετικά με την έκδοση εμπορικών αδειών, ενώ το νομικό καθεστώς πολεοδομίας και οικοδόμησης τελεί υπό αναθεώρηση.
(22)
Υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων, η εκτελεστική απόφαση 2011/344/ΕΕ θα πρέπει να τροποποιηθεί,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Στο άρθρο 3 της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ, οι παράγραφοι 8 και 9 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«8. Η Πορτογαλία θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα εντός του 2014, σύμφωνα με τους όρους του μνημονίου συνεννόησης:
α)
το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης δεν υπερβαίνει το 4 % του ΑΕΠ το 2014. Για τον υπολογισμό του ελλείμματος αυτού δεν λαμβάνεται υπόψη το πιθανό δημοσιονομικό κόστος των μέτρων στήριξης του τραπεζικού κλάδου στο πλαίσιο της στρατηγικής της κυβέρνησης στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Για την επίτευξη του εν λόγω στόχου, η Πορτογαλία θεσπίζει μέτρα εξυγίανσης ύψους 2,3 % του ΑΕΠ, όπως ορίζεται στον νόμο για τον προϋπολογισμό του 2014 και στη συνοδευτική νομοθεσία που έχει εγκριθεί για τον σκοπό αυτό·
β)
πέραν των μέτρων που θεσπίζονται για τις συντάξεις, η υφιστάμενη νομοθεσία σχετικά με το καθεστώς συνταξιοδότησης των δημοσίων υπαλλήλων (CGA) τροποποιείται έως τα τέλη Ιανουαρίου 2014 προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι οι νέοι κανόνες που αφορούν τον συντελεστή διατηρησιμότητας και, κατά συνέπεια, η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης, ισχύουν και στο εν λόγω καθεστώς· η Πορτογαλία καταρτίζει επίσης νέα ολοκληρωμένα μέτρα στο πλαίσιο της εν εξελίξει διαρθρωτικής μεταρρύθμισης των συντάξεων κατά τη διάρκεια του 2014 με σκοπό τη διασφάλιση της διατηρησιμότητάς τους και την παράλληλη ενίσχυση των αρχών ισονομίας·
γ)
για τον έλεγχο πιθανών αποκλίσεων ως προς τις δαπάνες, η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τη συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια των δαπανών των υπουργείων μέσω μηνιαίας υποβολής εκθέσεων προς το Συμβούλιο Υπουργών·
δ)
η Πορτογαλία ορίζει άμεσα και εφαρμόζει τις προβλεπόμενες αλλαγές στους όρους επιλεξιμότητας των συντάξεων επιζώντων καθώς και στους όρους πώλησης αδειών για διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια. Επιπλέον, η Πορτογαλία προβαίνει σε αποφασιστικές ενέργειες για την υλοποίηση της πώλησης παραχωρήσεων λιμένα·
ε)
η συνολική μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος των επιχειρήσεων πραγματοποιείται με χρήση του υφιστάμενου κονδυλίου του προϋπολογισμού με σκοπό τη συμμόρφωση με τους στόχους δημοσιονομικής εξυγίανσης·
στ)
διατηρείται ο κανόνας της ακινητοποίησης (standstill) για τις φορολογικές δαπάνες σε κεντρικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο. Ενισχύονται περαιτέρω οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φορολογικής απάτης για διάφορα είδη φόρων, μεταξύ άλλων μέσω της παρακολούθησης του νέου συστήματος ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2014 εκπονείται μελέτη της σκιώδους οικονομίας στη στεγαστική αγορά με σκοπό την αναζήτηση τρόπων μείωσης της φοροδιαφυγής σε σχέση με τις μισθώσεις·
ζ)
εάν επαληθευτούν οι δυσμενείς νομικοί κίνδυνοι ή άλλοι κίνδυνοι για την εκτέλεση του προϋπολογισμού, η Πορτογαλία εφαρμόζει αντισταθμιστικά μέτρα υψηλής ποιότητας προκειμένου να ανταποκριθεί στον στόχο που έχει τεθεί όσον αφορά το έλλειμμα·
η)
