РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 347/2013 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 17 април 2013 година
относно указания за трансевропейската енергийна инфраструктура и за отмяна на Решение № 1364/2006/ЕО, както и за изменение на регламенти (ЕО) № 713/2009, (ЕО) № 714/2009 и (ЕО) № 715/2009
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 172 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
На 26 март 2010 г. Европейският съвет изрази съгласие с предложението на Комисията да стартира нова стратегия - „Европа 2020“. Един от приоритетите на стратегията „Европа 2020“ е постигането на устойчив растеж чрез насърчаването на ресурсно по-ефективна, по-устойчива и по-конкурентоспособна икономика. В тази стратегия е отредено важно място на енергийната инфраструктура като съставна част от водещата инициатива „Ресурсноефективна Европа“, като е изтъкната спешната необходимост да се подобрят европейските енергийни мрежи, те да бъдат свързани помежду си на континентално равнище и по-специално в тях да бъдат интегрирани възобновяемите енергийни източници.
(2)
Все още не е постигната договорената цел, включена в заключенията от заседанието на Европейския съвет в Барселона през март 2002 г., а именно всички държави-членки да разполагат с равнище на електроенергийни междусистемни връзки от най-малко 10 % от наличния си производствен капацитет.
(3)
В съобщението на Комисията, озаглавено „Приоритети за енергийната инфраструктура за 2020 г. и по-нататък - план за интегрирана европейска енергийна мрежа“, което беше последвано от заключенията на Съвета от 28 февруари 2011 г. и от резолюцията на Европейския парламент (4), бе отправен призив за нова политика в областта на енергийната инфраструктура, чрез която да се оптимизира на европейско равнище разработването на енергийни мрежи в периода до 2020 г. и по-нататък, с оглед да се осигури възможност на ЕС да изпълни основните цели в рамките на енергийната си политика - конкурентоспособност, устойчиво развитие и сигурност на енергийните доставки.
(4)
На заседанието си от 4 февруари 2011 г. Европейският съвет подчерта необходимостта от модернизиране и разширяване на европейската енергийна инфраструктура и от трансгранично свързване на енергийните мрежи, с цел да се постигне действаща солидарност между държавите-членки, да се предвидят алтернативни маршрути за доставка или транзит и алтернативни източници на енергия, както и да се разработят възобновяеми енергийни източници в конкуренция с традиционните източници. Изтъкнато бе, че от 2015 г. нататък нито една държава-членка не трябва да бъде изолирана от европейските електроенергийни и газови мрежи или да бъде застрашена по отношение на енергийната си сигурност поради липса на подходящи връзки.
(5)
В Решение № 1364/2006/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (5) са установени указания за трансевропейските енергийни мрежи (TEN-E). Целите на тези указания са: да се подкрепи изграждането на вътрешния енергиен пазар, като същевременно се насърчава рационалното производство, пренос, разпределение и употреба на енергийните ресурси, да се намали изолираността на по-малко облагодетелстваните и островните региони, да се осигури надеждност и диверсификация на енергийните доставки, източници и маршрути на Съюза, включително чрез сътрудничество с трети държави, както и да се допринесе за устойчивото развитие и опазването на околната среда.
(6)
Оценката на съществуващата нормативна рамка за трансевропейските електроенергийни мрежи ясно показва, че на тази рамка (при все че тя има положителен принос за избраните проекти, като им осигурява политическа видимост) ѝ липсват визия, съсредоточеност и гъвкавост, за да може да послужи за коригиране на констатираните недостатъци. Ето защо Съюзът следва да увеличи усилията си с оглед на бъдещите предизвикателства в тази област, като следва да се отдели надлежно внимание на определянето на потенциалните бъдещи несъответствия между търсенето и предлагането на енергия.
(7)
Ускорената реконструкция на съществуващата енергийна инфраструктура и изграждането на нова енергийна инфраструктура са от жизненоважно значение за постигане на целите на ЕС в рамките на енергийната политика и политиката за борба срещу изменението на климата, които се състоят в изграждането на вътрешноевропейския пазар на енергия, обезпечаване на сигурност на енергийните доставки - по-специално по отношение на газа и нефта, намаляване на емисиите на парникови газове с 20 % (30 % ако са налице необходимите условия), увеличаване на дела на възобновяемата енергия в крайното енергопотребление до 20 % (6) и постигане на подобрение на енергийната ефективност с 20 %, съответно до 2020 г., като повишаването на енергийната ефективност може да допринесе за ограничаване на необходимостта от изграждане на нови инфраструктури. Същевременно е необходимо ЕС да подготви своята инфраструктура за допълнително намаляване на въглеродната интензивност на своята енергетика в дългосрочен план (към 2050 г.). Ето защо настоящият регламент следва да може също да включи възможни бъдещи цели на политиката на Съюза в областта на енергетиката и борбата срещу изменението на климата.
(8)
Въпреки факта, че Директива 2009/72/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 13 юли 2009 г. относно общите правила за вътрешния пазар на електроенергия (7) и Директива 2009/73/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 13 юли 2009 г. относно общите правила за вътрешния пазар на природен газ (8) предвиждат изграждането на вътрешен пазар на електроенергия, този пазар все още е фрагментиран поради недостатъчните междусистемни връзки между националните енергийни мрежи. При все това наличието на интегрирани в рамките на целия Съюз мрежи и изграждането на интелигентни електроенергийни мрежи са от жизненоважно значение за осигуряването на конкурентен и правилно функциониращ интегриран пазар, за постигането на оптимално използване на енергийната инфраструктура, за повишаването на енергийната ефективност, за интегрирането на децентрализираните възобновяеми източници на енергия и за насърчаването на растежа, заетостта и устойчивото развитие.
(9)
Енергийната инфраструктура на Съюза следва да бъде подобрена с цел предотвратяване на техническа неизправност и подобряване на нейната устойчивост спрямо подобна неизправност, природни или предизвикани от човека бедствия, отрицателни въздействия от изменението на климата и заплахи за нейната сигурност, по-специално по отношение на европейските критични инфраструктури съгласно определението в Директива 2008/114/ЕО на Съвета от 8 декември 2008 г. относно установяването и означаването на европейски критични инфраструктури и оценката на необходимостта от подобряване на тяхната защита (9).
(10)
Преносът на нефт чрез наземни тръбопроводи вместо по водни пътища може да окаже важен принос за понижаване на риска за околната среда, свързан с преноса на нефт.
(11)
Значението на интелигентните електроенергийни мрежи за постигането на целите на енергийната политика на Съюза е отбелязано в съобщението на Комисията от 12 април 2011 г., озаглавено „Интелигентни електроенергийни мрежи: от нововъведението към внедряването“.
(12)
Енергийните хранилища и съоръженията за приемане, съхраняване и регазификация или понижаване на налягането на втечнен природен газ (ВПГ) и сгъстен природен газ (СПГ) изпълняват все по-важна роля в рамките на европейската енергийна инфраструктура. По-широкото разпространение на тези съоръжения в рамките на енергийната инфраструктура е важен фактор за гладкото функциониране на мрежовата инфраструктура.
(13)
В съобщението на Комисията от 7 септември 2011 г., озаглавено „Енергийната политика на ЕС: ангажиране с партньори извън нашите граници“, се изтъква необходимостта Съюзът да включва насърчаването на развитието на енергийната инфраструктура в своите външни отношения с цел подпомагане на социално-икономическото развитие извън границите на Съюза. Съюзът следва да улеснява реализацията на инфраструктурни проекти, свързващи енергийните мрежи в Съюза с мрежите на трети държави, по-специално на съседни държави и държави, с които Съюзът е установил отношения на енергийно сътрудничество.
(14)
С цел гарантиране на стабилността на напрежението и на честотите трябва да се обърне особено внимание на стабилността на европейската електроенергийна мрежа в променящите се условия, свързани с постоянно нарастващото захранване с енергия от възобновяеми източници, които имат променлив характер.
(15)
Необходимите инвестиции за електропреносна и газопреносна инфраструктура от европейско значение в периода до 2020 г. се оценяват на около 200 милиарда евро. Тези значително по-големи обеми на инвестициите в сравнение с досегашните тенденции, както и спешната нужда от реализация на инфраструктурните приоритети пораждат необходимост да се прилага нов подход при регулирането и финансирането на енергийните инфраструктури, по-специално на енергийните инфраструктури с трансграничен характер.
(16)
В работния документ на службите на Комисията, озаглавен „Energy infrastructure investment needs and financing requirements“ („Необходими инвестиции и потребности от финансиране за енергийната инфраструктура“) и подготвен за заседанието на Съвета от 10 юни 2011 г., е изтъкнато, че за приблизително половината от необходимите инвестиции за десетилетието до 2020 г. съществува риск или изобщо да не да бъдат реализирани, или да закъснеят поради пречки, свързани с издаването на разрешения, нормативните въпроси и финансирането.
(17)
В настоящия регламент са установени правила за навременното разработване и оперативната съвместимост на трансевропейските енергийни мрежи с оглед на постигането на заложените в Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) цели в областта на енергийната политика за обезпечаване на функционирането на вътрешния енергиен пазар и на сигурността на енергийните доставки в Съюза, за насърчаване на енергийната ефективност, енергоспестяването и разработването на нови възобновяеми видове енергия, както и за насърчаване на междусистемните връзки на енергийните мрежи. Със своята насоченост към постигането на тези цели настоящият регламент допринася за постигането на интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж и предлага ползи за целия Съюз по отношение на конкурентоспособността и икономическото, социалното и териториалното сближаване.
(18)
От основно значение за развитието на трансевропейските мрежи и тяхната ефективна оперативна съвместимост е да се осигури оперативната координация между операторите на преносни системи (ОПС) за електроенергия. За да се осигурят еднакви условия за прилагането на съответните разпоредби на Регламент (ЕО) № 714/2009 на Европейския парламент и на Съвета от 13 юли 2009 г. относно условията за достъп до мрежата за трансграничен обмен на електроенергия (10) в това отношение, на Комисията следва да се предоставят изпълнителни правомощия. Тези правомощия следва да се упражняват в съответствие с Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета от 16 февруари 2011 г. за установяване на общите правила и принципи относно реда и условията за контрол от страна на държавите-членки върху упражняването на изпълнителните правомощия от страна на Комисията (11). Процедурата по разглеждане следва да се използва за приемане на насоките относно прилагането на оперативната координация между ОПС на равнището на Съюза, като се има предвид, че тези насоки ще се прилагат общо за всички ОПС.
(19)
На Агенцията за сътрудничество между регулаторите на енергия, създадена по силата на Регламент (ЕО) № 713/2009 на Европейския парламент и на Съвета (12), са възложени важни допълнителни задачи съгласно настоящия регламент и тя следва да получи правото да налага такси за някои от тези допълнителни задачи.
(20)
След подробни консултации с всички държави-членки и със заинтересованите страни Комисията определи 12 стратегически приоритета за трансевропейската енергийна инфраструктура, чиято реализация до 2020 г. е от съществено значение за постигането на целите на Съюза в рамките на енергийната политика и на политиката за борба срещу изменението на климата. Тези приоритети обхващат различни географски региони или тематични области в областта на инфраструктурите за пренос и съхраняване на електроенергия, газ и втечнен или сгъстен природен газ, интелигентните електроенергийни мрежи, магистралните електропроводи, преноса на въглероден двуокис и нефтената инфраструктура.
(21)
Проектите от общ интерес следва да отговарят на общи, прозрачни и обективни критерии с оглед на техния принос към целите на енергийната политика. За да отговарят на условията за включване във втория списък и последващите списъци на Съюза, проектите в електроенергийния и газовия сектор следва да представляват част от съответния най-нов десетгодишен план за развитие на енергийните мрежи. В този план по-специално следва да бъдат отчетени заключенията от заседанието на Европейския съвет, състояло се на 4 февруари 2011 г., по отношение на необходимостта от интегриране на периферните енергийни пазари.
(22)
Следва да бъдат създадени регионални групи за предлагане и преразглеждане на проекти от общ интерес, което да води до съставянето на регионални списъци на проектите от общ интерес. За да се постигне широк консенсус, тези регионални групи следва да осигуряват тясно сътрудничество между държавите-членки, националните регулаторни органи, организаторите на проекти и съответните заинтересовани страни. Това сътрудничество следва да се реализира с използване във възможно най-голяма степен на съществуващите структури за регионално сътрудничество на националните регулаторни органи и ОПС и на други структури, създадени от държавите-членки и Комисията. В контекста на това сътрудничество националните регулаторни органи следва, когато това е необходимо, да предоставят консултации на регионалните групи, наред с другото относно осъществимостта на регулаторните аспекти на предложените проекти и относно осъществимостта на предложения график за регулаторно одобрение.
(23)
За да се гарантира, че списъкът на проектите от общ интерес („списък на Съюза“) включва само такива проекти, които в най-голяма степен допринасят за реализацията на приоритетните коридори и тематични области на стратегическата енергийна инфраструктура, на Комисията следва да бъдат делегирани правомощия за приемане и преразглеждане на списъка на Съюза в съответствие с член 290 от ДФЕС, като в същото време се зачита правото на държавите-членки да одобряват проекти от общ интерес, свързани с тяхната територия. Съгласно анализа в оценката на въздействието, придружаваща предложението, което доведе до настоящия регламент, броят на тези проекти се очаква да е около 100 в областта на електроенергетиката и около 50 в газовия сектор. Като се вземат предвид тази оценка и необходимостта да се осигури насочеността на настоящия регламент, общият брой на проектите от общ интерес следва да бъде управляем и следователно той не би трябвало да бъде много по-висок от 220. При подготовката и съставянето на делегирани актове Комисията следва да осигури едновременното, навременно и подходящо предаване на съответните документи на Европейския парламент и на Съвета.
(24)
На всеки две години следва да се изготвя нов списък. Проектите от общ интерес, които са завършени или които вече не отговарят на съответните критерии и изисквания по настоящия регламент, не следва да фигурират в следващия списък на Съюза. Поради тази причина съществуващите проекти от общ интерес, които е необходимо да бъдат включени в следващия списък на Съюза, следва да подлежат на същата процедура за подбор с оглед на изготвянето на регионалните списъци и на списъка на Съюза като предлаганите проекти; при все това следва да се положат усилия за ограничаване в максимална степен на произтичащата от това административна тежест, например чрез използване във възможно най-голяма степен на по-рано получената информация и чрез вземане под внимание на годишните доклади на организаторите на проектите.
(25)
Проектите от общ интерес следва да бъдат изпълнявани възможно най-бързо и да бъдат подложени на подробно наблюдение и оценка, като същевременно административната тежест за организаторите на проектите остане минимална. Комисията следва да назначи европейски координатори за проектите от общ интерес, които са изправени пред значителни трудности.
(26)
Процесът на издаване на разрешения не следва нито да води до непропорционални на размера и сложността на проекта административни тежести, нито да създава пречки за развитието на трансевропейските мрежи и достъпа до пазара. В заключенията от заседанието на Съвета от 19 февруари 2009 г. се изтъква необходимостта да бъдат определени и отстранени пречките пред инвестициите, включително чрез рационализиране на процедурите за планиране и провеждане на консултации. Посочените заключения бяха потвърдени и подсилени от заключенията от заседанието на Европейския съвет, състояло се на 4 февруари 2011 г., на което отново бе изтъкнато значението на рационализирането и подобряването на процеса на издаване на разрешения при спазване на националните правомощия.
(27)
Планирането и реализирането на проектите от общ интерес на Съюза в областта на енергийната, транспортната и телекомуникационната инфраструктура следва да бъдат координирани, за да бъдат създадени взаимодействия там, където това има смисъл от гледна точка на икономиката, технологиите, околната среда или териториалното устройство, при надлежно спазване на съответните аспекти, свързани с безопасността. По този начин при планирането на различните трансевропейски мрежи би могло да се отдаде предпочитание на интегрирането на транспортните, комуникационните и енергийните мрежи, за да се гарантира, че се заема възможно най-малка площ земя, като същевременно се гарантира, по възможност, че съществуващите или излезлите от употреба пътища се използват отново, за да бъде сведено до минимум всякакво отрицателно социално, икономическо, екологично и финансово въздействие.
(28)
На проектите от общ интерес следва да бъде даван „приоритетен статут“ на национално равнище, който да осигурява бързо административно третиране. Тези проекти следва да бъдат считани от компетентните органи за проекти от обществен интерес. За проектите, които имат отрицателно въздействие върху околната среда, следва да се дава разрешение по причини от първостепенен обществен интерес, ако са изпълнени всички условия по Директива 92/43/ЕИО на Съвета от 21 май 1992 г. за опазване на естествените местообитания и на дивата флора и фауна (13) и Директива 2000/60/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 23 октомври 2000 г. за установяване на рамка за действията на Общността в областта на политиката за водите (14).
(29)
Установяването на компетентен орган или компетентни органи, които да обединяват или координират всички процеси на издаване на разрешения (съгласно принципа „обслужване на едно гише“), следва да намали сложността, да подобри ефективността и прозрачността и да допринесе за задълбочаване на сътрудничеството между държавите-членки. След като бъдат определени, компетентните органи следва да започнат да извършват своята дейност във възможно най-кратък срок.
(30)
Въпреки че вече съществуват установени стандарти за участие на обществеността в процедурите за вземане на решения във връзка с околната среда, необходими са допълнителни мерки за осигуряване на възможно най-високи стандарти на прозрачност и на участие на обществеността по всички съответни въпроси в рамките на процеса на издаване на разрешения за проекти от общ интерес.
(31)
Правилното и координирано прилагане на Директива 2011/92/ЕС на Европейския парламент и на Съвета от 13 декември 2011 г. относно оценката на въздействието на някои публични и частни проекти върху околната среда (15), на Директива 2001/42/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 27 юни 2001 г. относно оценката на последиците на някои планове и програми върху околната среда (16), по целесъобразност, на Конвенцията за достъп до информация, участие на обществеността в процеса на вземане на решения и достъп до правосъдие по екологични въпроси, подписана на 25 юни 1998 г. (17) („Конвенцията от Орхус“) и на Конвенцията от Еспо за оценка на въздействието върху околната среда в трансграничен контекст („Конвенцията от Еспо“) следва да осигури хармонизация на основните принципи за оценка на въздействията върху околната среда, включително в трансграничен контекст. Държавите-членки следва да координират своите оценки на проектите от общ интерес и да предвидят общи оценки в случаите, в които това е възможно. Държавите-членки следва да бъдат насърчавани да обменят най-добри практики и своя опит в областта на изграждането на административен капацитет с оглед на процесите на издаване на разрешения.
(32)
Важно е да се рационализират и подобрят процесите на издаване на разрешения, при зачитане във възможно най-висока степен, като се спазва надлежно принципът на субсидиарност, на националните правомощия и процедури за изграждане на нова инфраструктура. Като се има предвид спешната необходимост от разработването на енергийни инфраструктури, опростяването на процесите на издаване на разрешения следва да бъде допълнено с въвеждане на ясен срок за вземането на решение от съответните органи дали да се изгражда проектът. Този срок следва да стимулира по-ефективното формулиране и провеждане на процедурите и същевременно следва по никакъв начин да не компрометира спазването на високи стандарти по отношение на опазването на околната среда и участието на обществеността. Що се отнася до максималните срокове, установени в настоящия регламент, държавите-членки биха могли при все това да се стремят допълнително да ги съкратят, ако е възможно. Компетентните органи следва да гарантират спазването на тези срокове, а държавите-членки следва да се стремят да гарантират, че обжалванията, оспорващи по същество или от процедурна гледна точка законосъобразността на дадено цялостно решение, се разглеждат по възможно най-ефикасен начин.
(33)
В случаите, в които държавите-членки считат това за целесъобразно, те могат в цялостното решение да включат решения, взети в контекста на: преговори с отделни собственици на земя относно получаването на достъп до недвижима собственост, владението на тази собственост или правото да се държи тази собственост; териториалното устройство, което определя общото земеползване на определен регион, включва други елементи като магистрали, железопътни линии, сгради и защитени природни зони, и съществува извън рамките на конкретния планиран проект; издаване на разрешения за експлоатация. В контекста на процесите на издаване на разрешения даден проект от общ интерес би могъл да включва свързаната с него инфраструктура, доколкото това е от съществено значение за изграждането и функционирането на проекта.
(34)
Настоящият регламент и по-специално разпоредбите относно издаването на разрешения, участието на обществеността и реализацията на проекти от общ интерес следва да се прилагат, без това да влиза в противоречие с международното право и правото на Съюза, включително разпоредбите за опазване на околната среда и човешкото здраве и разпоредбите, приети в рамките на общата политика в областта на рибарството и общата морска политика.
(35)
Разходите за разработването, изграждането, експлоатацията и поддържането на проектите от общ интерес следва като цяло да се поемат от ползвателите на инфраструктурата. При проектите от общ интерес следва да може да се извършва трансгранично разпределяне на разходите, ако оценката на търсенето на пазара или на очакваното въздействие върху тарифите е показала, че не може да се очаква разходите да бъдат покрити от тарифите, плащани от ползвателите на инфраструктурата.
(36)
База за обсъждане на подходящото разпределяне на разходите следва да е анализът на разходите и ползите от даден инфраструктурен проект, направен въз основа на хармонизирана методика за анализ на енергетиката като цяло в рамките на десетгодишните планове за развитие на енергийните мрежи, изготвени от Европейските мрежи на операторите на преносни системи съгласно Регламент (ЕО) № 714/2009 и Регламент (ЕО) № 715/2009 на Европейския парламент и на Съвета от 13 юли 2009 г. относно условията за достъп до газопреносни мрежи за природен газ (18) и преразгледани от Агенцията. Този анализ може да вземе предвид индикаторите и съответните референтни стойности за сравнение на единичните инвестиционни разходи.
(37)
В условията на един все по-интегриран енергиен пазар наличието на ясни и прозрачни правила за трансгранично разпределяне на разходите е необходимо за ускоряване на инвестициите в трансгранична инфраструктура. На своето заседание от 4 февруари 2011 г. Европейският съвет припомни значението на насърчаването на такава регулаторна рамка, която да е благоприятна за инвестициите в енергийни мрежи, с тарифи, отговарящи на потребностите от финансиране, и с подходящо разпределяне на разходите при трансгранични инвестиции, и която същевременно да насърчава конкуренцията и конкурентоспособността и да отчита въздействието върху потребителите. Когато се взема решение относно трансграничното разпределяне на разходите, националните регулаторни органи следва да гарантират, че неговото въздействие върху националните тарифи не представлява непропорционална тежест за потребителите. Националните регулаторни органи следва също да избягват рисковете, свързани с двойната подкрепа за проекти, като вземат предвид действителните или прогнозните такси и приходи. Тези такси и приходи следва да се вземат предвид единствено доколкото те са предназначени да покрият съответните разходи и във възможно най-висока степен са свързани с проектите. Когато дадено инвестиционно искане взема предвид ползи извън границите на съответните държави-членки, националните регулаторни органи следва да се консултират със съответните ОПС във връзка с анализа на разходите и ползите на конкретния проект.
(38)
Съществуващото право за вътрешния енергиен пазар изисква тарифите за достъп до газовите и електроенергийните мрежи да осигуряват подходящи стимули за инвестициите. При прилагането на правото за вътрешния енергиен пазар националните регулаторни органи следва да осигуряват стабилна и предвидима регулаторна рамка със стимули за проектите от общ интерес, включително дългосрочни стимули, които са съразмерни със специфичното равнище на риска при даден проект. Това се отнася по-специално за новаторските технологии за пренос на електроенергия, даващи възможност за широкомащабно интегриране в свързани помежду си мрежи на възобновяеми енергийни източници, децентрализирани енергийни ресурси или механизми за реагиране в зависимост от потреблението, а също и за газопреносната инфраструктура, която предлага възможност за авансово наемане на преносен капацитет или за допълнителна гъвкавост на пазара, позволяващи краткосрочно търгуване и резервно газоподаване в случай на смущения в доставките.
(39)
Настоящият регламент се прилага единствено за издаването на разрешения за проекти от общ интерес, участието на обществеността в такива проекти и тяхното регулиране по смисъла, определен в регламента. При все това държавите-членки могат да прилагат по силата на националното си право същите или подобни правила спрямо други проекти, които нямат статут на проекти от общ интерес в рамките на обхвата на настоящия регламент. Що се отнася до регулаторните стимули, държавите-членки могат да прилагат по силата на националното си право същите или подобни правила спрямо проекти от общ интерес, попадащи в категорията „съхранение на електроенергия“.
(40)
Държавите-членки, които понастоящем не предвиждат правно положение от възможно най-високо национално значение, което се предоставя на енергийните инфраструктурни проекти в контекста на процесите на издаване на разрешения, следва да разгледат възможността за въвеждане на такова положение, по-специално като преценят дали това би довело до по-бърз процес на издаване на разрешения.
(41)
Европейската енергийна програма за възстановяване (ЕЕПВ), създадена с Регламент (ЕО) № 663/2009 на Европейския парламент и на Съвета (19) демонстрира ползата от привличането на частно финансиране чрез предоставянето на значителна финансова помощ от страна на Съюза, даваща възможност за реализация на проекти от европейско значение. На заседанието си от 4 февруари 2011 г. Европейският съвет отбеляза, че за някои енергийни инфраструктурни проекти може да е необходимо ограничено по размер публично финансиране, чрез което да се привлече частно финансиране. В условията на икономическата и финансова криза и бюджетни ограничения за следващата многогодишна финансова рамка следва да бъде предвидена целева подкрепа под формата на безвъзмездна помощ и финансови инструменти, чрез която да бъдат привлечени инвеститори за финансиране на приоритетните инфраструктурни коридори и тематични области, като същевременно бюджетният принос на Съюза се запази в минимален размер. Съответните мерки следва да се основават на опита, придобит по време на пилотната фаза след въвеждането на проектни облигации за финансиране на инфраструктурни проекти.
(42)
Ако отговорят на съответните условия, проектите от общ интерес в областта на електроенергетиката, газовия сектор и преноса на въглероден двуокис следва да могат да получават финансова помощ от страна на Съюза за проучвания и в някои случаи, за строително-монтажни работи веднага след като такова финансиране бъде предоставено съгласно съответния регламент за създаване на Механизъм за свързване на Европа под формата на безвъзмездна помощ или на новаторски финансови инструменти. Това ще осигури възможност за предоставяне на специфично оформена за конкретния проект финансова помощ за тези проекти, които не са жизнеспособни при съществуващата регулаторна рамка и пазарни условия. Важно е да се избягва всякакво нарушаване на конкуренцията, особено между проекти, които допринасят за изграждането на един и същи приоритетен коридор на Съюза. Тази финансова помощ следва да осигурява и необходимите синергии със структурните фондове, които ще се използват за финансиране на интелигентни енергоразпределителни мрежи от местно или областно значение. Към инвестициите в проекти от общ интерес се прилага триетапен подход: на първо място пазарът следва да се ползва с приоритет при инвестирането. На второ място, ако инвестициите не се извършат от пазара, следва да се разгледат регулаторните решения, ако е необходимо, следва да се адаптира съответната регулаторна рамка и следва да се осигури правилното прилагане на съответната регулаторна рамка. На трето място, ако първите два етапа не са достатъчни за осигуряване на необходимите инвестиции в проекти от общ интерес, би могло да се предостави финансова помощ от страна на Съюза, ако проектът от общ интерес отговаря на приложимите критерии за отпускане на помощ.
(43)
Тъй като целта на настоящия регламент, а именно развитието и оперативната съвместимост на трансевропейските енергийни мрежи и свързването на такива мрежи, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите-членки и следователно може да бъде постигната по-добре на равнището на Съюза, Съюзът може да приема мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигането на тази цел.
(44)
Поради това регламенти (ЕО) № 713/2009, (ЕО) № 714/2009 и (ЕО) № 715/2009 следва да бъдат съответно изменени.
(45)
Поради това Решение № 1364/2006/ЕО следва да бъде отменено,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ГЛАВА I
ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ
Член 1
Предмет и обхват
1. В настоящия регламент са установени указания за навременно разработване и оперативна съвместимост на приоритетни коридори и тематични области на трансевропейската енергийна инфраструктура, посочени в приложение I („приоритетни коридори и тематични области на енергийната инфраструктура“).
