РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 733/2013 НА СЪВЕТА
от 22 юли 2013 година
за изменение на Регламент (ЕО) № 994/98 по прилагането на членове 92 и 93 от Договора за създаване на Европейската общност към някои категории хоризонтална държавна помощ
(текст от значение за ЕИП)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 109 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като взе предвид становището на Европейския парламент,
като има предвид, че:
(1)
Регламент (ЕО) № 994/98 на Съвета (1) дава правомощия на Комисията да обявява чрез регламенти, че някои определени категории помощ са съвместими с вътрешния пазар и са освободени от изискването за уведомяване по член 108, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС).
(2)
Държавната помощ е обективно понятие, определено в член 107, параграф 1 от ДФЕС. Правомощието на Комисията да приема групови освобождавания, предвидено в Регламент (ЕО) № 994/98, се отнася единствено за мерките, които отговарят на всички критерии по член 107, параграф 1 от ДФЕС, и следователно представляват държавна помощ. Включването на определена категория помощ в Регламент (ЕО) № 994/98 или в регламент за освобождаване от задължение не предопределя квалифицирането на дадена мярка като държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(3)
Регламент (ЕО) № 994/98 дава правомощия на Комисията да обявява, че при определени условия помощите за малки и средни предприятия (МСП), за научноизследователска и развойна дейност, за опазване на околната среда, помощите за трудова заетост и обучение, както и помощите, отговарящи на пътната карта, одобрена от Комисията за всяка държава членка за предоставяне на регионални помощи, са съвместими с вътрешния пазар и не подлежат на задължението за уведомяване.
(4)
Регламент (ЕО) № 994/98 дава право на Комисията да освобождава помощта за научноизследователска и развойна дейност, но не и за иновации. Междувременно иновациите станаха приоритет на политиката на Съюза в контекста на „Съюза за иновации“, една от водещите инициативи на стратегията „Европа 2020“. Освен това редица мерки за помощ за иновации са сравнително малки и не предизвикват значителни нарушения на конкуренцията.
(5)
В сектора на културата и опазването на културното наследството редица мерки, предприемани от държавите членки, не могат да бъдат определени като помощ, защото не отговарят на всички критерии по член 107, параграф 1 от ДФЕС, например защото бенефициентът не развива икономическа дейност или защото няма никакви последствия за търговията между държавите членки. Доколкото обаче мерките в областта на културата и опазването на културното наследство представляват държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, от държавите членки понастоящем се изисква да уведомяват Комисията за тези мерки. Регламент (ЕО) № 994/98 дава право на Комисията да предоставя освобождаване на помощ, отпусната на малки и средни предприятия (МСП), но това освобождаване е с ограничена употреба в сектора на културата, тъй като получателите често са големи дружества. Малките проекти в областта на културата, творчеството и опазването на културното наследство обаче, дори да се реализират от по-големи дружества, обикновено не водят до никакви значителни нарушения на конкуренцията, а датиращи отскоро случаи показват, че тази помощ има ограничени последствия за търговията.
(6)
Освобождаванията в сектора на културата и опазването на културното наследство могат да се предвиждат въз основа на опита на Комисията, изложен в насоки, например за кинематографичните и аудио-визуалните творби, или да бъдат развити въз основа на конкретни случаи. Когато предвижда такова групово освобождаване, Комисията следва да вземе предвид факта, че то следва да обхваща само мерките, представляващи държавна помощ, че по принцип следва да бъде насочено към мерки, допринасящи за постигането на целите на „Модернизиране на държавната помощ на ЕС“, както и че групово освобождаване се предоставя единствено на помощта, за която Комисията е придобила значителен опит. Освен това следва да се вземат предвид основната компетентност на държавите членки в областта на културата и специалната закрила, предоставена на културното многообразие съгласно член 167, параграф 1 от ДФЕС.
(7)
От държавите членки се изисква да уведомяват Комисията и за мерките за държавна помощ, предоставена за отстраняване на щети, причинени от природни бедствия. Сумите, предоставени в тази област, обикновено са ограничени и могат да бъдат определени ясни условия за съвместимост. Регламент (ЕО) № 994/98 дава право на Комисията да освобождава този вид помощ от задължението за уведомяване само ако е предоставена на МСП. Големите дружества обаче също могат да бъдат засегнати от природни бедствия. Според опита на Комисията тази помощ не води до никакви значителни нарушения на конкуренцията и въз основа на придобития опит могат да бъдат определени ясни условия за съвместимост.
(8)
От държавите членки се изисква да уведомяват Комисията и за мерките за държавна помощ, предоставена за отстраняване на щети, причинени от някои неблагоприятни климатични условия в областта на рибарството. Сумите, предоставени в тази област, обикновено са ограничени и могат да бъдат определени ясни условия за съвместимост. Регламент (ЕО) № 994/98 дава право на Комисията да освобождава този вид помощ от задължението за уведомяване само ако тя е предоставена на МСП. Големите дружества обаче също могат да бъдат засегнати от неблагоприятни климатични условия в областта на рибарството. Според опита на Комисията тази помощ не води до никакви значителни нарушения на конкуренцията и могат да бъдат определени ясни условия за съвместимост въз основа на придобития опит.
