РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 11 септември 2014 година
относно образец на споразумение за финансиране във връзка с приноса на Европейския фонд за регионално развитие и на Европейския земеделски фонд за развитие на селските райони към съвместните финансови инструменти за неограничена гаранция и секюритизация в полза на малките и средните предприятия
(2014/660/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕС) № 1303/2013 на Европейския парламент и на Съвета от 17 декември 2013 г. за определяне на общоприложими разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд, Кохезионния фонд, Европейския земеделски фонд за развитие на селските райони и Европейския фонд за морско дело и рибарство и за определяне на общи разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд, Кохезионния фонд и Европейския фонд за морско дело и рибарство, и за отмяна на Регламент (ЕО) № 1083/2006 на Съвета (1), и по-специално член 39, параграф 4, втора алинея от него,
като има предвид, че:
(1)
От 2009 г. насам финансовата криза засегна сериозно малките и средните предприятия (МСП) в Европейския съюз, наред с другото, поради намаляването на задлъжнялостта, извършено от европейските банки в техните счетоводни баланси, за да се съобразят с капиталовите изисквания, залегнали в Директива 2013/36/ЕС на Европейския парламент и на Съвета от 26 юни 2013 г. относно достъпа до осъществяването на дейност от кредитните институции и относно пруденциалния надзор върху кредитните институции и инвестиционните посредници, за изменение на Директива 2002/87/ЕО и за отмяна на директиви 2006/48/ЕО и 2006/49/ЕО (2) и в Регламент (ЕС) № 575/2013 на Европейския парламент и на Съвета от 26 юни 2013 г. относно пруденциалните изисквания за кредитните институции и инвестиционните посредници и за изменение на Регламент (ЕС) № 648/2012 (3). За да се разреши проблемът с произтичащата от това евентуална неефективност на пазара при предлагането на финансови услуги и финансови инструменти за МСП, Европейският съвет връчи на Комисията мандат за проучване на възможностите за предоставяне на разположение на малките и средните предприятия на финансови инструменти на общоевропейско равнище.
(2)
През декември 2013 г. Комисията, в сътрудничество с Европейската инвестиционна банка (ЕИБ), приключи предприета за тази цел предварителна оценка (4), която показа неефективността на пазара при предоставянето на финансиране за жизнеспособните МСП в Европейския съюз, което по приблизителни разчети възлиза на 20-112 млрд. евро.
(3)
Предварителната оценка подчерта колко е важно да се реагира бързо на финансовата криза, засегнала МСП, в контекста на съвместно европейско усилие за съживяване на блокиралото кредитиране за МСП, за стимулиране на икономическия растеж и за преодоляване на раздробеността на вътрешния пазар, що се отнася до достъпа на МСП до кредитиране.
(4)
Част от отговора представлява създаването на нови целеви компоненти в рамките на финансовите инструменти, въведени на равнището на Съюза в съответствие с Регламент (ЕС) № 1287/2013 на Европейския парламент и на Съвета от 11 декември 2013 г. за създаване на Програма за конкурентоспособност на предприятията и малките и средните предприятия (COSME) (2014-2020 г.) и за отмяна на Решение № 1639/2006/ЕО (5), а така също в съответствие с Регламент (ЕС) № 1291/2013 на Европейския парламент и на Съвета от 11 декември 2013 г. за установяване на „Хоризонт 2020“ - рамкова програма за научни изследвания и иновации (2014-2020 г.) и за отмяна на Решение № 1982/2006/ЕО (6).
(5)
Тъй като с разпоредбите на член 17, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1287/2013 (COSME) и членове 20 и 21 от Регламент (ЕС) № 1291/2013 за установяване на „Хоризонт 2020“ изрично се цели да се осигури взаимно допълване и полезно взаимодействие с европейските структурни и инвестиционни фондове (ЕСИ фондовете), друга част от отговора е да се позволи на държавите членки да използват Европейския фонд за регионално развитие (ЕФРР) и Европейския земеделски фонд за развитие на селските райони (ЕЗФРСР) за предоставяне на финансов принос за тези финансови инструменти, въведени на равнището на Съюза по силата на член 39, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1303/2013.
