РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 515/2014 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 16 април 2014 година
за създаване на инструмента за финансово подпомагане за външните граници и визите като част от фонд „Вътрешна сигурност“ и за отмяна на Решение № 574/2007/ЕО
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 77, параграф 2 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
Целта на Съюза да осигури високо равнище на сигурност в рамките на пространство на свобода, сигурност и правосъдие съгласно член 67, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) следва да бъде постигната, наред с другото, посредством съвместни мерки относно преминаването на лицата през вътрешните граници и граничен контрол на външните граници и чрез общата визова политика като част от конвергентна многослойна система, която би позволила обмен на данни и пълно познаване на ситуацията и има за цел улесняване на законното пътуване и справяне с незаконната имиграция.
(2)
Съюзът се нуждае от по-съгласуван подход към вътрешните и външните аспекти на управлението на миграцията и вътрешната сигурност и следва да установи връзка между борбата срещу незаконната имиграция и подобряването на сигурността на външните граници на Съюза и по-добро сътрудничество и диалог с трети държави за целите на справянето с незаконната имиграция и насърчаване на законната миграция.
(3)
Необходимо е да се разработи интегриран подход към въпросите, поставени от миграционния натиск и заявленията за убежище, както и за управлението на външните граници на Съюза, и да се предвидят достатъчен бюджет и адекватни ресурси за справяне с извънредни ситуации, в дух на зачитане на правата на човека и солидарност между всички държави членки, като същевременно не се пренебрегват националните отговорности и се осигурява ясно разделение на задачите.
(4)
Стратегията за вътрешна сигурност на Европейския съюз („Стратегията за вътрешна сигурност“), приета от Съвета през февруари 2010 г., представлява обща програма за справяне с тези общи предизвикателства в областта на сигурността. Съобщението на Комисията от ноември 2010 г., озаглавено „Стратегията за вътрешна сигурност на ЕС в действие“ превръща принципите и насоките на Стратегията в конкретни действия, като определя пет стратегически цели: разбиване на международните престъпни мрежи, предотвратяване на тероризма и мерки срещу радикализацията и набирането на терористи, повишаване на нивото на сигурност за гражданите и предприятията в кибернетичното пространството, укрепване на сигурността чрез управление на границите и подобряване на устойчивостта на Европа спрямо кризи и бедствия.
(5)
Съгласно Стратегията за вътрешна сигурност свободата, сигурността и правосъдието са цели, които следва да бъдат преследвани успоредно, и с оглед постигане на свобода и правосъдие, целта за сигурност следва винаги да бъде преследвана в съответствие с принципите на Договорите, принципите на правовата държава и задълженията на Съюза в областта на основните права.
(6)
Ключови принципи, ръководещи изпълнението на Стратегията за вътрешна сигурност, следва да бъдат солидарността между държавите членки, яснотата относно разпределението на задачите, зачитането на основните свободи и правата на човека и принципите на правовата държава, надлежното отчитане на глобалната перспектива и връзката с външната сигурност, както и последователността и съгласуваността с целите на външната политика на Съюза, както са установени в член 21 от Договора за Европейския съюз (ДЕС).
(7)
За да се насърчи изпълнението на Стратегията за вътрешна сигурност и да се гарантира, че тя функционира реално, на държавите членки е необходимо да се осигури подходящо финансово подпомагане от страна на Съюза, като се създаде фонд „Вътрешна сигурност“ („Фондът“).
(8)
Поради правните особености, приложими към дял V от ДФЕС, правно не е възможно Фондът да се създаде като един финансов инструмент. Следователно Фондът следва да се създаде като цялостна рамка за финансово подпомагане от Съюза в областта на вътрешната сигурност, която обхваща инструмента за финансово подпомагане за външните граници и визите („Инструментът“), създаден с настоящия регламент, както и инструментът за финансово подпомагане на полицейското сътрудничество, предотвратяването и борбата с престъпността и управлението на кризи, създаден с Регламент (ЕС) № 513/2014 на Европейския парламент и на Съвета (4). Тази цялостна рамка следва да се допълни с Регламент (ЕС) № 514/2014 на Европейския парламент и на Съвета (5), към който настоящият регламент следва да препраща във връзка с правилата за програмиране, финансово управление, управление и контрол, уравняване на сметките, закриване на програми и докладване и оценка.
(9)
Новата двустълбова структура на финансиране в областта на вътрешните работи следва да допринесе за опростяване, рационализиране, консолидиране и прозрачност на финансирането в тази област. Следва да се търси взаимодействие, съгласуваност и допълване с други фондове и програми, включително и с оглед на отпускането на финансиране за общи цели. При все това обаче следва да се избягва припокриване между различните инструменти за финансиране.
(10)
Фондът следва да отразява необходимостта от по-голяма гъвкавост и опростяване, като същевременно зачита изискванията по отношение на предвидимостта и гарантира справедливо и прозрачно разпределение на ресурсите за постигане на общите и специфичните цели, установени в настоящия регламент.
(11)
Ефективността на мерките и качеството на разходите представляват ръководни принципи при прилагането на Фонда. Освен това фондът следва също да бъде прилаган по възможно най-ефективен и удобен начин.
(12)
Фондът следва да взема специално предвид държавите членки, които са изправени пред несъразмерни тежести от миграционни потоци поради тяхното географско положение.
(13)
Солидарността и разпределянето на отговорностите между държавите членки и Съюза са основен елемент на общата политика за управление на външните граници.
(14)
Фондът следва да бъде израз на солидарност чрез финансова помощ за тези държави членки, които прилагат изцяло разпоредбите на достиженията на правото от Шенген относно външните граници, както и за онези, които се подготвят за пълно участие в Шенген, и следва да се използва от държавите членки в интерес на общата политика на Съюза за управлението на външните граници.
(15)
С цел да се допринесе за постигането на общата цел на Фонда, държавите членки следва да гарантират, че техните национални програми постигат специфичните цели на Инструмента и че разпределението на средствата между целите е пропорционално на предизвикателствата и потребностите и гарантира, че целите могат да бъдат изпълнени. Когато дадена национална програма не разглежда някоя от специфичните цели или разпределението е под минималните проценти за някои цели на националните програми, предвидени в настоящия регламент, засегнатата държава членка следва да представи обосновка в рамките на програмата.
(16)
За да се отчитат постиженията на Фонда, следва да се определят общи показатели по отношение на всяка специфична цел на Инструмента. Измерването на постигането на специфичните цели чрез общи показатели не прави изпълнението на дейностите, свързани с тези показатели, задължително.
(17)
Участието от страна на държава членка не следва да съвпада с участието ѝ във временен финансов инструмент на Съюза, който подпомага държавите членки бенефициери при финансирането, наред с другото, на действия по новите външни граници на Съюза, свързани с прилагането на достиженията на правото от Шенген относно границите и визите и контрола на външните граници.
(18)
Инструментът следва да се основава на процеса за изграждане на капацитет, разработен с помощта на Фонда за външните граници за периода 2007-2013 г., създаден с Решение № 574/2007ЕО на Европейския парламент и на Съвета (6), и следва да го разшири така, че да се вземат предвид новите развития.
(19)
При изпълнението на задачи по външните граници и в консулствата в съответствие с достиженията на правото от Шенген относно границите и визите, държавите членки осъществяват дейности в интерес на и от името на всички останали държави членки в Шенгенското пространство, като по този начин извършват публична услуга в полза на Съюза. Инструментът следва да участва във финансирането на оперативните разходи, свързани с граничния контрол и визовата политика, и да даде възможност на държавите членки да поддържат капацитета, който е решаващ за предоставянето на тази услуга за всички. Това подпомагане се изразява в пълно възстановяване на определени разходи, свързани с целите, преследвани с Инструмента, и следва да представлява неразделна част от националните програми.
(20)
Инструментът следва да допълва и подсилва дейностите, предприемани за развитие на оперативното сътрудничество под егидата на Европейската агенция за управление на оперативното сътрудничество по външните граници на държавите членки на Европейския съюз („Агенцията Frontex“), създадена с Регламент (ЕО) № 2007/2004 на Съвета (7), включително новите дейности, произтичащи от измененията, внесени с Регламент (ЕС) № 1168/2011 на Европейския парламент и на Съвета (8), и по този начин допълнително да подсилва солидарността между държавите членки, които осъществяват контрола по външните граници в интерес на и от името на Шенгенското пространство като цяло. Това означава, наред с другото, че при изготвянето на своите национални програми държавите членки следва да вземат предвид аналитичните инструменти и оперативните и технически насоки, разработени от агенция Frontex, както и разработените програми за обучение, а именно общите основни учебни програми за обучение на гранична охрана, включително нейните компоненти по отношение на основните права и достъпа до международна закрила. За да се развие взаимно допълване между нейната мисия и отговорностите на държавите членки за контрол и наблюдение на външните граници, както и за да се гарантира последователност и да се избегне неефективност на разходите, Комисията следва да се консултира с агенция Frontex относно проекти на национални програми, представени от държавите членки, и по-специално относно дейностите, финансирани в рамките на оперативното подпомагане,.
(21)
Инструментът следва да се прилага при пълно спазване на правата и принципите, заложени в Хартата на основните права на Европейския съюз, и в съответствие с международните задължения на Съюза и без да се засяга прилагането на специфични разпоредби относно правото на убежище и международна закрила.
(22)
Еднакъв и висококачествен контрол на външните граници е от съществено значение за укрепването на пространството на свобода, сигурност и правосъдие. В съответствие с общите стандарти на Съюза Инструментът следва да подкрепя мерки, свързани с управлението на външните граници, които да се изпълняват в съответствие с модела за четиристепен контрол на достъпа, който включва мерки в трети държави, сътрудничество със съседни държави, мерки за граничен контрол и мерки за контрол в областта на свободното движение с цел предотвратяване на незаконната имиграция и трансграничната престъпност в рамките на Шенгенското пространство.
(23)
Съгласно член 3 от ДЕС Инструментът следва да подкрепя дейности, които гарантират защитата на деца, изложени на опасност от понасяне на вреди на външните граници. По-специално при прилагането на действия по отношение на идентифицирането, на предоставянето на непосредствена помощ и препращането към служби за защита, държавите членки, когато е възможно, следва да обръщат особено внимание на уязвимите лица, особено на деца и непридружени малолетни и непълнолетни лица.
(24)
За да гарантира еднакъв и висококачествен контрол на външните граници и да се улесни законното преминаване през тях в рамките на Стратегията за вътрешната сигурност, Инструментът следва да допринася за изграждането на обща европейска система за интегрирано управление на границите. Тази система включва всички мерки, свързани с политиката, правото, системното сътрудничество, разпределението на тежестта, оценка на положението и изменящите се обстоятелства по отношение на местата, през които незаконните емигранти преминават границите, персонала, оборудването и технологиите, предприети на различни нива от компетентните органи на държавите членки, които действат в сътрудничество с агенция Frontex, с трети държави и, когато е необходимо, с други участници, по-специално Европол и Агенцията за оперативното управление на широкомащабни информационни системи, като се използват, наред с другото, четиристепенният модел за сигурност на границите и интегрираният анализ на риска на Съюза.
(25)
В съответствие с Протокол № 5 към Акта за присъединяване от 2003 г. за транзитното преминаване на хора по суша между Калининградска област и други части на Руската федерация, Инструментът следва да понесе всички допълнителни разходи, които са настъпили при изпълняването на специфичните разпоредби на достиженията на правото на Съюза, отнасящи се до такова транзитно преминаване, а именно Регламент (ЕО) № 693/2003 на Съвета (9) и Регламент (ЕО) № 694/2003 на Съвета (10). При все това, необходимостта от продължаване на финансовото подпомагане във връзка с несъбираните такси следва да зависи от действащия визов режим между Съюза и Руската федерация.
(26)
Инструментът следва да предвижда подпомагане на националните мерки и сътрудничеството между държавите членки в областта на визовата политика и други предгранични дейности, извършвани в етап, предшестващ контрола на външните граници, и следва да използва в пълна степен Визовата информационна система (ВИС). Ефикасното управление на дейностите, организирани от службите на държавите членки в трети държави, е в интерес на общата визова политика като част от многопластова система, целяща улесняване на законното пътуване и справяне с незаконната имиграция в Съюза, и представлява неразделна част от общата система за интегрирано управление на границите.
(27)
Освен това, Инструментът следва да подпомага мерки на територията на държавите от Шенген, предприемани като част от разработването на обща система за интегрирано управление на границите, която да укрепи цялостното функциониране на Шенгенското пространство.
(28)
Инструментът следва да подпомага и разработването от страна на Съюза на информационни системи, основани на съществуващи и/или нови информационни системи, които да предоставят на държавите членки средства за по-ефикасно управление на движението на граждани на трети държави през границите и за гарантиране на по-добро идентифициране и проверка на пътниците, като по този начин се улеснява пътуването и се повишава сигурността на границите. За тази цел следва да се създаде програма, в съответствие със Стратегията за управление на информацията за вътрешната сигурност на ЕС, с цел да покрива разходите за разработването както на централните, така и на националните компоненти на такива системи, като осигурява техническа съгласуваност, оперативна съвместимост с други информационни системи на Съюза, икономии и плавно привеждане в действие в държавите членки. Тези информационни системи следва да бъдат съобразени с основните права, включително със защитата на личните данни.
(29)
Държавите членки следва да отделят необходимото финансиране за Европейската система за наблюдение на границите (Eurosur), създадена с Регламент (ЕС) № 1052/2013 на Европейския парламент и на Съвета (11), с цел да се гарантира правилното функциониране на тази система.
(30)
За да се реагира незабавно на непредвиден миграционен натиск и рискове за граничната сигурност, следва да съществува възможност за предоставяне на спешна помощ в съответствие с рамката, очертана с Регламент (ЕС) № 514 /2014.
(31)
Освен това, в интерес на засилената солидарност в Шенгенското пространство като цяло, когато бъдат установени слабости или възможни рискове, по-специално след извършена оценка по Шенген, съответната държава членка следва да предприема подходящи действия по въпроса, като използва средствата по своята национална програма по приоритети, когато е приложимо, допълвайки мерките за спешна помощ.
(32)
За да се засилят солидарността и разпределението на отговорностите държавите членки следва да бъдат насърчавани да използват част от наличните средства по националните си програми за специфични приоритети, определени от Съюза, като например закупуване на техническо оборудване, необходимо на агенция Frontex, и развитие на консулското сътрудничество в интерес на Съюза. Необходимо е да се увеличи максимално въздействието на финансирането от Съюза чрез мобилизиране, обединяване и привличане на публични и частни финансови ресурси. Следва да се гарантират най-голяма прозрачност, отчетност и демократичен контрол на иновативните финансови инструменти и механизми с участието на бюджета на Съюза.
(33)
За да се гарантира прилагането на достиженията на правото от Шенген в цялото Шенгенско пространство, по Инструмента следва да се подпомага и прилагането на Регламент (ЕС) № 1053/2013 на Съвета (12), тъй като той е средство от особено значение за улесняване на изпълнението на политиките на Съюза в пространството на свобода, сигурност и правосъдие чрез осигуряване на високо равнище на защита на външните граници и липсата на граничен контрол в рамките на Шенгенското пространство.
(34)
Като се има предвид опитът, придобит с Фонда за външните граници, и разработването на ШИС II и ВИС, се смята за целесъобразно да бъде предвидена възможност за известна гъвкавост по отношение на евентуални трансфери на ресурси между различните средства за изпълнение на целите, преследвани с Инструмента, без да се накърнява принципът за гарантиране от самото начало на критична маса и на финансова стабилност за програмите и на оперативното подпомагане за държавите членки и без да се засяга контролът от страна на Европейския парламент и на Съвета.
(35)
В същия дух, обхватът на действията и таванът на средствата, които остават на разположение на Съюза („действия на Съюза“), следва да бъдат увеличени, за да се повиши капацитета на Съюза за провеждане през дадена бюджетна година на многобройни дейности за управлението на външните граници и общата визова политика в интерес на Съюза като цяло, когато и доколкото има необходимост. Такива действия на Съюза включват проучвания и пилотни проекти за по-нататъшно развитие на политиката за управлението на външните граници и общата визова политика и нейното прилагане, обучението на гранични служители за защитата на правата на човека, мерки или договорености в трети държави за справяне с миграционния натиск от тези държави в интерес на оптимално управление на миграционните потоци към Съюза и ефикасна организация на свързаните с това задачи по външните граници и в консулствата.
(36)
Подпомаганите чрез Инструмента мерки в трети държави или във връзка с трети държави следва да се предприемат във взаимодействие и съгласувано с други действия извън Съюза, подпомагани чрез географските и тематичните инструменти на Съюза за външно подпомагане. По-специално, при изпълнението на такива действия следва да се търси пълна съгласуваност с принципите и общите цели на външната дейност и външната политика на Съюза по отношение на съответната държава или регион. Те не трябва да имат за цел подпомагането на действия, които са пряко насочени към развитие, и следва да допълват финансовата помощ, предоставяна по линия на инструментите за външна помощ, когато това е целесъобразно. Ще се търси също така съгласуваност с хуманитарната политика на Съюза, особено по отношение на прилагането на спешни мерки.
(37)
Финансирането от бюджета на Съюза следва да се съсредоточи върху дейности, при които интервенциите на Съюза могат да придадат допълнителна стойност в сравнение със самостоятелни действия на държавите членки. Тъй като Съюзът е в по-добра позиция от държавите членки от гледна точка на осигуряването на рамка за изразяване на солидарността на Съюза в областта на граничния контрол, визовата политика и управлението на миграционните потоци, както и на осигуряването на платформа за разработването на общи информационни системи в подкрепа на тези политики, предоставяното съгласно настоящия регламент финансово подпомагане ще допринася по-специално за укрепване на националния капацитет и капацитета на Съюза в тези области.
(38)
В настоящия регламент следва да се уреди разпределянето на основните суми между държавите членки. Основната сума за всяка държава членка следва да се изчислява въз основа на средствата, отпуснати от Фонда за външните граници за всяка държава членка в периода от 2010 до 2012 г., и като се раздели получената стойност на общия размер на бюджетните кредити, налични за споделено управление за тези три години. Изчисленията са направени в съответствие с критериите за разпределяне, установени в Решение № 574/2007/ЕО.
(39)
Комисията следва да наблюдава прилагането на Инструмента в съответствие с приложимите разпоредби на Регламент (ЕС) № 514/2014 с помощта на ключови показатели за оценка на резултатите и въздействието. Показателите, включващи съответни основни параметри, следва да предоставят минималната основа за оценяване на степента, в която са постигнати целите на Инструмента.