(9)
В съответствие с член 42 от ДФЕС правилата за държавната помощ не се прилагат при определени условия за някои мерки за помощ в полза на селскостопанските продукти, изброени в приложение I към ДФЕС. Член 42 не се прилага за горското стопанство и за продукти, които не са включени в приложение I. Поради тази причина понастоящем съгласно Регламент (ЕО) № 994/98 помощта за горското стопанство и за насърчаване на невключени в приложение I продукти от сектора на храните, може да бъде освободена само ако е ограничена до МСП. Комисията следва да може да освобождава определени видове помощ за горското стопанство, включително помощ, съдържаща се в програмите за развитие на селските райони, както и помощта, предназначена за насърчаването и рекламата на невключени в приложение I продукти от сектора на храните, където според опита на Комисията нарушенията на конкуренцията са ограничени и могат да бъдат определени ясни условия за съвместимост.
(10)
В съответствие с член 7 от Регламент (ЕО) № 1198/2006 на Съвета от 27 юли 2006 г. за Европейския фонд за рибарство (2) членове 107, 108 и 109 от ДФЕС се прилагат за помощите, отпускани от държавите членки на предприятия в сектора на рибарството, с изключение на плащанията, извършвани от държавите членки съгласно и в съответствие с Регламент (ЕО) № 1198/2006. Допълнителната държавна помощ за опазването на морските и сладководните биологични ресурси обикновено има ограничени последствия за търговията между държавите членки, допринася за постигането на целите на Съюза в сферата на морската политика и политиката в областта на рибарството и не води до сериозни нарушения на конкуренцията. Предоставяните суми обикновено са ограничени и могат да бъдат определени ясни условия за съвместимост.
(11)
В сектора на спорта, по-специално в сферата на аматьорския спорт, редица мерки, предприемани от държавите членки, не могат да бъдат определени като помощ, защото не отговарят на всички критерии по член 107, параграф 1 от ДФЕС, например защото бенефициентът не развива икономическа дейност или защото няма никакви последствия за търговията между държавите членки. Доколкото обаче мерките в областта на спорта представляват държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, от държавите членки понастоящем се изисква да уведомяват Комисията за тези мерки. Мерките за държавна помощ в сектора на спорта, по-специално тези в сферата на аматьорския спорт или малките по мащаб, често са с ограничени последствия за търговията между държавите членки и не водят до сериозни нарушения на конкуренцията. Предоставените суми обикновено също са ограничени. Въз основа на придобития опит могат да бъдат определени ясни условия за съвместимост, за да се направи така, че помощта в областта на спорта да не води до никакво значително нарушение.
(12)
По отношение на помощта за въздушния и морския транспорт, според опита на Комисията, помощта със социален характер за транспорта на живеещите в отдалечени райони като най-отдалечените райони и острови, включително монорегионалните островни държави членки и рядконаселените зони, не поражда значително нарушаване на конкуренцията, при условие че се предоставя без дискриминация спрямо самоличността на превозвача. Освен това за нея могат да бъдат определени ясни условия за съвместимост.
(13)
През последните години Комисията придоби голям опит в областта на помощта за широколентова инфраструктура и създаде насоки за това (3). Според опита на Комисията помощта за определени видове широколентови инфраструктури не води до никакви значителни нарушения на конкуренцията и може да подлежи на групово освобождаване, при условие че са изпълнени някои условия за съвместимост и че инфраструктурата се разполага в „бели райони“, т.е. в райони, в които няма инфраструктура от същата категория (широколентова или за високоскоростен достъп от следващо поколение NGA) и в които няма вероятност такава инфраструктура да бъде разработена в близко бъдеще, както е посочено в установените в насоките критерии. Това се отнася за помощта за предоставяне на основен широколентов достъп, както и за индивидуалните мерки за помощ в ограничен размер, които обхващат NGA мрежите, и помощта за строителни работи, свързани с широколентовия достъп и пасивната широколентова инфраструктура.
(14)
По отношение на инфраструктурата редица мерки, предприемани от държавите членки, не могат да бъдат определени като помощ, защото не отговарят на всички критерии по член 107, параграф 1 от ДФЕС, например защото бенефициентът не развива икономическа дейност или защото няма никакви последствия за търговията между държавите членки, или защото мерките представляват компенсация за услуга от общ икономически интерес и отговарят на всички критерии на съдебната практика по делото Altmark (4). Доколкото обаче финансирането на инфраструктура представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, от държавите членки понастоящем се изисква да уведомяват Комисията за тези мерки. По отношение на инфраструктурата предоставянето на помощ в ограничен размер на инфраструктурни проекти може да се окаже ефективен начин за подпомагане постигането на целите на Съюза, доколкото помощта минимизира разходите и ограничава потенциалното нарушаване на конкуренцията. Поради това Комисията следва да има възможност да освобождава държавната помощ за инфраструктурни проекти, които подпомагат постигането на целите, посочени в настоящия регламент, както и подпомагат други цели от общ интерес, особено целите на „Европа 2020“ (5). Това може да обхваща подкрепа за проекти, включващи многосекторна инфраструктура или съоръжения, където е необходима помощ в малки размери. Въпреки това груповото освобождаване може да бъде предоставяно само за инфраструктурни проекти, за които Комисията има достатъчен опит, за да определи ясни и строги критерии за съвместимост, които гарантират, че рискът от потенциално нарушаване на конкуренцията е ограничен и че помощта в големи размери продължава да подлежи на изискването за уведомяване съгласно член 108, параграф 3 от ДФЕС.
