РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 19 ноември 2013 година
за изменение на Решение за изпълнение 2011/344/ЕС за предоставяне на финансова помощ за Португалия от страна на Съюза
(2013/703/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕС) № 407/2010 на Съвета от 11 май 2010 година за създаване на европейски механизъм за финансово стабилизиране (1), и по-специално член 3, параграф 2 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като има предвид, че:
(1)
Съветът отпусна финансова помощ на Португалия по искане на последната на 17 май 2011 г. с Решение за изпълнение 2011/344/ЕС на Съвета (2). В подкрепа на една силна програма за икономически и финансови реформи („програмата“), чиято цел е възстановяване на доверието, връщане на икономиката към устойчив растеж и осигуряване на финансова стабилност в Португалия, еврозоната и Съюза.
(2)
В съответствие с член 3, параграф 10 от Решение за изпълнение 2011/344/ЕС Комисията с Международния валутен фонд (МВФ) и заедно с Европейската централна банка (ЕЦБ) извърши между 16 септември и 3 октомври 2013 г. осмия и деветия преглед на напредъка на португалското правителство по изпълнението на договорените мерки по програмата.
(3)
Растежът на реалния брутен вътрешен продукт (БВП) на тримесечна основа възстанови положителния си знак през второто тримесечие на текущата година, като краткосрочните показатели също свидетелстват за постепенно излизане от рецесията. Очаква се реалният БВП да се свие с 1,8 % тази година и да нарасне съответно с 0,8 % и 1,5 % през 2014 г. и 2015 г. Напрежението на пазара на труда се очаква да се смекчи донякъде. Предполага се обаче, че безработицата ще достигне своя връх от 17,7 % през следващата година, преди да започне да намалява постепенно. Несигурността по отношение на макроикономическата перспектива е висока, тъй като устойчивостта на прогнозираното възстановяване през 2014 г. и 2015 г. зависи от положителното развитие на търговията и на финансовите пазари, а то остава нестабилно.
(4)
До август 2013 г. е отчетено подобрение на касовия дефицит по държавния бюджет с 0,6 процентни пункта от БВП (след приспадане на необичайните фактори), в сравнение със същия период на предходната година. Стабилните данъчни приходи и строгите ограничения при изпълнение на повечето разходни позиции са в подкрепа на изпълнението на бюджета. Бяха обаче отбелязани някои отклонения от перспективите във фискалната област на седмия преглед на напредъка на португалското правителство по изпълнението на договорените мерки по програмата („седмия преглед“). Сред тях са недостиг на средства, свързан с промяна в програмите по фондовете на Съюза и отложената продажба на пристанищна концесия (еднократни) и други фактори, например по-високата от очакваното вноска в бюджета на Съюза, някои по-ниски неданъчни приходи, прехвърлянето към Гърция на лихвени плащания по гръцки държавни облигации от инвестиционния портфейл на централната банка на Португалия, по-ниските от очакваното социални вноски към публичната пенсионна схема и превишаването на разходите за заплати и междинното потребление. След използването на временните бюджетни кредити (0,3 % от БВП) се очаква нетният ефект от отклоненията да доведе до увеличаване на дефицита за 2013 г. с 0,5 % от БВП. Освен това капиталовата инжекция в BANIF - Banco Internacional do Funchal, SA, в размер на 0,4 % от БВП също увеличи бюджетния дефицит, въпреки че тази операция не следва да бъде отчетена за целите на програмата.
(5)
Понастоящем правителството предприема коригиращи мерки с цел да осигури постигане на целта по програмата за дефицит от 5,5 % от БВП, по-специално посредством намаляване на наличните средства за инвестиции и засилване на контрола върху междинното потребление на отрасловите министерства (0,1 % от БВП). Освен това правителството обяви еднократна схема за събиране на вземания от данъчни и социалноосигурителни вноски, по която се очаква да бъдат натрупани приходи от около 0,4 % от БВП. Схемата е съпътствана от по-тежки санкции за нарушителите на данъчното законодателство.
(6)
Актуализираните фискални прогнози сочат, че бюджетните мерки за 2013 г. възлизат на 0,5 % от БВП, измерени чрез подобряването на структурното салдо, което е малко под предвидените 0,6 % от БВП в седмия преглед. Прогнозираните незадоволителни резултати се обясняват основно със закъснения в изпълнението на първоначално планираните мерки за консолидация и частичната им замяна с еднократни мерки, докато резервите в бюджета намаляват поради непредвидени разходи. Закъсненията в изпълнението се дължат на няколко неблагоприятни фактора, включително политическата криза през юни и последващите промени в правителството; предизвикателството да бъде даден отговор на решението на Конституционния съд от 29 август, с което някои разпоредби от проектозакона за нова система за преквалификация са обявени за противоконституционни, техническите затруднения при изпълнението на някои мерки, по-специално преструктурираните над определено равнище социалноосигурителни вноски от обезщетения за безработица и при заболяване съгласно решението на Конституционния съд от 5 април.
(7)
Правителството потвърди отново ангажимента си да сведе дефицита до 4 % от БВП през 2014 г. В тази връзка то прие мерки за консолидация в размер на около 2,3 % от БВП, обхващащи частично и отклоненията в бюджета през 2013 г., които ще бъдат пренесени в 2014 г. Мерките за консолидация до голяма степен са включени в проектозакона за бюджета, макар и някои мерки да се изпълняват посредством специално законодателство. Мерките са основно от постоянен характер и почиват предимно на намаляване на разходите. Като цяло кумулативната стойност на мерките за консолидация, необходими за постигане на планираната фискална корекция, не е променена спрямо седмия преглед - приблизително 4,7 милиарда евро мерки за постоянни спестявания в периода 2013-2014 г., или 2,8 % от БВП. Въпреки това, част от фискалната консолидация е отложена за 2014 г., в резултат на споменатите по-горе закъснения в изпълнението през 2013 г.
(8)
По-голямата част от консолидацията през 2014 г., около 1,8 % от БВП, следва да се базира на прегледа на публичните разходи, проведен през последната година с цел повишаване на справедливостта и ефикасността при предоставянето на социални трансфери и обществени услуги. Основните мерки в рамките на прегледа на публичните разходи ще се концентрират в три основни области: 1) ограничаване на разходите за заплати в публичния сектор чрез намаляване на броя заети в публичния сектор и повишаване на дела на висококвалифицираните служители, уеднаквяване на правилата за работа в публичния и частния сектор и внасяне на по-голяма прозрачност в политиката за трудовите възнаграждения и определяне на последните въз основа на постиженията; 2) реформиране на пенсионната система; и 3) секторни съкращения на разходите в различните отраслови министерства и програми.
(9)
За да се компенсира отрицателният пренос от изпълнението на бюджета през 2013 г. и да се постигне целта за дефицит на БВП от 4 %, мерките в рамките на прегледа на публичните разходи трябва да бъдат допълнени от други мерки с постоянен характер, целящи ново подобряване на ефективността и равнопоставеността на сегашната структура на данъците и пенсиите (на стойност 0,4 % от БВП). Освен това ще бъдат приложени редица еднократни мерки в размер на 0,2 % от БВП, които ще компенсират в голяма степен разходите, произтичащи от еднократни авансови плащания, свързани с въвеждането на схема за напускане по взаимно съгласие в публичния сектор.
(10)
Очаква се съотношението на дълга към БВП да достигне най-високата си стойност от 127,8 % през 2013 г. и да започне да намалява след това. Това повишаване на дълга спрямо седмия преглед се обяснява с корекцията на данните за дълга за 2012 г., които сега са малко по-високи, и с неизпълнението на някои краткосрочни операции за намаляване на дълга. По-специално в момента се очаква Фондът за стабилизиране на социалната сигурност да увеличи по-постепенно притежаваните от него португалски държавни облигации, а плащанията на сектор „Държавно управление“ към Parpública ще бъдат по-големи от предвижданите довлизане в сила на новата ESA 2010 и до определяне на статута на дружеството. Освен това се очаква касовата наличност на Министерство на финансите в края на годината да бъде по-голяма от предвижданото по-рано (с около 4 милиарда евро).