πέραν του 2014, η Πορτογαλία επιτυγχάνει έλλειμμα γενικής κυβέρνησης που δεν υπερβαίνει το 2,5 % του ΑΕΠ το 2015 και θέτει τέρμα στη συσσώρευση εγχώριων ληξιπρόθεσμων οφειλών. Η στρατηγική επίτευξης του στόχου βασίζεται στο έγγραφο για τη μεταρρύθμιση του Δημοσίου, το οποίο εστιάζεται στη βιωσιμότητα της κοινωνικής ασφάλισης, στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, σε μεγαλύτερη αποδοτικότητα στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης και στην επιβολή περιβαλλοντικών φόρων. Διαβουλεύσεις ευρείας βάσης πραγματοποιούνται με πολιτικούς και κοινωνικούς εταίρους για την προώθηση και τον καθορισμό των μεταρρυθμίσεων. Η πρόοδος στην εν λόγω διαδικασία αναλύεται στο πλαίσιο της ενδέκατης επανεξέτασης και τα μέτρα που θα ορισθούν αντικατοπτρίζονται στο έγγραφο δημοσιονομικής στρατηγικής του 2014. Προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του δημοσιονομικού πλαισίου της Ένωσης, το εν λόγω έγγραφο περιέχει επίσης λεπτομερή στοιχεία για τα μεσοπρόθεσμα σχέδια προϋπολογισμού·
θ)
η Πορτογαλία λαμβάνει πρόσθετα μέτρα για την περαιτέρω ενίσχυση του συστήματος διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών της. Περιορίζεται ο κατακερματισμός του προϋπολογισμού μέσω της μείωσης του αριθμού των αρμόδιων για τον προϋπολογισμό φορέων και της αναθεώρησης της κατηγοριοποίησης των ιδίων εσόδων. Η στρατηγική για την επικύρωση και την τακτοποίηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών εξακολουθεί να εφαρμόζεται, και ο νόμος για τον έλεγχο των αναλήψεων υποχρεώσεων εφαρμόζεται στο έπακρο από όλους τους δημόσιους φορείς με σκοπό την αποφυγή της δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών. Η Πορτογαλία επανεξετάζει τον νόμο-πλαίσιο για τον προϋπολογισμό (ΝΠΠ) ώστε να μεταφέρει πλήρως στο εθνικό δίκαιο τη σχετική νομοθεσία της Ένωσης. Επιπλέον, προβαίνει σε συνολικότερη αναθεώρηση του ΝΠΠ για τον εξορθολογισμό της δομής των πιστώσεων του προϋπολογισμού, για την ενίσχυση της λογοδοσίας και την περαιτέρω ένταξη των δημόσιων οικονομικών σε ένα μεσοπρόθεσμο πλαίσιο. Η Πορτογαλία διασφαλίζει ότι τα μέτρα για την εφαρμογή του νέου δημοσιονομικού πλαισίου σε επίπεδο κεντρικής κυβέρνησης εφαρμόζονται επίσης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·
ι)
η Πορτογαλία συνεχίζει την υλοποίηση του θεματολογίου μεταρρυθμίσεων με σκοπό την επίτευξη σύγχρονης και αποδοτικότερης διαχείρισης των εσόδων σύμφωνα με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές. Μειώνει τον αριθμό των δημοτικών εφοριών κατά τουλάχιστον 25 % το πρώτο τρίμηνο του 2014 και κατά 25 % επιπλέον έως τον Μάιο του 2014. Το ανθρώπινο δυναμικό που διατίθεται για τον λογιστικό έλεγχο της φορολογικής διοίκησης αυξάνεται κατά τουλάχιστον 30 % επί του συνολικού προσωπικού. Στο πλαίσιο της φορολογικής διοίκησης δημιουργείται νέο τμήμα υπηρεσιών για τους φορολογούμενους κατόπιν ενοποίησης διαφόρων υπηρεσιών για τους φορολογούμενους. Εντός του πρώτου τριμήνου του 2014 τίθεται σε πλήρη λειτουργία η μονάδα διαχείρισης κινδύνου, η οποία αρχικά εστιάζει το ενδιαφέρον της σε στοχευμένα έργα για τη βελτίωση της συμμόρφωσης των αυτοαπασχολούμενων και των πολύ εύπορων προσώπων. Το καθεστώς φορολογικής συμμόρφωσης τελεί υπό διαρκή παρακολούθηση·
ια)
