РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 234/2014 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 11 март 2014 година
за създаване на Инструмент за партньорство за сътрудничество с трети държави
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 207, параграф 2, член 209, параграф 1 и член 212, параграф 2 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (1),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
Съюзът следва да се стреми да развива отношения и да създава партньорства с трети държави. Настоящият регламент представлява нов и допълващ инструмент, който предоставя пряка подкрепа за външните политики на Съюза посредством разширяване на партньорствата за сътрудничество и диалога по политиките към области и теми извън сътрудничеството за развитие. Той се основава на придобития опит с индустриализирани държави и държави и територии с висок доход съгласно Регламент (ЕО) № 1934/2006 на Съвета (3).
(2)
Приложното поле на сътрудничеството по географските програми с развиващите се държави, територии и региони, определено съгласно Инструмента за сътрудничество за развитие, създаден с Регламент (ЕО) № 1905/2006 на Европейския парламент и на Съвета (4), е почти изцяло ограничено до финансирането на мерки, които изпълняват критериите за официална помощ за развитие (ОПР), установени от Комитета за подпомагане на развитието на Организацията за икономическо сътрудничество и развитие (КПР/ОИСР).
(3)
През последното десетилетие Съюзът последователно заздравява двустранните си отношения с широк кръг от индустриализирани и други държави и територии с висок или среден доход в различни региони на света.
(4)
Съюзът се нуждае от финансов инструмент за външната политика с глобален обхват, позволяващ финансирането на мерки, които може да не се определят като ОПР, но са от изключително значение за задълбочаването и заздравяването на неговите отношения със съответните трети държави, по-специално чрез диалог по политиките и развитие на партньорства. Този нов инструмент, новаторски по отношение на приложното поле и целите, следва да създаде положителна среда за задълбочаване на отношенията между Съюза и съответните трети държави и следва да отстоява основните интереси на Съюза.
(5)
В интерес на Съюза е да укрепва отношенията си и диалога с държави, с които има стратегически интерес да насърчава изграждането на връзки, и по-специално с развитите и развиващите се държави, които играят все по-важна роля на световната сцена, включително в глобалното управление, външната политика, международната икономика, многостранните форуми и структури като Г-8 и Г-20, и да посреща предизвикателствата в световен план.
(6)
Необходимо е Съюзът да изгради всеобхватни партньорства с новите участници на международната сцена, с цел насърчаване на стабилен и приобщаващ международен ред, преследване на общи глобални обществени блага, отстояване на основните интереси на Съюза и увеличаване на познанията за него в тези държави.
(7)
Приложното поле на настоящия регламент трябва да е от световен мащаб и да дава възможност за подкрепа на мерките за сътрудничество, както е уместно, с оглед заздравяване на отношенията с всички държави, в които Съюзът има стратегически интереси, в съответствие с целите на настоящия регламент.
(8)
В интерес на Съюза е да продължи да насърчава диалога и сътрудничеството с държави, които вече не отговарят на изискванията за участие в двустранни програми по Инструмента за сътрудничество за развитие, създаден с Регламент (ЕС) № 233/2014 на Европейския парламент и на Съвета (5) („Инструмент за сътрудничество за развитие“).
(9)
Освен това е в интерес на Съюза да има приобщаващи световни институции, основаващи се на ефективно многостранно сътрудничество и да работи за постигането на тази цел.
(10)
Съгласно настоящия регламент Съюзът следва да подкрепя изпълнението на външното измерение на стратегията, очертана от Комисията в съобщението ѝ от 3 март 2010 г., озаглавено „Европа 2020: Стратегия за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж“ („Европа 2020“), обединяващо три стълба: икономически, социален и екологичен. По-конкретно, настоящият регламент следва да подкрепя цели, свързани с глобални въпроси, например изменението на климата, енергийната сигурност и ефективното използване на ресурсите, прехода към по-екологосъобразна икономика, науката, иновациите и конкурентоспособността, мобилността, търговията и инвестициите, икономическите партньорства, стопанската дейност, заетостта и регулаторното сътрудничество с трети държави, както и по-добрия достъп до пазара за предприятията от Съюза, включително интернационализацията на малките и средни предприятия (МСП). Регламентът следва също така да насърчава публичната дипломация, образователното и университетското сътрудничество и дейностите по осведомяване.
(11)
По-конкретно, борбата с изменението на климата е едно от най-големите глобални предизвикателства, пред които са изправени Съюзът и по-широката международна общност. Изменението на климата е област, в която са необходими неотложни международни действия и в която постигането на целите на Съюза изисква сътрудничество с партньорски държави. Ето защо Съюзът трябва да засили усилията си за насърчаване на глобален консенсус в това отношение. В съответствие със съобщението на Комисията от 29 юни 2011 г., озаглавено „Бюджет за стратегията „Европа 2020““, с което Съюзът се призовава да увеличи дела от бюджета си, свързан с климата, най-малко до 20 %, настоящият регламент следва да допринесе за постигането на тази цел.
(12)
Транснационалните предизвикателства, например замърсяването на околната среда и достъпът до и устойчивото използване на суровини и редкоземни елементи, изискват основан на правила, приобщаващ подход.
(13)
Съюзът се ангажира да помогне за постигането на глобалните цели за биологичното разнообразие до 2020 г. и да допринесе за изпълнението на свързаната с това стратегия за мобилизиране на ресурсите.
(14)
В отношенията си със своите партньори по целия свят Съюзът се ангажира с насърчаването на достойния труд за всички хора, както и с ратифицирането и ефективното прилагане на международно признатите трудови стандарти и многостранни споразумения в областта на околната среда.
(15)
Важен стратегически интерес на Съюза е увеличаването на растежа и заетостта чрез насърчаване на справедлива и отворена търговия и инвестиции на многостранно и двустранно равнище и чрез подкрепа на преговорите и изпълнението на споразуменията за търговия и инвестиции, по които Съюзът е страна. Съгласно настоящия регламент Съюзът следва да спомогне за създаването на сигурна среда за повишаване на търговските и инвестиционни възможности в световен мащаб за предприятията от Съюза, в т.ч. МСП, включително посредством подкрепа за регулаторното сътрудничество и сближаване, защита на международните стандарти, подобряване опазването на правата на интелектуална собственост и премахване на неоправдани пречки пред достъпа до пазара.