(11)
Процесът на бюджетна корекция е подкрепен от набор от фискални структурни мерки за засилване на контрола над бюджетните разходи и подобряване на събираемостта на приходите. По-специално, всеобхватна реформа привежда бюджетната рамка, включително на централните, регионалните и местните органи на управление, в съответствие с най-добрите практики в управлението на публичните финанси. Новата система за контрол на поетите задължения започва да показва резултати, но прилагането ѝ трябва да бъде наблюдавано отблизо, за да се гарантира, че за поетите задължения е подсигурено необходимото финансиране. Реформите в публичната администрация продължават с оглед модернизиране и рационализиране на заетостта в публичния сектор и публичните дружества. Напредъкът по програмата за реформи на приходната администрация допринася за подобряване на мониторинга и оптимизиране на събирането на данъците. Постигнат е задоволителен напредък по предоговарянето на публично-частните партньорства (ПЧП) и са предвидени значителни икономии за 2013 г. и по-нататък. Държавните предприятия постигнаха баланс между оперативните приходи и разходи средно до края на 2012 г. и се предвиждат допълнителни реформи, за да се избегне ново влошаване на резултатите. В сектора на здравеопазването се извършват реформи, които водят до значителни икономии, и изпълнението им продължава до голяма степен в съответствие с поставените цели.
(12)
Коефициентът на капиталова адекватност на банките се увеличи значително през изминалата година, което им позволи да постигнат изискваните от Европейския банков орган регулаторни капиталови буфери, както и програмната цел за съотношение на базовия капитал от първи ред в размер на 10 %. Този капиталов буфер остава адекватен на всички равнища при използване на правилата по новата Директива за капиталовите изисквания (ДКИ IV) за оценка на собствения капитал на банките. Новите капиталови изисквания ще се прилагат от януари 2014 г. В момента Централната банка на Португалия разработва преходен подход за въвеждане на ДКИ IV. Индикативната цел за постигане на съотношение на кредитите към депозитите от 120 % до 2014 г. вероятно ще бъде изпълнена, като някои банки са вече под този праг. Усилията за разнообразяване на източниците на финансиране на корпоративния сектор се засилват. Въз основа на последния външен одит на съществуващите държавно финансирани кредитни линии и на набор от препоръки по отношение на политиката властите представиха план с мерки, насочени към подобряване на резултатите и управлението на тези инструменти. В процес на финализиране е набор от инструменти за управление на кризи. Фондът за преструктуриране на банките функционира, предоставени са правомощия за ранна намеса и законът за рекапитализацията беше изменен, така че да отразява Съобщението на Комисията относно прилагането от 1 август 2013 г. на правилата за държавните помощи към мерките за подкрепа на банки в контекста на финансовата криза (3).
(13)
Допълнителен напредък е постигнат при изпълнението на структурните реформи, насърчаващи растежа и конкурентоспособността. На 1 октомври 2013 г. влезе в сила ново намаление на обезщетенията при безработица и бяха създадени два компенсационни фонда с цел частично финансиране на тези обезщетения. Бяха предприети допълнителни стъпки за засилване на активните политики на пазара на труда. Приети бяха и допълнителни мерки в областта на образованието, по които напредъкът е като цяло задоволителен.
(14)
Прилагането на Директива 2006/123/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (4), която цели намаляване на пречките пред навлизането на пазара и засилване на конкуренцията и икономическата активност, като улеснява достъпа на нови участници на пазара в различни икономически режими, напредва с добри темпове и нейното транспониране е почти приключило. Приет бе рамковият закон за подобряване на функционирането на регулираните професии, свързани с професионална организация, а следващата стъпка за завършване на тази реформа е преразглеждането на устава на осемнадесетте засегнати професии. Вече влезе в сила рамковият закон за определяне на основните принципи на функционирането на повечето важни национални регулаторни органи, включително предоставянето им на висока степен на независимост и автономност, а вътрешните правилници на отделните секторни регулатори ще бъдат приети скоро. Прилагането на мерките за намаляване на задълженията в енергийния сектор бе забавено, макар правителството наскоро да представи нов данък за частично справяне с този въпрос. Бяха приети някои правни разпоредби, насочени към облекчаване на процедурите за лицензиране и други административни тежести, като например предложението за нов рамков закон за почвите, териториалното устройство и градоустройството.
(15)
Необходим е допълнителен напредък, за да може транспортният сектор да стане по-устойчив и отворен за конкуренция. Известно подобрение бе отбелязано във финансовото състояние на дружеството, управляващо железопътната инфраструктура, но са необходими значителни допълнителни усилия за постигане на баланс между оперативните приходи и разходи до 2015 г. Реформите в пристанищния сектор трябва да бъдат ускорени.
(16)
Бяха приети някои допълнителни мерки за подобряване на ликвидността в стопанския сектор, по-специално на малките и средните предприятия (МСП).
(17)
Реформите на съдебната система са почти завършени. Постигнат е напредък към намаляване на неприключените дела, а ключовите реформи като географската реорганизация на съдебните райони и реформата на Гражданския процесуален кодекс са приключени или са почти приключени. При все това е необходимо непрекъснато подобряване на функционирането на съдебната система, която е от съществено значение за правилното и справедливо функциониране на икономиката, посредством: i) осигуряване на ефективно и своевременно прилагане на договорите и правилата за конкуренция; ii) увеличаване на ефективността чрез преструктуриране на съдебната система и приемане на нови модели за управление на съдилищата; iii) допълнително увеличаване на скоростта на съдилищата приразглеждане на съдебни дела (включително по данъчни въпроси).
(18)
С оглед на тези промени Решение за изпълнение 2011/344/ЕС следва да бъде изменено,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
В член 3 от Решение за изпълнение 2011/344/ЕС параграфи 7-9 се заменят със следното:
„7. В съответствие с посоченото в меморандума за разбирателство Португалия приема следните мерки през 2013 г.:
а)
дефицитът по консолидирания държавен бюджет не надвишава 5,5 % от БВП през 2013 г. При изчисляването на този дефицит не се вземат предвид евентуалните бюджетни разходи, свързани с мерки в подкрепа на банковия сектор в контекста на правителствената стратегия за финансовия сектор. Мерките за консолидация, включени в бюджета за 2013 г. и в допълнителния бюджет, се изпълняват стриктно през останалата част от годината. Освен това, в случай че възникнат допълнителни отклонения при изпълнението на бюджета, правителството прилага допълнителни корективни мерки;
б)
Португалия продължава да изпълнява приватизационната си програма;
в)
Португалия завършва изпълнението на стратегията за споделени услуги в публичната администрация;
г)
Португалия продължава реорганизацията и рационализацията на болничната мрежа чрез специализация, концентрация и намаляване на болничните услуги, съвместно управление и съвместна дейност на болниците и осигурява изпълнението на многогодишния план от мерки за реорганизация на болниците;
д)
след приемането на измененията към Закона за нов режим на наемането на градски имоти от юни 2006 г. и постановлението, което опростява административните процедури при ремонт, Португалия предприема цялостен преглед на функционирането на пазара на недвижими имоти;
е)
Португалия разработва система на национален имотен регистър, за да се осигури по-справедливо разпределение на ползите и разходите при изпълнението на градоустройствените планове;
ж)
като зачита решението на Конституционния съд от 26 септември 2013 г., Португалия планира и прилага алтернативни варианти за реформа на пазара на труда с подобен ефект на тези, които бяха обявени за противоконституционни с това решение;
з)
Португалия насърчава тенденциите в развитието на трудовите възнаграждения, които допринасят за създаването на работни места и повишават конкурентоспособността на дружествата с оглед отстраняване на макроикономическите дисбаланси. През периода на програмата равнището на минималните работни заплати се повишава единствено когато икономическото развитие и ситуацията на пазара на труда позволяват това;
и)
Португалия продължава да подобрява ефективността на активните си политики по заетостта в съответствие с резултатите от доклада за оценка и плана за действие за подобряване функционирането на обществените служби по заетостта;
й)
Португалия продължава да изпълнява мерките, заложени в нейните планове за действие, за подобряване на качеството на средното и професионалното образование и обучение, по-специално правителството представя планове за повишаване ефективността на рамката за финансиране на училищата и се създават образцови професионални училища;
к)
Португалия завършва приемането на все още негласуваните отраслови изменения, необходими за пълното прилагане на Директива 2006/123/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (5);
л)
Правителството внася в португалския парламент изменените устави на професионалните организации;
м)
Португалия одобрява съответните изменения на вътрешните правилници на националните регулаторни органи;
н)
Португалия публикува тримесечни доклади относно темповете на възстановяване; продължителността и разходите по делата за корпоративна несъстоятелност; продължителността и разходите по делата в данъчната област и относно съотношението между започнатите и приключените дела за съдебно правоприлагане;
о)
Португалия подобрява стопанската среда чрез провеждане на необходимите реформи за намаляване на административната тежест напълно оперативни пунктове за обслужване на едно гише, предвидени в Директива 2006/123/ЕО и неизискващи разрешение проекти и чрез допълнително опростяване на съществуващи процедури за лицензиране, регулаторни режими и други административни тежести в икономиката, които са основна пречка за развитието на икономическите дейности;
п)
Португалия завършва реформата на системата за управление на пристанищата, включително преразглеждането на концесиите за експлоатация на пристанища;
р)
Португалия прилага мерките за подобряване на функционирането на секторите на пощенските и телекомуникационните услуги;
с)
Португалия прилага мерките за подобряване на функционирането на транспортната система;
т)
Португалия прилага мерките за елиминиране на задълженията в енергийния сектор;
у)
Португалия гарантира, че новата правна и институционална рамка за публично-частните партньорства се прилага и че договорите за публично-частните партньорства в областта на пътната инфраструктура продължават да бъдат предоговаряни в съответствие със стратегическия план, представен от правителството и с преразгледаната регулаторна рамка, с цел да се получат значителни бюджетни приходи, по-специално през 2013 г.;
ф)
Португалия продължава да поставя в центъра на вниманието мерките за борба с данъчните измами и с отклонението от данъчно облагане и за спазване на данъчното законодателство от страна на данъкоплатците.
