Cuộc nổi dậy Tạ Văn Phụng, hay còn gọi là Cuộc bạo loạn ven biển hoặc Nạn giặc biển; là tên gọi của cuộc nổi dậy do Tạ Văn Phụng lãnh đạo chống lại triều đình nhà Nguyễn ở vùng ven biển Bắc Kỳ từ 1861 cho tới 1865. 
Lê Duy Phụng tên thật là Tạ Văn Phụng, trước đã từng tham gia trong lực lượng Pháp tiến đánh Nam Kỳ. Đầu năm 1862, ông mạo xưng là Lê Duy Minh, con cháu nhà Lê để nổi dậy chống lại triều đình, nổi lên cướp phá ở vùng ven biển gây thêm khó khăn cho triều Nguyễn. Theo nhà nghiên cứu Đào Duy Anh thì Lê Duy Phụng hẳn là hành động theo lệnh Pháp vì khi đó Pháp đang xâm chiếm Nam Kỳ. Cuộc nổi dậy đã được các nhóm nổi dậy khác ở khắp Bắc Kỳ như Hải Dương, Bắc Ninh, Sơn Tây, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Thanh Hoá, Nghệ An và hải tặc ngoài biển ủng hộ. 
Ông Phụng đã liên kết với một đạo trưởng tên Trường nổi lên ở miền Quảng Yên vào tháng 12 năm Tân Dậu (1861). Tháng 8 năm 1862 quân của Phụng vây đánh tỉnh thành Hải Dương. Triều đình phải sai Binh bộ Thượng thư Trương Quốc Dụng đem quân Kinh và quân Thanh-Nghệ ra công tiễu, giải vây Hải Dương cuối tháng 9. 
Lê Duy Phụng là con cháu nhà Lê cũ nên ông đưa quân chống lại Pháp và cả triều đình nhà Nguyễn trên toàn cõi Nam Kỳ.
Lê Duy Phụng tên thật là Tạ Văn Phụng, trước đã từng tham gia trong lực lượng Pháp tiến đánh Nam Kỳ. Đầu năm 1862, ông mạo xưng là Lê Duy Minh, con cháu nhà Lê để nổi dậy chống lại triều đình, nổi lên cướp phá ở vùng ven biển gây thêm khó khăn cho triều N
Lê Duy Phụng tên thật là Tạ Văn Phụng, ông mạo danh là con cháu nhà Lê để nổi dậy đánh triều đình nhà Nguyễn, theo Đào Duy Anh thì ông hành động như vậy là theo lệnh của quân Pháp cho thấy ông là một người theo Pháp chống nhà Nguyễn.
bác bỏ
 ### Đầu vào: 
Bằng chứng: " Lê Duy Phụng tên thật là Tạ Văn Phụng, trước đã từng tham gia trong lực lượng Pháp tiến đánh Nam Kỳ. Đầu năm 1862, ông mạo xưng là Lê Duy Minh, con cháu nhà Lê để nổi dậy chống lại triều đình, nổi lên cướp phá ở vùng ven biển gây thêm khó khăn cho triều N "
Khẳng định: " Lê Duy Phụng là con cháu nhà Lê cũ nên ông đưa quân chống lại Pháp và cả triều đình nhà Nguyễn trên toàn cõi Nam Kỳ.bác bỏ
 ### Đầu vào: 
Bằng chứng: " Lê Duy Phụng tên thật là Tạ Văn Phụng, trước đã từng tham gia trong lực lượng Pháp tiến đánh Nam Kỳ. Đầu năm 1862, ông mạo xưng là Lê Duy Minh, con cháu nhà Lê để nổi dậy chống lại triều đình, nổi lên cướp phá ở vùng ven biển gây thêm khó khăn cho triều N "
Khẳng định: " Lê Duy Phụng là con cháu nhà Lê cũ nên ông đưa quân chống lại Pháp và cả triều đình nhà Nguyễn trên toàn cõi Nam Kỳ.
Giải thích: Lê Duy Phụng tên thật là Tạ Văn Phụng, ông mạo danh là con cháu nhà Lê để nổi dậy đánh triều đình nhà Nguyễn, theo Đào Duy Anh thì ông hành động như vậy là theo lệnh của quân Pháp cho thấy ông là một người theo Pháp chống nhà Nguyễn.