ДИРЕКТИВА (ЕС) 2015/1787 НА КОМИСИЯТА
от 6 октомври 2015 година
за изменение на приложение II и приложение III към Директива 98/83/ЕО относно качеството на водите, предназначени за консумация от човека
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 98/83/ЕО на Съвета от 3 ноември 1998 г. относно качеството на водите, предназначени за консумация от човека (1), и по-специално член 11, параграф 2 от нея,
като има предвид, че:
(1)
В приложение II и приложение III към Директива 98/83/ЕО са определени минималните изисквания към програмите за мониторинг на всички води, предназначени за консумация от човека и спецификациите за метода за анализ на различните параметри.
(2)
Спецификациите в горепосочените приложение II и приложение III следва да бъдат актуализирани в съответствие с научно-техническия прогрес, както и за да се осигури съгласуваност със законодателството на Съюза.
(3)
В приложение II към Директива 98/83/ЕО е дадена възможност за известна гъвкавост при извършването на периодичен мониторинг (audit monitoring) и постоянен мониторинг (check monitoring), като е разрешено при някои обстоятелства пробовземането да е с по-малка честота. Необходимо е конкретните условия за извършване на мониторинг на параметрите при съответни подходящи честоти, както и наборът от техники за мониторинг да бъдат изяснени във връзка с научно-техническия прогрес.
(4)
През 2004 г. Световната здравна организация разработи подход за планове за безопасност на водата, който се основава на принципите за управление на риска, формулирани в нейните Насоки за качеството на питейната вода (2). Тези насоки, заедно със стандарт EN 15975-2, отнасящ се за безопасността при водоснабдяването с питейна вода, са международно признати принципи, на които се основават добиването, разпределението, мониторингът и анализът на питейната вода. Поради това приложение II следва да бъде приведено в съответствие с най-новите актуализации на тези принципи.
(5)
За да се контролират рисковете за човешкото здраве, програмите за мониторинг следва да осигуряват наличие на мерки по цялата водоснабдителна верига, както и разглеждане на информация от водните тела, използвани за черпене на питейна вода. Общите задължения за прилагане на програми за мониторинг следва да служат за по-добро информационно свързване между водочерпенето и водоснабдяването. Съгласно член 6 от Директива 2000/60/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (3), държавите членки трябва да осигурят създаването на регистър (регистри) на защитените територии. Тези защитени територии включват всички водни тела, използвани за черпене на питейна вода, или за които е предвидено такъв вид използване, в съответствие с член 7, параграф 1 от цитираната директива. Резултатите от мониторинга на водните тела по втората алинея от член 7, параграф 1 и по член 8 от цитираната директива следва да се използват за определяне на потенциалния риск за питейната вода преди и след нейното пречистване за целите по Директива 98/83/ЕО.
(6)
Опитът показва, че за много (по-специално физични и химични) параметри, съществуващите концентрации рядко надхвърлят граничните стойности. Мониторингът и докладването на такива стойности на параметрите, които нямат практическо значение, би довело до големи разходи, особено в случаите, при които се разглеждат голям брой параметри. Въвеждането при такива обстоятелства на гъвкава честота на мониторинга би дало потенциални възможности за спестяване на разходи, без да се засягат общественото здраве или други ползи. Също така, гъвкавият мониторинг намалява събирането на данни, които дават малко информация или изобщо не дават информация за качеството на питейната вода.
(7)
Поради това на държавите членки следва да бъде разрешено да правят дерогации от програмите за мониторинг, които са въвели, при условие че се правят надеждни оценки на риска, които биха могли да се базират на публикуваните от Световната здравна организация Насоки за качеството на питейната вода и следва да са съобразени с мониторинга, провеждан по член 8 от Директива 2000/60/ЕО.