8. В съответствие с посоченото в меморандума за разбирателство Португалия приема следните мерки през 2014 г.:
а)
дефицитът по консолидирания държавен бюджет не надвишава 4 % от БВП през 2014 г. При изчисляването на този дефицит не се вземат предвид евентуалните бюджетни разходи, свързани с мерки в подкрепа на банковия сектор в контекста на правителствената стратегия за финансовия сектор. За да постигне тази цел, Португалия приема мерки за консолидация в размер на 2,3 % от БВП, основно посредством Закона за бюджета за 2014 г. Мерките са главно от постоянен характер и с уклон към реализиране на икономии на разходите;
б)
мерките за консолидация се основават на мерките за ограничаване на разходите, които бяха изготвени в рамките на прегледа на публичните разходи. Общият размер на тези мерки възлиза на 1,8 % през 2014 г. и включва:
i)
ограничаване на разходите за заплати в публичния сектор чрез намаляване на броя заети в публичния сектор и повишаване на дела на висококвалифицираните служители, а именно чрез програма за преквалификация и схема за напускане на доброволни начала; допълнително уеднаквяване на правилата за работа в публичния и частния сектор (включително увеличаване на работното време и намаляване на почивните дни) и въвеждане на единна скала за възнагражденията и рационализиране на надбавките към заплатите. Вноските на бенефициерите в специалните здравноосигурителни схеми се увеличават, като така се допринася за повишаване на равнопоставеността и ефикасността на публичните разходи;
ii)
реформи на пенсионната система чрез увеличаване на законоустановената възраст за пенсиониране посредством промени в коефициента за устойчивост; приравняване на правилата за изчисляване на пенсиите на системата на държавните служители (CGA) към тези на общата система, като се закрилят пенсиите под минималното равнище; рационализиране както на пенсиите на държавните служители, така и на общите пенсии, в случаи на натрупване с други пенсии;
iii)
икономии в междинното потребление и програми за ограничаване на разходите на отрасловите министерства. Предвид политическите и правните рискове някои от мерките могат да бъдат частично или напълно заменени от други със същия размер и качество;
в)
мерките в рамките на прегледа на публичните разходи се изпълняват чрез други мерки с постоянен характер, целящи ново подобряване на ефективността и равнопоставеността на сегашната структура на данъците и пенсиите (на стойност 0,4 % от БВП). По-специално се увеличава данъчното облагане на разходите, свързани със служебни автомобили, а данъчното облагане в областта на околната среда и здравеопазването се подобрява чрез промяна на данъчното облагане на леките дизелови автомобили и чрез увеличаване на акцизите върху цигарите и алкохолните напитки. Намалява се освобождаването от данъци при облагането на недвижими имоти за пенсионни фондове и фондове за инвестиции в недвижими имоти. Отстраняват се таваните за социалноосигурителните вноски за членове на регулаторни органи. Въвежда се специален налог върху енергийния сектор с цел намаляване на свръхпечалбите в сектора. Част от приходите, генерирани от този налог, ще бъде използвана за намаляване на задлъжнялостта. Започва продажба на лицензи за хазартни онлайн игри с оглед регулиране на този пазар, като тази дейност се облага и с данък. Въвежда се специална такса върху медийния сектор и се увеличава налогът върху финансовите институции. Освен това се прилагат редица еднократни мерки, които ще компенсират в голяма степен разходите, произтичащи от еднократните авансови плащания, свързани с въвеждането на схема за напускане по взаимно съгласие в публичния сектор. Те включват прехвърлянето на здравния фонд CTT към сектора на държавното управление, продажбата на концесии за пристанища и силози, както и специални дивиденти при продажбата на излишните запаси от петрол на публичните дружества;
г)
Португалия представя доклад, в който са включени целите:
i)
да се установи дали не се препокриват услуги и юрисдикции и други източници на неефективност между централните и местните органи на управление; и
ii)
да се реорганизира мрежата на децентрализирани услуги на министерствата, основно чрез мрежата на „Lojas do Cidadão“ (пунктове за административно обслужване и обслужване в областта на комуналните услуги на едно гише) и други подходи, които обхващат по-ефективно определени географски райони и засилено използване на споделени услуги и цифрово управление;
д)
Португалия продължава реорганизацията и рационализацията на болничната мрежа чрез специализация, концентрация и намаляване на болничните услуги, съвместно управление и съвместна дейност на болниците и осигурява изпълнението на многогодишния план от мерки за реорганизация на болниците;
е)
Португалия изпълнява план за създаване на независимо дружество за логистично управление на доставки на природен газ и електроенергия;
ж)
Португалия прилага мерките за подобряване на функционирането на транспортната система;
з)
Португалия оценява въздействието от незадължителния режим на касова отчетност за ДДС;
и)
Португалия извършва класификация и анализ на разходите за разпоредби, които има вероятност да окажат по-голямо въздействие върху икономическата дейност.
9. С цел възстановяване на доверието във финансовия сектор Португалия се стреми да поддържа адекватно ниво на капитала в банковия си сектор и осигурява намаляване на използването на ливъридж в съответствие с крайните срокове, определени в меморандума за разбирателство. В тази връзка Португалия изпълнява стратегията за португалския банков сектор, договорена с Комисията, ЕЦБ и МВФ, с оглед запазване на финансовата стабилност. По-специално Португалия:
а)
наблюдава прехода на банките към новите капиталови изисквания, както е определено в Директивата за капиталовите изисквания (ДКИ IV), и гарантира, че капиталовите буфери продължават да бъдат съизмерими с изпълнените с предизвикателства условия на дейност;
б)
препоръчва на банките да увеличат по устойчив начин своите буфери на обезпечаване;
в)
се ангажира с балансираното и системно намаляване на използването на ливъридж в банковия сектор, което остава от изключително значение за трайното премахване на неравновесията във връзка с финансирането и намаляване на зависимостта от финансиране от Евросистемата в средносрочна перспектива. Плановете на банките за финансиране и плановете за осигуряването на необходимия капитал се преразглеждат на всеки три месеца;
г)
насърчава диверсификацията на алтернативите на финансиране в корпоративния сектор, и по-специално на малките и средните предприятия, чрез поредица от мерки, насочени към подобряване на техния достъп до капиталовите пазари;
д)
продължава да реформира групата държавни предприятия „CGD“;
е)
възлага на подизпълнители, избрани чрез тръжна процедура, управлението на кредитите на „BPN“, които в момента се управляват от Parvalorem, като им предоставя мандат постепенно да съберат активите по тях и осигурява своевременна продажба на дъщерните предприятия и на активите в другите две държавни дружества със специално предназначение;
ж)
въз основа на предложенията за насърчаване на диверсификацията на финансирането в корпоративния сектор, разработва и изпълнява решения, които осигуряват начини на финансиране, алтернативни на традиционните банкови кредити за корпоративния сектор и прави оценка на възможностите за подобряване на функционирането и управлението на съществуващите държавно финансирани кредитни линии въз основа на резултатите от последния външен одит и представената пътна карта;
з)
анализира плановете за възстановяване на банките и издава насоки към сектора по отношение на плановете за възстановяване и подготвя планове за преобразуване въз основа на докладите, представени от банките. Правителството представя на португалския парламент необходимите изменения в закона за рекапитализацията, които отразяват Съобщението на Комисията относно прилагането от 1 август 2013 г. на правилата за държавните помощи към мерките за подкрепа на банки в контекста на финансовата криза;
и)
прилага нормативната уредба, която ангажира финансовите институции да извършват извънсъдебни преструктурирания на задълженията на домакинствата, прави по-гладко преструктурирането на корпоративните дългове и прилага план за действие, повишаващ обществената осведоменост относно инструментите за преструктуриране;
й)
подготвя тримесечни доклади за прилагането на новите инструменти за преструктуриране. Въз основа на неотдавна проведеното проучване търси алтернативи за увеличаване на успешното възстановяване на дружества, участващи в PER (специалната процедура по оздравяване на дружества, изпитващи сериозни финансови затруднения) и в SIREVE (система за възстановяване на дружества чрез извънсъдебни споразумения за дружества в затруднено икономическо положение или предстояща или действителна несъстоятелност).
