РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1382/2013 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 17 декември 2013 година
за създаване на програма „Правосъдие“ за периода 2014-2020 година
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 81, параграфи 1 и 2, член 82, параграф 1 и член 84 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
В Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) се предвижда създаване на пространство на свобода, сигурност и правосъдие, в което хората се движат свободно. За тази цел Съюзът може да приема мерки за развитие на съдебното сътрудничество по гражданскоправни и наказателноправни въпроси и за насърчаване и подкрепа на действията на държавите-членки в областта на превенцията на престъпността. При по-нататъшното развитие на европейското пространство на правосъдие следва се гарантира зачитането на основните права, както и на общите принципи като недискриминация, равенство между половете, ефективен достъп до правосъдие за всички, правова държава и добре функционираща независима съдебна система.
(2)
В Стокхолмската програма (4) Европейският съвет потвърди приоритета за развитие на пространство на свобода, сигурност и правосъдие и посочи като политически приоритет изграждането на Европа на правото и правосъдието. Финансирането беше определено като един от важните инструменти за успешното изпълнение на политическите приоритети на Стокхолмската програма. Амбициозните цели, определени в Договорите и в Стокхолмската програма, следва да бъдат постигнати, inter alia, посредством създаване, за периода 2014 - 2020 г., на гъвкава и ефективна програма „Правосъдие“ („Програмата“), която следва да улесни планирането и изпълнението. Общите и конкретните цели на Програмата следва да се тълкуват в духа на съответните стратегически насоки, определени от Европейския съвет.
(3)
В съобщението на Комисията от 3 март 2010 г. относно стратегията „Европа 2020“ се установява стратегия за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж. Като ключов елемент за подкрепа на конкретните цели и водещите инициативи на стратегията „Европа 2020“ и с цел улесняване на механизмите за стимулиране на растежа, следва да се изгради добре функциониращо пространство на правосъдие, в което са премахнати пречките пред презграничните съдебни производства и пред достъпа до правосъдие при презгранични случаи.
(4)
За целите на настоящия регламент терминът „магистрати и съдебни служители“ следва да се разбира като обхващащ съдии, прокурори и съдебни служители, както и други практикуващи юристи, свързани със съдебната система, като адвокати, нотариуси, съдебни изпълнители, пробационни служители, медиатори и съдебни устни преводачи.
(5)
Съдебното обучение има централна роля за изграждането на взаимно доверие и подобрява сътрудничеството между съдебните органи и практикуващите юристи в различните държави-членки. Съдебното обучение следва да се разглежда като основен елемент при утвърждаването на истинска европейска съдебна култура в контекста на съобщението на Комисията от 13 септември 2011 г., озаглавено „Изграждане на доверие в правосъдието в целия ЕС. Ново измерение на европейското съдебно обучение“, на резолюцията на Съвета относно обучението на съдии, прокурори и съдебни служители в Европейския съюз (5), заключенията на Съвета от 27-28 октомври 2011 г. относно европейското съдебно обучение и резолюцията на Европейския парламент от 14 март 2012 г. относно съдебното обучение.
(6)
Съдебното обучение може да включва различни участници като правните, съдебните и административните органи на държавите-членки, академични институции, национални органи, които отговарят за съдебното обучение, организации или мрежи, занимаващи се с обучение на европейско равнище, както и мрежи от съдебни координатори за правото на Съюза. Структурите и образуванията, преследващи цели от общоевропейски интерес в областта на съдебното обучение като Европейската мрежа за съдебно обучение, (EJTN) Академията по европейско право (ERA), Европейската мрежа на висшите съдебни съвети (ENCJ), Асоциацията на държавните съвети и върховните административни юрисдикции на Европейския съюз (ACA-Europe), мрежата на председателите на върховните съдилища в Европейския съюз (RPCSJUE) и Европейският институт за публична администрация (EIPA) следва да продължат да играят роля за утвърждаването на програми за обучение с действително европейско измерение за магистратите и съдебните служители и следователно биха могли да получат подходяща финансова подкрепа в съответствие с процедурите и критериите, набелязани в годишните работни програми, приети от Комисията съгласно настоящия регламент.
(7)
Съюзът следва да улеснява учебните дейности, свързани с прилагането на правото на Съюза, като признава заплатите на участващите магистрати и съдебни служители, заплащани от органи на държавите-членки, за допустими разходи или реално съфинансиране, в съответствие с Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 на Европейския парламент и на Съвета (6) („Финансовия регламент“).
(8)
Достъпът до правосъдие следва да включва по-специално достъп до съдилища, до алтернативни методи за уреждане на спорове, както и до лица, заемащи публични длъжности, които имат правно задължение да предоставят на страните независим и безпристрастен правен съвет.
(9)
През декември 2012 г. Съветът прие Стратегия на ЕС за борба с наркотиците за периода 2013- 2020 г. (7), чиято цел е възприемането на балансиран подход, основан на едновременното намаляване на търсенето и на предлагането на наркотици, с което се признава, че намаляването на търсенето и на предлагането на наркотици са два взаимно допълващи се елемента на политиката за борба със забранените наркотични вещества. Една от основните цели на тази стратегия е да допринесе за измеримо намаляване на търсенето на наркотици, на зависимостта от наркотични вещества и на здравните и социалните рискове и вреди, свързани с употребата на наркотици. Докато правното основание на програма „Превенция на наркотиците и информация за тях“, създадена с Решение 1150/2007/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (8) имаше като правно основание общественото здраве и обхващаше тези аспекти, Програмата има друго правно основание и следва да бъде насочена към по-нататъшно развитие на европейско пространство на правосъдие, основано на взаимно признаване и взаимно доверие, по-специално чрез насърчаване на съдебното сътрудничество. По този начин, като се отговаря на нуждата от опростяване и в съответствие с правното основание на всяка програма, по линия на програма „Здраве за растеж“ могат да бъдат подкрепяни мерки, които да допълват действията на държавите-членки за постигане на целта за намаляване на вредите за здравето, произтичащи от употреба на наркотици, включително превенция и предоставяне на информация.
(10)
Друг важен елемент от Стратегията на ЕС за борба с наркотиците за периода 2013-2020 г. е намаляването на предлагането на наркотици. Докато с Инструмента за финансова подкрепа за полицейското сътрудничество, предотвратяването и борбата с престъпността и управлението на кризи като част от фонд „Вътрешна сигурност“ следва да се подкрепят действия, насочени към превенция и борба с трафика на наркотици и други видове престъпления и по-специално мерки, насочени към производството, изработването, извличането, продажбата, транспорта, вноса и износа на забранени наркотични вещества, включително притежаването и покупката на такива с цел участие в дейности по трафик на наркотици, програма „Правосъдие“ следва да обхване тези аспекти на политиката в областта на наркотиците, които остават извън обхвата на Инструмента за финансова подкрепа за полицейското сътрудничество, предотвратяването и борбата с престъпността и управлението на кризи като част от фонд „Вътрешна сигурност“ или на програмата „Здраве за растеж“ и са тясно свързани с нейната обща цел.
(11)
Във всички случаи следва да се гарантира, че финансирането на приоритетите по програмен период 2007-2013, които бяха запазени като цели на новата Стратегия на ЕС за борба с наркотиците за периода 2013-2020 г., ще продължи и следователно следва да бъдат осигурени средства по линия на програма „Здраве за растеж, Инструмента за финансова подкрепа за полицейското сътрудничество, предотвратяването и борбата с престъпността и управлението на кризи като част от фонд „Вътрешна сигурност““ и Програмата съгласно съответните им приоритети и правни основания, като се избягва дублиране на финансирането.
(12)
Съгласно член 3, параграф 3 от Договора за Европейския съюз (ДЕС), член 24 от Хартата на основните права на Европейския съюз („Хартата“) и Конвенцията на ООН за правата на детето от 1989 г., Програмата следва да подпомага защитата на правата на детето, включително правото на справедлив съдебен процес, правото да разбира производството, правото на зачитане на личния и семейния живот и правото на неприкосновеност и достойнство. По-специално Програмата следва да бъде насочена към предоставянето на засилена защита на децата в рамките на съдебните системи и към осигуряване на по-голям достъп до правосъдие за децата, както и да интегрира утвърждаването на правата на детето в изпълнението на всички набелязани в нея действия.
(13)
Съгласно членове 8 и 10 от ДФЕС включването на целите за равенство между жените и мъжете и за борба с дискриминацията следва да се подкрепя във всички дейности по Програмата. Следва да се осъществява редовно наблюдение и оценяване, за да се направи оценка на начина, по който аспектите на равенството между половете и недискриминацията са включени в действията по Програмата.
(14)
Опитът от действията на равнището на Съюза показва, че за постигането на целите на Програмата на практика е необходимо съчетание от инструменти, включително правни актове, политически инициативи и финансиране. Финансирането е важен инструмент, който допълва законодателните мерки.
(15)
В заключенията си от 22 и 23 септември 2011 г. относно подобряването на ефективността на бъдещите програми на Съюза за финансиране в подкрепа на съдебното сътрудничество Съветът подчерта важната роля, която финансовите програми на Съюза играят за ефективното прилагане на достиженията на правото на Съюза, и отново изтъкна необходимостта от по-прозрачен, гъвкав, съгласуван и рационализиран достъп до тези програми.
(16)
В съобщението на Комисията от 29 юни 2011 г., озаглавено „Бюджет за стратегията „Европа 2020““, се подчертава необходимостта от рационализирането и опростяването на финансирането по линия на Съюза. Особено с оглед на настоящата икономическа криза от изключителна важност е средствата на Съюза да бъдат структурирани и да се управляват по най-усърдния начин. Съществено опростяване и ефикасно управление на финансирането може да се постигне чрез намаляване на броя на програмите и чрез рационализиране, опростяване и хармонизиране на правилата и процедурите за финансиране.
(17)
В отговор на необходимостта от опростяване, ефикасно управление и по-лесен достъп до финансиране Програмата следва да продължи и развитие дейностите, провеждани по-рано въз основа на три програми, създадени с Решение 2007/126/ПВР на Съвета (9), Решение № 1149/2007/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (10) и Решение № 1150/2007/ЕО Средносрочната оценка на тези програми включва препоръки, насочени към подобряване на изпълнението на тези програми. Финансирането на тези средносрочни оценки, както и резултатите от съответните последващи оценки трябва да бъдат отчетени при изпълнението на Програмата.
(18)
В съобщението на Комисията от 19 октомври 2010 г., озаглавено „Преглед на бюджета на ЕС“ и в съобщението на Комисията от 29 юни 2011 г., озаглавено „Бюджет за стратегията „Европа 2020““ се подчертава значението на целенасоченото финансиране на дейности с ясна европейска добавена стойност, т.е. когато намесата на Съюза може да придаде допълнителна стойност в сравнение със самостоятелните действия на държавите-членки. Действията, обхванати от настоящия регламент, следва да допринасят за създаването на европейско пространство на правосъдие чрез насърчаване на принципа за взаимно признаване, изграждане на взаимно доверие между държавите-членки, засилване на презграничното сътрудничество, изграждане на мрежи от контакти и чрез постигане на правилно, съгласувано и последователно прилагане на правото на Съюза. Дейностите за финансиране следва да допринесат и за постигане на действително и по-добро познаване на правото и политиките на Съюза от всички заинтересовани страни и следва да предоставят солидна аналитична основа за подкрепа и развитие на правото и политиките на Съюза, като по този начин допринасят за тяхното прилагане и добро изпълнение. Намесата на Съюза позволява тези дейности да бъдат осъществявани съгласувано в рамките на Съюза и допринася за значителни икономии. Освен това Съюзът е в по-добра позиция от държавите-членки от гледна точка на намирането на решения на презгранични ситуации и на предоставянето на европейска платформа за взаимно обучение.