2. По-специално настоящият регламент:
a)
засяга определянето на проекти от общ интерес, необходими за реализацията на приоритетни коридори и тематични области, попадащи в категориите на енергийната инфраструктура в областта на електроенергетиката, газовия сектор, нефтения сектор и преноса на въглероден двуокис, посочени от приложение II („категории на енергийната инфраструктура“);
б)
улеснява навременната реализация на проектите от общ интерес чрез рационализиране, по-тясно координиране и ускоряване на процесите на издаване на разрешения и чрез активизиране на участието на обществеността;
в)
съдържа правила и насоки за трансграничното разпределяне на разходите и за стимулите за компенсиране на риска при проекти от общ интерес;
г)
определя условията, на които следва да отговарят проектите от общ интерес, за да получават финансова помощ от страна на Съюза.
Член 2
Определения
По смисъла на настоящия регламент и в допълнение към определенията, предвидени в директиви 2009/28/ЕО, 2009/72/ЕО и 2009/73/ЕО и в регламенти (ЕО) № 713/2009, (ЕО) № 714/2009 и (ЕО) № 715/2009, се прилагат следните определения:
1)
„енергийна инфраструктура“ означава всякакво материално оборудване или съоръжения, попадащи в категориите на енергийната инфраструктура, които са разположени в Съюза или свързват Съюза с една или повече трети държави;
2)
„цялостно решение“ означава решението или множеството решения, взети от компетентен орган или компетентни органи на държава-членка, без в това да са включени съдилищата или трибуналите, в което или които се определя дали организаторът на даден проект следва да получи разрешение за изграждане на енергийна инфраструктура с оглед на изпълнението на даден проект, без да се засяга което и да е решение, взето в контекста на административна процедура за обжалване;
3)
„проект“ означава един или няколко електропровода, газопровода, съоръжения, оборудване или инсталации, попадащи в категориите на енергийната инфраструктура;
4)
„проект от общ интерес“ означава проект, който е необходим за реализацията на приоритетните коридори и тематични области на енергийната инфраструктура, посочени от приложение I, и който е включен в списъка на Съюза с проекти от общ интерес, посочен в член 3;
5)
„затруднения, свързани с енергийната инфраструктура“ означава ограничаване на физическите потоци в рамките на енергийна система поради недостатъчен преносен капацитет, което включва, наред с другото, липса на инфраструктура;
6)
„организатор на проект“ означава:
a)
ОПС, оператор на разпределителна система или друг вид оператор или инвеститор, разработващ проект от общ интерес; или
б)
при наличието на няколко ОПС, оператори на разпределителни системи, инвеститори, или на всякакво възможно тяхно групиране - юридическото лице по действащото национално законодателство, което е определено с договорно споразумение между тях и има правомощията да поема юридически задължения и да носи финансова отговорност от името на страните в договорното споразумение;
7)
„интелигентна електроенергийна мрежа“ означава електроенергийна мрежа, която може да интегрира по разходоефективен начин поведението и действията на всички потребители, свързани към нея - производители, потребители и тези, които са едновременно производители и потребители - за да се гарантира икономически ефективна и устойчива електроенергийна система с ниски загуби и високо качество, сигурност на доставките и безопасност;
8)
„строително-монтажни работи“ означава закупуването, доставката и внедряването на компонентите, системите и услугите, включително на софтуера, както и извършването на свързани с проекта развойни, строителни и инсталационни дейности, приемането на съоръженията и стартирането на даден проект;
9)
„проучвания“ означава дейностите, които са необходими, за да се подготви изпълнението на проект, като например проучвания за подготовка, осъществимост, оценка, изпитване и утвърждаване, включително софтуер, както и всякакви други мерки за техническа помощ, включително предварителни действия за определяне и разработване на даден проект и решенията относно неговото финансиране, например проучване на определените обекти и подготовка на финансовия пакет;
10)
„национален регулаторен орган“ означава национален регулаторен орган, определен в съответствие с член 35, параграф 1 от Директива 2009/72/ЕО или член 39, параграф 1 от Директива 2009/73/ЕО;
11)
„въвеждане в експлоатация“ означава процес на въвеждане в експлоатация на проект след неговото изграждане.
ГЛАВА II
ПРОЕКТИ ОТ ОБЩ ИНТЕРЕС
Член 3
Списък на Съюза на проекти от общ интерес
1. Настоящият регламент въвежда дванадесет регионални групи (наричани по-нататък „групи“) съгласно определението в приложение III, точка 1. Участниците във всяка група се определят на базата на всеки приоритетен коридор и тематична област и техния съответен географски обхват, както е определено в приложение I. Правомощията за вземане на решения в рамките на групите се предоставят на държавите-членки и на Комисията, които, за тази цел, се посочват като органа за вземане на решения в рамките на групите.
2. Всяка група приема свой правилник, като взема предвид разпоредбите, предвидени в приложение III.
3. Органът за вземане на решения в рамките на всяка група приема регионален списък на предложените проекти от общ интерес, изготвен съгласно процеса, установен в приложение III, точка 2, в зависимост от приноса на всеки от тези проекти за реализация на приоритетните коридори и тематични области на енергийната инфраструктура и съгласно съответствието на тези проекти с критериите, посочени в член 4.
Когато дадена група изготвя своя регионален списък:
а)
за всяко отделно предложение за проект от общ интерес е необходимо одобрението на държавите-членки, с чиято територия е свързан проектът; ако дадена държава-членка реши да не дава своето одобрение, тя представя своята обосновка на съответната група;
б)
взема предвид становището на Комисията във връзка с осигуряването на управляем общ брой на проектите от общ интерес;
4. Комисията е оправомощена да приема делегирани актове в съответствие с член 16, които определят списъка на Съюза на проекти от общ интерес („списък на Съюза“), при спазване на разпоредбите на член 172, втора алинея от ДФЕС. Списъкът на Съюза е под формата на приложение към настоящия регламент.
При упражняване на правомощията си Комисията гарантира, че списъкът на Съюза се изготвя на всеки две години въз основа на регионалните списъци, приети от органите за вземане на решения на групите съгласно посоченото в приложение III, точка 1, подточка 2, като се следва процедурата, посочена в параграф 3 от настоящия член.
Първият списък на Съюза се приема до 30 септември 2013 г.
5. При приемането на списъка на Съюза въз основа на регионалните списъци Комисията:
а)
гарантира, че са включени само тези проекти, които отговарят на критериите, посочени в член 4;
б)
гарантира междурегионалната последователност, като взема предвид становището на Агенцията, както е посочено в приложение III, точка 2, подточка 12;
в)
взема предвид становищата на държавите-членки, както е посочено в приложение III, точка 2, подточка 9; и
г)
се стреми към управляем общ брой проекти от общ интерес в списъка на Съюза.
6. Проектите от общ интерес, включени в списъка на Съюза съгласно параграф 4 от настоящия член, се превръщат в съставна част на съответните регионални инвестиционни планове съгласно член 12 от Регламент (ЕО) № 714/2009 и от Регламент (ЕО) № 715/2009, както и на съответните национални десетгодишни планове за развитие на енергийните мрежи съгласно член 22 от Директива 2009/72/ЕО и Директива 2009/73/ЕО, а също и на други съответни национални планове за инфраструктура, според целесъобразността. На тези проекти се дава най-високият възможен приоритет в рамките на тези планове.
Член 4
Критерии за проектите от общ интерес
1. Проектите от общ интерес отговарят на следните общи критерии:
а)
проектът трябва да е необходим за поне един от приоритетните коридори и тематични области на енергийната инфраструктура;
б)
потенциалните общи ползи от проекта, оценени съгласно съответните специфични критерии в параграф 2, трябва да надвишават разходите за него, включително в дългосрочен план; и
в)
проектът отговаря на някой от следните критерии:
i)
трябва да засяга поне две държави-членки чрез пряко пресичане на границата на две или повече държави-членки;
ii)
е разположен на територията на една държава-членка и има значително трансгранично въздействието съгласно посоченото в приложение IV, точка 1;
iii)
пресича границата на поне една държава-членка и държава от Европейското икономическо пространство.
2. Валидни са следните специфични критерии за проектите от общ интерес, в зависимост от конкретната категория на енергийната инфраструктура, в която попада съответният проект:
а)
за проектите за пренос и съхранение на електроенергия, попадащи в обхвата на категориите на енергийната инфраструктура от приложение II, точка 1, букви а)-г), проектът има значителен принос във връзка с поне един от следните специфични критерии:
i)
интеграция на пазара, постигана наред с другото чрез премахване на изолацията на поне една държава-членка и намаляване на затрудненията, свързани с енергийната инфраструктура; конкуренция и гъвкавост на системата;
ii)
устойчиво развитие, постигано наред с другото чрез интегрирането на възобновяеми енергийни източници към електроенергийната мрежа и преноса на електроенергия, генерирана от възобновяеми източници, до големи центрове на потребление и обекти за съхранение на енергия;
iii)
сигурност на доставките, постигана наред с другото чрез оперативна съвместимост, подходящи връзки и сигурност и надеждност в работата на системата;
б)
за газовите проекти, попадащи в обхвата на категориите на енергийната инфраструктура от приложение II, точка 2, проектът има значителен принос във връзка с поне един от следните специфични критерии:
i)
интеграция на пазара, постигана наред с другото чрез премахване на изолацията на поне една държава-членка и намаляване на затрудненията, свързани с енергийната инфраструктура; оперативна съвместимост и гъвкавост на системата;
ii)
сигурност на доставките, постигана наред с другото чрез подходящи връзки и диверсификация на източниците, доставящите партньори и маршрутите;
iii)
конкуренция, постигана наред с другото чрез диверсификация на източниците, доставящите партньори и маршрутите;
iv)
устойчиво развитие, наред с другото чрез намаляване на емисиите, подпомагане на непостоянното генериране на възобновяема енергия и засилване на изграждането на възобновяеми източници на газ;
в)
за проектите за интелигентни електроенергийни мрежи, попадащи в обхвата на категориите на енергийната инфраструктура от приложение II, точка 1, буква д), проектът има значителен принос във връзка с всички от следните специфични критерии:
i)
интегриране и ангажираност на ползвателите на мрежата по отношение на новите технически изисквания във връзка с доставките и потреблението им;
ii)
ефективност и оперативна съвместимост на преноса и разпределението на електричество при всекидневната експлоатация на мрежата;
iii)
сигурност на мрежата, управление на системата и качество на подаваната електроенергия;
iv)
оптимално планиране на бъдещи разходоефективни инвестиции в електроенергийни мрежи;
v)
функциониране на пазара и услуги за потребителите;
vi)
участие на потребителите в управлението на тяхното енергопотребление;
г)
за проектите за транспортиране на нефт, попадащи в обхвата на категориите на енергийната инфраструктура от приложение II, точка 3, проектът има значителен принос във връзка с всички от следните специфични критерии:
i)
сигурност на доставките, чрез намаляване на зависимостта от единствен източник или маршрут на доставка;
ii)
ефективно и устойчиво развито използване на ресурсите чрез смекчаване на екологичните рискове;
iii)
оперативна съвместимост;
д)
за проектите за транспортиране на въглероден двуокис, попадащи в обхвата на категориите на енергийната инфраструктура от приложение II, точка 4, проектът има значителен принос във връзка с всички от следните специфични критерии:
i)
предотвратяването на емисиите на въглероден двуокис, като в същото време се поддържа сигурността на енергийните доставки;
ii)
подобряване на издръжливостта и сигурността на системите за транспортиране на въглероден двуокис;
iii)
ефективното използване на ресурсите, чрез осигуряване на възможност да бъдат свързани няколко източника на въглероден двуокис и обекти за съхранение с обща инфраструктура и свеждане до минимум на екологичното натоварване и рискове.
3. По отношение на проектите, попадащи в категориите на енергийната инфраструктура от приложение II, точки 1-3, съответствието с критериите по настоящия член се оценява на база на показателите, посочени в приложение IV, точки 2-5.
4. За да се улесни оценяването на всички проекти, които биха могли да бъдат допустими като проекти от общ интерес и които могат да бъдат включени в регионален списък, всяка група оценява приноса на всеки от проектите за реализацията на един и същ приоритетен коридор или тематична област по прозрачен и обективен начин. Всяка група определя своя метод за оценяване въз основа на обобщения принос към критериите, посочени в параграф 2; тази оценка води до класиране на проектите за вътрешно ползване на групата. Нито регионалният списък, нито списъкът на Съюза съдържат някакво класиране, нито пък класирането се използва за следващи цели, освен както е описано в приложение III, точка 2, подточка 14.
При оценката на проекти всяка група освен това обръща надлежно внимание на:
а)
въпроса доколко всеки от предложените проекти е спешно необходим за постигане на целите на Съюза по енергийната политика съответно за интеграция на пазара, постигана наред с другото чрез премахване на изолацията на поне една държава-членка и конкуренция, устойчиво развитие и сигурност на енергийните доставки;
б)
броя на обхванатите от всеки проект страни при гарантиране на равни възможности за проекти, включващи периферни държави-членки;
в)
приноса на всеки проект към териториалното сближаване; и
г)
това, доколко проектът допълва другите предложени проекти.
За проектите „интелигентни мрежи“, попадащи в категорията на енергийната инфраструктура от приложение II, точка 1, буква д), класирането се провежда за тези проекти, които обхващат същите две държави-членки, и се обръща надлежно внимание и на броя на потребителите, обхванати от проекта, тяхното годишно енергопотребление и дела на енергията, генерирана на база на ресурси, електроенергията от които не подлежи на диспечерско управление и които се намират в района на тези потребители.
Член 5
Изпълнение и наблюдение
1. Организаторите на проекти изготвят план за изпълнение за проектите от общ интерес и график за:
а)
провеждането на технико-икономически и проектни проучвания;
б)
одобрение от националния регулаторен орган или от друг съответен орган;
в)
изграждане и пускане в експлоатация;
г)
график за получаване на разрешения съгласно член 10, параграф 4, буква б).
2. ОПС, операторите на разпределителни системи и други оператори си сътрудничат един с друг с цел улесняване на разработването на проектите от общ интерес в даден район.
3. Агенцията и съответните групи наблюдават постигнатия напредък при реализацията на проектите от общ интерес и ако е необходимо, правят препоръки с оглед улесняването на изпълнението на проекти от общ интерес. Групите могат да изискват да им бъде предоставена допълнителна информация съгласно параграфи 4, 5 и 6, да свикват срещи със съответните страни и да приканват Комисията да проверява подадената на място информация.
4. До 31 март от всяка година след годината на включване на проект от общ интерес в списъка но Съюза съгласно член 3 организаторите на проекти подават годишен доклад както следва: за всеки проект, попадащ в категориите от приложение II, точки 1 и 2 - до компетентния орган, посочен в член 8, и или до Агенцията, или за всеки проект, попадащ в категориите от приложение II, точки 3 и 4 - до съответната група. В този доклад се дава подробна информация относно:
а)
постигнатия напредък в разработването, изграждането и пускането в експлоатация на проекта, по-специално с данни относно процедурите по издаване на разрешения и за обществено обсъждане;
б)
в съответните случаи - данни за закъснения спрямо плана за изпълнение на проекта, причините за тези закъснения и данни за други срещнати трудности;
в)
когато е уместно, ревизиран план за преодоляване на закъсненията.
5. В рамките на три месеца след получаването на годишните доклади, посочени в параграф 4 от настоящия член, Агенцията подава в групите консолидиран доклад за проектите от общ интерес, попадащи в категориите от приложение II, точки 1 и 2, в който да е направена оценка на постигнатия напредък и - ако това е необходимо - да са отправени препоръки за начини за преодоляване на закъсненията и срещнатите трудности. Консолидираният доклад също така оценява, в съответствие с член 6, параграфи 8 и 9 от Регламент (ЕО) № 713/2009, последователното прилагане на плановете за развитие на енергийните мрежи в Съюза по отношение на приоритетните коридори и тематични области на енергийната инфраструктура.
6. Ежегодно компетентните органи по член 8 са длъжни да докладват на съответстващата група за напредъка и ако случаят е такъв, за закъсненията в изпълнението на проектите от общ интерес, намиращи се на тяхната съответна територия, по отношение на процесите на издаване на разрешения, както и за причините за такива закъснения.
7. Ако пускането в експлоатация на проект от общ интерес закъснее спрямо плана за изпълнение, освен ако закъснението не се дължи на първостепенни причини извън контрола на организатора на проекта:
а)
доколкото мерките, посочени в член 22, параграф 7, буква a), б) или в) от директиви 2009/72/ЕО и 2009/73/ЕО са приложими съгласно съответното национално право, националните регулаторни органи следят за осъществяването на инвестицията;
б)
ако мерките на националните регулаторни органи съгласно буква a) не са приложими, организаторът на проекта избира трета страна, която да финансира или изгради целия проект или част от него. Организаторът на проекти извършва това преди закъснението по отношение на датата за пускане в експлоатация в плана за изпълнение да надхвърли две години;
в)
ако не е избрана трета страна в съответствие с буква б), държавата-членка или когато държавата-членка е предвидила това, националният регулаторен орган може, в рамките на два месеца от изтичане на срока, посочен в буква б), да определи трета страна, която да финансира или изгради проекта, и организаторът на проекти я приема;
г)
ако закъснението по отношение на датата за пускане в експлоатация в плана за изпълнение превиши две години и два месеца, Комисията, при наличие на съгласие и пълно сътрудничество от страна на съответните държави-членки, може да отправи покана за предложения, открита за участие на всяка трета страна, която има възможност да стане организатор на проекти, за реализация на проекта в съответствие с договорен времеви график;
д)
когато се прилага буква в) или г), системният оператор, в чийто район се намира инвестиционният проект, осигурява на изпълняващите проекта оператори или инвеститори цялата необходима информация за реализация на инвестиционния проект, свързва новите съоръжения към преносната мрежа и по принцип полага всички усилия за улесняване на реализацията на инвестиционния проект и за постигането на сигурна, надеждна и ефикасна експлоатация и поддръжка на проекта от общ интерес.
8. Даден проект от общ интерес може да отпадне от списъка на Съюза в съответствие с процедурата, посочена в член 3, параграф 4, ако включването му в списъка се е основавало на невярна информация, която е била определяща при това включване, или проектът не съответства на правото на Съюза.
9. Проекти, които вече не са в списъка на Съюза, губят всички права и задължения, свързани със статута на проект от общ интерес, произтичащи от настоящия регламент.
Въпреки това проект, който вече не е в списъка на Съюза, но за който документацията по заявката е била приета за разглеждане от компетентния орган, запазва правата и задълженията, произтичащи от глава III, освен ако проектът вече не е в списъка по причините, изложени в параграф 8.
10. Посоченото в настоящия член не оказва въздействие върху каквато и да е финансова помощ от Съюза, отпусната за всеки проект от общ интерес преди решението за премахването му от списъка на Съюза.
Член 6
Европейски координатори
1. Когато даден проект от общ интерес е изправен пред значителни трудности за неговата реализация, Комисията, в съгласие със съответните държави-членки, може да назначи европейски координатор за период от максимум една година, който период може да бъде подновен два пъти.
2. Европейският координатор:
а)
способства за изпълнението на проектите, за които той е назначен за европейски координатор, както и за трансграничния диалог между организаторите на проекта и всички заинтересовани лица;
б)
подпомага всички страни, когато е необходимо, при консултациите със съответните заинтересовани лица и при получаването на необходимите разрешения за проектите;
в)
ако е целесъобразно, предоставя съвети на организаторите на проекта относно финансирането му;
г)
осигурява предоставянето на подходяща подкрепа и стратегическо ръководство от обхванатите в проекта държави-членки за подготовката и реализацията на проектите;
д)
подава ежегодно, и ако е целесъобразно, при завършване на мандата му, доклад до Комисията относно напредъка в изпълнението на проектите и относно всякакви евентуални трудности и препятствия, които е вероятно чувствително да отложат датата на влизане в експлоатация на проектите. Комисията предава този доклад на Европейския парламент и на съответните групи.
3. Европейският координатор се избира въз основа на неговия опит по отношение на конкретните задачи, които му се възлагат за съответните проекти.
4. В решението за назначаване на европейски координатор се уточнява неговото задание, с подробна информация за продължителността на мандата му, конкретните задачи и съответните срокове, както и методиката, която да бъде следвана. Координационната дейност е пропорционална на сложността и прогнозните разходи за проектите.
5. Държавите-членки, за които се отнася проектът (проектите), сътрудничат напълно на европейския координатор при изпълнение на неговите задачи, посочени в параграфи 2 и 4.
ГЛАВА III
ИЗДАВАНЕ НА РАЗРЕШЕНИЯ И УЧАСТИЕ НА ОБЩЕСТВЕНОСТТА
Член 7
„Приоритетен статут“ на проектите от общ интерес
1. Приемането на списък на проектите в Съюза е определящо, за целите на всички решения, издавани в хода на процеса на издаване на разрешения, за необходимостта от тези проекти от гледна точка на енергийната политика, без да се засягат точното местоположение, маршрутът или технологията на проекта.
2. С цел осигуряване на ефективна административна обработка на документацията по заявката във връзка с проектите от общ интерес, организаторите на проекти и всички съответни власти осигуряват най-бързото юридически възможно третиране на тази документация.
3. Когато такъв статут съществува по националното право, на проектите от общ интерес се дава статут на възможно най-висока национална значимост и те се третират като такива при процесите на издаване на разрешения - и ако националното право го предвижда, при пространственото планиране - включително по отношение на оценките за въздействието върху околната среда, по начина по който такова третиране е предвидено в действащата национална нормативна уредба по отношение на съответния вид енергийна инфраструктура.
4. До 16 август 2013 г. Комисията публикува незадължителни указания, които да подпомагат държавите-членки при определянето на адекватни законодателни и незаконодателни мерки за рационализиране на процедурите за оценка на въздействието върху околната среда и за осигуряване на съгласуваност в прилагането на изискваните от правото на Съюза за проекти от общ интерес процедури за оценка на въздействието върху околната среда.
5. Държавите-членки оценяват, при надлежно отчитане на указанията, посочени в параграф 4, кои мерки са възможни за рационализирането на процедурите за оценка на въздействието върху околната среда и за осигуряването на съгласуваност в прилагането им и информират Комисията за резултата.
6. В рамките на девет месеца от датата на издаване на указанията, посочени в параграф 4, държавите-членки предприемат незаконодателни мерки, които са установили съгласно параграф 5.
7. В рамките на 24 месеца от датата на издаване на указанията, посочени в параграф 4, държавите-членки приемат законодателните мерки, които са установили съгласно параграф 5. Тези мерки не засягат задълженията, произтичащи от правото на Съюза.
8. Във връзка с въздействията върху околната среда, споменати в член 6, параграф 4 от Директива 92/43/ЕИО и член 4, параграф 7 от Директива 2000/60/ЕО, проектите от общ интерес се считат за проекти от обществен интерес от гледна точка на енергийната политика, и би могло да се считат за проекти от „първостепенен обществен интерес“, ако са изпълнени всички условия, предвидени в тези директиви.
Ако съгласно Директива 92/43/ЕИО се изисква становище на Комисията, Комисията и компетентният орган по член 9 от настоящия регламент осигурят вземане на решение относно „първостепенния обществен интерес“ във връзка с даден проект в рамките на срока по член 10, параграф 1 от настоящия регламент.
Член 8
Организация на процеса на издаване на разрешения
1. До 16 ноември 2013 г. всяка държава-членка определя един национален компетентен орган, който да отговаря за улесняването и координирането на процеса на издаване на разрешения за проекти от общ интерес.
2. Отговорността на компетентния орган, посочен в параграф 1, и/или задачите, свързани с него, могат да бъдат делегирани на или изпълнявани от друг орган за проект от общ интерес или определена категория проекти от общ интерес, при условие че:
а)
компетентният орган уведоми Комисията за това делегиране и информацията бъде публикувана от компетентния орган или от организатора на проекта на страницата в интернет, посочена в член 9, параграф 7;
б)
само един орган е отговорен за определен проект от общ интерес, представлява единственото звено за контакт за организатора на проекта в процеса, водещ до цялостното решение за даден проект от общ интерес, и координира подаването на всички съответни документи и информация.
Компетентният орган може да запази отговорността да определя срокове, без да се засягат сроковете, определени в съответствие с член 10.
3. Без да се засягат съответните изисквания в правото на Съюза и международното право, компетентният орган предприема действия, за улесняване на издаването на цялостно решение. Цялостното решение се издава в рамките на срока, посочен в член 10, параграфи 1 и 2, и в съответствие с една от следните схеми:
а) интегрирана схема: цялостното решение се издава от компетентния орган и е единственото правно обвързващо решение, произтичащо от нормативно изискваната процедура за издаване на разрешения. В случаите, при които и други власти имат отношение към проекта, те могат в съответствие с националното право да дадат като принос за процедурата свое становище, което се взема под внимание от компетентния орган;
б) координирана схема: цялостното решение обхваща няколко отделни правно обвързващи решения, издавани от няколко съответни органа, които са координирани от компетентния орган. Компетентният орган може да определя работна група, в която са представени всички съответни органи с цел да се изготви график за издаване на разрешения в съответствие с член 10, параграф 4, буква б) и да се наблюдава и координира неговото изпълнение. Компетентният орган, като се консултира с другите съответни органи, където е приложимо в съответствие с националното право, и без да се засягат сроковете, определени в съответствие с член 10, установява за всеки отделен случай разумен срок, в който се издават индивидуалните решения. Компетентният орган може да приеме отделно решение от името на друг съответен национален орган, в случай че решението на този друг орган не бъде издадено в рамките на определения срок и ако закъснението не може да бъде адекватно оправдано; или, когато това е предвидено в националното право и доколкото това е съвместимо с правото на Съюза, компетентният орган може да счита, че друг съответен национален орган е дал своето одобрение или отказ за проекта, ако решението на органа не е представено в рамките на срока. Когато това е предвидено в националното право, компетентният орган може да не зачете отделно решение на друг съответен национален орган, ако счете че решението не е достатъчно обосновано от гледна точка на обуславящите го данни, представени от съответния национален орган; при това компетентният орган осигурява спазване на съответните изисквания по международното право и законодателството на Съюза и надлежно да обоснове своето решение;
в) съвместна схема: цялостното решение се координира от компетентния орган. Компетентният орган, като се консултира с другите съответни органи, където е приложимо в съответствие с националното право, и без да се засягат сроковете, определени в съответствие с член 10, установява за всеки отделен случай разумен срок, в който се издават индивидуалните решения. Той следи за спазването на сроковете от страна на съответните органи.
В случай че индивидуалното решение на съответния орган може да не бъде издадено в рамките на определения срок, въпросният орган незабавно уведомява компетентния орган и обосновава причините за закъснението. Впоследствие компетентният орган нулира срока, в който следва да бъде издадено това отделно решение, като същевременно продължава да зачита срокове, определени в съответствие с член 10.
Като се отчитат националните особености в планирането и процесите на издаване на разрешения, държавите-членки могат да избират между трите схеми, посочени в първа алинея, буква а), б) или в), за улесняване и координиране на своите процедури и да изберат да приложат най-ефективната схема. Когато държава-членка избере съвместната схема, тя уведомява Комисията за мотивите си за това. Комисията извършва оценка на ефективността на схемите в доклада, посочен в член 17.
4. Държавите-членки могат да прилагат различни схеми, както е посочено в параграф 3, за проекти от общ интерес на сушата и в морето.
5. Ако във връзка с даден проект от общ интерес е необходимо вземането на решения в две или повече държави-членки, съответните компетентни органи предприемат необходимите стъпки за ефективно и ефикасно сътрудничество и координация помежду им, включително по отношение на разпоредбите, споменати в член 10, параграф 4. Държавите-членки се стремят да създават общи процедури, особено по отношение на оценката на въздействието върху околната среда.
Член 9
Прозрачност и участие на обществеността
1. До 16 май 2014 г. държавите-членки или компетентният орган, където е приложимо - в сътрудничество с други съответни органи, публикува наръчник за процедурите по процеса на издаване на разрешения за проекти от общ интерес. Наръчникът се актуализира при необходимост и да е на разположение на обществеността. В наръчника като минимум се включва информацията, посочена в приложение VI, точка 1. Ръководството не е правно обвързващо, но може да се отнася до или да цитира съответни законови разпоредби.
2. Без да се засягат изискванията съгласно Конвенцията от Орхус и Конвенцията от Еспо, и съгласно съответното правото на Съюза, всички страни, участващи в процеса на издаване на разрешения спазват принципите за участие на обществеността, уредени в приложение VI, точка 3.
