Nick Drake

Nick Drake

Nicholas Rodney "Nick" Drake (Jangon, 19 ta' Ġunju 1948 – Warwickshire, 25 ta' Novembru 1974) kien kant-awtur u mużiċista Ingliż, magħruf l-aktar għall-kanzunetti tiegħu fuq sfond tal-kitarra.

F'ħajtu naqas illi jiġbed udjenza kbira però maż-żmien xogħlu beda jiġi rikonoxxut.

Ta' għoxrin sena iffirma ma' Island Records meta kien għadu student tal-Università ta' Cambridge, u ħareġ l-album "Five Leaves Left" fl-1969.

Sal-1972 hu kien irrekordja żewġ albums oħrajn – "Bryter Layter" u "Pink Moon".

L-ebda minnhom ma biegħ iktar minn 5,000 kopja mal-ewwel ħruġ.

In-nuqqas ta' rieda li kellu li jdoqq quddiem udjenza jew li jkun intervistat ikkontribwixxew għan-nuqqas ta' suċċess kummerċjali.

Drake sofra minn dipressjoni, partikularment fl-aħħar snin ta' ħajtu.

Ħafna drabi din kienet tkun riflessa fil-lirika tiegħu.

Meta lesta mit-tielet album, "Pink Moon" tal-1972, hu rtira kompletament mill-kant lajv u mill-irrekordjar, u mar lura jgħix mal-ġenituri tiegħu f'Warwickshire.

M'hemm l-ebda filmat tiegħu ta' Drake bħala adult; inqabad biss f'ritratti u filmati fi tfulitu.

Drake miet nhar il-25 ta' Novembru 1974 kawża ta' overdose ta' amitriptilina, antidipressant preskritt; huwa kellu 26 sena.

Il-mużika ta' Drake baqgħet disponibbli matul in-nofs tas-snin 70, imma t-tnedija tal-album "Fruit Tree" wasslet biex il-katalgu mużikali tiegħu jerġa' jiġi evalwat.

Sa nofs is-snin 80 Drake kien qiegħed jingħata kredtu li influwenza artisti bħal Robert Smith, David Sylvian u Peter Buck.

Fl-1985, The Dream Academy laħqu l-quċċata tal-klassifiki fir-Renju Unit u l-Istati Uniti b'"Life in a Norther Town", diska miktuba u ddedikata lil Drake.

Sal-bidu tas-snin 90, hu sar il-figura rappreżentattiva ta' mużiċista "romantiku kkundannat" fl-istampa mużikali Brittanika u ssemma għal diversi drabi bħala l-influwenza ta' artisti bħal Kate Bush, Paul Weller u The Black Crowes.

L-ewwel bijografija tiegħu tfaċċat fl-1997, segwita fl-1998 bid-dokumentarju "A Stranger Among Us".

Missier Nick, Rodney Drake (1908–1988), emigra lejn Jangon, f'Burma, fil-bidu tas-snin tletin sabiex jaħdem bħala inġinier ma' Bombay Burmah Trading Corporation.

Hemmhekk, fl-1934, missieru ltaqa' mat-tifla ta' membru għoli tas-Servizz Ċivili Indjan, Mary Lloyd (1916–1993), magħrufa fost qrabatha bħala "Molly".

Rodney Drake ippropona lil Molly fl-1936 minkejja li l-koppja kellha tistenna sa sena wara sakemm hi għalqet il-21 sena qabel ma l-familja tagħha tawha l-permess biex tiżżewweġ.

Fl-1950 irritornaw lura lejn Warwickshire sabiex jgħixu fil-kampanja, f'dar bl-isem ta' Far Leys, fir-raħal ta' Tanworth-in-Arden fil-Punent ta' Warwickshire.

Nick Drake kellu oħt waħda, Gabrielle, li aktar tard kellha ssegwi karriera ta' suċċess bħala attriċi televiżiva u fil-films.

Il-ġenituri tiegħu kellhom xeħta mużikali u t-tnejn li huma kitbu biċċiet ta' mużika.

Reġistrazzjonijiet ta' Molly Drake tfaċċaw wara mewtha u l-istil tagħhom huwa simili għat-ton u t-tema tax-xogħol ta' binha.

Kemm l-omm kif ukoll binha kellhom l-istil vuċi fraġli espressa bil-kant tagħhom, u kemm Gabrielle u l-bijografu Trevor Dann innutaw sens ta' presentiment u fataliżmu fil-mużika tagħhom.

Xprunat minn ommu, Drake tgħallem il-pjanu ta' età bikrija u beda jikkomponi r-repertorji tiegħu li kien jirrekordja fuq "tape recorder" u li ommu kienet iżżomm fis-salott.

Fl-1957, Drake daħal fl-Eagle House School, kulleġġ preparatorju Ingliż f'Berkshire.

Ħames snin wara daħal fi skola pubblika f'Marlborough College f'Wiltshire, fejn missieru, nannuh u buż-nannuh kollha kienu alunni.