η Πορτογαλία συνεχίζει την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων της δημόσιας διοίκησης. Σε συνέχεια της συνολικής επανεξέτασης της μισθολογικής κλίμακας στη δημόσια διοίκηση που διεξάγεται στο διάστημα μέχρι τη δωδέκατη επανεξέταση, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2014 καταρτίζεται ενιαία μισθολογική κλίμακα που στοχεύει στον εξορθολογισμό και στη συνέπεια της μισθολογικής πολιτικής για όλα τα επαγγέλματα και η οποία θα οριστικοποιηθεί έως τα τέλη του ίδιου έτους. Η εν λόγω ενιαία κλίμακα αντικαθιστά την αναθεώρηση του μισθολογίου που περιλαμβάνεται στον νόμο για τον προϋπολογισμό του 2014. Επιπλέον, σε συνέχεια της έρευνας για τα χρηματικά επιδόματα, η Πορτογαλία εκπονεί έκθεση σχετικά με την ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση των μισθολογικών επιδομάτων. Στο διάστημα μέχρι τη δωδεκάτη επανεξέταση, υποβάλλεται νομοσχέδιο για τη θέσπιση ενιαίας κλίμακας επιδομάτων·
ιβ)
η Πορτογαλία ολοκληρώνει την εφαρμογή της στρατηγικής της από κοινού χρήσης υπηρεσιών στη δημόσια διοίκηση·
ιγ)
η Πορτογαλία εφαρμόζει πλήρως το νέο νομικό και θεσμικό πλαίσιο για τις ΣΔΙΤ. Οι επαναδιαπραγματεύσεις για τις ΣΔΙΤ συνεχίζονται σε διάφορους τομείς με σκοπό τον περιορισμό του αντίκτυπού τους στον προϋπολογισμό. Σε συνέχεια του νέου νόμου-πλαίσιο για τις κρατικές επιχειρήσεις και σύμφωνα με τον ενισχυμένο ρόλο μετόχου του Υπουργείου Οικονομικών, δημιουργείται τεχνική μονάδα για την παρακολούθηση των κρατικών επιχειρήσεων. Η κυβέρνηση συνεχίζει το συνολικό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης των κρατικών επιχειρήσεων με σκοπό την επίτευξη βιώσιμης λειτουργικής ισορροπίας. Η κυβέρνηση της Πορτογαλίας συνεχίζει τις ιδιωτικοποιήσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί·
ιδ)
η Πορτογαλία υποβάλλει έκθεση με τους ακόλουθους στόχους:
i)
να εντοπισθούν οι επικαλύψεις υπηρεσιών και δικαιοδοσιών και άλλες πηγές αδυναμιών μεταξύ των κεντρικών και τοπικών επιπέδων διακυβέρνησης, και
ii)
να αναδιοργανωθεί το δίκτυο αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων, κυρίως μέσω του δικτύου “Lojas do Cidadão” (κέντρο ενιαίας εξυπηρέτησης διοίκησης και δημοσίων υπηρεσιών) και μέσω άλλων προσεγγίσεων, συμπεριλαμβάνοντας πιο αποδοτικές γεωγραφικές περιοχές και εντατικοποιώντας τη χρήση των επιμερισμένων υπηρεσιών και της ψηφιακής διακυβέρνησης·
ιε)
η Πορτογαλία διασφαλίζει την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης συνεχίζοντας την ορθολογική χρήση των υπηρεσιών και τον έλεγχο των δαπανών, μειώνοντας τις δημόσιες δαπάνες για τα φάρμακα και εξαλείφοντας τις ληξιπρόθεσμες οφειλές·
ιστ)
η Πορτογαλία συνεχίζει την αναδιοργάνωση και τον εξορθολογισμό του νοσοκομειακού δικτύου μέσω της εξειδίκευσης, της συγκέντρωσης και της σύμπτυξης των νοσοκομειακών υπηρεσιών, της κοινής διαχείρισης και της κοινής λειτουργίας νοσοκομείων, και διασφαλίζει την εφαρμογή του πολυετούς σχεδίου δράσης για την αναδιοργάνωση των νοσοκομείων·
ιζ)
μετά την έγκριση των τροποποιήσεων του νόμου 6/2006 περί νέων μισθώσεων αστικών ακινήτων και του νομοθετικού διατάγματος που απλουστεύει τη διοικητική διαδικασία για τις ανακαινίσεις, η Πορτογαλία πραγματοποιεί διεξοδική επανεξέταση της λειτουργίας της στεγαστικής αγοράς·
ιη)
σεβόμενη την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της 20ής Σεπτεμβρίου 2013, η Πορτογαλία καταρτίζει και θέτει σε εφαρμογή εναλλακτικές επιλογές για τη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας με παρόμοιες συνέπειες·
ιθ)
η Πορτογαλία προωθεί μισθολογικές εξελίξεις που συνάδουν με τους στόχους της ενίσχυσης της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, με σκοπό τη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οποιαδήποτε αύξηση των κατώτατων μισθών πραγματοποιείται μόνον αν δικαιολογείται από την πορεία της οικονομίας και τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας·