3. Организаторът на проекти, в рамките на ориентировъчен период от три месеца от началото на процеса на издаване на разрешения съгласно член 10, параграф 1, буква а), изготвя и представя на компетентния орган концепция за участието на обществеността, следвайки процеса, очертан в ръководството, посочено в параграф 1 и указанията, посочени в приложение VI. Компетентният орган в срок от три месеца иска изменения, или одобрява концепцията за участие на обществеността; по този начин компетентният орган взема под внимание всяка форма на участие на обществеността и консултации с нея, проведена преди началото на процеса по издаване на разрешения, до степента, в която това участие на обществеността и консултациите са изпълнили изискванията на настоящия член.
В случай че организаторът на проекти възнамерява да направи съществени промени на одобрена концепция, той информира за тях компетентния орган. В този случай компетентният орган може да поиска изменения.
4. Преди подаването на окончателната и пълна документация за заявка по член 10, параграф 1, буква а) до компетентния орган, се провежда поне едно обществено обсъждане от организатора на проекта или, в случаите, при които изискването в националното право е такова - от компетентния орган. Това не засяга обществено обсъждане, което се провежда след подаване на искането за разрешение за осъществяване в съответствие с член 6, параграф 2 от Директива 2011/92/ЕС. При общественото обсъждане заинтересованите лица по приложение VI, точка 3, буква а) биват информирани за проекта още на ранен стадий от неговото разработване и спомагат да се определи най-подходящото разположение или маршрут, като съответните въпроси се разглеждат в документацията по заявката. Минимално допустимите изисквания за провеждането на обществените обсъждания са посочени в приложение VI, точка 5.
Организаторът на проекта изготвя доклад с обобщени резултати от дейностите във връзка с участието на обществеността преди подаването на документацията за заявката, включително от тези дейности, които са проведени преди началото на процеса по издаване на разрешения. Организаторът на проекта подава доклада заедно с документацията за заявката на компетентния орган. Тези резултати се отчитат надлежно в цялостното решение.
5. За проекти, пресичащи границата на две или повече държави-членки, обществените обсъждания по параграф 4 във всяка от съответните държави членки се провеждат в срок не по-късно от два месеца след началната дата на първото обществено обсъждане.
6. За проекти, които е вероятно да имат значителни отрицателни трансгранични въздействия в една или повече съседни държави-членки, в които са в сила разпоредбите от член 7 от Директива 2011/92/ЕС и от Конвенцията от Еспоо, съответната информация се предоставя на компетентните органи на съседните държави-членки. Компетентният орган на съседните държави-членки посочва, където е приложимо в процеса по уведомление, дали той или някой друг съответен орган желае да участва в съответните процедури на общественото обсъждане.
7. Организаторът на проекта или в случаите, при които изискването в националното право е такова - компетентният орган създава и редовно актуализира страницата в интернет, предназначена за публикуване на съответна информация за проекта от общ интерес, който трябва да има връзка към интернет страницата на Комисията и който съответства на изискванията, посочени в приложение VI, точка 6. За информацията, която е чувствителна от търговска гледна точка, се спазва поверителност.
Организаторите на проекта също така публикуват съответна информация и в други подходящи информационни средства, до които обществеността има достъп.
Член 10
Времетраене и изпълнение на процеса на издаване на разрешение
1. Процесът на издаване на разрешение включва две процедури:
а)
Процедура преди подаването на заявка, включваща периода от началото на процеса на издаване на разрешение до приемането от компетентния орган на подадената документация по заявката, която се извършва в рамките на ориентировъчен период от две години.
Тази процедура включва подготовката на всички доклади за околната среда да бъде изготвена от организаторите на проекта.
С цел да се отбележи началото на процеса на издаване на разрешение, организаторите на проекта писмено да уведомяват за проекта компетентния орган на съответните държави-членки и прилагат достатъчно подробно общо описание на проекта. Не по-късно от три месеца след получаването на уведомлението, компетентният орган, включително от името на други съответни органи, го признава или - ако счете, че проектът не е достатъчно обмислен за започването на процес на издаване на разрешение - отхвърля уведомлението с отказ, в писмена форма. В случай на отхвърляне компетентният орган обосновава своето решение, включително от името на други съответни органи. Датата на подписване на признаването на уведомлението от компетентния орган ще се счита за начална дата на процеса на издаване на разрешение. В случаите, при които проектът засяга две или повече държави-членки, за начална дата на процеса на издаване на разрешение ще се счита датата, на която последното уведомление е прието от компетентен орган.
б)
Нормативно изискваната процедура за издаване на разрешение, обхващаща периода от датата на приемането на подадената документация по заявката до приемането на цялостното решение, продължава не повече от една година и шест месеца. Държавите-членки могат да определят по-ранна дата като краен срок, ако счетат това за уместно.
2. Общата продължителност на двете процедури, посочени в параграф 1, не надхвърля период от три години и шест месеца. Въпреки това, когато компетентният орган счете, че едната или двете процедури на процеса по издаване на разрешения няма да бъде завършена преди срока, както е посочено в параграф 1, той може да реши, преди изтичането на сроковете и за всеки отделен случай, да удължи единия или и двата срока най-много с девет месеца общо за двете процедури.
В този случай компетентният орган уведомява съответната група и ѝ представя мерките, които са предприети или предстои да бъдат предприети за приключване на процеса по издаване на разрешения във възможно най-кратък срок. Групата може да поиска от компетентния орган периодично да докладва за постигнатия напредък в това отношение.
3. В държави-членки, в които определянето на маршрут или разположение, предприето единствено за конкретната цел на планирания проект, включително планирането на конкретни коридори за мрежова инфраструктура, не може да бъде включено в процеса, водещ до цялостно решение, съответното решение се взема в рамките на отделен период от шест месеца, считано от датата на подаване на окончателните и пълни документи на заявлението от страна на организатора.
В този случай периодът на удължението, посочен в параграф 2, се намалява на шест месеца, включително за процедурата, посочена в настоящия параграф.
4. Процедурата преди подаването за заявка обхваща следните стъпки:
а)
при потвърждение за получаване на уведомлението по параграф 1, буква а) компетентният орган определя, в тясно сътрудничество с другите заинтересовани органи, и по целесъобразност въз основа на предложение от организатора на проекта, обхвата на материалите и степента на подробност на информацията, които се подават от организатора на проекта, като част от документацията по заявката, за да може да поиска цялостно решение. Като база за определяне на необходимите материали и информация служи контролният списък, споменат в приложение VI, точка 1, буква д);
б)
компетентният орган изготвя, в тясно сътрудничество с организатора на проекта и останалите съответни органи и вземайки под внимание резултатите от дейностите, извършени съгласно буква а), подробен график за процеса по издаване на разрешения в съответствие с указанията, посочени в приложение VI, точка 2;
По отношение на проектите, които пресичат границата между две и повече държави-членки, компетентните органи на обхванатите държави-членки подготвят съвместен график, с който да се стремят да съгласуват своите времеви планове;
в)
при получаване на проекта на документация по заявката компетентният орган, ако е необходимо, включително от името на други заинтересовани органи, отправя към организатора на проекта допълнителни искания за представяне на липсваща информация, които могат да се отнасят само до въпроси, установени по буква а). В рамките на три месеца от представянето на липсващата информация компетентният орган приема писмено заявката за разглеждане. Искания за допълнителна информация могат да бъдат отправяни, само ако са обосновани от възникването на нови обстоятелства.
5. Организаторът на проекта осигурява пълнота и адекватно качество на документацията по заявката и да поиска становището на компетентния орган възможно най-рано по време на процедурата преди подаването на заявка. Организаторът на проекта изцяло сътрудничи на компетентния орган във връзка със спазването на сроковете и на подробния график, определен в параграф 4, буква б).
6. Сроковете, предвидени в настоящия член, не засягат задълженията, произтичащи от международното право и правото на Съюза, както и процедурите по административно обжалване и средствата за правна защита пред съд или трибунал.
ГЛАВА IV
РЕГУЛИРАНЕ
Член 11
Анализ на разходите и ползите за цялата енергийна система
1. До 16 ноември 2013 г. Европейската мрежа на операторите на преносни системи (ЕМОПС) за електроенергия и ЕМОПС за газ публикуват и подават до държавите-членки, Комисията и Агенцията своите съответни методики за хармонизиран и обхващащ цялата енергийна система анализ (включително с моделиране на мрежите и пазара) на разходите и ползите в рамките на Съюза за проектите от общ интерес, попадащи в категориите, посочени в приложение II, точка 1, букви а)-г) и точка 2. Посочените методики се прилагат за изготвянето на всеки следващ десетгодишен план за развитие на мрежата от страна на ЕМОПС за електроенергия или ЕМОПС за газ, съгласно член 8 от Регламент (ЕО) № 714/2009 и член 8 от Регламент (ЕО) № 715/2009. Методиките се изготвят в съответствие с принципите, установени в приложение V и съответстват на правилата и показателите, посочени в приложение IV.
Преди подаването на съответните им методики, ЕМОПС за електроенергия и ЕМОПС за газ провеждат обстоен процес на консултации поне с организации, които представляват всички заинтересовани страни, и ако се счете за целесъобразно - със самите заинтересовани страни, каквито са националните регулаторни органи и други национални органи.
2. В рамките на три месеца от деня на получаване на методиките Агенцията представя на държавите-членки и на Комисията становище относно методиките и го публикува.
3. От своя страна Комисията дава, а държавите-членки могат да дадат становище относно методиките в рамките на три месеца от получаването на становището на Агенцията. Становищата се подават до ЕМОПС за електроенергия или до ЕМОПС за газ.
4. В рамките на три месеца от датата на получаване на последното становище, получено съгласно параграф 3, ЕМОПС за електроенергия и ЕМОПС за газ съответно адаптират своите методики, като вземат надлежно предвид становищата на държавите-членки, становището на Комисията и становището на Агенцията и ги представят на Комисията за одобрение.
5. В рамките на две седмици след одобрението от Комисията, ЕМОПС за електроенергия и ЕМОПС за газ публикуват съответните методики на своите страници в интернет. При поискване те предават на Комисията и Агенцията съответните набори от входни данни, дефинирани в приложение V, точка 1, и други съответни данни за мрежите, потокоразпределението и пазарни данни, с достатъчна степен на точност, при спазване на изискванията на съответното национално право и споразумения за поверителност. Данните следва да са валидни към датата, на която са поискани. Комисията и Агенцията са длъжни да осигуряват поверителност при използването на получените данни както в рамките на своите дейности, така също и при дейностите на всяка страна, изпълняваща за тях аналитична работа с използване на тези данни.
6. Методиките периодично се актуализират и подобряват в съответствие с параграфи 1-5. Агенцията, по собствена инициатива или при надлежно мотивирано искане от националните регулаторни органи или заинтересовани лица и след провеждането на официална консултация с организациите, представляващи всички заинтересовани лица, както и с Комисията, може да изисква, с надлежна обосновка и времеви графици, провеждането на такива актуализации и подобрения. Агенцията публикува исканията от националните регулаторни органи или заинтересованите лица и всички релевантни документи, които не са чувствителни от търговска гледна точка, водещи до искане от страна на Агенцията за актуализация или подобрение.
7. До 16 май 2015 г. националните регулаторни органи, които си сътрудничат в рамките на Агенцията, определят и правят публично достъпен набор от индикатори и съответните референтни стойности за сравнение на единичните инвестиционни разходи за съпоставими проекти от категориите инфраструктура, включени в приложение II, точки 1 и 2. Тези референтни стойности могат да бъдат използвани от ЕМОПС за електроенергия и ЕМОПС за газ за анализ на разходите и ползите, извършвани за поредните десетгодишни планове за развитие на мрежите.
8. До 31 декември 2016 г. ЕМОПС за електроенергия и ЕМОПС за газ съвместно подават в Комисията и Агенцията съгласуван и интерактивен пазарен и мрежови модел както за инфраструктурата на електроенергетиката и газовия сектор, така и за инсталациите за съхраняване на газ и за втечнен природен газ, включващ приоритетните коридори и тематични области и изготвен в съответствие с принципите, установени в приложение V. След като този модел бъде одобрен от Комисията съгласно процедурата по параграфи 2-4, той се включва в методиките.
Член 12
Осигуряване на възможност за инвестиции с трансгранични въздействия
1. Ефективно направените инвестиционни разходи, с изключение на разходите за поддръжка, свързани с проект от общ интерес, попадащ в категориите от приложение II, точка 1, букви а), б) и г) и точка 2, се поемат от съответните ОПС или от организаторите на проекта на енергопреносната инфраструктура на държавите-членки, на които проектът осигурява нетно положително въздействие, и доколкото не се покриват от такси за претоварване или други такси, се заплащат от ползвателите на мрежата посредством тарифите за достъп до мрежата в същите държави-членки.
2. За проект от общ интерес, попадащ в категориите, определени в приложение II, точка 1, букви а), б) и г) и точка 2, параграф 1 се прилага само ако най-малко един организатор на проект поиска от съответните национални органи да приложат този член за всички части на разходите по проекта. За проект от общ интерес, попадащ в категориите, определени в приложение II, точка 2, параграф 1 се прилага само ако вече е извършена оценка на търсенето на пазара и тя показва, че не се очаква ефективно направените инвестиционни разходи да бъдат покрити от тарифите.
В случаите, когато един проект има няколко организатори на проекти, съответните национални регулаторни органи изискват всички организатори на проекти незабавно да подадат заедно инвестиционното искане в съответствие с параграф 3.
3. В случай на проект от общ интерес, за който се прилага параграф 1, организаторите редовно информират всички заинтересовани национални регулаторни органи най-малко веднъж годишно и до пускането в експлоатация на проекта относно напредъка на проекта и определянето на съответните разходи и въздействия.
Веднага след като такъв проект достигне достатъчна степен на зрялост, организаторите на проекта, след консултации с ОПС от държавите-членки, на които проектът осигурява значително положително нетно въздействие, подават инвестиционно искане. Това инвестиционно искане включва искане за трансгранично разпределение на разходите и се изпраща на всички заинтересовани национални регулаторни органи, съпроводено от следната документация:
а)
анализ на разходите и ползите за конкретния проект, съставен въз основа на методиката, изготвена съгласно член 11, и отчитащ ползите извън границите на съответната държава-членка;
б)
бизнес план за оценка на финансовата жизнеспособност на проекта, включващ избрания вариант за финансиране, и в случай на проект от общ интерес, попадащ в категориите от приложение II, точка 2, резултатите от изпробване на реакцията на пазара; и
в)
ако организаторите на проекта се споразумеят, обосновано предложение за трансгранично разпределение на разходите.
Ако даден проект се организира от няколко на брой организатори на проекти, те подават своето инвестиционно искане съвместно.
За проектите, включени в първия списък на проекти в Съюза, организаторите на проекти подават своите инвестиционни искания до 31 октомври 2013 г.
При получаване на инвестиционно искане националните регулаторни органи незабавно изпращат до Агенцията негово копие за сведение.
Националните регулаторни органи и Агенцията спазват поверителност по отношение на информацията, която е чувствителна от търговска гледна точка.
4. В рамките на шест месеца от датата, на която последното инвестиционно искане е получено от съответния национален регулаторен орган, националните регулаторни органи, след като проведат консултация със съответните организатори на проекти, вземат координирани решения относно разпределянето на инвестиционните разходи за проекта, които ще бъдат поети от всеки системен оператор, както и за включването на тези разходи в тарифите. Националните регулаторни органи могат да решат да разпределят само част от разходите или могат да решат да разпределят разходи за пакет от няколко проекта от общ интерес.
При разпределянето на разходите националните регулаторни органи вземат предвид действителните или прогнозните:
-
такси за претоварване или други такси;
-
приходи, произхождащи от компенсаторния механизъм между операторите на преносни системи, създаден съгласно член 13 от Регламент (ЕО) № 714/2009.
В решението за трансгранично разпределение на разходите се вземат предвид икономическите, социалните и екологичните цени и ползи от проектите в обхванатите държави-членки и възможната нужда от финансова помощ.
При вземането на решение за трансгранично разпределение на разходите съответните национални регулаторни органи, след консултации със заинтересованите ОПС, се стремят към взаимно споразумение въз основа, но не изключително, на информацията, посочена в параграф 3, букви а) и б).
Ако проект от общ интерес смекчава странични отрицателни въздействия, като например кръгови потоци, и такъв проект от общ интерес се изпълнява в държавата-членка на произход на негативното отрицателно въздействие, това смекчаване не се счита за трансгранична полза и поради това не служи за основа на разпределяне на разходите за ОПС от държавите-членки, засегнати от тези странични отрицателни въздействия.
5. При определянето или одобряването на тарифи съгласно член 37, параграф 1, буква а) от Директива 2009/72/ЕО и член 41, параграф 1, буква а) от Директива 2009/73/ЕО, националните регулаторни органи, въз основа на трансграничното разпределение на разходите, посочено в параграф 4 от настоящия член, вземат под внимание действителните разходи, поемани от ОПС или от друг организатор на проект, произтичащи от инвестициите, доколкото тези разходи съответстват на разходите, които би имал един ефективно работещ оператор с подобна структура.
Регулаторните органи незабавно уведомят Агенцията за разпределението на разходите, като приложат към уведомлението цялата информация във връзка с решението. По-специално в информацията се описват подробно основанията, послужили за база за разпределяне на разходите между държавите-членки, като например следните:
а)
оценка на установените въздействия, включително по отношение на мрежовите тарифи, за всяка от обхванатите държави-членки;
б)
оценка на бизнес плана по параграф 3, буква б);
в)
странични ползи за региона или целия Съюз, които проектът ще породи;
г)
резултата от консултацията със съответните организатори на проекти.
Решението за разпределение на разходите се публикува.
6. Ако съответните национални регулаторни органи не успеят да постигнат съгласие относно инвестиционното искане в рамките на шест месеца от датата на получаване на искането от последния съответен национален регулаторен орган, те незабавно информират Агенцията.
В такъв случай или ако бъде подадено съвместно искане от съответните национални регулаторни органи, решението по инвестиционното искане, включително относно трансграничното разпределение на разходите по параграф 3, както и относно начина на отразяване на инвестиционните разходи в тарифите, се взема от Агенцията в рамките на три месеца от датата, на която въпросът е повдигнат пред Агенцията.
Преди да вземе такова решение, Агенцията се консултира със съответните регулаторни органи и с организаторите на проектите. Посоченият във втората алинея тримесечен срок може да бъде удължен с допълнителен период от два месеца, в случай че Агенцията потърси допълнителна информация. Този допълнителен срок започва да тече от деня след получаването на пълната информация.
Решението за разпределение на разходите се публикува. Прилагат се членове 19 и 20 от Регламент (ЕО) № 713/2009.
7. Агенцията незабавно изпраща на Комисията копия на всички решения за разпределение на разходите, съпроводени от цялата съответна информация по отношение на всяко решение относно разпределението на разходите. Тази информация може да бъде представена в обобщен вид. Комисията спазва поверителност относно информацията, чувствителна от търговска гледна точка.
8. Това решение за разпределение на разходите не препятства прилагането от страна на ОПС и одобряването от страна на националните регулаторни органи на такси за достъп до мрежите съгласно член 32 от Директива 2009/72/ЕО и Директива 2009/73/ЕО, член 14 от Регламент (ЕО) № 714/2009 и член 13 от Регламент (ЕО) № 715/2009.
9. Настоящият член не се прилага за проекти от общ интерес, които са получили:
а)
освобождаване от разпоредбите на членове 32, 33, 34, член 41, параграфи 6, 8 и 10 от Директива 2009/73/ЕО съгласно член 36 от Директива 2009/73/ЕО;
б)
освобождаване от разпоредбите на член 16, параграф 6 от Регламент (ЕО) № 714/2009 или освобождаване от разпоредбите на член 32 и член 37, параграфи 6 и 10 от Директива 2009/72/ЕО съгласно член 17 от Регламент (ЕО) № 714/2009;
в)
освобождаване по силата на член 22 от Директива 2003/55/ЕО (20); или
г)
освобождаване по силата на член 7 от Регламент (ЕО) № 1228/2003 (21).
Член 13
Стимули
1. В случаите, при които даден организатор на проект поема по-големи рискове при разработването, изграждането, експлоатацията или ремонтната дейност в рамките на проект от общ интерес, попадащ в категориите от приложение II, точка 1, букви а), б) и г) и точка 2, в сравнение с нормално поеманите рискове при подобни инфраструктурни проекти, държавите-членки и националните регулаторни органи осигуряват предоставянето на подходящи стимули за такъв проект в съответствие с член 37, параграф 8 от Директива 2009/72/ЕО, член 41, параграф 8 от Директива 2009/73/ЕО, член 14 от Регламент (ЕО) № 714/2009 и член 13 от Регламент (ЕО) № 715/2009.
Първа алинея не се прилага, в случай че проектът от общ интерес е получил:
а)
освобождаване от разпоредбите на членове 32, 33, 34 и член 41, параграфи 6, 8 и 10 от Директива 2009/73/ЕО съгласно член 36 от Директива 2009/73/ЕО; или
б)
освобождаване от разпоредбите на член 16, параграф 6 от Регламент (ЕО) № 714/2009 или освобождаване от разпоредбите на член 32 и член 37, параграфи 6 и 10 от Директива 2009/72/ЕО съгласно член 17 от Регламент (ЕО) № 714/2009; или
в)
освобождаване по силата на член 22 от Директива 2003/55/ЕО; или
г)
освобождаване по силата на член 7 от Регламент (ЕО) № 1228/2003.
2. В решението на националните регулаторни органи за предоставяне на стимулите, посочени в параграф 1 се вземат предвид резултатите от анализа на разходите и ползите на база на методиката, изготвена съгласно член 11, и по-специално на породените от проекта странични ползи за региона или за Съюза като цяло. Националните регулаторни органи анализират също и специфичните рискове, поемани от организаторите на проекта, взетите мерки за намаляване на риска и основанията за този рисков профил от гледна точка на нетното положително въздействие на проекта, сравнено с въздействието на по-нискорискова алтернатива. Отговарящите на условията за подобно стимулиране рискове включват по-специално рисковете при използване на нови преносни технологии, както на сушата, така и в морето, рисковете във връзка с недостатъчна възвръщаемост на разходите и рисковете при проектното разработване.
3. Предоставяните с решението стимули са съобразени със специфичната природа на поетия риск и могат да включват наред с другото:
а)
правила за инвестиции с предвидено увеличено натоварване в бъдещи периоди; или
б)
правила за признаване на ефективно направените разходи преди пускането на проекта в експлоатация; или
в)
правила за осигуряване на допълнителна възвръщаемост на капиталовложенията по проекта; или
г)
всякаква друга мярка, която бъде счетена за необходима и уместна.
4. В срок до 31 юли 2013 г. всеки национален регулаторен орган изпраща на Агенцията своята методика и критериите, използвани за оценка на инвестициите в инфраструктурни проекти за пренос на електроенергия и газ, както и на поеманите във връзка с тях увеличени рискове, когато са налични.
5. До 31 декември 2013 г., като се взема предвид информацията, получена съгласно параграф 4 от настоящия член, Агенцията спомага за споделянето на добри практики и прави препоръки съгласно член 7, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 713/2009 по отношение на:
а)
стимулите по параграф 1 въз основа на ориентировъчни показатели за най-добра практика от страна на националните регулаторни органи;
б)
обща методика за оценка на поети увеличени рискове при инвестиции в инфраструктурни проекти за пренос на електроенергия и газ.
6. В срок до 31 март 2014 г. всеки национален регулаторен орган публикува своята методика и критериите, използвани за оценка на инвестициите в инфраструктурни проекти за пренос на електроенергия и газ, както и на поеманите във връзка с тях увеличени рискове.
7. В случай че мерките, посочени в параграфи 5 и 6, не са достатъчни за гарантиране на навременно изпълнение на проектите от общ интерес, Комисията може да публикува указания относно стимулите по настоящия член.
ГЛАВА V
ФИНАНСИРАНЕ
Член 14
Проекти, отговарящи на изискванията за финансова помощ от Съюза
1. Проектите от общ интерес, попадащи в категориите от приложение II, точки 1, 2 и 4, отговарят на изискванията за финансово подпомагане от Съюза под формата на безвъзмездна помощ за проучвания и на финансови инструменти.
2. Проектите от общ интерес, попадащи в категориите от приложение II, точка 1, букви а)-г) и точка 2, с изключение на проектите за помпено-акумулиращи водноелектрически централи, отговарят на изискванията за финансово подпомагане от Съюза под формата на безвъзмездна помощ за строително-монтажни работи, при условие че съответстват на следните критерии:
а)
анализът на разходите и ползите на конкретния проект съгласно член 12, параграф 3, буква а) показва наличието на съществени странични ползи във връзка със сигурността на енергийните доставки, солидарността или новаторството;
б)
за проекта има издадено решение за трансгранично разпределение на разходите съгласно член 12; или за проектите от общ интерес, които попадат в категорията, установена в приложение II, точка 1, буква в) и които поради това не получават решение за трансгранично разпределение на разходите, проектът има за цел трансгранично предоставяне на услуги, въвеждане на технологична иновация и гарантиране на сигурността на експлоатацията на трансграничната мрежа;
в)
проектът не е стопански жизнеспособен - съгласно неговия бизнес план и други оценки, изготвени по-специално от потенциални инвеститори или кредитори или от национален регулаторен орган. При оценката на стопанската жизнеспособност на проекта се взема предвид и решението за стимулите и неговата обосновка по член 13, параграф 2.
3. Проектите от общ интерес, осъществявани съгласно процедурата, посочена в член 5, параграф 7, буква г), също така могат да получават финансово подпомагане от Съюза под формата на безвъзмездни помощи за строително-монтажни работи, ако изпълняват критериите, определени в параграф 2 от настоящия член.
4. Проектите от общ интерес, попадащи в категориите от приложение II, точка 1, буква д) и точка 4 отговарят също и на условията за финансово подпомагане от Съюза под формата на безвъзмездна помощ за строително-монтажни работи, ако съответните организатори на проекта могат ясно да покажат наличието на значителни странични ползи от тези проекти и липсата на стопанска жизнеспособност съгласно бизнес плана или друга извършена оценка, по-специално от възможни инвеститори или кредитори, или ако е приложимо, от национален регулаторен орган.
Член 15
Насоки за критериите за предоставяне на финансово подпомагане от Съюза
Специфичните критерии, определени в член 4, параграф 2, и параметрите, определени в член 4, параграф 4, изпълняват също така ролята на цели за установяването на критерии за предоставянето на финансово подпомагане от Съюза в съответния регламент за създаване на Механизъм за свързване на Европа.
Член 16
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при условията, предвидени в настоящия член.
2. Правомощието да приема делегирани актове, посочено в член 3, се предоставя на Комисията за период от четири години, считано от 15 май 2013 г. Комисията изготвя доклад относно делегирането на правомощия не по-късно от девет месеца преди края на този период. Делегирането на правомощия се продължава с мълчаливо съгласие за периоди с еднаква продължителност, освен ако Европейският парламент или Съветът възразят срещу подобно продължаване не по-късно от три месеца преди изтичането на всеки период.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 3, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява делегирането на правомощията, посочено в същото решение. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на вече действащите делегирани актове.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията уведомява за това едновременно Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 3, влиза в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът са представили възражения в срок от два месеца след уведомяването на Европейския парламент и Съвета за акта или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
ГЛАВА VI
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 17
Доклади и оценка
Комисията публикува не по-късно от 2017 г. доклад за изпълнението на проектите от общ интерес и го представя на Европейския парламент и Съвета. Този доклад съдържа оценка на:
а)
постигнатия напредък при планирането, разработването, изграждането и пускането в експлоатация на проекти от общ интерес, избрани съгласно член 3, и в съответните случаи - закъсненията в изпълнението на проектите и други срещнати затруднения;
б)
финансовите средства, ангажирани и вложени от Съюза по проекти от общ интерес, в съпоставка с общата стойност на финансираните проекти от общ интерес;
в)
изменението на степента на свързаност между държавите-членки в областта на електроенергетиката и газовия сектор, съответстващите изменения в енергийните цени, както и броя на случаите на аварии в мрежовите системи, техните причини и съответната цена за икономиката;
г)
по отношение на издаването на разрешения и участието на обществеността:
i)
средната и максималната обща продължителност на процесите на издаване на разрешения за проекти от общ интерес, включително продължителността на всяка стъпка от процедурата преди подаване на заявка, в съпоставка с предвидения времеви график за основите възлови моменти, посочени в член 10, параграф 4;
ii)
степента на противопоставяне срещу проектите от общ интерес (по-специално броя на писмени възражения при процесите на обществено обсъждане и броя на съдебните производства);
iii)
преглед на най-добрите и иновативни практики по отношение на участието на заинтересованите страни и смекчаването на въздействието върху околната среда по време на процеса на издаване на разрешения и осъществяване на проектите;
iv)
ефективността на схемите, предвидени в член 8, параграф 3, по отношение на съответствието със сроковете, определени съгласно член 10;
д)
регулирането и по-специално:
i)
броя на проектите от общ интерес, за които има издадени разрешения за трансгранично разпределение на разходите по член 12;
ii)
броя и вида на проектите от общ интерес, на които са предоставени специфични стимули по член 13;
е)
ефективността на настоящия регламент за приноса към целите за интеграцията на пазара до 2014 и 2015 г., за свързаните с климата и енергетиката цели до 2020 г. и в по-дългосрочна перспектива - за прехода към нисковъглеродна икономика до 2050 г.