(16)
Съгласно член 21 от Договора за Европейския съюз (ДЕС) дейността на Съюза на международната сцена се ръководи от основополагащите принципи за неговото създаване, развитие и разширяване, които той цели да насърчава в останалата част от света, а именно демокрацията, правовата държава, универсалността и неделимостта на правата на човека и на основните свободи, зачитането на човешкото достойнство, принципите на равенство и солидарност и зачитането на принципите на Устава на Организацията на обединените нации и на международното право.
(17)
Съюзът следва да се стреми към най-ефективното използване на наличните ресурси с оглед оптимизиране на въздействието на външната си дейност. Това следва да бъде постигнато чрез съгласуваност и взаимно допълване между инструментите на Съюза за външна дейност, както и чрез създаването на полезни взаимодействия между настоящия регламент, другите инструменти за финансиране на външната дейност и другите политики на Съюза. Това следва да доведе и до взаимното укрепване на програмите, разработени в рамките на инструментите за финансиране на външната дейност.
(18)
С цел да се осигури видимостта на помощта на Съюза за гражданите на държавите бенефициери и за гражданите на Съюза, по целесъобразност следва да има целенасочена комуникация и предоставяне на информация чрез подходящи средства.
(19)
За да се постигнат целите на настоящия регламент, е необходимо да се следва диференциран и гъвкав подход с ключовите партньорски държави, който отчита техните икономически, социални и политически условия, както и конкретните интереси, политически приоритети и стратегии на Съюза, като същевременно се запази възможността за интервенция по целия свят при необходимост. Съюзът следва да прилага всеобхватен подход към външната политика, включително към секторните политики на Съюза.
(20)
С цел да увеличи ефективността на своя ангажимент за насърчаване и защита на своите интересите в отношенията си с трети държави, Съюзът следва да може да реагира гъвкаво и своевременно на променящи се и/или непредвидени нужди посредством приемането на специални мерки, които не са включени в многогодишни индикативни програми.
(21)
Когато е възможно и целесъобразно, целите на настоящия регламент следва да бъдат преследвани в консултации със съответните партньори и заинтересовани страни, включително организации на гражданското общество и местни власти, като се има предвид важността на функциите им.
(22)
Външната дейност на Съюза съгласно настоящия регламент следва да допринася за постигането на ясни резултати (включително краен резултат, постижение и въздействие) в държавите - бенефициери на помощта от Съюза. Когато е подходящо и възможно, резултатите от външната дейност на Съюза и ефикасността на инструмента, създаден с настоящия регламент следва да бъдат проследявани и оценявани на базата на показатели, които са предварително установени, ясни, прозрачни и по целесъобразност измерими, както и специфични за отделните държави, и адаптирани към особеностите и целите на този инструмент.
(23)
Действията по настоящия регламент следва по целесъобразност да отчитат надлежно резолюциите и препоръките на Европейския парламент.
(24)
С цел приложното поле на настоящия регламент да се адаптира към бързо развиващата се обстановка в трети държави, на Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от Договора за функционирането на Европейския съюз във връзка с приоритетите, определени в приложението. От особена важност е по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации, включително на експертно равнище. При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване по подходящ начин на съответните документи на Европейския парламент и на Съвета.
(25)
За да се гарантират еднакви условия за изпълнение на настоящия регламент на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета (6). Като се има предвид естеството на тези актове за изпълнение, по-специално насочеността им към дадена политика и финансовото им отражение, за тяхното приемане следва да бъде използвана процедурата по разглеждане, освен в случай на техническите мерки за изпълнение с малък финансов размер.
(26)
Общите правила и процедури за изпълнение на инструментите на Съюза за финансиране на външната дейност са определени в Регламент (ЕС) № 236/2014 на Европейския парламент и на Съвета (7).
(27)
С настоящия регламент се определя финансов пакет за целия срок на прилагане на регламента, който да представлява основната референтна сума по смисъла на точка 17 от Междуинституционалното споразумение от 2 декември 2013 г. между Европейския парламент, Съвета и Комисията за бюджетната дисциплина, за сътрудничеството по бюджетните въпроси и за доброто финансово управление (8), за Европейския парламент и за Съвета в рамките на годишната бюджетна процедура.
(28)
Организацията и функционирането на Европейската служба за външна дейност са установени в Решение 2010/427/ЕС на Съвета (9).
(29)
Тъй като целите на настоящия регламент, по-специално установяването на Инструмент за партньорство за сътрудничество с трети държави, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите-членки, а поради своя мащаб може да бъде постигната по-добре на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, установен в член 5 от ДЕС. В съответствие с принципа на пропорционалност, посочен в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигането на тези цели.
(30)
Уместно е срокът на прилагане на настоящия регламент да се съобрази с този на Регламент (ЕС, Евратом) № 1311/2013 на Съвета (10). Поради това настоящият регламент следва да се прилага от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г.,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Предмет и цели
1. С настоящия регламент се създава Инструмент за партньорство за сътрудничество с трети държави („Инструмент за партньорство“), за да се благоприятстват и отстояват интересите на Съюза и взаимните интереси. Инструментът за партньорство подкрепя мерки, които отговарят по ефективен и гъвкав начин на целите, произтичащи от двустранните, регионалните или многостранните отношения на Съюза с трети държави, и служат за посрещане на предизвикателствата в световен план, и гарантират адекватни последващи действия на решенията, вземани на многостранно равнище.