(15)
Следователно приложното поле на Регламент (ЕО) № 994/98 следва да бъде разширено, за да включи нови категории помощ. Посоченото включване не засяга квалифицирането на дадена мярка като държавна помощ в категориите и секторите, в които държавите членки вече са се намесили.
(16)
С Регламент (ЕО) № 994/98 се изисква праговете за всяка категория помощ, по отношение на която Комисията приема регламент за групово освобождаване, да бъдат изразени като интензитет на помощта по отношение на съвкупност от допустими разходи или като максимален размер на помощта. Това условие затруднява груповото освобождаване на някои видове мерки, включващи държавна помощ, които поради специфичния начин, по който са планирани, не могат да бъдат точно изразени като интензитет на помощта или като максимален размер на помощта, като например финансовите инженерингови инструменти или някои видове мерки, насочени към насърчаване на инвестициите в рисков капитал. Това се дължи най-вече на факта, че такива комплексни мерки могат да включват помощи на различни нива: преки бенефициенти, междинни бенефициенти, непреки бенефициенти. Предвид нарастващото значение на тези мерки и техния принос за постигане на целите на Съюза е необходима по-голяма гъвкавост, за да се даде възможност да се приложи освобождаване за тези мерки. Ето защо при такива мерки следва да е възможно да се определят прагове за предоставянето на конкретна помощ, като максимален размер на държавно подпомагане за тази мярка или във връзка с нея. Максималният размер на държавното подпомагане може да съдържа елемент на подпомагане, който да не представлява държавна помощ, при условие че мярката включва поне някои елементи на държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, които елементи не са незначителни.
(17)
С Регламент (ЕО) № 994/98 от държавите членки се изисква да предоставят обобщена информация относно предоставената от тях помощ, която е обхваната от Регламента за групово освобождаване. Публикуването на тези обобщения е необходимо, за да се гарантира прозрачността на мерките, приети от държавите членки. По времето, когато беше приет Регламент (ЕО) № 994/98, публикуването им в Официален вестник на Европейския съюз беше най-ефективното средство за гарантиране на прозрачност. С развитието на електронните комуникационни медии обаче публикуването на обобщенията на уебсайта на Комисията е също толкова бърз и по-ефективен метод, който осигурява и по-голяма прозрачност на заинтересованите страни. Следователно, вместо да бъдат публикувани в Официален вестник, тези обобщения следва да бъдат публикувани на уебсайта на Комисията.
(18)
По същия начин проекторегламентите и другите документи, които трябва да бъдат разгледани от Консултативния комитет по държавна помощ в съответствие с Регламент (ЕО) № 994/98, следва да бъдат публикувани на уебсайта на Комисията, а не в Официален вестник, с цел да се осигури по-голяма прозрачност и за да се намалят административната тежест и закъсненията в публикуването.
(19)
Процедурата за съгласуване, посочена в член 8 от Регламент (ЕО) № 994/98, предвижда допитване до Консултативния комитет по държавна помощ преди публикуването на проекторегламента. За по-голяма прозрачност обаче проекторегламентът следва да се публикува на уебсайта на Комисията в същото време, когато Комисията се допитва до Консултативния комитет за първи път.
(20)
Поради това Регламент (ЕО) № 994/98 следва да бъде съответно изменен,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Регламент (ЕО) № 994/98 се изменя, както следва:
1)
Заглавието на регламента се заменя със следното:
„Регламент (ЕО) № 994/98 на Съвета от 7 май 1998 година относно прилагането на членове 107 и 108 от Договора за функционирането на Европейския съюз към определени категории хоризонтална държавна помощ“.