Член 2
Решението влиза в сила в деня на нотифицирането му.
Член 3
Адресат на настоящото решение е Португалската република.
Съставено в Брюксел на 19 ноември 2013 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 19ης Νοεμβρίου 2013
για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ για τη χορήγηση ενωσιακής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στην Πορτογαλία
(2013/703/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2010, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης (1), και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Κατόπιν αιτήσεώς της, το Συμβούλιο χορήγησε, στις 17 Μαΐου 2011, χρηματοδοτική συνδρομή στην Πορτογαλία με την εκτελεστική απόφαση 2011/344/ΕΕ του Συμβουλίου (2). Η εν λόγω χρηματοδοτική συνδρομή χορηγήθηκε για τη στήριξη ενός σημαντικού προγράμματος οικονομικών και δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων (το «Πρόγραμμα»), με στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, την επάνοδο της οικονομίας σε διατηρήσιμα επίπεδα ανάπτυξης, καθώς και την εξασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας στην Πορτογαλία, στη ζώνη του ευρώ και στην Ένωση.
(2)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 10 της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ, η Επιτροπή, από κοινού με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), προέβη, μεταξύ της 16ης Σεπτεμβρίου και της 3ης Οκτωβρίου 2013, στη συνδυασμένη όγδοη και ένατη επανεξέταση της προόδου των πορτογαλικών αρχών όσον αφορά την υλοποίηση των συμφωνηθέντων μέτρων στο πλαίσιο του Προγράμματος.
(3)
Η τριμηνιαία αύξηση του πραγματικού ακαθάριστου εθνικού προϊόντος (ΑΕΠ) επανήλθε σε θετική τροχιά κατά το δεύτερο τρίμηνο του τρέχοντος έτους και οι βραχυπρόθεσμοι δείκτες επισημαίνουν επίσης προοδευτική έξοδο από την ύφεση. Το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί κατά 1,8 % κατά το τρέχον έτος και να αυξηθεί κατά 0,8 % και 1,5 % το 2014 και το 2015, αντιστοίχως. Οι εντάσεις στην αγορά εργασίας αναμένεται να μειωθούν κάπως. Ωστόσο, το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να κορυφωθεί στο 17,7 % το επόμενο έτος, πριν να αρχίσει να μειώνεται προοδευτικά. Οι αβεβαιότητες ως προς τη μακροοικονομική προοπτική είναι μεγάλες, δεδομένου ότι η διατηρησιμότητα της προβλεπόμενης ανάκαμψης, το 2014 και το 2015, εξαρτάται από τις θετικές εξελίξεις στο εμπόριο και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, οι οποίες εξακολουθούν να είναι εύθραυστες.
(4)
Έως τον Αύγουστο του 2013, το ταμειακό έλλειμμα της κυβέρνησης κατέγραψε βελτίωση κατά 0,6 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ (χωρίς τους έκτακτους παράγοντες) σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους. Οι σταθερές επιδόσεις όσον αφορά τα φορολογικά έσοδα και η αυστηρή εκτέλεση των περισσότερων κονδυλίων δαπανών στηρίζουν την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Ωστόσο, κάποιες παρεκκλίσεις έχουν εντοπιστεί όσον αφορά τις δημοσιονομικές προοπτικές της έβδομης επανεξέτασης της προόδου των πορτογαλικών αρχών όσον αφορά την εφαρμογή των συμφωνηθέντων μέτρων στο πλαίσιο του Προγράμματος (η «έβδομη επανεξέταση»). Σε αυτές περιλαμβάνονται οι ελλείψεις που αφορούν τον επαναπρογραμματισμό της ενωσιακής χρηματοδότησης και η αναβολή της πώλησης μιας παραχώρησης λιμένα (έκτακτα μέτρα) και άλλοι παράγοντες, όπως η μεγαλύτερη από την αναμενόμενη συνεισφορά στον προϋπολογισμό της Ένωσης, οι ανεπαρκείς επιδόσεις ορισμένων μη φορολογικών εσόδων, η μεταφορά μερισμάτων στην Ελλάδα από ελληνικά ομόλογα που περιλαμβάνονται στο χαρτοφυλάκιο επενδύσεων της Banco de Portugal, οι χαμηλότερες από τις αναμενόμενες κοινωνικές εισφορές προς το συνταξιοδοτικό σύστημα των δημοσίων υπαλλήλων και οι υπερβάσεις των δαπανών για μισθούς και ενδιάμεση κατανάλωση. Μετά τη χρήση των προσωρινών κονδυλίων του προϋπολογισμού (0,3 % του ΑΕΠ), το καθαρό αποτέλεσμα των αποκλίσεων εκτιμάται ότι θα αυξήσει το έλλειμμα του 2013 κατά 0,5 % του ΑΕΠ. Επιπλέον, μια εισφορά κεφαλαίων στην BANIF ύψους 0,4 % του ΑΕΠ αύξησε επίσης το δημοσιονομικό κενό, αν και η πράξη αυτή δεν λαμβάνεται υπόψη για τους σκοπούς του Προγράμματος.
(5)
Η κυβέρνηση λαμβάνει διορθωτικά μέτρα για να εξασφαλισθεί η επίτευξη του στόχου του προγράμματος για το έλλειμμα ύψους 5,5 % του ΑΕΠ, ιδίως με τη μείωση των διαθέσιμων πόρων για επενδύσεις και την ενίσχυση του ελέγχου της ενδιάμεσης κατανάλωσης των αρμοδίων υπουργείων (0,1 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, η κυβέρνηση ανήγγειλε έναν έκτακτο μηχανισμό ανάκτησης οφειλών από φόρους και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, μέσω του οποίου αναμένεται να ανακτηθούν έσοδα της τάξης του 0,4 % του ΑΕΠ και το οποίο συνοδεύεται από αυξημένες κυρώσεις για όσους διαπράττουν φορολογικά αδικήματα.
(6)
Οι επικαιροποιημένες δημοσιονομικές προβλέψεις δείχνουν για το 2013 δημοσιονομική προσαρμογή, μετρούμενη με βάση τη βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου, ύψους τουλάχιστον 0,5 % του ΑΕΠ, ποσοστό ελαφρά χαμηλότερο από το 0,6 % του ΑΕΠ που προβλέπεται στην έβδομη επανεξέταση. Αυτή η προβλεπόμενη χαμηλή απόδοση εξηγείται κυρίως από τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή της αρχικά προγραμματισμένης δέσμης μέτρων εξυγίανσης και τη μερική αντικατάστασή της από έκτακτα έσοδα, ενώ μη αναμενόμενες πιέσεις επιβάρυναν τα αποθεματικά του προϋπολογισμού. Οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή οφείλονται σε πολλούς παράγοντες, όπως η πολιτική κρίση τον Ιούλιο και ο επακόλουθος κυβερνητικός ανασχηματισμός, η πρόκληση της απόκρισης στην απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της 29ης Αυγούστου βάσει της οποίας ορισμένες διατάξεις του νομοσχεδίου για νέο σύστημα επαναπιστοποίησης θεωρούνται αντισυνταγματικές και οι τεχνικές δυσκολίες κατά την εφαρμογή ορισμένων μέτρων, συγκεκριμένα των επανασχεδιασμένων εισφορών κοινωνικής ασφάλισης από επιδόματα ανεργίας και παροχές ασθενείας που υπερβαίνουν ένα ελάχιστο επίπεδο, μετά την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της 5 Απριλίου.