2. Мерките, които ще бъдат финансирани по Инструмента за партньорство, отразяват следните конкретни цели на Съюза:
а)
подкрепа на стратегиите за партньорство на Съюза за двустранно, регионално и междурегионално сътрудничество чрез насърчаване на диалога относно политиките и разработване на колективни подходи и ответни мерки срещу предизвикателствата в световен план. Постигането на тази цел се измерва и чрез напредъка, постигнат от ключовите партньорски държави в борбата с изменението на климата или в насърчаването на свързаните с околната среда стандарти на Съюза;
б)
изпълнение на международното измерение на„Европа 2020“. Постигането на тази цел се измерва чрез възприемането на политиките и целите на „Европа 2020“ от страна на ключовите партньорски държави;
в)
подобряване на достъпа до пазарите на партньорски държави и стимулиране на търговията, инвестициите и бизнес възможностите за предприятията от Съюза, като се премахват пречките пред достъпа до пазари и инвестициите, посредством икономически партньорства, стопанско и регулаторно сътрудничество. Постигането на тази цел се измерва чрез дела на Съюза във външната търговия с ключовите партньорски държави и чрез търговските и инвестиционните потоци към партньорските държави, към които са специално насочени дейностите, програмите и мерките по настоящия регламент;
г)
подобряване на широкоразпространеното разбиране за Съюза, на обществената информираност за него и на ролята му на световната сцена посредством публична дипломация, контакти между хората, сътрудничество в областта на образователните и академичните въпроси, сътрудничество с мозъчни тръстове и дейности по осведомяване за защита на ценностите и отстояване на интересите на Съюза. Постигането на тази цел може да бъде измервано, inter alia, чрез проучвания или оценки на общественото мнение.
Член 2
Обхват
1. С настоящия регламент се подкрепят предимно мерки за сътрудничество с държави, в които Съюзът има стратегически интерес да насърчава изграждането на връзки, по-специално развитите и развиващите се държави, които играят все по-значима роля в световните отношения, включително външната политика, международната икономика и търговия, международните форуми и глобалното управление и посрещането на предизвикателствата в световен план, или в които Съюзът има други значими интереси.
2. Без да се засяга действието на параграф 1, всички трети държави, региони и територии могат да отговарят на условията за сътрудничество по настоящия регламент.
Член 3
Общи принципи
1. Съюзът се стреми да насърчава, развива и укрепва принципите на демокрацията, равенството, зачитането на правата на човека и основните свободи, както и принципа на правовата държава, на които той се основава, посредством диалог и сътрудничество с трети държави.
2. За да се засили въздействието на помощта от Съюза, при планирането на сътрудничеството с трети държави където е уместно се прилага диференциран и гъвкав подход, за да се отчетат техните икономически, социални и политически условия, както и конкретните интереси, политически приоритети и стратегии на Съюза.
3. Съюзът насърчава съгласуван многостранен подход към глобалните предизвикателства и стимулира сътрудничеството с международни или регионални организации и органи, включително международните финансови институции, агенциите, фондовете и програмите на ООН и други двустранни донори.
4. При прилагането на настоящия регламент и при формулирането на политиката, стратегическото планиране и програмиране, както и на мерките за изпълнение, Съюзът има за цел да гарантира последователност и съгласуваност с други области на своята външна дейност, по-специално Инструмента за сътрудничество за развитие, както и с други подходящи политики на Съюза.
5. Мерките, финансирани по настоящия регламент, се основават, където е уместно, на политиките за сътрудничество, определени в инструменти като споразумения, декларации и планове за действие договорени между Съюза и съответните международните организации или между Съюза и съответните трети държави и региони.
Мерките, финансирани по настоящия регламент, обхващат и областите, които имат отношение към насърчаване на конкретните интереси, политически приоритети и стратегии на Съюза.
6. Подкрепата на Съюза по настоящия регламент се предоставя в съответствие с Регламент (EС) № 236/2014.
Член 4
Програмиране и индикативно разпределение на средствата
1. Комисията приема многогодишни индикативни програми (МИП) в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 16, параграф 3 от Регламент (EС) № 236/2014.
2. В МИП се определят стратегическите и/или съвместните интереси и приоритети на Съюза, конкретните цели и очакваните резултати. За държавите или регионите, за които е изготвен съвместен рамков документ, установяващ всеобхватна стратегия на Съюза, МИП се основават на този документ.
3. В МИП се определят също така приоритетните области, избрани за финансиране от Съюза, и се очертава индикативното разпределение на средствата като цяло, по приоритетни области и по партньорски държави или групи от партньорски държави за съответния период, включително участието в глобални инициативи. По целесъобразност тези суми могат да бъдат изразени под формата на граници на вариране.
4. В МИП могат да се предвидят средства в размер, ненадвишаващ 5 % от общата сума, които не се разпределят за приоритетна област, за партньорска държава или за група държави. Тези средства се заделят в съответствие с член 2, параграфи 2, 3 и 5 от Регламент (EС) № 236/2014.
5. Процедурата, посочена в член 16, параграф 4 от Регламент(EС) № 236/2014, може да се прилага за целите на изменение на МИП по надлежно обосновани наложителни причини за спешност.
6. Във връзка с постигането на целите, посочени в член 1 Комисията може да взема предвид географската близост на най-отдалечените региони на Съюза и отвъдморските страни и територии в сътрудничеството си с трети държави.
7. При всяко програмиране или преглед на програмите, което се прави след публикуването на доклада за междинен преглед, посочен в член 17, параграф 4 от Регламент(EС) № 236/2014, се отчитат резултатите, констатациите и заключенията в него.
Член 5
Тематични приоритети
На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 6 за изменение на тематичните приоритети, които да бъдат осъществени чрез помощта на Съюза съгласно настоящия регламент и които са установени в приложението към настоящия регламент. По-специално, след публикуването на доклада за междинен преглед и въз основа на препоръките, съдържащи се в този доклад, Комисията приема делегиран акт за изменение на приложението към настоящия регламент до 31 март 2018 г.
Член 6
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове, посочено в член 5, се предоставя на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема делегирани актове, посочено в член 5, се предоставя на Комисията за срока на действие на настоящия регламент.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 5, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 5 влиза в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът са представили възражения в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета, или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 7
Комитет
Комисията се подпомага от Комитета за Инструмента за партньорство. Този комитет е комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011.
Член 8
Финансов пакет
1. Финансовият пакет за изпълнението на настоящия регламент за периода 2014-2020 г. е 954 765 000 EUR.
Годишните бюджетни кредити се разрешават от Европейския парламент и от Съвета в границите, посочени в многогодишната финансова рамка.
