РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 13 февруари 2014 година
относно мерки за предотвратяване на разпространението на Xylella fastidiosa (Well et Raju) в Съюза
(нотифицирано под номер C(2014) 726)
(2014/87/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 2000/29/ЕО на Съвета от 8 май 2000 г. относно защитните мерки срещу въвеждането в Общността на вредители по растенията или растителните продукти и срещу тяхното разпространение в Общността (1), и по-специално член 16, параграф 3, третото изречение от нея,
като има предвид, че:
(1)
В част A, раздел I от приложение I към Директива 2000/29/ЕО Xylella fastidiosa (Well et Raju) (наричана по-нататък „посоченият вредител“) е посочена като вредител, който не е известно да се среща в Съюза и чието въвеждане и разпространение във всички държави членки е забранено.
(2)
На 21 октомври 2013 г. Италия информира останалите държави членки и Комисията за наличието на посочения вредител на територията ѝ в две отделни области на провинция Лече в регион Пулия. По-късно в същата провинция са установени още две отделни огнища. Присъствието на посочения вредител е потвърдено по отношение на няколко растителни вида, в т.ч. Olea europaea L., Prunus amygdalus Batsch, Nerium oleander L. и Quercus sp. L., по които се наблюдават изсъхване на листата и признаци на бързо влошаване. Това е първият случай, в който се потвърждава наличието на посочения вредител на територията на Съюза. Проверките за наличието на вредителя по няколко други растителни вида все още не са приключили. Векторът на посочения вредител в Апулия все още не е установен.
(3)
На 29 октомври 2013 г. в регион Пулия са предприети спешни мерки за предотвратяване на разпространението и за ликвидиране на посочения вредител (2) в съответствие с член 16, параграф 1 от Директива 2000/29/ЕО.
(4)
Италия съобщава, че при проведените инспекции не е установено наличие на посочения вредител в съседните провинции Бриндизи и Таранто.
(5)
По искане на Комисията на 25 ноември 2013 г. Европейският орган за безопасност на храните („Органът“) прие становище (3), в което са изложени съответните заключения. Посоченият вредител вероятно има извънредно широк спектър от растения гостоприемници, включително множество отглеждани и случайни растения, които са широко разпространени в Европа.
(6)
Основният път за навлизането на посочения вредител е придвижването на растения за засаждане, с изключение на семена. Тревога предизвиква и пътят за навлизането на заразени вектори на посочения вредител, които се транспортират с пратки растения. Плодовете и дървеният материал са незначителни пътища с нищожна вероятност от въвеждане. Семена, рязани цветя и декоративна зеленина са незначителни пътища със слаба вероятност от въвеждане. Придвижването на заразени растения за засаждане е най-лесният начин за разпространение на посочения вредител на голямо разстояние.
(7)
Предвид естеството на посочения вредител е вероятно той да се разпространи бързо и на голяма територия. Необходимо е незабавно да се предприемат мерки, за да се гарантира, че посоченият вредител няма да се разпространи в останалата част от територията на Съюза. Докато се получи по-конкретна информация относно спектъра на видовете гостоприемници, векторите, пътищата за навлизане и възможностите за намаляване на риска, е целесъобразно да се забрани придвижването на растения от области, в които би могло да има заразени растения.
(8)
Като се вземат под внимание местата, в които е установено наличие на посочения вредител, особеното географско положение на административна провинция Лече и несигурността относно критериите за определяне на границите на съответните зони, забраната следва да обхване цялата провинция, за да се осигури бързото ѝ и ефективно прилагане.
(9)
Забраната следва да се прилага по отношение на растения за засаждане, с изключение на семена, тъй като тези растения са основният път за навлизането на посочения вредител. Същевременно при взетите и изследвани множество проби от провинция Лече беше установено, че растения за засаждане от някои родове и видове с произход от заразени части на провинцията не са заразени с посочения вредител. Въз основа на тези данни забраната следва да не се отнася за партиди растения за засаждане от тези родове и видове, от които са били взети и изследвани проби за наличие на посочения вредител. Освен това би било целесъобразно забраната да не се отнася за растения за засаждане, които са били отглеждани в обекти, изцяло защитени срещу физическо проникване на посочения вредител, които са от родове и видове, за които се прилага схема за сертификация, съдържаща изискване да бъдат подложени на официално изследване за посочения вредител, и за които е установено, че са свободни от посочения вредител.