(8)
Таблица Б2 в приложение II към Директива 98/83/ЕО, която се отнася за бутилираната вода и водата в предназначени за продажба контейнери, е вече ненужна, тъй като тези продукти са обхванати в Регламент (ЕО) № 178/2002 на Европейския парламент и на Съвета (4). Тези продукти са обхванати също и чрез принципа на „анализ на опасностите и контрол в критични точки“ (HACCP), формулиран в Регламент (ЕО) № 852/2004 на Европейския парламент и на Съвета (5) и принципите на официален контрол, формулирани в Регламент (ЕО) № 882/2004 на Европейския парламент и на Съвета (6). Като последица от приемането на тези регламенти, приложение II към Директива 98/83/ЕО de facto вече не се прилага за водата в бутилки или контейнери, предназначена за продажба.
(9)
С Директива 2013/51/Евратом на Съвета (7) бяха въведени специфични разпоредби за мониторинг на радиоактивните вещества. Поради това програмите за мониторинг на радиоактивни вещества следва да се определят изключително в съответствие с тази директива.
(10)
Лабораториите, прилагащи спецификациите за анализа на параметрите, посочени в приложение III към Директива 98/83/ЕО, следва да работят в съответствие с международно одобрени процедури или основаващи се на критерии стандарти за метрологично качество и да използват, доколкото това е възможно, валидирани методи за анализ.
(11)
В Директива 2009/90/ЕО на Комисията (8) е посочено, че за валидирането на методите за анализ трябва да се използва стандарт EN ISO/IEC 17025, или други международно възприети еквивалентни стандарти. Също така, EN ISO/IEC 17025 е и един от стандартите, използвани съгласно Регламент (ЕО) № 882/2004 за акредитирането на лаборатории, посочени от компетентните органи на държавите членки. Поради това е необходимо да се включи разпоредба за използване на този стандарт или на други международно възприети еквивалентни стандарти при валидиране на методите за анализ в контекста на Директива 98/83/ЕО. С оглед на привеждане на приложение III към Директива 98/83/ЕО в съответствие с Директива 2009/90/ЕО, като характеристики за метрологично качество следва да бъдат въведени границата на количествено определяне и неопределеността при измерванията. Но от друга страна, държавите членки следва да могат да продължават да използват като характеристики за метрологично качество по приложение III към Директива 98/83/ЕО точността, прецизността и границата на откриване - за ограничен период и с достатъчно време за адаптиране към този технически напредък.
(12)
Въведени бяха няколко стандарта на ISO за анализиране на микробиологични параметри. Така стандартите EN ISO 9308-1 и EN ISO 9308-2 (за определяне на броя на E. coli и колиформни бактерии) и EN ISO 14189 (за анализ на Clostridium perfringens) съдържат всички необходими спецификации за извършване на анализа. Тези нови стандарти и техническите развития следва да бъдат отразени в приложение III към Директива 98/83/ЕО.
(13)
За целите на оценяване на еквивалентността на методи, които са алтернативни на посочения в приложение III към Директива 98/83/ЕО метод, на държавите членки следва да се разреши използването на стандарт EN ISO 17994, който вече е въведен като стандарт за еквивалентност на микробиологичните методи в контекста на Директива 2006/7/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (9) и на Решение 2009/64/ЕО на Комисията (10). Като алтернативна възможност, на държавите членки следва да се разреши да използват стандарта EN ISO 16140 или всички други подобни международно възприети процедури, съгласно посоченото в член 5, параграф 5 от Регламент (ЕО) № 2073/2005 (11), за да определят еквивалентността на методи, базиращи се на различни от култивирането принципи, които са извън обхвата на стандарт EN ISO 17994.
(14)
Следователно приложения II и III към Директива 98/83/ЕИО следва да бъдат съответно изменени.
(15)
Мерките, предвидени в настоящата директива, са в съответствие със становището на Комитета, учреден съгласно член 12, параграф 1 от Директива 98/83/ЕО,
ПРИЕ НАСТОЯЩАТА ДИРЕКТИВА:
Член 1
Директива 98/83/ЕО се изменя, както следва:
1)
Приложение II се заменя с текста, формулиран в приложение I към настоящата директива.
2)
Приложение III се изменя в съответствие с приложение II към настоящата директива.