(19)
При подбора на действията, които да бъдат финансирани по Програмата, Комисията следва да оценява предложенията въз основа на предварително установени критерии. Сред критериите трябва да бъде включена и оценка на европейската добавена стойност на предлаганите действия. Националните и малките проекти също могат да имат европейска добавена стойност.
(20)
Структурите и образуванията, които имат достъп до Програмата, следва да включват национални, регионални и местни органи.
(21)
С настоящия регламент се определя финансов пакет за целия срок на действие на Програмата, който да съставлява основната референтна сума - по смисъла на точка 17 от Междуинституционалното споразумение от 2 декември 2013 г. между Европейския парламент, Съвета и Комисията относно бюджетната дисциплина сътрудничеството по бюджетни въпроси и доброто финансово управление (11) - за Европейския парламент и за Съвета в хода на годишната бюджетна процедура.
(22)
С цел осигуряване достатъчна гъвкавост на Програмата да отговори на променящите се нужди и съответстващите цели на политиката през срока й на действие, на Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от ДФЕС във връзка с изменение на процентите, посочени в приложението към настоящия регламент за всяка конкретна цел, която би надвишила тези проценти с повече от 5 процентни пункта. За да се прецени необходимостта от такъв делегиран акт, тези проценти следва да бъдат изчислени въз основа на финансовия пакет за Програмата за целия й срок на действие, а не въз основа на годишните кредити. От особена важност е по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации, включително на експертно равнище. При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и Съвета.
(23)
Настоящият регламент следва да се прилага в пълно съответствие с Финансовия регламент. По-специално по отношение на условията за допустимост на данъка върху добавената стойност (ДДС), заплащан от бенефициери на безвъзмездно отпуснати средства, допустимостта на ДДС не следва да зависи от правния статут на бенефициерите за дейности, които могат да бъдат извършвани от частни и публични структури и образувания при еднакви правни условия. Като се отчита специфичният характер на целите и дейностите, обхванати от настоящия регламент, в поканите за представяне на предложения следва да се поясни, че за дейности, които могат да бъдат извършвани както от публични, така и от частни структури и образувания, неподлежащата на приспадане част от ДДС, начислен на публични структури и образувания, е допустима, доколкото тя се заплаща за изпълнение на дейности като обучение или повишаване на осведомеността, които не могат да се считат за упражняване на публична власт. Освен това настоящият регламент следва да използва инструментите за опростяване, въведени с Финансовия регламент. Освен това критериите за определяне на действията, които да бъдат подкрепени, следва да бъдат насочени към заделяне на наличните финансови средства за действия, с които се оказва възможно най-голямо въздействие по отношение на преследваната цел на политиката.
(24)
За да се гарантират еднакви условия за изпълнение на настоящия регламент, на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия по отношение на приемането на годишните работни програми. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета (12).
(25)
Годишните работни програми, приети от Комисията съгласно настоящия регламент, следва да осигурят подходящо разпределение на финансирането между безвъзмездните средства и договорите за обществени поръчки. Програмата следва на първо място да разпредели финансиране за безвъзмездни средства, като същевременно запази достатъчно финансови средства за обществени поръчки. Минималният процентен дял на годишните разходи, разпределени за безвъзмездни средства, следва да бъде определен в годишните работни програми и следва да бъде не по-малко от 65 %. За улесняване на планирането и съфинансирането на проектите от заинтересованите страни, Комисията следва да изготви ясен график за поканите за представяне на предложения, подбора и възлагането на проекти.
(26)
С цел да се гарантира ефикасното разпределение на средства от общия бюджет на Съюза, следва да се търсят съгласуваност, взаимно допълване и единодействия между програмите за финансиране, подпомагащи тясно свързани помежду си области на политиката, по-специално между Програмата и програмана „Права, равенство и гражданство“, създадена с Регламент (ЕС) № 1381/2013 на Европейския парламент и на Съвета (13), Инструмента за финансова подкрепа за полицейското сътрудничество, предотвратяването и борбата с престъпността и управлението на кризи като част от фонд „Вътрешна сигурност“, програмата „Здраве за растеж“, програмата „Еразъм+“, създадена с Регламент (ЕС) № 1288/2013 на Европейския парламент и на Съвета (14), рамкова програма „Хоризонт 2020“, създадена с Регламент (ЕС) № 1291/2013 на Европейския парламент и на Съвета (15), и Инструмента за предприсъединителна помощ (ИПП II).
(27)
През целия цикъл на разходите финансовите интереси на Съюза следва да бъдат защитавани посредством пропорционални мерки, включително посредством предотвратяване, разкриване и разследване на нередностите, възстановяване на изгубени, погрешно платени или неправилно използвани средства, а когато е подходящо, чрез налагане на административни и финансови санкции в съответствие с Финансовия регламент.
(28)
С цел прилагане на принципа на добро финансово управление в настоящия регламент следва да се предвидят подходящи инструменти за оценка на резултатите от него. За тази цел следва да се определят общи и конкретни цели. С цел измерване на степента на постигане на тези конкретни цели следва да бъде установен набор от конкретни и количествено измерими показатели, които да останат валидни за цялата продължителност на Програмата. Комисията следва да представя ежегодно на Европейския парламент и на Съвета доклад за наблюдението, който следва да се базира, inter alia, на показателите, посочени в настоящия регламент и който следва да предоставя информация за използването на наличните финансови средства.
(29)
Програмата следва да се изпълнява ефективно, при зачитане на принципите на доброто финансово управление, като същевременно се дава възможност на потенциални кандидати за ефективен достъп до Програмата. С цел да се подкрепи ефективният достъп до Програмата, Комисията следва да положи максимални усилия за опростяване и хармонизиране на процедурите и документите за кандидатстване, административните формалности и изискванията за финансовото управление, да премахне административните тежести и да насърчава исканията за предоставяне на безвъзмездна помощ от образувания, които се намират и в държави-членки, които не са представени в достатъчна степен по Програмата. Комисията следва да публикува на специално създаден за целта уебсайт информация за Програмата, нейните цели, различните покани за представяне на предложения и графиците им. Основните документи и насоките, отнасящи се до поканите за представяне на предложения, следва да бъдат достъпни на всички официални езици на институциите на Съюза.
(30)
В съответствие с член 180, параграф 1, буква л) от Делегиран регламент (ЕС) № 1268/2012 на Комисията (16) („правилата за прилагане“), споразуменията за безвъзмездни средства следва да съдържат разпоредби, уреждащи видимостта на финансовата помощ от Съюза, освен в надлежно обосновани случаи, когато публичното оповестяване не е възможно или подходящо.
(31)
В съответствие с член 35, параграфи 2 и 3 от Финансовия регламент и член 21 от Правилата за прилагане, Комисията следва своевременно и по подходящ начин да предоставя информация за получателите, както и за естеството и целта на мерките, финансирани от общия бюджет на Съюза. Тази информация следва да се предоставя при надлежно спазване на изискванията за поверителност и сигурност, и по-специално за защита на личните данни.
(32)
Доколкото целта на настоящия регламент, а именно да се допринесе за по-нататъшното развитие на европейско пространство на правосъдие, основано на взаимно признаване и взаимно доверие, по-специално чрез насърчаване на съдебното сътрудничество по гражданскоправни и наказателноправни въпроси, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите-членки, а поради мащаба и последиците на действието, може да бъде по-добре постигната на равнището на Съюза, Съюзът може да приема мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, установен в член 5 от Договора за Европейския съюз (ДЕС). В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в посочения член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигането на тази цел.
(33)
В съответствие с член 3 от Протокол № 21 относно позицията на Обединеното кралство и Ирландия по отношение на пространството на свобода, сигурност и правосъдие, приложен към ДЕС и към ДФЕС, Ирландия е нотифицирала желанието си да участва в приемането и прилагането на настоящия регламент.
(34)
В съответствие с членове 1 и 2 от Протокол № 21 относно позицията на Обединеното кралство и Ирландия по отношение на пространството на свобода, сигурност и правосъдие, приложен към ДЕС и към ДФЕС, и без да се засяга член 4 от посочения протокол, Обединеното кралство не участва в приемането на настоящия регламент и не е обвързано от него, нито от неговото прилагане.
(35)
В съответствие с членове 1 и 2 от Протокол № 22 относно позицията на Дания, приложен към ДЕС и към ДФЕС, Дания не участва в приемането на настоящия регламент и не е обвързана от него, нито от неговото прилагане.
(36)
За да се осигури непрекъснатост на дейностите за финансиране, осъществявани преди въз основа на Решение 2007/126/ПВР, Решение № 1149/2007/ЕО и Решение № 1150/2007/ЕО, настоящият регламент следва да влезе в сила в деня след публикуването му,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Създаване и продължителност на Програмата
1. С настоящия регламент се създава програма „Правосъдие“ („Програмата“).
2. Програмата обхваща периода от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г.
Член 2
Европейска добавена стойност
1. По линия на Програмата се финансират дейности с европейска добавена стойност, които допринасят за по-нататъшното развитие на европейско пространство на правосъдие. За тази цел Комисията гарантира, че избраните за финансиране действия имат за цел да дадат резултати с европейска добавена стойност.
2. Европейската добавена стойност на действия, включително на действия с малък мащаб и национални действия, се оценява с оглед на критерии като приноса им за последователното и съгласувано прилагане на правото на Съюза и за широката обществена осведоменост относно произтичащите от него права, потенциала им за изграждане на взаимно доверие между държавите-членки и за подобряване на презграничното сътрудничество, трансграничното им въздействие, приноса им за разработване и разпространение на най-добри практики или потенциала им да създадат практически средства и решения за справяне с презгранични или общи за Съюза предизвикателства.
Член 3
Обща цел
Общата цел на Програмата е да допринесе за по-нататъшното развитие на европейско пространство на правосъдие, основано на взаимно признаване и взаимно доверие, по-специално чрез насърчаване на съдебното сътрудничество по гражданскоправни и наказателноправни въпроси.