(7)
Η κυβέρνηση επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της όσον αφορά τον στόχο για μείωση του ελλείμματος στο 4 % του ΑΕΠ το 2014. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση ενέκρινε μέτρα εξυγίανσης ύψους περίπου 2,3 % του ΑΕΠ, που καλύπτουν επίσης μέρος των αποκλίσεων το 2013 και θα συνεχιστούν και το 2014. Τα μέτρα εξυγίανσης είναι σε μεγάλο βαθμό ενσωματωμένα στο νομοσχέδιο για τον προϋπολογισμό, ενώ ορισμένα μέτρα εφαρμόζονται μέσω ειδικής νομοθεσίας. Τα μέτρα έχουν κατά κύριο λόγο μόνιμο χαρακτήρα και βασίζονται κυρίως στην εξοικονόμηση δαπανών. Συνολικά, η σωρευτική αξία της δέσμης μέτρων εξυγίανσης που είναι αναγκαία για την επίτευξη της προγραμματιζόμενης δημοσιονομικής προσαρμογής δεν έχει αλλάξει σε σχέση με την έβδομη επανεξέταση -μόνιμα μέτρα εξοικονόμησης πόρων ύψους περίπου 4,7 δισεκατ. EUR κατά την περίοδο 2013-2014, ή 2,8 % του ΑΕΠ. Ωστόσο, μέρος της προσπάθειας εξυγίανσης περιλαμβάνει τώρα οπισθοβαρή μέτρα για το 2014, ως αποτέλεσμα των προαναφερόμενων καθυστερήσεων της εφαρμογής το 2013.
(8)
Το μεγαλύτερο μέρος της εξυγίανσης για το 2014, περίπου 1,8 % του ΑΕΠ, θα πρέπει να προέλθει από την επανεξέταση των δημόσιων δαπανών (PER), η οποία διεξήχθη κατά το παρελθόν έτος, με στόχο την αύξηση της ισονομίας και της αποτελεσματικότητας στην παροχή κοινωνικών μεταβιβάσεων και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Τα κύρια μέτρα της επανεξέτασης των δημόσιων δαπανών θα κινηθούν γύρω από τρεις κύριους άξονες: 1. περιορισμό του μισθολογικού κόστους στον δημόσιο τομέα, με τη μείωση του εργατικού δυναμικού του δημόσιου τομέα και την ταυτόχρονη τροποποίηση της σύνθεσής του με στροφή προς εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης, ευθυγράμμιση των εργασιακών κανόνων του δημόσιου τομέα με εκείνους του ιδιωτικού τομέα και διασφάλιση ότι η πολιτική αποδοχών θα καταστεί πιο διαφανής και πιο αξιοκρατική· 2. μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, και 3. περικοπές τομεακών δαπανών σε όλο το φάσμα των αρμόδιων υπουργείων και των προγραμμάτων.
(9)
Προκειμένου να αντισταθμιστεί η αρνητική μεταφορά από την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2013 και να επιτευχθεί ο στόχος για έλλειμμα ύψους 4 % του ΑΕΠ, η δέσμη μέτρων της επανεξέτασης των δημοσίων δαπανών πρόκειται να συμπληρωθεί με άλλα μόνιμα μέτρα που αποσκοπούν στην περαιτέρω βελτίωση της αποδοτικότητας και της ισονομίας της υφιστάμενης δομής του συστήματος φορολογίας και κοινωνικών παροχών (ύψους 0,4 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, θα τεθεί σε εφαρμογή μια σειρά εφάπαξ μέτρων ύψους 0,2 % του ΑΕΠ, που θα υπερκαλύψουν τις δαπάνες που προκύπτουν από τις εφάπαξ πληρωμές προκαταβολών που αφορούν τη θέσπιση ενός αμοιβαία συμφωνηθέντος προγράμματος εθελουσίας εξόδου, στον δημόσιο τομέα.
(10)
Ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να κορυφωθεί στο 127,8 % το 2013 και να μειωθεί στη συνέχεια. Η αναθεώρηση προς τα πάνω σε σχέση με την έβδομη επανεξέταση εξηγείται από τη διόρθωση των στοιχείων του 2012 για το δημόσιο χρέος, το οποίο πλέον είναι ελαφρά υψηλότερο, και τη μη πραγματοποίηση ορισμένων βραχυπρόθεσμων πράξεων μείωσης του χρέους. Ειδικότερα, το ταμείο σταθεροποίησης της κοινωνικής ασφάλισης αναμένεται τώρα να αυξήσει πιο σταδιακά τα πορτογαλικά κρατικά ομόλογα που κατέχει, και οι άλλες οφειλές του ευρύτερου δημόσιου τομέα στην Parpublica θα είναι υψηλότερες από τις προβλεπόμενες προηγουμένως, μέχρις ότου τεθεί σε ισχύ το νέο ΕΣΛ 2010 και καθορισθεί το καθεστώς της εταιρείας. Επιπλέον, το δημόσιο ταμειακό υπόλοιπο στο τέλος του έτους εκτιμάται ότι θα είναι υψηλότερο από ό,τι είχε αρχικά υποτεθεί (κατά περίπου 4 δισεκατ. EUR).
(11)
Η διαδικασία δημοσιονομικής προσαρμογής πλαισιώνεται από μια σειρά δημοσιονομικών διαρθρωτικών μέτρων για την ενίσχυση του ελέγχου των δημόσιων δαπανών και τη βελτίωση της είσπραξης εσόδων. Συγκεκριμένα, μια συνολική μεταρρύθμιση οδηγεί στην ευθυγράμμιση του δημοσιονομικού πλαισίου, σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με τις βέλτιστες πρακτικές της διαχείρισης των δημοσιονομικών διαδικασιών. Το νέο σύστημα ελέγχου ανάληψης υποχρεώσεων αποδίδει καρπούς, αλλά η εφαρμογή του πρέπει να παρακολουθείται στενά προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι αναλήψεις υποχρεώσεων καλύπτονται από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση. Οι μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση συνεχίζονται, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό και τον εξορθολογισμό της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα και τους δημόσιους φορείς. Η πρόοδος όσον αφορά το θεματολόγιο των μεταρρυθμίσεων των οικονομικών υπηρεσιών βελτιώνει την παρακολούθηση και ενισχύει τη φορολογική συμμόρφωση. Η επαναδιαπραγμάτευση των συμπράξεων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) έχει προχωρήσει ικανοποιητικά και προβλέπεται σημαντική εξοικονόμηση για το 2013 και εφεξής. Οι κρατικές επιχειρήσεις (ΚΕ) επέτυχαν λειτουργική ισορροπία κατά μέσο όρο έως το τέλος του 2012 και προβλέπονται πρόσθετες μεταρρυθμίσεις προκειμένου να αποφευχθεί νέα επιδείνωση των αποτελεσμάτων τους. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης αποδίδουν σημαντική εξοικονόμηση δαπανών και η εφαρμογή τους συνεχίζεται χωρίς να αποκλίνει σε γενικές γραμμές από τους στόχους.
(12)
Οι δείκτες κεφαλαίων των τραπεζών αυξήθηκαν σημαντικά κατά το παρελθόν έτος, πράγμα που τους επιτρέπει να καλύπτουν τα υποχρεωτικά κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, καθώς και τον προγραμματικό στόχο για 10 % κεφάλαιο κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. Αυτό το κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας παραμένει επαρκές σε όλες τις περιπτώσεις, όταν χρησιμοποιούνται οι κανόνες της νέας οδηγίας για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΟΚΑ) IV για την αξιολόγηση των ιδίων κεφαλαίων των τραπεζών. Αυτοί οι νέοι κεφαλαιακοί κανόνες θα ισχύουν από τον Ιανουάριο του 2014 και ύστερα. Η Banco de Portugal αναπτύσσει επί του παρόντος μια μεταβατική προσέγγιση για την καθιέρωση της ΟΚΑ IV. Είναι πολύ πιθανό να επιτευχθεί ο ενδεικτικός στόχος του δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις 120 % έως το 2014, ενώ ορισμένες τράπεζες βρίσκονται ήδη κάτω από το όριο αυτό. Εντείνονται οι προσπάθειες να διαφοροποιηθούν οι πηγές χρηματοδότησης του τομέα των επιχειρήσεων. Με βάση τον πρόσφατο εξωτερικό λογιστικό έλεγχο των υφιστάμενων πιστωτικών ορίων που χρηματοδοτούνται από το κράτος και μια σειρά συστάσεων πολιτικής, οι αρχές υπέβαλαν ένα σχέδιο με μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση των επιδόσεων και της διαχείρισης των μέσων αυτών. Η «εργαλειοθήκη» διαχείρισης της κρίσης οριστικοποιήθηκε. Το ταμείο εξυγίανσης τραπεζών λειτουργεί, εισήχθησαν εξουσίες έγκαιρης παρέμβασης και ο νόμος για την ανακεφαλαιοποίηση τροποποιήθηκε ώστε να αντικατοπτρίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή, μετά την 1η Αυγούστου 2013, των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων στα μέτρα στήριξης των τραπεζών στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης (3).