Член 18
Информация и публичност
В срок от шест месеца след датата на приемане на първия списък на Съюза Комисията създава информационна платформа за прозрачност на инфраструктурата, която да е лесно достъпна за широката общественост, включително чрез интернет. В тази платформа се съдържа следната информация:
а)
обща актуализирана информация, включително географски данни, за всеки проект от общ интерес;
б)
плана за изпълнение на всеки проект от общ интерес, както е определено в член 5, параграф 1;
в)
основните резултати от анализа на разходите и ползите, направен въз основа на изготвената съгласно член 11 методика за съответните проекти от общ интерес, но без да е включена чувствителна от търговска гледна точка информация;
г)
списъка на Съюза;
д)
финансовите средства, предвидени и вложени от Съюза за всеки проект от общ интерес.
Член 19
Преходни разпоредби
Настоящият регламент не се отнася за отпускането, продължаването или изменението на финансовата помощ, предоставяна от Комисията въз основа на покани за предложения за проекти, отправени съгласно Регламент (ЕО) № 680/2007 на Европейския парламент и на Съвета от 20 юни 2007 г. за установяване на общи правила за отпускане на финансова помощ от Общността в областта на трансевропейските транспортни и енергийни мрежи (22), отнасящи се за проекти, включени в приложения I и III към Решение № 1364/2006/ЕО или с оглед на целите, основаващи се на съответните категории разходи за трансевропейски електропреносни мрежи (TEN-E), както това е определено в Регламент (ЕО) № 1083/2006 на Съвета от 11 юли 2006 г. за определяне на общи разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд и Кохезионния фонд (23).
Разпоредбите на глава III не се прилагат за проекти от общ интерес, които са в процес на предоставяне на разрешение и за които организаторът на проекта е внесъл документацията за заявка преди 16 ноември 2013 г.
Член 20
Изменения на Регламент (ЕО) № 713/2009
В Регламент (ЕО) № 713/2009 член 22, параграф 1 се заменя със следното:
„1. На Агенцията се заплащат такси за искане на решение за освобождаване в съответствие с член 9, параграф 1 и за решения относно трансгранично разпределяне на разходите, предоставяни от Агенцията съгласно член 12 от Регламент (ЕС) № 347/2013 на Европейския парламент и на Съвета от 17 април 2013 г. относно указания за трансевропейската енергийна инфраструктура (24).
Член 21
Изменения на Регламент (ЕО) № 714/2009
Регламент (ЕО) № 714/2009 се изменя, както следва:
1)
Член 8 се изменя, както следва:
а)
в параграф 3 буква а) се заменя със следното:
„а)
инструменти за съвместна експлоатация на мрежата с оглед осигуряване на координация при експлоатация на мрежата в нормални и извънредни условия, включително обща скала за класификация на авариите и планове за научноизследователска дейност. Тези инструменти наред с другото посочват конкретно:
i)
информацията, включително подходяща информация един ден предварително, в рамките на деня и в реално време, която да е полезна за подобряване на оперативното координиране, както и оптимална честота за събиране и споделяне на тази информация;
ii)
технологичната платформа за обмен на информация в реално време и където е подходящо, технологичните платформи за събирането, обработката и предаването на другата информация, посочена в подточка i), както и за прилагане на процедурите, с които би могло да се засили оперативното координиране между операторите на преносни системи с оглед тази координация да обхване целия Съюз;
iii)
начина, по който операторите на преносни системи предоставят оперативната информация на останалите оператори на преносни системи или на всяка структура, която е надлежно упълномощена да ги подпомага за постигане на оперативно координиране, и на Агенцията; и
iv)
тези операторите на преносни системи определят звено за контакт, което да отговаря на запитванията относно такава информация от други оператори на преносни системи или от всяка структура, която е надлежно упълномощена съгласно посоченото в подточка iii), или от Агенцията.
ЕМОПС за електроенергия изпраща приетите спецификации относно горепосочените подточки i)-iv) на Агенцията и на Комисията до 16 май 2015 г.
В срок от 12 месеца от приемането на спецификациите Агенцията издава становище, в което оценява дали те допринасят достатъчно за насърчаването на трансграничната търговия и за гарантирането на оптималното управление, координираната експлоатация, ефективното използване и стабилното техническо развитие на европейската мрежа за пренос на електроенергия.“;
б)
параграф 10, буква а) се заменя със следното:
„а)
се основава на националните инвестиционни планове, като се вземат предвид регионалните инвестиционни планове, посочени в член 12, параграф 1, и ако е целесъобразно, съюзните аспекти на планирането на мрежите съгласно определеното в Регламент (ЕС) № 347/2013 на Европейския парламент и на Съвета от 17 април 2013 г. относно указания за трансевропейската енергийна инфраструктура (25); той се подлага на анализ на разходите и ползите, като се използва методологията, установена съгласно определеното в член 11 от този регламент;
2)
Член 11 се заменя със следното:
„Член 11
Разходи
Разходите, свързани с дейностите на ЕМОПС за електроенергия, посочени в членове 4-12 от настоящия регламент и в член 11 от Регламент (ЕО) № 347/2013 се поемат от операторите на преносни системи и се вземат предвид при изчисляване на тарифите. Регулаторните органи одобряват тези разходи единствено ако те са обосновани и пропорционални.“
3)
В член 18 се вмъква следният параграф:
„4а. Комисията може да приеме насоки относно прилагането на оперативната координация между операторите на преносни системи на равнището на Съюза. Тези насоки са съгласувани с посочените в член 6 от настоящия регламент мрежови кодекси и се основават на тях, както и на приетите спецификации и становището на Агенцията, посочени в член 8, параграф 3, буква а) от настоящия регламент. При приемането на тези насоки Комисията взема предвид различните оперативни изисквания на регионално и национално равнище.
Тези насоки се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 23, параграф 3.“
4)
В член 23 се вмъква следният параграф:
„3. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета от 16 февруари 2011 г. за установяване на общите правила и принципи относно реда и условията за контрол от страна на държавите-членки върху упражняването на изпълнителните правомощия от страна на Комисията (26).
Член 22
Изменения на Регламент (ЕО) № 715/2009
Регламент (ЕО) № 715/2009 се изменя, както следва:
1)
В член 8, параграф 10 буква а) се заменя със следното:
„а)
се основава на националните инвестиционни планове, като се вземат предвид регионалните инвестиционни планове, посочени в член 12, параграф 1, и ако е целесъобразно, съюзните аспекти на планирането на мрежите съгласно определеното в Регламент (ЕС) № 347/2013 на Европейския парламент и на Съвета от 17 април 2013 г. относно указания за трансевропейската енергийна инфраструктура (27); той се подлага на анализ на разходите и ползите, като се използва методологията, установена съгласно определеното в член 11 от посочения регламент.
2)
Член 11 се заменя със следното:
„Член 11
Разходи
Разходите, свързани с дейностите на ЕМОПС за електроенергия, посочени в членове 4-12 от настоящия регламент и в член 11 от Регламент (ЕС) № 347/2013 се поемат от операторите на преносни системи и се вземат предвид при изчисляване на тарифите. Регулаторните органи одобряват тези разходи единствено ако те са обосновани и пропорционални.“
Член 23
Отмяна
Решение № 1364/2006/ЕО се отменя, считано от 1 януари 2014 г. Настоящият регламент не води до възникването на никакви права за проекти по приложения I и III към Решение № 1364/2006/ЕО.
Член 24
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Той се прилага от 1 юни 2013 г. с изключение на членове 14 и 15, които се прилагат от датата на прилагане на съответния регламент за създаване на Механизъм за свързване на Европа.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Страсбург на 17 април 2013 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 347/2013 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 17ης Απριλίου 2013
σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές, την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1364/2006/ΕΚ και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 713/2009, (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 172,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Την 26η Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση μιας νέας στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Μία από τις προτεραιότητες της στρατηγικής αυτής είναι η βιώσιμη ανάπτυξη μέσω της προώθησης μιας αποδοτικότερης ως προς τους πόρους, περισσότερο βιώσιμης και ανταγωνιστικής οικονομίας. Η στρατηγική αυτή φέρνει στο προσκήνιο τις ενεργειακές υποδομές ως τμήμα της εμβληματικής πρωτοβουλίας «Ευρώπη αποδοτική ως προς τους πόρους», τονίζοντας την ανάγκη επείγουσας αναβάθμισης των δικτύων της Ευρώπης για να γίνουν διασυνδέσεις σε όλη την Ευρώπη και την ανάγκη ενσωμάτωσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
(2)
Ο στόχος όλων των κρατών μελών, που ετέθη με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης του Μαρτίου 2002, δηλαδή ένα επίπεδο ηλεκτρικής διασύνδεσης ισοδύναμο τουλάχιστον με το 10 % του εγκατεστημένου δυναμικού παραγωγής τους, δεν έχει ακόμα επιτευχθεί.
(3)
Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προτεραιότητες για την ενεργειακή υποδομή για το 2020 και μετέπειτα - Προσχέδιο για ένα ενοποιημένο ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο», την οποία ακολούθησαν τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2011 και το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (4), ζητά μια νέα πολιτική για τις ενεργειακές υποδομές με στόχο τη βελτιστοποίηση της ανάπτυξης των δικτύων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την περίοδο έως το 2020 και μετέπειτα, για να υλοποιήσει η Ένωση τους βασικούς πολιτικούς της στόχους σχετικά με την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα και την ασφάλεια του εφοδιασμού.
(4)
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 4ης Φεβρουαρίου 2011 τόνισε την ανάγκη εκσυγχρονισμού και επέκτασης των ενεργειακών υποδομών της Ευρώπης και διασυνοριακής διασύνδεσης των δικτύων, για να υλοποιηθεί η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, να προβλεφθούν εναλλακτικές οδοί εφοδιασμού και διαμετακόμισης και εναλλακτικές πηγές ενέργειας και να αναπτυχθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έναντι των παραδοσιακών. Τόνισε ότι κανένα κράτος μέλος δεν πρέπει να μείνει απομονωμένο από τα ευρωπαϊκά δίκτυα αερίου και ηλεκτρισμού μετά το 2015 ή να θέσει σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλειά του επειδή δεν έχει τις κατάλληλες συνδέσεις.
(5)
Η απόφαση αριθ. 1364/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) καθορίζει κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας (ΔΕΔ-Ε). Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές επιδιώκουν να συμβάλουν στην ολοκλήρωση της εσωτερικής ενεργειακής αγοράς της Ένωσης, προωθώντας παράλληλα την ορθολογική παραγωγή, μεταφορά, διανομή και χρήση των ενεργειακών πόρων, την απάλυνση της απομόνωσης των λιγότερο ευνοημένων και των νησιωτικών περιοχών, τη διασφάλιση και διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού, των πηγών και των διαύλων εφοδιασμού της Ένωσης, μεταξύ άλλων μέσω της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες και, τέλος, στη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος.
(6)
Από την αξιολόγηση του ισχύοντος πλαισίου ΔΕΔ-Ε προέκυψε σαφώς ότι το πλαίσιο αυτό, αν και συμβάλλει θετικά σε επιλεγμένα έργα αυξάνοντας την πολιτική προβολή τους, στερείται οράματος, εστίασης και ευελιξίας για να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις στις υποδομές. Κατά συνέπεια, η Ένωση θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της για να αντιμετωπίσει τις μελλοντικές προκλήσεις στον τομέα, ενώ θα πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή στον εντοπισμό ενδεχόμενων μελλοντικών αποκλίσεων μεταξύ ζήτησης και προσφοράς ενέργειας.
(7)
Η επιτάχυνση της αναβάθμισης των υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών και της ανάπτυξης νέων είναι ζωτική για την επίτευξη των πολιτικών στόχων της Ένωσης στην ενέργεια και το κλίμα, που αφορούν την ολοκλήρωση της εσωτερικής ενεργειακής αγοράς, την ασφάλεια εφοδιασμού, ιδίως σε αέριο και πετρέλαιο, τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 20 % (30 % εάν υπάρχουν οι σωστές συνθήκες), την αύξηση του μεριδίου της ανανεώσιμης ενέργειας στην τελική κατανάλωση ενέργειας στο 20 % (6) και την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης κατά 20 % έως το 2020 που μπορεί να μειώσει την ανάγκη νέων υποδομών. Πιο μακροπρόθεσμα, η Ένωση πρέπει να προετοιμάσει και την υποδομή της για την περαιτέρω απεξάρτηση του ενεργειακού συστήματος από τον άνθρακα μέχρι το 2050. Κατά συνέπεια, ο παρών κανονισμός πρέπει να μπορεί να συμπεριλάβει και μελλοντικούς στόχους της πολιτικής της Ένωσης στους τομείς ενέργειας και κλίματος.
(8)
Μολονότι η οδηγία 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, που αφορά τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (7), και η οδηγία 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, που αφορά τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου (8), προβλέπουν μια εσωτερική ενεργειακή αγορά, η αγορά παραμένει κατακερματισμένη λόγω των ανεπαρκών διασυνδέσεων μεταξύ των εθνικών ενεργειακών δικτύων και της μη βέλτιστης χρήσης της υφισταμένης ενεργειακής υποδομής. Ωστόσο, τα ολοκληρωμένα δίκτυα που αφορούν το σύνολο της Ένωσης και η ανάπτυξη ευφυών δικτύων είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση μιας ομαλώς λειτουργούσας, ανταγωνιστικής και ολοκληρωμένης αγοράς για τη βελτιστοποίηση της χρήσης των ενεργειακών υποδομών, για την αυξημένη ενεργειακή απόδοση και ενσωμάτωση των κατανεμημένων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και για την προώθηση της αποδοτικής από απόψεως πόρων οικονομικής ανάπτυξης, της απασχόλησης και της βιώσιμης ανάπτυξης.
(9)
Οι ενεργειακές υποδομές της Ένωσης πρέπει να αναβαθμιστούν για να αποτραπούν οι τεχνικές αστοχίες και να ενισχυθεί η ανθεκτικότητά τους σε τέτοιες αστοχίες και σε φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές, να αποτραπούν οι δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και οι απειλές ως προς την ασφάλειά της, ιδίως στην περίπτωση των ευρωπαϊκών υποδομών ζωτικής σημασίας, όπως ορίζονται στην οδηγία 2008/114/ΕΚ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με τον προσδιορισμό και τον χαρακτηρισμό των ευρωπαϊκών υποδομών ζωτικής σημασίας και σχετικά με την εκτίμηση της ανάγκης βελτίωσης της προστασίας τους (9).
(10)
Η μεταφορά πετρελαίου μέσω χερσαίων αγωγών και διά θαλάσσης μπορεί να μειώσει σημαντικά τον περιβαλλοντικό κίνδυνο που συνδέεται με τη μεταφορά πετρελαίου.
(11)
Στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 12ης Απριλίου 2011 με τίτλο «Έξυπνα ηλεκτρικά δίκτυα: από την καινοτομία στην αξιοποίηση» αναγνωρίζεται η σπουδαιότητα των ευφυών δικτύων για την επίτευξη των στόχων της ενεργειακής πολιτικής της Ένωσης.
(12)
Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας καθώς και παραλαβής, αποθήκευσης και επαναεριοποίησης ή αποσυμπίεσης υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) και συμπιεσμένου φυσικού αερίου (ΣΦΑ) διαδραματίζουν αυξανόμενο ρόλο στην ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή. Η ανάπτυξη τέτοιων εγκαταστάσεων αποτελεί σημαντική συνιστώσα μιας υποδομής δικτύου που λειτουργεί σωστά.
(13)
Στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 7ης Σεπτεμβρίου 2011 με τίτλο «Η ενεργειακή πολιτική της ΕΕ: η συνεργασία με τους πέραν των συνόρων μας εταίρους» τονίζεται ότι η Ένωση οφείλει να συμπεριλάβει την προώθηση της ανάπτυξης των ενεργειακών υποδομών στο πλαίσιο των εξωτερικών σχέσεών της, για να υποστηρίξει την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη πέραν των συνόρων της. Η Ένωση θα πρέπει να διευκολύνει τα έργα υποδομής που συνδέουν τα ενεργειακά δίκτυά της με τα δίκτυα των τρίτων χωρών, ιδίως γειτονικών, και χωρών με τις οποίες η Ένωση διαθέτει ειδικούς δεσμούς συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας.
(14)
Για την αποφυγή διακυμάνσεων στην τάση και τη συχνότητα θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη σταθερότητα του ευρωπαϊκού δικτύου ηλεκτροδότησης υπό τις μεταβαλλόμενες συνθήκες που προκαλεί η αυξανόμενη εισροή ενέργειας από ανανεώσιμες κυμαινόμενες πηγές.
(15)
Εκτιμάται ότι οι επενδυτικές ανάγκες έως το 2020 στις ευρωπαϊκού χαρακτήρα υποδομές μεταφοράς ηλεκτρισμού και αερίου ανέρχονται στα 200 δισεκατομμύρια EUR περίπου. Η σημαντική αύξηση του ύψους των επενδύσεων σε σύγκριση με τις προηγούμενες τάσεις και η ανάγκη επείγουσας υλοποίησης των προτεραιοτήτων σχετικά με τις ενεργειακές υποδομές απαιτούν νέα προσέγγιση σε ό,τι αφορά τις κανονιστικές ρυθμίσεις και τη χρηματοδότηση των ενεργειακών υποδομών, ιδιαίτερα των διασυνοριακών.
(16)
Στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο της 10ης Ιουνίου 2011 με τίτλο «Επενδυτικές ανάγκες και απαιτήσεις χρηματοδότησης στον τομέα των ενεργειακών υποδομών», τονίζεται ότι υπάρχει κίνδυνος περίπου το ήμισυ των συνολικών απαιτούμενων επενδύσεων έως το 2020 να μην πραγματοποιηθεί εγκαίρως ή καθόλου λόγω των εμποδίων που σχετίζονται με τη χορήγηση αδειών, τα κανονιστικά θέματα και τη χρηματοδότηση.
(17)
Ο παρών κανονισμός καθορίζει τους κανόνες για την έγκαιρη ανάπτυξη και διαλειτουργικότητα των διευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων με στόχο την επίτευξη των στόχων της ενεργειακής πολιτικής της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) που αφορούν τη διασφάλιση της λειτουργίας της εσωτερικής ενεργειακής αγοράς και την ασφάλεια του εφοδιασμού στην Ένωση, την προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας και της ανάπτυξης νέων και ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και την περαιτέρω διασύνδεση των ενεργειακών δικτύων. Επιδιώκοντας τους στόχους αυτούς, ο παρών κανονισμός συμβάλλει στην ευφυή, βιώσιμη και χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς ανάπτυξη και ωφελεί ολόκληρη την Ένωση στον τομέα της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής.
(18)
Ζωτική σημασία για την ανάπτυξη διευρωπαϊκών δικτύων και την ουσιαστική διαλειτουργικότητά τους έχει ο συντονισμός των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς (ΔΣΜ) ηλεκτρικής ενέργειας. Για να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής των σχετικών διατάξεων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 714/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενεργείας (10), θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (11). Η διαδικασία εξέτασης θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την έγκριση κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή του επιχειρησιακού συντονισμού μεταξύ των ΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας σε επίπεδο Ένωσης, δεδομένου ότι οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές θα εφαρμόζονται κατά κανόνα σε όλους τους ΔΣΜ.
(19)
Στον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ο «Οργανισμός») που θεσπίζεται με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 713/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12), ανατίθενται, βάσει του παρόντος κανονισμού, σημαντικά πρόσθετα καθήκοντα και θα πρέπει να του δοθεί το δικαίωμα να επιβάλλει τέλη για ορισμένα από αυτά.
(20)
Μετά από στενές διαβουλεύσεις με όλα τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερομένους, η Επιτροπή εντόπισε 12 προτεραιότητες για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές, η υλοποίηση των οποίων έως το 2020 είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων της πολιτικής της Ένωσης για την ενέργεια και το κλίμα. Οι προτεραιότητες αυτές αφορούν διάφορες γεωγραφικές περιοχές ή θεματικά πεδία στον τομέα της μεταφοράς και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, των υποδομών μεταφοράς και αποθήκευσης αερίου και υγροποιημένου ή συμπιεσμένου φυσικού αερίου, των έξυπνων δικτύων, των ηλεκτρικών γραμμών ταχείας κυκλοφορίας, της μεταφοράς διοξειδίου του άνθρακα και των υποδομών πετρελαίου.
(21)
Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος θα πρέπει να πληρούν κοινά, διαφανή και αντικειμενικά κριτήρια επειδή συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της ενεργειακής πολιτικής. Στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και του αερίου, προκειμένου τα έργα να είναι επιλέξιμα προς συμπερίληψη στον δεύτερο και τους επακόλουθους καταλόγους της Ένωσης, θα πρέπει να εντάσσονται στο πιο πρόσφατο διαθέσιμο δεκαετές σχέδιο ανάπτυξης δικτύων. Το σχέδιο αυτό θα πρέπει να λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 4ης Φεβρουαρίου 2011 σχετικά με την ανάγκη ενοποίησης των περιφερειακών ενεργειακών αγορών.
(22)
Θα πρέπει να συσταθούν περιφερειακές ομάδες που θα προτείνουν και θα επανεξετάζουν έργα κοινού ενδιαφέροντος, με απώτερο στόχο την κατάρτιση των περιφερειακών καταλόγων έργων κοινού ενδιαφέροντος. Για να διασφαλιστεί ευρεία συναίνεση, οι περιφερειακές αυτές ομάδες θα πρέπει να διασφαλίσουν τη στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, των φορέων υλοποίησης των έργων και των σχετικών ενδιαφερόμενων κύκλων συμφερόντων. Η συνεργασία πρέπει να βασίζεται κατά το δυνατόν στις υφιστάμενες δομές περιφερειακής συνεργασίας των εθνικών ρυθμιστικών αρχών και των ΔΣΜ και σε άλλες δομές που έχουν θεσπίσει τα κράτη μέλη και η Επιτροπή. Στο πλαίσιο της συνεργασίας, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει, όποτε είναι αναγκαίο, να συμβουλεύουν τις περιφερειακές ομάδες, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη δυνατότητα υλοποίησης των προτεινόμενων έργων από νομική άποψη και το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα ρυθμιστικής έγκρισης.
(23)
Προκειμένου να διασφαλίζεται ότι ο κατάλογος των έργων κοινού ενδιαφέροντος της Ένωσης («ενωσιακός κατάλογος») θα περιορισθεί στα έργα με τη μέγιστη συμβολή στην υλοποίηση των διαδρόμων και ζωνών προτεραιότητας των στρατηγικής σημασίας ενεργειακών υποδομών, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η αρμοδιότητα έγκρισης και επανεξέτασης του καταλόγου της Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, χωρίς να καταστρατηγείται το δικαίωμα των κρατών μελών να εγκρίνουν έργα κοινού ενδιαφέροντος που αφορούν την επικράτειά τους. Σύμφωνα με μια ανάλυση που διενεργήθηκε στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων που συνοδεύει την πρόταση που κατέληξε στον παρόντα κανονισμό, υπολογίζεται ότι ο αριθμός τέτοιων έργων είναι περίπου 100 στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και 50 στον τομέα του αερίου. Λαμβανομένων υπόψη της εκτίμησης αυτής και της ανάγκης να διασφαλίζεται η επίτευξη των στόχων του παρόντος κανονισμού, ο συνολικός αριθμός έργων κοινού ενδιαφέροντος θα πρέπει να παραμείνει σε διαχειρίσιμα επίπεδα και, κατά συνέπεια, να μην υπερβαίνει κατά πολύ τα 220. Η Επιτροπή, κατά την επεξεργασία και κατάρτιση των κατ' εξουσιοδότηση πράξεων, πρέπει να εξασφαλίζει ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(24)
Κάθε δύο χρόνια θα πρέπει να καταρτίζεται ένας νέος ενωσιακός κατάλογος. Έργα κοινού ενδιαφέροντος που έχουν ολοκληρωθεί ή δεν πληρούν πλέον τα σχετικά κριτήρια και τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού δεν θα πρέπει να τίθενται στον επόμενο ενωσιακό κατάλογο. Για τον λόγο αυτό, τα υφιστάμενα έργα κοινού ενδιαφέροντος που πρόκειται να περιληφθούν στον επόμενο ενωσιακό κατάλογο θα πρέπει να υπόκεινται στην ίδια διαδικασία επιλογής, ως προτεινόμενα έργα, για την κατάρτιση περιφερειακών καταλόγων και για την κατάρτιση του ενωσιακού καταλόγου· ωστόσο, θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα για τη μέγιστη δυνατή ελαχιστοποίηση του συναφούς διοικητικού φόρτου, παραδείγματος χάριν με την κατά το δυνατόν ευρύτερη χρήση πληροφοριών που έχουν υποβληθεί νωρίτερα και με τη συνεκτίμηση των ετήσιων εκθέσεων των φορέων υλοποίησης των έργων.
(25)
Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος θα πρέπει να υλοποιούνται το συντομότερο δυνατόν και πρέπει να υπάρχει στενή παρακολούθηση και αξιολόγηση διατηρώντας παράλληλα τον διοικητικό φόρτο των φορέων υλοποίησης των έργων στο ελάχιστο επίπεδο. Η Επιτροπή θα πρέπει να διορίζει ευρωπαίους συντονιστές για τα έργα με ιδιαίτερες δυσκολίες.
(26)
Οι διαδικασίες αδειοδότησης δεν θα πρέπει να συνεπάγονται διοικητική επιβάρυνση δυσανάλογη ως προς το μέγεθος ή την πολυπλοκότητα ενός έργου ούτε να δημιουργούν εμπόδια στην ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων και την πρόσβαση στην αγορά. Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 19ης Φεβρουαρίου 2009 τονίζεται η ανάγκη εντοπισμού και άρσης των εμποδίων για τις επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω του εξορθολογισμού του προγραμματισμού και των διαδικασιών διαβούλευσης. Τα συμπεράσματα αυτά ενισχύθηκαν από τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 4ης Φεβρουαρίου 2011, το οποίο τόνισε για άλλη μια φορά τη σημασία του εξορθολογισμού και της βελτίωσης των διαδικασιών αδειοδότησης, τηρουμένων των εθνικών αρμοδιοτήτων.
(27)
Χρειάζεται συντονισμός στον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος της Ένωσης στους τομείς των ενεργειακών, μεταφορικών και τηλεπικοινωνιακών υποδομών ώστε να δημιουργηθούν συνέργειες, όποτε τούτο είναι σκόπιμο γενικά από οικονομική, τεχνική, περιβαλλοντική άποψη ή από άποψη χωροταξίας, και λαμβανομένων δεόντως υπόψη των σχετικών πτυχών ασφαλείας. Ως εκ τούτου, κατά τον σχεδιασμό των διαφόρων διευρωπαϊκών δικτύων, θα μπορεί να δίδεται προτίμηση στην ολοκλήρωση δικτύων μεταφοράς, δικτύων επικοινωνίας και δικτύων ενέργειας, ώστε να καταλαμβάνεται όσο το δυνατόν λιγότερο έδαφος και παράλληλα να διασφαλίζεται, όποτε είναι δυνατόν, η επαναχρησιμοποίηση των υφιστάμενων ή των αποσυρθεισών χαράξεων, έτσι ώστε να μειώνεται στο ελάχιστο οιοσδήποτε αρνητικός κοινωνικός, οικονομικός, περιβαλλοντικός και χρηματοδοτικός αντίκτυπος.