(6)
Тези финансови инструменти, въведени на равнището на Съюза, се управляват непряко от Комисията чрез задачи по изпълнението, възложени на ЕИБ или ЕИФ по силата на член 58, параграф 1, буква в), подточка iii) и член 139, параграф 4 от Регламент (ЕС, Евратом) № 966/2012 на Европейския парламент и на Съвета от 25 октомври 2012 г. относно финансовите правила, приложими за общия бюджет на Съюза и за отмяна на Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002 на Съвета (7), що се отнася до финансовите инструменти за неограничена гаранция и секюритизация в полза на МСП. За тази цел Комисията трябва да сключи споразумения за делегиране с ЕИБ или Европейския инвестиционен фонд (ЕИФ).
(7)
Когато дадена държава членка се възползва от възможността със средства от ЕФРР и ЕЗФРСР да предостави финансов принос за финансовите инструменти, въведени на равнището на Съюза, в член 39, параграф 4, буква в) от Регламент (ЕС) № 1303/2013 е залегнало изискването участващите държави членки да сключат споразумение за финансиране с ЕИБ или ЕИФ.
(8)
Финансовите инструменти, въведени на равнището на Съюза, могат да допринесат за постигането на желания бърз отговор само ако при функционирането им се спазват две условия. На първо място, за участващите държави членки трябва да се осигурят еднакви условия и равноправно третиране при усвояването на средствата от ЕФРР и ЕЗФРСР. На второ място, трябва да има съгласуваност между условията за приноса със средства от ЕФРР и ЕЗФРСР по силата на всяко отделно споразумение за финансиране, което се сключва от участващите държави членки и ЕИБ или ЕИФ, и условията, съдържащи се в споразуменията за делегиране, касаещи други източници по COSME и „Хоризонт 2020“. Използването на образец на споразумението за финансиране, който да е на разположение както на участващите държави членки, така и на ЕИБ или ЕИФ, е най-добрият начин за осигуряване спазването на тези условия. Поради това е необходимо да се установи образец на споразумението за финансиране.
(9)
За да се гарантира ефективното използване на съответните средства с източник ЕФРР и ЕЗФРСР, образецът на споразумение за финансиране следва да включва, наред с другото, задачите и задълженията на ЕИБ или ЕИФ, като например възнаграждение, минимален лостов ефект, който да бъде постигнат в рамките на ясно определени етапни цели, условията за създаването на ново дългово финансиране в полза на МСП, разпоредби във връзка с неотговарящите на условията за финансиране дейности и критериите за изключване, график на плащанията от ЕФРР и ЕЗФРСР по финансовите инструменти, санкции в случай на неизпълнение от страна на съответните финансови посредници, разпоредби относно подбора на финансовите посредници, разпоредби относно мониторинга, отчетността, одитирането и видимостта на финансовите инструменти, и условията за прекратяване на споразумението.
(10)
За да се даде възможност за бързо прилагане на мерките, предвидени в настоящото решение, то следва да влезе в сила в деня след деня на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
(11)
Мерките, предвидени в настоящото решение, са в съответствие със становището на Комитета за координация на европейските структурни и инвестиционни фондове, създаден по силата на член 150, параграф 1 от Регламент (ЕС) № 1303/2013,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Образецът на споразумение за финансиране във връзка с финансовия принос на Европейския фонд за регионално развитие и на Европейския земеделски фонд за развитие на селските райони към съвместните финансови инструменти за неограничена гаранция и секюритизация в полза на малките и средните предприятия, което трябва да се сключи между Европейската инвестиционна банка или Европейския инвестиционен фонд и всяка участваща държава членка, е установен в приложението към настоящото решение.