(13)
Σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος στην υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων προς ενίσχυση της μεγέθυνσης και της ανταγωνιστικότητας. Μια νέα μείωση των αποζημιώσεων λόγω απόλυσης άρχισε να ισχύει την 1η Οκτωβρίου 2013 και ιδρύθηκαν δύο ταμεία αποζημιώσεων με σκοπό τη μερική χρηματοδότηση των αποζημιώσεων λόγω απόλυσης. Έχουν πραγματοποιηθεί επιπρόσθετες ενέργειες για την ενίσχυση των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας. Έχουν ληφθεί επιπρόσθετα μέτρα στον τομέα της εκπαίδευσης, όπου η πρόοδος είναι γενικά ικανοποιητική.
(14)
Η εφαρμογή της οδηγίας 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) με στόχο τη μείωση των φραγμών εισόδου και την προώθηση του ανταγωνισμού και της οικονομικής δραστηριότητας με τη διευκόλυνση της πρόσβασης για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά στα διάφορα οικονομικά καθεστώτα προχωρεί με ικανοποιητικό ρυθμό και η μεταφορά της βρίσκεται τώρα στο στάδιο της ολοκλήρωσης. Ο νόμος-πλαίσιο για τη βελτίωση της λειτουργίας των νομοθετικά κατοχυρωμένων επαγγελμάτων που αφορούν έναν επαγγελματικό φορέα εγκρίθηκε και η αναθεώρηση των καταστατικών των δεκαοκτώ σχετικών επαγγελμάτων είναι το επόμενο βήμα για την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης αυτής. Ο νόμος-πλαίσιο για τον καθορισμό των βασικών αρχών που διέπουν τη λειτουργία των σημαντικότερων εθνικών ρυθμιστικών αρχών, όπου περιλαμβάνεται ο εφοδιασμός τους με ισχυρή ανεξαρτησία και αυτονομία, έχει ήδη τεθεί σε ισχύ και οι εσωτερικοί κανονισμοί των διαφόρων τομεακών ρυθμιστικών αρχών πρόκειται να εγκριθούν σύντομα. Η εφαρμογή των μέτρων για τον περιορισμό του χρέους λόγω της τιμολόγησης της ενέργειας έχει καθυστερήσει, αν και η κυβέρνηση παρουσίασε πρόσφατα μια νέα εισφορά για τη μερική αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος. Έχουν εγκριθεί ορισμένες νομοθετικές διατάξεις με σκοπό την ελάφρυνση των διαδικασιών χορήγησης αδειών και άλλων διοικητικών επιβαρύνσεων, όπως η πρόταση για το νέο βασικό νόμο για το έδαφος, τη χωροταξία και την πολεοδομία.
(15)
Εξακολουθεί να απαιτείται περαιτέρω πρόοδος προκειμένου να καταστούν οι μεταφορές πιο βιώσιμες και ανοικτές στον ανταγωνισμό. Σημειώθηκε κάποια βελτίωση της οικονομικής κατάστασης του διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής, απαιτείται όμως σημαντική πρόσθετη προσπάθεια ώστε να επανέλθει σε λειτουργική ισορροπία έως το 2015. Οι μεταρρυθμίσεις στους λιμένες χρειάζεται να εντατικοποιηθούν.
(16)
Έχουν ληφθεί ορισμένα επιπρόσθετα μέτρα για να βελτιωθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ).
(17)
Οι μεταρρυθμίσεις του δικαστικού συστήματος είναι στο στάδιο της ολοκλήρωσης. Έχει επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά τη μείωση των καθυστερήσεων για την εκδίκαση υποθέσεων και σημαντικές μεταρρυθμίσεις, όπως η γεωγραφική αναδιοργάνωση των περιοχών δικαιοδοσίας των δικαστηρίων και η μεταρρύθμιση του κώδικα πολιτικής δικονομίας, έχουν ολοκληρωθεί ή βρίσκονται στο στάδιο της ολοκλήρωσης. Είναι, ωστόσο, αναγκαία η συνέχιση της βελτίωσης της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος, που είναι ουσιώδους σημασίας για την εύρυθμη και δίκαιη λειτουργία της οικονομίας, με τους εξής τρόπους: i) εξασφάλιση της αποτελεσματικής και έγκαιρης εκτέλεσης των συμβάσεων και των κανόνων του ανταγωνισμού· ii) αύξηση της αποτελεσματικότητας μέσω της αναδιάρθρωσης του δικαστικού συστήματος και της καθιέρωσης νέων μοντέλων διαχείρισης των δικαστηρίων· iii) περαιτέρω μείωση της βραδύτητα των δικαστηρίων στην εκδίκαση των υποθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των υποθέσεων στα φορολογικά δικαστήρια) είναι, παρ’ όλα ταύτα, δυνατή.
(18)
Υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων, η εκτελεστική απόφαση 2011/344/ΕΕ θα πρέπει να τροποποιηθεί,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Στο άρθρο 3 της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ, οι παράγραφοι 7 έως 9 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«7. Η Πορτογαλία θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα εντός του 2013, σύμφωνα με τους όρους του μνημονίου συνεννόησης:
α)
Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης δεν υπερβαίνει το 5,5 % του ΑΕΠ το 2013. Για τον υπολογισμό του ελλείμματος αυτού, δεν λαμβάνεται υπόψη το πιθανό δημοσιονομικό κόστος των μέτρων στήριξης του τραπεζικού κλάδου στο πλαίσιο της στρατηγικής της κυβέρνησης στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Τα μέτρα εξυγίανσης που περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό του 2013 και τον συμπληρωματικό προϋπολογισμό εφαρμόζονται αυστηρά κατά το υπόλοιπο του έτους. Επιπλέον, σε περίπτωση που προκύψουν άλλες αποκλίσεις κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού, η κυβέρνηση εφαρμόζει πρόσθετα διορθωτικά μέτρα.
β)
Η Πορτογαλία συνεχίζει να υλοποιεί το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεών της.
γ)
Η Πορτογαλία ολοκληρώνει την εφαρμογή της στρατηγικής της από κοινού χρήσης υπηρεσιών στη δημόσια διοίκηση.
δ)
Η Πορτογαλία συνεχίζει την αναδιοργάνωση και τον εξορθολογισμό του νοσοκομειακού δικτύου μέσω της εξειδίκευσης, της συγκέντρωσης και της σύμπτυξης των νοσοκομειακών υπηρεσιών, της κοινής διαχείρισης και της κοινής λειτουργίας νοσοκομείων και διασφαλίζει την εφαρμογή του πολυετούς σχεδίου δράσης για την αναδιοργάνωση των νοσοκομείων.
ε)
Μετά την έγκριση των τροποποιήσεων του νόμου 6/2006 περί νέων μισθώσεων αστικών ακινήτων και του νομοθετικού διατάγματος το οποίο απλουστεύει τη διοικητική διαδικασία για τις ανακαινίσεις, η Πορτογαλία διεξάγει διεξοδική επανεξέταση της λειτουργίας της αγοράς στέγης.
στ)
Η Πορτογαλία αναπτύσσει ένα πανεθνικό σύστημα κτηματολογίου ώστε να επιτρέψει τη δικαιότερη κατανομή των οφελών και του κόστους κατά την εκτέλεση του πολεοδομικού σχεδιασμού.
ζ)
Τηρουμένης της απόφασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου της 26ης Σεπτεμβρίου 2013, η Πορτογαλία καταρτίζει και εφαρμόζει εναλλακτικές επιλογές μεταρρύθμισης της αγοράς εργασίας με αποτελέσματα παρόμοια με εκείνα που είχαν κηρυχθεί αντισυνταγματικά από την εν λόγω απόφαση.
η)
Η Πορτογαλία προωθεί μισθολογικές εξελίξεις που συνάδουν με τους στόχους της ενίσχυσης της δημιουργίας θέσεων εργασίας και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, με σκοπό τη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών. Κατά τη διάρκεια του Προγράμματος, οποιαδήποτε αύξηση των κατώτατων μισθών πραγματοποιείται μόνον αν δικαιολογείται από την πορεία της οικονομίας και τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας.
θ)
Η Πορτογαλία συνεχίζει να βελτιώνει την αποτελεσματικότητα των ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας με βάση τα αποτελέσματα της έκθεσης αξιολόγησης και το σχέδιο δράσης για τη βελτίωση της λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης.