(40)
С цел допълване или изменение на разпоредбите на настоящия регламент относно определянето на специфичните действия по националните програми, на Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от ДФЕС. От особена важност е по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации, включително на експертно равнище. При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и на Съвета.
(41)
При прилагането на настоящия регламент, включително при подготовката на делегираните актове, Комисията следва да се консултира с експерти от всички държави членки.
(42)
За да се гарантира еднакво, ефикасно и своевременно прилагане на разпоредбите относно оперативното подпомагане, предвидени в настоящия регламент, на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета (13).
(43)
Доколкото целта на настоящия регламент, а именно да предвиди разпоредби относно солидарността и разпределянето на отговорностите между държавите членки и Съюза при управлението на външните граници и визовата политика, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите членки, а може да бъде по-добре постигната на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от ДЕС. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигане на тази цел.
(44)
Решение № 574/2007/ЕО следва да бъде отменено, като се спазват преходните разпоредби, предвидени в настоящия регламент.
(45)
По отношение на Исландия и Норвегия настоящият регламент представлява развитие на достиженията на правото от Шенген по смисъла на Споразумението, сключено от Съвета на Европейския съюз, от една страна, и Република Исландия и Кралство Норвегия, от друга страна, за асоциирането на последните в процеса на изпълнение, прилагане и развитие на достиженията на правото от Шенген (14), които попадат в областите, посочени в член 1, букви А и Б от Решение 1999/437/ЕО на Съвета (15).
(46)
По отношение на Швейцария настоящият регламент представлява развитие на разпоредбите на достиженията на правото от Шенген по смисъла на Споразумението между Европейския съюз, Европейската общност и Конфедерация Швейцария относно асоциирането на Конфедерация Швейцария към изпълнението, прилагането и развитието на достиженията на правото от Шенген (16), които попадат в областта, посочена в член 1, букви А и Б от Решение 1999/437/ЕО, във връзка с член 3 от Решение 2008/146/ЕО на Съвета (17).
(47)
По отношение на Лихтенщайн настоящият регламент представлява развитие на разпоредбите на достиженията на правото от Шенген по смисъла на Протокола между Европейския съюз, Европейската общност, Конфедерация Швейцария и Княжество Лихтенщайн относно присъединяването на Княжество Лихтенщайн към Споразумението между Европейския съюз, Европейската общност и Конфедерация Швейцария относно асоциирането на Конфедерация Швейцария към изпълнението, прилагането и развитието на достиженията на правото от Шенген (18), които попадат в областта, посочена в член 1, букви А и Б от Решение 1999/437/ЕО, във връзка с член 3 от Решение 2011/350/ЕС на Съвета (19).
(48)
В съответствие с членове 1 и 2 от Протокол № 22 относно позицията на Дания, приложен към ДЕС и ДФЕС, Дания не участва в приемането на настоящия регламент и не е обвързана от него, нито от неговото прилагане. Доколкото настоящият регламент представлява развитие на достиженията на правото от Шенген, в срок от шест месеца след вземането на решение от Съвета относно настоящия регламент Дания взема решение, в съответствие с член 4 от посочения протокол, дали да го въведе в националното си право.
(49)
Настоящият регламент представлява развитие на разпоредбите на достиженията на правото от Шенген, в които Обединеното кралство не участва в съответствие с Решение 2000/365/ЕО на Съвета (20); следователно Обединеното кралство не участва в неговото приемане и не е обвързано от него, нито от неговото прилагане.
(50)
Настоящият регламент представлява развитие на разпоредбите на достиженията на правото от Шенген, в които Ирландия не участва в съответствие с Решение 2002/192/ЕО на Съвета (21); следователно Ирландия не участва в неговото приемане и не е обвързана от него, нито от неговото прилагане.
(51)
Целесъобразно е срокът на прилагане на настоящия регламент да бъде съгласуват с този на Регламент (ЕС, Евратом) № 1311/2013 на Съвета (22). За тази цел настоящият регламент следва да се прилага от 1 януари 2014 г.,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ГЛАВА I
ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ
Член 1
Цел и приложно поле
1. С настоящия регламент се създава инструмент за финансово подпомагане за управлението на външните граници и общата визова политика („Инструментът“) като част от фонд „Вътрешна сигурност“ („Фондът“).
Заедно с Регламент (ЕС) 513/2014 с настоящия регламент се създава Фондът за периода от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г.
2. С настоящия регламент се определят:
а)
целите на финансовото подпомагане и допустимите действия;
б)
общата рамка за изпълнението на допустимите действия;
в)
средствата, които се отпускат по Инструмента от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г., и тяхното разпределение;
г)
приложното поле и целта на различните специфични способи, чрез които се финансират разходите за управлението на външните граници и общата визова политика.
3. С настоящия регламент се предвижда прилагането на правилата, установени с Регламент (ЕС) № 514/2014.
Член 2
Определения
За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
а)
„външни граници“ означава сухопътните граници на държавите членки, включително по реки и езера, морските граници, както и летищата, речните, морските и езерните пристанища на държавите членки, за които се прилагат разпоредбите на правото на Съюза относно пресичането на външните граници, независимо дали границите са временни или не;
б)
„общи стандарти на Съюза“ означава прилагането на оперативни мерки по общ и последователен начин, за да бъде постигнато високо и еднакво равнище на сигурност в областта на граничния контрол и визите в съответствие с Регламент (ЕО) № 562/2006 на Европейския парламент и на Съвета (23), Регламент (ЕО) № 810/2009 на Европейския парламент и на Съвета (24), Регламент (ЕО) № 767/2008 на Европейския парламент и на Съвета (25), Регламент (ЕО) № 2007/2004, Регламент (ЕО) № 1931/2006 на Европейския парламент и на Съвета (26), Шенгенския каталог относно контрола на външните граници, Практическия наръчник за граничната охрана, Наръчника относно визите, Практическото ръководство за прилагане и управление на Eurosur и всички други регламенти и насоки относно граничния контрол и визите, които следва да бъдат приети на равнището на Съюза;
в)
„временни външни граници“ означава:
i)
общата граница между държава членка, която прилага изцяло достиженията на правото от Шенген, и държава членка, която съгласно Акта за присъединяването ѝ е задължена да прилага изцяло достиженията на правото от Шенген, но по отношение на която съответното решение на Съвета, с което ѝ се разрешава да прилага изцяло посочените достижения на правото, не е влязло в сила;
ii)
общата граница между две държави членки, които съгласно съответните им актове за присъединяване са задължени да прилагат изцяло достиженията на правото от Шенген, но по отношение на които съответното решение на Съвета, с което им се разрешава да прилагат изцяло посочените достижения на правото, все още не е влязло в сила;
г)
„гранично-пропускателен пункт“ означава всеки пропускателен пункт, който е разрешен от компетентните органи за преминаване на външните граници, за който е изпратена нотификация в съответствие с член 34, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 562/2006;
д)
„механизъм за оценка и наблюдение на Шенген“ означава проверката на правилното прилагане на достиженията на правото от Шенген, както е предвидено в Регламент (ЕС) № 1053/2013;
е)
„извънредна ситуация“ означава ситуация, произтичаща от неотложен и извънреден натиск, при която голям или несъразмерен брой граждани на трети държави преминават или се очаква да преминат външните граници на една или повече държави членки, или всяка друга надлежно обоснована спешна ситуация, изискваща неотложни действия на външните граници;
ж)
„участък от външна граница“ означава цялата или част от външната сухоземна или морска граница на дадена държава членка, както тя е определена от националното право или от националния координационен център или друг отговорен национален орган за целите на прилагането на Регламент (ЕС) № 1052/2013 г.
Член 3
Цели
1. Общата цел на Инструмента е да допринесе за осигуряването на високо равнище на сигурност в Съюза, като същевременно се улеснява законното пътуване чрез еднакво и високо равнище на контрол на външните граници и ефективно обработване на шенгенски визи в съответствие с ангажимента на Съюза във връзка с основните свободи и правата на човека.
2. В рамките на общата цел, посочена в параграф 1, Инструментът допринася - в съответствие с приоритетите, определени в съответните стратегии, програми, оценки на заплахите и оценки на рисковете на Съюза - за постигането на следните специфични цели:
а)
подпомагане на обща визова политика с цел улесняване на законното пътуване, предоставяне на висококачествено обслужване на кандидатите за виза, осигуряване на равно третиране на гражданите на трети държави и справяне с незаконната имиграция;
б)
подпомагане на интегрираното управление на границите, включително насърчаване на допълнителна хармонизация на мерките, свързани с управлението на границите, в съответствие с общите стандарти на Съюза и чрез обмен на информация между държавите членки и между държавите членки и агенцията Frontex, за да се осигури, от една страна, еднаква и висока степен на контрол и защита на външните граници, включително чрез справяне с незаконната имиграция, и, от друга страна, безпроблемно преминаване на външните граници в съответствие с достиженията на правото от Шенген, като същевременно се гарантира достъп до международна закрила на лицата, които се нуждаят от такава, в съответствие с договорените от държавите членки задължения в областта на правата на човека, включително принципа на забраната за връщане.
Постигането на специфичните цели на Инструмента се оценява в съответствие с член 55, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 514/2014 чрез използване на общи показатели, посочени в приложение IV към настоящия регламент, и специфичните програмни показатели, включени в националните програми.
3. С оглед постигане на целите, посочени в параграфи 1 и 2, Инструментът допринася за постигането на следните оперативни цели:
а)
насърчаване на разработването, изпълнението и прилагането на политики с цел гарантиране на липсата на всякакъв контрол по отношение на лицата, независимо от тяхното гражданство, при преминаване на вътрешните граници, и извършване на проверки по отношение на лицата и ефикасно наблюдение на преминаването на външните граници;
б)
постепенно изграждане на интегрирана система за управление на външните граници, основана на солидарност и отговорност, по-специално посредством:
i)
засилване на системите за контрол и наблюдение на външните граници и междуведомственото сътрудничество между органите на граничната охрана, митниците, миграционните органи, органите за предоставяне на убежище и правоприлагащите органи на държавите членки по външните граници, включително в морската гранична зона;
ii)
мерки в рамките на територията, свързани с управлението на външните граници, и необходимите придружаващи мерки относно сигурността на документите, управлението на самоличността и оперативната съвместимост на придобитото техническо оборудване;
iii)
всички свързани с движението на хора мерки, които също така допринасят за предотвратяването и борбата с трансграничната престъпност по външните граници, включително трафика на хора и незаконното превеждане през границата;
в)
насърчаване на развиването и изпълнението на общата политика в областта на визите и другите разрешения за краткосрочно пребиваване, както и на различни форми на консулското сътрудничество с цел осигуряване на по-добро консулско присъствие и хармонизирани практики по визови въпроси;
г)
създаване и привеждане в действие на информационни системи, тяхната комуникационна инфраструктура и оборудване, подпомагащи общата визова политика, системите за контрол и наблюдение на външните граници и спазване в пълна степен на правото в областта на защитата на личните данни;
д)
засилване на осведомеността относно ситуацията на външните граници и способностите за реагиране на държавите членки;
е)
осигуряване на ефикасното и еднакво прилагане на достиженията на правото на Съюза относно границите и визите, включително ефективното функциониране на механизма за оценка и наблюдение на Шенген;
ж)
засилване на дейностите на държавите членки, допринасящи за увеличаване на сътрудничеството между държавите членки, които провеждат дейности в трети държави, във връзка с потоците от граждани на тези държави към територията на държавите членки, включително предотвратяване и справяне с незаконната имиграция, както и на сътрудничеството с трети държави в това отношение при пълна съгласуваност с целите и принципите на външната дейност и на хуманитарната политика на Съюза.
4. Действията, финансирани по Инструмента, се прилагат при пълно спазване на основните права и човешкото достойнство. По-специално действията спазват разпоредбите на Хартата на основните права на Европейския съюз, правото на Съюза за защита на данните, Европейската конвенция за защита правата на човека и основните свободи (ЕКПЧ), принципа на справедливото третиране на гражданите на трети държави, правото на убежище и на международна закрила, принципа на забрана за връщане и международните задължения на Съюза и на държавите членки, произтичащи от международни инструменти, по които те са страна като например Женевската конвенция за статута на бежанците от 28 юли 1951 г., допълнена с Протокола от Ню Йорк от 31 януари 1967 г.
По-специално, когато е възможно, при прилагането на действия държавите членки обръщат особено внимание на идентифицирането, предоставянето на непосредствена помощ и препращането към служби за защита на уязвими лица, особено на деца и непридружени малолетни и непълнолетни лица.
5. При изпълнението на дейностите, финансирани по Инструмента, които са свързани с наблюдението на морските граници, държавите членки обръщат специално внимание на своите задължения съгласно международното морско право за предоставяне на помощ на бедстващи лица. В тази връзка оборудването и системите, подкрепени по Инструмента, могат да се използват за справяне с издирвателни и спасителни ситуации, които могат да възникнат по време на операция за наблюдение на морските граници, като по този начин се допринася за гарантиране на опазването и спасяването на живота на мигрантите.
6. Инструментът допринася и за финансирането на техническа помощ по инициатива на държавите членки и на Комисията.
Член 4
Допустими действия
1. В рамките на целите, посочени в член 3 от настоящия регламент, и с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, предвиден в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014, и в съответствие с целите на националната програма, посочена по член 9 от настоящия регламент, с Инструмента се подкрепят действия в държавите членки или действия, осъществявани от тях, и по-специално следните:
а)
инфраструктури в зоните за преминаване на граница, сгради и системи и за наблюдение между зоните за преминаване на граница и предотвратяване и справяне с неразрешеното преминаване на граници, незаконната имиграция и трансграничната престъпност, както и за гарантиране на безпрепятствен пътникопоток;
б)
оперативно оборудване, транспортни средства и комуникационни системи, необходими за ефективен и сигурен граничен контрол и откриване на хора;
в)
информационни и комуникационни системи за ефикасно управление на миграционните потоци през границите, включително инвестиции в съществуващи и бъдещи системи;
г)
инфраструктури, сгради, комуникационни и информационни системи и оперативно оборудване, необходими за обработването на заявленията за издаване на визи и за консулско сътрудничество, както и за други дейности, насочени към подобряване на качеството на обслужване на кандидати за виза;
д)
обучение за използването на оборудването и системите, посочени в букви б), в) и г), както и насърчаването на стандарти за управление на качеството и обучение на граничните служители, включително, когато е подходящо, в трети държави, по отношение на изпълнението на техните задачи, свързани с наблюдение, консултиране и контрол в съответствие с международното право в областта на правата на човека, включително на установяването на самоличността на жертвите на трафик на хора и на незаконно превеждане през границата;
е)
командироване на служители за връзка в областта на имиграцията и съветници по документи в трети държави и обмен и командироване на гранична охранители между държавите членки или между държава членка и трета държава;
ж)
проучвания, обучение, пилотни проекти и други действия за постепенно изграждане на интегрирана система за управление на външните граници, както е посочено в член 3, параграф 3, включително действия, които имат за цел да се насърчи на междуведомственото сътрудничество както в държавите членки, така и между тях, както и дейности, свързани с оперативната съвместимост и хармонизацията на системите за управление на границите;
з)
проучвания, пилотни проекти и дейности за изпълнение на препоръките, оперативни стандарти и най-добри практики, произтичащи от оперативното сътрудничество между държавите членки и агенциите на Съюза.
2. В рамките на целите, посочени в член 3 от настоящия регламент, и с оглед на резултата от диалога по въпросите на политиката, предвиден в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014, и в съответствие с целите на националната програма, посочена в член 9 от настоящия регламент, Инструментът подкрепя действия по отношение на и в трети държави, и по-специално следното:
а)
информационни системи, средства или оборудване за обмен на информация между държавите членки и трети държави;
б)
действия, свързани с оперативното сътрудничество между държавите членки и трети държави, включително съвместни операции;
в)
проекти в трети държави, насочени към подобряване на системите за наблюдение с цел гарантиране на сътрудничество с Eurosur;
г)
проучвания, семинари, работни срещи, конференции, обучение, оборудване и пилотни проекти за предоставяне ad hoc на технически и оперативни експертни познания на трети държави;
д)
проучвания, семинари, работни срещи, конференции, обучение, оборудване и пилотни проекти за изпълнение на специфични препоръки, оперативни стандарти и най-добри практики, произтичащи от оперативното сътрудничество между държавите членки и агенциите на Съюза в трети държави.
Комисията и държавите членки съвместно с Европейската служба за външна дейност осигуряват координацията по отношение на действия в и по отношение на трети държави, както е предвидено в член 3, параграф 5 от Регламент (ЕС) № 514/2014.
3. Действията, посочени в параграф 1, буква а), не са допустими на временните външни граници.
4. Не са допустими действия, свързани с временното повторно въвеждане при изключителни обстоятелства на граничен контрол на вътрешни граници съгласно Кодекса на шенгенските граници.
5. Действията, изключителната цел или ефект на които е контролът на стоки, не са допустими.
ГЛАВА II
ФИНАНСОВА РАМКА И РАМКА ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ
Член 5
Общи средства и изпълнение
1. Общите средства за изпълнението на Инструмента се определят на 2 760 милиона евро по текущи цени.
2. Годишните бюджетни кредити се разрешават от Европейския парламент и от Съвета в рамките на многогодишната финансова рамка.
3. Общите средства се привеждат в действие чрез следните способи:
а)
национални програми в съответствие с член 9 и член 12;
б)
оперативно подпомагане в рамките на националните програми и при условията, предвидени в член 10;
в)
специалната транзитна схема в съответствие с член 11;
г)
действия на Съюза в съответствие с член 13;
д)
спешно подпомагане в съответствие с член 14;
е)
изпълнението на програма за създаване на информационни системи за управлението на миграционните потоци през външните граници съгласно условията, предвидени в член 15;
ж)
техническа помощ, в съответствие с член 16.
4. Отпуснатият по Инструмента бюджет за действия на Съюза, посочени в член 13 от настоящия регламент, за спешното подпомагане, посочено в член 14 от настоящия регламент, и за техническата помощ, посочена в член 16, параграф 1 от настоящия регламент, се изпълнява при пряко управление в съответствие с член 58, параграф 1, буква а) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 на Европейския парламент и на Съвета (27), а по целесъобразност при непряко управление в съответствие с член 58, параграф 1, буква в) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
Бюджетът, отпускан за националните програми, посочени в член 9, за оперативното подпомагане, посочено в член 10, и за функционирането на специалната транзитна схема, посочена в член 11, се изпълнява при споделено управление в съответствие с член 58, параграф 1, буква б) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
Бюджетът, отпускан за държавите, асоциирани в процеса на изпълнение, прилагане и развитие на достиженията на правото от Шенген, посочени в параграф 7 от настоящия член, се изпълнява при непряко управление в съответствие с член 58, параграф 1, буква в), подточка i) от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012.