2)
Член 1 се изменя, както следва:
а)
в параграф 1 буква а) се заменя със следното:
„а)
помощи за:
i)
малки и средни предприятия;
ii)
научноизследователска, развойна дейност и иновации;
iii)
опазване на околната среда;
iv)
заетост и обучение;
v)
култура и опазване на културното наследство;
vi)
отстраняване на щети, причинени от природни бедствия;
vii)
отстраняване на щети, предизвикани от някои неблагоприятни климатични условия в областта на рибарството;
viii)
горско стопанство;
ix)
насърчаване на невключени в приложение I от ДФЕС продукти от хранителния сектор;
x)
опазване на морските и сладководните биологични ресурси;
xi)
спорт;
xii)
транспорт в полза на живеещи в отдалечени райони, когато тази помощ е със социален характер, при условие че се предоставя без дискриминация относно самоличността на превозвача;
xiii)
основна широколентова инфраструктура, отделни инфраструктурни мерки в ограничен размер, обхващащи мрежите за достъп от следващо поколение, строителни работи, свързани с широколентовия достъп, и пасивна широколентова инфраструктура в области, в които няма подобна инфраструктура или в които няма вероятност такава инфраструктура да бъде разработена в близко бъдеще;
xiv)
инфраструктурни проекти, които подпомагат целите, изброени в подточки от i) до xiii) и в буква б) от настоящия параграф и които подпомагат други цели от общ интерес, особено целите на „Европа 2020“;
б)
в параграф 2 буква в) се заменя със следното:
„в)
прагове, изразени като интензитет на помощта по отношение на съвкупност от допустими разходи или като максимален размер на помощта, или - за определени видове помощ, при които може да е трудно да се определят точно интезитетът или размерът на помощта, по-специално финансовите инженерингови инструменти, инвестициите в рисков капитал или други подобни - изразени като максимално равнище на държавно подпомагане за тази мярка или във връзка с нея, без да се засяга квалификацията на съответната мярка съгласно член 107, параграф 1 от ДФЕС;“.
3)
Член 3, параграф 2 се заменя със следното:
„2. При реализацията на системи за помощ или индивидуални помощи, отпускани извън система, освободени съгласно регламентите, посочени в член 1, параграф 1, държавите членки предоставят на Комисията за публикуване на уебсайта на Комисията обобщена информация относно тези системи за помощ или индивидуални помощи, които не са предмет на системите за освободени помощи.“
4)
Член 8 се изменя, както следва:
а)
в параграф 1 буква а) се заменя със следното:
„а)
едновременно с публикуването на проекторегламент в съответствие с член 6;“
б)
в параграф 2 второто изречение се заменя със следното:
„Проектите и документите, които трябва да се разгледат, се прилагат към уведомлението, и могат да бъдат публикувани на уебсайта на Комисията.“
Член 2
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Брюксел на 22 юли 2013 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 733/2013 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 22ας Ιουλίου 2013
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 994/98 για την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σε ορισμένες κατηγορίες οριζόντιων κρατικών ενισχύσεων
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 109,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 του Συμβουλίου (1) εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να αποφασίζει, εκδίδοντας κανονισμούς, ότι ορισμένες κατηγορίες ενισχύσεων είναι συμβατές με την εσωτερική αγορά και εξαιρούνται από την υποχρέωση κοινοποίησης του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
(2)
Οι κρατικές ενισχύσεις αποτελούν αντικειμενική έννοια που ορίζεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Η κατά τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσία της Επιτροπής να υιοθετεί απαλλαγές κατά κατηγορία ισχύει μόνο σε ορισμένα μέτρα που πληρούν όλα τα κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ και ως εκ τούτου συνιστούν κρατική ενίσχυση. Η ένταξη ορισμένης κατηγορίας κρατικών ενισχύσεων στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 994/98 ή σε κανονισμό εξαίρεσης δεν προκαθορίζει τον χαρακτηρισμό μέτρου ως κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(3)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να αποφασίζει ότι υπό ορισμένες προϋποθέσεις οι ενισχύσεις για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), για έρευνα και ανάπτυξη, για την προστασία του περιβάλλοντος, για απασχόληση και κατάρτιση καθώς και οι ενισχύσεις που είναι σύμφωνες με τον χάρτη που έχει εγκρίνει η Επιτροπή για κάθε κράτος μέλος όσον αφορά τη χορήγηση περιφερειακών ενισχύσεων, είναι συμβατές με την εσωτερική αγορά και δεν πρέπει να κοινοποιούνται.
(4)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εξαιρεί τις ενισχύσεις για έρευνα και ανάπτυξη, αλλά όχι για καινοτομία. Η καινοτομία έχει πλέον καταστεί προτεραιότητα πολιτικής για την ΕΕ στο πλαίσιο της «Ένωσης καινοτομίας», η οποία αποτελεί μία από τις εμβληματικές πρωτοβουλίες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Εξάλλου, πολλά μέτρα ενίσχυσης για την καινοτομία είναι σχετικά περιορισμένης κλίμακας και δεν προκαλούν σημαντικές στρεβλώσεις ανταγωνισμού.
(5)
Στον τομέα του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, ορισμένα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη μπορεί να μη συνιστούν ενίσχυση διότι δεν πληρούν όλα τα κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, για παράδειγμα επειδή ο δικαιούχος δεν ασκεί οικονομική δραστηριότητα ή επειδή δεν επηρεάζονται οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Ωστόσο, στον βαθμό που μέτρα στον τομέα του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται επί του παρόντος να τα κοινοποιούν στην Επιτροπή. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εξαιρεί ενισχύσεις χορηγούμενες σε ΜΜΕ, αλλά στον τομέα του πολιτισμού η χρησιμότητα της εξαίρεσης αυτής είναι περιορισμένη δεδομένου ότι δικαιούχοι των ενισχύσεων είναι συχνά μεγάλες εταιρείες. Ωστόσο, μικρά έργα στον τομέα του πολιτισμού, της δημιουργίας και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, ακόμη και όταν εκτελούνται από μεγαλύτερες εταιρείες, δεν προκαλούν κατά κανόνα σοβαρές στρεβλώσεις ανταγωνισμού, ενώ διαπιστώθηκε από πρόσφατες υποθέσεις ότι τέτοιου είδους ενισχύσεις έχουν περιορισμένο αντίκτυπο στις συναλλαγές.