(28)
Στα έργα κοινού ενδιαφέροντος θα πρέπει να δίδεται η προτεραιότητα σε εθνικό επίπεδο, για να διασφαλιστεί η ταχεία διοικητική μεταχείρισή τους. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να θεωρούν ότι τα έργα κοινού ενδιαφέροντος συμβάλλουν στο δημόσιο συμφέρον. Έγκριση σε έργα με δυσμενείς επιπτώσεις για το περιβάλλον θα πρέπει να δίδεται, για λόγους επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος, όταν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις βάσει της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας (13), και της οδηγίας 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2000, για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων (14).
(29)
Η θέσπιση αρμόδιας αρχής ή αρχών για την ενοποίηση ή τον συντονισμό όλων των διαδικασιών αδειοδότησης («one-stop shop») θα πρέπει να μειώσει την πολυπλοκότητα, να αυξήσει την αποδοτικότητα και τη διαφάνεια και να συμβάλει στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών. Η αρμόδια αρχή θα πρέπει να αναλάβει καθήκοντα το συντομότερο δυνατόν μετά τον ορισμό της.
(30)
Παρά την ύπαρξη των θεσπισμένων προτύπων για τη συμμετοχή του κοινού στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για το περιβάλλον, χρειάζονται επιπλέον μέτρα, για να διασφαλιστεί το υψηλότερο δυνατό επίπεδο διαφάνειας και συμμετοχής των πολιτών για όλα τα σχετικά ζητήματα της διαδικασίας χορήγησης αδειών για έργα κοινού ενδιαφέροντος.
(31)
Η σωστή και συντονισμένη εφαρμογή της οδηγίας 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (15), της οδηγίας 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων (16), κατά περίπτωση, της σύμβασης για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα περιβάλλοντος η οποία υπογράφηκε στο Aarhus στις 25 Ιουνίου 1998 (17) («σύμβαση Aarhus») και της σύμβασης του Espoo για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο («σύμβαση Espoo») θα πρέπει να εξασφαλίζει την εναρμόνιση των βασικών αρχών για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μεταξύ άλλων και σε διασυνοριακό επίπεδο. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συντονίσουν τις εκτιμήσεις που διενεργούν για έργα κοινού ενδιαφέροντος και, όπου είναι δυνατόν, να προβλέπουν κοινές εκτιμήσεις. Πρέπει να παροτρύνονται τα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές και μεθόδους δημιουργίας διοικητικών ικανοτήτων για τις διαδικασίες αδειοδότησης.
(32)
Είναι σημαντικό να επιτευχθεί εξορθολογισμός και βελτίωση των διαδικασιών αδειοδότησης με παράλληλο σεβασμό -στον μέγιστο δυνατό βαθμό και προκειμένου να λαμβάνεται δεόντως υπόψη η αρχή της επικουρικότητας- των εθνικών αρμοδιοτήτων και διαδικασιών για την κατασκευή νέων υποδομών. Δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα της ανάπτυξης ενεργειακών υποδομών, η απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφή προθεσμία για την απόφαση που λαμβάνουν οι αντίστοιχες αρχές σχετικά με την κατασκευή του έργου. Η προθεσμία αυτή θα πρέπει να παρακινεί τον αποτελεσματικότερο ορισμό και τη διαχείριση των διαδικασιών και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να επιτρέπει συμβιβασμούς ως προς τα υψηλά πρότυπα προστασίας του περιβάλλοντος και συμμετοχής του κοινού. Όσον αφορά τις μέγιστες προθεσμίες που ορίζει ο παρών κανονισμός, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν πάντως να καταβάλλουν προσπάθειες για τον περαιτέρω περιορισμό τους, εφόσον είναι εφικτό. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση προς τις προθεσμίες και τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν για τη διασφάλιση της κατά το δυνατόν αποδοτικότερης διαχείρισης των προσφυγών που αμφισβητούν την ουσιαστική ή τη διαδικαστική νομιμότητα της εμπεριστατωμένης απόφασης.
(33)
Σε περίπτωση που τα κράτη μέλη το κρίνουν σκόπιμο, μπορούν να συμπεριλάβουν στην εμπεριστατωμένη απόφαση αποφάσεις που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο: διαπραγματεύσεων με μεμονωμένους ιδιοκτήτες για τη χορήγηση πρόσβασης, την κυριότητα ή το δικαίωμα χρήσης ακινήτου· χωροταξικού σχεδιασμού που καθορίζει τη γενική χρήση γης μιας καθορισμένης περιοχής, περιλαμβάνει άλλες εξελίξεις όπως αυτοκινητόδρομοι, σιδηρόδρομοι, κτήρια και περιοχές προστασίας της φύσης και δεν υλοποιείται για τον συγκεκριμένο σκοπό του σχεδιαζόμενου έργου· χορήγησης αδειών λειτουργίας. Στο πλαίσιο των διαδικασιών αδειοδότησης, ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος μπορεί να περιλαμβάνει συναφείς υποδομές εφόσον αυτό είναι απαραίτητο για την κατασκευή ή τη λειτουργία του έργου.
(34)
Ο παρών κανονισμός, και ιδιαίτερα οι διατάξεις περί χορήγησης αδειών, συμμετοχής των πολιτών και υλοποίησης των έργων κοινού ενδιαφέροντος, θα πρέπει να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων για την προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας, και των διατάξεων που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της κοινής αλιευτικής και θαλάσσιας πολιτικής.
(35)
Το κόστος για την υλοποίηση, την κατασκευή, τη λειτουργία και τη συντήρηση έργων κοινού ενδιαφέροντος θα πρέπει κατά κανόνα να καλύπτεται από τους χρήστες των υποδομών. Έργα κοινού ενδιαφέροντος θα πρέπει να είναι επιλέξιμα για διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους όταν από την αξιολόγηση της ζήτησης της αγοράς ή τις αναμενόμενες συνέπειες στα τέλη προκύπτει ότι το κόστος δεν αναμένεται να καλυφθεί από τα τέλη που καταβάλλουν οι χρήστες της υποδομής.
(36)
Βάση για τη συζήτηση σχετικά με τον κατάλληλο επιμερισμό του κόστους θα πρέπει να συνιστά η ανάλυση του κόστους και του οφέλους ενός έργου υποδομής με βάση μια εναρμονισμένη μεθοδολογία για την ανάλυση ολόκληρου του ενεργειακού συστήματος στο πλαίσιο των δεκαετών σχεδίων ανάπτυξης των δικτύων που καταρτίζουν τα ευρωπαϊκά δίκτυα φορέων εκμετάλλευσης συστημάτων μεταφοράς σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους όρους πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου (18), και αναθεωρεί ο Οργανισμός. Η ανάλυση αυτή θα μπορούσε να λαμβάνει υπόψη δείκτες και αντίστοιχες τιμές αναφοράς για τη σύγκριση των επενδυτικών δαπανών ανά μονάδα.
(37)
Σε μια ολοένα και πιο ολοκληρωμένη εσωτερική ενεργειακή αγορά, απαιτούνται σαφείς και διαφανείς κανόνες για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους για την επιτάχυνση των επενδύσεων στις διασυνοριακές υποδομές. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 4ης Φεβρουαρίου 2011 υπενθύμισε τη σημασία της προώθησης ενός κανονιστικού πλαισίου ελκυστικού για τις επενδύσεις στα δίκτυα με τιμολόγια που ανταποκρίνονται στις ανάγκες χρηματοδότησης και τον κατάλληλο επιμερισμό κόστους για τις διασυνοριακές επενδύσεις, το οποίο παράλληλα θα ενισχύει τον ανταγωνισμό και την ανταγωνιστικότητα και θα λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο στους καταναλωτές. Κατά τη λήψη απόφασης για τον επιμερισμό του κόστους, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι ο αντίκτυπός του στα εθνικά τιμολόγια δεν αντιπροσωπεύει δυσανάλογη επιβάρυνση για τους καταναλωτές. Επιπλέον, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να αποφεύγουν τους κινδύνους διπλής στήριξης για έργο συνυπολογίζοντας τις τρέχουσες ή εκτιμώμενες επιβαρύνσεις και έσοδα. Οι επιβαρύνσεις και τα έσοδα αυτά θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνο στον βαθμό που σχεδιάζονται για την κάλυψη του οικείου κόστους και συνδέονται όσο το δυνατόν περισσότερο με το έργο. Όταν ένα αίτημα επένδυσης λαμβάνει υπόψη τα, πέραν των συνόρων των εμπλεκόμενων κρατών μελών, οφέλη, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να ζητούν τη γνώμη των εμπλεκόμενων ΔΣΜ για την ειδική ανάλυση κόστους-οφέλους.
(38)
Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ισχύοντος δικαίου περί εσωτερικής ενεργειακής αγοράς, τα τιμολόγια πρόσβασης σε δίκτυα αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας παρέχουν τα κατάλληλα επενδυτικά κίνητρα. Κατά την εφαρμογή του δικαίου περί εσωτερικής ενεργειακής αγοράς, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να διασφαλίσουν ένα σταθερό και προβλέψιμο ρυθμιστικό πλαίσιο με κίνητρα για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των μακροπρόθεσμων κινήτρων, τα οποία αναλογούν στον ειδικό βαθμό επικινδυνότητας του έργου. Αυτό ισχύει κυρίως για τις καινοτόμες τεχνολογίες μεταφοράς στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας που επιτρέπουν την ενοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε μεγάλο βαθμό, την κατανομή των ενεργειακών πόρων, την ανταπόκριση στη ζήτηση στο πλαίσιο των διασυνδεδεμένων δικτύων και την παροχή προηγμένης δυναμικότητας ή επιπλέον ευελιξίας στην αγορά από τις υποδομές μεταφοράς αερίου, ώστε να υπάρξει δυνατότητα για βραχυπρόθεσμες συναλλαγές ή εφεδρικό εφοδιασμό σε περίπτωση διαταραχών του εφοδιασμού.
(39)
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται μόνο στη χορήγηση αδειών, τη συμμετοχή των πολιτών και τη ρυθμιστική μεταχείριση έργων κοινού ενδιαφέροντος κατά την έννοια του παρόντος κανονισμού. Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν, με βάση την εθνική τους νομοθεσία, τους ίδιους ή παρεμφερείς κανόνες σε άλλα έργα που δεν έχουν το καθεστώς του έργου κοινού ενδιαφέροντος με βάση το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Όσον αφορά τα ρυθμιστικά κίνητρα, τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν, με βάση την εθνική τους νομοθεσία, τους ίδιους ή παρεμφερείς κανόνες σε άλλα έργα που εμπίπτουν στην κατηγορία της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
(40)
Τα κράτη μέλη στα οποία δεν προβλέπεται σήμερα το νομικό καθεστώς της μεγαλύτερης δυνατής εθνικής προτεραιότητας το οποίο αναγνωρίζεται στα έργα ενεργειακών υποδομών στο πλαίσιο της διαδικασίας αδειοδότησης, θα πρέπει να μελετήσουν το ενδεχόμενο καθιέρωσης του καθεστώτος αυτού, εξετάζοντας κυρίως κατά πόσον αυτό θα επιταχύνει τη διαδικασία αδειοδότησης.
(41)
Το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Πρόγραμμα Ανάκαμψης (EEPR), που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 663/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), απέδειξε την προστιθέμενη αξία της προσέλκυσης ιδιωτικών πόρων μέσω της εκτεταμένης χρηματοδοτικής ενίσχυσης από την Ένωση με στόχο την υλοποίηση έργων ευρωπαϊκού χαρακτήρα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 4ης Φεβρουαρίου 2011 αναγνώρισε ότι για ορισμένα έργα ενεργειακών υποδομών μπορεί να χρειαστεί περιορισμένη παρέμβαση δημοσίων πόρων για την προσέλκυση ιδιωτικών πόρων. Υπό το πρίσμα της οικονομικής και χρηματοοικονομικής κρίσης και των δημοσιονομικών περιορισμών, θα πρέπει να αναπτυχθεί στοχοθετημένη στήριξη μέσω επιχορηγήσεων και χρηματοοικονομικών μέσων στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, για την προσέλκυση νέων επενδυτών στους διαδρόμους και ζώνες προτεραιότητας των ενεργειακών υποδομών, διατηρώντας παράλληλα τη συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της Ένωσης σε ελάχιστο επίπεδο. Τα σχετικά μέτρα θα πρέπει να αξιοποιούν την πείρα από την πιλοτική φάση, μετά τη θέσπιση των ομολόγων έργων για τη χρηματοδότηση έργων υποδομής.
(42)
Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος στους τομείς του ηλεκτρισμού, του αερίου και του διοξειδίου του άνθρακα θα πρέπει να είναι επιλέξιμα για χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση για μελέτες και, υπό ορισμένες συνθήκες, για εργασίες, μόλις η χρηματοδότηση αυτή καταστεί διαθέσιμη βάσει του σχετικού κανονισμού για τη διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» υπό τη μορφή επιχορηγήσεων ή καινοτόμων χρηματοοικονομικών μέσων. Εξασφαλίζεται έτσι η στήριξη ανάλογα με τις εξατομικευμένες ανάγκες για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που δεν θεωρούνται βιώσιμα βάσει του υφιστάμενου ρυθμιστικού πλαισίου και των συνθηκών της αγοράς. Έχει σημασία να αποφεύγεται κάθε στρέβλωση του ανταγωνισμού, ιδίως μεταξύ έργων που συμβάλλουν στην υλοποίηση του ίδιου διαδρόμου προτεραιότητας της Ένωσης. Αυτή η χρηματοδοτική στήριξη θα πρέπει να διασφαλίσει τις απαραίτητες συνέργειες με τα διαρθρωτικά ταμεία τα οποία θα χρηματοδοτήσουν τα ευφυή δίκτυα διανομής ενέργειας τοπικής ή περιφερειακής σημασίας. Στα έργα κοινού ενδιαφέροντος εφαρμόζεται η λογική των τριών σταδίων. Πρώτον, προτεραιότητα στις επενδύσεις έχει η αγορά. Δεύτερον, αν οι επενδύσεις δεν υλοποιούνται από την αγορά, θα πρέπει να διερευνώνται ρυθμιστικές λύσεις, αν είναι απαραίτητο θα πρέπει να προσαρμοστεί το ρυθμιστικό πλαίσιο και να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή του. Τρίτον, όταν τα δύο πρώτα στάδια δεν αρκούν για να γίνουν οι απαιτούμενες επενδύσεις σε έργα κοινού ενδιαφέροντος, θα μπορούσε να δοθεί χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση εάν το έργο πληροί τα εφαρμοστέα κριτήρια επιλεξιμότητας.
(43)
Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, και ιδιαίτερα η ανάπτυξη και διαλειτουργικότητα των διευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων και η σύνδεση με αυτά, είναι αδύνατο να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύναται συνεπώς να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του στόχου αυτού όρια.
(44)
Ως εκ τούτου, οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 713/2009, (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009 θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως.
(45)
Επομένως, η απόφαση αριθ. 1364/2006/ΕΚ θα πρέπει να καταργηθεί,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
1. Ο παρών κανονισμός καθορίζει τις κατευθυντήριες γραμμές για την έγκαιρη ανάπτυξη και διαλειτουργικότητα των διαδρόμων και ζωνών προτεραιότητας των διευρωπαϊκών ενεργειακών υποδομών που παρατίθενται στο παράρτημα Ι («Διάδρομοι και ζώνες προτεραιότητας των ενεργειακών υποδομών»).
2. Ειδικότερα, ο παρών κανονισμός:
α)
προβλέπει τον προσδιορισμό των απαραίτητων έργων κοινού ενδιαφέροντος για την υλοποίηση των διαδρόμων και ζωνών προτεραιότητας, τα οποία εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών ηλεκτρισμού, αερίου, πετρελαίου και διοξειδίου του άνθρακα που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ («κατηγορίες ενεργειακών υποδομών»)·
β)
διευκολύνει την έγκαιρη υλοποίηση των έργων κοινού ενδιαφέροντος με τον εξορθολογισμό, τον στενότερο συντονισμό και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης και με την αύξηση της συμμετοχής των πολιτών·
γ)
προβλέπει κανόνες και καθοδήγηση για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους και κίνητρα σχετικά με τον κίνδυνο σε ό,τι αφορά τα έργα κοινού ενδιαφέροντος·
δ)
καθορίζει τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας των έργων κοινού ενδιαφέροντος για χρηματοδοτική στήριξη από την Ένωση.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, εκτός από τους ορισμούς που προβλέπονται στις οδηγίες 2009/28/ΕΚ, 2009/72/ΕΚ και 2009/73/ΕΚ και τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 713/2009, (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
ως «ενεργειακή υποδομή» νοείται κάθε υλικός εξοπλισμός ή μέσο που εμπίπτει στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών όπως ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ που βρίσκεται στο έδαφος της Ένωσης ή συνδέει την Ένωση και μία ή περισσότερες τρίτες χώρες·
2)
ως «εμπεριστατωμένη απόφαση» νοείται η απόφαση ή το σύνολο αποφάσεων που λαμβάνει αρμόδια αρχή ή αρχές κράτους μέλους, στις οποίες δεν περιλαμβάνονται τα δικαστήρια, που καθορίζει τη χορήγηση ή μη έγκρισης σε φορέα υλοποίησης έργου για την υλοποίηση της προς εκτέλεση ενεργειακής υποδομής που σχετίζεται με ένα έργο, με την επιφύλαξη οιασδήποτε απόφασης λαμβάνεται στο πλαίσιο διοικητικής διαδικασίας προσφυγής·
3)
ως «έργο» νοείται οιοσδήποτε αριθμός γραμμών, αγωγών, μέσων, εξοπλισμών ή εγκαταστάσεων που εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών·
4)
ως «έργο κοινού ενδιαφέροντος» νοείται έργο απαραίτητο για την υλοποίηση των διαδρόμων και ζωνών ενεργειακών υποδομών προτεραιότητας που καθορίζονται στο παράρτημα Ι το οποίο περιλαμβάνεται στον κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος που ισχύει για όλη την Ένωση, ο οποίος ορίζεται στο άρθρο 3·
5)
ως «σημείο συμφόρησης στις ενεργειακές υποδομές» νοείται η περιορισμένη φυσική ροή σε ένα σύστημα ενέργειας λόγω ανεπαρκούς ικανότητας μεταφοράς, όπου περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η απουσία υποδομής·
6)
ως «φορέας υλοποίησης έργου» νοείται ένα εκ των κατωτέρω:
α)
ο ΔΣΜ, άλλος φορέας εκμετάλλευσης ή επενδυτής που δραστηριοποιείται στο πλαίσιο της υλοποίησης έργου κοινού ενδιαφέροντος· ή
β)
στην περίπτωση διαφόρων ΔΣΜ ή διανομής ή άλλων φορέων εκμετάλλευσης, επενδυτών ή οιασδήποτε ομάδας φορέων, η οντότητα με νομική προσωπικότητα βάσει του εφαρμοστέου εθνικού δικαίου, η οποία έχει καθοριστεί μέσω συμβατικής διευθέτησης μεταξύ αυτών και έχει την ικανότητα να αναλαμβάνει νομικές δεσμεύσεις και χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις εκ μέρους των μερών της συμβατικής διευθέτησης·
7)
ως «ευφυές δίκτυο» νοείται δίκτυο ηλεκτρισμού στο οποίο μπορούν να ενοποιηθούν με τρόπο οικονομικά αποδοτικό η συμπεριφορά και οι δράσεις του συνόλου των χρηστών που συνδέονται με αυτό -καθώς και εταιρείες ηλεκτροπαραγωγής, καταναλωτές και παραγωγοί-καταναλωτές- ώστε να εξασφαλίζεται οικονομικά αποδοτικό, βιώσιμο και ασφαλές σύστημα ισχύος με χαμηλές απώλειες και υψηλά επίπεδα ποιότητας, ασφάλειας εφοδιασμού και προστασίας·
8)
ως «εργασίες» νοούνται, η αγορά, η προμήθεια και η εγκατάσταση συνιστωσών, συστημάτων και υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού, η εκτέλεση δραστηριοτήτων ανάπτυξης, κατασκευής και εγκατάστασης που σχετίζονται με ένα έργο, η παράδοση των εγκαταστάσεων και η έναρξη λειτουργίας ενός έργου·
9)
ως «μελέτες» νοούνται οι δραστηριότητες που είναι αναγκαίες για την προετοιμασία της υλοποίησης έργου, όπως οι προμελέτες, οι μελέτες σκοπιμότητας, αξιολόγησης και επικύρωσης, συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού, καθώς και κάθε άλλο μέτρο τεχνικής υποστήριξης, όπου συγκαταλέγονται δράσεις προγενέστερες των εργασιών για τον καθορισμό και την ανάπτυξη του έργου και η λήψη απόφασης σχετικά με τη χρηματοδότησή του, όπως η αποτύπωση των σχετικών τοποθεσιών και η προετοιμασία της δέσμης χρηματοδότησης·
10)
ως «εθνική ρυθμιστική αρχή» νοείται η οριζόμενη σύμφωνα με το άρθρο 35 παράγραφος 1 της οδηγίας 2009/72/ΕΚ ή με το άρθρο 39 παράγραφος 1 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ·
11)
ως «θέση σε λειτουργία» νοείται η διαδικασία με την οποία τίθεται σε λειτουργία ένα έργο, μετά την αποπεράτωσή του.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ
ΕΡΓΑ ΚΟΙΝΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ
Άρθρο 3
Ενωσιακός κατάλογος έργων κοινού ενδιαφέροντος
1. Ο παρών κανονισμός ορίζει δώδεκα περιφερειακές ομάδες («ομάδες») κατά τα οριζόμενα στο τμήμα 1 του παραρτήματος ΙΙΙ. Η υπαγωγή στην κάθε ομάδα βασίζεται σε κάθε διάδρομο και ζώνη προτεραιότητας και την αντίστοιχη γεωγραφική κάλυψή τους κατά τα οριζόμενα στο παράρτημα Ι. Οι εξουσίες λήψης αποφάσεων στις ομάδες περιορίζονται στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή, που για τον σκοπό αυτό ορίζονται ως όργανο λήψης αποφάσεων των ομάδων.
2. Κάθε ομάδα εγκρίνει τον κανονισμό της, τηρουμένων των διατάξεων του παραρτήματος ΙΙΙ.
3. Το όργανο λήψης αποφάσεων κάθε ομάδας εγκρίνει περιφερειακό κατάλογο προτεινόμενων έργων κοινού ενδιαφέροντος, ο οποίος καταρτίζεται με τη διαδικασία που ορίζεται στο σημείο 2 του παραρτήματος ΙΙΙ ανάλογα με τη συμβολή του κάθε έργου στην υλοποίηση των διαδρόμων και ζωνών προτεραιότητας των ενεργειακών υποδομών και σύμφωνα με το κατά πόσον πληρούν τα κριτήρια που ορίζονται στο άρθρο 4.
Όταν μια ομάδα καταρτίζει τον περιφερειακό της κατάλογο:
α)
για κάθε επιμέρους πρόταση έργου κοινού ενδιαφέροντος απαιτείται έγκριση από τα κράτη μέλη την επικράτεια των οποίων αφορά το έργο· εάν ένα κράτος μέλος αποφασίσει να μη χορηγήσει την έγκρισή του, προβάλλει λόγους δεόντως αιτιολογημένους για την απόφασή του αυτή στην οικεία ομάδα·
β)
λαμβάνει υπόψη τις συμβουλές της Επιτροπής που έχουν ως στόχο να είναι διαχειρίσιμος ο συνολικός αριθμός έργων κοινού ενδιαφέροντος.
4. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 16 με τις οποίες καταρτίζεται ο κατάλογος έργων κοινού ενδιαφέροντος της Ένωσης («ενωσιακός κατάλογος»), με την επιφύλαξη του άρθρου 172 δεύτερο εδάφιο της ΣΛΕΕ. Ο ενωσιακός κατάλογος έχει τη μορφή παραρτήματος που επισυνάπτεται στον παρόντα κανονισμό.
Κατά την άσκηση της εξουσίας της η Επιτροπή διασφαλίζει ότι ο ενωσιακός κατάλογος καταρτίζεται ανά διετία, με βάση τους περιφερειακούς καταλόγους που εγκρίνουν τα όργανα λήψης αποφάσεων των ομάδων όπως ορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ.1 σημείο 2, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου.
Ο πρώτος ενωσιακός κατάλογος θα εγκριθεί το αργότερο μέχρι την 30ή Σεπτεμβρίου 2013.
5. Κατά την έγκριση του ενωσιακού καταλόγου με βάση τους περιφερειακούς καταλόγους, η Επιτροπή:
α)
διασφαλίζει ότι περιλαμβάνονται μόνο τα έργα που πληρούν τα κριτήρια που ορίζονται στο άρθρο 4·
β)
διασφαλίζει τη διασυνοριακή συνέπεια, λαμβάνοντας υπόψη τη γνωμοδότηση του Οργανισμού όπως ορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ.2 σημείο 12·
γ)
λαμβάνει υπόψη ενδεχόμενες γνωμοδοτήσεις κρατών μελών όπως ορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ.2 σημείο 9· και
δ)
έχει ως στόχο ο συνολικός αριθμός έργων κοινού ενδιαφέροντος του ενωσιακού καταλόγου να είναι διαχειρίσιμος.
6. Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που τίθενται στον ενωσιακό κατάλογο κατά την παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα των σχετικών σχεδίων περιφερειακών επενδύσεων δυνάμει του άρθρου 12 των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009 και των σχετικών δεκαετών σχεδίων ανάπτυξης δικτύων δυνάμει του άρθρου 22 των οδηγιών 2009/72/ΕΚ και 2009/73/ΕΚ, καθώς και άλλων σχετικών εθνικών σχεδίων υποδομής, κατά περίπτωση. Σε καθένα από αυτά τα σχέδια δίδεται η μεγαλύτερη δυνατή προτεραιότητα στα έργα.