Методът(ите) за изпълнение на бюджета за програмата за разработване на информационни системи въз основа на съществуващи и/или нови информационни системи се определя(т) в подходящи законодателни актове на Съюза в зависимост от тяхното приемане.
5. Общите средства се използват, както следва:
а)
1 551 милиона евро за националните програми на държавите членки;
б)
791 милиона евро за разработване на информационни системи въз основа на съществуващи и/или нови информационни системи за управление на миграционните потоци през външните граници, в зависимост от приемането на съответните законодателни актове на Съюза;
В случай че посочената сума не бъде отпусната или не бъде изразходвана, чрез делегиран акт в съответствие с член 17, Комисията я преразпределя за едно или повече от действията, посочени в член 6, параграф 1, букви б) и в) и буква г) от настоящия параграф. Този делегиран акт включва оценка на развитието на съответните информационни системи, включително изпълнението на бюджета и очаквания размер на неизразходваните средства. Това преразпределение може да се извърши след приемането на съответните законодателни актове или при средносрочния преглед, посочен в член 8.
в)
154 милиона евро за специалната транзитна схема;
г)
264 милиона евро за действия на Съюза, спешно подпомагане и техническа помощ по инициатива на Комисията, от които поне 30 % се използват за действия на Съюза.
6. Заедно с общите средства, предвидени за Регламент (ЕС) № 513/2014 наличните общи средства за Инструмента, определени в параграф 1, представляват финансовия пакет за Фонда и са основната референтна сума по смисъла на точка 17 от Междуинституционалното споразумение от 2 декември 2013 г. между Европейския парламент, Съвета и Комисията относно бюджетната дисциплина, сътрудничеството по бюджетни въпроси и доброто финансово управление (28) за Европейския парламент и Съвета в хода на годишната бюджетна процедура.
7. Държавите, асоциирани в прилагането, изпълнението и развитието на достиженията на правото от Шенген, участват в Инструмента в съответствие с настоящия регламент.
Сключват се договорености за финансовия принос на тези държави спрямо Инструмента и допълнителните правила, необходими за такова участие, включително разпоредби, гарантиращи защитата на финансовите интереси на Съюза и правомощието за извършване на одит от страна на Сметната палата.
Финансовият принос на тези държави се добавя към общите налични средства от бюджета на Съюза, посочени в параграф 1.
Член 6
Средства за допустими действия в държавите членки
1. На държавите членки се отпускат индикативно 1 551 милиона евро, както следва:
а)
1 276 милиона евро съгласно посоченото в приложение I;
б)
147 милиона евро въз основа на резултатите от механизма, посочен в член 7;
в)
в рамките на средносрочния преглед, посочен в член 8 и за периода, започващ от 2018 бюджетна година - 128 милиона евро, остатъкът от наличните бюджетни кредити по настоящия член или друга сума, определена съгласно параграф 4, въз основа на резултатите от анализа на риска и средносрочния преглед.
2. Всяка държава членка разпределя основните суми за националните програми, посочени в приложение I, както следва:
а)
поне 10 % за действия, отнасящи се до член 9, параграф 2, буква а);
б)
поне 25 % за действия, отнасящи се до член 9, параграф 2, буква б);
в)
поне 5 % за действия, свързани с член 9, параграф 2, букви в), г), д) и е).
Държавите членки могат да се отклоняват от тези минимални проценти, при условие че в националната програма е включена обосновка на начина, по който разпределението, с което се занижава равнището на финансиране под тези минимуми, не излага на риск постигането на съответната цел. Тази обосновка се оценява от Комисията в контекста на одобряването на националните програми, както е посочено в член 9, параграф 2.
3. Държавите членки отделят необходимото финансиране за Eurosur, с цел да се гарантира нейното добро функциониране.
4. С оглед подходящо постигане на целите на Инструмента в случай на непредвидени или нови обстоятелства и/или осигуряване на ефективното изпълнение на наличното финансиране по Инструмента, на Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 17, за да адаптира индикативната сума, предвидена в параграф 1, буква в) от настоящия член.
5. Държавите членки, които ще се присъединят към Съюза в периода 2012-2020 г., няма да се ползват от средствата, отпуснати за национални програми по настоящия Инструмент докато се ползват от временен инструмент на Съюза, който подпомага държавите членки бенефициери при финансирането на действия на новите външни граници за прилагане на достиженията на правото от Шенген относно границите и визите и осъществяването на контрол по външните граници.
Член 7
Средства за специфични действия
1. В допълнение към отпуснатите им средства, изчислени в съответствие с член 6, параграф 1, буква а), държавите членки могат да получават допълнителна сума, при условие че тя е заделена като такава в националната програма и трябва да се използва за осъществяване на специфичните действия, изброени в приложение II.
2. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 17 във връзка с преразглеждането на специфичните действия, изброени в приложение II, ако това е целесъобразно, включително в контекста на средносрочния преглед. Въз основа на новите специфични действия държавите членки могат да получат допълнителни суми, съгласно предвиденото в параграф 1 от настоящия член, при условие че има налични средства.
3. Допълнителните суми по настоящия член се отпускат на съответните държави членки с индивидуалните решения за финансиране, с които се одобряват или преработват националните им програми в съответствие с процедурата, предвидена в член 14 от Регламент (ЕС) № 514/2014.
Член 8
Средства в рамките на средносрочния преглед
1. С оглед отпускането на посочената в член 6, параграф 1, буква в) сума, до 1 юни 2017 г. Комисията взема предвид тежестта за държавите членки при управлението на границите, включително издирвателните и спасителните дейности, които могат да възникват по време на операции по наблюдение на морските граници, и докладите за оценка, изготвяни като част от механизма за оценка и наблюдение на Шенген, и степените на заплаха по външните граници за периода 2017-2020 г., както и факторите, повлияли на сигурността по външните граници в периода 2014-2016 г. Тази сума се разпределя между държавите членки въз основа на следното претегляне за различните категории граници, като се взема предвид параграф 6 от настоящия член:
а)
45 % за външните морски граници;
б)
38 % за външните сухопътни граници;
в)
17 % за летищата.
2. За външните морски и сухопътни граници изчисляването на размера на сумата се основава на дължината на участъка от външната граница, умножена по степента на заплаха (минимална, нормална, средна, висока) за всеки граничен участък, както следва:
а)
коефициент 0,5 за минимална заплаха;
б)
коефициент 1 за нормална заплаха;
в)
коефициент 3 за средна заплаха;
г)
коефициент 5 за висока степен на заплаха.
3. За летищата разпределението се изчислява за всяка държава членка, както следва:
а)
50 % въз основа на броя на лицата, преминаващи външните граници;
б)
50 % въз основа на броя граждани на трети държави, получили отказ за влизане на външните граници.
4. В съответствие с анализа на риска в доклада на агенция Frontex и след консултация с агенцията Frontex и когато това е целесъобразно - и с други агенции на Съюза, Комисията определя равнища на заплаха за всеки участък от външна граница на държавите членки за периода 2017-2020 г. Равнищата на заплаха се основават на следните фактори:
а)
тежестта на граничното управление на външните граници;
б)
фактори, които засягат сигурността на външните граници на държавите членки в периода 2014-2016 г.;
в)
промени в политиките на Съюза, например визовите политики;
г)
възможни бъдещи тенденции в миграционните потоци и рискове от незаконни дейности, свързани с незаконно преминаване на лица през външните граници; и
д)
възможни промени в политически, икономически и социален план в трети държави, и по-специално в съседни държави.
Преди да издаде доклада си, в който определя степените на заплаха, Комисията провежда обмен на мнения с държавите членки.
5. За целите на разпределението на ресурсите съгласно параграф 1:
а)
демаркационната линия между зоните, посочени в член 1 от Регламент (ЕО) № 866/2004 (29), но не и морската граница северно от тази демаркационна линия, се взема предвид, макар да не представлява външна сухопътна граница, докато е приложим член 1 от Протокол № 10 относно Кипър към Акта за присъединяване от 2003 г.;
б)
изразът „външни морски граници“ означава външната граница на териториалното море на държавите членки, както е определена в съответствие с член 4 и член 16 от Конвенцията на ООН по морско право. В случаите обаче, когато е необходимо провеждане на регулярни широкомащабни операции с оглед предотвратяване на неразрешеното преминаване на граници, този израз означава външната граница на зоните с висока степен на заплаха. Тези външни граници се определят, като се вземат под внимание съответните данни за тези операции в периода 2014-2016 г., предоставени от въпросните държави членки.
6. Освен това, след покана от Комисията в срок до 1 юни 2017 г., държавите членки могат да получат допълнителни средства, при условие че те са заделени като такива в националната програма и трябва да се използват за осъществяване на специфични действия, които ще бъдат определени, като се отчетат приоритетите на Съюза в този момент.
7. Допълнителните суми по настоящия член се отпускат на съответните държави членки с индивидуални решения за финансиране, с които се одобряват или преработват националните им програми в съответствие с процедурата, предвидена в член 14 от Регламент (ЕС) № 514/2014.
Член 9
Национални програми
1. Националната програма, която трябва бъде подготвена, като се вземат предвид заключенията от диалога по въпросите на политиката, както е посочено в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014, съгласно Инструмента, и Инструментът, който трябва да бъде подготвен съгласно Регламент (ЕС) № 513/2014, се предлагат на Комисията като една-единствена национална програма за Фонда и в съответствие с член 14 от Регламент (ЕС) № 514/2014.
2. В рамките на националните програми, които се разглеждат и одобряват от Комисията в съответствие с член 14 от Регламент (ЕС) № 514/2014, в рамките на целите, посочени в член 3 от настоящия регламент, и като се вземе предвид резултата от диалога по въпросите на политиката, посочен в член 13 от Регламент (ЕС) № 514/2014, държавите членки преследват по-специално цели от следните:
а)
доизграждане на Eurosur в съответствие с правото и насоките на Съюза;
б)
подпомагане и разширяване на съществуващия капацитет на национално равнище във визовата политика и в областта на управлението на външните граници, както и подпомагане и разширяване на мерките в областта на свободното движение, свързани с управлението на външните граници, като се държи сметка по-конкретно за новите технологии, напредъка и/или стандартите във връзка с управлението на миграционните потоци;
в)
подпомагане на по-нататъшното усъвършенстване на управлението на миграционните потоци от консулските и другите служби на държавите членки в трети държави, включително установяването на механизми за консулско сътрудничество с оглед улесняване на законното пътуване в съответствие с правото на Съюза или правото на съответната държава членка и предотвратяване на незаконната имиграция в Съюза;
г)
укрепване на интегрираното управление на границите чрез изпитване и въвеждане на нови инструменти, оперативно съвместими системи и методи на работа, които са насочени към засилване на обмена на информация в рамките на държавата членка или към подобряване на междуведомственото сътрудничество;
д)
разработване на проекти, с цел да се гарантира еднакво и високо равнище на контрол на външните граници в съответствие с общи за целия Съюз стандарти и с цел увеличаване на оперативната съвместимост на системите за управление на границите между държавите членки;
е)
подпомагане на действия след консултации с агенцията Frontex, целящи насърчаването на по-нататъшното хармонизиране на управлението на границите, и по-специално технологичния капацитет в съответствие с общи стандарти на Съюза;
ж)
обезпечаване на правилното и еднакво прилагане на достиженията на правото на Съюза в областта на граничния контрол и визите в отговор на установени слабости на равнището на Съюза, както са показани от резултатите, постигнати в рамките на механизма за оценка и наблюдение на Шенген;
з)
изграждане на капацитета за справяне с предстоящи предизвикателства, включително с настоящи и бъдещи заплахи и натиск по външните граници, като по-специално се вземат предвид анализите, извършени от съответни агенции на Съюза.
3. С оглед постигане на целите, посочени в параграф 2, държавите членки могат да подкрепят съгласно националните си програми действия в трети държави и по отношение на трети държави, включително чрез обмен на информация и оперативно сътрудничество.
4. Комисията се консултира с агенцията Frontex по проектите на национални програми, по-специално за дейностите, финансирани по линия на оперативното подпомагане, представени от държавите членки, с цел да се развие взаимното допълване между мисията на агенцията Frontex и отговорностите на държавите членки за контрол и наблюдение на външните граници, както и за да се гарантира последователност и да се избегне неефективност на разходите.
Член 10
Оперативно подпомагане в рамките на националните програми на държавите членки
1. Всяка държава членка може да използва до 40 % от сумата, отпусната по Инструмента за националната ѝ програма, за финансиране на оперативно подпомагане за публичните органи, отговарящи за изпълнението на задачите и услугите, които представляват обществена услуга в полза на Съюза.
2. Оперативното подпомагане се предоставя, когато следните условия са изпълнени от съответната държава членка:
а)
съблюдаване на достиженията на правото на Съюза относно границите и визите;
б)
съблюдаване на целите на националната програма;
в)
съответствие с общи стандарти на Съюза, с цел да се увеличи координацията между държавите членки и да се избегне дублиране, разпокъсване и неефективност на разходите в областта на граничния контрол.
3. За тази цел, преди да одобри националната програма, Комисията оценява първоначалната ситуация в държавите членки, които са изразили намерение да поискат оперативно подпомагане, като отчита по целесъобразност докладите за оценка на Шенген.
По констатациите на Комисията се извършва обмен на мнения със съответната държава членка.
След обмена на мнения приемането от Комисията на бюджетното подпомагане за националната програма на дадена държава членка може да бъде направено под условие за програмиране и изпълнение на определени действия, чиято цел е да гарантират, че предвидените в параграф 2 условия са изцяло изпълнени към момента, в който се отпуска бюджетното подпомагане.
4. Оперативното подпомагане се концентрира върху конкретни задачи и/или услуги и се съсредоточава върху целите, посочени в приложение III. То включва пълно възстановяване на разходите, направени за изпълнение на задачите и/или услугите, определени в националната програма, в рамките на финансовите ограничения, определени от програмата, и до тавана, предвиден в параграф 1.
5. Оперативното подпомагане е предмет на наблюдение и обмен на информация между Комисията и съответната държава членка по отношение на първоначалната ситуация в тази държава членка, целите и резултатите, които трябва да бъдат постигнати и индикаторите за измерване на напредъка.
6. Комисията определя, посредством актове за изпълнение, процедурите за отчитане прилагането на тази разпоредба и всички други практически мерки, които трябва да бъдат въведени с оглед спазването на настоящия член от държавите членки и Комисията. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 18, параграф 2.
Член 11
Оперативно подпомагане за специалната транзитна схема
1. Инструментът предоставя подпомагане, за да компенсира несъбраните такси за визи, издадени за целите на транзитното преминаване, и на допълнителните разходи, направени при прилагането на режима на документа за улеснен транзит (FTD) и на документа за улеснен транзит с влак (FRTD) съгласно Регламент (ЕО) № 693/2003 и Регламент (ЕО) № 694/2003.
2. Средствата, отпуснати на Литва съгласно параграф 1, не могат да надвишават 154 милиона евро за периода 2014-2020 г. и се предоставят като допълнително специфично оперативно подпомагане за Литва.
3. За целите на параграф 1 допълнителни разходи означава разходи, които произтичат пряко от конкретните изисквания за привеждането в действие на специалната транзитна схема и които не са направени в резултат на издаването на транзитни или визи за други цели.
Следните видове допълнителни разходи са допустими за финансиране:
а)
инвестиране в инфраструктури;
б)
обучение на персонала, който работи по прилагането на специалната транзитна схема;
в)
допълнителни оперативни разходи, включително заплатите на персонала, който работи конкретно по прилагането на специалната транзитна схема.
4. Несъбраните такси, посочени в параграф 1 от настоящия член, се изчисляват въз основа на размера на визовите такси и на премахнатите визови такси, определени със Споразумението между Европейския съюз и Руската федерация относно улесняване издаването на визи за гражданите на Европейския съюз и Руската федерация (30), в границите на финансовата рамка, предвидена в параграф 2 от настоящия член.
5. Комисията и Литва правят преглед на прилагането на настоящия член в случай на промени, които имат въздействие върху съществуването и/или функционирането на специалната транзитна схема.
6. Комисията определя, посредством актове за изпълнение, процедурите за отчитане относно прилагането на тази разпоредба и всички финансови и други практически мерки, които трябва да бъдат въведени с оглед съблюдаването на настоящия член от Литва и Комисията. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 18, параграф 2.
7. За да се гарантира безпроблемното функциониране на специалната транзитна схема Комисията може да предприеме специфични мерки за междинно плащане, с които се въвежда изключение от разпоредбите на Регламент (ЕС) № 514/2014.
Член 12
Програмиране в съответствие с резултатите от механизма за оценка и наблюдение на Шенген
След доклад за оценка на Шенген, приет в съответствие с Регламента (ЕС) № 1053/2013, съответната държава членка разглежда, заедно с Комисията и агенцията Frontex, вариантите за реагиране на констатациите, включително на евентуалните недостатъци, и изпълнява препоръките в рамките на националната си програма.
При необходимост държавата членка преразглежда националната си програма в съответствие с член 14, параграф 9 от Регламент (ЕС) № 514/2014, за да се вземат предвид тези констатации и препоръки.
Финансирането на корективни действия се определя за приоритет. В диалог с Комисията и агенцията Frontex съответната държава членка преразпределя средства в рамките на програмата си, включително средствата, планирани за оперативно подпомагане, и/или въвежда или изменя действия с цел преодоляване на слабостите в съответствие със констатациите и препоръките, съдържащи се в доклада за оценка на Шенген.
Член 13
Действия на Съюза
1. По инициатива на Комисията Инструментът може да бъде използван за финансиране на транснационални действия или на действия, представляващи особен интерес за Съюза („действия на Съюза“), които се отнасят до общите, специфичните и оперативните цели, посочени в член 3.