ι)
Η Πορτογαλία συνεχίζει να εφαρμόζει τα μέτρα που καθορίζονται στα σχέδια δράσης της για τη βελτίωση της ποιότητας της δευτεροβάθμιας και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης· συγκεκριμένα, η κυβέρνηση υποβάλλει σχέδια που θα καταστήσουν το πλαίσιο χρηματοδότησης των σχολείων πιο αποτελεσματικό και ιδρύονται τα επαγγελματικά σχολεία αναφοράς.
ια)
Η Πορτογαλία ολοκληρώνει την έγκριση των εκκρεμών τομεακών τροποποιήσεων που είναι αναγκαίες για την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5).
ιβ)
Η κυβέρνηση υποβάλλει στο πορτογαλικό κοινοβούλιο τα τροποποιημένα καταστατικά των επαγγελματικών φορέων.
ιγ)
Η Πορτογαλία εγκρίνει τις αντίστοιχες τροποποιήσεις των εσωτερικών κανονισμών των εθνικών ρυθμιστικών αρχών.
ιδ)
Η Πορτογαλία δημοσιεύει τριμηνιαίες εκθέσεις σχετικά με τα ποσοστά ανάκτησης, τη διάρκεια και το κόστος των υποθέσεων αφερεγγυότητας εταιρειών, τη διάρκεια και το κόστος των φορολογικών υποθέσεων και τον συντελεστή διεκπεραίωσης των δικαστικών υποθέσεων επιβολής της νομοθεσίας.
ιε)
Η Πορτογαλία βελτιώνει το επιχειρηματικό περιβάλλον με την ολοκλήρωση των εκκρεμών μεταρρυθμίσεων για τη μείωση του διοικητικού φόρτου (πλήρως λειτουργικό κέντρο ενιαίας εξυπηρέτησης, που προβλέπει η οδηγία 2006/123/ΕΚ, και σχέδια έργων χωρίς έγκριση) και με την περαιτέρω απλούστευση των υφιστάμενων διαδικασιών έκδοσης αδειών, κανονιστικών και λοιπών διοικητικών επιβαρύνσεων στην οικονομία, οι οποίες αποτελούν μείζον εμπόδιο για την ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων.
ιστ)
Η Πορτογαλία ολοκληρώνει τη μεταρρύθμιση του συστήματος διακυβέρνησης των λιμένων, συμπεριλαμβανομένης της επανεξέτασης των παραχωρήσεων λειτουργίας λιμένων.
ιζ)
Η Πορτογαλία θέτει σε εφαρμογή τα μέτρα για την ενίσχυση της λειτουργίας του ταχυδρομικού τομέα και του τομέα των τηλεπικοινωνιών.
ιη)
Η Πορτογαλία θέτει σε εφαρμογή τα μέτρα για την ενίσχυση της λειτουργίας του συστήματος μεταφορών.
ιθ)
Η Πορτογαλία θέτει σε εφαρμογή τα μέτρα για την εξάλειψη των χρεών λόγω της τιμολόγησης της ενέργειας·
κ)
Η Πορτογαλία εξασφαλίζει ότι εφαρμόζεται το νέο νομικό και θεσμικό πλαίσιο για τις ΣΔΙΤ και ότι οι συμβάσεις ΣΔΙΤ οδικού δικτύου εξακολουθούν να υπόκεινται σε επαναδιαπραγμάτευση σύμφωνα με το στρατηγικό σχέδιο που υπέβαλε η κυβέρνηση και με την αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου, προκειμένου να αποκομίσει σημαντικά δημοσιονομικά οφέλη, ιδίως το 2013.
κα)
Η Πορτογαλία συνεχίζει να επικεντρώνεται σε μέτρα για την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση της συμμόρφωσης των φορολογουμένων.
8. Η Πορτογαλία θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα εντός του 2014, σύμφωνα με τους όρους του μνημονίου συνεννόησης:
α)
Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης δεν υπερβαίνει το 4 % του ΑΕΠ το 2014. Για τον υπολογισμό του ελλείμματος αυτού δεν λαμβάνεται υπόψη το πιθανό δημοσιονομικό κόστος των μέτρων στήριξης του τραπεζικού κλάδου στο πλαίσιο της στρατηγικής της κυβέρνησης στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, η Πορτογαλία θεσπίζει μέτρα εξυγίανσης ύψους 2,3 % του ΑΕΠ, κυρίως μέσω του νόμου για τον προϋπολογισμό του 2014. Τα μέτρα έχουν κατά κύριο λόγο μόνιμο χαρακτήρα και είναι προσανατολισμένα προς την πλευρά της εξοικονόμησης δαπανών.
β)
Η δέσμη μέτρων εξυγίανσης βασίζεται στα μέτρα μείωσης των δαπανών που καταρτίστηκαν στο πλαίσιο της επανεξέτασης των δημόσιων δαπανών (PER). Συνολικά, το ύψος των μέτρων αυτών ανέρχεται σε 1,8 % του ΑΕΠ το 2014 και περιλαμβάνει:
i)
τον περιορισμό των δαπανών στο μισθολογικό κόστος του δημοσίου με τη μείωση του μεγέθους του δημόσιου τομέα με ταυτόχρονη μεταβολή της σύνθεσης του εργατικού δυναμικού προς την κατεύθυνση εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης, κυρίως μέσω προγράμματος επαναπιστοποίησης και προγράμματος εθελούσιας εξόδου· περαιτέρω σύγκλιση των εργασιακών κανόνων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα (συμπεριλαμβανομένης της αύξησης των ωρών εργασίας και της μείωσης των επιδομάτων διακοπών) και καθιέρωση ενιαίας μισθολογικής κλίμακας, καθώς και εξορθολογισμό των μισθολογικών επιδομάτων. Η ιδία συμμετοχή των δικαιούχων των ειδικών συστημάτων ασφάλισης υγείας θα αυξηθεί, συμβάλλοντας έτσι στην ενίσχυση της ισονομίας και της αποτελεσματικότητας των δημοσίων δαπανών·
ii)
μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος με την αύξηση της εκ του νόμου προβλεπόμενης ηλικίας συνταξιοδότησης μέσω τροποποιήσεων του συντελεστή διατηρησιμότητας· εναρμόνιση των κανόνων για τους υπολογισμούς των συνταξιοδοτικών παροχών μεταξύ του καθεστώτος συνταξιοδότησης των δημοσίων υπαλλήλων (CGA) και του γενικού συστήματος συντάξεων, προστατεύοντας παράλληλα τις παροχές που είναι κατώτερες από τα ελάχιστα όρια· επίσης, εξορθολογισμό των συντάξεων επιζώντων τόσο της CGA όσο και του γενικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος, σε περιπτώσεις που αυτές σωρεύονται με άλλες συντάξεις·
iii)
εξοικονόμηση στην ενδιάμεση κατανάλωση και στα προγράμματα δαπανών μεταξύ των αρμόδιων υπουργείων. Ενόψει των πολιτικών και νομικών κινδύνων, ορισμένα από τα μέτρα μπορούν να αντικατασταθούν, εν όλω ή εν μέρει, από άλλα μέτρα ισοδύναμου μεγέθους και ποιότητας.
γ)
Η δέσμη μέτρων της επανεξέτασης δημοσίων δαπανών συμπληρώνεται με άλλα μόνιμα μέτρα εσόδων που αποσκοπούν στην περαιτέρω βελτίωση της αποδοτικότητας και της ισονομίας της τρέχουσας δομής του συστήματος φόρων και παροχών (ύψους 0,4 % του ΑΕΠ). Ειδικότερα, η φορολογία σχετικά με τις δαπάνες που αφορούν τα εταιρικά αυτοκίνητα αυξάνεται και η φορολογία που σχετίζεται με το περιβάλλον και την υγεία βελτιώνεται με την αλλαγή της φορολογίας των επιβατικών αυτοκινήτων ντίζελ και την αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τον καπνό και τα αλκοολούχα ποτά. Οι φορολογικές απαλλαγές στη φορολογίας μεταβίβασης ακίνητης περιουσίας για τα συνταξιοδοτικά ταμεία και αμοιβαία κεφάλαια ακίνητης περιουσίας, μειώνονται. Καταργούνται τα ανώτατα όρια για τις κοινωνικές εισφορές των μελών των δημοσίων οργανισμών. Επιβάλλεται ειδική εισφορά επί του ενεργειακού τομέα που θα μειώσει τις υπερβολικές προσόδους από τον τομέα της ενέργειας. Μέρος των εσόδων που θα προκύψουν από την εισφορά θα χρησιμοποιηθεί για τη μείωση του τιμολογιακού χρέους. Οι άδειες για διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια πωλούνται με προοπτική την τακτοποίηση της εν λόγω αγοράς και η δραστηριότητα αυτή επίσης φορολογείται. Επιβάλλεται ειδικό τέλος στο φάσμα των μέσων ενημέρωσης σχετικά με τα μέσα ενημέρωσης και το ειδικό τέλος επί των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αυξάνεται. Επιπλέον, τίθεται σε εφαρμογή μια σειρά εφάπαξ μέτρων, τα οποία υπερκαλύπτουν τα έξοδα που προκύπτουν από τις εφάπαξ πληρωμές προκαταβολών που σχετίζονται με τη θέσπιση ενός αμοιβαία συμφωνηθέντος προγράμματος εθελουσίας εξόδου στον δημόσιο τομέα. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τη μεταβίβαση του Ταμείου Υγείας της CTT στον δημόσιο τομέα, την πώληση παραχωρήσεων ενός λιμένα και σιλό καθώς και ειδικά μερίσματα από την πώληση πλεοναζόντων αποθεμάτων πετρελαίου από δημόσια επιχείρηση.