Член 4
Конкретни цели
1. За постигане на общата цел, определена в член 3, в Програмата са заложени следните конкретни цели:
а)
улесняване и подкрепа на съдебното сътрудничество по гражданскоправни и наказателноправни въпроси;
б)
подкрепа и насърчаване на съдебното обучение, включително на езиково обучение по правна терминология, с оглед на формирането на обща правна и съдебна култура;
в)
улесняване на ефективен достъп до правосъдие за всички, включително с цел утвърждаване и подкрепа на правата на жертвите на престъпления, като същевременно се зачитат правата на защитата;
г)
подкрепа за инициативи в областта на политиката по отношение на наркотиците, свързани с аспекти на съдебното сътрудничество и превенцията на престъпността, които са тясно свързани с общата цел на Програмата, доколкото не попадат в обхвата на Инструмента за финансова подкрепа за полицейското сътрудничество, предотвратяването и борбата с престъпността и управлението на кризи като част от фонд „Вътрешна сигурност“ или на програма „Здраве за растеж“;
2. Конкретните цели на Програмата се постигат чрез, по-специално:
а)
повишаване на осведомеността и познанията на обществеността за правото и политиките на Съюза;
б)
разширяване на познанията за правото на Съюза, включително за материалното и процесуалното право, за инструментите за съдебно сътрудничество и за относимата практика на Съда на Европейския съюз, и за сравнителното право, с цел да се гарантира ефикасно съдебно сътрудничество по гражданскоправни и наказателноправни въпроси;
в)
подкрепа за ефективното, всеобхватно и последователно въвеждане и прилагане на инструментите на Съюза в държавите-членки и за тяхното наблюдение и оценка;
г)
насърчаване на презграничното сътрудничество, подобряване на взаимното познаване и разбиране на гражданското и наказателното право и правните и съдебните системи на държавите-членки и укрепване на взаимното доверие;
д)
подобряване на познанията и разбирането на потенциалните пречки пред гладкото функциониране на европейското пространство на правосъдие;
е)
подобряване на ефикасността на съдебните системи и сътрудничеството между тях с помощта на информационните и комуникационните технологии, включително чрез презгранична оперативна съвместимост на системите и приложенията.
Член 5
Интегриране
При изпълнението на всички действия по Програмата се цели утвърждаване на равенството между жените и мъжете и на правата на детето, inter alia, чрез правосъдие, съобразено с интересите на децата. Програмата се придържа и към забраната за дискриминация на някое от основанията, посочени в член 21 от Хартата, в съответствие с член 51 от Хартата и в рамките, определени в член 51 от Хартата.
Член 6
Видове действия
1. По Програмата се финансират, inter aliа, следните видове действия:
а)
аналитични дейности, като събиране на данни и статистическа информация; разработване на общи методологии и, когато е подходящо, показатели или критерии; проучвания, изследвания, анализи и анкети; оценки; съставяне и публикуване на наръчници, доклади и образователен материал; работни срещи, семинари, заседания на експерти и конференции;
б)
дейности с цел обучение, например обмен на служители, работни срещи, семинари, мероприятия за обучение на обучаващи, включително езиково обучение по правна терминология, както и развитие на инструменти за онлайн обучение или други модули за обучение на магистрати и съдебни служители;
в)
взаимно учене, сътрудничество, дейности за повишаване на осведомеността и разпространяване на информация, например набелязване и обмен на добри практики, иновативни подходи и опит; организация на партньорски проверки и взаимно обучение; организация на конференции, семинари, информационни кампании включително институционална комуникация относно политическите приоритети на Съюза, доколкото са свързани с целите на Програмата; компилация и публикуване на материали за разпространяване на информация за Програмата и резултатите от нея; разработване, действие и поддръжка на системи и инструменти, чрез използването на информационни и комуникационни технологии, включително по-нататъшно развитие на европейския портал за електронно правосъдие, като механизъм за подобряване на достъпа на гражданите до правосъдие;
г)
подкрепа за основните участници, чиито дейности допринасят за изпълнението на целите на Програмата, като подкрепа за държавите-членки при прилагане на правото и политиките на Съюза, подкрепа за ключови европейски участници и мрежи на европейско равнище, включително в областта на съдебното обучение и подкрепа за дейности за създаване на контакти на европейско равнище между специализирани структури и образувания, както и национални, регионални и местни органи и неправителствени организации.
2. Европейската мрежа за съдебно обучение получава оперативни безвъзмездни средства за съфинансиране на разходите, свързани с постоянната ѝ работна програма.
Член 7
Участие
1. В Програмата могат да участват всички структури и образувания, които са законно установени в:
а)
държавите-членки;
б)
държавите от Европейската асоциация за свободна търговия (ЕАСТ), които са страни по Споразумението за Европейското икономическо пространство, в съответствие с това споразумение;
в)
страните кандидатки, потенциалните кандидатки и присъединяващите се държави в съответствие с общите принципи и общите условия, определени за участието на тези страни в програмите на Съюза, установени в съответните рамкови споразумения и решения на Съвета за асоцииране или подобни споразумения.
2. Структури и образувания със стопанска цел имат достъп до Програмата само при сътрудничество с организации с нестопанска цел или публични организации.
3. Структури и образувания, които са законно установени в трети държави, различни от участващите в Програмата в съответствие с параграф 1, букви б) и в), по-специално държави, спрямо които се прилага Европейската политика за съседство, могат да бъдат асоциирани към дейностите по Програмата като сами поемат разходите си, ако това отговаря на целта на тези дейности.
4. Комисията може да сътрудничи с международни организации съгласно условията, определени в съответната годишна работна програма. Достъп до Програмата имат международните организации, работещи в обхванати от Програмата области, в съответствие с Финансовия регламент и съответните годишни работни програми.
Член 8
Бюджет
1. Финансовият пакет за изпълнение на Програмата за периода 2014 г.-2020 г. е в размер на 377 604 000 EUR.
2. Заделените по Програмата средства могат да покриват и разходи, свързани с дейности за подготовка, наблюдение, контрол, одит и оценка, които са необходими за управлението на Програмата и за оценка на постигането на нейните цели. С отпуснатите средства могат да се покриват разходи, свързани с необходимите проучвания, заседания на експерти, информационни и комуникационни дейности, институционална комуникация относно политическите приоритети на Съюза, доколкото са свързани с общите цели на Програмата, както и разходи, свързани с информационно-технологичните мрежи, занимаващи се с обработка и обмен на информация, и с друг вид техническа и административна помощ, необходима във връзка с управлението на Програмата от Комисията.
3. Годишните бюджетни кредити се разрешават от Европейският парламент и Съвета в границите на многогодишната финансова рамка, установена с Регламент (ЕС, Евратом) № 1311/2013. (17)
4. В рамките на финансовия пакет за Програмата се разпределят суми за всяка конкретна цел в съответствие с процентните дялове, определени в приложението.
5. Комисията не се отклонява от определените процентни дялове във финансовия пакет, посочени в приложението, с повече от 5 процентни пункта за всяка конкретна цел. Ако се наложи да се превиши това ограничение, Комисията се оправомощава да приеме делегирани актове в съответствие с член 9 за изменение на всеки от показателите в приложението с повече от 5 и до 10 процентни пункта.
Член 9
Упражняване на делегация
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема на делегирани актове, посочено в член 8, параграф 5, се предоставя на Комисията за срока на изпълнение на Програмата.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 8, параграф 5, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 8, параграф 5, влиза в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът не са представили възражения в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 10
Мерки за изпълнение
1. Комисията изпълнява Програмата в съответствие с Финансовия регламент.
2. С оглед на изпълнението на Програмата Комисията приема годишни работни програми под формата на актове за изпълнение. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 11, параграф 2.
3. Всяка годишна работна програма изпълнява целите на програмата, като определя следното:
а)
действията, които да бъдат предприети в съответствие с общите и конкретните цели, определени в член 3 и член 4, параграф 1, включително условното разпределение на финансовите ресурси;
б)
съществените критерии за допустимост, подбор и възлагане, които се използват за подбор на предложенията, които ще получат финансово подпомагане в съответствие с член 84 от Финансовия регламент и член 94 от Правилата за неговото прилагане;
в)
минималния процент от годишните разходи, който се заделя за предоставяне на безвъзмездни средства.
4. Осигурява се подходящо и справедливо разпределение на финансовото подпомагане между различните области, обхванати от настоящия регламент. Когато взема решение за предоставяне на средства за тези области в годишните работни програми, Комисията отчита необходимостта да се поддържат достатъчни равнища на финансиране едновременно за гражданско и наказателно правосъдие, както и за съдебно обучение и инициативи в областта на политиката за борба с наркотиците, попадащи в обхвата на Програмата.
5. Поканите за представяне на предложения се публикуват ежегодно.
6. С цел улесняване на дейностите за съдебно обучение разходите, свързани с участието на магистрати и съдебни служители в тези дейности и заплатени от органи на държавите-членки, се вземат предвид в съответствие с Финансовия регламент, когато се предоставя съответното финансиране.
Член 11
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от комитет. Този комитет е комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011.
2. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Член 12
Взаимно допълване
1. Комисията, в сътрудничество с държавите-членки, осигурява цялостна съгласуваност, взаимно допълване и единодействие с други инструменти на Съюза, включително, inter alia, програмата „Права, равенство и гражданство“, инструмента за финансова подкрепа за полицейското сътрудничество, предотвратяването и борбата с престъпността и управлението на кризи като част от фонд „Вътрешна сигурност“, програмата „Здраве за растеж“, програмата „Еразъм +“, рамковата програма „Хоризонт 2020“ и Инструмента за предприсъединителна помощ (ИПП II).
2. Комисията осигурява също цялостна съгласуваност, взаимно допълване и единодействие с дейността на органите, службите и агенциите на Съюза, работещи в области, обхванати от целите на Програмата като Евроюст, създадена с Решение 2002/187/ПВР на Съвета (18) и Европейския център за мониторинг на наркотици и наркомании (ЕЦМНН), създаден с Регламент (ЕО) № 1920/2006 на Европейския парламент и на Съвета (19).
3. Програмата може да ползва общи ресурси с други инструменти на Съюза, по-специално с програма „Права, равенство и гражданство“, за изпълнение на дейности, които отговарят на целите и на двете програми. Действие, за което е отпуснато финансиране по Програмата, може да получи и финансиране по програма „Права, равенство и гражданство“, при условие че финансирането не покрива едни и същи разходи.
Член 13
Защита на финансовите интереси на Съюза
1. Комисията предприема необходимите мерки, за да гарантира, че при изпълнението на действията, финансирани съгласно Програмата, финансовите интереси на Съюза са защитени чрез прилагане на превантивни мерки срещу измама, корупция и всякакви други незаконни дейности, чрез ефективни проверки, и ако се установят нередности - чрез събиране на погрешно платените суми, а при необходимост - чрез ефективни, пропорционални и възпиращи административни и финансови санкции.
2. Комисията или нейни представители и Сметната палата имат правомощия за извършване на одити по документи и на място на всички бенефициери на безвъзмездни средства, изпълнители и подизпълнители, които са получили средства от Съюза по Програмата.
3. Европейската служба за борба с измамите (OLAF) може да извършва разследвания, включително проверки на място и инспекции, в съответствие с разпоредбите и процедурите, предвидени в Регламент (ЕС, Евратом) № 883/2013 на Европейския парламент и на Съвета (20) и в Регламент (Евратом, ЕО) № 2185/96 на Съвета (21), с цел да се установи дали е налице измама, корупция или друга незаконна дейност, накърняваща финансовите интереси на Съюза, във връзка със споразумение за отпускане на безвъзмездни средства, решение за отпускане на безвъзмездни средства или договор, финансирани по Програмата.
4. Без да се засягат параграфи 1, 2 и 3, споразуменията за сътрудничество с трети държави и с международни организации, споразуменията за отпускане на безвъзмездни средства, решенията за отпускане на безвъзмездни средства и договорите, произтичащи от изпълнението на настоящата Програма, съдържат разпоредби, с които Комисията, Сметната палата и OLAF изрично се оправомощават да провеждат одитите и разследванията, посочени в тези параграфи в съответствие с тяхната компетентност.