2. В съответствие с член 18, параграф 4 от Регламент (ЕС) № 1288/2013 на Европейския парламент и на Съвета (11), за да се насърчи международното измерение на висшето образование, се отпуска индикативна сума в размер на 1 680 000 000 EUR от различните инструменти за финансиране на външната дейност (Инструмента за сътрудничество за развитие, Европейския инструмент за съседство, създаден с Регламент (ЕС) № 232/2014 на Европейския парламент и на Съвета (12), Инструмента за предприсъединителна помощ (ИПП II), създаден с Регламент (ЕС) № 231/2014 на Европейския парламент и на Съвета (13) и Инструмента за партньорство, за действия за мобилност с цел учене към или от партньорски държави по смисъла на Регламент (ЕС) № 1288/2013, както и за сътрудничество и диалог относно политиките с органи,институции и организации от тези държави. Регламент (ЕС) № 1288/2013 се прилага към използването на посочените средства.
Финансирането се предоставя чрез два многогодишни транша, покриващи съответно само първите четири години и останалите три години. Разпределянето на това финансиране се отразява в многогодишното индикативно програмиране, предвидено в настоящия регламент, съгласно набелязаните потребности и приоритети на съответните държави. Разпределените суми могат да бъдат преразгледани в случай на значими непредвидени обстоятелства или важни политически промени в съответствие с приоритетите на външната дейност на Съюза.
3. Действията от обхвата на Регламент (ЕС) № 1288/2013 се финансират от Инструмента за партньорство, само доколкото те не отговарят на условията за финансиране по другите инструменти за финансиране на външната дейност и допълват или подсилват други инициативи по настоящия регламент.
Член 9
Европейска служба за външна дейност
Настоящият регламент се прилага в съответствие с Решение 2010/427/ЕС.
Член 10
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила в деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Той се прилага от 1 януари 2014 г. до 31 декември 2020 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Страсбург на 11 март 2014 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 234/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 11ης Μαρτίου 2014
σχετικά με τη θέσπιση Μέσου Εταιρικής Σχέσης για τη συνεργασία με τρίτες χώρες
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 2, το άρθρο 209 παράγραφος 1 και το άρθρο 212 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (1),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η Ένωση θα πρέπει να προσπαθεί να αναπτύσσει σχέσεις και να δημιουργεί εταιρικές σχέσεις με τρίτες χώρες. Ο παρών κανονισμός αποτελεί ένα νέο και συμπληρωματικό μέσο που παρέχει άμεση στήριξη στις εξωτερικές πολιτικές της Ένωσης, διευρύνοντας τις εταιρικές σχέσεις συνεργασίας και τους διαλόγους πολιτικής σε τομείς και αντικείμενα πέραν της αναπτυξιακής συνεργασίας. Αξιοποιεί την πείρα που αποκτήθηκε με εκβιομηχανισμένες χώρες και υψηλού εισοδήματος χώρες και εδάφη με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1934/2006 του Συμβουλίου (3).
(2)
Το πεδίο συνεργασίας βάσει των γεωγραφικών προγραμμάτων με αναπτυσσόμενες χώρες, εδάφη και περιοχές δυνάμει του Μηχανισμού Αναπτυξιακής Συνεργασίας που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1905/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) περιορίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στη χρηματοδότηση μέτρων για την επίτευξη των κριτηρίων της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας (ΔΑΒ) που έχει θεσπίσει η Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας (ΕΑΒ) του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).
(3)
Την τελευταία δεκαετία, η Ένωση ενισχύει με συνέπεια τις διμερείς της σχέσεις με ευρύ φάσμα εκβιομηχανισμένων και λοιπών χωρών και εδαφών υψηλού ή μέσου εισοδήματος σε διάφορες περιοχές του κόσμου.
(4)
Η Ένωση χρειάζεται ένα χρηματοδοτικό μέσο εξωτερικής πολιτικής παγκόσμιας εμβέλειας, το οποίο θα καθιστά δυνατή τη χρηματοδότηση μέτρων που δεν εμπίπτουν μεν στο πεδίο της ΔΑΒ αλλά που είναι καίριας σημασίας για την εμβάθυνση και την παγίωση των σχέσεών της με τις οικείες τρίτες χώρες, ιδίως μέσω των διαλόγων πολιτικής και της ανάπτυξης εταιρικών σχέσεων. Το νέο αυτό μέσο, καινοτόμο όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής και τους στόχους, θα πρέπει να δημιουργήσει ένα θετικό περιβάλλον για την εμβάθυνση της σχέσης μεταξύ της Ένωσης και των οικείων τρίτων χωρών και να προωθήσει τα βασικά συμφέροντα της Ένωσης.
(5)
Είναι προς το συμφέρον της Ένωσης να εμβαθύνει τις σχέσεις της και τον διάλογο με χώρες στις οποίες η Ένωση έχει στρατηγικό συμφέρον για την προώθηση σχέσεων, κυρίως αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες των οποίων ο ρόλος αυξάνεται διαρκώς στις παγκόσμιες υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένης της παγκόσμιας διακυβέρνησης, στην εξωτερική πολιτική, στη διεθνή οικονομία, σε πολυμερή φόρουμ και οργανισμούς όπως οι Ομάδες G8 και G20 και στην αντιμετώπιση προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας.
(6)
Η Ένωση οφείλει να αναπτύξει ολοκληρωμένες εταιρικές σχέσεις με νέους παράγοντες στη διεθνή σκηνή προκειμένου να διαμορφώσει μια σταθερή και χωρίς αποκλεισμούς διεθνή τάξη, να επιδιώξει κοινά παγκόσμια δημόσια αγαθά, να προωθήσει τα βασικά της συμφέροντα και να βελτιώσει την προβολή της στις χώρες αυτές.
(7)
Το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού χρειάζεται να είναι παγκόσμιο, ώστε να καθιστά δυνατή τη στήριξη μέτρων συνεργασίας όπως ενδείκνυται προκειμένου να ενισχυθούν οι σχέσεις με κάθε χώρα όπου η Ένωση έχει στρατηγικά συμφέροντα, σύμφωνα με τους στόχους του παρόντος κανονισμού.
(8)
Είναι προς το συμφέρον της Ένωσης να συνεχίσει να προωθεί τον διάλογο και τη συνεργασία με χώρες που δεν είναι πλέον επιλέξιμες για διμερή προγράμματα στο πλαίσιο του μέσου για αναπτυξιακή συνεργασία που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 233/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) («μέσο για αναπτυξιακή συνεργασία»).