(6)
Θα μπορούσαν να προβλεφθούν εξαιρέσεις στον τομέα του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς με βάση την πείρα της Επιτροπής όπως περιγράφεται σε κατευθυντήριες γραμμές, π.χ. για τα κινηματογραφικά ή οπτικοακουστικά έργα, ή όπως προκύπτει από συγκεκριμένες υποθέσεις. Κατά την πρόβλεψη εξαιρέσεων κατά κατηγορία, η Επιτροπή θα λαμβάνει υπόψη ότι θα πρέπει να καλύπτουν μόνο τα μέτρα που συνιστούν κρατική ενίσχυση, ότι θα πρέπει καταρχήν να εστιάζουν σε μέτρα που συμβάλλουν στους στόχους του «Εκσυγχρονισμού των κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ», και ότι επιτρέπεται η κατά κατηγορία εξαίρεση μόνο για τις ενισχύσεις ως προς τις οποίες η Επιτροπή έχει ήδη σημαντική πείρα. Επιπλέον, θα λαμβάνονται υπόψη η πρωταρχική αρμοδιότητα των κρατών μελών στον τομέα του πολιτισμού και η ειδική προστασία που απολαύει η πολιτιστική ποικιλομορφία δυνάμει του άρθρου 167 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ και τα ειδικά χαρακτηριστικά του πολιτισμού.
(7)
Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης να κοινοποιούν στην Επιτροπή τα μέτρα κρατικών ενισχύσεων για την αποκατάσταση ζημιών λόγω φυσικών καταστροφών. Τα ποσά που χορηγούνται σε αυτόν τον τομέα είναι συνήθως περιορισμένα και μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εξαιρεί τις εν λόγω ενισχύσεις από την υποχρέωση κοινοποίησης μόνον εφόσον χορηγούνται σε ΜΜΕ. Ωστόσο, και μεγάλες εταιρείες ενδέχεται να πληγούν από φυσικές καταστροφές. Η Επιτροπή γνωρίζει εκ πείρας ότι οι ενισχύσεις αυτές δεν προκαλούν σοβαρές στρεβλώσεις ανταγωνισμού και ότι μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας με βάση την κτηθείσα πείρα.
(8)
Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης να κοινοποιούν στην Επιτροπή τα μέτρα κρατικών ενισχύσεων για την αποκατάσταση ζημιών στην αλιεία λόγω ορισμένων δυσμενών καιρικών συνθηκών. Τα ποσά που χορηγούνται σε αυτόν τον τομέα είναι συνήθως περιορισμένα και μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εξαιρεί τις εν λόγω ενισχύσεις από την υποχρέωση κοινοποίησης μόνον εφόσον χορηγούνται σε ΜΜΕ. Ωστόσο, και μεγάλες εταιρείες ενδέχεται να πληγούν από δυσμενείς καιρικές συνθήκες στην αλιεία. Η Επιτροπή γνωρίζει εκ πείρας ότι οι ενισχύσεις αυτές δεν προκαλούν σοβαρές στρεβλώσεις ανταγωνισμού και ότι μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας με βάση την κτηθείσα πείρα.
(9)
Σύμφωνα με το άρθρο 42 της ΣΛΕΕ, οι κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων δεν εφαρμόζονται υπό ορισμένες προϋποθέσεις σε ορισμένα μέτρα ενισχύσεων υπέρ των γεωργικών προϊόντων που απαριθμούνται στο παράρτημα I της ΣΛΕΕ. Το άρθρο 42 δεν εφαρμόζεται στη δασοκομία ή στα προϊόντα εκτός παραρτήματος I. Ως εκ τούτου, επί του παρόντος, βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 994/98, οι ενισχύσεις για τη δασοκομία και για την προώθηση προϊόντων εκτός παραρτήματος I στον τομέα των τροφίμων μπορούν να εξαιρούνται μόνον εάν χορηγούνται σε ΜΜΕ. Η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εξαιρεί ορισμένα είδη ενισχύσεων υπέρ της δασοκομίας, μεταξύ άλλων ενισχύσεις που περιλαμβάνονται στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης, καθώς και ενισχύσεις υπέρ της προώθησης και διαφήμισης προϊόντων εκτός παραρτήματος I στον τομέα των τροφίμων εφόσον γνωρίζει εκ πείρας ότι οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού είναι περιορισμένες και ότι μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας.