Член 14
Наблюдение и оценка
1. Комисията извършва ежегодно наблюдение на Програмата, за да следи за изпълнението на провежданите по нея действия и постигането на конкретните цели, посочени в член 4. Наблюдението служи и като средство за оценка на начина, по който действията по Програмата третират въпросите на равенството между половете и недискриминацията.
2. Комисията представя на Европейския парламент и на Съвета:
а)
годишен доклад за наблюдение, основан на показателите, установени в член 15, параграф 2 и на използването на наличните финансови средства;
б)
междинен доклад за оценка най-късно до 30 юни 2018 г.;
в)
последващ доклад за оценка до 31 декември 2021 г.
3. В междинния доклад за оценка се оценява постигането на целите на Програмата, ефикасността на използването на средствата и европейската добавена стойност на Програмата с цел да се определи дали финансирането в областите, обхванати от Програмата, следва да бъде подновено, променено или спряно след 2020 г. В него се разглежда и възможността за опростяване на Програмата, нейната вътрешна и външна съгласуваност, както и актуалността на всички цели и действия. В доклада се отчитат резултатите от последващите оценки на предишните програми за периода 2007-2013 г., създадени с решенията, посочени в член 16.
4. В последващия доклад за оценка се оценява дългосрочното въздействие на Програмата и устойчивостта на последиците от нея, с оглед това да допринесе за вземане на решение относно следваща програма.
5. При оценките се преценява и начинът, по който действията по Програмата третират въпросите на равенството между половете и недискриминацията.
Член 15
Показатели
1. Съгласно член 14 следните показателите, посочени в параграф 2 от настоящия член, служат за основа на наблюдението и оценката на това доколко е постигната всяка от конкретните цели, посочени в член 4, посредством предвидените в член 6 действия. Те се измерват спрямо предварително определени базови равнища, които отразяват положението преди прилагането на Програмата. Където е целесъобразно, се прави разбивка на показателите, inter alia, по пол, възраст и увреждане.
2. Показателите, посочени в параграф 1 включват, inter aliа, следното:
а)
броя и процента на лицата в целева група, до които са достигнали финансираните по Програмата дейности за повишаване на осведомеността;
б)
броя и процента на магистратите и съдебните служители в целева група, които са участвали в обучителни дейности, обмен на служители, учебни посещения, работни срещи и семинари, финансирани от програмата;
в)
повишаване на познаването на правото и политиките на Съюза сред групите, участващи във финансираните по Програмата дейности в сравнение с цялата целева група;
г)
брой на случаите, дейностите и резултатите в областта на презграничното сътрудничество, включително чрез използване на средства и процедури, свързани с информационни технологии, установени на равнището на Съюза;
д)
оценка на участниците за дейностите, в които са участвали, и за тяхната (очаквана) устойчивост;
е)
географско покритие на финансираните по Програмата дейности.
3. В допълнение на посочените в параграф 2 показатели междинният и окончателният доклад за оценка на Програмата оценяват, inter alia, и:
а)
очакваното въздействие на Програмата върху достъпа до правосъдие, въз основа на качествени и количествени данни, събрани на европейско равнище;
б)
броя и качеството на инструментите и средства, разработени чрез финансирани по Програмата дейности;
в)
европейската добавена стойност на Програмата, включително оценката на дейностите по Програмата от гледна точка на подобни инициативи, разработвани на национално или европейско равнище, които не се подпомагат с финансиране от Съюза, и техните (очаквани) резултати, както и предимствата и/или недостатъците на финансирането от Съюза в сравнение с националното финансиране на този вид дейност;
г)
равнището на финансиране спрямо постигнатите резултати (ефикасност);
д)
евентуалните административни, организационни и/или структурни пречки за по-гладко, по-ефективно и по-ефикасно изпълнение на Програмата (възможности за опростяване).
Член 16
Преходни мерки
Действията, започнати въз основа на Решение 2007/126/ПВР, Решение 1149/2007/ЕО или Решение 1150/2007/ЕО, продължават да се уреждат от разпоредбите на посочените решения до тяхното приключване. По отношение на тези действия позоваването на комитетите, предвидени в член 9 от Решение 2007/126/ПВР, в членове 10 и 11 от Решение 1149/2007/ЕО и в член 10 от Решение 1150/2007/ЕО, се тълкува като позоваване на комитета, предвиден в член 11, параграф 1 от настоящия регламент.
Член 17
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко в държавите-членки в съответствие с Договорите.
Съставено в Брюксел на 17 декември 2013 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1382/2013 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 17ης Δεκεμβρίου 2013
για τη θέσπιση του Προγράμματος «Δικαιοσύνη», για την περίοδο 2014-2020
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 81 παράγραφοι 1 και 2, το άρθρο 82 παράγραφος 1 και το άρθρο 84,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Μετά τη διαβίβαση του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτρoπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης εντός του οποίου τα άτομα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα. Προς τον σκοπό αυτό, η Ένωση δύναται να θεσπίζει μέτρα για την ανάπτυξη της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, καθώς επίσης και την προώθηση της δράσης των κρατών μελών στον τομέα της πρόληψης του εγκλήματος. Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς και κοινών αρχών όπως η απαγόρευση των διακρίσεων, η ισότητα των φύλων, η αποτελεσματική πρόσβαση όλων στη δικαιοσύνη, το κράτος δικαίου και ένα ανεξάρτητο δικαστικό σύστημα που λειτουργεί σωστά πρέπει να εξασφαλιστεί στο πλαίσιο της περαιτέρω ανάπτυξης ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης.
(2)
Στο Πρόγραμμα της Στοκχόλμης (4) το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε την προτεραιότητα της εγκαθίδρυσης ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, και μνημόνευσε ως πολιτική του προτεραιότητα την επίτευξη μιας Ευρώπης του δικαίου και της δικαιοσύνης. Η χρηματοδότηση κατονομάσθηκε ως ένα από τα σημαντικά εργαλεία για την επιτυχή υλοποίηση των πολιτικών προτεραιοτήτων του Προγράμματος της Στοκχόλμης. Οι φιλόδοξοι στόχοι των Συνθηκών και του Προγράμματος της Στοκχόλμης πρέπει να επιτευχθούν, μεταξύ άλλων, με τη θέσπιση, για την περίοδο 2014 έως 2020, ευέλικτου και αποτελεσματικού προγράμματος «Δικαιοσύνη» («Πρόγραμμα») που θα διευκολύνει τον προγραμματισμό και την υλοποίηση. Οι γενικοί και οι ειδικοί στόχοι του Προγράμματος θα πρέπει να ερμηνεύονται σύμφωνα με τις σχετικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές που έχει ορίσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
(3)
Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Μαρτίου 2010 με θέμα τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» καθορίζει μια στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Ένας χώρος δικαιοσύνης ο οποίος λειτουργεί εύρυθμα και στον οποίο έχουν εξαλειφθεί τα εμπόδια για τις διασυνοριακές δικαστικές διαδικασίες και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε υποθέσεις με διασυνοριακό χαρακτήρα είναι σκόπιμο να αναπτυχθεί ως πρωταρχικής σημασίας στοιχείο για τη στήριξη των ειδικών στόχων και των εμβληματικών πρωτοβουλιών της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και για τη διευκόλυνση των μηχανισμών που έχουν σχεδιαστεί για την προαγωγή της ανάπτυξης.
(4)
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ο όρος «μέλη του δικαστικού σώματος και άλλους λειτουργούς και υπαλλήλους του τομέα απονομής δικαιοσύνης» περιλαμβάνει δικαστές, εισαγγελείς και δικαστικοί υπάλληλοι, καθώς και άλλοι ασκούντες νομικά επαγγέλματα σχετικά με τον δικαστικό τομέα, λ.χ. δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, δικαστικοί επιμελητές, επιμελητές κοινωνικής αρωγής, διαμεσολαβητές και διερμηνείς δικαστηρίων.
(5)
Η κατάρτιση των δικαστικών έχει καίρια σημασία για την οικοδόμηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και βελτιώνει τη συνεργασία μεταξύ των δικαστικών αρχών και των ασκούντων τα σχετικά επαγγέλματα στα διάφορα κράτη μέλη. Η κατάρτιση των δικαστικών πρέπει να θεωρείται ουσιώδες στοιχείο στην προαγωγή ενός πραγματικά ευρωπαϊκού δικαστικού πνεύματος στο πλαίσιο της ανακοίνωσης της Επιτροπής της 13ης Σεπτεμβρίου 2011 με τίτλο «Εμπιστοσύνη στην πανευρωπαϊκή δικαιοσύνη. Μια νέα διάσταση στην ευρωπαϊκή δικαστική κατάρτιση», του ψηφίσματος του Συμβουλίου για την κατάρτιση των δικαστών, των εισαγγελέων και των δικαστικών υπαλλήλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (5), των συμπερασμάτων του Συμβουλίου της 27ης και της 28ης Οκτωβρίου 2011 για την κατάρτιση των δικαστικών στην Ευρώπη και του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 14ης Μαρτίου 2012, για την κατάρτιση των δικαστικών.
(6)
Στην κατάρτιση των δικαστικών μπορούν να συμμετάσχουν διάφοροι παράγοντες, όπως οι νομικές, δικαστικές και διοικητικές αρχές των κρατών μελών, ακαδημαϊκά ιδρύματα, εθνικοί φορείς υπεύθυνοι για την κατάρτιση των δικαστικών, εκπαιδευτικοί οργανισμοί ή δίκτυα ευρωπαϊκού επιπέδου ή δίκτυα δικαστικών συντονιστών ενωσιακής νομοθεσίας. Οργανισμοί και φορείς που επιδιώκουν στόχους γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα της κατάρτισης των δικαστικών, όπως το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κατάρτισης Δικαστικών (ΕΔΚΔ), η Ακαδημία Ευρωπαϊκού Δικαίου (ERA), το Ευρωπαϊκό Δίκτυο των Δικαστικών Συμβουλίων (ENCJ), η Ένωση των Συμβουλίων Επικρατείας και Ανώτατων Διοικητικών Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ACA-Ευρώπη), το Δίκτυο των Προέδρων των Ανώτατων Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (RPCSJUE) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δημόσιας Διοίκησης (EIPA), πρέπει να συνεχίσουν να παίζουν ρόλο στην προώθηση προγραμμάτων κατάρτισης με πραγματική ευρωπαϊκή διάσταση για μέλη του δικαστικού σώματος και άλλους λειτουργούς και υπαλλήλους του τομέα απονομής δικαιοσύνης· συνεπώς θα μπορούσε να τους χορηγηθεί επαρκής οικονομική στήριξη σύμφωνα με τις διαδικασίες και τα κριτήρια που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας που εκδίδονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
(7)
Η Ένωση θα πρέπει να διευκολύνει τις δραστηριότητες κατάρτισης σχετικά με την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου θεωρώντας τις αμοιβές των συμμετεχόντων μελών του δικαστικού σώματος και άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής δικαιοσύνης που καταβάλλονται από τις αρχές των κρατών μελών ως επιλέξιμες δαπάνες ή ως συγχρηματοδότηση σε είδος σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) («δημοσιονομικός κανονισμός»).