(9)
Επιπλέον, είναι προς το συμφέρον της Ένωσης να έχει παγκόσμιους θεσμούς χωρίς αποκλεισμούς που θα βασίζονται σε ένα αποτελεσματικό πολυμερές σύστημα και να εργασθεί προς τούτο.
(10)
Μέσω του παρόντος κανονισμού, η Ένωση θα πρέπει να συμβάλει στην υλοποίηση της εξωτερικής διάστασης της στρατηγικής που περιγράφεται από την Επιτροπή στην ανακοίνωση της 3ης Μαρτίου 2010 με τίτλο «Ευρώπη 2020 - Στρατηγική για μια έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» («Ευρώπη 2020»), βασιζόμενης σε τρεις πυλώνες: οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό. Ειδικότερα, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να στηρίζει στόχους σχετικούς με παγκόσμια ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, η ενεργειακή ασφάλεια και η αποδοτική αξιοποίηση πόρων, η μετάβαση σε μια πιο «πράσινη» οικονομία, η επιστήμη, η καινοτομία και η ανταγωνιστικότητα, η κινητικότητα, το εμπόριο και οι επενδύσεις, οι οικονομικές εταιρικές σχέσεις, η συνεργασία με τρίτες χώρες σε ζητήματα επιχειρήσεων, απασχόλησης και κανονιστικής ρύθμισης, καθώς και η καλύτερη πρόσβαση των εταιρειών από την Ένωση στις αγορές, συμπεριλαμβανομένης της διεθνοποίησης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). Θα πρέπει επίσης να προάγει τη δημόσια διπλωματία, την εκπαιδευτική/ακαδημαϊκή συνεργασία και δραστηριότητες προβολής.
(11)
Ειδικότερα, η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής αναγνωρίζεται ως μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η Ένωση και η ευρύτερη διεθνής κοινότητα. Η κλιματική αλλαγή είναι ένας τομέας όπου απαιτείται επειγόντως ανάληψη διεθνούς δράσης και όπου η επίτευξη των στόχων της Ένωσης επιβάλλει συνεργασία με χώρες-εταίρους. Γι' αυτό, η Ένωση πρέπει να καταβάλει νέες προσπάθειες για να προωθήσει παγκόσμια συναίνεση στο ζήτημα αυτό. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 29 Ιουνίου 2011 με τίτλο «Προϋπολογισμός» για την «Ευρώπη 2020» που καλεί την Ένωση να αυξήσει το συναφές με το κλίμα ποσοστό του προϋπολογισμού της στο 20 % τουλάχιστον, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συνεισφέρει στην επίτευξη του εν λόγω σκοπού.
(12)
Τα διεθνή προβλήματα προς επίλυση, όπως η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και η πρόσβαση σε πρώτες ύλες και σπάνιες γαίες και η βιώσιμη χρήση τους, απαιτούν προσέγγιση διεπόμενη από κανόνες και χωρίς αποκλεισμούς.
(13)
Η Ένωση είναι αποφασισμένη να συμβάλει στην επίτευξη των παγκόσμιων στόχων που έχουν τεθεί για τη βιοποικιλότητα μέχρι το 2020 και στην υλοποίηση της συναφούς στρατηγικής όσον αφορά την κινητοποίηση πόρων.
(14)
Η Ένωση δεσμεύεται, στις σχέσεις της με τους εταίρους της ανά τον κόσμο, να προωθεί την αξιοπρεπή εργασία για όλους καθώς και την επικύρωση και την αποτελεσματική εφαρμογή των διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων εργασίας και των πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών.
(15)
Σημαντικό στρατηγικό συμφέρον της Ένωσης είναι η ενίσχυση της ανάπτυξης και της απασχόλησης με την προώθηση του δίκαιου και ανοικτού εμπορίου και των επενδύσεων σε πολυμερές και διμερές επίπεδο και με την υποστήριξη της διαπραγμάτευσης και της εφαρμογής των συμφωνιών της Ένωσης για το εμπόριο και τις συμφωνίες επενδύσεων στις οποίες αποτελεί μέρος η Ένωση. Μέσω του παρόντος κανονισμού, η Ένωση θα πρέπει να συμβάλει στη δημιουργία ασφαλούς κλίματος για την αύξηση των εμπορικών και επενδυτικών ευκαιριών για τις εταιρείες από την Ένωση σε όλο τον κόσμο, κυρίως τις ΜΜΕ, μεταξύ άλλων στηρίζοντας τη ρυθμιστική συνεργασία και σύγκλιση, προωθώντας διεθνή πρότυπα, βελτιώνοντας την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και επιδιώκοντας την άρση των αδικαιολόγητων εμποδίων πρόσβασης στην αγορά.
(16)
Σύμφωνα με το άρθρο 21 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΕ), η δράση της Ένωσης στη διεθνή σκηνή θα πρέπει να διέπεται από τις αρχές που ενέπνευσαν την ίδρυση, την εξέλιξη και τη διεύρυνσή της, και τις οποίες επιδιώκει να προωθήσει στον κόσμο γενικότερα, όπως είναι συγκεκριμένα η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, ο οικουμενικός και αδιαίρετος χαρακτήρας των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η αρχή της ισότητας και της αλληλεγγύης, καθώς και η τήρηση των αρχών του Χάρτη Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου,
(17)
Η Ένωση θα πρέπει να επιδιώκει την αποτελεσματικότερη χρήση των διαθέσιμων πόρων προκειμένου να βελτιστοποιήσει τα αποτελέσματα της εξωτερικής δράσης της. Αυτό θα πρέπει να επιτυγχάνεται μέσω της συνοχής και της συμπληρωματικότητας των ενωσιακών μηχανισμών εξωτερικής δράσης, καθώς και με τη δημιουργία συνεργιών μεταξύ του μηχανισμού που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό, άλλων μηχανισμών για τη χρηματοδότηση της εξωτερικής δράσης και άλλων πολιτικών της Ένωσης. Θα πρέπει δε περαιτέρω να συνεπάγεται αμοιβαία ενίσχυση των προγραμμάτων που καταρτίζονται στο πλαίσιο των μηχανισμών χρηματοδότησης της εξωτερικής δράσης.