Член 2
Настоящото решение влиза в сила в деня след деня на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Съставено в Брюксел на 11 септември 2014 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 11ης Σεπτεμβρίου 2014
σχετικά με το υπόδειγμα συμφωνίας χρηματοδότησης για τη συνεισφορά του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης σε συνδυαστικά μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που αφορούν εγγυήσεις χωρίς ανώτατο όριο και τιτλοποίηση προς όφελος των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων
(2014/660/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (1), και ιδίως το άρθρο 39 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η χρηματοπιστωτική κρίση έχει επηρεάσει τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2009, εξαιτίας, μεταξύ άλλων, της απομόχλευσης που πραγματοποιούν οι ευρωπαϊκές τράπεζες στους ισολογισμούς τους προκειμένου να ικανοποιήσουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις που προβλέπονται στην οδηγία 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων, για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ και για την κατάργηση των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ (2), και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (3). Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνακόλουθες δυνητικές δυσλειτουργίες της αγοράς για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής για τις ΜΜΕ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έδωσε εντολή στην Επιτροπή να διερευνήσει επιλογές για να καταστούν τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής διαθέσιμα σε ΜΜΕ σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
(2)
Η Επιτροπή, από κοινού με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), ολοκλήρωσαν τον Δεκέμβριο του 2013 τη διενέργεια μιας εκ των προτέρων αξιολόγησης (4), η οποία κατέδειξε την ύπαρξη δυσλειτουργίας της αγοράς όσον αφορά την παροχή χρηματοδότησης σε βιώσιμες ΜΜΕ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία κυμαίνεται εντός εκτιμώμενης τάξης μεγέθους από 20 έως 112 δισεκατ. ευρώ.
(3)
Στην εκ των προτέρων αξιολόγηση επισημαίνεται η σημασία μιας γρήγορης ανταπόκρισης στη χρηματοπιστωτική κρίση που πλήττει τις ΜΜΕ, στο πλαίσιο μιας κοινής ευρωπαϊκής προσπάθειας για την αναζωογόνηση του καναλιού διοχέτευσης δεσμευμένων πιστώσεων προς τις ΜΜΕ, την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης και την αντιμετώπιση του κατακερματισμού της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά την πρόσβαση των ΜΜΕ σε πιστώσεις.
(4)
Ένα μέρος αυτής της ανταπόκρισης είναι το άνοιγμα ειδικών θυρίδων στο πλαίσιο των μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής που προβλέπονται σε επίπεδο Ένωσης, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1287/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση προγράμματος για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (COSME) (2014 - 2020) και για την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1639/2006/ΕΚ (5), καθώς και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζων 2020» για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020) και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1982/2006/ΕΚ (6).
(5)
Δεδομένου ότι το άρθρο 17 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1287/2013 (COSME) και τα άρθρα 20 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 για τη θέσπιση του προγράμματος «Ορίζων 2020» επιδιώκουν ρητά να διασφαλίσουν συμπληρωματικότητα και συνέργειες με τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (Ταμεία ESI), ένα άλλο μέρος της ανταπόκρισης είναι να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) για να παρέχουν χρηματοδοτική συνεισφορά στα εν λόγω μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που θεσπίστηκαν σε επίπεδο Ένωσης βάσει του άρθρου 39 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013.
(6)
Τα εν λόγω μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που θεσπίστηκαν σε επίπεδο Ένωσης τελούν υπό την έμμεση διαχείριση της Επιτροπής, με εκτελεστικά καθήκοντα που έχουν ανατεθεί στην ΕΤΕπ ή στο ΕΤαΕ δυνάμει του άρθρου 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) σημείο iii) και του άρθρου 139 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου (7), για τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που αφορούν εγγυήσεις χωρίς ανώτατο όριο και τιτλοποίηση προς όφελος των ΜΜΕ. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή πρέπει να συνάψει συμφωνίες ανάθεσης με την ΕΤΕπ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤαΕ).