(8)
Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη πρέπει να περιλαμβάνει, ιδίως, πρόσβαση σε δικαστήρια, σε εναλλακτικές μεθόδους επίλυσης διαφορών καθώς και σε αξιωματούχους που υποχρεώνονται από τον νόμο να παράσχουν στα μέρη ανεξάρτητες και αμερόληπτες νομικές συμβουλές.
(9)
Τον Δεκέμβριο του 2012, το Συμβούλιο ενέκρινε τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά (2013-20) (7), στόχος της οποίας είναι να υιοθετήσει μια ισορροπημένη προσέγγιση με βάση την ταυτόχρονη μείωση της ζήτησης και της προσφοράς ναρκωτικών, αναγνωρίζοντας ότι η μείωση της ζήτησης ναρκωτικών και η μείωση της προσφοράς ναρκωτικών συνιστούν αλληλενισχυόμενα στοιχεία της πολιτικής για τις παράνομες ναρκωτικές ουσίες. Η στρατηγική αυτή διατηρεί ως έναν από τους πρωταρχικούς στόχους της τη συμβολή σε μια μετρήσιμη μείωση της ζήτησης ναρκωτικών, της εξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες και των κινδύνων για την υγεία και των κοινωνικών κινδύνων που συνδέονται με τα ναρκωτικά. Ενώ το πρόγραμμα «Πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση», που θεσπίστηκε με την απόφαση 1150/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), είχε ως νομική βάση τη δημόσια υγεία και κάλυπτε σχετικές πτυχές, το Πρόγραμμα έχει διαφορετική νομική βάση και θα πρέπει να στοχεύει στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης βασισμένου στην αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη, ιδίως με την προώθηση της δικαστικής συνεργασίας. Συνεπώς, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για απλούστευση και σύμφωνα με τη νομική βάση κάθε προγράμματος, το Πρόγραμμα «Υγεία για την ανάπτυξη» μπορεί να στηρίξει μέτρα που θα συμπληρώσουν τη δράση των κρατών μελών για την επίτευξη του στόχου να μειωθούν οι βλάβες της υγείας που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, συμπεριλαμβανομένης της πληροφόρησης και της πρόληψης.
(10)
Μια άλλη σημαντική πτυχή της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά (2013-2020) είναι η μείωση της προσφοράς ναρκωτικών. Ενώ το Μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου για την Εσωτερική Ασφάλεια θα πρέπει να στηρίζει δράσεις που αποσκοπούν στην πρόληψη και την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου ναρκωτικών και άλλων μορφών εγκλήματος, και ιδίως μέτρα που έχουν ως στόχο την παραγωγή, παρασκευή, εκχύλιση, πώληση, μεταφορά, εισαγωγή και εξαγωγή παράνομων ναρκωτικών ουσιών, συμπεριλαμβανομένης της κατοχής και αγοράς με σκοπό τη συμμετοχή σε δραστηριότητες λαθρεμπορίου ναρκωτικών, το Πρόγραμμα πρέπει να καλύψει τις πτυχές εκείνες της πολιτικής για τα ναρκωτικά που δεν καλύπτονται από το Μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου για την Εσωτερική Ασφάλεια ή από το Πρόγραμμα «Υγεία για την ανάπτυξη» και οι οποίες συνδέονται στενά με τον γενικό στόχο του Προγράμματος.
(11)
Εν πάση περιπτώσει πρέπει να εξασφαλιστεί η συνεχιζόμενη χρηματοδότηση των προτεραιοτήτων κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 που έχουν διατηρηθεί ως στόχοι της νέας στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά (2013-20), και, συνεπώς, θα πρέπει να διατεθούν πόροι από το Πρόγραμμα «Υγεία για την ανάπτυξη», το Μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου για την Εσωτερική Ασφάλεια και το Πρόγραμμα σύμφωνα με τις αντίστοιχες προτεραιότητες και τις νομικές βάσεις τους, αποφεύγοντας παράλληλα κάθε διπλή χρηματοδότηση.
(12)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), το άρθρο 24 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («Χάρτης») και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού του 1989, το Πρόγραμμα θα πρέπει να στηρίζει την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, του δικαιώματος κατανόησης της διαδικασίας, του δικαιώματος να γίνει σεβαστή η ιδιωτική και η οικογενειακή ζωή, καθώς και του δικαιώματος στην ακεραιότητα και την αξιοπρέπεια. Το Πρόγραμμα θα πρέπει να αποσκοπεί, ιδίως, στην αύξηση της προστασίας των παιδιών στο πλαίσιο των δικαστικών συστημάτων και της πρόσβασης των παιδιών στη δικαιοσύνη και πρέπει να ενσωματώνει την προαγωγή των δικαιωμάτων του παιδιού στην υλοποίηση όλων των δράσεών του.
(13)
Κατ’ εφαρμογή των άρθρων 8 και 10 ΣΛΕΕ, το Πρόγραμμα θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει τους στόχους της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και της απαγόρευσης των διακρίσεων σε όλες του τις δραστηριότητες. Είναι σκόπιμη η τακτική διενέργεια παρακολούθησης και αξιολόγησης, προκειμένου να εκτιμάται ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα θέματα της ισότητας των φύλων και της απαγόρευσης των διακρίσεων στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Προγράμματος.
(14)
Η πείρα από την ανάληψη δράσης σε ενωσιακό επίπεδο καταδεικνύει ότι η επίτευξη των στόχων του Προγράμματος στην πράξη απαιτεί έναν συνδυασμό μέσων, ο οποίος περιλαμβάνει τις νομικές πράξεις, τις πρωτοβουλίες πολιτικής και τη χρηματοδότηση. Η χρηματοδότηση αποτελεί σημαντικό εργαλείο, το οποίο συμπληρώνει τα νομοθετικά μέτρα.
(15)
Στα συμπεράσματά του της 22ας και 23ης Σεπτεμβρίου 2011 για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μελλοντικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων της Ένωσης στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας, το Συμβούλιο τόνισε τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν τα χρηματοδοτικά προγράμματα της Ένωσης στην αποτελεσματική εφαρμογή του ενωσιακού κεκτημένου και υπογράμμισε εκ νέου την ανάγκη πιο διαφανούς, ευέλικτης, συνεκτικής και ορθολογικής πρόσβασης στα προγράμματα αυτά.
(16)
Στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 29ης Ιουνίου 2011, με τίτλο «Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020» τονίζεται η ανάγκη εξορθολογισμού και απλούστευσης της ενωσιακής χρηματοδότησης. Ιδίως υπό το πρίσμα της τρέχουσας οικονομικής κρίσης, έχει μέγιστη σημασία η διάρθρωση και η διαχείριση των κονδυλίων της Ένωσης να πραγματοποιούνται με τη μεγαλύτερη δυνατή επιμέλεια. Η ουσιαστική απλούστευση και η αποτελεσματική διαχείριση της χρηματοδότησης είναι δυνατό να επιτευχθούν μέσω της μείωσης του αριθμού των προγραμμάτων, καθώς και μέσω του εξορθολογισμού, της απλούστευσης και της εναρμόνισης των κανόνων και των διαδικασιών χρηματοδότησης.
(17)
Με γνώμονα την ανάγκη απλούστευσης, αποτελεσματικής διαχείρισης της χρηματοδότησης και ευχερέστερης πρόσβασης σε αυτήν, το Πρόγραμμα θα πρέπει να συνεχίσει και να αναπτύξει τις δραστηριότητες που είχαν αναληφθεί προηγουμένως βάσει τριών προγραμμάτων, τα οποία θεσπίστηκαν με την απόφαση 2007/126/ΔΕΥ του Συμβουλίου (9), την απόφαση 1149/20077ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10), και την απόφαση 1150/2007/ΕΚ. Οι μεσοπρόθεσμες αξιολογήσεις των εν λόγω προγραμμάτων περιλαμβάνουν συστάσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της εφαρμογής των εν λόγω προγραμμάτων. Τα συμπεράσματα των εν λόγω μεσοπρόθεσμων αξιολογήσεων, καθώς και τα συμπεράσματα των σχετικών εκ των υστέρων αξιολογήσεων χρειάζεται να λαμβάνονται υπόψη κατά την εφαρμογή του Προγράμματος.
(18)
Οι ανακοινώσεις της Επιτροπής της 19ης Οκτωβρίου 2010 με θέμα «Επανεξέταση του προϋπολογισμού της ΕΕ» και της 29ης Ιουνίου 2011 με τίτλο «Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020»« υπογραμμίζουν επίσης ότι είναι σημαντικό να επικεντρωθεί η χρηματοδότηση σε δραστηριότητες με αδιαμφισβήτητη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, δηλαδή σε τομείς όπου η παρέμβαση της Ένωσης είναι ικανή να προσπορίσει πρόσθετη αξία σε σύγκριση με την ανάληψη δράσης μόνο από τα κράτη μέλη. Οι δραστηριότητες που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό πρέπει να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, μέσω της προώθησης της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης, της ανάπτυξης αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών, της ενίσχυσης της διασυνοριακής συνεργασίας και δικτύωσης και της επίτευξης ορθής, συνεκτικής και συνεπούς εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης. Οι δραστηριότητες χρηματοδότησης θα πρέπει επίσης να συντελούν στην ουσιαστική και καλύτερη γνώση του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης από όλους τους ενδιαφερομένους και θα πρέπει να παρέχουν μια αξιόπιστη βάση ανάλυσης για τη στήριξη και την ανάπτυξη του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης, ώστε με τον τρόπο αυτό να συμβάλουν στην εκτέλεσή τους και την ορθή εφαρμογή τους. Η παρέμβαση της Ένωσης καθιστά δυνατή τη συνεπή εκτέλεση των εν λόγω δραστηριοτήτων σε όλη την Ένωση. Περαιτέρω, η Ένωση είναι σε καλύτερη θέση από τα κράτη μέλη προκειμένου να ανταπεξέρχεται σε διασυνοριακές περιπτώσεις και να παρέχει μία πλατφόρμα για αμοιβαία εκμάθηση.
(19)
Κατά την επιλογή δράσεων προς χρηματοδότηση βάσει του προγράμματος, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογεί τις προτάσεις με βάση προκαθορισμένα κριτήρια. Στα κριτήρια αυτά πρέπει να περιλαμβάνεται η αξιολόγηση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας των προτεινόμενων δράσεων. Μπορεί επίσης να αναδειχθεί η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία των εθνικών σχεδίων και των σχεδίων μικρής κλίμακας.
(20)
Στους φορείς και τις οντότητες που έχουν πρόσβαση στο Πρόγραμμα θα πρέπει να περιλαμβάνονται οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές.
(21)
Ο παρών κανονισμός καθορίζει ένα χρηματοδοτικό κονδύλι για όλη τη διάρκεια του Προγράμματος το οποίο θα αποτελεί το πρωταρχικό ποσό αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 17 της Διοργανικής Συμφωνίας, της 2ας Δεκεμβρίου 2013, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, σχετικά με τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (11), για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία έγκρισης του προϋπολογισμού.