(10)
С оглед на ограничените сведения относно възможното наличие на посочения вредител в останалата част от територията на Съюза държавите членки следва да провеждат ежегодни проучвания за наличието на посочения вредител на тяхна територия. Предвид широкия спектър от потенциални растения гостоприемници тези проучвания следва да бъдат съобразени с особеностите на всяка зона, като се отчитат растенията и растителните продукти гостоприемници и характеристиките на потенциалните вектори.
(11)
С цел да бъдат събрани възможно най-много сведения за посочения вредител и за наличието му държавите членки следва да гарантират, че им се предоставя съответната информация.
(12)
С цел да се осигури ефикасен преглед на изпълнението на настоящото решение държавите членки следва незабавно да уведомят Комисията за мерките, които са предприели, за да се съобразят с настоящото решение.
(13)
Целесъобразно е не по-късно от 30 април 2014 г. тези мерки да бъдат преразгледани с цел да се отчетат наличните дотогава по-точни научно-технически данни, както и резултатите от инспекциите и изследванията, провеждани от компетентните органи в Италия.
(14)
Мерките, предвидени в настоящото решение, са в съответствие със становището на Постоянния фитосанитарен комитет,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Придвижване на растения за засаждане
Забранява се придвижването на растения за засаждане от провинция Лече, регион Пулия в Италия.
Тази забрана не се прилага по отношение на:
а)
семена;
б)
партиди растения от родовете и видовете, посочени в приложение I, от които са взети и изследвани проби за наличието на Xylella fastidiosa (Well et Raju) (наричана по-нататък „посоченият вредител“) и за които е установено, че са свободни от посочения вредител;
в)
растения за засаждане, посочени в приложение II, които са били отглеждани в обекти, изцяло защитени срещу физическо проникване на посочения вредител, за които е издаден официален сертификат по схема за сертификация, съдържаща изискване да бъдат подложени на официално изследване за посочения вредител, и за които е установено, че са свободни от посочения вредител.
Член 2
Проучвания
1. Държавите членки провеждат ежегодни официални проучвания за наличието на посочения вредител в растения и растителни продукти на тяхна територия. Тези проучвания се извършват, като по целесъобразност се отчитат биологичните особености, условията за отглеждане и вегетационните периоди на растенията, обхванати от проучването, климатичните условия, биологичните особености на посочения вредител и характеристиките на потенциалните вектори.
2. Резултатите от проучванията, посочени в параграф 1, се съобщават на Комисията и на другите държави членки до 31 октомври всяка година и обхващат едногодишен период, приключващ на 30 септември същата година. Резултатите от първото проучване се съобщават до 31 октомври 2014 г. и обхващат периода от 1 февруари 2014 г. до 30 септември 2014 г.
Член 3
Уведомяване за наличието на вредителя
1. Държавите членки гарантират, че всяко лице, което узнае за наличието на посочения вредител или има основания да подозира такова наличие, уведомява за това компетентния орган в срок от десет календарни дни.
2. Държавите членки гарантират, че по искане на компетентния орган лицето, посочено в параграф 1, предоставя на компетентния орган всякаква информация относно наличието на вредителя, с която разполага.
Член 4
Съобразяване с настоящото решение
Държавите членки незабавно уведомяват Комисията за предприетите от тях мерки с оглед да се съобразят с настоящото решение.
Член 5
Преразглеждане
Настоящото решение се преразглежда не по-късно от 30 април 2014 г.
Член 6
Адресати
Адресати на настоящото решение са държавите членки.