2. За да бъдат допустими за финансиране, действията на Съюза трябва да преследват по-специално следните цели:
а)
подпомагане на дейностите за подготовка, наблюдение, административните и техническите дейности, необходими за изпълнението на политиките в областта на външните граници и визите, включително за укрепването на управлението на Шенгенското пространство чрез разработване и прилагане на механизма за оценка, както е определено с Регламент (ЕС) № 1053/2013 с цел проверка на прилагането на достиженията на правото от Шенген, по-конкретно разходите за командироване на експерти от Комисията и държавите членки, участващи в посещения на място;
б)
подобряване на познаването и разбирането на положението в държавите членки и в трети държави посредством анализ, оценка и внимателно наблюдение на политиките;
в)
подпомагане разработването на статистически инструменти, включително общи статистически инструменти, методи и общи показатели;
г)
подпомагане и наблюдение на прилагането на правото на Съюза и на целите на политиките на Съюза в държавите членки, както и оценка на ефективността и въздействието им, включително по отношение на спазването на правата на човека и основните свободи, що се отнася до обхвата на Инструмента;
д)
насърчаване на изграждането на мрежи, дейностите за взаимно обучение, установяването и разпространението на най-добри практики и новаторски подходи сред различните заинтересовани страни на европейско равнище;
е)
насърчаване на проекти, които са насочени към хармонизиране и оперативна съвместимост на мерките, свързани с управлението на границите в съответствие с общи стандарти на Съюза, с оглед на разработването на интегрирана европейска система за управление на границите;
ж)
повишаване осведомеността относно политиките и целите на Съюза сред заинтересованите страни и широката общественост, включително институционална комуникация относно политическите приоритети на Съюза;
з)
засилване на капацитета на европейските мрежи за оценка, насърчаване, подпомагане и по-нататъшно развиване на политиките и целите на Съюза;
и)
подпомагане на особено иновативни проекти за разработване на нови методи и/или технологии с потенциал за пренасяне в други държави членки, и особено на проекти, чиято цел е изпитването и утвърждаването на научноизследователски проекти;
й)
подпомагане на действия по отношение на и в трети държави съгласно посоченото в член 4, параграф 2.
3. Действията на Съюза се осъществяват в съответствие с член 6 от Регламент (ЕС) № 514/2014.
Член 14
Спешна помощ
1. Инструментът предоставя финансова помощ за справяне с неотложни и специфични нужди в случай на извънредна ситуация съгласно определението по член 2, буква е).
2. Спешната помощ се осъществява в съответствие с членове 6 и 7 от Регламент (ЕС) № 514/2014.
Член 15
Създаване на програма за разработване на информационни системи
Програмата за разработване на информационни системи въз основа на съществуващи и/или нови информационни системи се изпълнява в зависимост от приемането на законодателните актове на Съюза, определящи тези информационни системи и тяхната комуникационна инфраструктура, по-специално с цел подобряване на управлението и контрола на пътникопотока по външните граници чрез засилване на проверките, като същевременно се ускори преминаването на границите за редовно пътуващите лица. По целесъобразност се търсят взаимодействия със съществуващи информационни системи с цел избягване на двойни разходи.
Разбивката на сумата, посочена в член 5, параграф 5, буква б), се извършва или в съответните законодателни актове на Съюза, или след приемането на тези законодателни актове - чрез делегиран акт в съответствие с член 17.
Комисията уведомява Европейския парламент и Съвета за напредъка в разработването на тези информационни системи най-малко веднъж годишно и когато е целесъобразно.
Член 16
Техническа помощ
1. По инициатива и/или от името на Комисията чрез Инструмента може да се предоставят за Фонда до 1,7 милиона евро годишно за техническа помощ в съответствие с член 9 от Регламент (ЕС) № 514/2014.
2. По инициатива на дадена държава членка чрез Инструмента може да се финансират дейности за техническа помощ в съответствие с член 20 от Регламент (ЕС) № 514/2014. Заделената за техническа помощ сума за периода 2014-2020 г. не надвишава 5 % от общата сума, отпусната на дадена държава членка, плюс 500 000 EUR.
ГЛАВА III
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 17
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема делегирани актове, посочено в член 5, параграф 5, буква б), член 6, параграф 4, член 7, параграф 2 и член 15, се предоставя на Комисията за срок от седем години, считано от 21 май 2014 г. Комисията изготвя доклад относно делегирането на правомощия не по-късно от девет месеца преди изтичането на седемгодишния срок. Делегирането на правомощия се продължава мълчаливо за срок от три години, освен ако Европейският парламент или Съветът не възразят срещу подобно продължаване не по-късно от три месеца преди изтичането на седемгодишния срок.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 5, параграф 5, буква б), член 6, параграф 4, член 7, параграф 2 и член 15, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 5, параграф 5, буква б), член 6, параграф 4, член 7, параграф 2 и член 15, влиза в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът не са представили възражения в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 18
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от комитета за фондове „Убежище и миграция“ и „Вътрешна сигурност“, създаден с член 59, параграф 1 от Регламент (ЕС) № 514/2014.
2. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Член 19
Приложимост на Регламент (ЕС) № 514/2014
Разпоредбите на Регламент (ЕС) № 514/2014 се прилагат спрямо Инструмента.
Член 20
Отмяна
Решение № 574/2007/ЕО се отменя, считано от 1 януари 2014 г.
Член 21
Преходни разпоредби
1. Настоящият регламент не засяга продължаването или изменянето, включително пълната или частичната отмяна на проектите и годишните програми до тяхното приключване, нито финансовата помощ, одобрена от Комисията въз основа на Решение 574/2007/ЕО или всеки друг законодателен акт, приложим за тази помощ към 31 декември 2013 г.
2. Когато приема решения за съфинансиране по Инструмента, Комисията взема предвид мерките, приети въз основа на Решение 574/2007/ЕО преди 20 май 2014 г., които имат финансово отражение през периода, обхванат от това съфинансиране.
3. Сумите, предвидени за съфинансиране, одобрени от Комисията между 1 януари 2011 г. и 31 декември 2014 г., за които документите, необходими за приключване на действията, не са били изпратени на Комисията до изтичане на крайния срок за внасяне на окончателния доклад, автоматично се отменят от Комисията до 31 декември 2017 г., което води до възстановяване на недължимо изплатените суми.
4. Сумите, свързани с действия, които са спрени заради съдебни производства или административни обжалвания, които имат суспензивно действие, не се вземат предвид при изчисляването на сумата, която подлежи на автоматична отмяна.
5. В срок до 30 юни 2015 г. държавите членки представят на Комисията доклад за оценка на резултатите и въздействието на дейностите, съфинансирани съгласно Решение № 574/2007/ЕО за периода 2011-2013 г.
6. До 31 декември 2015 г. Комисията представя на Европейския парламент, на Съвета, на Европейския икономически и социален комитет и на Комитета на регионите доклад за последваща оценка по силата на Решение № 574/2007/ЕО за периода 2011-2013 г.
Член 22
Преразглеждане
Въз основа на предложение на Комисията Европейският парламент и Съветът преразглеждат настоящия регламент до 30 юни 2020 г.
Член 23
Влизане в сила и прилагане
Настоящият регламент влиза в сила в деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Прилага се от 1 януари 2014 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко в държавите членки в съответствие с Договорите.
Съставено в Страсбург на 16 април 2014 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 515/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 16ης Απριλίου 2014
για τη θέσπιση, στο πλαίσιο του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, του μέσου χρηματοδοτικής στήριξης στον τομέα των εξωτερικών συνόρων και των θεωρήσεων και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 574/2007/ΕΚ
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 77 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο στόχος της Ένωσης να διασφαλίσει υψηλό επίπεδο ασφάλειας στο εσωτερικό ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης σύμφωνα με το άρθρο 67 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) θα πρέπει να επιτευχθεί, μεταξύ άλλων, με τη θέσπιση κοινών μέτρων για τη διέλευση των προσώπων από τα εσωτερικά σύνορα και για τους συνοριακούς ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα και με την κοινή πολιτική θεωρήσεων στο πλαίσιο ενός συγκλίνοντος πολυεπίπεδου συστήματος, που καθιστά δυνατή την ανταλλαγή δεδομένων και την πλήρη επίγνωση της κατάστασης και που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της νόμιμης διακίνησης και την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.
(2)
Η Ένωση χρειάζεται μια πιο συνεκτική προσέγγιση στις εσωτερικές και εξωτερικές πτυχές της διαχείρισης της μετανάστευσης και της εσωτερικής ασφάλειας και θα πρέπει να διαμορφώσει έναν συσχετισμό μεταξύ της καταπολέμησης της παράνομης μετανάστευσης και της βελτίωσης της ασφάλειας των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, καθώς και καλύτερη συνεργασία και διάλογο με τρίτες χώρες για τους σκοπούς της αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης και την προώθηση της νόμιμης μετανάστευσης.
(3)
Απαιτείται ολοκληρωμένη προσέγγιση στα πιεστικά προβλήματα της μετανάστευσης και ασύλου καθώς και στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, με επαρκή χρηματοδότηση και πόρους για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης σε πνεύμα σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων και αλληλεγγύης μεταξύ όλων των κρατών μελών, έχοντας παράλληλα επίγνωση των εθνικών αρμοδιοτήτων και διασφαλίζοντας τον σαφή καταμερισμό των καθηκόντων.
(4)
Η στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης («στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας»), που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Φεβρουάριο του 2010, αποτελεί κοινό θεματολόγιο για την αντιμετώπιση αυτών των κοινών προκλήσεων στον τομέα της ασφάλειας. Η ανακοίνωση της Επιτροπής του Νοεμβρίου του 2010 με τίτλο «Η στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της ΕΕ στην πράξη» μετουσιώνει τις αρχές και κατευθυντήριες γραμμές της στρατηγικής σε συγκεκριμένες δράσεις μέσω του καθορισμού πέντε στρατηγικών στόχων: της εξουδετέρωσης των διεθνών εγκληματικών δικτύων, της πρόληψης της τρομοκρατίας και της αντιμετώπισης της ριζοσπαστικοποίησης και της στρατολόγησης τρομοκρατών, της αύξησης των επιπέδων ασφάλειας των πολιτών και των επιχειρήσεων στον κυβερνοχώρο, της ενίσχυσης της ασφάλειας μέσω της διαχείρισης των συνόρων, και της αύξησης της ανθεκτικότητας της Ευρώπης σε καταστάσεις κρίσεων και καταστροφών.
(5)
Σύμφωνα με τη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας, η ελευθερία, η ασφάλεια και η δικαιοσύνη αποτελούν στόχους οι οποίοι θα πρέπει να επιδιώκονται εκ παραλλήλου και, προκειμένου να επιτευχθεί η ελευθερία και η δικαιοσύνη, η ασφάλεια θα πρέπει πάντα να επιδιώκεται σύμφωνα με τις αρχές των Συνθηκών, το κράτος δικαίου και τις υποχρεώσεις της Ένωσης στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
(6)
Η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, η σαφής κατανομή καθηκόντων, ο σεβασμός των θεμελιωδών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, η ισχυρή εστίαση στην παγκόσμια προοπτική και στη σύνδεση με την εξωτερική ασφάλεια, και η συνέπεια και η συνοχή με τους στόχους της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης, όπως ορίζονται στο άρθρο 21 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), θα πρέπει να αποτελούν βασικές αρχές που διέπουν την εφαρμογή της στρατηγικής εσωτερικής ασφάλειας.
(7)
Για την προώθηση της εφαρμογής της στρατηγικής εσωτερικής ασφάλειας και για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή της στην πράξη, είναι απαραίτητο να χορηγηθεί στα κράτη μέλη επαρκής χρηματοδοτική στήριξη από την Ένωση μέσω της δημιουργίας ενός Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας («το Ταμείο»).
(8)
Λόγω των νομικών ιδιαιτεροτήτων που διέπουν τον Τίτλο V ΣΛΕΕ, δεν είναι εφικτό από νομική άποψη να ιδρυθεί το Ταμείο ως ενιαίο χρηματοδοτικό μέσο. Το Ταμείο θα πρέπει, συνεπώς, να θεσπιστεί ως συνολικό πλαίσιο για τη χρηματοδοτική στήριξη της Ένωσης στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας, που θα περιλαμβάνει το μέσο χρηματοδοτικής στήριξης στον τομέα των εξωτερικών συνόρων και των θεωρήσεων (το μέσο) που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό καθώς και το μέσο για τη χρηματοδοτική στήριξη της αστυνομικής συνεργασίας, της πρόληψης και καταστολής της εγκληματικότητας και της διαχείρισης κρίσεων που θεσπίζεται με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 513/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4). Το συνολικό αυτό πλαίσιο θα πρέπει να συμπληρωθεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), στον οποίο θα πρέπει να παραπέμπει ο παρών κανονισμός όσον αφορά τους κανόνες σχετικά με τον προγραμματισμό, τη δημοσιονομική διαχείριση, τη διαχείριση και τον έλεγχο, την εκκαθάριση λογαριασμών, το κλείσιμο προγραμμάτων και την υποβολή εκθέσεων και την αξιολόγηση.
(9)
Η νέα δομή των δύο πυλώνων της χρηματοδότησης στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων θα πρέπει να συμβάλει στην απλούστευση, στον εξορθολογισμό, στην εξυγίανση και στη διαφάνεια της χρηματοδότησης στον εν λόγω τομέα. Θα πρέπει να επιδιώκονται συνέργειες, συνεκτικότητα και συμπληρωματικότητα με άλλα ταμεία και προγράμματα προκειμένου, μεταξύ άλλων, να κατανέμονται οι χρηματοδοτικοί πόροι σε κοινούς σκοπούς. Ωστόσο, θα πρέπει να αποφεύγεται η αλληλοεπικάλυψη μεταξύ των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων.
(10)
Το Ταμείο θα πρέπει να καλύπτει την ανάγκη για αυξημένη ευελιξία και απλούστευση, τηρώντας παράλληλα τις απαιτήσεις ως προς την προβλεψιμότητα και διασφαλίζοντας τη δίκαιη και διαφανή κατανομή των πόρων προκειμένου να επιτευχθούν οι γενικοί και ειδικοί στόχοι που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό.
(11)
Η αποτελεσματικότητα των μέτρων και η ποιότητα των δαπανών αποτελούν κατευθυντήριες αρχές κατά την εκτέλεση του Ταμείου. Επιπλέον, το Ταμείο θα πρέπει επίσης να εκτελείται με όσο το δυνατό πιο αποτελεσματικό και φιλικό προς τον χρήστη τρόπο.
(12)
Το Ταμείο θα πρέπει να λάβει ιδιαιτέρως υπόψη του τα κράτη μέλη τα οποία αντιμετωπίζουν δυσανάλογες επιβαρύνσεις από τις μεταναστευτικές ροές εξαιτίας της γεωγραφικής τους θέσης.
(13)
Η αλληλεγγύη και ο επιμερισμός ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών και της Ένωσης είναι θεμελιώδης συνιστώσα της κοινής πολιτικής διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων.
(14)
Το Ταμείο θα πρέπει να εκδηλώνει την αλληλεγγύη του μέσω της χρηματοδοτικής στήριξης των κρατών μελών τα οποία εφαρμόζουν πλήρως τις διατάξεις του Σένγκεν για τα εξωτερικά σύνορα, καθώς και εκείνων που ετοιμάζονται να συμμετάσχουν πλήρως στο Σένγκεν και θα πρέπει να αξιοποιείται από τα κράτη μέλη προς το συμφέρον της κοινής πολιτικής της Ένωσης για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων.
(15)
Προκειμένου να συμβάλλουν στην επίτευξη του γενικού στόχου του Ταμείου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα εθνικά τους προγράμματα ανταποκρίνονται στους ειδικούς στόχους του μέσου και ότι η κατανομή των πόρων μεταξύ των στόχων είναι ανάλογη των προκλήσεων και αναγκών και εξασφαλίζει ότι οι στόχοι μπορούν να επιτευχθούν. Στις περιπτώσεις που ένα εθνικό πρόγραμμα δεν ανταποκρίνεται σε έναν από τους ειδικούς στόχους ή η χρηματοδότηση υπολείπεται των ελαχίστων ποσοστών για ορισμένους στόχους των εθνικών προγραμμάτων, που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό, το ενεχόμενο κράτος μέλος θα πρέπει να παρέχει αιτιολόγηση στο πλαίσιο του προγράμματος.
(16)
Για τη μέτρηση των αποτελεσμάτων του Ταμείου, θα πρέπει να καθοριστούν κοινοί δείκτες σε σχέση με κάθε ειδικό στόχο του μέσου. Η μέτρηση των αποτελεσμάτων των ειδικών στόχων με την έννοια των κοινών δεικτών δεν καθιστά υποχρεωτική την εφαρμογή δράσεων που συνδέονται με τους δείκτες αυτούς.
(17)
Η συμμετοχή ενός κράτους μέλους δεν θα πρέπει να συμπίπτει με τη συμμετοχή του σε ένα προσωρινό χρηματοδοτικό μηχανισμό της Ένωσης που στηρίζει τα δικαιούχα κράτη μέλη όσον αφορά τη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων, δράσεων στα νέα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης για την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν στα σύνορα και για τον έλεγχο των θεωρήσεων και των εξωτερικών συνόρων.
(18)
Το μέσο θα πρέπει να βασίζεται στη διαδικασία δημιουργίας ικανοτήτων που αναπτύσσεται με τη βοήθεια του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων για την περίοδο 2007-2013 το οποίο ιδρύθηκε με την απόφαση αριθ. 574/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) και θα πρέπει να την επεκτείνει ώστε να λαμβάνει υπόψη τις νέες εξελίξεις.
(19)
Κατά την εκτέλεση καθηκόντων στα εξωτερικά σύνορα και τα προξενεία, σύμφωνα με το κεκτημένο του Σένγκεν για τα σύνορα και τις θεωρήσεις, τα κράτη μέλη ασκούν δραστηριότητες προς όφελος και εξ ονόματος όλων των άλλων κρατών μελών του χώρου Σένγκεν, παρέχοντας δημόσια υπηρεσία για την Ένωση. Το μέσο θα πρέπει να συμβάλει στη στήριξη του λειτουργικού κόστους που συνδέεται με τον έλεγχο των συνόρων και την πολιτική θεωρήσεων και να επιτρέπει στα κράτη μέλη να διατηρούν ικανότητες που έχουν καθοριστική σημασία για την παροχή αυτής της υπηρεσίας σε όλους. Η στήριξη αυτή συνίσταται στην πλήρη επιστροφή επιλεγμένων ειδικών δαπανών που συνδέονται με τους στόχους βάσει του μέσου και θα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των εθνικών προγραμμάτων.