(22)
Προκειμένου να διασφαλισθεί ότι το πρόγραμμα είναι επαρκώς ευέλικτο για να ανταποκριθεί στις ανάγκες που αλλάζουν και στις αντίστοιχες προτεραιότητες των πολιτικών καθ’ όλη τη διάρκειά του, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τις τροποποιήσεις των ποσοστών που καθορίζονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού για κάθε ομάδα ειδικών στόχων που θα υπερέβαινε τα εν λόγω ποσοστά για παραπάνω από πέντε ποσοστιαίες μονάδες. Για να εκτιμηθεί η ανάγκη παρόμοιας κατ’ εξουσιοδότηση πράξης, τα εν λόγω ποσοστά θα πρέπει να υπολογίζονται βάσει του χρηματοδοτικού κονδυλίου του προγράμματος καθ’ όλη τη διάρκειά του και όχι βάσει ετήσιων πιστώσεων. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, όταν προετοιμάζει και καταρτίζει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(23)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμοστεί σε πλήρη συμμόρφωση με τον δημοσιονομικό κανονισμό. Ιδίως όσον αφορά τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) που καταβάλλουν οι δικαιούχοι επιχορηγήσεων, η επιλεξιμότητα του ΦΠΑ δεν θα πρέπει να εξαρτάται από το νομικό καθεστώς των δικαιούχων για δραστηριότητες οι οποίες μπορούν να πραγματοποιηθούν από ιδιωτικές και δημόσιες οντότητες και φορείς υπό τις ίδιες νομικές προϋποθέσεις. Λαμβάνοντας υπόψη τη συγκεκριμένη φύση των στόχων και των δραστηριοτήτων που καλύπτει ο παρών κανονισμός, θα πρέπει να καθίσταται σαφές στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων ότι για δραστηριότητες που μπορούν να πραγματοποιηθούν από ιδιωτικές και δημόσιες οντότητες και φορείς, ο ΦΠΑ που δεν εκπίπτει και βαρύνει τις δημόσιες οντότητες και φορείς θα είναι επιλέξιμος στον βαθμό που καταβάλλεται για την πραγματοποίηση δραστηριοτήτων όπως η κατάρτιση και η αύξηση της ευαισθητοποίησης, οι οποίες δεν μπορούν να θεωρηθούν άσκηση δημόσιας εξουσίας. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επίσης να κάνει χρήση των μηχανισμών απλούστευσης οι οποίοι θεσπίστηκαν με τον δημοσιονομικό κανονισμό. Πέραν αυτού, τα κριτήρια που ισχύουν για τον προσδιορισμό των προς στήριξη δράσεων πρέπει να στοχεύουν στη διοχέτευση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων σε δράσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο σε συνάρτηση με τον επιδιωκόμενο στόχο πολιτικής.
(24)
Προκειμένου να διασφαλισθούν ομοιόμορφες συνθήκες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, είναι σκόπιμο να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες σε σχέση με την έγκριση των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12).
(25)
Τα ετήσια προγράμματα εργασίας που εκδίδονται από την Επιτροπή βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να εξασφαλίζουν την προσήκουσα κατανομή των πόρων μεταξύ επιδοτήσεων και δημόσιων συμβάσεων. Το πρόγραμμα θα πρέπει να προβλέπει τη διάθεση πόρων πρωτίστως για επιδοτήσεις, διατηρώντας ταυτόχρονα επαρκή επίπεδα χρηματοδότησης για δημόσιες συμβάσεις. Το ελάχιστο επίπεδο ετήσιων δαπανών που θα χορηγείται για επιδοτήσεις πρέπει να ορίζεται στα ετήσια προγράμματα εργασίας και δεν πρέπει να είναι κατώτερο του 65%. Για να διευκολυνθεί ο σχεδιασμός και η συγχρηματοδότηση των σχεδίων από τους φορείς, η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει σαφές χρονοδιάγραμμα για τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, την επιλογή των σχεδίων και τις αποφάσεις ανάθεσης.
(26)
Προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματική διάθεση κονδυλίων από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, πρέπει να επιδιωχθούν συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες μεταξύ των χρηματοδοτικών προγραμμάτων τα οποία στηρίζουν τομείς πολιτικής που συνδέονται στενά μεταξύ τους, ιδίως δε μεταξύ του παρόντος Προγράμματος και του Προγράμματος «Δικαιώματα, Ισότητα και ιθαγένεια», το οποίο έχει θεσπιστεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1381/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13), του Μέσου χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου για την Εσωτερική Ασφάλεια του Προγράμματος «Υγεία για την ανάπτυξη», του Προγράμματος «Erasmus +», το οποίο έχει θεσπιστεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14), του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζων 2020», το οποίο έχει θεσπιστεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15) και του Μέσου προενταξιακής βοήθειας (ΜΠΒ ΙΙ).
(27)
Τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης θα πρέπει να προστατευθούν μέσω αναλογικών μέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου δαπανών, μεταξύ των οποίων η πρόληψη, η ανίχνευση και η διερεύνηση παρατυπιών, η ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων χρημάτων και, εφόσον χρειάζεται, η επιβολή διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.
(28)
Με στόχο την εφαρμογή της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ο παρών κανονισμός πρέπει να προβλέπει κατάλληλους μηχανισμούς για την εκτίμηση της αποδοτικότητάς του. Προς τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να καθορίζει γενικούς και ειδικούς στόχους. Προκειμένου να μετριέται η επίτευξη των εν λόγω ειδικών στόχων, είναι σκόπιμο να θεσπιστεί μια σειρά συγκεκριμένων και ποσοτικών δεικτών, οι οποίοι θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ για όλη τη διάρκεια εφαρμογής του Προγράμματος. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλλει ετησίως εκθέσεις ελέγχου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο που θα βασίζονται μεταξύ άλλων στους δείκτες που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό και που θα πρέπει να πληροφορούν για τη χρήση των διαθέσιμων πόρων.
(29)
Το Πρόγραμμα θα πρέπει να υλοποιηθεί με αποτελεσματικό τρόπο, με σεβασμό της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, επιτρέποντας ταυτόχρονα την αποτελεσματική πρόσβαση των πιθανών υποψηφίων στο Πρόγραμμα. Προκειμένου να εξασφαλίσει την αποτελεσματική πρόσβαση στο Πρόγραμμα, η Επιτροπή θα πρέπει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να απλουστεύσει και να εναρμονίσει τις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων και τα σχετικά έγγραφα, τις διοικητικές διατυπώσεις και τις απαιτήσεις οικονομικής διαχείρισης, να άρει τις διοικητικές επιβαρύνσεις και να ενθαρρύνει την υποβολή αιτήσεων από οντότητες που βρίσκονται σε κράτη μέλη τα οποία δεν εκπροσωπούνται επαρκώς στο Πρόγραμμα. Η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιεύει σε ειδική ιστοσελίδα πληροφορίες σχετικά με το Πρόγραμμα, τους στόχους του, τις διάφορες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και τα χρονοδιαγράμματά τους. Τα βασικά έγγραφα και οι κατευθυντήριες γραμμές που αφορούν τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων θα πρέπει να διατίθενται σε όλες τις επίσημες γλώσσες των θεσμικών οργάνων της Ένωσης.
(30)
Σύμφωνα με το άρθρο 180 παράγραφος 1 στοιχείο ιβ) του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012 της Επιτροπής (16) (οι «κανόνες εφαρμογής»), η συμφωνία επιχορήγησης θα πρέπει να ορίζει διατάξεις που να διέπουν την αναγνωρισιμότητα της χρηματοδοτικής στήριξης από την Ένωση, εκτός από δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις εάν αυτό δεν είναι δυνατό ή σκόπιμο.
(31)
Σύμφωνα με το άρθρο 35 παράγραφοι 2 και 3 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 21 των κανόνων εφαρμογής, η Επιτροπή θα πρέπει να καθιστά διαθέσιμες, με τον κατάλληλο τρόπο και σε εύθετο χρόνο, πληροφορίες για τους αποδέκτες καθώς και τη φύση και τον σκοπό των μέτρων που χρηματοδοτούνται από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να διατίθενται τηρουμένων δεόντως των απαιτήσεων εμπιστευτικότητας και ασφάλειας, ιδίως δε της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
(32)
Εφόσον ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η συμβολή στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, βασισμένου στην αμοιβαία αναγνώριση και στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, ιδίως με την προώθηση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις,, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη αλλά μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα, λόγω κλίμακας και των αποτελεσμάτων του, στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως αυτή καθορίζεται στο άρθρο 5 της ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτή καθορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του προαναφερθέντος στόχου.
(33)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, η Ιρλανδία δήλωσε ότι επιθυμεί να συμμετάσχει στην έκδοση και την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
(34)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω Πρωτοκόλλου, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(35)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(36)
Προκειμένου να διασφαλισθεί η συνέχεια της χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων που προηγουμένως πραγματοποιούνταν βάσει της απόφασης 2007/126/ΔΥΑ, της απόφασης αριθ. 1149/2007/ΕΚ και της απόφασης αριθ. 1150/2007/ΕΚ, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα της δημοσίευσής του,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Θέσπιση και διάρκεια του Προγράμματος
1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη» («Πρόγραμμα»).
2. Το Πρόγραμμα καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
Άρθρο 2
Ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία
1. Το Πρόγραμμα χρηματοδοτεί δράσεις με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία οι οποίες συμβάλλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης. Προς τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι δράσεις οι οποίες επιλέγονται προς χρηματοδότηση αποσκοπούν στην επίτευξη αποτελεσμάτων με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.
2. Η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία των δράσεων, περιλαμβανομένης αυτής των δράσεων μικρής κλίμακας και των εθνικών δράσεων, αξιολογείται βάσει κριτηρίων όπως η συμβολή τους στη συνεκτική και συνεπή εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης και η ευρεία ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτήν, η δυνατότητά τους να συμβάλουν στην ανάπτυξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης ανάμεσα στα κράτη μέλη και στη βελτίωση της διασυνοριακής συνεργασίας, ο διακρατικός τους αντίκτυπος, η συμβολή τους στην επεξεργασία και διάδοση βέλτιστων πρακτικών ή η δυνατότητά τους να δημιουργήσουν πρακτικά εργαλεία και λύσεις που αντιμετωπίζουν διασυνοριακές προκλήσεις ή ζητήματα που αφορούν όλα τα κράτη μέλη.
Άρθρο 3
Γενικός στόχος
Γενικός στόχος του Προγράμματος είναι η συμβολή στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης βασισμένου στην αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη, ιδίως μέσω της προώθησης της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις.
Άρθρο 4
Ειδικοί στόχοι
1. Προκειμένου να επιτευχθεί ο γενικός στόχος του άρθρου 3, το Πρόγραμμα κατατείνει στην επίτευξη των ακόλουθων ειδικών στόχων:
α)
διευκόλυνση και στήριξη της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις·
β)
στήριξη και προώθηση της κατάρτισης των δικαστικών, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης σε νομική ορολογία, με σκοπό τη διαμόρφωση ενός κοινού νομικού και δικαστικού πνεύματος·
γ)
διευκόλυνση της αποτελεσματικής πρόσβασης για όλους στη δικαιοσύνη, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης και της στήριξης των δικαιωμάτων των θυμάτων της εγκληματικότητας, με τον παράλληλο σεβασμό των δικαιωμάτων της υπεράσπισης·
δ)
στήριξη πρωτοβουλιών στον τομέα της πολιτικής για τα ναρκωτικά σε ό,τι αφορά πλευρές δικαστικής συνεργασίας και πρόληψης εγκλημάτων που συνδέονται στενά με τον γενικό στόχο του Προγράμματος, στον βαθμό που δεν καλύπτονται από το Μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου για την Εσωτερική Ασφάλεια ή το Πρόγραμμα «Υγεία για την ανάπτυξη».