Член 2
1. Държавите членки въвеждат в сила законовите, подзаконовите и административните разпоредби, необходими, за да се съобразят с настоящата директива в срок до 27 октомври 2017 г. Те незабавно съобщават на Комисията текста на тези разпоредби.
Когато държавите членки приемат тези разпоредби, в тях трябва да се съдържа позоваване на настоящата директива, или то да се направи при официалното им публикуване. Условията и редът на позоваване се определят от държавите членки.
2. Държавите членки съобщават на Комисията текста на основните разпоредби от националното законодателство, които приемат в областта, обхваната от настоящата директива.
Член 3
Настоящата директива влиза в сила на двадесетия ден след деня на публикуването ѝ в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 4
Адресати на настоящата директива са държавите членки.
Съставено в Брюксел на 6 октомври 2015 година.
ΟΔΗΓΊΑ (EE) 2015/1787 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 6ης Οκτωβρίου 2015
για την τροποποίηση των παραρτημάτων II και III της οδηγίας 98/83/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 98/83/ΕΚ του Συμβουλίου, της 3ης Νοεμβρίου 1998, σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (1), και ειδικότερα το άρθρο 11 παράγραφος 2,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Τα παραρτήματα II και III της οδηγίας 98/83/ΕΚ ορίζουν τις ελάχιστες απαιτήσεις για τα προγράμματα παρακολούθησης για όλα τα ύδατα που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση, καθώς και τις προδιαγραφές για τη μέθοδο ανάλυσης των διαφόρων παραμέτρων.
(2)
Οι προδιαγραφές των παραρτημάτων II και III θα πρέπει να επικαιροποιούνται με βάση την επιστημονική και τεχνική πρόοδο και με τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η συνοχή με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(3)
Το παράρτημα II της οδηγίας 98/83/ΕΚ προβλέπει ορισμένο βαθμό ευελιξίας κατά την εφαρμογή της ελεγκτικής παρακολούθησης και της δοκιμαστικής παρακολούθησης, επιτρέποντας μικρότερη συχνότητα δειγματοληψίας υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Οι ειδικές συνθήκες για τη διενέργεια της παρακολούθησης των παραμέτρων με την κατάλληλη συχνότητα και το εύρος των τεχνικών παρακολούθησης πρέπει να αποσαφηνιστούν με βάση την επιστημονική πρόοδο.
(4)
Από το 2004 και μετά η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας έχει αναπτύξει την προσέγγιση του σχεδίου ασφάλειας υδάτων που βασίζεται στις αρχές εκτίμησης και διαχείρισης του κινδύνου οι οποίες προβλέπονται στις Κατευθυντήριες γραμμές της για την ποιότητα του πόσιμου νερού (2). Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, σε συνδυασμό με το πρότυπο EN 15975-2 που αφορά την ασφάλεια της τροφοδοσίας πόσιμου νερού, είναι διεθνώς αναγνωρισμένες αρχές στις οποίες βασίζεται η παραγωγή, η διανομή, η παρακολούθηση και η ανάλυση των παραμέτρων του πόσιμου νερού. Συνεπώς, το παράρτημα II της οδηγίας 98/83/ΕΚ θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τις τελευταίες επικαιροποιήσεις των εν λόγω αρχών.
(5)
Για τη διαχείριση των κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία, τα προγράμματα παρακολούθησης θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι εφαρμόζονται μέτρα για τα ύδατα σε ολόκληρη την αλυσίδα τροφοδοσίας νερού και ότι λαμβάνονται υπόψη πληροφορίες από τα υδάτινα σώματα που χρησιμοποιούνται για άντληση πόσιμου νερού. Οι γενικές υποχρεώσεις για τα προγράμματα παρακολούθησης θα πρέπει να γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ της άντλησης και παροχής νερού. Σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν τη δημιουργία μητρώου/-ων των προστατευόμενων περιοχών. Οι εν λόγω προστατευόμενες περιοχές περιλαμβάνουν όλα τα υδάτινα σώματα που χρησιμοποιούνται για την άντληση πόσιμου νερού ή προορίζονται για μια τέτοια χρήση, δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1 της εν λόγω οδηγίας. Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης των υδάτινων αυτών σωμάτων βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο και του άρθρου 8 της εν λόγω οδηγίας θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό του δυνητικού κινδύνου για το πόσιμο νερό πριν και μετά την επεξεργασία για τους σκοπούς της οδηγίας 98/83/ΕΚ.