(18)
Προκειμένου να διασφαλισθεί η προβολή της βοήθειας της Ένωσης μεταξύ των πολιτών των δικαιούχων χωρών και των πολιτών της Ένωσης, θα πρέπει, εφόσον ενδείκνυται, να υπάρχει στοχευμένη επικοινωνία και ενημέρωση με τα κατάλληλα μέσα.
(19)
Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, πρέπει να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευέλικτη προσέγγιση με βασικές χώρες-εταίρους, η οποία να λαμβάνει υπόψη τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά τους πλαίσια, καθώς και τα ειδικά συμφέροντα, και τις προτεραιότητες πολιτικής και τις στρατηγικές της Ένωσης, διατηρώντας ταυτόχρονα την ικανότητά της να παρεμβαίνει οπουδήποτε στον κόσμο όποτε χρειαστεί. Η Ένωση θα πρέπει να εφαρμόσει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των τομεακών πολιτικών της Ένωσης όσο και των τομεακών πολιτικών της.
(20)
Προκειμένου να κάνει πράξη τη δέσμευσή της περί αποτελεσματικότερης προαγωγής και υπεράσπισης των συμφερόντων της, στο πλαίσιο των σχέσεών της με τρίτες χώρες, η Ένωση θα πρέπει να μπορεί να ανταποκρίνεται ευέλικτα και έγκαιρα σε εξελισσόμενες ή απρόβλεπτες ανάγκες, μέσω της υιοθέτησης ειδικών μέτρων που δεν καλύπτονται από πολυετή ενδεικτικά προγράμματα.
(21)
Οι στόχοι του παρόντος κανονισμού πρέπει, ει δυνατόν και όπου κρίνεται σκόπιμο, να επιδιώκονται σε διαβούλευση με τους σχετικούς εταίρους και ενδιαφερόμενους, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των τοπικών αρχών, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία των ρόλων τους.
(22)
Η εξωτερική δράση της Ένωσης στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη σαφών αποτελεσμάτων (που καλύπτουν τις αποδόσεις, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο) σε χώρες που επωφελούνται από την βοήθεια της Ένωσης. Όταν ενδείκνυται και είναι δυνατόν, τα αποτελέσματα της εξωτερικής δράσης της Ένωσης και η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται βάσει προκαθορισμένων, σαφών, διαφανών και, εάν χρειάζεται, ειδικών ανά χώρα και μετρήσιμων δεικτών, προσαρμοσμένων στις ιδιαιτερότητες και τους στόχους του εν λόγω μηχανισμού.
(23)
Οι δράσεις δυνάμει του παρόντος κανονισμού πρέπει να λαμβάνουν δεόντως υπόψη, κατά περίπτωση, τα ψηφίσματα και τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
(24)
Προκειμένου να αναπροσαρμοσθεί το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού στις ταχείες εξελίξεις σε τρίτες χώρες, η εξουσία για την έκδοση πράξεων, σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τις προτεραιότητες που καθορίζονται στην Παράρτημα. Έχει ιδιαίτερη σημασία να προβαίνει η Επιτροπή στις κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού έργου της, επίσης σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Κατά την προετοιμασία και την κατάρτιση κατ' εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνά για την ταυτόχρονη, έγκαιρη και ορθή διαβίβαση των συναφών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(25)
Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες συνθήκες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6). Δεδομένης της φύσης των εν λόγω εκτελεστικών πράξεων, και ιδίως της φύσης τους ως προσανατολισμού πολιτικής και των δημοσιονομικών τους επιπτώσεων, για την υιοθέτησή τους πρέπει να χρησιμοποιείται η διαδικασία εξέτασης, με εξαίρεση τα τεχνικά εκτελεστικά μέτρα μικρής οικονομικής κλίμακας.
(26)
Κοινοί κανόνες και διαδικασίες για την εφαρμογή των μηχανισμών χρηματοδότησης της εξωτερικής δράσης της Ένωσης θεσπίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 236/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7).
(27)
Ο παρών κανονισμός καθορίζει συνολική χρηματοδότηση για την περίοδο εφαρμογής του η οποία θα συνιστά το βασικό ποσό αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 17 της διοργανικής συμφωνίας της 2ας Δεκεμβρίου 2013 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (8), για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία προϋπολογισμού.
(28)
Η οργάνωση και η λειτουργία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης καθορίζονται στην απόφαση 2010/427/EΕ του Συμβουλίου (9).
(29)
Εφόσον οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, και ιδίως η θέσπιση Μέσου Εταιρικής Σχέσης για τη συνεργασία με τρίτες χώρες, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη μπορούν όμως, λόγω της κλίμακάς του, να επιτευχθούν καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως ορίζονται στο άρθρο 5 της ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.
(30)
Είναι σκόπιμο να ευθυγραμμισθεί η περίοδος εφαρμογής του παρόντος κανονισμού με αυτήν του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 (10). Κατά συνέπεια, θα πρέπει να εφαρμοσθεί ο παρών κανονισμός από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο και στόχοι
1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει Μέσο Εταιρικής Σχέσης για τη συνεργασία με τρίτες χώρες («Μέσο εταιρικής σχέσης») με σκοπό την προαγωγή και προώθηση των ενωσιακών και των αμοιβαίων συμφερόντων. Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης υποστηρίζει μέτρα τα οποία επιδιώκουν με αποτελεσματικό και ευέλικτο τρόπο την υλοποίηση στόχων που απορρέουν από τις διμερείς, περιφερειακές ή πολυμερείς σχέσεις της Ένωσης με τρίτες χώρες και αντιμετωπίζουν προκλήσεις παγκόσμιας κλίμακας, και εξασφαλίζουν κατάλληλη συνέχεια των αποφάσεων που λαμβάνονται σε πολυμερές επίπεδο.