(10)
Σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1198/2006 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουλίου 2006, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας (2), στις ενισχύσεις που χορηγούνται από τα κράτη μέλη σε επιχειρήσεις του αλιευτικού κλάδου εφαρμόζονται τα άρθρα 107, 108 και 109 της ΣΛΕΕ, εκτός από τις πληρωμές που καταβάλλουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο και σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1198/2006. Οι πρόσθετες κρατικές ενισχύσεις για τη διατήρηση των βιολογικών πόρων της θάλασσας και των γλυκών υδάτων έχουν συνήθως περιορισμένες συνέπειες στις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ στον τομέα της θαλάσσιας και αλιευτικής πολιτικής και δεν προκαλούν σοβαρές στρεβλώσεις ανταγωνισμού. Τα χορηγούμενα ποσά είναι συνήθως περιορισμένα και μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας.
(11)
Στον τομέα του αθλητισμού και ιδίως του ερασιτεχνικού αθλητισμού, ορισμένα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη ενδέχεται να μη συνιστούν ενίσχυση διότι δεν πληρούν όλα τα κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, για παράδειγμα επειδή ο δικαιούχος δεν ασκεί οικονομική δραστηριότητα ή επειδή δεν επηρεάζονται οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Ωστόσο, στον βαθμό που μέτρα στον τομέα του αθλητισμού συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται επί του παρόντος να τα κοινοποιούν στην Επιτροπή. Τα μέτρα κρατικών ενισχύσεων για τον αθλητισμό και ιδίως στον τομέα του ερασιτεχνικού ή μικρής κλίμακας αθλητισμού, συχνά έχουν περιορισμένες επιπτώσεις στις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές και δεν δημιουργούν σοβαρές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Εξάλλου, τα χορηγούμενα ποσά είναι κατά κανόνα περιορισμένα. Μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας με βάση την κτηθείσα πείρα κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι ενισχύσεις για τον αθλητισμό δεν προκαλούν σημαντικές στρεβλώσεις ανταγωνισμού.
(12)
Όσον αφορά τις ενισχύσεις για τις αεροπορικές και τις θαλάσσιες μεταφορές, η Επιτροπή γνωρίζει εκ πείρας ότι οι ενισχύσεις κοινωνικού χαρακτήρα για τη μεταφορά των κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών, όπως των εξαιρετικά απόκεντρων και νησιωτικών περιοχών, συμπεριλαμβανομένων των νησιωτικών κρατών μελών που αντιστοιχούν σε μια περιφέρεια και των αραιοκατοικημένων περιοχών, εφόσον χορηγούνται χωρίς διακρίσεις όσον αφορά την ταυτότητα του μεταφορέα, δεν προκαλούν σημαντική στρέβλωση και μπορούν επιπλέον να ορισθούν και σαφείς όροι συμβατότητας.
(13)
Στον τομέα των ενισχύσεων για τις ευρυζωνικές υποδομές, η Επιτροπή έχει αποκτήσει πλούσια πείρα κατά τα τελευταία έτη και έχει διατυπώσει κατευθυντήριες γραμμές (3). Η Επιτροπή γνωρίζει εκ πείρας ότι οι ενισχύσεις για ορισμένα είδη ευρυζωνικών υποδομών δεν προκαλούν σημαντική στρέβλωση και θα μπορούσαν να τύχουν εξαίρεσης κατά κατηγορία, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις συμβατότητας και εφόσον η υποδομή δημιουργείται σε «λευκές περιοχές», δηλαδή σε περιοχές όπου δεν υπάρχει υποδομή της ίδιας κατηγορίας [είτε ευρυζωνική είτε δίκτυα πρόσβασης πολύ υψηλών ταχυτήτων νέας γενιάς (NGA)] και είναι απίθανο να δημιουργηθεί στο εγγύς μέλλον, όπως υπογραμμίζεται στα κριτήρια που θεσπίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές. Αυτό ισχύει για τις ενισχύσεις που καλύπτουν την παροχή βασικών ευρυζωνικών υπηρεσιών καθώς και ενισχύσεις για μικρής κλίμακας μεμονωμένα μέτρα που καλύπτουν NGA πολύ υψηλής ταχύτητας, ενισχύσεις για έργα πολιτικού μηχανικού τα οποία συνδέονται με ευρυζωνικές υπηρεσίες και παθητική ευρυζωνική υποδομή.