Съставено в Брюксел на 13 февруари 2014 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 13ης Φεβρουαρίου 2014
όσον αφορά τα μέτρα για την πρόληψη της εξάπλωσης στην Ένωση του οργανισμού Xylella fastidiosa (Wells και Raju)
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 726]
(2014/87/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/29/ΕΚ του Συμβουλίου, της 8ης Μαΐου 2000, περί μέτρων κατά της εισαγωγής στην Κοινότητα οργανισμών επιβλαβών για τα φυτά ή τα φυτικά προϊόντα και κατά της εξάπλωσής τους στο εσωτερικό της Κοινότητας (1), και ιδίως το άρθρο 16 παράγραφος 3 τρίτη πρόταση,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο οργανισμός Xylella fastidiosa (Wells και Raju) (στο εξής «ο συγκεκριμένος οργανισμός») περιλαμβάνεται στον κατάλογο του κεφαλαίου Ι του μέρους Α του παραρτήματος I της οδηγίας 2000/29/ΕΚ, ως επιβλαβής οργανισμός που δεν είναι γνωστός ως εμφανιζόμενος στην Ένωση, του οποίου η εισαγωγή και η εξάπλωση απαγορεύεται σε όλα τα κράτη μέλη.
(2)
Στις 21 Οκτωβρίου 2013, η Ιταλία ενημέρωσε τα άλλα κράτη μέλη και την Επιτροπή σχετικά με την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού στο έδαφός της, σε δύο διαφορετικές περιοχές της επαρχίας Lecce, στην περιφέρεια Apulia. Στη συνέχεια, δύο πρόσθετες χωριστές εστίες εντοπίστηκαν στην ίδια επαρχία. Η παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού επιβεβαιώθηκε επί πολλών ειδών φυτών, συμπεριλαμβανομένων των Olea europaea L., Prunus amygdalus Batsch, Nerium oleander L. και Quercus sp. L., με συμπτώματα φρύξης φύλλων και ταχείας επιδείνωσης συρρίκνωσης. Είναι η πρώτη φορά που επιβεβαιώνεται η παρουσία του εν λόγω οργανισμού στην επικράτεια της Ένωσης. Για πολλά άλλα είδη φυτών οι έλεγχοι σχετικά με την παρουσία του δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί Η ταυτοποίηση του διαβιβαστή του εν λόγω οργανισμού στην Apulia εκκρεμεί.
(3)
Στις 29 Οκτωβρίου 2013, η περιφέρεια Apulia έλαβε επείγοντα μέτρα για την πρόληψη και την εξάλειψη του συγκεκριμένου οργανισμού (2), σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 2000/29/ΕΚ.
(4)
Η Ιταλία ανέφερε ότι οι επιθεωρήσεις που είχε διεξάγει δεν κατέδειξαν παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού στις γειτονικές επαρχίες Brindisi και Taranto.
(5)
Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, εφεξής «η Αρχή», εξέδωσε δήλωση στις 25 Νοεμβρίου 2013 (3), η οποία περιέχει τα ακόλουθα συμπεράσματα. Ο εν λόγω οργανισμός έχει πιθανότατα πολύ ευρύ φάσμα ξενιστών φυτών, συμπεριλαμβανομένων πολλών που καλλιεργούνται καθώς και αυτοφυών φυτών κοινών στην Ευρώπη.
(6)
Η κύρια οδός εισόδου για τον συγκεκριμένο οργανισμό είναι η κυκλοφορία των φυτών που προορίζονται προς φύτευση, εκτός από σπόρους προς σπορά. Η οδός των μολυσμένων διαβιβαστών του συγκεκριμένου οργανισμού που μεταφέρονται με αποστολές των φυτών αποτελεί επίσης πρόβλημα. Τα φρούτα και το ξύλο είναι δευτερεύουσες οδοί με αμελητέα πιθανότητα εισαγωγής. Οι σπόροι, τα κομμένα άνθη και τα διακοσμητικά φυλλώματα είναι δευτερεύουσες οδοί με χαμηλή πιθανότητα εισαγωγής. Η μετακίνηση μολυσμένων φυτών προς φύτευση είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για μακρών αποστάσεων διασπορά του συγκεκριμένου οργανισμού.