(20)
Το μέσο θα πρέπει να συμπληρώνει και να ενισχύει τις δραστηριότητες για την ανάπτυξη επιχειρησιακής συνεργασίας υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού διαχείρισης της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 του Συμβουλίου («Οργανισμός Frontex») (7), συμπεριλαμβανομένων των νέων δραστηριοτήτων που απορρέουν από τις τροποποιήσεις που επέφερε ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1168/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), και συνεπώς να ενισχύει περαιτέρω την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών που ελέγχουν τα εξωτερικά σύνορα προς όφελος και για λογαριασμό του χώρου Σένγκεν συνολικά. Αυτό συνεπάγεται, μεταξύ άλλων ότι, κατά την κατάρτιση των εθνικών τους προγραμμάτων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα εργαλεία ανάλυσης και τις επιχειρησιακές και τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές που έχουν εκδοθεί από τον Οργανισμό Frontex καθώς και τα εκπαιδευτικά προγράμματα που έχουν καταρτιστεί, δηλαδή τα κοινά βασικά προγράμματα για την εκπαίδευση των συνοριοφυλάκων συμπεριλαμβανομένων των συστατικών μερών τους που αφορούν τα θεμελιώδη δικαιώματα και την πρόσβαση στη διεθνή προστασία. Προκειμένου να αναπτυχθεί η συμπληρωματικότητα μεταξύ της αποστολής του Οργανισμού Frontex και των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών για τον έλεγχο και την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων καθώς και για να διασφαλίζεται η συνεκτικότητα και να αποφεύγεται η μη αποτελεσματική χρήση των οικονομικών πόρων, η Επιτροπή θα πρέπει να ζητεί τη γνώμη του Οργανισμού Frontex σχετικά με τα σχέδια εθνικών προγραμμάτων που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη, και ειδικότερα σχετικά με τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της λειτουργικής ενίσχυσης.
(21)
Το μέσο θα πρέπει να εφαρμόζεται με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων και αρχών που ορίζονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης και με την επιφύλαξη της εφαρμογής των ειδικών διατάξεων που αφορούν το δικαίωμα παροχής ασύλου και διεθνούς προστασίας.
(22)
Ο ενιαίος και υψηλής ποιότητας έλεγχος των εξωτερικών συνόρων είναι θεμελιώδης για την ενίσχυση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης, το μέσο θα πρέπει να στηρίζει τα μέτρα που σχετίζονται με τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, ώστε να εφαρμόζονται σύμφωνα με το μοντέλο τεσσάρων βαθμίδων ελέγχου της πρόσβασης το οποίο περιλαμβάνει μέτρα σε τρίτες χώρες, συνεργασία με γειτονικές χώρες, μέτρα ελέγχου των συνόρων και μέτρα ελέγχου εντός του χώρου ελεύθερης κυκλοφορίας προκειμένου να εμποδίζεται η παράνομη μετανάστευση και η διασυνοριακή εγκληματικότητα εντός του χώρου Σένγκεν.
(23)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 ΣΕΕ, το μέσο θα πρέπει να υποστηρίζει δραστηριότητες που διασφαλίζουν την προστασία των παιδιών που κινδυνεύουν στα εξωτερικά σύνορα. Συγκεκριμένα, εφόσον είναι δυνατόν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή κατά την ανάληψη δράσεων για τον εντοπισμό, την άμεση παροχή βοήθειας και την παραπομπή στις υπηρεσίες προστασίας ευάλωτων ατόμων, ιδίως παιδιών και ασυνόδευτων ανήλικων.
(24)
Για να εξασφαλιστεί ένας ενιαίος και υψηλής ποιότητας έλεγχος των εξωτερικών συνόρων και για να διευκολυνθεί η νόμιμη διέλευση των εξωτερικών συνόρων στο πλαίσιο της στρατηγικής εσωτερικής ασφάλειας, το μέσο θα πρέπει να συμβάλει στην ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού κοινού συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Το εν λόγω σύστημα περιλαμβάνει όλα τα μέτρα σε σχέση με την πολιτική, τη νομοθεσία, τη συστηματική συνεργασία, τον επιμερισμό της επιβάρυνσης, αξιολόγηση της κατάστασης και των μεταβαλλόμενων συνθηκών όσον αφορά τα σημεία διέλευσης των παράνομων μεταναστών, το προσωπικό, τον εξοπλισμό και την τεχνολογία τα οποία λαμβάνονται σε διαφορετικά επίπεδα από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Frontex, με τρίτες χώρες και, κατά περίπτωση, με άλλους φορείς, ιδίως τη Ευρωπόλ και τον Οργανισμό για τη λειτουργική διαχείριση μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων, χρησιμοποιώντας, μεταξύ άλλων, το μοντέλο τεσσάρων βαθμίδων για την ασφάλεια των συνόρων και την ολοκληρωμένη ανάλυση κινδύνου της Ένωσης.
(25)
Σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 5 της πράξης προσχώρησης του 2003 για τη χερσαία διέλευση προσώπων μεταξύ της περιοχής του Καλίνινγκραντ και άλλων σημείων της Ρωσικής Ομοσπονδίας, το μέσο θα πρέπει να αναλαμβάνει το πρόσθετο κόστος που συνεπάγεται η εφαρμογή των ειδικών διατάξεων του κεκτημένου της Ένωσης που καλύπτει την εν λόγω διέλευση, δηλαδή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 693/2003 του Συμβουλίου (9) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 694/2003 του Συμβουλίου (10). Η ανάγκη, ωστόσο, να συνεχιστεί η χρηματοδοτική στήριξη για διαφυγόντα έσοδα από τέλη θα πρέπει να εξαρτάται από το ισχύον καθεστώς της Ένωσης για τις θεωρήσεις με τη Ρωσική Ομοσπονδία.
(26)
Το μέσο θα πρέπει να περιλαμβάνει τη στήριξη των εθνικών μέτρων και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της πολιτικής θεωρήσεων και άλλων δραστηριοτήτων που προηγούνται της διέλευσης των συνόρων, οι οποίες πραγματοποιούνται πριν από τη διενέργεια ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα, και θα πρέπει να αξιοποιεί παράλληλα πλήρως το σύστημα πληροφοριών για τις θεωρήσεις (VIS). Η αποτελεσματική διαχείριση δραστηριοτήτων που οργανώνουν οι υπηρεσίες των κρατών μελών σε τρίτες χώρες είναι προς όφελος της κοινής πολιτικής θεωρήσεων ως μέρους ενός πολυεπίπεδου συστήματος που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της νόμιμης κυκλοφορίας και την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης στην Ένωση και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του κοινού συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων.
(27)
Επιπλέον, το μέσο θα πρέπει να στηρίζει μέτρα στο έδαφος των χωρών του Σένγκεν, στο πλαίσιο της ανάπτυξης ενός κοινού συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων που ενισχύει τη συνολική λειτουργία του χώρου Σένγκεν.
(28)
Το παρόν μέσο θα πρέπει επίσης να στηρίζει την ανάπτυξη από την Ένωση των συστημάτων ΤΠ, με βάση υφιστάμενα και/ή νέα συστήματα ΤΠ, που θα εξοπλίσουν τα κράτη μέλη με τα εργαλεία για την αποτελεσματικότερη διαχείριση της κυκλοφορίας υπηκόων τρίτων χωρών στα σύνορα και τη διασφάλιση καλύτερης ταυτοποίησης και επαλήθευσης των ταξιδιωτών, με αποτέλεσμα να διευκολύνονται τα ταξίδια και να ενισχύεται η ασφάλεια των συνόρων. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να θεσπιστεί πρόγραμμα, ευθυγραμμιζόμενο με τη στρατηγική διαχείρισης των πληροφοριών για την εσωτερική ασφάλεια της ΕΕ, με στόχο την κάλυψη του κόστους για την ανάπτυξη τόσο της κεντρικής συνιστώσας όσο και των εθνικών συνιστωσών αυτών των συστημάτων, εξασφαλίζοντας την τεχνική συνοχή, τη διαλειτουργικότητα με άλλα συστήματα ΤΠ της Ένωσης, την εξοικονόμηση δαπανών και την ομαλή εφαρμογή στα κράτη μέλη. Τα εν λόγω συστήματα ΤΠ θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
(29)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαθέτουν στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur), που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), την απαραίτητη χρηματοδότηση προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία του εν λόγω συστήματος.
(30)
Για την άμεση αντιμετώπιση απρόβλεπτης μεταναστευτικής πίεσης και κινδύνων για τη συνοριακή ασφάλεια, θα πρέπει να είναι εφικτή η χορήγηση επείγουσας βοήθειας, σύμφωνα με το πλαίσιο που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
(31)
Επιπλέον, για την ενίσχυση της αλληλεγγύης στον χώρο Σένγκεν συνολικά, όταν εντοπίζονται αδυναμίες ή πιθανοί κίνδυνοι, ιδίως μετά από αξιολόγηση Σένγκεν, το οικείο κράτος μέλος θα πρέπει να εξασφαλίζει επαρκή παρακολούθηση χρησιμοποιώντας πόρους κατά προτεραιότητα στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματός του, κατά περίπτωση, συμπληρωματικά προς τα μέτρα επείγουσας συνδρομής.
(32)
Για την ενίσχυση της αλληλεγγύης και τον επιμερισμό των ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούν μέρος των διαθέσιμων πόρων βάσει των εθνικών προγραμμάτων τους για ειδικές προτεραιότητες που ορίζει η Ένωση, όπως η αγορά τεχνικού εξοπλισμού που είναι απαραίτητος στον Οργανισμό Frontex και η ανάπτυξη προξενικής συνεργασίας για την Ένωση. Είναι αναγκαία η μεγιστοποίηση του αντίκτυπου της χρηματοδότησης από την Ένωση, με την κινητοποίηση, τη συγκέντρωση και τη μόχλευση δημόσιων και ιδιωτικών χρηματοδοτικών πόρων. Θα πρέπει να εξασφαλιστούν απόλυτη διαφάνεια, λογοδοσία και δημοκρατικός έλεγχος των καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων και μηχανισμών που σχετίζονται με τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
(33)
Για να διασφαλιστεί η εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν σε ολόκληρο τον χώρο του Σένγκεν, το μέσο θα πρέπει να στηρίζει την εφαρμογή του κανονισμού (EE) αριθ. 1053/2013 του Συμβουλίου (12) ως βασικού εργαλείου για τη διευκόλυνση της εφαρμογής των πολιτικών της Ένωσης στον τομέα της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ασφάλειας διασφαλίζοντας ένα υψηλό επίπεδο προστασίας των εξωτερικών συνόρων και την απουσία συνοριακών ελέγχων εντός του χώρου Σένγκεν.
(34)
Με βάση τις εμπειρίες που έχουν αποκτηθεί με το Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων και την ανάπτυξη των συστημάτων SIS II και VIS, θεωρείται σκόπιμο, για λόγους εξασφάλισης ενός ορισμένου βαθμού ευελιξίας, να επιτρέπονται τυχόν μεταφορές πόρων μεταξύ των διαφόρων μέσων εφαρμογής των στόχων που επιδιώκονται από το μέσο, με την επιφύλαξη της αρχής να διασφαλίζεται εξαρχής κρίσιμη μάζα και χρηματοδοτική σταθερότητα για τα προγράμματα και λειτουργική ενίσχυση για τα κράτη μέλη, και με την επιφύλαξη της διενέργειας ελέγχου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(35)
Παρομοίως, το πεδίο των δράσεων και το ανώτατο όριο των πόρων που παραμένουν στη διάθεση της Ένωσης («δράσεις της Ένωσης») θα πρέπει να αυξηθούν για να βελτιωθεί η ικανότητα της Ένωσης να εκτελεί σε ένα συγκεκριμένο οικονομικό έτος πολλαπλές δραστηριότητες για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και της κοινής πολιτικής θεωρήσεων προς όφελος της Ένωσης συνολικά, όταν και εφόσον προβάλλει σχετική ανάγκη. Αυτές οι δράσεις της Ένωσης περιλαμβάνουν μελέτες και πιλοτικά σχέδια για τη διεύρυνση της διαχείρισης εξωτερικών συνόρων και της κοινής πολιτικής θεωρήσεων και του πεδίου εφαρμογής τους, εκπαίδευση των συνοριοφυλάκων στον τομέα της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μέτρα ή ρυθμίσεις σε τρίτες χώρες που αντιμετωπίζουν μεταναστευτικές πιέσεις από αυτές τις χώρες, με στόχο την άριστη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών προς την Ένωση και την αποτελεσματική οργάνωση των συναφών καθηκόντων στα εξωτερικά σύνορα και τα προξενεία.
(36)
Μέτρα που εφαρμόζονται σε τρίτες χώρες και σε σχέση με τρίτες χώρες και τα οποία χρηματοδοτούνται από το μέσο θα πρέπει να λαμβάνονται σε συνέργεια και συνέπεια με τις άλλες δράσεις εκτός της Ένωσης που χρηματοδοτούνται από τα γεωγραφικά και θεματικά μέσα εξωτερικής βοήθειας της Ένωσης. Συγκεκριμένα, κατά την εφαρμογή των εν λόγω δράσεων, θα πρέπει να επιδιώκεται η απόλυτη συνοχή με τις αρχές και τους γενικούς στόχους της εξωτερικής δράσης και της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης σε σχέση με την εκάστοτε χώρα ή περιφέρεια. Δεν θα πρέπει να αποσκοπούν στη χρηματοδότηση δράσεων με άμεσα αναπτυξιακό προσανατολισμό και θα πρέπει να συμπληρώνουν, κατά περίπτωση, τη χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται από τα μέσα εξωτερικής βοήθειας. Θα πρέπει επίσης να επιδιώκεται η συνοχή με την ανθρωπιστική πολιτική της Ένωσης, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή μέτρων έκτακτης ανάγκης.
(37)
Η χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό της Ένωσης θα πρέπει να επικεντρώνεται σε δραστηριότητες στις οποίες η παρέμβαση της Ένωσης μπορεί να αποφέρει προστιθέμενη αξία σε σύγκριση με τη μεμονωμένη δράση των κρατών μελών. Εφόσον η Ένωση βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση από το κάθε κράτος μέλος χωριστά να παρέχει ένα πλαίσιο για την εκδήλωση της αλληλεγγύης της Ένωσης σε θέματα συνοριακών ελέγχων, πολιτικής θεωρήσεων και διαχείρισης μεταναστευτικών ροών και να παρέχει έναν μηχανισμό για την ανάπτυξη κοινών συστημάτων ΤΠ που υποστηρίζουν τις πολιτικές αυτές, η χορηγούμενη βάσει του παρόντος κανονισμού χρηματοδοτική στήριξη θα συμβάλλει ιδίως στην ενίσχυση των εθνικών και ενωσιακών ικανοτήτων σε αυτούς τους τομείς.
(38)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καθορίσει την κατανομή των βασικών ποσών στα κράτη μέλη. Το βασικό ποσό για κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να υπολογίζεται με βάση τις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων για κάθε κράτος μέλος κατά τα έτη 2010-2012 και διαιρώντας το ποσό πουν προκύπτει με το σύνολο των πιστώσεων που διατίθενται για επιμερισμένη διαχείριση για τα τρία αυτά έτη. Οι υπολογισμοί έγιναν σύμφωνα με τα κριτήρια κατανομής που καθορίζονται με την απόφαση αριθ. 574/2007/ΕΚ.
(39)
Η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί την εφαρμογή του μέσου, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 χρησιμοποιώντας βασικούς δείκτες για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων. Οι δείκτες, συμπεριλαμβανομένων σχετικών γραμμών βάσης, θα πρέπει να παρέχουν την ελάχιστη βάση για την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο έχουν επιτευχθεί οι στόχοι του μέσου.
(40)
Για να συμπληρωθούν ή να τροποποιηθούν οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού σχετικά με τον καθορισμό ειδικών δράσεων στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διεξάγει η Επιτροπή τις κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες, ακόμα και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, όταν ετοιμάζει και συντάσσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, θα πρέπει να εξασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
(41)
Στο πλαίσιο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, καθώς και κατά την προπαρασκευή κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να διαβουλεύεται με εμπειρογνώμονες από όλα τα κράτη μέλη.
(42)
Για να εξασφαλιστεί η ενιαία, αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με τη λειτουργική ενίσχυση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13).
(43)
Εφόσον ο στόχος του παρόντος κανονισμού, συγκεκριμένα η εκδήλωση αλληλεγγύης και ο επιμερισμός ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών και της Ένωσης κατά τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και της πολιτικής θεωρήσεων, δεν είναι δυνατό να επιτευχθεί επαρκώς από το κάθε κράτος μέλος χωριστά, μπορεί όμως να επιτευχθεί καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λαμβάνει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει το αναγκαίο για την επίτευξη αυτού του στόχου.
(44)
Η απόφαση αριθ. 574/2007/ΕΚ θα πρέπει να καταργηθεί με την επιφύλαξη των μεταβατικών διατάξεων που θεσπίζονται στον παρόντα κανονισμό.
(45)
Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν με την έννοια της συμφωνίας που συνήφθη από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση των εν λόγω χωρών προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (14) που εμπίπτει στους τομείς οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 1 στοιχεία Α και Β της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου (15).
(46)
Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (16), οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 1 στοιχεία Α και Β της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου (17).
(47)
Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια του πρωτοκόλλου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (18), που εμπίπτει στον τομέα ο οποίος αναφέρεται στο άρθρο 1 στοιχεία Α και Β της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2011/350/ΕΕ του Συμβουλίου (19).
(48)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 για τη θέση της Δανίας, που προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός βασίζεται στο κεκτημένο του Σένγκεν, η Δανία, βάσει του άρθρου 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, θα αποφασίσει εντός έξι μηνών μετά την απόφαση του Συμβουλίου για τον παρόντα κανονισμό, αν θα εφαρμόσει τον παρόντα κανονισμό στο εθνικό της δίκαιο.
(49)
Ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στο οποίο δεν συμμετέχει το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με την απόφαση 2000/365/ΕΚ του Συμβουλίου (20)· ως εκ τούτου, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει στην έκδοση και δεν δεσμεύεται από τον παρόντα κανονισμό ούτε οφείλει να τον εφαρμόσει.
(50)
Ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στο οποίο δεν συμμετέχει η Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου (21). Ως εκ τούτου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στην έκδοση και δεν δεσμεύεται από τον παρόντα κανονισμό ούτε οφείλει να τον εφαρμόσει.