(14)
Όσον αφορά τις υποδομές, ορισμένα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη μπορεί να μη συνιστούν ενίσχυση διότι δεν πληρούν όλα τα κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, για παράδειγμα επειδή ο δικαιούχος δεν ασκεί οικονομική δραστηριότητα ή επειδή δεν επηρεάζονται οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών ή επειδή το μέτρο συνίσταται στην παροχή αποζημίωσης για υπηρεσία γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος που πληροί όλα τα κριτήρια της νομολογίας Altmark (4). Ωστόσο, στον βαθμό που η χρηματοδότηση των υποδομών συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να κοινοποιούν τα εν λόγω μέτρα στην Επιτροπή. Όσον αφορά τις υποδομές, η χορήγηση μικρών ποσών ενίσχυσης για έργα υποδομών μπορεί να είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για την υποστήριξη των στόχων της ΕΕ, στον βαθμό που η ενίσχυση μειώνει το κόστος και η πιθανότητα στρέβλωσης του ανταγωνισμού είναι μικρή. Η Επιτροπή θα πρέπει λοιπόν να είναι σε θέση να εξαιρεί τις κρατικές ενισχύσεις για τα έργα υποδομών που υποστηρίζουν τους στόχους του παρόντος κανονισμού και άλλους στόχους κοινού ενδιαφέροντος, ιδίως τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» (5). Αυτό θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει τη στήριξη έργων στα οποία συμμετέχουν πολυτομεακά δίκτυα ή εγκαταστάσεις που δεν χρειάζονται σημαντικά ποσά ενισχύσεων. Ωστόσο, εξαιρέσεις κατά κατηγορία για έργα υποδομών μπορούν να εγκρίνονται μόνον εφόσον η Επιτροπή διαθέτει επαρκή πείρα για να ορίζει σαφή και αυστηρά κριτήρια συμβατότητας, διασφαλίζοντας ότι ο κίνδυνος ενδεχόμενης στρέβλωσης ανταγωνισμού είναι περιορισμένος και ότι τα μεγάλα ποσά ενισχύσεων συνεχίζουν να κοινοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.
(15)
Συνεπώς, το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 994/98 πρέπει να διευρυνθεί, ώστε να συμπεριλάβει νέες κατηγορίες ενισχύσεων. Η προσθήκη αυτή δεν επηρεάζει τον χαρακτηρισμό μέτρου ως κρατικής ενίσχυσης σε κατηγορίες ή τομείς όπου τα κράτη μέλη είναι ήδη ενεργά.
(16)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 προβλέπει ότι τα όρια για κάθε κατηγορία ενισχύσεων για την οποία η Επιτροπή εκδίδει κανονισμό εξαίρεσης κατά κατηγορία πρέπει να καθορίζονται είτε ως εντάσεις ενίσχυσης σε σχέση με το σύνολο του αποδεκτού κόστους είτε ως ανώτατα ποσά ενίσχυσης. Ο όρος αυτός δυσχεραίνει την κατά κατηγορία εξαίρεση ορισμένων ειδών μέτρων που περιλαμβάνουν κρατική ενίσχυση τα οποία, λόγω του συγκεκριμένου τρόπου με τον οποίον έχουν σχεδιασθεί, δεν είναι δυνατόν να εκφρασθούν με ακρίβεια ως εντάσεις ενίσχυσης ή ως ανώτατα ποσά ενίσχυσης, για παράδειγμα τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής ή ορισμένες μορφές μέτρων που αποσκοπούν στην προώθηση των επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων. Τούτο οφείλεται ιδίως στο γεγονός ότι τέτοια περίπλοκα μέτρα ενδέχεται να συνεπάγονται ενίσχυση σε διάφορα επίπεδα (άμεσοι δικαιούχοι, ενδιάμεσοι δικαιούχοι, έμμεσοι δικαιούχοι). Δεδομένης της αυξανόμενης σημασίας των εν λόγω μέτρων και της συμβολής τους στην επίτευξη των στόχων της Ένωσης, πρέπει να προβλέπεται περισσότερη ευελιξία ώστε αυτά τα μέτρα να μπορούν να εξαιρούνται. Συνεπώς, θα πρέπει να είναι δυνατόν, στην περίπτωση τέτοιων μέτρων, να καθορίζονται τα όρια για συγκεκριμένη ενίσχυση με βάση το ανώτατο επίπεδο κρατικής στήριξης που αφορά ή σχετίζεται με αυτό το μέτρο. Το ανώτατο επίπεδο κρατικής στήριξης μπορεί να περιλαμβάνει ένα στοιχείο στήριξης, το οποίο μπορεί να μην αποτελεί κρατική ενίσχυση, εφόσον το μέτρο περιλαμβάνει τουλάχιστον ορισμένα στοιχεία που περιλαμβάνουν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ και δεν είναι περιθωριακά.
(17)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν συνοπτικές πληροφορίες σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγούν και οι οποίες καλύπτονται από κανονισμό εξαίρεσης. Η δημοσίευση των εν λόγω πληροφοριών είναι αναγκαία προκειμένου να εξασφαλίζεται η διαφάνεια των μέτρων που θεσπίζουν τα κράτη μέλη. Η δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούσε το αποτελεσματικότερο μέσο για την εξασφάλιση διαφάνειας όταν εκδόθηκε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98. Ωστόσο, δεδομένης της εξέλιξης των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας, η δημοσίευση των πληροφοριών στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής αποτελεί ταχεία και περισσότερο αποτελεσματική μέθοδο, η οποία αυξάνει τη διαφάνεια προς όφελος των ενδιαφερόμενων μερών. Κατά συνέπεια, αντί της Επίσημης Εφημερίδας, οι εν λόγω συνοπτικές πληροφορίες θα πρέπει να δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής.
(18)
Ομοίως, τα σχέδια κανονισμών και άλλα έγγραφα που πρέπει να εξετάζονται από τη συμβουλευτική επιτροπή για τις κρατικές ενισχύσεις σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 994/98, θα πρέπει να δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής, αντί για την Επίσημη Εφημερίδα, ώστε να εξασφαλισθεί μεγαλύτερη διαφάνεια, να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος και να επιταχυνθεί η δημοσίευσή τους.