2. Οι ειδικοί στόχοι του Προγράμματος επιδιώκονται ιδίως με τα εξής:
α)
ενίσχυση της ενημέρωσης των πολιτών και της γνώσης του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης·
β)
με σκοπό τη διασφάλιση αποτελεσματικής δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, βελτίωση της γνώσης του δικαίου της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων του ουσιαστικού και του δικονομικού δικαίου, των μέσων δικαστικής συνεργασίας και της σχετικής νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του συγκριτικού δικαίου·
γ)
στήριξη της αποτελεσματικής, συνολικής και συνεκτικής υλοποίησης και εφαρμογής των μέσων της Ένωσης στα κράτη μέλη, καθώς και παρακολούθηση και αξιολόγησή τους·
δ)
προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας, βελτίωση της αμοιβαίας γνώσης και κατανόησης του αστικού και ποινικού δικαίου και των νομικών και δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών, καθώς και ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης·
ε)
βελτίωση της γνώσης και της κατανόησης ενδεχόμενων εμποδίων στην ομαλή λειτουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης·
στ)
βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δικαστικών συστημάτων και της μεταξύ τους συνεργασίας μέσω της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένης της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας συστημάτων και εφαρμογών.
Άρθρο 5
Επικρατούσες τάσεις
Κατά την υλοποίηση όλων των δράσεών του, το Πρόγραμμα επιδιώκει να προωθήσει την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών και των δικαιωμάτων του παιδιού, μεταξύ άλλων με μια φιλική προς το παιδί δικαιοσύνη. Συμμορφώνεται επίσης με την απαγόρευση των διακρίσεων βάσει οποιουδήποτε από τους λόγους που απαριθμούνται στο άρθρο 21 του Χάρτη, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Χάρτη και εντός των ορίων που θέτει το εν λόγω άρθρο.
Άρθρο 6
Τύποι δράσεων
1. Το Πρόγραμμα χρηματοδοτεί, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους τύπους δράσεων:
α)
εργασίες ανάλυσης, όπως η συλλογή δεδομένων και στατιστικών· η ανάπτυξη κοινών μεθοδολογιών και, εφόσον απαιτείται, δεικτών ή σημείων αναφοράς για συγκριτική αξιολόγηση· μελέτες, έρευνες, αναλύσεις και επισκοπήσεις· αξιολογήσεις· η κατάρτιση και δημοσίευση οδηγών, εκθέσεων και εκπαιδευτικού υλικού· εργαστήρια, σεμινάρια, συναντήσεις εμπειρογνωμόνων και συνέδρια ·
β)
δραστηριότητες κατάρτισης, όπως ανταλλαγές προσωπικού, εργαστήρια, σεμινάρια, εκδηλώσεις για την εκπαίδευση εκπαιδευτών, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης σε νομική ορολογία, και ανάπτυξη εργαλείων ηλεκτρονικής μάθησης ή άλλου τύπου ενοτήτων κατάρτισης για μέλη του δικαστικού σώματος και άλλους λειτουργούς και υπαλλήλους του τομέα απονομής δικαιοσύνης·
γ)
αλληλοδιδασκαλία, συνεργασία, δραστηριότητες ευαισθητοποίησης και διάδοσης, όπως εντοπισμός και ανταλλαγή ορθών πρακτικών, καινοτόμων μεθόδων και εμπειριών · διοργάνωση αξιολογήσεων από ομολόγους και δράσεων αλληλοδιδασκαλίας· διοργάνωση συνεδρίων, σεμιναρίων, εκστρατειών ενημέρωσης συμπεριλαμβανομένης της θεσμικής επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης στον βαθμό που σχετίζονται με τους στόχους του Προγράμματος· συλλογή και δημοσίευση υλικού για τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με το Πρόγραμμα και τα αποτελέσματά του· ανάπτυξη, λειτουργία και συντήρηση συστημάτων και εργαλείων με τη χρήση τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένης της περαιτέρω ανάπτυξης της ευρωπαϊκής διαδικτυακής πύλης της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης ως εργαλείου βελτίωσης της πρόσβασης των πολιτών στη δικαιοσύνη·
δ)
στήριξη των κύριων παραγόντων των οποίων οι δράσεις συμβάλλουν στην εφαρμογή των στόχων του Προγράμματος, όπως στήριξη των κρατών μελών κατά την εφαρμογή του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης, στήριξη των βασικών ευρωπαϊκών παραγόντων και δικτύων ευρωπαϊκού επιπέδου, μεταξύ άλλων στον τομέα της κατάρτισης των δικαστικών· και στήριξη δραστηριοτήτων δικτύωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο μεταξύ εξειδικευμένων φορέων και οργανισμών, καθώς και εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών και μη κυβερνητικών οργανώσεων.
2. Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κατάρτισης Δικαστικών λαμβάνει επιδότηση λειτουργίας για τη συγχρηματοδότηση των δαπανών που συνδέονται με το μόνιμο πρόγραμμα εργασίας του.
Άρθρο 7
Συμμετοχή
1. Πρόσβαση στο Πρόγραμμα έχουν όλοι οι φορείς και όλες οι οντότητες που είναι εγκατεστημένοι νομίμως:
α)
στα κράτη μέλη·
β)
σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων συναλλαγών (ΕΖΕΣ) οι οποίες είναι μέρη της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, σύμφωνα με τη Συμφωνία αυτής·
γ)
σε υποψήφιες χώρες, σε δυνάμει υποψήφιους και σε προσχωρούσες χώρες, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται για τη συμμετοχή των χωρών αυτών στα προγράμματα της Ένωσης που θεσπίζονται στις οικείες συμφωνίες-πλαίσιο και στις αποφάσεις σύνδεσης του Συμβουλίου, ή παρόμοιες συμφωνίες.·
2. Οι κερδοσκοπικοί φορείς και οργανισμοί έχουν πρόσβαση στο Πρόγραμμα μόνο σε συνδυασμό με μη κερδοσκοπικούς ή κρατικούς οργανισμούς.
3. Φορείς και οντότητες που είναι εγκατεστημένοι νομίμως σε τρίτες χώρες, εκτός όσων συμμετέχουν στο πρόγραμμα σύμφωνα με τα στοιχεία β) και γ) της παραγράφου 1, ιδίως χώρες όπου εφαρμόζεται η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας, μπορούν να μετέχουν σε δράσεις του Προγράμματος με δικές τους δαπάνες, αν αυτό εξυπηρετεί τον σκοπό των εν λόγω δράσεων.
4. Η Επιτροπή μπορεί να συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στο αντίστοιχο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας. Η πρόσβαση στο Πρόγραμμα είναι ανοικτή σε διεθνείς οργανισμούς οι οποίοι δραστηριοποιούνται στους τομείς που καλύπτει το Πρόγραμμα σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό και τα σχετικά ετήσια προγράμματα εργασίας.
Άρθρο 8
Προϋπολογισμός
1. Το χρηματοδοτικό κονδύλι για την υλοποίηση του Προγράμματος, για την περίοδο 2014 έως 2020, ανέρχεται σε 377 604 000EUR.
2. Η χρηματοδότηση του Προγράμματος μπορεί επίσης να καλύπτει δαπάνες που αφορούν δραστηριότητες προετοιμασίας, παρακολούθησης, ελέγχου, λογιστικού ελέγχου και αξιολόγησης, οι οποίες είναι αναγκαίες για τη διαχείριση του Προγράμματος και την αξιολόγηση της επίτευξης των στόχων του. Η χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει δαπάνες που αφορούν τις απαραίτητες μελέτες, συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, δράσεις πληροφόρησης και επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης της θεσμικής επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης, στον βαθμό που σχετίζονται με τους γενικούς στόχους του παρόντος κανονισμού, καθώς και δαπάνες για δίκτυα τεχνολογίας πληροφορικής που επικεντρώνονται στην επεξεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών· και άλλη τεχνική και διοικητική βοήθεια που είναι απαραίτητη σε σχέση με τη διαχείριση του Προγράμματος από την Επιτροπή.
3. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου που θεσπίζει ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου (17).
4. Εντός του χρηματοδοτικού κονδυλίου για το Πρόγραμμα, τα ποσά κατανέμονται σύμφωνα με τα ποσοστά που καθορίζονται στο Παράρτημα για κάθε ειδικό στόχο.
5. Η Επιτροπή δεν παρεκκλίνει από τα κατανεμηθέντα ποσοστά του χρηματοδοτικού κονδυλίου, όπως καθορίζονται στο παράρτημα, κατά περισσότερο από 5 ποσοστιαίες μονάδες για κάθε ειδικό στόχο. Εάν αποδειχθεί αναγκαία η υπέρβαση του ορίου αυτού, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, σύμφωνα με το άρθρο9, για την τροποποίηση κάθε αριθμού στο Παράρτημα για περισσότερες από 5 και έως 10 ποσοστιαίες μονάδες.
Άρθρο 9
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η αρμοδιότητα έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο παρόν άρθρο.
2. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 5 εκχωρείται στην Επιτροπή για τη διάρκεια του Προγράμματος.
3. Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 5 μπορεί να ανακληθεί, ανά πάσα στιγμή, από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που καθορίζεται στην απόφαση αυτή. Ισχύει από την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που διευκρινίζεται στην απόφαση. Δεν επηρεάζει την εγκυρότητα οποιασδήποτε ήδη ισχύουσας κατ’ εξουσιοδότηση πράξης.
4. Μόλις εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 5 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή αν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλουν αντιρρήσεις. Αυτή η περίοδος παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 10
Εκτελεστικά μέτρα
1. Η Επιτροπή υλοποιεί το Πρόγραμμα σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.
2. Με στόχο την υλοποίηση του Προγράμματος, η Επιτροπή θεσπίζει ετήσια προγράμματα εργασίας υπό τη μορφή εκτελεστικών πράξεων. Οι εκτελεστικές αυτές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 2.
3. Κάθε ετήσιο πρόγραμμα εργασίας υλοποιεί τους στόχους του Προγράμματος καθορίζοντας τα ακόλουθα:
α)
τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν, σύμφωνα με τους γενικούς και τους ειδικούς στόχους που ορίζονται στο άρθρο 3 και στο άρθρο 4 παράγραφος 1, συμπεριλαμβανομένης της ενδεικτικής κατανομής των χρηματοδοτικών πόρων·
β)
τα ουσιαστικά κριτήρια επιλεξιμότητας, επιλογής και ανάθεσης που θα χρησιμοποιηθούν για την επιλογή των προτάσεων οι οποίες θα λάβουν χρηματοδοτική συνεισφορά σύμφωνα με το άρθρο 84 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 94 των κανόνων εφαρμογής του·
γ)
το ελάχιστο ποσοστό ετήσιων δαπανών που θα χορηγείται σε επιδοτήσεις.