(51)
Είναι σκόπιμο να ευθυγραμμιστεί η περίοδος εφαρμογής του παρόντος κανονισμού με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου (22). Ως εκ τούτου, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή από 1ης Ιανουαρίου 2014,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Σκοπός και πεδίο εφαρμογής
1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το μέσο χρηματοδοτικής στήριξης στον τομέα της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων και της κοινής πολιτικής θεωρήσεων (το «μέσο»), στο πλαίσιο του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας (το «Ταμείο»).
Από κοινού με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 513/2014, ο παρών κανονισμός θεσπίζει το Ταμείο για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.
2. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει:
α)
τους στόχους της χρηματοδοτικής στήριξης και τις επιλέξιμες δράσεις·
β)
το γενικό πλαίσιο για την εφαρμογή των επιλέξιμων δράσεων·
γ)
τους πόρους που διατίθενται βάσει του μέσου από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020 και την κατανομή τους·
δ)
το πεδίο και τον σκοπό των διαφόρων ειδικών μέσων με τα οποία χρηματοδοτούνται οι δαπάνες για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και την κοινή πολιτική θεωρήσεων.
3. Ο παρών κανονισμός προβλέπει την εφαρμογή των κανόνων που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) «εξωτερικά σύνορα»: τα χερσαία σύνορα των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των ποτάμιων και λιμναίων συνόρων, των θαλάσσιων συνόρων και των αεροδρομίων τους, των ποτάμιων λιμένων, θαλάσσιων λιμένων και λιμναίων λιμένων στους οποίους εφαρμόζονται οι διατάξεις του δικαίου της Ένωσης σχετικά με τη διέλευση εξωτερικών συνόρων, ανεξάρτητα αν αυτά τα σύνορα είναι προσωρινά ή όχι·
β) «κοινά πρότυπα της Ένωσης»: η εφαρμογή επιχειρησιακών μέτρων κατά τρόπο κοινό και ενιαίο, προκειμένου να επιτευχθεί ένα υψηλό και ομοιόμορφο επίπεδο ασφαλείας στον τομέα των συνοριακών ελέγχων και των θεωρήσεων, βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 562/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (24), του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 767/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (25), του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2007/2004, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1931/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (26), του καταλόγου Σένγκεν για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων, του πρακτικού εγχειριδίου για τους συνοριοφύλακες, του εγχειριδίου για τις θεωρήσεις, του εγχειριδίου του Eurosur και οποιωνδήποτε άλλων κανονισμών και κατευθυντήριων γραμμών που πρόκειται να εγκριθούν σε επίπεδο Ένωσης σχετικά με τους συνοριακούς ελέγχους και τις θεωρήσεις·
γ) «προσωρινά εξωτερικά σύνορα»:
i)
τα κοινά σύνορα μεταξύ ενός κράτους μέλους που εφαρμόζει πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν και ενός κράτους μέλους που έχει υποχρέωση να εφαρμόσει πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν, σύμφωνα με την πράξη προσχώρησής του, αλλά για το οποίο δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ η σχετική απόφαση του Συμβουλίου που το εξουσιοδοτεί να εφαρμόζει πλήρως το εν λόγω κεκτημένο,
ii)
τα κοινά σύνορα μεταξύ δύο κρατών μελών που έχουν υποχρέωση να εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν, σύμφωνα με τις αντίστοιχες πράξεις προσχώρησής τους, για τα οποία δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ η σχετική απόφαση του Συμβουλίου που τα εξουσιοδοτεί να εφαρμόζουν πλήρως το εν λόγω κεκτημένο·
δ) «σημείο συνοριακής διέλευσης»: κάθε σημείο διέλευσης από το οποίο οι αρμόδιες αρχές επιτρέπουν τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, όπως αυτό κοινοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 34 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 562/2006·
ε) «μηχανισμός αξιολόγησης και παρακολούθησης Σένγκεν»: η επαλήθευση της ορθής εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013·
στ) «κατάσταση έκτακτης ανάγκης»: μια κατάσταση που προκύπτει από επείγουσα και έκτακτη πίεση, κατά την οποία μεγάλος ή δυσανάλογα μεγάλος αριθμός υπηκόων τρίτων χωρών διέρχονται ή αναμένεται να διέλθουν τα εξωτερικά σύνορα ενός ή περισσότερων κρατών μελών ή οποιαδήποτε άλλη δεόντως τεκμηριωμένη κατάσταση έκτακτης ανάγκης που απαιτεί επείγουσα δράση στα εξωτερικά σύνορα·
ζ) «τμήμα των εξωτερικών συνόρων»: το σύνολο ή μέρος των εξωτερικών χερσαίων ή θαλάσσιων συνόρων κράτους μέλους όπως ορίζονται από την εθνική νομοθεσία ή όπως καθορίζονται από το εθνικό κέντρο συντονισμού ή οποιαδήποτε άλλη αρμόδια εθνική αρχή για τους σκοπούς της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1052/2013.
Άρθρο 3
Στόχοι
1. Ο γενικός στόχος του παρόντος μέσου είναι να συμβάλει στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας στην Ένωση, διευκολύνοντας παράλληλα τις νόμιμες μετακινήσεις, μέσω ενός ομοιόμορφου και υψηλού επιπέδου ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα και της αποτελεσματικής διαχείρισης των θεωρήσεων Σένγκεν, σύμφωνα με τη δέσμευση της Ένωσης στις θεμελιώδεις ελευθερίες και στα ανθρώπινα δικαιώματα.
2. Στο πλαίσιο του γενικού στόχου που ορίζεται στην παράγραφο 1, το μέσο συμβάλλει -σε συμφωνία με τις προτεραιότητες που καθορίζονται στις σχετικές στρατηγικές της Ένωσης, τα προγράμματα, τις εκτιμήσεις απειλών και τις εκτιμήσεις κινδύνων της Ένωσης- στην επίτευξη των ακόλουθων ειδικών στόχων:
α)
τη στήριξη μιας κοινής πολιτικής θεωρήσεων για τη διευκόλυνση της νόμιμης κυκλοφορίας, την παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών σε όσους ζητούν θεώρηση διαβατηρίου, τη διασφάλιση ίσης μεταχείρισης των υπηκόων τρίτων χωρών και την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης·
β)
τη στήριξη της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, μεταξύ άλλων προωθώντας περαιτέρω την εναρμόνιση των μέτρων που συνδέονται με τη διαχείριση των συνόρων σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης και μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των κρατών μελών και του Οργανισμού Frontex, για να εξασφαλιστεί, αφενός, ομοιόμορφο και υψηλό επίπεδο ελέγχου και προστασίας των εξωτερικών συνόρων, μέσω και της αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης και, αφετέρου, η ομαλή διέλευση των εξωτερικών συνόρων, σύμφωνα με το κεκτημένο του Σένγκεν, διασφαλίζοντας παράλληλα στα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας πρόσβαση σε αυτή, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που υπέχουν τα κράτη μέλη στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Η επίτευξη των ειδικών στόχων του μέσου αξιολογείται σύμφωνα με το άρθρο 55 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 χρησιμοποιώντας κοινούς δείκτες που καθορίζονται στο παράρτημα IV του παρόντος κανονισμού και ειδικούς ανά πρόγραμμα δείκτες που περιλαμβάνονται στα εθνικά προγράμματα.
3. Για την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, το μέσο θα συνεισφέρει στην επιδίωξη των ακόλουθων επιχειρησιακών στόχων:
α)
προώθηση της ανάπτυξης, της υλοποίησης και της εφαρμογής πολιτικών που αποσκοπούν να διασφαλίζουν την απουσία κάθε ελέγχου προσώπων, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, κατά τη διέλευση των εσωτερικών συνόρων, και τη διενέργεια ελέγχων προσώπων και την αποτελεσματική παρακολούθηση της διέλευσης των εξωτερικών συνόρων·
β)
σταδιακή θέσπιση ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων, βασιζόμενου στην αλληλεγγύη και την υπευθυνότητα, ιδίως μέσω:
i)
της ενίσχυσης των συστημάτων ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα και των συστημάτων επιτήρησης, καθώς και της διυπηρεσιακής συνεργασίας μεταξύ των αρχών φύλαξης των συνόρων, των τελωνειακών αρχών, των αρχών μετανάστευσης, ασύλου και των διωκτικών αρχών των κρατών μελών στα εξωτερικά σύνορα, συμπεριλαμβανομένων και των θαλάσσιων συνόρων,
ii)
μέτρων στο εσωτερικό του εδάφους που συνδέονται με τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και των απαραίτητων επικουρικών μέτρων που συνδέονται με την ασφάλεια των εγγράφων, τη διαχείριση της ταυτότητας και τη διαλειτουργικότητα αγοραζόμενου τεχνικού εξοπλισμού,
iii)
οποιωνδήποτε μέτρων που συμβάλλουν επίσης στην πρόληψη και στην καταστολή της διασυνοριακής εγκληματικότητας στα εξωτερικά σύνορα όσον αφορά την κυκλοφορία προσώπων, συμπεριλαμβανομένης της εμπορίας και της παράνομης διακίνησης ανθρώπων·
γ)
προώθηση της ανάπτυξης και εφαρμογής της κοινής πολιτικής θεωρήσεων και άλλων αδειών βραχείας διαμονής, και διαφόρων μορφών προξενικής συνεργασίας προκειμένου εξασφαλιστούν πληρέστερη προξενική κάλυψη και εναρμονισμένες πρακτικές σχετικά με την έκδοση θεωρήσεων·
δ)
δημιουργία και λειτουργία συστημάτων ΤΠ, της υποδομής επικοινωνίας τους και του εξοπλισμού που στηρίζουν την κοινή πολιτική θεωρήσεων, τους συνοριακούς ελέγχους και την επιτήρηση στα εξωτερικά σύνορα και σέβονται πλήρως τη νομοθεσία για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα·
ε)
ενίσχυση της επίγνωσης της κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα και των ικανοτήτων αντίδρασης των κρατών μελών·
στ)
εξασφάλιση της αποτελεσματικής και ενιαίας εφαρμογής του κεκτημένου της Ένωσης για τη διαχείριση των συνόρων και των θεωρήσεων, καθώς και της αποτελεσματικής λειτουργίας του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης Σένγκεν·
ζ)
ενίσχυση των δράσεων των κρατών μελών που συμβάλλουν στη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών που δραστηριοποιούνται σε τρίτες χώρες όσον αφορά τις ροές υπηκόων τρίτων χωρών στο έδαφος των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και της αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης, καθώς και της συνεργασίας με τρίτες χώρες σε αυτό τον τομέα, με πλήρη σεβασμό των στόχων και των αρχών της εξωτερικής δράσης και της ανθρωπιστικής πολιτικής της Ένωσης.
4. Οι δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του μέσου εφαρμόζονται με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Ειδικότερα, οι δράσεις θα συμμορφώνονται με τις διατάξεις του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη νομοθεσία της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων, την Ευρωπαϊκή σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΑΔ), την αρχή της δίκαιης μεταχείρισης των υπηκόων τρίτων χωρών, με σεβασμό του δικαιώματος ασύλου και διεθνούς προστασίας και της αρχής της μη επαναπροώθησης, καθώς και των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης και των κρατών μελών που απορρέουν από την προσχώρησή τους σε διεθνείς πράξεις τις οποίες έχουν υπογράψει, όπως η σύμβαση της Γενεύης σχετικά με το Καθεστώς των Προσφύγων της 28ης Ιουλίου 1951, όπως αυτή συμπληρώθηκε από το πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967.
Συγκεκριμένα, εφόσον είναι δυνατό, τα κράτη μέλη αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή κατά την ανάληψη δράσεων για τον εντοπισμό, την άμεση παροχή βοήθειας και την παραπομπή στις υπηρεσίες προστασίας ευάλωτων ατόμων, ιδίως παιδιών και ασυνόδευτων ανήλικων.
5. Κατά την εφαρμογή δράσεων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του μέσου και συνδέονται με την επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων, τα κράτη μέλη αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στις υποχρεώσεις τους βάσει του διεθνούς ναυτικού δικαίου όσον αφορά την παροχή συνδρομής σε πρόσωπα που βρίσκονται σε κίνδυνο. Εν προκειμένω, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εξοπλισμός και συστήματα που χρηματοδοτούνται από το μέσο για την αντιμετώπιση περιστατικών έρευνας και διάσωσης που ενδέχεται να προκύψουν κατά τη διάρκεια θαλάσσιας επιχείρησης επιτήρησης των συνόρων συμβάλλοντας κατά τον τρόπο αυτό στη διασφάλιση της προστασίας και στη διάσωση των ζωών μεταναστών.
6. Το μέσο θα συμβάλει επίσης στη χρηματοδότηση τεχνικής βοήθειας με πρωτοβουλία των κρατών μελών και της Επιτροπής.
Άρθρο 4
Επιλέξιμες δράσεις
1. Στο πλαίσιο των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού, με βάση τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους του εθνικού προγράμματος που αναφέρονται στο άρθρο 9 του παρόντος κανονισμού, το μέσο στηρίζει δράσεις σε ή από κράτη μέλη και συγκεκριμένα εκείνες που περιλαμβάνονται στα ακόλουθα:
α)
υποδομές, κτίρια και συστήματα που είναι αναγκαία στα σημεία συνοριακής διέλευσης και για την επιτήρηση μεταξύ των σημείων συνοριακής διέλευσης με σκοπό την πρόληψη και την αντιμετώπιση της μη επιτρεπόμενης διέλευσης συνόρων, της παράνομης μετανάστευσης και της διασυνοριακής εγκληματικότητας καθώς και για τη διασφάλιση ομαλών ταξιδιωτικών ροών·
β)
εξοπλισμός λειτουργίας, μεταφορικά μέσα και συστήματα επικοινωνίας που είναι αναγκαία για τον αποτελεσματικό και ασφαλή έλεγχο των συνόρων και τον εντοπισμό προσώπων·
γ)
συστήματα ΤΠ και επικοινωνίας για την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών στα σύνορα, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε υφιστάμενα και μελλοντικά συστήματα·
δ)
υποδομές, κτίρια, συστήματα επικοινωνίας και ΤΠ και εξοπλισμός λειτουργίας που απαιτείται για την επεξεργασία των αιτήσεων θεώρησης εισόδου και την προξενική συνεργασία, καθώς και λοιπές δράσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών για τους αιτούντες θεώρηση·
ε)
εκπαίδευση σχετικά με τη χρήση του εξοπλισμού και των συστημάτων που αναφέρονται στα στοιχεία β), γ) και δ) και την προώθηση ποιοτικών προτύπων διαχείρισης και εκπαίδευση συνοριοφυλάκων, ενδεχομένως και σε τρίτες χώρες, όσον αφορά την εκτέλεση των εποπτικών, συμβουλευτικών και ελεγκτικών καθηκόντων τους σε συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του εντοπισμού των θυμάτων εμπορίας και παράνομης διακίνησης ανθρώπων·
στ)
απόσπαση αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης και συμβούλων σε θέματα εγγράφων σε τρίτες χώρες και ανταλλαγή και απόσπαση συνοριοφυλάκων μεταξύ των κρατών μελών ή μεταξύ ενός κράτους μέλους και τρίτης χώρας·
ζ)
μελέτες, εκπαίδευση, πιλοτικά σχέδια και άλλες δράσεις που θεσπίζουν σταδιακά ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων όπως αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 3 συμπεριλαμβανομένων δράσεων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της διυπηρεσιακής συνεργασίας είτε στο εσωτερικό των κρατών μελών είτε μεταξύ των κρατών μελών και δράσεων που συνδέονται με τη διαλειτουργικότητα και εναρμόνιση των συστημάτων διαχείρισης των συνόρων·
η)
μελέτες, πιλοτικά σχέδια και δράσεις που αποσκοπούν στην εφαρμογή συστάσεων, επιχειρησιακών προτύπων και βέλτιστων πρακτικών που είναι αποτέλεσμα της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και οργανισμών της Ένωσης.
2. Στο πλαίσιο των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού, με βάση τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους του εθνικού προγράμματος που αναφέρονται στο άρθρο 9 του παρόντος κανονισμού, το παρόν μέσο στηρίζει δράσεις που αφορούν τρίτες χώρες ή δράσεις εντός τρίτων χωρών και ιδίως τις ακόλουθες:
α)
συστήματα πληροφόρησης, εργαλεία ή εξοπλισμό ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών·
β)
δράσεις που αφορούν την επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, καθώς και των κοινών επιχειρήσεων·
γ)
έργα σε τρίτες χώρες που αποσκοπούν στη βελτίωση των συστημάτων επιτήρησης ώστε να διασφαλίζεται η συνεργασία με το Eurosur·
δ)
μελέτες, σεμινάρια, εργαστήρια, διασκέψεις, εκπαίδευση, εξοπλισμός και πιλοτικά σχέδια για την παροχή τεχνικής και επιχειρησιακής εμπειρογνωμοσύνης ad hoc σε τρίτες χώρες·
ε)
μελέτες, σεμινάρια, εργαστήρια, διασκέψεις, εκπαίδευση, εξοπλισμός και πιλοτικά σχέδια για την εφαρμογή ειδικών συστάσεων, επιχειρησιακών προτύπων και βέλτιστων πρακτικών που είναι αποτέλεσμα της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και οργανισμών της Ένωσης σε τρίτες χώρες.
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τον συντονισμό σε ό, τι αφορά δράσεις σε σχέση με τρίτες χώρες και εντός τρίτων χωρών, μαζί με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
3. Οι δράσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο α) δεν είναι επιλέξιμες για τα προσωρινά εξωτερικά σύνορα.
4. Δεν είναι επιλέξιμες δράσεις που συνδέονται με την προσωρινή και έκτακτη επανεισαγωγή συνοριακών ελέγχων σε εσωτερικά σύνορα, όπως αναφέρεται στις διατάξεις του κώδικα συνόρων του Σένγκεν.
5. Δεν είναι επιλέξιμες δράσεις που έχουν ως αποκλειστικό σκοπό ή αποτέλεσμα τον έλεγχο εμπορευμάτων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Άρθρο 5
Συνολικοί πόροι και εφαρμογή
1. Οι συνολικοί πόροι για την εφαρμογή του μέσου ανέρχονται σε 2 760 εκατ. EUR σε τρέχουσες τιμές.
2. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
3. Οι συνολικοί πόροι εκτελούνται με τα ακόλουθα μέσα:
α)
εθνικά προγράμματα, σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 12·
β)
λειτουργική ενίσχυση, εντός του πλαισίου των εθνικών προγραμμάτων και σύμφωνα με τους όρους που ορίζονται στο άρθρο 10·
γ)
το ειδικό καθεστώς διέλευσης σύμφωνα με το άρθρο 11·
δ)
δράσεις της Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 13·
ε)
επείγουσα συνδρομή σύμφωνα με το άρθρο 14·
στ)
εφαρμογή προγράμματος για τη δημιουργία συστημάτων ΤΠ για τη στήριξη της διαχείρισης μεταναστευτικών ροών στα εξωτερικά σύνορα, σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 15·
ζ)
τεχνική βοήθεια, σύμφωνα με το άρθρο 16.
4. Ο προϋπολογισμός που διατίθεται στο πλαίσιο του παρόντος μέσου για τις αναφερόμενες στο άρθρο 13 του παρόντος κανονισμού δράσεις της Ένωσης, την αναφερόμενη στο άρθρο 14 του παρόντος κανονισμού επείγουσα συνδρομή και για τεχνική βοήθεια που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού, εκτελείται με άμεση διαχείριση σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (27) και με έμμεση διαχείριση σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Ο προϋπολογισμός που διατίθεται για τα αναφερόμενα στο άρθρο 9 εθνικά προγράμματα, για την αναφερόμενη στο άρθρο 10 λειτουργική ενίσχυση και για τη λειτουργία του ειδικού καθεστώτος διέλευσης που αναφέρεται στο άρθρο 11, εκτελείται υπό επιμερισμένη διαχείριση σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Ο προϋπολογισμός που διατίθεται στις χώρες που συμμετέχουν στην εκτέλεση, εφαρμογή και ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν και που αναφέρονται στην παράγραφο 7 του παρόντος άρθρου εκτελείται με έμμεση διαχείριση σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) σημείο i) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Η μέθοδος ή οι μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το πρόγραμμα σχετικά με την ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ με βάση υφιστάμενα και/ή νέα συστήματα καθορίζεται ή καθορίζονται στις σχετικές νομοθετικές πράξεις της Ένωσης εφόσον εγκριθούν.
5. Οι συνολικοί πόροι χρησιμοποιούνται ως ακολούθως:
α)
ποσό 1 551 εκατ. EUR για τα εθνικά προγράμματα των κρατών μελών·
β)
ποσό 791 εκατ. EUR για την ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ με βάση υφιστάμενα και/ή νέα συστήματα για τη στήριξη της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, υπό την επιφύλαξη της έγκρισης των σχετικών νομοθετικών πράξεων της Ένωσης·
Σε περίπτωση που το ποσό που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 5 στοιχείο β) δεν έχει διατεθεί ή δεν έχει δαπανηθεί, η Επιτροπή, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης σύμφωνα με το άρθρο 17, διαθέτει εκ νέου το ποσό αυτό σε μία ή περισσότερες από τις δραστηριότητες που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ) και στο στοιχείο δ) της παρούσας παραγράφου. Η εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση πράξη περιλαμβάνει αξιολόγηση της εξέλιξης των σχετικών συστημάτων ΤΠ συμπεριλαμβανομένων της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και των ποσών που αναμένεται ότι δεν θα δαπανηθούν. Η εκ νέου αυτή διάθεση δύναται να πραγματοποιηθεί μετά από την έγκριση των σχετικών νομοθετικών πράξεων ή με την ευκαιρία της ενδιάμεσης επανεξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 8·
γ)
ποσό 154 εκατ. EUR για το ειδικό καθεστώς διέλευσης·
δ)
ποσό 264 εκατ. EUR για δράσεις της Ένωσης, για επείγουσα βοήθεια και τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής, από το οποίο τουλάχιστον 30 χρησιμοποιείται για δράσεις της Ένωσης.
6. Από κοινού με τους συνολικούς πόρους που θεσπίζονται για τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 513/2014, οι συνολικοί πόροι που διατίθενται για το μέσο, όπως ορίζονται στην παράγραφο 1, αποτελούν το σύνολο των χρηματοδοτικών πόρων για το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και χρησιμεύουν ως προνομιακή αναφορά, κατά την έννοια του σημείου 17 της διοργανικής συμφωνίας της 2ας Δεκεμβρίου 2013 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε θέματα προϋπολογισμού και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (28), για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.
7. Οι χώρες που συμμετέχουν στην εκτέλεση, εφαρμογή και ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν συμμετέχουν στο μέσο σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
Συνάπτονται οι ρυθμίσεις για τις χρηματοδοτικές συνεισφορές των εν λόγω χωρών στο μέσο και οι συμπληρωματικοί κανόνες που είναι απαραίτητοι για την εν λόγω συμμετοχή, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων που διασφαλίζουν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης και την ελεγκτική εξουσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Οι χρηματοδοτικές συνεισφορές των εν λόγω χωρών προστίθενται στους αναφερόμενους στην παράγραφο 1 συνολικούς πόρους που διατίθενται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
Άρθρο 6
Πόροι για επιλέξιμες δράσεις στα κράτη μέλη
1. Ενδεικτικά, χορηγείται στα κράτη μέλη ποσό 1 551 εκατ. EUR ως ακολούθως:
α)
ποσό 1 276 εκατ. ευρώ, όπως αναφέρεται στο παράρτημα I·
β)
ποσό 147 εκατ. ευρώ, με βάση τα αποτελέσματα του μηχανισμού που αναφέρονται στο άρθρο 7·
γ)
στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης όπως αναφέρεται στο άρθρο 8 και για την περίοδο από το οικονομικό έτος 2018, ποσό 128 εκατ. ευρώ, το υπόλοιπο των διαθεσίμων πιστώσεων βάσει του παρόντος άρθρου ή άλλο ποσό, όπως ορίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 4, βάσει των αποτελεσμάτων της ανάλυσης κινδύνου και της ενδιάμεσης επανεξέτασης.
2. Κάθε κράτος μέλος κατανέμει τα βασικά ποσά για τα εθνικά προγράμματα που αναφέρονται στο παράρτημα I ως ακολούθως:
α)
τουλάχιστον 10 % για δράσεις που σχετίζονται με το άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο α)·
β)
τουλάχιστον 25 % για δράσεις που σχετίζονται με το άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο β)·
γ)
τουλάχιστον 5 % για δράσεις που σχετίζονται με το άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχεία γ), δ), ε) και στ).
Τα κράτη μέλη δύνανται να παρεκκλίνουν από τα ελάχιστα αυτά ποσοστά υπό την προϋπόθεση ότι στο εθνικό πρόγραμμα διευκρινίζεται ότι η επίτευξη του στόχου δεν τίθεται σε κίνδυνο λόγω της διάθεσης λιγότερων πόρων σε σχέση με τα επίπεδα αυτά. Η εν λόγω διευκρίνηση θα αξιολογείται από την Επιτροπή στο πλαίσιο της έγκρισης των εθνικών προγραμμάτων σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2.
3. Τα κράτη μέλη διαθέτουν στο Eurosur την απαραίτητη χρηματοδότηση προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία του παρόντος συστήματος.
4. Για την ορθή επιδίωξη των στόχων βάσει του μέσου σε περίπτωση απρόβλεπτων ή νέων περιστάσεων και/ή για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εκτέλεση των διαθεσίμων πιστώσεων βάσει του μέσου, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 17 για την αναπροσαρμογή του ενδεικτικού ποσού που ορίζεται στην παράγραφο 1 στοιχείο γ) του παρόντος άρθρου.
5. Τα κράτη μέλη που θα προσχωρήσουν στην Ένωση την περίοδο 2012-2020 δεν λαμβάνουν χρηματοδοτήσεις για τα εθνικά προγράμματα στο πλαίσιο του μέσου, για όσο διάστημα χρηματοδοτούνται από προσωρινό μέσο της Ένωσης το οποίο στηρίζει τα δικαιούχα κράτη μέλη για να χρηματοδοτούν δράσεις στα νέα εξωτερικά σύνορα για την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν όσον αφορά τον έλεγχο των συνόρων, των θεωρήσεων και των εξωτερικών συνόρων.
Άρθρο 7
Πόροι για ειδικές δράσεις
1. Τα κράτη μέλη μπορούν, συμπληρωματικά προς το ποσό που διατίθεται σε αυτά σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο α), να λαμβάνουν συμπληρωματικό ποσό, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό προβλέπεται ειδικά στο εθνικό πρόγραμμα και πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για την επίτευξη ειδικών δράσεων που αναφέρονται στο παράρτημα II.
2. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 17 για την αναθεώρηση των ειδικών δράσεων που αναφέρονται στο παράρτημα II, εφόσον κριθεί αναγκαίο, ακόμη και στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης. Βάσει των νέων ειδικών δράσεων, τα κράτη μέλη μπορούν να εισπράττουν συμπληρωματικό ποσό, όπως ορίζεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, με την επιφύλαξη των διαθέσιμων πόρων.
3. Τα συμπληρωματικά ποσά βάσει του παρόντος άρθρου κατανέμονται στα εν λόγω κράτη μέλη στην ατομική απόφαση χρηματοδότησης για την έγκριση ή αναθεώρηση του εθνικού προγράμματός τους, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 8
Πόροι στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης
1. Για την κατανομή του ποσού που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ), μέχρι την 1η Ιουνίου 2017, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την επιβάρυνση των κρατών μελών από τη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένων δράσεων έρευνας και διάσωσης που ενδέχεται να προκύψουν κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων επιτήρησης των θαλάσσιων συνόρων και εκθέσεων αξιολόγησης που εκπονούνται στο πλαίσιο του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης του Σένγκεν, και τα επίπεδα κινδύνου στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών για την περίοδο 2017-2020, καθώς και τους παράγοντες που επηρέασαν την ασφάλεια στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών κατά την περίοδο 2014-2016. Το εν λόγω ποσό κατανέμεται στα κράτη μέλη με βάση τη στάθμιση των ακόλουθων κατηγοριών συνόρων, λαμβάνοντας υπόψη την παράγραφο 6 του παρόντος άρθρου:
α)
45 % για τα εξωτερικά θαλάσσια σύνορα·
β)
38 % για τα εξωτερικά χερσαία σύνορα·
γ)
17 % για τους αερολιμένες.
2. Για τα εξωτερικά θαλάσσια και χερσαία σύνορα ο υπολογισμός του ποσού βασίζεται στο μήκος των τμημάτων των εξωτερικών συνόρων πολλαπλασιαζόμενο με ένα επίπεδο κινδύνου (ελάχιστο, φυσιολογικό, μεσαίο, υψηλό) για κάθε τμήμα των εξωτερικών συνόρων, ως ακολούθως:
α)
συντελεστής 0,5 για ελάχιστο κίνδυνο·
β)
συντελεστής 1 για φυσιολογικό κίνδυνο·
γ)
συντελεστής 3 για μεσαίο κίνδυνο·
δ)
συντελεστής 5 για υψηλό κίνδυνο.
3. Για τα αεροδρόμια, το χορηγούμενο ποσό υπολογίζεται για κάθε κράτος μέλος ως ακολούθως:
α)
50 % βάσει του αριθμού των προσώπων που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα·
β)
50 % βάσει του αριθμού των υπηκόων τρίτων χωρών στους οποίους απαγορεύθηκε η είσοδος στα εξωτερικά σύνορα.
4. Σύμφωνα με την έκθεση ανάλυσης κινδύνου του Οργανισμού Frontex και σε διαβούλευση με τον Οργανισμό Frontex, και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, με άλλους οργανισμούς της Ένωσης, η Επιτροπή καθορίζει επίπεδα κινδύνου για κάθε τμήμα των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών για την περίοδο 2017-2020. Τα επίπεδα κινδύνου βασίζονται στους ακόλουθους παράγοντες:
α)
επιβάρυνση από τη διαχείριση των συνόρων στα εξωτερικά σύνορα·
β)
παράγοντες που επηρέασαν την ασφάλεια στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών κατά την περίοδο 2014-2016·
γ)
αλλαγές σε πολιτικές της Ένωσης, για παράδειγμα πολιτικές θεωρήσεων·
δ)
πιθανές μελλοντικές τάσεις όσον αφορά τις μεταναστευτικές ροές και τους κινδύνους παράνομων δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την αντικανονική διέλευση προσώπων από τα εξωτερικά σύνορα· και
ε)
ενδεχόμενες πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις σε τρίτες χώρες και ιδίως στις γειτονικές χώρες.
Προτού εκδώσει την έκθεσή της για τον προσδιορισμό των επιπέδων κινδύνου, η Επιτροπή προβαίνει σε ανταλλαγή απόψεων με τα κράτη μέλη.
5. Για τους σκοπούς της κατανομής των πόρων βάσει της παραγράφου 1:
α)
η γραμμή μεταξύ των περιοχών που αναφέρονται στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 866/2004 του Συμβουλίου (29), αλλά όχι τα θαλάσσια σύνορα βορείως αυτής της γραμμής, θα ληφθεί υπόψη ακόμη και αν δεν αποτελεί εξωτερικό χερσαίο σύνορο, για όσο διάστημα εξακολουθεί να εφαρμόζεται στην Κύπρο το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 10 της πράξης προσχώρησης του 2003·
β)
εξωτερικά θαλάσσια σύνορα είναι το εξωτερικό όριο των χωρικών υδάτων των κρατών μελών, σύμφωνα με τα άρθρα 4 έως 16 της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Εντούτοις, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες απαιτούνται σε τακτική βάση επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας για την πρόληψη μη επιτρεπόμενων διελεύσεων μέσω των συνόρων, αυτό θα είναι το εξωτερικό όριο περιοχών υψηλού κινδύνου. Αυτό θα καθοριστεί λαμβάνοντας υπόψη τα συναφή δεδομένα για τις εν λόγω επιχειρήσεις στην περίοδο 2014-2016, όπως παρέχονται από τα οικεία κράτη μέλη.
6. Επιπλέον, κατόπιν προσκλήσεως της Επιτροπής, μέχρι την 1η Ιουνίου 2017, τα κράτη μέλη μπορούν να λάβουν συμπληρωματική χρηματοδότηση, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή διατίθεται γι’ αυτόν τον σκοπό στο εθνικό πρόγραμμα και ότι πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για την υλοποίηση ειδικών δράσεων που θα καθοριστούν με βάση τις προτεραιότητες της Ένωσης εκείνη τη χρονική στιγμή.
7. Τα συμπληρωματικά ποσά βάσει του παρόντος άρθρου θα διατεθούν στα εμπλεκόμενα κράτη μέλη με ατομικές αποφάσεις χρηματοδότησης που θα εγκρίνουν ή θα αναθεωρούν το εθνικό τους πρόγραμμα, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 9
Εθνικά προγράμματα
1. Το εθνικό πρόγραμμα που εκπονείται, λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων του διαλόγου πολιτικής που αναφέρεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 στο πλαίσιο του μέσου, και το εθνικό πρόγραμμα που εκπονείται βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 513/2014 υποβάλλονται στην Επιτροπή ως ένα ενιαίο εθνικό πρόγραμμα για το Ταμείο και σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
2. Βάσει των εθνικών προγραμμάτων που θα εξεταστούν και θα εγκριθούν από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού και λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων του πολιτικού διαλόγου που αναφέρεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, επιδιώκουν ιδίως στόχους από τον ακόλουθο κατάλογο:
α)
ανάπτυξη του Eurosur, σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις κατευθυντήριες γραμμές της Ένωσης·
β)
στήριξη και επέκταση της υφιστάμενης ικανότητας σε εθνικό επίπεδο για την πολιτική θεωρήσεων και τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων καθώς επίσης στήριξη και επέκταση των μέτρων εντός του χώρου ελεύθερης κυκλοφορίας που σχετίζονται με τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, λαμβάνοντας, ειδικότερα, υπόψη τη νέα τεχνολογία, τις εξελίξεις και/ή τα πρότυπα σε σχέση με τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών·
γ)
στήριξη της περαιτέρω ανάπτυξης της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών από τις προξενικές αρχές και λοιπές υπηρεσίες των κρατών μελών σε τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας μηχανισμών προξενικής συνεργασίας, με στόχο τη διευκόλυνση της νόμιμης διακίνησης σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ένωσης ή του εκάστοτε κράτους μέλους και την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης προς την Ένωση·
δ)
ενίσχυση της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων μέσω της δοκιμαστικής εφαρμογής και εισαγωγής νέων εργαλείων, διαλειτουργικών συστημάτων και μεθόδων εργασίας που αποσκοπούν στη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών στο εσωτερικό του κράτους μέλους ή τη βελτίωση της διυπηρεσιακής συνεργασίας·
ε)
ανάπτυξη σχεδίων προκειμένου να διασφαλίζεται ένας ενιαίος και υψηλού επιπέδου έλεγχος των εξωτερικών συνόρων σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης και με στόχο την αύξηση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων διαχείρισης των συνόρων των κρατών μελών·
στ)
υποστήριξη δράσεων μετά από διαβούλευση με τον Οργανισμό Frontex, που αποσκοπούν στην περαιτέρω προώθηση της εναρμόνισης στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων και ειδικότερα των τεχνολογικών ικανοτήτων, σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης·
ζ)
διασφάλιση της ορθής και ομοιόμορφης εφαρμογής του κεκτημένου της Ένωσης για τον έλεγχο των συνόρων και τις θεωρήσεις για την αντιμετώπιση των αδυναμιών που εντοπίζονται σε ενωσιακό επίπεδο, όπως αποδεικνύουν τα αποτελέσματα που εξάγονται στο πλαίσιο του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης του Σένγκεν·
η)
οικοδόμηση της ικανότητας για την αντιμετώπιση των επερχόμενων προκλήσεων, που περιλαμβάνουν τις τρέχουσες και μελλοντικές απειλές και πιέσεις στα εξωτερικά σύνορα, λαμβανομένων ειδικότερα υπόψη των αναλύσεων που διεξάγονται από αρμόδιους οργανισμούς της Ένωσης.
3. Κατά την επιδίωξη των στόχων που αναφέρονται στην παράγραφο 2, τα κράτη μέλη μπορούν να υποστηρίζουν στο πλαίσιο των εθνικών τους προγραμμάτων δράσεις σε τρίτες χώρες και σε σχέση με αυτές μεταξύ άλλων μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών και της επιχειρησιακής συνεργασίας.