(7)
Δεδομένης της φύσης του, ο εν λόγω οργανισμός είναι πιθανόν να εξαπλωθεί γρήγορα και ευρέως. Για να διασφαλιστεί ότι ο εν λόγω οργανισμός δεν θα εξαπλωθεί στην υπόλοιπη επικράτεια της Ένωσης, είναι απαραίτητο να ληφθούν άμεσα μέτρα. Έως ότου καταστούν διαθέσιμες πιο συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με το φάσμα ξενιστών, τους διαβιβαστές, τις οδούς και τις επιλογές μείωσης του κινδύνου, είναι σκόπιμο να απαγορευθεί η μετακίνηση από περιοχές που πιθανόν περιέχουν προσβληθέντα φυτά.
(8)
Λαμβάνοντας υπόψη τις τοποθεσίες παρουσίας του εν λόγω οργανισμού, την ιδιαίτερη γεωγραφική κατάσταση της διοικητικής επαρχίας του Lecce και την αβεβαιότητα σχετικά με τα κριτήρια οριοθέτησης, το σύνολο της επαρχίας πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο της ανωτέρω απαγόρευσης, προκειμένου να εφαρμοστεί η απαγόρευση γρήγορα και αποτελεσματικά.
(9)
Η εν λόγω απαγόρευση θα πρέπει να αφορά τα φυτά προς φύτευση, πλην των σπόρων προς σπορά, καθώς τα φυτά αυτά είναι η κύρια οδός για τον συγκεκριμένο οργανισμό. Ωστόσο, με την εκτεταμένη δειγματοληψία και τις δοκιμές, στην επαρχία του Lecce, προέκυψε ότι τα φυτά προς φύτευση που ανήκουν σε ορισμένα γένη και είδη και προέρχονται από μολυσμένα τμήματα του Lecce, δεν είναι προσβεβλημένα από τον συγκεκριμένο οργανισμό. Με βάση τα εν λόγω στοιχεία, η απαγόρευση δεν θα πρέπει να αφορά τις παρτίδες φυτών προς φύτευση από αυτά τα γένη και είδη, τα οποία έχουν υποβληθεί σε δειγματοληψία και δοκιμές όσον αφορά την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού. Επιπλέον, θα ήταν σκόπιμο να εξαιρεθούν από την εν λόγω απαγόρευση τα φυτά προς φύτευση που έχουν παραχθεί σε χώρους με πλήρη φυσική προστασία κατά της εισαγωγής του συγκεκριμένου οργανισμού και τα οποία ανήκουν στα γένη και είδη που αποτελούν αντικείμενο ενός συστήματος πιστοποίησης που απαιτεί να υπόκεινται σε επίσημη δοκιμή που αφορά τον συγκεκριμένο οργανισμό και για τα οποία διαπιστώθηκε ότι είναι απαλλαγμένα από τον συγκεκριμένο οργανισμό.
(10)
Λαμβάνοντας υπόψη τα περιορισμένα στοιχεία σχετικά με την πιθανή παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού στην υπόλοιπη Ένωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διενεργούν έρευνες ετησίως σχετικά με την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού στο έδαφός τους. Λαμβάνοντας υπόψη το ευρύ φάσμα δυνητικών ξενιστών φυτών, οι εν λόγω έρευνες θα πρέπει να προσαρμόζονται στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, των ξενιστών φυτών και φυτικών προϊόντων, καθώς και των χαρακτηριστικών των εν δυνάμει διαβιβαστών.
(11)
Προκειμένου να συγκεντρωθούν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον συγκεκριμένο οργανισμό και την παρουσία του, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι σχετικές πληροφορίες κοινοποιούνται σε αυτά.
(12)
Τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνουν για να συμμορφωθούν με την παρούσα απόφαση ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική επιτήρηση της εφαρμογής της παρούσας απόφασης.