κ)
η Πορτογαλία συνεχίζει τις προσπάθειες για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των ενεργών πολιτικών που εφαρμόζει στην αγορά εργασίας με βάση τα αποτελέσματα της έκθεσης αξιολόγησης και του σχεδίου δράσης για τη βελτίωση της λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης·
κα)
η Πορτογαλία συνεχίζει να εφαρμόζει τα μέτρα που καθορίζονται στα σχέδια δράσης της για τη βελτίωση της ποιότητας της δευτεροβάθμιας και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης· συγκεκριμένα, η κυβέρνηση υποβάλλει σχέδια που καθιστούν πιο αποτελεσματικό το πλαίσιο χρηματοδότησης των σχολείων, ενώ ιδρύονται επαγγελματικές σχολές αναφοράς·
κβ)
η Πορτογαλία ολοκληρώνει την έγκριση των εκκρεμών τομεακών τροποποιήσεων που είναι αναγκαίες για την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*)·
κγ)
η Πορτογαλία βελτιώνει το επιχειρηματικό περιβάλλον με την ολοκλήρωση των εκκρεμών μεταρρυθμίσεων για τη μείωση του διοικητικού φόρτου (πλήρως λειτουργικό κέντρο ενιαίας εξυπηρέτησης, που προβλέπεται στην οδηγία 2006/123/ΕΚ, και σχέδια έργων χωρίς έγκριση) και με τη σύγκλιση των χαρακτηριστικών των ρυθμιζόμενων επαγγελμάτων στις σχετικές οδηγίες της ΕΕ και με την περαιτέρω απλούστευση των υφιστάμενων διαδικασιών έκδοσης αδειών, των κανονισμών και άλλων διοικητικών επιβαρύνσεων στην οικονομία, που αποτελούν μείζον εμπόδιο στην ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων·
κδ)
η Πορτογαλία ολοκληρώνει τη μεταρρύθμιση του συστήματος διακυβέρνησης των λιμένων, συμπεριλαμβανομένης της επανεξέτασης των παραχωρήσεων λειτουργίας λιμένων·
κε)
η Πορτογαλία εφαρμόζει τα μέτρα για την ενίσχυση της λειτουργίας του συστήματος μεταφορών·
κστ)
η Πορτογαλία συνεχίζει τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της δέσμης μέτρων της ΕΕ για τους σιδηροδρόμους·
κζ)
η Πορτογαλία θέτει σε εφαρμογή το σχέδιο δημιουργίας ανεξάρτητης εταιρείας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια·
κη)
η Πορτογαλία εφαρμόζει τα κατάλληλα μέτρα για την εξάλειψη των χρεών λόγω τιμολόγησης της ενέργειας και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του εθνικού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας·
κθ)
η κυβέρνηση υποβάλλει στο πορτογαλικό κοινοβούλιο τα τροποποιημένα καταστατικά των επαγγελματικών φορέων·
λ)
η Πορτογαλία εγκρίνει τις αντίστοιχες τροποποιήσεις των εσωτερικών κανονισμών των εθνικών ρυθμιστικών αρχών·
λα)
η Πορτογαλία συνεχίζει την εξάλειψη των φραγμών στην είσοδο στην αγορά, αμβλύνει τις υφιστάμενες απαιτήσεις για την έκδοση άδειας και μειώνει τη διοικητική επιβάρυνση στον τομέα των υπηρεσιών·
λβ)
η Πορτογαλία δημοσιεύει τριμηνιαίες εκθέσεις σχετικά με: τα ποσοστά ανάκτησης, τη διάρκεια και το κόστος των υποθέσεων αφερεγγυότητας εταιρειών, τη διάρκεια και το κόστος των φορολογικών υποθέσεων και τον συντελεστή διεκπεραίωσης των δικαστικών υποθέσεων επιβολής της νομοθεσίας·
λγ)
η Πορτογαλία εγκρίνει τους νόμους περί κατασκευών και τις λοιπές τροποποιήσεις στον κλάδο με σκοπό την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας 2006/123/ΕΚ·
λδ)
η Πορτογαλία αξιολογεί τον αντίκτυπο του προαιρετικού καθεστώτος ταμειακής λογιστικής ΦΠΑ·
λε)
η Πορτογαλία προβαίνει σε απογραφή και ανάλυση του κόστους των κανονιστικών διατάξεων που είναι πιθανό να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στην οικονομική δραστηριότητα.