2. Τα μέτρα που θα χρηματοδοτηθούν βάσει του μέσου εταιρικής σχέσης θα πρέπει να αντανακλούν τους ακόλουθους ειδικούς στόχους της Ένωσης:
α)
στήριξη των στρατηγικών της Ένωσης για διμερείς, περιφερειακές και διαπεριφερειακές εταιρικές σχέσεις συνεργασίας, μέσω της προβολής διαλόγων πολιτικής και της ανάπτυξης συλλογικών προσεγγίσεων και τρόπων αντιμετώπισης προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας. Η επίτευξη του στόχου αυτού θα αξιολογηθεί μεταξύ άλλων με βάση την πρόοδο που σημειώνουν βασικές χώρες-εταίροι στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής ή στην προώθηση των περιβαλλοντικών προτύπων της Ένωσης·
β)
υλοποίηση της διεθνούς διάστασης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Για τη μέτρηση της επίτευξης του στόχου αυτού λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός υλοποίησης των πολιτικών και των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» από βασικές χώρες εταίρους·
γ)
βελτίωση της πρόσβασης σε αγορές τρίτων χωρών-εταίρων και τόνωση των εμπορικών, των επενδυτικών και των επιχειρηματικών ευκαιριών για τις εταιρείες από την Ένωση, με παράλληλη εξάλειψη των φραγμών στην πρόσβαση στην αγορά και στις επενδύσεις, μέσω οικονομικών εταιρικών σχέσεων, επιχειρηματικής και ρυθμιστικής συνεργασίας. Η επίτευξη του στόχου αυτού μετράται βάσει του μεριδίου της Ένωσης στο εξωτερικό εμπόριο με βασικές χώρες-εταίρους και των εμπορικών και επενδυτικών ροών προς χώρες-εταίρους που αποτελούν ειδικό στόχο των δράσεων, των προγραμμάτων και των μέτρων που υλοποιούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού·
δ)
ευρεία ενίσχυση της κατανόησης και της προβολής της Ένωσης και του ρόλου της στην παγκόσμια σκηνή, μέσω της δημόσιας διπλωματίας, των διαπροσωπικών επαφών, της συνεργασίας σε εκπαιδευτικά και ακαδημαϊκά θέματα, των δεξαμενών σκέψης και δραστηριοτήτων προβολής με σκοπό την προώθηση των αξιών και των συμφερόντων της Ένωσης. Η επίτευξη του στόχου αυτού δύναται να μετράται, μεταξύ άλλων, με δημοσκοπήσεις ή αξιολογήσεις.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1. Ο παρών κανονισμός στηρίζει καταρχάς μέτρα συνεργασίας με χώρες στις οποίες η Ένωση έχει στρατηγικό συμφέρον για την προώθηση σχέσεων, κυρίως ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες των οποίων ο ρόλος αυξάνεται διαρκώς στις διεθνείς υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής πολιτικής, στην διεθνή οικονομία και στο διεθνές εμπόριο, σε πολυμερή φόρα και στην παγκόσμια διακυβέρνηση, στην αντιμετώπιση προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας ή όπου η Ένωση έχει άλλα σημαντικά συμφέροντα.
2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, επιλέξιμες για συνεργασία δυνάμει του παρόντος κανονισμού μπορούν να είναι όλες οι τρίτες χώρες, περιφέρειες και εδάφη.
Άρθρο 3
Γενικές αρχές
1. Η Ένωση επιδιώκει την προώθηση, την ανάπτυξη και την παγίωση των αρχών της δημοκρατίας, της ισότητας, του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου, οι οποίες αποτελούν θεμελιώδεις αρχές της, μέσω του διαλόγου και της συνεργασίας με τρίτες χώρες.
2. Για να ενισχυθεί ο αντίκτυπος της βοήθειας που παρέχει η Ένωση, επιδιώκεται διαφοροποιημένη και ευέλικτη προσέγγιση, όπου είναι αναγκαίο, κατά τον σχεδιασμό της συνεργασίας με τρίτες χώρες ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά τους πλαίσια καθώς και τα ειδικά συμφέροντα, οι προτεραιότητες πολιτικής και οι στρατηγικές της Ένωσης.
3. Η Ένωση προωθεί μια συνεκτική πολυμερή προσέγγιση όσον αφορά τις παγκόσμιες προκλήσεις και ενισχύει τη συνεργασία με διεθνείς ή περιφερειακούς οργανισμούς και όργανα όπως, μεταξύ άλλων, με διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, υπηρεσίες, ταμεία και προγράμματα των Ηνωμένων Εθνών και άλλους διμερείς δωρητές.
4. Όταν εφαρμόζει τον παρόντα κανονισμό και διαμορφώνει πολιτική, στρατηγικό σχεδιασμό και προγραμματισμό και υλοποιεί μέτρα, η Ένωση επιδιώκει να διασφαλίσει συνοχή και συνέπεια με άλλους τομείς της εξωτερικής της δράσης, ιδίως με τον Μέσο Αναπτυξιακής Συνεργασίας και με άλλες συναφείς πολιτικές της Ένωσης.
5. Τα χρηματοδοτούμενα δυνάμει του παρόντος κανονισμού μέτρα βασίζονται, όπου απαιτείται, σε πολιτικές συνεργασίας που θεσπίζονται με πράξεις όπως συμφωνίες, δηλώσεις και σχέδια δράσης που συμφωνούνται μεταξύ της Ένωσης και των οικείων διεθνών οργανισμών ή μεταξύ της Ένωσης και των ενδιαφερόμενων τρίτων χωρών και περιφερειών.
Τα χρηματοδοτούμενα δυνάμει του παρόντος κανονισμού μέτρα καλύπτουν επίσης τομείς που αφορούν την προώθηση των ειδικών συμφερόντων, προτεραιοτήτων πολιτικής και στρατηγικών της Ένωσης.
6. Η στήριξη που παρέχει η Ένωση δυνάμει του παρόντος κανονισμού διέπεται από τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014.
Άρθρο 4
Προγραμματισμός και ενδεικτική κατανομή κονδυλίων
1. Η Επιτροπή εγκρίνει πολυετή ενδεικτικά προγράμματα (ΠΕΠ) σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 16 παράγραφος 3 του κανονισμού (EE) αριθ. 236/2014.
2. Τα ΠΕΠ καθορίζουν τα στρατηγικά και/ή αμοιβαία συμφέροντα και προτεραιότητες της Ένωσης, τους συγκεκριμένους στόχους της και τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Για χώρες ή περιφέρειες για τις οποίες για τις οποίες έχει καταρτιστεί κοινό έγγραφο-πλαίσιο που θεσπίζει συνολική στρατηγική της Ένωσης, τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα βασίζονται στο έγγραφο αυτό.