(7)
Στην περίπτωση που ένα κράτος μέλος κάνει χρήση της δυνατότητας παροχής χρηματοδοτικής συνεισφοράς από τους πόρους του ΕΤΠΑ και του ΕΓΤΑΑ στα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που έχουν θεσπιστεί σε επίπεδο Ένωσης, το άρθρο 39 παράγραφος 4 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 απαιτεί από το συμμετέχον κράτος μέλος να συνάψει συμφωνία χρηματοδότησης με την ΕΤΕπ ή το ΕΤαΕ.
(8)
Τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που έχουν θεσπιστεί σε επίπεδο Ένωσης μπορούν να επιφέρουν την επιθυμητή γρήγορη ανταπόκριση εφόσον η λειτουργία τους τηρεί δύο προϋποθέσεις. Πρώτον, πρέπει να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι και ίση μεταχείριση για τα κράτη μέλη -και μεταξύ αυτών- όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των πόρων του ΕΤΠΑ και του ΕΓΤΑΑ. Δεύτερον, οι όροι για τη συνεισφορά των πόρων του ΕΤΠΑ και του ΕΓΤΑΑ δυνάμει οιασδήποτε μεμονωμένης συμφωνίας χρηματοδότησης που θα συναφθεί από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και την ΕΤΕπ ή το ΕΤαΕ, καθώς και οι όροι που περιλαμβάνονται στις συμφωνίες ανάθεσης σχετικά με άλλες πηγές στο πλαίσιο των προγραμμάτων COSME και «Ορίζων 2020» πρέπει να είναι συνεπείς. Ένα υπόδειγμα για τη συμφωνία χρηματοδότησης, το οποίο θα διατίθεται τόσο στα συμμετέχοντα κράτη μέλη όσο και στην ΕΤΕπ και το ΕΤαΕ, αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους εν λόγω όρους. Κατά συνέπεια, είναι αναγκαίο να καθοριστεί ένα υπόδειγμα συμφωνίας χρηματοδότησης.
(9)
Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αξιοποίηση των σχετικών πόρων του ΕΤΠΑ και του ΕΓΤΑΑ, το υπόδειγμα της συμφωνίας χρηματοδότησης πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, καθήκοντα και υποχρεώσεις της ΕΤΕπ και του ΕΤαΕ, όπως αμοιβές, την ελάχιστη μόχλευση που πρέπει να επιτευχθεί σε σαφώς καθορισμένους στόχους, όρους για τη δημιουργία νέας χρηματοδότησης με δανειακά κεφάλαια προς όφελος των ΜΜΕ, διατάξεις σχετικά με μη επιλέξιμες δραστηριότητες και κριτήρια αποκλεισμού, ένα χρονοδιάγραμμα καταβολής πληρωμών από το ΕΤΠΑ και το ΕΓΤΑΑ προς τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής, κυρώσεις σε περίπτωση μη εκπλήρωσης υποχρεώσεων των ενδιαφερόμενων ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών, διατάξεις σχετικά με την επιλογή των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών, διατάξεις σχετικά με την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων, τον λογιστικό έλεγχο και την προβολή των μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής καθώς επίσης όρους για τη λύση της συμφωνίας.
(10)
Προκειμένου να καταστεί δυνατή η άμεση εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση, θα πρέπει η απόφαση αυτή να αρχίσει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(11)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνωμοδότηση της επιτροπής συντονισμού των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων, η οποία συστάθηκε με το άρθρο 150 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Το υπόδειγμα για τη συμφωνία χρηματοδότησης σχετικά με τη χρηματοδοτική συνεισφορά του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) σε συνδυαστικά μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που αφορούν εγγυήσεις χωρίς ανώτατο όριο και τιτλοποίηση προς όφελος των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, η οποία πρόκειται να συναφθεί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ή του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων και κάθε συμμετέχοντος κράτους μέλους, παρατίθεται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση τίθεται σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 11 Σεπτεμβρίου 2014.