(6)
Η πείρα έχει δείξει ότι, για πολλές (κυρίως φυσικοχημικές) παραμέτρους, οι συγκεντρώσεις που είναι παρούσες σπάνια θα οδηγούσαν σε παραβίαση των οριακών τιμών. Η παρακολούθηση και η υποβολή εκθέσεων για τις παραμέτρους αυτές χωρίς πρακτική σημασία συνεπάγεται σημαντικό κόστος, ιδίως όταν χρειάζεται να εξεταστεί μεγάλος αριθμός παραμέτρων. Η εισαγωγή ευελιξίας στη συχνότητα παρακολούθησης υπό τέτοιες συνθήκες παρουσιάζει ενδεχομένως δυνατότητες εξοικονόμησης κόστους που δεν ζημιώνουν τη δημόσια υγεία ούτε πλήττουν άλλα οφέλη. Η ευέλικτη παρακολούθηση μειώνει επίσης τη συλλογή δεδομένων που παρέχουν ελάχιστες ή και καμία πληροφορία σχετικά με την ποιότητα του πόσιμου νερού.
(7)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει, επομένως, να επιτρέπεται να παρεκκλίνουν από τα προγράμματα παρακολούθησης που έχουν θεσπίσει, υπό την προϋπόθεση ότι διενεργούνται αξιόπιστες εκτιμήσεις κινδύνου οι οποίες μπορεί να βασίζονται στις Κατευθυντήριες γραμμές της ΠΟΥ για την ποιότητα του πόσιμου νερού και θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την παρακολούθηση που διενεργείται βάσει του άρθρου 8 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ.
(8)
Ο πίνακας Β2 στο παράρτημα II της οδηγίας 98/83/ΕΚ, που αφορά το νερό που τοποθετείται σε φιάλες ή δοχεία και προορίζεται για πώληση, έχει καταστεί άνευ αντικειμένου, δεδομένου ότι τα προϊόντα αυτά καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4). Τα εν λόγω προϊόντα καλύπτονται επίσης από την αρχή της «ανάλυσης κινδύνων και κρίσιμων σημείων ελέγχου» (HACCP) που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 852/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και τις αρχές περί επίσημων ελέγχων όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6). Ως συνέπεια της έκδοσης αυτών των κανονισμών, το παράρτημα II της οδηγίας 98/83/ΕΚ εκ των πραγμάτων δεν εφαρμόζεται πια για το νερό που τοποθετείται σε φιάλες ή δοχεία και προορίζεται για πώληση.
(9)
Η οδηγία 2013/51/Ευρατόμ του Συμβουλίου (7) εισήγαγε ειδικές ρυθμίσεις για την παρακολούθηση των ραδιενεργών ουσιών. Τα προγράμματα παρακολούθησης για τις ραδιενεργές ουσίες θα πρέπει, ως εκ τούτου, να καθορίζονται αποκλειστικά βάσει της εν λόγω οδηγίας.
(10)
Τα εργαστήρια που εφαρμόζουν τις προδιαγραφές για την ανάλυση των παραμέτρων που καθορίζονται στο παράρτημα III της οδηγίας 98/83/ΕΚ πρέπει να εργάζονται σύμφωνα με διεθνώς εγκεκριμένες διαδικασίες ή πρότυπα επιδόσεων βάσει κριτηρίων και να χρησιμοποιούν μεθόδους ανάλυσης που έχουν επικυρωθεί στο μέτρο του δυνατού.