4. Η Επιτροπή ζητεί τη γνώμη του Οργανισμού Frontex σχετικά με τα σχέδια εθνικών προγραμμάτων, ιδίως όσον αφορά τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της λειτουργικής ενίσχυσης, τα οποία υποβάλλονται από τα κράτη μέλη προκειμένου να αναπτυχθεί η συμπληρωματικότητα μεταξύ της αποστολής του Οργανισμού Frontex και των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών για τον έλεγχο και την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων καθώς και προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή και να αποφευχθεί η μη αποδοτική χρήση των δαπανών.
Άρθρο 10
Λειτουργική ενίσχυση στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων των κρατών μελών
1. Τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιήσουν ποσοστό μέχρι 40 % του ποσού που διατίθεται από τον παρόν μέσο στο εθνικό πρόγραμμά τους για τη χρηματοδότηση της λειτουργικής ενίσχυσης των δημόσιων αρχών που είναι αρμόδιες για την εκπλήρωση των καθηκόντων και υπηρεσιών που συνιστούν δημόσια υπηρεσία για την Ένωση.
2. Η λειτουργική ενίσχυση χορηγείται όταν το οικείο κράτος μέλος ικανοποιεί τους ακόλουθους όρους:
α)
συμμορφώνεται με το κεκτημένο της Ένωσης για τα σύνορα και τις θεωρήσεις·
β)
συμμορφώνεται με τους στόχους του εθνικού προγράμματος·
γ)
συμμορφώνεται με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης προκειμένου να βελτιωθεί ο συντονισμός μεταξύ των κρατών μελών και να αποφευχθούν οι επικαλύψεις, ο κατακερματισμός και η μη αποδοτική χρήση των δαπανών στον τομέα των συνοριακών ελέγχων.
3. Προς τον σκοπό αυτό, πριν από την έγκριση του εθνικού προγράμματος, η Επιτροπή αξιολογεί την αρχική κατάσταση στα κράτη μέλη που έχουν δηλώσει την πρόθεσή τους να ζητήσουν λειτουργική ενίσχυση λαμβάνοντας υπόψη, κατά περίπτωση, τις εκθέσεις αξιολόγησης του Σένγκεν.
Τα συμπεράσματα της Επιτροπής υπόκεινται σε ανταλλαγή απόψεων με το οικείο κράτος μέλος.
Μετά την ανταλλαγή απόψεων, για την αποδοχή της δημοσιονομικής στήριξης από την Επιτροπή στο πλαίσιο ενός εθνικού προγράμματος κράτους μέλους, μπορεί να επιβληθούν όροι όσον αφορά τον προγραμματισμό και την ολοκλήρωση ορισμένων δράσεων που αποσκοπούν στη διασφάλιση της πλήρους τήρησης των όρων της παραγράφου 2 κατά τον χρόνο χορήγησης της δημοσιονομικής ενίσχυσης.
4. Η λειτουργική ενίσχυση επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα καθήκοντα και/ή υπηρεσίες και εστιάζει στους στόχους που καθορίζονται στο παράρτημα III. Συνεπάγεται την πλήρη επιστροφή της δαπάνης για την εκπλήρωση των καθηκόντων και/ή υπηρεσιών που καθορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα, εντός των δημοσιονομικών ορίων που ορίζει το πρόγραμμα και του ανώτατου ορίου που ορίζεται στην παράγραφο 1.
5. Η λειτουργική ενίσχυση υπόκειται σε παρακολούθηση και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους σε σχέση με την κατάσταση αναφοράς στο εν λόγω κράτος μέλος, με τους γενικούς και ειδικούς στόχους που πρέπει να επιτευχθούν και τους δείκτες για τη μέτρηση της προόδου.
6. Η Επιτροπή καθορίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, τις διαδικασίες υποβολής εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας διάταξης και όλες τις άλλες πρακτικές ρυθμίσεις που θα συμφωνηθούν μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής για τη συμμόρφωση με το παρόν άρθρο. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 18 παράγραφος 2.
Άρθρο 11
Λειτουργική ενίσχυση για το ειδικό καθεστώς διέλευσης
1. Το παρόν μέσο παρέχει στήριξη για την αντιστάθμιση διαφυγόντων εσόδων από τέλη για θεωρήσεις που εκδίδονται για τον σκοπό της διέλευσης και συμπληρωματικών δαπανών που πραγματοποιούνται κατά την εφαρμογή του συστήματος του εγγράφου διευκόλυνσης της διέλευσης (FTD) και διευκόλυνσης της σιδηροδρομικής διέλευσης (FRTD), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 693/2003 και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 694/2003.
2. Οι πόροι που διατίθενται στη Λιθουανία γι’ αυτό τον σκοπό δεν υπερβαίνουν τα 154 εκατ. EUR για την περίοδο 2014-2020 και διατίθενται ως συμπληρωματική ειδική λειτουργική ενίσχυση για τη Λιθουανία.
3. Για τον σκοπό της παραγράφου 1, συμπληρωματικές δαπάνες είναι οι δαπάνες που είναι άμεσο αποτέλεσμα των ειδικών απαιτήσεων εφαρμογής της πράξης του ειδικού καθεστώτος διέλευσης και οι οποίες δεν είναι αποτέλεσμα της έκδοσης θεωρήσεων εισόδου για διέλευση ή άλλους σκοπούς.
Οι ακόλουθοι τύποι συμπληρωματικών δαπανών είναι επιλέξιμοι για χρηματοδότηση:
α)
επενδύσεις υποδομών·
β)
κατάρτιση του προσωπικού που εφαρμόζει το ειδικό καθεστώς διέλευσης·
γ)
συμπληρωματικές λειτουργικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων των μισθών του προσωπικού που απασχολείται ειδικά στο ειδικό καθεστώς διέλευσης.
4. Τα αναφερόμενα στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου μη εισπραχθέντα τέλη υπολογίζονται βάσει του επιπέδου των τελών για θεωρήσεις και των απαλλαγών από τέλη θεωρήσεων που καθορίζονται από τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας για την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων σε πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσικής Ομοσπονδίας (30), εντός του δημοσιονομικού πλαισίου που ορίζεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου.
5. Η Επιτροπή και η Λιθουανία επανεξετάζουν την εφαρμογή του παρόντος άρθρου σε περίπτωση μεταβολών οι οποίες έχουν επίπτωση στην ύπαρξη και/ή λειτουργία του ειδικού καθεστώτος διέλευσης.
6. Η Επιτροπή προβλέπει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, τις διαδικασίες υποβολής εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας διάταξης και κάθε δημοσιονομική ή άλλη πρακτική ρύθμιση που πρέπει να γίνει μεταξύ της Λιθουανίας και της Επιτροπής για τη συμμόρφωση με το παρόν άρθρο. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 18 παράγραφος 2.
7. Για να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία του ειδικού καθεστώτος διέλευσης, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίζει ειδικές ρυθμίσεις ενδιάμεσων πληρωμών κατά παρέκκλιση των διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 12
Προγραμματισμός σύμφωνα με τα αποτελέσματα του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης Σένγκεν
Με βάση την έκθεση αξιολόγησης Σένγκεν, η οποία εγκρίνεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013, τα οικεία κράτη μέλη εξετάζουν, μαζί με την Επιτροπή και τον Οργανισμό Frontex, τον τρόπο αντιμετώπισης των συμπερασμάτων, συμπεριλαμβανομένων τυχόν αδυναμιών, και εφαρμόζουν τις συστάσεις στο πλαίσιο του εθνικού τους προγράμματος.
Εάν κριθεί απαραίτητο, ένα κράτος μέλος αναθεωρεί το εθνικό του πρόγραμμα σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 9 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 για να λάβει υπόψη τα συμπεράσματα και τις συστάσεις.
Η χρηματοδότηση διορθωτικών δράσεων συνιστά προτεραιότητα. Σε συνεννόηση με την Επιτροπή και τον Οργανισμό Frontex, το οικείο κράτος μέλος ανακατανέμει τους πόρους του προγράμματός τους, περιλαμβανομένων, των πόρων που έχουν προγραμματιστεί για λειτουργική ενίσχυση, και/ή θεσπίζει ή τροποποιεί δράσεις που αποσκοπούν στην εξάλειψη των αδυναμιών, σύμφωνα με τα συμπεράσματα και τις συστάσεις της έκθεσης αξιολόγησης Σένγκεν.
Άρθρο 13
Δράσεις της Ένωσης
1. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής, το παρόν μέσο μπορεί να χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση διεθνικών δράσεων ή δράσεων ειδικού ενδιαφέροντος για την Ένωση («δράσεις της Ένωσης») που αφορούν τους αναφερόμενους στο άρθρο 3 γενικούς, ειδικούς και επιχειρησιακούς στόχους.
2. Για να είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση οι δράσεις της Ένωσης πρέπει ειδικότερα να επιδιώκουν τους ακόλουθους στόχους:
α)
να στηρίζουν δραστηριότητες προετοιμασίας και παρακολούθησης καθώς και δραστηριότητες διοικητικού και τεχνικού χαρακτήρα, που είναι αναγκαίες για την υλοποίηση των πολιτικών για τα εξωτερικά σύνορα και τις θεωρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της διακυβέρνησης του χώρου του Σένγκεν μέσω της ανάπτυξης και εφαρμογής του μηχανισμού αξιολόγησης που θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν και του κώδικα συνόρων του Σένγκεν, ιδίως όσον αφορά τα έξοδα αποστολής για εμπειρογνώμονες της Επιτροπής και των κρατών μελών που συμμετέχουν σε επιτόπιες επισκέψεις·
β)
να βελτιώνουν τη γνώση και την κατανόηση της κατάστασης που επικρατεί στα κράτη μέλη και στις τρίτες χώρες μέσω της ανάλυσης, της αξιολόγησης και της στενής παρακολούθησης των πολιτικών·
γ)
να στηρίζουν την ανάπτυξη στατιστικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένων κοινών στατιστικών εργαλείων, και μεθόδων και κοινών δεικτών·
δ)
να στηρίζουν και να παρακολουθούν την εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης και τους στόχους πολιτικής της Ένωσης στα κράτη μέλη και να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα και τον αντίκτυπό τους, μεταξύ άλλων όσον αφορά το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, στον βαθμό στον οποίο αφορούν το πεδίο εφαρμογής του παρόντος μέσου·
ε)
να προωθούν τη δημιουργία δικτύων, την αμοιβαία μάθηση, τον εντοπισμό και τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών και καινοτόμων προσεγγίσεων μεταξύ διαφόρων ενδιαφερομένων φορέων σε ευρωπαϊκό επίπεδο·
στ)
να προωθούν σχέδια που αποσκοπούν στην εναρμόνιση και στη διαλειτουργικότητα των μέτρων που συνδέονται με τη διαχείριση των συνόρων σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης με στόχο την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού συστήματος διαχείρισης των συνόρων·
ζ)
να βελτιώνουν τις γνώσεις για τις πολιτικές και τους στόχους της Ένωσης μεταξύ των ενδιαφερόμενων φορέων και του κοινού, περιλαμβανομένης της εταιρικής επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης·
η)
να αναπτύσσουν την ικανότητα των ευρωπαϊκών δικτύων να αξιολογούν, να προωθούν, να στηρίζουν και να αναπτύσσουν περαιτέρω τις πολιτικές και τους στόχους της Ένωσης·
θ)
να στηρίζουν κατεξοχήν καινοτόμα σχέδια που αναπτύσσουν νέες μεθόδους και/ή τεχνολογίες, με δυνατότητα μεταφοράς στα άλλα κράτη μέλη, και ιδίως σχεδίων που αποσκοπούν στη δοκιμή και επικύρωση ερευνητικών σχεδίων·
ι)
να στηρίζουν δράσεις που αφορούν τρίτες χώρες και υλοποιούνται σε τρίτες χώρες, όπως αναφέρει το άρθρο 4 παράγραφος 2.
3. Οι δράσεις της Ένωσης υλοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 14
Επείγουσα συνδρομή
1. Το παρόν μέσο χορηγεί χρηματοδοτική συνδρομή για την αντιμετώπιση εκτάκτων και ειδικών αναγκών σε περίπτωση κατάστασης έκτακτης ανάγκης, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο στ).
2. Η επείγουσα συνδρομή υλοποιείται σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 15
Θέσπιση προγράμματος για την ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ
Το πρόγραμμα για την ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ, με βάση υφιστάμενα και/ή νέα συστήματα ΤΠ, θα εφαρμοστεί υπό την προϋπόθεση ότι θα εγκριθούν οι νομοθετικές πράξεις της Ένωσης που ορίζουν αυτά τα συστήματα ΤΠ και την υποδομή επικοινωνιών τους με βασικό σκοπό να βελτιωθούν η διαχείριση και ο έλεγχος των ροών των ταξιδιωτών στα εξωτερικά σύνορα, μέσω της ενίσχυσης των ελέγχων και της επιτάχυνσης της διέλευσης των συνόρων για τους νόμιμους ταξιδιώτες. Στις περιπτώσεις που κρίνεται σκόπιμο, επιδιώκονται συνέργειες με υφιστάμενα συστήματα ΤΠ προκειμένου να αποφεύγονται οι περιττές δαπάνες.
Η ανάλυση του ποσού που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 5 στοιχείο β) πραγματοποιείται είτε στις σχετικές νομοθετικές πράξεις της Ένωσης είτε, μετά την έγκριση των εν λόγω νομοθετικών πράξεων, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης σύμφωνα με το άρθρο 17.
Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την πρόοδο που σημειώνεται όσον αφορά την ανάπτυξη των εν λόγω συστημάτων ΤΠ τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο και όποτε κρίνεται σκόπιμο.
Άρθρο 16
Τεχνική βοήθεια
1. Με πρωτοβουλία της και/ή εξ ονόματος της Επιτροπής, το μέσο μπορεί να διαθέτει ετησίως ποσό μέχρι 1,7 εκατ. EUR για τεχνική βοήθεια στο Ταμείο, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
2. Με πρωτοβουλία ενός κράτους μέλους, το μέσο μπορεί να χρηματοδοτήσει τις δραστηριότητες τεχνικής βοήθειας, σύμφωνα με το άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014. Το ποσό που προορίζεται για τεχνική βοήθεια δεν υπερβαίνει, για την περίοδο 2014-2020, το 5 % του συνολικού ποσού που χορηγείται στο κράτος μέλος επαυξημένο κατά 500 000 ευρώ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 17
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 5 παράγραφος 5 στοιχείο β), στο άρθρο 6 παράγραφος 4, στο άρθρο 7 παράγραφος 2 και στο άρθρο 15 εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή για περίοδο επτά ετών από τις 21 Μαΐου 2014. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με τις εξουσίες που της έχουν ανατεθεί το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της περιόδου των επτά ετών. Η εξουσιοδότηση ανανεώνεται αυτομάτων για περιόδους τριών ετών, εκτός εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο προβάλλουν αντιρρήσεις το αργότερο εντός τριών μηνών πριν από τη λήξη της επταετίας.
3. Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 5 στοιχείο β), στο άρθρο 6 παράγραφος 4, στο άρθρο 7 παράγραφος 2 και στο άρθρο 15, μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν θίγει το κύρος των ήδη εν ισχύι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
4. Μόλις εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί συγχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
5. Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 5 στοιχείο β) και του άρθρου 6 παράγραφος 4, του άρθρου 7 παράγραφος 2 και του άρθρου 15, τίθεται σε ισχύ μόνο εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή αν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλλουν αντιρρήσεις. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 18
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή συνεπικουρείται από την «επιτροπή Ταμείων ασύλου, μετανάστευσης και ενσωμάτωσης και εσωτερικής ασφάλειας» που θεσπίζεται με το άρθρο 59 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 19
Εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014
Οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 εφαρμόζονται στο μέσο.
Άρθρο 20
Κατάργηση
Η απόφαση αριθ. 574/2007/ΕΚ καταργείται με εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Άρθρο 21
Μεταβατικές διατάξεις
1. Ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει τη συνέχιση ή την τροποποίηση, συμπεριλαμβανομένης της ολικής ή μερικής ακύρωσης, των έργων και ετήσιων προγραμμάτων μέχρι το κλείσιμό τους ή της χρηματοδοτικής συνδρομής που έχει εγκριθεί από την Επιτροπή βάσει της απόφασης αριθ. 574/2007/ΕΚ ή κάθε άλλης νομοθεσίας που εφαρμόζεται στην εν λόγω συνδρομή στις 31 Δεκεμβρίου 2013.
2. Κατά τη θέσπιση αποφάσεων συγχρηματοδότησης βάσει του μέσου, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τα μέτρα που έχουν εγκριθεί βάσει της απόφασης αριθ. 574/2007/ΕΚ πριν από τις 20 Μαΐου 2014 τα οποία έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτεται από την εν λόγω συγχρηματοδότηση.
3. Τα αναληφθέντα ποσά για συγχρηματοδότηση που εγκρίνονται από την Επιτροπή από την 1η Ιανουαρίου 2011 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014, για τα οποία τα έγγραφα που απαιτούνται για το κλείσιμο των δράσεων δεν έχουν αποσταλεί στην Επιτροπή εντός της προθεσμίας υποβολής της τελικής έκθεσης, αποδεσμεύονται αυτόματα από την Επιτροπή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2017, δημιουργώντας απαίτηση επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
4. Τα ποσά που σχετίζονται με δράσεις που ανεστάλησαν λόγω δικαστικών διαδικασιών ή διοικητικών προσφυγών με ανασταλτικό αποτέλεσμα εξαιρούνται από τον υπολογισμό του ποσού που αποδεσμεύεται αυτόματα.
5. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή μέχρι τις 30 Ιουνίου 2015 την έκθεση αξιολόγησης για τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο των δράσεων που συγχρηματοδοτούνται βάσει της απόφασης αριθ. 574/2007/ΕΚ, όσον αφορά την περίοδο 2011-2013.
6. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών έως τις 31 Δεκεμβρίου 2015 την έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης δυνάμει της απόφασης αριθ. 574/2007/ΕΚ για την περίοδο 2011-2013.
Άρθρο 22
Επανεξέταση
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο επανεξετάζουν, βάσει πρότασης της Επιτροπής, τον παρόντα κανονισμό έως τις 30 Ιουνίου 2020.
Άρθρο 23
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της ημέρας δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και εφαρμόζεται άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Στρασβούργο, 16 Απριλίου 2014.