Άρθρο 4
Κριτήρια για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος
1. Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος πληρούν τα ακόλουθα γενικά κριτήρια:
α)
το έργο είναι απαραίτητο για τουλάχιστον έναν από τους διαδρόμους και ζώνες προτεραιότητας των ενεργειακών υποδομών·
β)
τα συνολικά δυνητικά οφέλη του έργου, όπως προκύπτουν από αξιολόγηση που πραγματοποιείται με βάση τα αντίστοιχα συγκεκριμένα κριτήρια της παραγράφου 2, υπερτερούν του κόστους του, μεταξύ άλλων μακροπροθέσμως· και
γ)
το έργο πληροί οποιοδήποτε από τα ακόλουθα κριτήρια:
i)
αφορά τουλάχιστον δύο κράτη μέλη διασχίζοντας απευθείας τα σύνορα δύο ή περισσότερων κρατών μελών·
ii)
βρίσκεται στην επικράτεια ενός κράτους μέλους και έχει σημαντικό διασυνοριακό αντίκτυπο, όπως ορίζεται στο παράρτημα IV σημείο 1·
iii)
διασχίζει τα σύνορα τουλάχιστον ενός κράτους μέλους και μιας χώρας του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
2. Για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτουν σε συγκεκριμένες κατηγορίες ενεργειακών υποδομών ισχύουν τα ακόλουθα κριτήρια:
α)
για τα έργα μεταφοράς και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών του παραρτήματος ΙΙ σημείο 1 στοιχεία α) έως δ), το έργο συμβάλλει σημαντικά σε τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα ειδικά κριτήρια:
i)
ενοποίηση της αγοράς, μεταξύ άλλων, μέσω της άρσης της απομόνωσης τουλάχιστον ενός κράτους μέλους και της μείωσης των σημείων συμφόρησης στις ενεργειακές υποδομές· ανταγωνισμός και ευελιξία των συστημάτων·
ii)
βιωσιμότητα, μεταξύ άλλων μέσω της ενσωμάτωσης της ανανεώσιμης ενέργειας στο δίκτυο και της μεταφοράς της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε σημαντικά κέντρα κατανάλωσης και χώρους αποθήκευσης·
iii)
ασφάλεια εφοδιασμού, μεταξύ άλλων μέσω της διαλειτουργικότητας, κατάλληλων συνδέσεων και της ασφαλούς και αξιόπιστης λειτουργίας των συστημάτων·
β)
για τα έργα αερίου που εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών του παραρτήματος ΙΙ σημείο 2, το έργο συμβάλλει σημαντικά σε τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα ειδικά κριτήρια:
i)
ενοποίηση της αγοράς, μεταξύ άλλων, μέσω της άρσης της απομόνωσης τουλάχιστον ενός κράτους μέλους και της μείωσης των σημείων συμφόρησης στις ενεργειακές υποδομές· διαλειτουργικότητα και ευελιξία των συστημάτων·
ii)
ασφάλεια του εφοδιασμού, μεταξύ άλλων μέσω των κατάλληλων συνδέσεων και της διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, των υποκαταστάσεων και των οδών εφοδιασμού·
iii)
ανταγωνισμός, μεταξύ άλλων μέσω της διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, των υποκαταστάσεων και των οδών εφοδιασμού·
iv)
βιωσιμότητα, μεταξύ άλλων μέσω της μείωσης των εκπομπών, με τη στήριξη της διαλείπουσας ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και με την ενίσχυση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών φυσικού αερίου·
γ)
για τα έργα ευφυών δικτύων ηλεκτρισμού που εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών του παραρτήματος ΙΙ σημείο 1 στοιχείο ε), το έργο ανταποκρίνεται πλήρως σε όλα τα ακόλουθα ειδικά κριτήρια:
i)
ένταξη και συμμετοχή των χρηστών δικτύων με νέες τεχνικές απαιτήσεις σε ό,τι αφορά τον εφοδιασμό τους με ηλεκτρισμό και τη σχετική ζήτηση·
ii)
αποδοτικότητα και διαλειτουργικότητα της μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας στην καθημερινή λειτουργία των δικτύων·
iii)
ασφάλεια δικτύων, έλεγχος συστημάτων και ποιότητα εφοδιασμού·
iv)
βελτιστοποιημένος προγραμματισμός των μελλοντικών αποδοτικών ως προς το κόστος επενδύσεων στα δίκτυα·
v)
λειτουργία της αγοράς και υπηρεσίες προς τον καταναλωτή·
vi)
συμμετοχή των χρηστών στη διαχείριση της ενέργειας που χρησιμοποιούν·
δ)
για τα έργα μεταφοράς πετρελαίου που εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών του παραρτήματος ΙΙ σημείο 3, το έργο ανταποκρίνεται πλήρως σε όλα τα ακόλουθα ειδικά κριτήρια:
i)
ασφάλεια του εφοδιασμού μέσω της μείωσης της εξάρτησης από μια και μόνη πηγή ή οδό·
ii)
αποδοτική και βιώσιμη χρήση των πόρων μέσω του μετριασμού των περιβαλλοντικών κινδύνων·
iii)
διαλειτουργικότητα·
ε)
για τα έργα μεταφοράς διοξειδίου του άνθρακα που εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ σημείο 4, το έργο ανταποκρίνεται πλήρως σε όλα τα ακόλουθα ειδικά κριτήρια:
i)
αποφυγή των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, με παράλληλη κατοχύρωση της ασφάλειας του εφοδιασμού·
ii)
αύξηση της προσαρμοστικότητας και της ασφάλειας της μεταφοράς διοξειδίου του άνθρακα·
iii)
αποδοτική χρήση των πόρων με τη σύνδεση πολλαπλών πηγών διοξειδίου του άνθρακα και χώρων αποθήκευσης μέσω κοινών υποδομών και με την ελαχιστοποίηση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και των σχετικών κινδύνων.
3. Για τα έργα που εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών των σημείων 1 έως 3 του παραρτήματος ΙΙ, τα κριτήρια που παρατίθενται στο παρόν άρθρο αξιολογούνται σύμφωνα με τους δείκτες που ορίζονται στα σημεία 2 έως 5 του παραρτήματος ΙV.
4. Για να διευκολυνθεί ο έλεγχος όλων των έργων που θα μπορούσαν να επιλεγούν ως έργα κοινού ενδιαφέροντος και να συμπεριληφθούν σε περιφερειακό κατάλογο, κάθε ομάδα αξιολογεί τη συμβολή του έργου στην υλοποίηση διαδρόμου ή ζώνης της ίδιας προτεραιότητας με διαφανή και αντικειμενικό τρόπο. Κάθε ομάδα καθορίζει τη μέθοδο αξιολόγησής της με βάση τη συνολική ανταπόκριση του έργου στα κριτήρια της παραγράφου 2· μετά την αξιολόγηση αυτή τα έργα ιεραρχούνται για εσωτερική χρήση στο πλαίσιο της ομάδας. Ο περιφερειακός κατάλογος και ο ενωσιακός κατάλογος δεν περιλαμβάνουν ιεράρχηση και η ιεράρχηση δεν χρησιμοποιείται για σκοπό άλλο από αυτούς του παραρτήματος ΙΙΙ.2 σημείο 14.
Κατά την αξιολόγηση των έργων, λαμβάνεται επιπλέον δεόντως υπόψη από κάθε ομάδα:
α)
ο επείγων χαρακτήρας κάθε προτεινόμενου έργου για την υλοποίηση των στόχων της ενεργειακής πολιτικής της Ένωσης που αφορούν την ολοκλήρωση της αγοράς, μεταξύ άλλων μέσω της άρσης της απομόνωσης τουλάχιστον ενός κράτους μέλους, και τον ανταγωνισμό, τη βιωσιμότητα και την ασφάλεια του εφοδιασμού·
β)
ο αριθμός των κρατών μελών που επηρεάζει κάθε έργο, με παράλληλη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για έργα που αφορούν περιφερειακά κράτη μέλη·
γ)
η συμβολή κάθε έργου στην εδαφική συνοχή· και
δ)
η συμπληρωματικότητά του ως προς άλλα προτεινόμενα έργα.
Για τα έργα ευφυών δικτύων που εμπίπτουν στην κατηγορία ενεργειακών υποδομών του παραρτήματος ΙΙ σημείο 1 στοιχείο ε), πραγματοποιείται ιεράρχηση για εκείνα τα έργα που επηρεάζουν τα δύο ίδια κράτη μέλη και λαμβάνεται δεόντως υπόψη και ο αριθμός των χρηστών που αφορά το έργο, η ετήσια κατανάλωση ενέργειας και το ποσοστό παραγωγής από πόρους χωρίς δυνατότητα μεταφοράς στην περιοχή που καλύπτουν οι εν λόγω χρήστες.
Άρθρο 5
Εφαρμογή και παρακολούθηση
1. Οι φορείς υλοποίησης έργων εκπονούν πρόγραμμα υλοποίησης των έργων τους κοινού ενδιαφέροντος το οποίο περιλαμβάνει χρονοδιάγραμμα για:
α)
τις μελέτες σκοπιμότητας και σχεδιασμού·
β)
την έγκριση από την εθνική ρυθμιστική αρχή ή από οιαδήποτε άλλη αρμόδια αρχή·
γ)
την κατασκευή και τη θέση σε λειτουργία· και
δ)
τη χορήγηση άδειας που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 4 στοιχείο β).
2. Οι ΔΣΜ, οι διαχειριστές συστημάτων διανομής ή άλλοι φορείς εκμετάλλευσης συνεργάζονται μεταξύ τους για να διευκολύνουν την ανάπτυξη έργων κοινού ενδιαφέροντος στην περιοχή τους.
3. Ο Οργανισμός και οι εμπλεκόμενες ομάδες παρακολουθούν τη σημειωθείσα πρόοδο σχετικά με την υλοποίηση των έργων κοινού ενδιαφέροντος και, εάν είναι απαραίτητο, διατυπώνουν συστάσεις για να διευκολύνουν την υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος. Οι ομάδες δύνανται να ζητούν την παροχή περαιτέρω πληροφοριών σύμφωνα με τις παραγράφους 4, 5 και 6, να συγκαλούν συνεδριάσεις με τα εμπλεκόμενα μέρη και να καλούν την Επιτροπή να επαληθεύει τις επιτόπου παρεχόμενες πληροφορίες.
4. Έως την 31η Μαρτίου κάθε έτους μετά την προσθήκη ενός έργου κοινού ενδιαφέροντος στον ενωσιακό κατάλογο δυνάμει του άρθρου 3, οι φορείς υλοποίησης έργων υποβάλλουν ετήσια έκθεση για κάθε έργο που εμπίπτει στις κατηγορίες που ορίζονται στα σημεία 1 και 2 του παραρτήματος ΙΙ, στην αρμόδια αρχή που ορίζεται στο άρθρο 8 και είτε στον Οργανισμό ή, για τα έργα που εμπίπτουν στις κατηγορίες που αναφέρονται στα σημεία 3 και 4 του παραρτήματος ΙΙ, στην αντίστοιχη ομάδα. Στην εν λόγω έκθεση περιλαμβάνονται λεπτομέρειες σχετικά με:
α)
την πρόοδο στην ανάπτυξη, κατασκευή και θέση σε λειτουργία του έργου, ιδίως σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες χορήγησης αδειών και διαβούλευσης·
β)
κατά περίπτωση, τις καθυστερήσεις σε σχέση με το πρόγραμμα υλοποίησης, τους λόγους των καθυστερήσεων και τυχόν άλλες δυσκολίες·
γ)
κατά περίπτωση, αναθεωρημένο σχέδιο για να ξεπεραστούν οι καθυστερήσεις.
5. Εντός τριών μηνών από την παραλαβή των ετήσιων εκθέσεων που ορίζονται στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου, ο Οργανισμός υποβάλλει στις ομάδες συγκεντρωτική έκθεση για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτουν στις κατηγορίες που ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ σημεία 1 και 2, στην οποία αξιολογεί τη σημειωθείσα πρόοδο και διατυπώνει, κατά περίπτωση, συστάσεις για τον τρόπο αντιμετώπισης των καθυστερήσεων και δυσκολιών που έχουν προκύψει. Η συγκεντρωτική έκθεση αξιολογεί επίσης, βάσει του άρθρου 6 παράγραφοι 8 και 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 713/2009, τη συνεπή εφαρμογή των ενωσιακών σχεδίων ανάπτυξης δικτύων όσον αφορά τους διαδρόμους και τις ζώνες προτεραιότητας των ενεργειακών υποδομών.
6. Κάθε έτος, οι αρμόδιες αρχές του άρθρου 8 υποβάλλουν έκθεση στην αντίστοιχη ομάδα σχετικά με την πρόοδο και, κατά περίπτωση, τις καθυστερήσεις της υλοποίησης έργων κοινού ενδιαφέροντος που αφορούν την αντίστοιχη επικράτειά τους, σε σχέση με τη διαδικασία χορήγησης άδειας, καθώς και τους λόγους των καθυστερήσεων αυτών.
7. Εάν η θέση σε λειτουργία έργου κοινού ενδιαφέροντος παρουσιάζει καθυστέρηση σε σχέση με το πρόγραμμα υλοποίησης για λόγους άλλους εκτός από ανωτέρα βία για την οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος ο φορέας υλοποίησης έργου:
α)
στον βαθμό που είναι εφαρμοστέα τα αναφερόμενα στο άρθρο 22 παράγραφος 7 στοιχεία α), β) ή γ) των οδηγιών 2009/72/ΕΚ και 2009/73/ΕΚ μέτρα σύμφωνα τις αντίστοιχες εθνικές νομοθεσίες, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές μεριμνούν για την υλοποίηση της επένδυσης·
β)
εάν τα λαμβανόμενα σύμφωνα με το στοιχείο α) μέτρα των εθνικών ρυθμιστικών αρχών δεν είναι εφαρμοστέα, ο φορέας υλοποίησης του έργου επιλέγει τρίτο μέρος για τη χρηματοδότηση ή την κατασκευή του έργου εν όλω ή εν μέρει πριν η καθυστέρηση σε σχέση με την ημερομηνία θέσης σε λειτουργία που δηλώνεται στο πρόγραμμα υλοποίησης υπερβεί τα δύο έτη·
γ)
εάν δεν επιλεγεί τρίτο μέρος σύμφωνα με το στοιχείο β), το κράτος μέλος ή, εάν υπάρχει σχετική πρόβλεψη του κράτους μέλους, η εθνική ρυθμιστική αρχή μπορεί να ορίσει, εντός δύο μηνών από τη λήξη της περιόδου που αναφέρεται στο στοιχείο β), τρίτο μέρος για τη χρηματοδότηση ή την κατασκευή του έργου το οποίο αποδέχεται ο φορέας υλοποίησης του έργου·
δ)
εάν η καθυστέρηση σε σχέση με την ημερομηνία θέσης σε λειτουργία που δηλώνεται στο πρόγραμμα υλοποίησης υπερβεί τα δύο έτη και δύο μήνες, η Επιτροπή, με την επιφύλαξη της συμφωνίας και της πλήρους συνεργασίας των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, μπορεί να προκηρύξει πρόσκληση υποβολής προτάσεων ανοικτή σε οιοδήποτε τρίτο μέρος ικανό να αποτελέσει φορέα υλοποίησης για να κατασκευάσει το έργο βάσει συμπεφωνημένου χρονοδιαγράμματος·
ε)
όταν εφαρμόζονται τα στοιχεία γ) και δ), ο φορέας εκμετάλλευσης του συστήματος, στην περιοχή του οποίου πραγματοποιείται η επένδυση, παρέχει στους φορείς εκτέλεσης ή τους επενδυτές όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες για την υλοποίηση της επένδυσης, συνδέει τα νέα στοιχεία του ενεργειακού με το δίκτυο μεταφοράς και γενικά καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να διευκολύνει την πραγματοποίηση της επένδυσης και την ασφαλή, αξιόπιστη και αποδοτική λειτουργία και τη συντήρηση του έργου κοινού ενδιαφέροντος.
8. Έργο κοινού ενδιαφέροντος δύναται να διαγραφεί από τον ενωσιακό κατάλογο σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 3 παράγραφος 4, εάν η συμπερίληψη του στον κατάλογο αυτό είχε βασισθεί σε εσφαλμένες πληροφορίες που ήσαν καθοριστικός παράγοντας για τη συμπερίληψη του έργου ή εάν το έργο αντιβαίνει στο δίκαιο της Ένωσης.
9. Τα έργα που δεν περιλαμβάνονται πλέον στον ενωσιακό κατάλογο χάνουν κάθε δικαίωμα και απαλλάσσονται από κάθε υποχρέωση που σχετίζεται με το καθεστώς του έργου κοινού ενδιαφέροντος που απορρέει από τον παρόντα κανονισμό.
Ωστόσο, ένα έργο που δεν περιλαμβάνεται πλέον στον ενωσιακό κατάλογο αλλά ο φάκελος της αίτησης του οποίου έχει γίνει δεκτός προς εξέταση από την αρμόδια αρχή, διατηρεί τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το κεφάλαιο ΙΙΙ, πλην των περιπτώσεων κατά τις οποίες το έργο δεν περιλαμβάνεται πλέον στον κατάλογο για τους λόγους που ορίζονται στην παράγραφο 8.
10. Τo παρόν άρθρο τελεί υπό την επιφύλαξη τυχόν χρηματοδοτικής ενίσχυσης σχεδίου ενωσιακού ενδιαφέροντος πριν από την απόφαση διαγραφής του από τον κατάλογο.
Άρθρο 6
Ευρωπαίοι συντονιστές
1. Όταν έργο κοινού ενδιαφέροντος αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες σε ό,τι αφορά την υλοποίησή του, η Επιτροπή, με τη σύμφωνη γνώμη των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, δύναται να διορίζει ευρωπαίο συντονιστή για ένα το πολύ έτος με δυνατότητα ανανέωσης δύο φορές.
2. Ο ευρωπαίος συντονιστής:
α)
προωθεί τα έργα για τα οποία έχει διοριστεί ευρωπαίος συντονιστής και τον διασυνοριακό διάλογο μεταξύ των φορέων υλοποίησης έργων και όλων των ενδιαφερόμενων κύκλων συμφερόντων·
β)
επικουρεί όλα τα μέρη ανάλογα με τις ανάγκες που προκύπτουν κατά τη διαβούλευσή τους με τους ενδιαφερόμενους κύκλους συμφερόντων και για την παροχή των απαραίτητων αδειών για τα έργα·
γ)
κατά περίπτωση, συμβουλεύει τους φορείς υλοποίησης έργου σχετικά με τη χρηματοδότηση του έργου·
δ)
διασφαλίζει την παροχή της κατάλληλης στήριξης και στρατηγικής καθοδήγησης από τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη για την προετοιμασία και την υλοποίηση των έργων·
ε)
υποβάλλει ετησίως, και, κατά περίπτωση, μετά την ολοκλήρωση της εντολής του, έκθεση στην Επιτροπή για την πρόοδο των έργων και για τυχόν δυσκολίες και εμπόδια που πιθανώς να προκαλέσουν σημαντικές καθυστερήσεις στην ημερομηνία θέσης σε λειτουργία των έργων. Η Επιτροπή διαβιβάζει την έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στις ενδιαφερόμενες ομάδες.
3. Η επιλογή του ευρωπαίου συντονιστή γίνεται με βάση την εμπειρία του σε ό,τι αφορά τα ειδικά καθήκοντα που του ανατίθενται για τα συγκεκριμένα έργα.
4. Η απόφαση διορισμού του ευρωπαίου συντονιστή καθορίζει τους όρους αναφοράς, που προσδιορίζουν αναλυτικά τη διάρκεια της εντολής, τα ειδικά καθήκοντα, τις αντίστοιχες προθεσμίες, και τη μεθοδολογία που θα χρησιμοποιηθεί. Η προσπάθεια συντονισμού είναι ανάλογη προς την πολυπλοκότητα και τις εκτιμώμενες δαπάνες των έργων.
5. Τα οικεία κράτη μέλη συνεργάζονται πλήρως με τον ευρωπαίο συντονιστή κατά την εκτέλεση των αναφερόμενων στις παραγράφους 2 και 4 καθηκόντων του.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ
ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΔΕΙΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ
Άρθρο 7
«Καθεστώς προτεραιότητας» για έργα κοινού ενδιαφέροντος
1. Η έγκριση του ενωσιακού καταλόγου κατοχυρώνει, για τους σκοπούς ενδεχόμενων αποφάσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας χορήγησης αδειών, την αναγκαιότητα που χαρακτηρίζει τα έργα αυτά από την άποψη της ενεργειακής πολιτικής, με την επιφύλαξη της ακριβούς θέσης, της χάραξης ή της τεχνολογίας του έργου.
2. Για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής διοικητικής επεξεργασίας της αίτησης, φάκελοι που αφορούν τα έργα κοινού ενδιαφέροντος, οι φορείς υλοποίησης έργων και όλες οι εμπλεκόμενες αρχές εξασφαλίζουν ότι οι φάκελοι αυτοί τυγχάνουν της ταχύτερης νομικά εφικτής μεταχείρισης.
3. Όταν υφίσταται το καθεστώς αυτό στο εθνικό δίκαιο, στα έργα κοινού ενδιαφέροντος αποδίδεται η μεγαλύτερη δυνατή εθνική προτεραιότητα και με βάση αυτό τον χαρακτηρισμό περνούν από τις διαδικασίες αδειοδότησης -και εάν προβλέπεται στο εθνικό δίκαιο από τον χωροταξικό σχεδιασμό-, περιλαμβανομένων αυτών που αφορούν τις εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όπου και όπως προβλέπεται τέτοιου είδους μεταχείριση στο εθνικό δίκαιο που ισχύει για το αντίστοιχο είδος ενεργειακής υποδομής.
4. Έως τις 16 Αυγούστου 2013, η Επιτροπή εκδίδει μη δεσμευτική καθοδήγηση για να στηρίξει τα κράτη μέλη κατά τον προσδιορισμό των κατάλληλων νομοθετικών και μη νομοθετικών μέτρων για τον εξορθολογισμό των διαδικασιών εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και για να διασφαλίσει τη συνεπή εφαρμογή των διαδικασιών εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων που απαιτούνται βάσει του δικαίου της Ένωσης για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος.
5. Τα κράτη μέλη αξιολογούν, με βάση την προβλεπόμενη στην παράγραφο 4 καθοδήγηση, ποια μέτρα για τον εξορθολογισμό των διαδικασιών εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τη συνεπή εφαρμογή τους είναι εφικτά, και ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή.
6. Εννέα μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της καθοδήγησης που προβλέπεται στην παράγραφο 4, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μη νομοθετικά μέτρα που έχουν εντοπίσει βάσει της παραγράφου 5.
7. Είκοσι τέσσερις μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της καθοδήγησης που προβλέπεται στην παράγραφο 4, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα νομοθετικά μέτρα που έχουν εντοπίσει βάσει της παραγράφου 5. Τα μέτρα αυτά τελούν υπό την επιφύλαξη των υποχρεώσεων που απορρέουν από το δίκαιο της Ένωσης.
8. Αναφορικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και το άρθρο 4 παράγραφος 7 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ, τα έργα κοινού ενδιαφέροντος αναγνωρίζονται ως συμβάλλοντα στο δημόσιο συμφέρον από την άποψη της ενεργειακής πολιτικής, και μπορεί να θεωρηθεί ότι υπαγορεύονται από λόγους «επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος», εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπουν αυτές οι οδηγίες.
Σε περίπτωση που απαιτείται γνωμοδότηση της Επιτροπής σύμφωνα με την οδηγία 92/43/ΕΟΚ, η Επιτροπή και η αρμόδια αρχή δυνάμει του άρθρου 9 διασφαλίζουν ότι η απόφαση όσον αφορά τους λόγους «επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος» ενός έργου λαμβάνεται εντός της προθεσμίας που προβλέπει το άρθρο 10 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 8
Οργάνωση της διαδικασίας χορήγησης αδειών
1. Έως τις 16 Νοεμβρίου 2013, κάθε κράτος μέλος ορίζει εθνική αρμόδια αρχή, η οποία φέρει την ευθύνη της διευκόλυνσης και του συντονισμού της διαδικασίας χορήγησης αδειών για έργα κοινού ενδιαφέροντος.
2. Η ευθύνη της αρμόδιας αρχής που ορίζεται στην παράγραφο 1 και/ή τα συναφή με αυτή καθήκοντα μπορούν να εκχωρηθούν σε άλλη αρχή ή να εκτελούνται από άλλη αρχή, ανά έργο κοινού ενδιαφέροντος ή ανά συγκεκριμένη κατηγορία έργων κοινού ενδιαφέροντος, υπό τον όρο ότι:
α)
η αρμόδια αρχή ενημερώνει την Επιτροπή για την εν λόγω εκχώρηση και η πληροφορία αυτή δημοσιεύεται είτε από την εθνική αρμόδια αρχή είτε από τον φορέα υλοποίησης του έργου στον ιστότοπο που προβλέπεται στο άρθρο 9 παράγραφος 7·
β)
μόνο μία αρχή είναι αρμόδια ανά έργο κοινού ενδιαφέροντος, αποτελεί τον αρμόδιο επαφής για τον φορέα υλοποίησης του έργου στη διαδικασία που οδηγεί στην εμπεριστατωμένη απόφαση για ένα δεδομένο έργο κοινού ενδιαφέροντος και συντονίζει την υποβολή όλων των συναφών εγγράφων και πληροφοριών.
Η αρμόδια αρχή μπορεί να διατηρήσει την ευθύνη του καθορισμού των προθεσμιών, με την επιφύλαξη των προθεσμιών που ορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 10.
3. Η αρμόδια αρχή λαμβάνει μέτρα, με την επιφύλαξη των σχετικών απαιτήσεων του διεθνούς και ενωσιακού δικαίου, για να διευκολύνει την έκδοση της εμπεριστατωμένης απόφασης. Η εμπεριστατωμένη απόφαση εκδίδεται εντός της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 10 παράγραφοι 1 και 2 και σύμφωνα με ένα από τα ακόλουθα συστήματα:
α) ολοκληρωμένο σύστημα: η εμπεριστατωμένη απόφαση εκδίδεται από την αρμόδια αρχή και είναι η μόνη νομικώς δεσμευτική απόφαση που προκύπτει από την εκ του νόμου προβλεπόμενη διαδικασία χορήγησης αδειών. Στις περιπτώσεις όπου εμπλέκονται άλλες αρχές στο έργο, μπορούν να γνωμοδοτήσουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο συμβάλλοντας στη διαδικασία. Η αρμόδια αρχή λαμβάνει υπόψη την τοποθέτησή τους·
β) συντονισμένο σύστημα: η εμπεριστατωμένη απόφαση περιλαμβάνει πολλαπλές επιμέρους νομικώς δεσμευτικές αποφάσεις που έχουν εκδώσει διάφορες εμπλεκόμενες αρχές, τις οποίες συντονίζει η αρμόδια αρχή. Η αρμόδια αρχή μπορεί να καθορίζει ομάδα εργασίας στην οποία εκπροσωπούνται όλες οι ενδιαφερόμενες αρχές προκειμένου να καταρτίσει πρόγραμμα χορήγησης αδειών σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 4 στοιχείο β), και προκειμένου να παρακολουθεί και να συντονίζει την εφαρμογή του. Η αρμόδια αρχή, στο πλαίσιο διαβούλευσης με τις άλλες ενδιαφερόμενες αρχές καθορίζει, κατά περίπτωση, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και με την επιφύλαξη των προθεσμιών που ορίζονται βάσει του άρθρου 10, εύλογο χρονικό διάστημα εντός του οποίου μπορούν να εκδοθούν οι επιμέρους αποφάσεις. Η αρμόδια αρχή δύναται να λάβει επιμέρους απόφαση εξ ονόματος μιας άλλης εθνικής αρχής, εάν η απόφαση της εν λόγω αρχής δεν εκδοθεί εμπρόθεσμα και δεν συντρέχουν επαρκείς λόγοι για την καθυστέρηση· ή, εφόσον προβλέπεται στο εθνικό δίκαιο και στον βαθμό που αυτό είναι συμβατό με το δίκαιο της Ένωσης, η αρμόδια αρχή μπορεί να θεωρήσει ότι άλλη ενδιαφερόμενη εθνική αρχή έχει είτε εγκρίνει είτε απορρίψει το έργο, εφόσον η απόφαση δεν εκδοθεί εντός της προθεσμίας από την εν λόγω αρχή. Εφόσον προβλέπεται στο εθνικό δίκαιο, η αρμόδια αρχή δύναται να αγνοήσει μια επιμέρους απόφαση άλλης εμπλεκόμενης εθνικής αρχής σε περίπτωση που δεν τη θεωρήσει επαρκώς τεκμηριωμένη σε σχέση με τα υποκείμενα στοιχεία που παρουσίασε η εν λόγω εθνική αρχή· στην περίπτωση αυτή, η αρμόδια αρχή διασφαλίζει την τήρηση των σχετικών απαιτήσεων βάσει του διεθνούς και ενωσιακού δικαίου και αιτιολογεί δεόντως την απόφασή της·
γ) συνεργατικό σύστημα: η εμπεριστατωμένη απόφαση συντονίζεται από την αρμόδια αρχή. Η αρμόδια αρχή, στο πλαίσιο διαβούλευσης με τις άλλες εμπλεκόμενες αρχές καθορίζει, κατά περίπτωση, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και με την επιφύλαξη των προθεσμιών που ορίζονται βάσει του άρθρου 10, εύλογο χρονικό διάστημα εντός του οποίου μπορούν να εκδοθούν οι επιμέρους αποφάσεις. Εποπτεύει τη συμμόρφωση των εμπλεκόμενων αρχών με τις προθεσμίες.
Αν μια μεμονωμένη απόφαση της εμπλεκόμενης αρχής δεν αναμένεται να εκδοθεί εντός της προθεσμίας, η εν λόγω αρχή ενημερώνει πάραυτα την αρμόδια αρχή και ενσωματώνει αιτιολόγηση για την καθυστέρηση. Εν συνεχεία, η αρμόδια αρχή επανακαθορίζει την προθεσμία εντός της οποίας εκδίδεται η επιμέρους απόφαση, πάντα τηρώντας τις συνολικές προθεσμίες που ορίζονται βάσει του άρθρου 10.
Αναγνωρίζοντας τις εθνικές ιδιαιτερότητες στις διαδικασίες σχεδιασμού και αδειοδότησης, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν μεταξύ των τριών συστημάτων που αναφέρονται στα στοιχεία α), β) και γ) του πρώτου εδαφίου με στόχο τη διευκόλυνση και τον συντονισμό των διαδικασιών τους και να προκρίνουν προς εφαρμογή το πλέον αποτελεσματικό σύστημα. Εάν ένα κράτος μέλος επιλέξει το συνεργατικό σύστημα, ενημερώνει την Επιτροπή για τους λόγους που το οδήγησαν στην επιλογή αυτή. Η Επιτροπή αναλαμβάνει αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων στο πλαίσιο της έκθεσης που προβλέπεται στο άρθρο 17.
4. Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόσουν διάφορα συστήματα, όπως αυτά ορίζονται στην παράγραφο 3, σε χερσαία και θαλάσσια έργα κοινού ενδιαφέροντος.
5. Εάν για ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος απαιτούνται αποφάσεις από δύο ή περισσότερα κράτη μέλη, οι αντίστοιχες αρμόδιες αρχές λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αποδοτική και αποτελεσματική συνεργασία και τον μεταξύ τους συντονισμό, συμπεριλαμβανομένης της τήρησης του άρθρου 10 παράγραφος 4. Τα κράτη μέλη εισάγουν κοινές διαδικασίες, ιδιαίτερα για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Άρθρο 9
Διαφάνεια και συμμετοχή των πολιτών
1. Έως τις 16 Μαΐου 2014, το κράτος μέλος ή η αρμόδια αρχή, κατά περίπτωση σε συνεργασία με τις άλλες εμπλεκόμενες αρχές, εκδίδει εγχειρίδιο διαδικασιών αδειοδότησης για έργα κοινού ενδιαφέροντος. Το εγχειρίδιο επικαιροποιείται δεόντως και είναι διαθέσιμο στο κοινό. Επίσης, περιλαμβάνει τουλάχιστον τις πληροφορίες που καθορίζονται στο παράρτημα VI σημείο 1. Το εγχειρίδιο δεν αποτελεί νομικώς δεσμευτικό έγγραφο, αλλά μπορεί να παραπέμπει ή να αναφέρεται σε συναφείς νομικές διατάξεις.
2. Με την επιφύλαξη τυχόν απαιτήσεων που ισχύουν βάσει των συμβάσεων του Aarhus και του Espoo και του σχετικού δικαίου της Ένωσης, όλοι οι συμμετέχοντες στη διαδικασία χορήγησης αδειών τηρούν τις αρχές περί συμμετοχής των πολιτών που καθορίζονται στο παράρτημα VI σημείο 3.
3. Με βάση το άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχείο α), εντός ενδεικτικής περιόδου τριών μηνών από την έναρξη της διαδικασίας χορήγησης άδειας ο φορέας υλοποίησης του έργου καταρτίζει και υποβάλλει στην αρμόδια αρχή, ακολουθώντας τη διαδικασία που περιγράφεται στο εγχειρίδιο της παραγράφου 1 και τις κατευθυντήριες γραμμές του παραρτήματος VI, ένα σχέδιο σχετικά με τη συμμετοχή των πολιτών. Εντός τριών μηνών, η αρμόδια αρχή ζητεί τροποποιήσεις ή εγκρίνει το σχέδιο σχετικά με τη συμμετοχή των πολιτών· στο πλαίσιο αυτό, η αρμόδια αρχή λαμβάνει υπόψη οιαδήποτε μορφή συμμετοχής των πολιτών και διαβούλευσης έλαβε χώρα πριν από την έναρξη της διαδικασίας χορήγησης της άδειας, αν η συμμετοχή και διαβούλευση πληρούσαν τις απαιτήσεις του παρόντος άρθρου.
Εφόσον ο φορέας υλοποίησης του έργου σκοπεύει να επιφέρει σημαντικές αλλαγές σε εγκεκριμένο σχέδιο, ενημερώνει την αρμόδια αρχή η οποία και μπορεί να ζητήσει τροποποιήσεις.
4. Πριν από την υποβολή του τελικού και πλήρους φακέλου της αίτησης στην αρμόδια αρχή με βάση το άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχείο α), διενεργείται τουλάχιστον μία δημόσια διαβούλευση από τον φορέα υλοποίησης ή, όπου το επιτάσσει το εθνικό δίκαιο, από την αρμόδια αρχή. Η ανωτέρω διάταξη ισχύει με την επιφύλαξη οιασδήποτε δημόσιας διαβούλευσης διενεργείται μετά την υποβολή της αίτησης για τη συναίνεση ανάπτυξης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 της οδηγίας 2011/92/ΕΕ. Μέσω της δημόσιας διαβούλευσης ενημερώνονται εγκαίρως οι ενδιαφερόμενοι κύκλοι συμφερόντων που αναφέρονται στο παράρτημα VI σημείο 3 στοιχείο α) σχετικά με το έργο και διευκολύνεται ο προσδιορισμός της καταλληλότερης τοποθεσίας ή διαδρομής και τα σχετικά ζητήματα που θα αφορά ο φάκελος της αίτησης. Οι ελάχιστες απαιτήσεις για την εν λόγω δημόσια διαβούλευση διευκρινίζονται στο παράρτημα VI σημείο 5.
Ο φορέας υλοποίησης το έργου συντάσσει έκθεση που περιλαμβάνει συνοπτικά τα αποτελέσματα των σχετικών με την συμμετοχή του κοινού δραστηριοτήτων πριν από την υποβολή του φακέλου της αίτησης, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων που έλαβαν χώρα πριν αρχίσει η διαδικασία χορήγησης της άδειας. Η έκθεση αυτή υποβάλλεται από τον φορέα μαζί με τον φάκελο της αίτησης στην αρμόδια αρχή. Τα αποτελέσματα αυτά λαμβάνονται δεόντως υπόψη στην εμπεριστατωμένη απόφαση.
5. Για τα έργα που διασχίζουν τα σύνορα δύο ή περισσότερων κρατών μελών, οι δημόσιες διαβουλεύσεις που πραγματοποιούνται δυνάμει τις παραγράφου 4 σε καθένα από τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη λαμβάνουν χώρα έως και δύο μήνες μετά την έναρξη της πρώτης δημόσιας διαβούλευσης.
6. Για τα έργα που ενδέχεται να έχουν σημαντικές δυσμενείς διασυνοριακές επιπτώσεις σε ένα ή περισσότερα γειτονικά κράτη μέλη, όπου ισχύουν το άρθρο 7 της οδηγίας 2011/92/ΕΕ και η σύμβαση Espoo, οι σχετικές πληροφορίες διατίθενται στην αρμόδια αρχή των γειτονικών κρατών μελών. Η αρμόδια αρχή των γειτονικών κρατών μελών γνωστοποιεί, στο πλαίσιο της διαδικασίας κοινοποίησης κατά περίπτωση, εάν αυτή, ή οιαδήποτε άλλη εμπλεκόμενη αρχή, επιθυμεί να συμμετάσχει στις εν λόγω διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης.
7. Ο φορέας υλοποίησης του έργου ή, όπου υπάρχει σχετική πρόβλεψη στο εθνικό δίκαιο, η αρμόδια αρχή δημιουργούν και ενημερώνουν τακτικά έναν ιστότοπο για το έργο, στον οποίο δημοσιεύουν πληροφορίες σχετικά με το έργο κοινού ενδιαφέροντος. Ο ιστότοπος αυτός συνδέεται με τον ιστότοπο της Επιτροπής και πληροί τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο παράρτημα VI σημείο 6. Επιπλέον, διαφυλάσσεται ο εμπιστευτικός χαρακτήρας των εμπορικώς ευαίσθητων πληροφοριών.
Επίσης, οι φορείς υλοποίησης έργων δημοσιεύουν τις σχετικές πληροφορίες με άλλα, κατάλληλα μέσα ενημέρωσης, στα οποία έχει ευρεία πρόσβαση το κοινό.
Άρθρο 10
Διάρκεια και εφαρμογή της διαδικασίας χορήγησης αδειών
1. Η διαδικασία χορήγησης αδειών αποτελείται από δύο διαδικασίες:
α)
Η διαδικασία που προηγείται της αίτησης, που καλύπτει την περίοδο μεταξύ της έναρξης της διαδικασίας χορήγησης άδειας και της αποδοχής των υποβληθέντων εγγράφων του φακέλου της αίτησης από την αρμόδια αρχή, ολοκληρώνεται εντός ενδεικτικής περιόδου δύο ετών.
Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει την προπαρασκευή ενδεχόμενων περιβαλλοντικών εκθέσεων την οποία αναλαμβάνουν οι φορείς υλοποίησης του έργου.
Για την κατοχύρωση της έναρξης της διαδικασίας χορήγησης άδειας, οι φορείς υλοποίησης έργων κοινοποιούν εγγράφως το έργο στην αρμόδια αρχή των οικείων κρατών μελών, το οποίο συνοδεύεται από μια σύντομη παρουσίαση του έργου με εύλογο βαθμό ανάλυσης. Το αργότερο τρεις μήνες μετά την παραλαβή της κοινοποίησης, η αρμόδια αρχή, μεταξύ άλλων εξ ονόματος άλλων εμπλεκόμενων αρχών, την κάνει δεκτή ή, εάν θεωρεί ότι το έργο δεν έχει φτάσει σε αρκετό βαθμό ωριμότητας για να περάσει στη διαδικασία χορήγησης άδειας, την απορρίπτει εγγράφως. Σε περίπτωση απόρριψης, η αρμόδια αρχή τεκμηριώνει την απόφασή της, μεταξύ άλλων εξ ονόματος άλλων εμπλεκόμενων αρχών. Η ημερομηνία υπογραφής της αποδοχής της κοινοποίησης από την αρμόδια αρχή σηματοδοτεί την έναρξη της διαδικασίας χορήγησης άδειας. Όταν εμπλέκονται δύο ή περισσότερα κράτη μέλη, η ημερομηνία αποδοχής της τελευταίας κοινοποίησης από την αρμόδια αρχή σηματοδοτεί την έναρξη της διαδικασίας χορήγησης άδειας.
β)
Η εκ του νόμου προβλεπόμενη διαδικασία χορήγησης άδειας, που καλύπτει την περίοδο από την ημερομηνία αποδοχής της υποβληθείσας αίτησης έως την έκδοση εμπεριστατωμένης απόφασης, δεν υπερβαίνει το ένα έτος και έξι μήνες. Τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίσουν προγενέστερη ημερομηνία για την προθεσμία, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο.
2. Η συνολική διάρκεια των δύο διαδικασιών που προβλέπονται στην παράγραφο 1 δεν υπερβαίνει τους τρεις και έξι μήνες. Ωστόσο, εάν η αρμόδια αρχή εκτιμά ότι δεν είναι δυνατή η ολοκλήρωση για το ένα ή και τα δύο στάδια της διαδικασίας χορήγησης της άδειας εντός των προθεσμιών της παραγράφου 1, μπορεί να αποφασίσει, πριν από την εκπνοή των προθεσμιών και κατά περίπτωση, να παρατείνει τη μία ή και τις δύο προθεσμίες κατά εννέα μήνες κατ’ ανώτατο όριο και για τις δύο διαδικασίες συνολικά.
Στην περίπτωση αυτή, η αρμόδια αρχή ενημερώνει την εμπλεκόμενη ομάδα και της εκθέτει τα μέτρα που έχει λάβει ή πρόκειται να λάβει για την ολοκλήρωση της διαδικασίας χορήγησης της άδειας όσο το δυνατόν συντομότερα. Η ομάδα δύναται να ζητήσει από την αρμόδια αρχή τακτική ενημέρωση για την πρόοδο στο θέμα αυτό.
3. Στα κράτη μέλη στα οποία ο καθορισμός της χάραξης ή της τοποθεσίας που διεξάγεται αποκλειστικά και μόνο για τον συγκεκριμένο σκοπό του σχεδιαζόμενου έργου, περιλαμβανομένου του σχεδιασμού των ειδικών διαδρόμων της υποδομής του συγκεκριμένου δικτύου, δεν μπορεί να περιληφθεί στη διαδικασία που οδηγεί στην εμπεριστατωμένη απόφαση, η αντίστοιχη απόφαση λαμβάνεται εντός χωριστής περιόδου έξι μηνών, με αφετηρία την ημερομηνία υποβολής των τελικών και πλήρων εγγράφων από τον φορέα υλοποίησης του έργου.
Στην περίπτωση αυτή η περίοδος παράτασης που αναφέρεται στην παράγραφο 2 περιορίζεται σε έξι μήνες, διάστημα στο οποίο περιλαμβάνεται και η διαδικασία που αναφέρεται στην παρούσα παράγραφο.
4. Η διαδικασία που προηγείται της αίτησης περιλαμβάνει τα εξής στάδια:
α)
μετά την αποδοχή της κοινοποίησης, δυνάμει της παραγράφου 1 στοιχείο α), η αρμόδια αρχή, σε στενή συνεργασία με τις άλλες αρχές που αφορά το έργο, και κατά περίπτωση μετά από πρόταση του φορέα υλοποίησης του έργου, προσδιορίζει το υλικό πεδίο και το κατά πόσον θα είναι λεπτομερείς οι πληροφορίες που θα υποβάλει ο φορέας υλοποίησης του έργου ως τμήμα του φακέλου της αίτησης για την έκδοση εμπεριστατωμένης απόφασης. Ο κατάλογος ελέγχου που παρατίθεται στο παράρτημα VΙ σημείο 1 στοιχείο ε) αποτελεί τη βάση για τον προσδιορισμό αυτών των στοιχείων·
β)
η αρμόδια αρχή, σε στενή συνεργασία με τον φορέα υλοποίησης του έργου και άλλες εμπλεκόμενες αρχές και λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων που προβλέπονται στο στοιχείο α), καταρτίζει λεπτομερές πρόγραμμα της διαδικασίας χορήγησης άδειας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του παραρτήματος VI σημείο 2.
Για τα έργα που διασχίζουν τα σύνορα δύο ή περισσότερων κρατών μελών, οι αρμόδιες αρχές των οικείων κρατών μελών καταρτίζουν κοινό πρόγραμμα στο οποίο μεριμνούν ώστε να ευθυγραμμίζονται τα χρονοδιαγράμματά τους·
γ)
μετά την παραλαβή του σχεδίου του φακέλου αίτησης, εάν καταστεί απαραίτητο, η αρμόδια αρχή, εξ ονόματος άλλων εμπλεκόμενων αρχών μεταξύ άλλων, ζητά να προσκομίσει ο φορέας υλοποίησης του έργου τις πληροφορίες που λείπουν, οι οποίες μπορούν να αφορούν αποκλειστικά ζητήματα που προσδιορίζονται στο στοιχείο α). Εντός τριών μηνών από την υποβολή των πληροφοριών που έλειπαν, η αρμόδια αρχή αποδέχεται εγγράφως την αίτηση προς εξέταση. Μπορεί να ζητήσει συμπληρωματικές πληροφορίες μόνο εάν νέες συνθήκες δικαιολογούν την υποβολή τους.
5. Ο φορέας υλοποίησης του έργου διασφαλίζει την πληρότητα και την κατάλληλη ποιότητα του φακέλου της αίτησης και ζητά τη γνώμη της αρμόδιας αρχής σχετικά με τον φάκελο αυτό όσο το δυνατόν πιο νωρίς κατά τη διαδικασία που προηγείται της αίτησης. Ο φορέας υλοποίησης του έργου συνεργάζεται πλήρως με την αρμόδια αρχή για την τήρηση των προθεσμιών και τη συμμόρφωση με το λεπτομερές πρόγραμμα κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 4 στοιχείο β).
6. Οι προθεσμίες του παρόντος άρθρου τελούν υπό την επιφύλαξη των υποχρεώσεων που απορρέουν από το διεθνές και ενωσιακό δίκαιο και των διαδικασιών προσφυγής ενώπιον των διοικητικών και δικαστικών αρχών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ
Άρθρο 11
Ανάλυση κόστους-οφέλους για όλο το ενεργειακό σύστημα
1. Έως τις 16 Νοεμβρίου 2013, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς (ΕΔΔΣΜ) ηλεκτρικής ενέργειας και το ΕΔΔΣΜ αερίου δημοσιοποιούν και υποβάλλουν στα κράτη μέλη, στην Επιτροπή και στον Οργανισμό, τις αντίστοιχες μεθοδολογίες τους, που αφορά μεταξύ άλλων τη διαμόρφωση των δικτύων και της αγοράς, εκπόνησης εναρμονισμένης ανάλυσης κόστους-οφέλους για ολόκληρο το ενεργειακό σύστημα της Ένωσης. Η ανάλυση αυτή θα αφορά τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτουν στις κατηγορίες που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ σημείο 1 στοιχεία α) έως δ) και παράρτημα ΙΙ σημείο 2. Οι μεθοδολογίες αυτές εφαρμόζονται στην προετοιμασία κάθε επακόλουθου δεκαετούς σχεδίου ανάπτυξης δικτύων που εκπονούν το ΕΔΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας ή το ΕΔΔΣΜ αερίου δυνάμει του άρθρου 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και του άρθρου 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 715/2009. Οι μεθοδολογίες καταρτίζονται με βάση τις οριζόμενες στο παράρτημα V αρχές και συνάδουν με τους κανόνες και τους δείκτες που ορίζονται στο παράρτημα IV.
Πριν υποβάλουν τις αντίστοιχες μεθοδολογίες τους, το ΕΔΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας και το ΕΔΔΣΜ αερίου διενεργούν εκτενή διαδικασία διαβούλευσης στην οποία συμμετέχουν τουλάχιστον οι οργανισμοί που εκπροσωπούν όλους τους συναφείς ενδιαφερόμενους κύκλους συμφερόντων -και, αν κριθεί αναγκαίο, οι ίδιοι οι ενδιαφερόμενοι κύκλοι συμφερόντων-, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές και άλλες εθνικές αρχές.
2. Εντός τριών μηνών από την παραλαβή των μεθοδολογιών, ο Οργανισμός εκδίδει γνωμοδότηση η οποία απευθύνεται στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή για τις μεθοδολογίες και τη δημοσιοποιεί.
3. Εντός τριών μηνών από την παραλαβή της γνωμοδότησης του Οργανισμού, η Επιτροπή εκδίδει, και τα κράτη μέλη μπορούν να εκδώσουν, γνωμοδότηση για τις μεθοδολογίες. Οι γνωμοδοτήσεις υποβάλλονται στο ΕΔΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας ή στο ΕΔΔΣΜ αερίου.
4. Εντός τριών μηνών από την παραλαβή της τελευταίας γνωμοδότησης βάσει της παραγράφου 3, το ΕΔΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας και το ΕΔΔΣΜ αερίου προσαρμόζουν τις μεθοδολογίες τους λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις παραληφθείσες γνωμοδοτήσεις των κρατών μελών, τη γνωμοδότηση της Επιτροπής και τη γνωμοδότηση του Οργανισμού και τις υποβάλλουν προς έγκριση στην Επιτροπή.
5. Εντός δύο εβδομάδων από την έγκριση της Επιτροπής, το ΕΔΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας και το ΕΔΔΣΜ αερίου δημοσιεύουν τις αντίστοιχες μεθοδολογίες τους στους ιστοτόπους τους. Κατόπιν αιτήματος, διαβιβάζουν στην Επιτροπή και τον Οργανισμό τα αντίστοιχα σύνολα εισερχόμενων δεδομένων κατά τα οριζόμενα στο παράρτημα V σημείο 1, καθώς επίσης και άλλα σχετικά δεδομένα που αφορούν τα δίκτυα, τη ροή του φορτίου και την αγορά σε επαρκώς ακριβή μορφή σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και τις σχετικές συμφωνίες εμπιστευτικότητας. Τα δεδομένα είναι έγκυρα κατά την ημερομηνία του αιτήματος. Η Επιτροπή και ο Οργανισμός εξασφαλίζουν τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των δεδομένων αυτών κατά την επεξεργασία που πραγματοποιείται από τους εν λόγω φορείς ή από οιοδήποτε μέρος εκπονεί αναλύσεις για λογαριασμό τους με βάση τα εν λόγω δεδομένα.
6. Οι μεθοδολογίες επικαιροποιούνται και βελτιώνονται τακτικά κατά τις παραγράφους 1 έως 5. Με δική του πρωτοβουλία ή μετά από δεόντως τεκμηριωμένο αίτημα εθνικών ρυθμιστικών αρχών ή ενδιαφερόμενων κύκλων συμφερόντων και μετά την επίσημη διαβούλευση με τις οργανώσεις που εκπροσωπούν όλους τους ενδιαφερόμενους κύκλους συμφερόντων και την Επιτροπή, ο Οργανισμός δύναται να ζητήσει την ενημέρωση ή τη βελτίωση της μεθοδολογίας κατόπιν κατάλληλης αιτιολόγησης και με την κατάρτιση χρονοδιαγραμμάτων. Ο Οργανισμός δημοσιοποιεί τα αιτήματα των εθνικών ρυθμιστικών αρχών ή των ενδιαφερόμενων κύκλων συμφερόντων και όλα τα συναφή έγγραφα που δεν είναι εμπορικώς ευαίσθητα και βάσει των οποίων προκύπτει το αίτημα του Οργανισμού για επικαιροποίηση ή βελτίωση.
7. Έως τις 16 Μαΐου 2015, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές που συνεργάζονται στο πλαίσιο του Οργανισμού καταρτίζουν και δημοσιοποιούν δέσμη δεικτών και αντίστοιχες τιμές αναφοράς για τη σύγκριση των επενδυτικών δαπανών ανά μονάδα για συγκρίσιμα έργα των κατηγοριών υποδομών που περιλαμβάνονται στο παράρτημα ΙΙ σημεία 1 και 2. Οι τιμές αυτές αναφοράς μπορούν να χρησιμοποιούνται από το ΕΔΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας και το ΕΔΔΣΜ αερίου για τις αναλύσεις που διενεργούνται για τα επακόλουθα δεκαετή σχέδια ανάπτυξης δικτύων.
8. Έως την 31η Δεκεμβρίου 2016, το ΕΔΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας και το ΕΔΔΣΜ αερίου υποβάλλουν από κοινού στην Επιτροπή και τον Οργανισμό ένα συνεκτικό μοντέλο διασύνδεσης δικτύου και αγοράς ηλεκτρισμού και αερίου, που περιλαμβάνει τόσο τις υποδομές μεταφοράς ηλεκτρισμού και αερίου όσο και τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης και ΥΦΑ και καλύπτει τις περιοχές και τους διαδρόμους προτεραιότητας που επισημαίνονται και καταρτίζονται σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στο παράρτημα V. Μετά την έγκρισή του από την Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στις παραγράφους 2 έως 4, το μοντέλο αυτό συμπεριλαμβάνεται στις μεθοδολογίες.
Άρθρο 12
Διευκόλυνση των επενδύσεων με διασυνοριακό αντίκτυπο
1. Οι πράγματι προκύψασες επενδυτικές δαπάνες, από τις οποίες εξαιρούνται οι δαπάνες συντήρησης, που σχετίζονται με έργο κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτει στις κατηγορίες που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ σημείο 1 στοιχεία α), β) και δ) και στο παράρτημα ΙΙ σημείο 2 βαρύνουν τους αντίστοιχους ΔΣΜ ή τους φορείς υλοποίησης των υποδομών μεταφοράς των κρατών μελών όπου εντοπίζονται τα καθαρά θετικά αποτελέσματα του έργου και, στον βαθμό που δεν καλύπτονται από μισθώματα συμφόρησης ή άλλα τέλη, καταβάλλονται από τους χρήστες του δικτύου μέσω των τιμολογίων πρόσβασης στα δίκτυα σε αυτά τα κράτη μέλη.
2. Για ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτει στις κατηγορίες που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ σημείο 1 στοιχεία α), β) και δ) και στο παράρτημα ΙΙ σημείο 2, οι διατάξεις της παραγράφου 1 εφαρμόζονται μόνον εφόσον τουλάχιστον ένας φορέας υλοποίησης έργου ζητήσει από τις αρμόδιες εθνικές αρχές την εφαρμογή του παρόντος άρθρου για ολόκληρο το κόστος του έργου ή μέρος αυτού. Για ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτει στις κατηγορίες του παραρτήματος ΙΙ σημείο 2, οι διατάξεις της παραγράφου 1 εφαρμόζονται μόνον εφόσον έχει ήδη διενεργηθεί αξιολόγηση της ζήτησης στην αγορά και διαπιστώθηκε ότι οι πράγματι προκύψασες επενδυτικές δαπάνες δεν αναμένεται να καλυφθούν από τα τιμολόγια.
Όταν υπάρχουν περισσότεροι του ενός φορείς υλοποίησης για ένα έργο, οι οικείες εθνικές ρυθμιστικές αρχές ζητούν αμελλητί από όλους τους φορείς υλοποίησης να υποβάλουν από κοινού το αίτημα επένδυσης σύμφωνα με την παράγραφο 3.
3. Για ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος στο οποίο εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 1, οι φορείς υλοποίησης του έργου ενημερώνουν τακτικά, τουλάχιστον μία φορά ανά έτος και εωσότου το έργο τεθεί σε λειτουργία, όλες τις εμπλεκόμενες εθνικές ρυθμιστικές αρχές σχετικά με την πρόοδο του έργου και τον προσδιορισμό του κόστους και των συνεπειών που επιφέρει.
Μόλις ένα τέτοιο έργο φτάσει σε επαρκή βαθμό ωριμότητας, οι φορείς υλοποίησης του έργου, μετά από διαβούλευση με τους ΔΣΜ από όλα τα κράτη μέλη όπου εντοπίζονται τα καθαρά θετικά αποτελέσματα του έργου, υποβάλλουν αίτημα επένδυσης. Αυτό το αίτημα επένδυσης περιλαμβάνει αίτημα για διασυνοριακό επιμερισμό κόστους και υποβάλλεται σε όλες τις εμπλεκόμενες εθνικές ρυθμιστικές αρχές μαζί με τα εξής:
α)
ειδική ανάλυση κόστους-οφέλους του έργου που συνάδει με τη μεθοδολογία που καταρτίζεται δυνάμει του άρθρου 11 και λαμβάνει υπόψη τα πέραν των συνόρων του εμπλεκόμενου κράτους μέλους οφέλη·
β)
επιχειρηματικό σχέδιο που αξιολογεί την οικονομική βιωσιμότητα του έργου, συμπεριλαμβανομένου του επιλεχθέντος τρόπου χρηματοδότησης, και, για ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτει στην κατηγορία του παραρτήματος ΙΙ σημείο 2, τα αποτελέσματα της δοκιμής αγοράς· και
γ)
αν είναι δυνατή η συμφωνία των φορέων υλοποίησης του έργου, τεκμηριωμένη πρόταση για διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους.
Εάν έργο υλοποιείται από διάφορους φορείς εκμετάλλευσης, το αίτημα επένδυσης υποβάλλεται από κοινού.
Για τα έργα που περιλαμβάνονται στον πρώτο ενωσιακό κατάλογο έργων, οι φορείς υλοποίησης υποβάλλουν το αίτημα επένδυσής τους έως την 31η Οκτωβρίου 2013.
Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές διαβιβάζουν αμελλητί ένα αντίγραφο κάθε αιτήματος επένδυσης, μόλις το λάβουν, στον Οργανισμό προς ενημέρωση αυτού.
Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές και ο Οργανισμός διαφυλάσσουν τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των εμπορικώς ευαίσθητων πληροφοριών.
4. Εντός έξι μηνών από την ημερομηνία παραλαβής του τελευταίου αιτήματος επένδυσης από τις εμπλεκόμενες εθνικές ρυθμιστικές αρχές, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, κατόπιν διαβούλευσης με τους εμπλεκόμενους φορείς υλοποίησης του έργου, λαμβάνουν συντονισμένες αποφάσεις σχετικά με τον επιμερισμό του επενδυτικού κόστους που θα βαρύνει κάθε φορέα εκμετάλλευσης συστήματος για το έργο, καθώς επίσης και σχετικά με την συμπερίληψή του στα τιμολόγια. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές μπορούν να αποφασίσουν τον επιμερισμό ενός μέρους μόνο των δαπανών ή μπορούν να αποφασίσουν να επιμερίσουν τις δαπάνες σε μια δέσμη διαφόρων έργων κοινού ενδιαφέροντος.
Κατά τον επιμερισμό του κόστους, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές λαμβάνουν υπόψη τα τρέχοντα ή εκτιμώμενα:
-
μισθώματα συμφόρησης ή άλλα τέλη,
-
έσοδα από τον μηχανισμό αντιστάθμισης μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς που ιδρύθηκε δια του άρθρου 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 714/2009.