9. Με σκοπό την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η Πορτογαλία έχει ως στόχο να διατηρήσει ικανοποιητικό επίπεδο κεφαλαίων στον τραπεζικό τομέα της και να διασφαλίσει ομαλή διαδικασία απομόχλευσης σε συμμόρφωση με τις προθεσμίες που καθορίζονται στο μνημόνιο συνεννόησης. Εν προκειμένω, η Πορτογαλία εφαρμόζει στον πορτογαλικό τραπεζικό τομέα τη στρατηγική που συμφωνήθηκε με την Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, με σκοπό τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Συγκεκριμένα, η Πορτογαλία:
α)
παρακολουθεί τη μετάβαση των τραπεζών στους νέους κεφαλαιακούς κανόνες, όπως αυτοί καθορίζονται στη δέσμη της οδηγίας IV περί κεφαλαιακών απαιτήσεων (CRD IV), και εξασφαλίζει ότι τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας παραμένουν σε αναλογία με το δύσκολο επιχειρησιακό περιβάλλον·
β)
συμβουλεύει τις τράπεζες να ενισχύουν τα αποθέματα εξασφαλίσεών τους σε βιώσιμη βάση·
γ)
εξακολουθεί να δεσμεύεται για την παροχή περαιτέρω στήριξης, εάν απαιτείται, στο τραπεζικό σύστημα, ενθαρρύνοντας τις τράπεζες να αναζητούν λύσεις από τον ιδιωτικό τομέα, ενώ οι πόροι του μηχανισμού στήριξης της φερεγγυότητας των τραπεζών (BSSF) είναι διαθέσιμοι σύμφωνα με τους πρόσφατα τροποποιηθέντες κανόνες της Ένωσης περί κρατικών ενισχύσεων για την περαιτέρω στήριξη των βιώσιμων τραπεζών, βάσει αυστηρών προϋποθέσεων·
δ)
εξασφαλίζει ισόρροπη και ομαλή απομόχλευση του τραπεζικού τομέα, η οποία εξακολουθεί να έχει καθοριστική σημασία για την εξάλειψη των ανισορροπιών της χρηματοδότησης σε μόνιμη βάση και τη μείωση της εξάρτησης από χρηματοδότηση προερχόμενη από το Ευρωσύστημα στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Τα σχέδια χρηματοδότησης και κεφαλαιοποίησης των τραπεζών επανεξετάζονται κάθε τρίμηνο·
ε)
εξακολουθεί να ενισχύει την εποπτική οργάνωση της BdP (Banco de Portugal), να βελτιστοποιεί τις εποπτικές διαδικασίες της και να αναπτύσσει και να εφαρμόζει νέες εποπτικές μεθόδους και εργαλεία. Η BdP θα αναθεωρήσει τα πρότυπα που ισχύουν για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια με σκοπό την επίτευξη σύγκλισης με τα κριτήρια που περιέχονται στο σχετικό τεχνικό πρότυπο της ΕΑΤ σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχει οριστεί σε επίπεδο Ένωσης·
στ)
συνεχίζει να παρακολουθεί σε τριμηνιαία βάση τις πιθανές κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών με μελλοντοστραφή προσέγγιση υπό συνθήκες πίεσης, μεταξύ άλλων εντάσσοντας στη διαδικασία διασφάλισης ποιότητας το νέο πλαίσιο προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων από την κορυφή προς τη βάση, το οποίο καθιστά δυνατή την επανεξέταση των βασικών παραγόντων επίτευξης αποτελεσμάτων·
ζ)
συνεχίζει τον εξορθολογισμό του κρατικού ομίλου CGD (Caixa Geral de Depósitos)·
η)
προβαίνει σε εξωτερική ανάθεση της διαχείρισης των πιστώσεων της BPN (Banco Português de Negócios), που κατέχει επί του παρόντος η Parvalorem, στις επιχειρήσεις που έχουν επιλεγεί μέσω της διαδικασίας υποβολής προσφορών, με εντολή για σταδιακή ανάκτηση των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων, και μεριμνά για την έγκαιρη διάθεση των θυγατρικών και των περιουσιακών στοιχείων στους άλλους δύο κρατικούς φορείς ειδικού σκοπού·