(19)
Η διαδικασία διαβούλευσης που θεσπίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 994/98 προβλέπει ότι πρέπει να ζητείται η γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις πριν από τη δημοσίευση των σχεδίων κανονισμών. Ωστόσο, για λόγους μεγαλύτερης διαφάνειας, τα σχέδια κανονισμών θα πρέπει να δημοσιεύονται στο διαδίκτυο ταυτόχρονα με τη διεξαγωγή διαβούλευσης της Επιτροπής με τη συμβουλευτική επιτροπή.
(20)
Επομένως, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 τροποποιείται ως εξής:
1)
Ο τίτλος του κανονισμού αντικαθίσταται από τον ακόλουθο:
«Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 του Συμβουλίου, της 7ης Μαΐου 1998, για την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σε ορισμένες κατηγορίες οριζόντιων κρατικών ενισχύσεων».
2)
Το άρθρο 1 τροποποιείται ως εξής:
α)
Στην παράγραφο 1, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α)
ενισχύσεις για:
i)
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις,
ii)
έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία,
iii)
προστασία του περιβάλλοντος,
iv)
απασχόληση και κατάρτιση,
v)
πολιτισμό και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς,
vi)
αποκατάσταση των ζημιών λόγω φυσικών καταστροφών,
vii)
αποκατάσταση των ζημιών στην αλιεία λόγω ορισμένων δυσμενών καιρικών συνθηκών,
viii)
τη δασοκομία,
ix)
προώθηση προϊόντων εκτός παραρτήματος I ΣΛΕΕ στον τομέα των τροφίμων,
x)
διατήρηση βιολογικών πόρων της θάλασσας και των γλυκών υδάτων,
xi)
αθλητισμό,
xii)
μεταφορές κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών, εφόσον οι ενισχύσεις έχουν κοινωνικό χαρακτήρα και χορηγούνται χωρίς διακρίσεις σε σχέση με την ταυτότητα του μεταφορέα,
xiii)
βασικές ευρυζωνικές υποδομές, μικρής κλίμακας μεμονωμένα μέτρα υποδομών που καλύπτουν δίκτυα πρόσβασης νέας γενεάς, έργα πολιτικού μηχανικού τα οποία αφορούν ευρυζωνικές υπηρεσίες και παθητική ευρυζωνική υποδομή σε περιοχές στις οποίες είτε δεν υπάρχουν είτε δεν είναι πιθανόν να αναπτυχθούν τέτοιες υποδομές στο εγγύς μέλλον,
xiv)
υποδομές προς στήριξη των στόχων που απαριθμούνται στα σημεία i) έως xiii) και στο στοιχείο β) της παρούσας παραγράφου και άλλων στόχων κοινού ενδιαφέροντος, ιδίως στο πλαίσιο των στόχων της στρατηγικής “Ευρώπη 2020”·».
β)
Στην παράγραφο 2, το στοιχείο γ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«γ)
όρια εκφραζόμενα είτε ως εντάσεις ενίσχυσης σε σχέση με το σύνολο του αποδεκτού κόστους είτε ως ανώτατα ποσά ενίσχυσης είτε, για ορισμένα είδη ενισχύσεων για τα οποία μπορεί να είναι δύσκολο να καθοριστεί με ακρίβεια η ένταση της ενίσχυσης ή το ποσό της ενίσχυσης, ιδίως μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής ή επενδύσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου ή άλλα μέσα παρόμοιου χαρακτήρα, ως μέγιστο ποσοστό κρατικής στήριξης που αφορά ή σχετίζεται με αυτό το μέτρο, με την επιφύλαξη του χαρακτηρισμού των συγκεκριμένων μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ·».
3)
Η παράγραφος 2 του άρθρου 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2. Όταν εφαρμόζουν καθεστώτα ενίσχυσης ή χορηγούν μεμονωμένες ενισχύσεις εκτός καθεστώτος που εξαιρούνται, κατ’ εφαρμογή των κανονισμών του άρθρου 1 παράγραφος 1, τα κράτη μέλη αποστέλλουν στην Επιτροπή, προκειμένου να δημοσιευθούν στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής, συνοπτικές πληροφορίες σχετικά με αυτά τα καθεστώτα ενίσχυσης ή με μεμονωμένες ενισχύσεις οι οποίες δεν υπάγονται σε εξαιρούμενο καθεστώς ενίσχυσης.».
4)
Το άρθρο 8 τροποποιείται ως εξής:
α)
Στην παράγραφο 1, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α)
ταυτόχρονα με τη δημοσίευση σχεδίου κανονισμού σύμφωνα με το άρθρο 6·».
β)
Στην παράγραφο 2, η δεύτερη πρόταση αντικαθίσταται από την ακόλουθη:
«Τα προς εξέταση σχέδια και έγγραφα επισυνάπτονται στην κοινοποίηση και μπορούν να δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής».
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 22 Ιουλίου 2013.