4. Εξασφαλίζεται κατάλληλη και δίκαιη κατανομή της χρηματοδοτικής στήριξης μεταξύ των διαφόρων τομέων που καλύπτει ο παρών κανονισμός. Όταν αποφασίζει σχετικά με τη διάθεση των πόρων στους τομείς αυτούς στα ετήσια προγράμματα εργασίας, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την ανάγκη να διατηρηθούν επαρκή επίπεδα χρηματοδότησης για τους τομείς τόσο της αστικής όσο και της ποινικής δικαιοσύνης, καθώς για την κατάρτιση των δικαστικών και για πρωτοβουλίες στον τομέα της πολιτικής για τα ναρκωτικά εντός του πεδίου εφαρμογής του Προγράμματος.
5. Προσκλήσεις προς υποβολή προτάσεων δημοσιεύονται σε ετήσια βάση.
6. Προκειμένου να διευκολυνθούν οι δραστηριότητες κατάρτισης των δικαστικών, οι δαπάνες της συμμετοχής μελών του δικαστικού σώματος και άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής δικαιοσύνης στις δραστηριότητες αυτές, οι οποίες επιβαρύνουν τις αρχές των κρατών μελών, λαμβάνονται υπόψη σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό κατά την παροχή της αντίστοιχης χρηματοδότησης.
Άρθρο 11
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 12
Συμπληρωματικότητα
1. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, εξασφαλίζει συνολική συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες με άλλα μέσα της Ένωσης, στα οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το Πρόγραμμα «Δικαιώματα, ισότητα και ιθαγένεια», το Μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότηταςκαι τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, το Πρόγραμμα «Υγεία για την ανάπτυξη», το Πρόγραμμα «Erasmus +», το Πρόγραμμα-πλαίσιο «Ορίζων 2020» και το Μέσο Προενταξιακής Βοήθειας(IPA II).
2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει επίσης συνολική συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες με το έργο των οργανισμών, γραφείων και υπηρεσιών της Ένωσης που δραστηριοποιούνται στους τομείς οι οποίοι καλύπτονται από τους στόχους του Προγράμματος, όπως η Eurojust που θεσπίσθηκε με την απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου (18) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1920/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19).
3. Για το Πρόγραμμα είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν πόροι οι οποίοι προορίζονται για άλλα μέσα της Ένωσης, όπως ιδίως το Πρόγραμμα «Δικαιώματα, ισότητα και ιθαγένεια», με στόχο την υλοποίηση δράσεων οι οποίες εξυπηρετούν τους στόχους και των δύο προγραμμάτων. Μια δράση για την οποία έχει εγκριθεί χρηματοδότηση βάσει του Προγράμματος μπορεί επίσης να λάβει έγκριση χρηματοδότησης και βάσει του Προγράμματος «Δικαιώματα, ισότητα και ιθαγένεια», υπό την προϋπόθεση ότι η χρηματοδότηση δεν προορίζεται να καλύψει τα ίδια στοιχεία δαπάνης.
Άρθρο 13
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
1. Κατά την υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος Προγράμματος, η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης ενέργειας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και, αν διαπιστωθούν παρατυπίες, με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και, εφόσον απαιτείται, με αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές διοικητικές και οικονομικές κυρώσεις.
2. Η Επιτροπή ή οι αντιπρόσωποί της και το Ελεγκτικό Συνέδριο έχουν την εξουσία να ελέγχουν, βάσει δικαιολογητικών καθώς και επιτόπιων ελέγχων, όλους τους δικαιούχους επιχορηγήσεων, τους εργολάβους και τους υπεργολάβους που έχουν λάβει πόρους της Ένωσης κατ’ εφαρμογή του Προγράμματος.
3. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) μπορεί να διενεργεί έρευνες, μεταξύ των οποίων και επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) και τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (21) για τη διαπίστωση απάτης, διαφθοράς ή άλλης παράνομης δραστηριότητας κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, σε σχέση με συμφωνία ή απόφαση επιχορήγησης ή σύμβαση που χρηματοδοτείται δυνάμει του Προγράμματος.
4. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1, 2 και 3, οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες και με διεθνείς οργανισμούς, οι συμβάσεις, οι συμφωνίες επιχορήγησης και οι αποφάσεις επιχορήγησης και συμβάσεις που προκύπτουν από την εφαρμογή του παρόντος Προγράμματος περιέχουν διατάξεις οι οποίες εξουσιοδοτούν ρητά την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διεξαγάγουν τους λογιστικούς ελέγχους και επιθεωρήσεις που αναφέρονται στις εν λόγω παραγράφους, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.
Άρθρο 14
Παρακολούθηση και αξιολόγηση
1. Η Επιτροπή παρακολουθεί το Πρόγραμμα ετησίως προκειμένου να εποπτεύει την υλοποίηση των δράσεων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιό του και την επίτευξη των ειδικών στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 5. Η παρακολούθηση παρέχει επίσης μέσο εκτίμησης του τρόπου αντιμετώπισης των ζητημάτων της ισότητας των φύλων και της απαγόρευσης των διακρίσεων στο πλαίσιο των δράσεων του Προγράμματος.
2. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο:
α)
ετήσια έκθεση παρακολούθησης βασισμένη στους δείκτες που αναφέρονται στο άρθρο 13α παράγραφος 1a και τη χρήση των διαθέσιμων πόρων·
β)
ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης, έως τις 30 Ιουνίου 2018·
γ)
εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.
3. Η ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης εξετάζει την επίτευξη των στόχων του Προγράμματος, την αποδοτική χρήση των σχετικών πόρων και την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία του Προγράμματος, προκειμένου να αποφασιστεί κατά πόσον επιβάλλεται ανανέωση, τροποποίηση ή αναστολή, μετά το 2020, της χρηματοδότησης σε τομείς οι οποίοι καλύπτονται από το Πρόγραμμα. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης αυτής εξετάζονται επίσης οι δυνατότητες απλούστευσης του Προγράμματος, η εσωτερική και εξωτερική του συνοχή και κατά πόσον διατηρούν την επικαιρότητά τους όλοι οι στόχοι και δράσεις. Λαμβάνονται υπόψη τα πορίσματα των εκ των υστέρων αξιολογήσεων των προηγούμενων προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013 που θεσπίζονται με τις αποφάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 16.
4. Η εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης εξετάζει τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο και τη βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων του Προγράμματος, βάσει των οποίων θα ληφθεί απόφαση σχετικά με επακόλουθο πρόγραμμα.
5. Οι αξιολογήσεις εκτιμούν επίσης τον τρόπο αντιμετώπισης των ζητημάτων της ισότητας των φύλων και της απαγόρευσης των διακρίσεων στο πλαίσιο των δράσεων του Προγράμματος.
Άρθρο 15
Δείκτες
1. Σύμφωνα με το άρθρο 14, οι δείκτες που καθορίζονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου αποτελούν μια βάση για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο έχει επιτευχθεί καθένας από τους ειδικούς στόχους του Προγράμματος που καθορίζονται στο άρθρο 4 μέσω των δράσεων που προβλέπονται στο άρθρο 6. Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται σε σχέση με προκαθορισμένες τιμές αναφοράς, οι οποίες αντικατοπτρίζουν την κατάσταση πριν από την υλοποίηση. Στις περιπτώσεις που κρίνεται σκόπιμο, οι σχετικοί δείκτες πρέπει να παρουσιάζονται αναλυτικά, μεταξύ άλλων, κατά φύλο, ηλικία και αναπηρία.
2. Οι δείκτες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
α)
αριθμό και ποσοστό των μελών της ομάδας-στόχου στα οποία απευθύνθηκαν οι δραστηριότητες ευαισθητοποίησης που χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα·
β)
αριθμό και ποσοστό των μελών του δικαστικού σώματος και άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής δικαιοσύνης της ομάδας-στόχου που συμμετείχαν σε δραστηριότητες κατάρτισης, ανταλλαγές προσωπικού, επισκέψεις μελέτης, σεμινάρια και εργαστήρια που χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα·
γ)
βελτίωση των γνώσεων όσον αφορά το δίκαιο και τις πολιτικές της Ένωσης στις ομάδες των συμμετεχόντων σε δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα σε σύγκριση με ολόκληρη την ομάδα-στόχο·
δ)
αριθμό των περιπτώσεων, δραστηριοτήτων και αποτελεσμάτων διασυνοριακής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας μέσω εργαλείων τεχνολογίας και πληροφορικής και διαδικασιών που θεσπίζονται σε επίπεδο Ένωσης·
ε)
απόψεις των συμμετεχόντων όσον αφορά τις δραστηριότητες στις οποίες έλαβαν μέρος και την (αναμενόμενη) βιωσιμότητά τους·
στ)
γεωγραφική κάλυψη των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτεί το Πρόγραμμα.
3. Πέρα από τους καθοριζόμενους στην παράγραφο 2 δείκτες, η ενδιάμεση και η εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης του Προγράμματος εξετάζουν, μεταξύ άλλων:
α)
τον αντίκτυπο που θεωρείται ότι έχει το Πρόγραμμα στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη βάσει ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων που συλλέγονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο·
β)
τον αριθμό και την ποιότητα των μέσων και εργαλείων που διαμορφώθηκαν μέσω δράσεων οι οποίες χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα·
γ)
την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία του Προγράμματος, περιλαμβανομένης της αξιολόγησης των δραστηριοτήτων του Προγράμματος βάσει ανάλογων πρωτοβουλιών που έχουν αναπτυχθεί σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο χωρίς στήριξη από την Ένωση, και των (αναμενόμενων) αποτελεσμάτων τους, και τα πλεονεκτήματα και/ή μειονεκτήματα της χρηματοδότησης από την Ένωση σε σύγκριση με την εθνική χρηματοδότηση αυτού του είδους δραστηριότητας·
δ)
το ύψος της χρηματοδότησης σε σχέση με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα (αποδοτικότητα)·
ε)
τα ενδεχόμενα διοικητικά, οργανωτικά και/ ή διαρθρωτικά εμπόδια σε μια πιο ομαλή, αποτελεσματική και αποδοτική υλοποίηση του Προγράμματος (περιθώριο απλούστευσης).
Άρθρο 16
Μεταβατικά μέτρα
Οι δράσεις οι οποίες εγκαινιάζονται με βάση την απόφαση 2007/126/ΔΕΥ, την απόφαση 1149/2007/ΕΚ, ή την απόφαση 1150/2007/ΕΚ εξακολουθούν να διέπονται από τις διατάξεις των εν λόγω αποφάσεων έως την ολοκλήρωσή τους. Σε σχέση με τις εν λόγω δράσεις, κάθε αναφορά στις επιτροπές οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 9 της απόφασης 2007/126/ΔΕΥ, στα άρθρα 10 και 11 της απόφασης 1149/2007/ΕΚ, και στο άρθρο 10 της απόφασης 1150/2007/ΕΚ νοείται ως αναφορά στην επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 10 του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 17
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός στο σύνολό του και εφαρμόζεται άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Βρυξέλλες, 17 Δεκεμβρίου 2013.