(13)
Είναι σκόπιμο τα μέτρα να επανεξεταστούν πριν από τις 30 Απριλίου 2014, το αργότερο, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ακριβέστερες επιστημονικές και τεχνικές πληροφορίες που θα προκύψουν, καθώς και τα αποτελέσματα των τρεχουσών επιθεωρήσεων και δοκιμών που διενεργήθηκαν από τις ιταλικές αρχές.
(14)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης φυτοϋγειονομικής επιτροπής,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Κυκλοφορία φυτών προς φύτευση
Η κυκλοφορία, από την επαρχία του Lecce της περιφέρειας Apulia, Ιταλία, φυτών προς φύτευση απαγορεύεται.
Η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει για:
α)
σπόρους προς σπορά·
β)
παρτίδες φυτών που προορίζονται για φύτευση και τα γένη και τα είδη που απαριθμούνται στο παράρτημα I, για τα οποία έχει γίνει δειγματοληψία και έχουν δοκιμαστεί όσον αφορά την παρουσία του Xylella fastidiosa (Wells και Raju) (στο εξής «ο συγκεκριμένος οργανισμός») και έχει αποδειχθεί ότι είναι απαλλαγμένα από τον συγκεκριμένο οργανισμό·
γ)
φυτά προς φύτευση των γενών και ειδών που απαριθμούνται στο παράρτημα II, τα οποία έχουν παραχθεί σε χώρους με πλήρη φυσική προστασία από την εισαγωγή του συγκεκριμένου οργανισμού και τα οποία έχουν επίσημα πιστοποιηθεί στα πλαίσια ενός συστήματος πιστοποίησης που απαιτεί να υπόκεινται σε επίσημο έλεγχο για την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού, και για τα οποία διαπιστώθηκε ότι είναι απαλλαγμένα από τον συγκεκριμένο οργανισμό.
Άρθρο 2
Έρευνες
1. Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν επίσημες ετήσιες έρευνες για την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού στα φυτά και τα φυτικά προϊόντα στο έδαφός τους. Οι μελέτες αυτές πραγματοποιούνται, ανάλογα με την περίπτωση, λαμβανομένων υπόψη των βιολογικών χαρακτηριστικών και των συνθηκών καλλιέργειας και καλλιεργητικών περιόδων του φυτών που υπόκεινται στην έρευνα, των κλιματικών συνθηκών, της βιολογίας του συγκεκριμένου οργανισμού και των χαρακτηριστικών των εν δυνάμει διαβιβαστών.
2. Τα αποτελέσματα των ερευνών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη έως τις 31 Οκτωβρίου κάθε έτους και να καλύπτουν περίοδο ενός έτους που λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Τα αποτελέσματα της πρώτης έρευνας θα κοινοποιηθούν έως τις 31 Οκτωβρίου 2014 και θα καλύπτουν την περίοδο από την 1η Φεβρουαρίου 2014 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2014.
Άρθρο 3
Γνωστοποίηση της παρουσίας
1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, όταν οιοσδήποτε αντιλαμβάνεται την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού ή έχει λόγους να υποπτεύεται την παρουσία αυτού, το εν λόγω πρόσωπο ενημερώνει την αρμόδια αρχή εντός προθεσμίας δέκα ημερολογιακών ημερών.
2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, εφόσον τούτο ζητηθεί από την αρμόδια αρχή, το πρόσωπο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 πρέπει να παρέχει σε αυτήν τις πληροφορίες, οι οποίες είναι στην κατοχή του, σχετικά με την εν λόγω παρουσία.
Άρθρο 4
Συμμόρφωση
Τα κράτη μέλη ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνουν για να συμμορφωθούν με την παρούσα απόφαση.
Άρθρο 5
Επανεξέταση
Η παρούσα απόφαση θα επανεξεταστεί έως τις 30 Απριλίου 2014.
Άρθρο 6
Αποδέκτες
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 13 Φεβρουαρίου 2014.