(11)
Η οδηγία 2009/90/ΕΚ της Επιτροπής (8) προβλέπει να χρησιμοποιείται για την επικύρωση των μεθόδων ανάλυσης το πρότυπο EN ISO/IEC 17025, ή άλλα ισοδύναμα, διεθνώς αποδεκτά πρότυπα. Το EN ISO/IEC 17025 είναι επίσης ένα από τα πρότυπα που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 για τη διαπίστευση των εργαστηρίων που έχουν οριστεί από τις αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη. Είναι, επομένως, αναγκαίο να προβλέπεται το πρότυπο αυτό ή άλλο ισοδύναμο, διεθνώς αποδεκτό πρότυπο για την επικύρωση των μεθόδων ανάλυσης στο πλαίσιο της οδηγίας 98/83/ΕΚ. Για να ευθυγραμμιστεί το παράρτημα III της οδηγίας 98/83/ΕΚ με την οδηγία 2009/90/ΕΚ, το όριο ποσοτικού προσδιορισμού και η αβεβαιότητα μέτρησης θα πρέπει να καθιερωθούν ως χαρακτηριστικά επιδόσεων. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να συνεχίσουν να επιτρέπουν να χρησιμοποιείται η ορθότητα, η πιστότητα και το όριο ανίχνευσης ως χαρακτηριστικά επιδόσεων σύμφωνα με το παράρτημα III της οδηγίας 98/83/ΕΚ για περιορισμένη περίοδο, παρέχοντας με αυτόν τον τρόπο στα εργαστήρια επαρκή χρόνο για να προσαρμοστούν σε αυτή την τεχνική πρόοδο.
(12)
Ορισμένα πρότυπα ISO έχουν καθοριστεί για την ανάλυση των μικροβιολογικών παραμέτρων. Κατά συνέπεια, τα πρότυπα EN ISO 9308-1 και EN ISO 9308-2 (για την απαρίθμηση του E. coli και των κολοβακτηριοειδών) και το πρότυπο EN ISO 14189 (για την ανάλυση του Clostridium perfringens) παρέχουν όλες τις αναγκαίες προδιαγραφές για την εκτέλεση της ανάλυσης. Τα εν λόγω νέα πρότυπα και οι τεχνικές εξελίξεις θα πρέπει να αποτυπώνονται στο παράρτημα III της οδηγίας 98/83/ΕΚ.
(13)
Για τους σκοπούς της αξιολόγησης της ισοδυναμίας των εναλλακτικών μεθόδων με τη μέθοδο που καθορίζεται στο παράρτημα III της οδηγίας 98/83/ΕΚ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν το πρότυπο EN ISO 17994, που έχει ήδη καθιερωθεί ως πρότυπο για την ισοδυναμία των μικροβιολογικών μεθόδων στο πλαίσιο της οδηγίας 2006/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και με την απόφαση 2009/64/ΕΚ της Επιτροπής (10). Εναλλακτικά, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιτρέπεται να χρησιμοποιούν το πρότυπο EN ISO 16140 ή άλλα παρόμοια διεθνώς αποδεκτά πρωτόκολλα, όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2073/2005 της Επιτροπής (11), προκειμένου να διαπιστωθεί η ισοδυναμία των μεθόδων που βασίζονται σε αρχές διαφορετικές από την καλλιέργεια και οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του προτύπου EN ISO 17994.
(14)
Επομένως, τα παραρτήματα II και III της οδηγίας 98/83/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθούν ανάλογα.
(15)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής για το πόσιμο νερό που συστάθηκε σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1 της οδηγίας 98/83/ΕΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Η οδηγία 98/83/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
1)
Το παράρτημα II αντικαθίσταται από το κείμενο του παραρτήματος I της παρούσας οδηγίας.
2)
Το παράρτημα III τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα II της παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 2
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 27 Οκτωβρίου 2017. Ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.
Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές πρέπει να περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή να συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 3
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 4
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 6 Οκτωβρίου 2015.