δ)
Η Πορτογαλία υποβάλλει έκθεση με τους ακόλουθους στόχους:
i)
να εντοπισθούν οι επικαλύψεις υπηρεσιών και δικαιοδοσιών και άλλες πηγές αδυναμιών μεταξύ των κεντρικών και τοπικών επιπέδων διακυβέρνησης, και
ii)
να αναδιοργανωθεί το δίκτυο αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων, κυρίως μέσω του δικτύου “Lojas do Cidadao” (ενιαίο κέντρο εξυπηρέτησης διοίκησης και δημοσίων υπηρεσιών) και με άλλες προσεγγίσεις, οι οποίες θα περιλαμβάνουν πιο αποτελεσματικές γεωγραφικές περιοχές και την εντατικοποίηση της χρήσης της κοινής χρήσης υπηρεσιών και της ψηφιακής διακυβέρνησης.
ε)
Η Πορτογαλία συνεχίζει την αναδιοργάνωση και τον εξορθολογισμό του νοσοκομειακού δικτύου μέσω της εξειδίκευσης, της συγκέντρωσης και της σύμπτυξης των νοσοκομειακών υπηρεσιών, της κοινής διαχείρισης και της κοινής λειτουργίας νοσοκομείων και διασφαλίζει την εφαρμογή του πολυετούς σχεδίου δράσης για την αναδιοργάνωση των νοσοκομείων.
στ)
Η Πορτογαλία εφαρμόζει το σχέδιο για τη δημιουργία ανεξάρτητης εταιρείας παρόχου υπηρεσιών εφοδιαστικής φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
ζ)
Η Πορτογαλία θέτει σε εφαρμογή τα μέτρα για την ενίσχυση της λειτουργίας του συστήματος μεταφορών.
η)
Η Πορτογαλία αξιολογεί τον αντίκτυπο του προαιρετικού καθεστώτος ταμειακής λογιστικής ΦΠΑ.
θ)
Η Πορτογαλία προβαίνει σε απογραφή και ανάλυση του κόστους των κανονιστικών διατάξεων που είναι πιθανό να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στην οικονομική δραστηριότητα.
9. Με σκοπό την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η Πορτογαλία έχει ως στόχο να διατηρήσει ένα ικανοποιητικό επίπεδο κεφαλαίων στον τραπεζικό τομέα της και να διασφαλίσει μια ομαλή διαδικασία απομόχλευσης σε συμμόρφωση με τις προθεσμίες που καθορίζονται στο μνημόνιο συνεννόησης. Εν προκειμένω, η Πορτογαλία εφαρμόζει στον πορτογαλικό τραπεζικό τομέα τη στρατηγική που συμφωνήθηκε με την Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, με σκοπό τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Συγκεκριμένα, η Πορτογαλία:
α)
παρακολουθεί τη μετάβαση των τραπεζών στους νέους κεφαλαιακούς κανόνες όπως αυτοί καθορίζονται στη δέσμη της οδηγίας IV περί κεφαλαιακών απαιτήσεων (CRD IV) και εξασφαλίζει ότι τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας παραμένουν ανάλογα με το δύσκολο επιχειρησιακό περιβάλλον·
β)
συμβουλεύει τις τράπεζες να ενισχύσουν τα αποθέματα εξασφαλίσεών τους σε βιώσιμη βάση·
γ)
εξασφαλίζει ισόρροπη και ομαλή απομόχλευση του τραπεζικού τομέα, η οποία εξακολουθεί να είναι κρίσιμη για την εξάλειψη των ανισορροπιών της χρηματοδότησης σε μόνιμη βάση και τη μείωση της εξάρτησης από χρηματοδότηση προερχόμενη από το Ευρωσύστημα στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Τα σχέδια χρηματοδότησης και κεφαλαιοποίησης των τραπεζών θα επανεξετάζονται κάθε τρίμηνο·
δ)
ενθαρρύνει τη διαφοροποίηση εναλλακτικών επιλογών χρηματοδότησης για τον τομέα των επιχειρήσεων, και ιδίως τις ΜΜΕ, μέσω φάσματος μέτρων με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασής τους στις αγορές κεφαλαίων·
ε)
συνεχίζει τον εξορθολογισμό του κρατικού ομίλου CGD·
στ)
προβαίνει σε εξωτερική ανάθεση της διαχείρισης των πιστώσεων της BPN που κατέχει επί του παρόντος η Parvalorem στις επιχειρήσεις που έχουν επιλεγεί μέσω της διαδικασίας υποβολής προσφορών, με εντολή τη σταδιακή ανάκτηση των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων και μεριμνά για την έγκαιρη διάθεση των θυγατρικών και των περιουσιακών στοιχείων στους άλλους δύο κρατικούς φορείς ειδικού σκοπού·
ζ)
με βάση τις προτάσεις για να ενθαρρυνθεί η διαφοροποίηση των εναλλακτικών επιλογών χρηματοδότησης για τον τομέα των επιχειρήσεων, αναπτύσσει και εφαρμόζει λύσεις που παρέχουν εναλλακτικές επιλογές χρηματοδότησης αντί των παραδοσιακών τραπεζικών πιστώσεων για τον τομέα των επιχειρήσεων. Η πορτογαλική κυβέρνηση αξιολογεί το πεδίο βελτίωσης των επιδόσεων και της διαχείρισης των υφιστάμενων πιστωτικών γραμμών που χρηματοδοτούνται από το κράτος με βάση τα αποτελέσματα του πρόσφατου εξωτερικού ελέγχου και του υποβληθέντος χάρτη πορείας·
η)
αναλύει τα σχέδια ανάκαμψης των τραπεζών και εκδίδει κατευθυντήριες οδηγίες για το σύστημα σχετικά με τα σχέδια ανάκαμψης και καταρτίζει σχέδια εξυγίανσης με βάση τις εκθέσεις που υποβάλλουν οι τράπεζες. Η κυβέρνηση υποβάλλει στο πορτογαλικό κοινοβούλιο τις αναγκαίες τροποποιήσεις στη νομοθεσία περί ανακεφαλαιοποίησης που αντικατοπτρίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή, από 1ης Αυγούστου 2013, των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων στα μέτρα στήριξης των τραπεζών στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης·
θ)
θέτει σε εφαρμογή το πλαίσιο για να συμμετάσχουν οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί σε διαδικασίες εξωδικαστικής αναδιάρθρωσης του χρέους για τα νοικοκυριά, εξομαλύνει την αίτηση για αναδιάρθρωση των χρεών των εταιρειών και θέτει σε εφαρμογή σχέδιο δράσης για την αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τα εργαλεία αναδιάρθρωσης·
ι)
συντάσσει τριμηνιαίες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των νέων μέσων αναδιάρθρωσης. Με βάση την έρευνα που διεξήχθη πρόσφατα διερευνά εναλλακτικές λύσεις ώστε να αυξηθεί η επιτυχής ανάκαμψη εταιρειών που ακολουθούν το μοντέλο PER (τη Διαδικασία ειδικής αναζωογόνησης για εταιρείες που αντιμετωπίζουν σοβαρό οικονομικό κίνδυνο) και το SIREVE (Σύστημα ανάκαμψης εταιρειών με εξωδικαστικές συμφωνίες για τις εταιρείες που βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική κατάσταση ή επικείμενη ή πραγματική πτώχευση).
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της κοινοποίησής της.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Πορτογαλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 2013.