Κατά την απόφαση διασυνοριακού επιμερισμού του κόστους, λαμβάνονται υπόψη το οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος, αλλά και τα αντίστοιχα οφέλη των έργων στα οικεία κράτη μέλη και η ενδεχόμενη ανάγκη χρηματοδοτικής στήριξης.
Κατά την απόφαση διασυνοριακού επιμερισμού του κόστους, οι σχετικές εθνικές ρυθμιστικές αρχές, σε διαβούλευση με τους οικείους ΔΣΜ, επιδιώκουν την επίτευξη αμοιβαίας συμφωνίας που θα βασίζεται μεταξύ άλλων και στις πληροφορίες της παραγράφου 3 στοιχεία α) και β).
Εάν ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος μετριάζει αρνητικές εξωτερικές επιδράσεις, όπως ροές κλειστού βρόγχου, και το έργο αυτό εκτελείται στο κράτος μέλος στο οποίο δημιουργείται η αρνητική εξωτερική επίδραση, τέτοιος μετριασμός δεν θεωρείται διασυνοριακό όφελος και δεν συνιστά, ως εκ τούτου, βάση για τον επιμερισμό του κόστους στον ΔΣΜ των κρατών μελών που πλήττονται από αυτές τις αρνητικές εξωτερικές επιδράσεις.
5. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, με βάση τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους όπως ορίζεται στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου, λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές δαπάνες που προκύπτουν για έναν ΔΣΜ ή άλλο φορέα υλοποίησης του έργου ως αποτέλεσμα των επενδύσεων κατά τον καθορισμό ή την έγκριση των τιμολογίων σύμφωνα με το άρθρο 37 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 2009/72/ΕΚ και το άρθρο 41 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 2009/73/ΕΚ, στο μέτρο που οι δαπάνες αυτές αντιστοιχούν στις δαπάνες ενός αποτελεσματικού και διαρθρωτικά συγκρίσιμου φορέα εκμετάλλευσης.
Η απόφαση για τον επιμερισμό του κόστους κοινοποιείται, αμελλητί, από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές στον Οργανισμό μαζί με όλες τις σχετικές πληροφορίες. Ειδικότερα, αναφέρονται λεπτομερώς οι λόγοι βάσει των οποίων έγινε ο επιμερισμός του κόστους μεταξύ των κρατών μελών, όπως τα εξής:
α)
εκτίμηση των εντοπιζόμενων επιπτώσεων, μεταξύ άλλων σχετικά με τα τιμολόγια των δικτύων, για καθένα από τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη·
β)
αξιολόγηση του επιχειρηματικού σχεδίου της παραγράφου 3 στοιχείο β)·
γ)
τις θετικές εξωτερικές επιδράσεις του έργου σε περιφερειακό ή ενωσιακό επίπεδο·
δ)
το αποτέλεσμα της διαβούλευσης με τους εμπλεκόμενους φορείς υλοποίησης του έργου.
Η απόφαση επιμερισμού του κόστους δημοσιεύεται.
6. Αν οι εμπλεκόμενες εθνικές ρυθμιστικές αρχές δεν καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με το αίτημα επένδυσης εντός έξι μηνών από την ημερομηνία παραλαβής του αιτήματος από την τελευταία εθνική ρυθμιστική αρχή, ενημερώνουν αμελλητί τον Οργανισμό.
Στην περίπτωση αυτή ή κατόπιν κοινού αιτήματος των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, η απόφαση σχετικά με το επενδυτικό αίτημα, συμπεριλαμβανομένου του διασυνοριακού επιμερισμού του κόστους κατά την παράγραφο 3 καθώς και του τρόπου με τον οποίο το κόστος των επενδύσεων θα αντικατοπτρίζεται στα τιμολόγια, λαμβάνεται από τον Οργανισμό εντός τριών μηνών από την ημερομηνία της προσφυγής.
Πριν αποφανθεί, ο Οργανισμός διαβουλεύεται με τις εμπλεκόμενες εθνικές ρυθμιστικές αρχές και τους φορείς υλοποίησης του έργου. Η περίοδος τριών μηνών που προβλέπεται στο δεύτερο εδάφιο μπορεί να επεκταθεί κατά δύο μήνες στην περίπτωση που ο Οργανισμός χρειάζεται επιπλέον πληροφορίες. Η επιπλέον προθεσμία αρχίζει την επομένη της ημέρας παραλαβής όλων των πληροφοριών.
Η απόφαση επιμερισμού του κόστους δημοσιεύεται. Εφαρμόζονται εν προκειμένω τα άρθρα 19 και 20 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 713/2009.
7. Ο Οργανισμός κοινοποιεί αμελλητί αντίγραφο όλων των αποφάσεων επιμερισμού του κόστους, καθώς και όλων των σχετικών πληροφοριών, στην Επιτροπή. Τα εν λόγω στοιχεία είναι δυνατόν να παρέχονται σε συγκεντρωτική μορφή. Η Επιτροπή διαφυλάσσει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των εμπορικώς ευαίσθητων πληροφοριών.
8. Η απόφαση επιμερισμού του κόστους δεν επηρεάζει το δικαίωμα των ΔΣΜ να επιβάλουν επιβαρύνσεις για την πρόσβαση στο δίκτυο ούτε το δικαίωμα των εθνικών ρυθμιστικών αρχών να τις εγκρίνουν σύμφωνα με το άρθρο 32 των οδηγιών 2009/72/ΕΚ και 2009/73/ΕΚ, το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 715/2009.
9. Το παρόν άρθρο δεν ισχύει για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που έχουν λάβει:
α)
απαλλαγή από τα άρθρα 32, 33, 34 και το άρθρο 41 παράγραφοι 6, 8 και 10 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ δυνάμει του άρθρου 36 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ·
β)
απαλλαγή από το άρθρο 16 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 714/2009 ή απαλλαγή από το άρθρο 32 και το άρθρο 37 παράγραφοι 6 και 10 της οδηγίας 2009/72/ΕΚ δυνάμει του άρθρου 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 714/2009·
γ)
απαλλαγή βάσει του άρθρου 22 της οδηγίας 2003/55/ΕΚ (20), ή
δ)
απαλλαγή βάσει του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003 (21).
Άρθρο 13
Κίνητρα
1. Σε περίπτωση που ένας φορέας υλοποίησης παρουσιάζει υψηλότερους κινδύνους σε ό,τι αφορά την υλοποίηση, την κατασκευή, τη λειτουργία ή τη συντήρηση ενός έργου κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτει στις κατηγορίες που ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ σημείο 1 στοιχεία α), β) και δ) και στο παράρτημα ΙΙ σημείο 2, σε σχέση με τους κινδύνους που προκύπτουν συνήθως σε παρεμφερές έργο υποδομής τα κράτη μέλη και οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές διασφαλίζουν ότι στο εν λόγω έργο παρέχονται κατάλληλα κίνητρα σύμφωνα με το άρθρο 37 παράγραφος 8 της οδηγίας 2009/72/ΕΚ, το άρθρο 41 παράγραφος 8 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ, το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 715/2009.
Το πρώτο εδάφιο δεν ισχύει εάν στο έργο κοινού ενδιαφέροντος έχει δοθεί:
α)
απαλλαγή από τα άρθρα 32, 33, 34 και το άρθρο 41 παράγραφοι 6, 8 και 10 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ δυνάμει του άρθρου 36 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ·
β)
απαλλαγή από το άρθρο 16 παράγραφος 16 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 714/2009 ή απαλλαγή από το άρθρο 32 και το άρθρο 37 παράγραφοι 6 και 10 της οδηγίας 2009/72/ΕΚ δυνάμει του άρθρου 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 714/2009·
γ)
απαλλαγή βάσει του άρθρου 22 της οδηγίας 2003/55/ΕΚ, ή
δ)
απαλλαγή βάσει του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003.
2. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές αποφασίζουν τη χορήγηση των κινήτρων της παραγράφου 1 σύμφωνα με τα πορίσματα της ανάλυσης κόστους-οφέλους βάσει της μεθοδολογίας που καταρτίζεται δυνάμει του άρθρου 11 και ιδιαίτερα τις θετικές εξωτερικές επιδράσεις του έργου σε περιφερειακό ή ενωσιακό επίπεδο. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές αναλύουν περαιτέρω τους ειδικούς κινδύνους που οφείλονται στους φορείς υλοποίησης του έργου, τα μέτρα μετριασμού κινδύνου που έχουν ληφθεί και την αιτιολόγηση του κινδύνου με στόχο την επίτευξη του καθαρού θετικού αντικτύπου του έργου σε σύγκριση με μια λιγότερο επισφαλή εναλλακτική. Οι επιλέξιμοι κίνδυνοι αφορούν κυρίως τις νέες τεχνολογίες μεταφοράς, τόσο χερσαίες όσο και υπεράκτιες, το έλλειμμα είσπραξης των δαπανών και την ανάπτυξη.
3. Τα κίνητρα που παρέχει η απόφαση λαμβάνουν υπόψη τον ειδικό χαρακτήρα του κινδύνου και μπορούν να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:
α)
τους κανόνες για τις προληπτικές επενδύσεις, ή
β)
τους κανόνες για την αναγνώριση αποδοτικών δαπανών που προκύπτουν πριν από τη θέση σε λειτουργία του έργου, ή
γ)
τους κανόνες παροχής επιπλέον απόδοσης για το επενδυθέν στο έργο κεφάλαιο, ή
δ)
οιοδήποτε άλλο μέτρο θεωρείται απαραίτητο και κατάλληλο.
4. Έως την 31η Ιουλίου 2013, όλες οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές υποβάλλουν στον Οργανισμό, αν διατίθενται, τη μεθοδολογία τους και τα κριτήρια στα οποία βασίζονται για την αξιολόγηση των επενδύσεων σε έργα υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου και των υψηλότερων κινδύνων που ενέχουν.
5. Έως την 31η Δεκεμβρίου 2013, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των πληροφοριών δυνάμει της παραγράφου 4 του παρόντος άρθρου, ο Οργανισμός διευκολύνει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και διατυπώνει συστάσεις σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 713/2009 σε ό,τι αφορά τα εξής:
α)
τα κίνητρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 με βάση μια συγκριτική ανάλυση επιδόσεων βέλτιστων πρακτικών που διενεργείται από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές·
β)
την κοινή μεθοδολογία αξιολόγησης των τους υψηλότερων κινδύνων που προκύπτουν σχετικά με τις επενδύσεις σε έργα υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου.
6. Έως την 31η Μαρτίου 2014, όλες οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές δημοσιεύουν τη μεθοδολογία τους καθώς και τα κριτήρια στα οποία βασίζονται για την αξιολόγηση των επενδύσεων σε έργα υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου και των υψηλότερων κινδύνων που ενέχουν.
7. Σε περίπτωση που τα μέτρα που ορίζονται στις παραγράφους 5 και 6 δεν αρκούν για να διασφαλιστεί η έγκαιρη υλοποίηση των έργων κοινού ενδιαφέροντος, η Επιτροπή δύναται να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα κίνητρα που καθορίζονται στο παρόν άρθρο.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
Άρθρο 14
Επιλεξιμότητα έργων για χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση
1. Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτουν στις κατηγορίες που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ σημεία 1, 2 και 4 είναι επιλέξιμα για χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση υπό τη μορφή επιχορηγήσεων για εργασίες και χρηματοοικονομικών μέσων.
2. Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτουν στις κατηγορίες που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ σημείο 1 στοιχεία α) έως δ) και στο παράρτημα ΙΙ σημείο 2, πλην των έργων αποθήκευσης υδροηλεκτρικής ενέργειας, είναι επίσης επιλέξιμα για χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση υπό τη μορφή επιχορηγήσεων για εργασίες εάν πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια:
α)
η ειδική ανάλυση κόστους-οφέλους του έργου δυνάμει της παραγράφου 3 στοιχείο α) του άρθρου 12 τεκμηριώνει την ύπαρξη σημαντικών θετικών εξωτερικών επιδράσεων, όπως η ασφάλεια του εφοδιασμού, η αλληλεγγύη και η καινοτομία·
β)
για το έργο υπάρχει απόφαση διασυνοριακού επιμερισμού του κόστους δυνάμει του άρθρου 12· ή για έργα κοινού ενδιαφέροντος τα οποία εμπίπτουν στην κατηγορία που αναφέρεται στο σημείο 1 στοιχείο γ) του παραρτήματος ΙΙ και για τα οποία, ως εκ τούτου, δεν υπάρχει απόφαση επιμερισμού του κόστους, στόχος του έργου είναι η διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών, η εισαγωγή τεχνολογικής καινοτομίας και η κατοχύρωση της ασφάλειας της διασυνοριακής εκμετάλλευσης του διασυνδεδεμένου δικτύου·
γ)
από το επιχειρηματικό σχέδιο και άλλες διενεργηθείσες εκτιμήσεις, ιδίως από πιθανούς επενδυτές ή πιστωτές ή από την εθνική ρυθμιστική αρχή, προκύπτει ότι το έργο δεν είναι εμπορικώς βιώσιμο. Κατά την αξιολόγηση της εμπορικής βιωσιμότητας του έργου λαμβάνονται υπόψη η απόφαση περί κινήτρων και η τεκμηρίωσή της κατ’ άρθρο 13 παράγραφος 2.
3. Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που διενεργούνται σύμφωνα με τη διαδικασία της παραγράφου 7 στοιχείο δ) του άρθρου 5 είναι επίσης επιλέξιμα για χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση υπό τη μορφή επιχορηγήσεων για εργασίες εάν πληρούν τα κριτήρια που ορίζονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου.
4. Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτουν στις κατηγορίες που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ σημείο 1 στοιχείο ε) και σημείο 4 είναι επίσης επιλέξιμα για χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση υπό τη μορφή επιχορηγήσεων για εργασίες εάν οι εμπλεκόμενοι φορείς υλοποίησης του έργου μπορούν να αποδείξουν σαφώς τις σημαντικές θετικές εξωτερικές επιδράσεις των έργων και την έλλειψη εμπορικής βιωσιμότητάς τους, σύμφωνα με το επιχειρηματικό σχέδιο και άλλες διενεργηθείσες εκτιμήσεις, ιδίως από πιθανούς επενδυτές ή πιστωτές ή, κατά περίπτωση, από εθνική ρυθμιστική αρχή.
Άρθρο 15
Καθοδήγηση για τα κριτήρια χορήγησης της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης
Τα ειδικά κριτήρια που ορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 και οι παράμετροι που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφος 4 εκπληρώνουν επίσης τον ρόλο στόχων για τον καθορισμό των κριτηρίων χορήγησης της χρηματοδοτικής ενίσχυσης της Ένωσης στον σχετικό κανονισμό για τη διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη».
Άρθρο 16
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Η εξουσία έκδοσης των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο παρόν άρθρο.
2. Η εξουσία έγκρισης πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 3 εκχωρείται στην Επιτροπή για περίοδο τεσσάρων ετών από τις 15 Μαΐου 2013. Η Επιτροπή εκπονεί έκθεση σχετικά με την εξουσιοδότηση το αργότερο εννέα μήνες πριν από την εκπνοή αυτής της περιόδου. Η εξουσιοδότηση παρατείνεται σιωπηρά για περιόδους της ίδιας διάρκειας, εκτός εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο αντιτίθεται σε αυτή την παράταση, το αργότερο τρεις μήνες πριν από το τέλος κάθε περιόδου.
3. Η εξουσία που ανατίθεται σύμφωνα με το άρθρο 3 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης τερματίζει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην απόφαση αυτή. Αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευση της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτή. Η απόφαση δεν θίγει την εγκυρότητα καμίας από τις ήδη ισχύουσες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.
4. Αμέσως μόλις εγκρίνει μια πράξη κατ’ εξουσιοδότηση, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 3 αρχίζει να ισχύει μόνο εάν δεν διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός περιόδου δύο μηνών από την κοινοποίησή της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εάν, πριν από τη λήξη της προθεσμίας αυτής, τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο ενημερώσουν την Επιτροπή ότι δεν θα διατυπώσουν αντίρρηση. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 17
Υποβολή εκθέσεων και αξιολόγηση
Το αργότερο έως το 2017, η Επιτροπή δημοσιεύει έκθεση σχετικά με την υλοποίηση των έργων κοινού ενδιαφέροντος και την υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Στο πλαίσιο της έκθεσης αυτής αξιολογούνται τα εξής:
α)
η σημειωθείσα πρόοδος σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την κατασκευή και τη θέση σε λειτουργία έργων κοινού ενδιαφέροντος που έχουν επιλεγεί δυνάμει του άρθρου 3 και, κατά περίπτωση, οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση και άλλες δυσκολίες που προέκυψαν·
β)
τα κονδύλια που δεσμεύθηκαν και εκταμιεύθηκαν από την Ένωση για έργα κοινού ενδιαφέροντος σε σύγκριση με τη συνολική αξία των χρηματοδοτούμενων έργων κοινού ενδιαφέροντος·
γ)
αναφορικά με τον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και του αερίου, η εξέλιξη σε ό,τι αφορά το επίπεδο διασύνδεσης μεταξύ των κρατών μελών, η αντίστοιχη εξέλιξη των τιμών της ενέργειας, καθώς επίσης και ο αριθμός των περιπτώσεων βλάβης του συστήματος του δικτύου, οι αιτίες των βλαβών και το οικονομικό κόστος τους·
δ)
αναφορικά με τη χορήγηση αδειών και συμμετοχή των πολιτών:
i)
η μέση και η μέγιστη συνολική διάρκεια των διαδικασιών αδειοδότησης έργων κοινού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένης της διάρκειας κάθε σταδίου της προεγκρισιακής διαδικασίας, σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα που προβλέπουν οι βασικοί ενδιάμεσοι στόχοι του άρθρου 10 παράγραφος 4·
ii)
ο βαθμός εναντίωσης που αντιμετωπίζουν τα έργα κοινού ενδιαφέροντος (ιδίως, ο αριθμός αντιρρήσεων που κατατέθηκαν εγγράφως κατά τη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης, αριθμός νομικών προσφυγών)·
iii)
η επισκόπηση των βέλτιστων και πλέον καινοτόμων πρακτικών όσον αφορά τη συμμετοχή των εμπλεκόμενων φορέων και ο συνυπολογισμός του μετριασμού του περιβαλλοντικού αντικτύπου κατά τη διαδικασία χορήγησης αδειών και εκτέλεσης έργων·
iv)
η αποτελεσματικότητα των συστημάτων που προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφος 3 όσον αφορά την τήρηση των προθεσμιών που ορίζονται βάσει του άρθρου 10·
ε)
αναφορικά με τη ρυθμιστική μεταχείριση:
i)
ο αριθμός των έργων κοινού ενδιαφέροντος για τα οποία υπάρχει απόφαση διασυνοριακού επιμερισμού του κόστους δυνάμει του άρθρου 12·
ii)
ο αριθμός και το είδος των έργων κοινού ενδιαφέροντος στα οποία έχουν παρασχεθεί ειδικά κίνητρα δυνάμει του άρθρου 13·
στ)
η αποτελεσματικότητα της συμβολής του παρόντος κανονισμού στην επίτευξη των στόχων της ολοκλήρωσης της αγοράς έως το 2014 και το 2015, των στόχων για την ενέργεια και το κλίμα για το 2020 και, σε πιο μακροπρόθεσμη βάση, για τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα έως το 2050.
Άρθρο 18
Πληροφόρηση και δημοσιότητα
Το αργότερο έξι μήνες από την ημερομηνία έγκρισης του πρώτου ενωσιακού καταλόγου, η Επιτροπή δημιουργεί μια πλατφόρμα διαφάνειας σχετικά με τις εγκαταστάσεις, εύκολα προσβάσιμη από το κοινό, μεταξύ άλλων μέσω του Διαδικτύου. Η εν λόγω πλατφόρμα περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
γενικές ενημερωμένες πληροφορίες για κάθε έργο κοινού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των γεωγραφικών πληροφοριών·
β)
το πρόγραμμα υλοποίησης κάθε έργου κοινού ενδιαφέροντος, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1·
γ)
τα κύρια πορίσματα της ανάλυσης κόστους-οφέλους βάσει της μεθοδολογίας που καταρτίζεται δυνάμει του άρθρο 11 για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος, πλην των εμπορικώς ευαίσθητων πληροφοριών·
δ)
τον ενωσιακό κατάλογο·
ε)
τα κονδύλια που διέθεσε και εκταμίευσε η Ένωση για κάθε έργο κοινού ενδιαφέροντος.
Άρθρο 19
Μεταβατικές διατάξεις
Ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει τη χορήγηση, τη συνέχιση ή την τροποποίηση της χρηματοδοτικής ενίσχυσης που θα έχει παράσχει η Επιτροπή στο πλαίσιο προσκλήσεων υποβολής προτάσεων που εκδόθηκαν βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 680/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2007, για καθορισμό των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής οικονομικής συνδρομής στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και ενέργειας (22), στα έργα που παρατίθενται στα παραρτήματα Ι και ΙΙΙ της απόφασης αριθ. 1364/2006/ΕΚ ή για τους στόχους, με βάση τις σχετικές κατηγορίες δαπανών για τα ΔΕΔ-Ε, κατά τα οριζόμενα στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2006, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής (23).
Οι διατάξεις του κεφαλαίου ΙΙΙ δεν ισχύουν στη διαδικασία αδειοδότησης για έργα κοινού ενδιαφέροντος για τα οποία ο φορέας υλοποίησης του έργου έχει υποβάλει φάκελο αίτησης πριν από τις 16 Νοεμβρίου 2013.
Άρθρο 20
Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 713/2009
Στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 713/2009, το άρθρο 22 παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Στον Οργανισμό καταβάλλονται τέλη για την έκδοση απόφασης απαλλαγής σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 1 και για αποφάσεις για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους που παρέχονται από τον Οργανισμό δυνάμει του άρθρου 12 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 2013, σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές (24).
Άρθρο 21
Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 714/2009
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 714/2009 τροποποιείται ως εξής:
1)
Το άρθρο 8 τροποποιείται ως εξής:
α)
Στην παράγραφο 3, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α)
κοινά εργαλεία λειτουργίας του δικτύου για να εξασφαλίζεται ο συντονισμός της λειτουργίας του δικτύου υπό κανονικές συνθήκες και συνθήκες έκτακτης ανάγκης, περιλαμβανομένης κοινής κλίμακας ταξινόμησης συμβάντων, και ερευνητικά προγράμματα. Στα εργαλεία προσδιορίζονται μεταξύ άλλων:
i)
πληροφορίες, μεταξύ άλλων για την επαύριον και σε ολιγόωρη βάση και πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, που είναι χρήσιμες για τη βελτίωση του επιχειρησιακού συντονισμού, καθώς και η βέλτιστη συχνότητα συλλογής και ανταλλαγής των πληροφοριών αυτών·
ii)
η τεχνολογική πλατφόρμα για την ανταλλαγή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο και, κατά περίπτωση, οι τεχνολογικές πλατφόρμες για τη συλλογή, την επεξεργασία και τη διαβίβαση άλλων πληροφοριών που ορίζονται στο σημείο i), καθώς και για την εφαρμογή των διαδικασιών που μπορούν να αυξήσουν τον επιχειρησιακό συντονισμό μεταξύ διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς με στόχο τον συντονισμό σε ολόκληρη την Ένωση·
iii)
με ποιο τρόπο οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς διαθέτουν τις πληροφορίες αυτές σε άλλους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς ή σε οργανισμό δεόντως εξουσιοδοτημένο να τους υποστηρίζει στην επίτευξη επιχειρησιακού συντονισμού, και στον Οργανισμό· και
iv)
ότι οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς ορίζουν αρμόδιο επαφής ο οποίος απαντά σε ερωτήσεις για τις εν λόγω πληροφορίες που υποβάλλουν άλλοι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς ή οργανισμός δεόντως εξουσιοδοτημένος όπως ορίζεται στο σημείο iii), ή ο Οργανισμός.
Το ΕΔΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας υποβάλλει τις εγκριθείσες προδιαγραφές για τα ανωτέρω σημεία i) έως iv) στον Οργανισμό και την Επιτροπή το αργότερο έως τις 16 Μαΐου 2015.
Εντός δώδεκα μηνών από την έγκριση των προδιαγραφών, ο Οργανισμός εκδίδει γνωμοδότηση όπου εξετάζεται κατά πόσον οι προδιαγραφές συμβάλλουν ικανοποιητικά στην προώθηση της διασυνοριακής εμπορίας και στη διασφάλιση της βέλτιστης διαχείρισης, συντονισμένης λειτουργίας, αποδοτικής χρήσης και ορθής τεχνικής εξέλιξης του ευρωπαϊκού δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.».
β)
Στην παράγραφο 10 δεύτερο εδάφιο, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α)
βασίζεται σε εθνικά επενδυτικά προγράμματα, λαμβάνοντας υπόψη τα περιφερειακά επενδυτικά προγράμματα του άρθρου άρθρο 12 παράγραφος 1 και, ανάλογα με την περίπτωση, ενωσιακές πτυχές του σχεδιασμού δικτύου όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 2013, σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές (25)· υπόκειται σε ανάλυση κόστους-οφέλους στην οποία χρησιμοποιείται η μεθοδολογία που ορίζεται βάσει του άρθρου 11 του εν λόγω κανονισμού·
2)
Το άρθρο 11 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 11
Δαπάνες
Οι δαπάνες για τις δραστηριότητες του ΕΔΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας που αναφέρονται στα άρθρα 4 έως 12 του παρόντος κανονισμού και στο άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013 βαρύνουν τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και συνυπολογίζονται στη διαμόρφωση των τιμών. Οι ρυθμιστικές αρχές εγκρίνουν τις δαπάνες αυτές μόνον εάν είναι εύλογες και κατάλληλες.».
3)
Στο άρθρο 18, παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος:
«4α. Η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του επιχειρησιακού συντονισμού μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε επίπεδο Ένωσης. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές είναι συνεπείς και βασίζονται στους κώδικες δικτύου που αναφέρονται στο άρθρο 6 του παρόντος κανονισμού και βασίζονται στις εγκριθείσες προδιαγραφές και στη γνωμοδότηση του Οργανισμού που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 3 στοιχείο α) του παρόντος κανονισμού. Κατά την έγκριση των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές επιχειρησιακές απαιτήσεις κάθε χώρας και περιφέρειας.
Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές εγκρίνονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 23 παράγραφος 3.».
4)
Στο άρθρο 23, παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος:
«3. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (26).
Άρθρο 22
Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 715/2009
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 715/2009 τροποποιείται ως εξής:
1)
Στο άρθρο 8 παράγραφος 10 δεύτερο εδάφιο, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α)
βασίζεται σε εθνικά επενδυτικά προγράμματα, λαμβάνοντας υπόψη τα περιφερειακά επενδυτικά προγράμματα που αναφέρονται στο άρθρο 12 παράγραφος 1 και, ανάλογα με την περίπτωση, ενωσιακές πτυχές του σχεδιασμού δικτύου όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 2013, σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές (27)· υπόκειται σε ανάλυση κόστους-οφέλους στην οποία χρησιμοποιείται η μεθοδολογία που ορίζεται βάσει του άρθρου 11 του εν λόγω κανονισμού.
2)
Το άρθρο 11 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 11
Δαπάνες
Οι δαπάνες για τις δραστηριότητες του ΕΔΔΣΜ αερίου που αναφέρονται στα άρθρα 4 έως 12 του παρόντος κανονισμού και στο άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013 βαρύνουν τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και συνυπολογίζονται στη διαμόρφωση των τιμών. Οι ρυθμιστικές αρχές εγκρίνουν τις δαπάνες αυτές μόνον εάν είναι εύλογες και κατάλληλες.».
Άρθρο 23
Κατάργηση
Η απόφαση αριθ. 1364/2006/ΕΚ καταργείται από την 1η Ιανουαρίου 2014. Βάσει του παρόντος κανονισμού δεν προκύπτουν δικαιώματα για τα έργα που παρατίθενται στα παραρτήματα Ι και ΙΙΙ της απόφασης αριθ. 1364/2006/ΕΚ.
Άρθρο 24
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από την ημερομηνία της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιουνίου 2013 με εξαίρεση τα άρθρα 14 και 15 τα οποία εφαρμόζονται από την ημερομηνία εφαρμογής του σχετικού κανονισμού για τη διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη».
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 17 Απριλίου 2013.