3. Τα ΠΕΠ καθορίζουν επίσης τους τομείς προτεραιότητας που επιλέγονται προς χρηματοδότηση από την Ένωση και σκιαγραφούν την ενδεικτική κατανομή των κονδυλίων, τόσο συνολικά όσο και ανά τομέα προτεραιότητας και ανά χώρα-εταίρο ή ανά ομάδα χωρών-εταίρων για το εκάστοτε χρονικό διάστημα, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής σε παγκόσμιες πρωτοβουλίες. Τα κονδύλια αυτά μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να εκφράζονται υπό μορφή ψαλίδας.
4. Τα ΠΕΠ μπορούν να προβλέπουν μέρος των κονδυλίων, το οποίο δεν υπερβαίνει το 5 % του συνολικού ποσού, το οποίο δεν διατίθεται σε τομέα προτεραιότητας ή σε χώρα-εταίρο ή σε ομάδα χωρών. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων για τα κονδύλια αυτά γίνονται σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014.
5. Εφόσον υπάρχουν δεόντως αιτιολογημένοι επείγοντες λόγοι, είναι δυνατόν να εφαρμόζεται η διαδικασία του άρθρου 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014 για τον σκοπό της τροποποίησης των ΠΕΠ.
6. Όσον αφορά την επίτευξη των στόχων του άρθρου 1, η Επιτροπή μπορεί να λαμβάνει υπόψη τη γεωγραφική εγγύτητα των εξόχως απόκεντρων περιοχών και των υπερπόντιων χωρών και εδαφών της Ένωσης στη συνεργασία της Ένωσης με τρίτες χώρες.
7. Τυχόν προγραμματισμός ή αναθεωρήσεις προγραμμάτων που πραγματοποιούνται μετά τη δημοσίευση της ενδιάμεσης έκθεσης επισκόπησης που αναφέρεται στο άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014 (η «ενδιάμεση έκθεση επισκόπησης») λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματα, τα ευρήματα και τα συμπεράσματα της εν λόγω έκθεσης.
Άρθρο 5
Θεματικές Προτεραιότητες
Ανατίθεται στην Επιτροπή η αρμοδιότητα έκδοσης κατ' εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 7 για την τροποποίηση των θεματικών προτεραιοτήτων που επιδιώκονται από τη βοήθεια της Ένωσης βάσει του παρόντος κανονισμού, όπως καθορίζεται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού. Συγκεκριμένα, μετά τη δημοσίευση της ενδιάμεσης έκθεσης επισκόπησης, σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 234/2014 («ενδιάμεση έκθεση επισκόπησης») και βάσει των συστάσεων που περιέχονται στην εν λόγω έκθεση, η Επιτροπή εκδίδει κατ' εξουσιοδότηση πράξη για την τροποποίηση του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού έως τις 31 Μαρτίου 2018.
Άρθρο 6
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Η εξουσία έκδοσης των κατ' εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρονται στο άρθρο 5 ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τις προϋποθέσεις του παρόντος άρθρου:
2. Η εξουσία έκδοσης των κατ' εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρονται στο άρθρο 5 ανατίθεται στην Επιτροπή για την περίοδο ισχύος του παρόντος κανονισμού.
3. Η ανάθεση εξουσίας που αναφέρεται στο άρθρο 5 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την ανάθεση της εξουσίας που ορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Τίθεται σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που καθορίζεται στην απόφαση. Δεν θίγει το κύρος των κατ' εξουσιοδότηση πράξεων που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ.
4. Μόλις εκδώσει κατ' εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Η κατά το άρθρο 5 εκδοθείσα κατ' εξουσιοδότηση πράξη τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εφόσον, πριν από τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλουν αντιρρήσεις. Η ανωτέρω προθεσμία παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 7
Επιτροπή
Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή του Μέσου Εταιρικής Σχέσης. Η επιτροπή αυτή πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 8
Συνολική χρηματοδότηση
1. Η συνολική χρηματοδότηση για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά την περίοδο 2014-2020 ανέρχεται σε 954 765 000 EUR.
Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή, εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
2. Σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), προκειμένου να προωθηθεί η διεθνής διάσταση της ανώτερης εκπαίδευσης, ένα ενδεικτικό ποσό 1 680 000 000 EUR από τα διάφορα μέσα που προβλέπονται για τη χρηματοδότηση της εξωτερικής δράσης, (μέσο αναπτυξιακής συνεργασίας, ευρωπαϊκός μηχανισμός γειτονίας που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (EE) αριθ. 232/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12), μηχανισμός προενταξιακής βοήθειας (ΜΠΒ ΙΙ) που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 231/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13) και Μέσο Εταιρικής Σχέσης), κατανέμεται στις δράσεις μαθησιακής κινητικότητας προς ή από χώρες-εταίρους κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 και στον διάλογο περί συνεργασίας και πολιτικής με αρχές, ιδρύματα και οργανώσεις από αυτές τις χώρες. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 εφαρμόζεται στην χρήση αυτών των κονδυλίων.
Η χρηματοδότηση καθίσταται διαθέσιμη μέσω δύο πολυετών χορηγήσεων που θα καλύπτουν τα πρώτα τέσσερα έτη και τα υπόλοιπα τρία έτη, αντίστοιχα. Η χρηματοδότηση αυτή αποτυπώνεται στον πολυετή ενδεικτικό προγραμματισμό που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις προτεραιότητες που προσδιορίζονται στις οικείες χώρες. Οι χρηματοδοτήσεις μπορούν να επανεξεταστούν σε περίπτωση απρόβλεπτων σοβαρών περιστάσεων ή σημαντικών πολιτικών αλλαγών, σύμφωνα με τις προτεραιότητες της εξωτερικής δράσης της Ένωσης.
3. Δράσεις στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 χρηματοδοτούνται από το Μέσον εταιρικής σχέσης μόνον εάν δεν είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση στο πλαίσιο άλλων μέσων χρηματοδότησης της εξωτερικής δράσης, και συμπληρώνουν ή ενισχύουν άλλες πρωτοβουλίες βάσει του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 9
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/EΕ.
Άρθρο 10
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει από την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος
Στρασβούργο, 11ης Μαρτίου 2014.