θ)
αναλύει τα σχέδια ανάκαμψης των τραπεζών και εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές για το σύστημα για τα σχέδια ανάκαμψης, σύμφωνα με τα σχετικά τεχνικά πρότυπα ή σχέδια τεχνικών προτύπων της ΕΑΤ και την επικείμενη οδηγία της Ένωσης για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των πιστωτικών ιδρυμάτων και καταρτίζει σχέδια εξυγίανσης με βάση τις εκθέσεις που υποβάλλουν οι τράπεζες·
ι)
οριστικοποιεί την εφαρμογή του πλαισίου εξωδικαστικής αναδιάρθρωσης του χρέους των νοικοκυριών από τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και εξομαλύνει την εφαρμογή του πλαισίου αναδιάρθρωσης των χρεών των εταιρειών·
ια)
συντάσσει τριμηνιαίες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των νέων μέσων αναδιάρθρωσης· με βάση την έρευνα που διεξήχθη πρόσφατα, διερευνά εναλλακτικές λύσεις ώστε να αυξηθεί η επιτυχής ανάκαμψη εταιρειών που ακολουθούν την PER (διαδικασία ειδικής αναζωογόνησης για εταιρείες που αντιμετωπίζουν σοβαρό οικονομικό κίνδυνο) και το SIREVE (σύστημα ανάκαμψης εταιρειών με εξωδικαστικές συμφωνίες για τις εταιρείες που βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική κατάσταση ή επικείμενη ή πραγματική πτώχευση)·
ιβ)
συνεχίζει την παρακολούθηση του υψηλού χρέους του τομέα των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών μέσων τριμηνιαίων εκθέσεων, και την εφαρμογή του νέου πλαισίου αναδιάρθρωσης του χρέους προκειμένου να διασφαλισθεί ότι λειτουργεί όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά·
ιγ)
με βάση τις σχετικές κατατεθείσες προτάσεις, ενθαρρύνει τη διαφοροποίηση των εναλλακτικών επιλογών χρηματοδότησης για τον τομέα των επιχειρήσεων· αναπτύσσει και εφαρμόζει λύσεις που παρέχουν εναλλακτικές επιλογές χρηματοδότησης αντί των παραδοσιακών τραπεζικών πιστώσεων για τον τομέα των επιχειρήσεων, μέσω φάσματος μέτρων με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασής τους στις αγορές κεφαλαίων·
ιδ)
βελτιώνει τις επιδόσεις και τη διαχείριση των υφιστάμενων πιστωτικών γραμμών που χρηματοδοτούνται από το κράτος με βάση τα αποτελέσματα του πρόσφατου εξωτερικού ελέγχου· θέτει σε εφαρμογή τον πρόσφατα αναθεωρημένο χάρτη πορείας για τη βελτίωση της διαχείρισης του εθνικού συστήματος εγγυήσεων και για την εξασφάλιση μεγαλύτερης αποδοτικότητας των εν λόγω συστημάτων με παράλληλη ελαχιστοποίηση των κινδύνων για το κράτος·
ιε)
συστήνει οργανισμό χρηματοδότησης της ανάπτυξης που θα στοχεύει στον εξορθολογισμό και την κεντρική διαχείριση του επιστρεπτέου μέρους των χρηματοδοτικών μέσων που παρέχονται μέσω των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020. Ο εν λόγω οργανισμός δεν δέχεται καταθέσεις ή άλλα επιστρεπτέα κεφάλαια από το κοινό ούτε προβαίνει σε άμεσο δανεισμό.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της κοινοποίησής της.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Πορτογαλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 18 Φεβρουαρίου 2014.