Hu beda juri interess fl-isports, fejn kien sar ġerrej stabbilit (ir-rekord tiegħu fuq 100 jarda għadu mhux maqbuż sal-lum il-ġurnata) u għal xi żmien kien kaptan tat-tim tar-rugby.

Kien ukoll "Head of House" ta' C1, l-ikbar abitazzjoni tal-kulleġġ.

Il-ħbieb tiegħu tal-iskola jiftakru lil Drake bħala persuna kunfidenti u "awtoritarju ħiemed", filwaqt li ħafna drabi distakkat fil-manjieri tiegħu.

Missieru Rodney jiftakar, "F'wieħed mir-rapporti [is-surmast] qal li ħadd minna ma kien jafu sew."

Drake daqq il-pjanu fl-orkestra tal-iskola, u tgħallem il-klarinett u s-sassofonu.

Huwa fforma grupp mużikali, The Perfumed Gardeners, flimkien ma' erba' sħabu tal-iskola fl-1964 jew l-1965.

Bi Drake fuq il-pjanu u, xi drabi, bid-daqq tal-alto sax u l-kant, il-grupp daqq repertorji u mużika jazz ta' Pye Records, kif ukoll kanzunetti ta' The Yardbirds u Manfred Mann.

Chris de Burgh xtaq jidħol parti tal-grupp, però ma kienx aċċettat minħabba li l-gosti mużikali tiegħu kienu meqjusin mill-membri l-oħra bħala "wisq f'vena popolari".

Ir-rendiment akkademiku ta' Drake malajr beda sejjer lura, u filwaqt li kien qabeż sena fl-Eagle House, f'Marlborough beda jittraskura l-istudji u jikkonċentra iktar fuq il-mużika.

Huwa kiseb seba' O-Levels tal-GCE fl-1963, iżda dawn kienu inqas minn kemm stennew l-għalliema tiegħu, filwaqt li falla l-"Fiżika mal-Kimika".

Fl-1965, Drake ħallas £13 għall-ewwel kitarra akustika tiegħu, u beda jesperimenta bl-irfinar miftuħ u tekniki differenti ta' kif juża' subajgħ.

Fl-1966, Drake rebaħ borża ta' studju fil-letteratura Ingliża fil-Fitzwilliam College, fl-Università ta' Cambridge.

Huwa ttardja d-dħul tiegħu biex jgħaddi sitt xhur fl-Università ta' Aix-Marseille, fi Franza, minn Frar tal-1967 'il quddiem.

Kemm dam f'Aix, huwa ddedika ħafna ħin għall-prattika tal-kitarra, fejn ħafna drabi kien idoqq ma' sħabu għall-flus fit-toroq tal-qalba tal-belt.

Drake beda jpejjep il-kannabis, u dik ir-rebbiegħa siefer ma' xi ħbieb lejn il-Marokk għaliex, skont wieħed minn sħabu tas-safar Richard Charkin, "hemmhekk kien fejn kont issib l-aqwa ħaxixa".

Aktarx li Drake beda juża l-LSD waqt li kien f'Aix, u lirika mituba f'dan il-perjodu - partikolarment għall-kanzunetta "Clothes of Sand" - jissuġġerixxu interess fid-droga alluċenoġena.

Mar-ritorn tiegħu l-Ingilterra hu mar joqgħod fl-appartament t'oħtu ġewwa Hampstead, qabel ma daħal fl-Università ta' Cambridge f'Ottubru ta' dik is-sena.

L-għalliema tiegħu sabuh student intelliġenti, iżda mingħajr entużjażmu u mingħajr ħajra għall-istudju.

Dann jinnota li kellu diffikultà jibni konnessjoni kemm ma' membri tal-istaff u kif ukoll ma' studenti bħalu, u jinnota wkoll li r-ritratti uffiċjali tal-università juruh żagħżugħ malinkoniku.

Cambridge kienet tagħmel enfasi fuq it-timijiet tar-rugby u l-krikit, iżda Drake kien tilef l-interess fl-isports u beda jippreferi joqgħod fil-kamra tiegħu fil-kulleġġ, ipejjep il-marijuana u jisma' u jdoqq il-mużika.

F'Settembru tal-1967 iltaqa' ma' Robert Kirby, student tal-mużika li eventwalment kiteb l-orkestra għal ħafna xogħol mill-ewwel żewġ albums ta' Drake.

Sa dan iż-żmien, Drake kien skopra x-xeni mużikali folk Brittanniċi u Amerikani, u kien influwenzat minn artisti bħal Bob Dylan, Josh White u Phil Ochs.

Huwa beda jdoqq fi klabbs lokali u ħwienet tal-kafè madwar Londra u fi Frar tal-1968, waqt li kien qed idoqq bħala l-att tal-ftuħ qabel Country Joe and the Fish ġewwa The Roundhouse f'Camden Town, irnexxielu jħalli impressjoni fuq Ashley Hutchings, bassista ta' Fairport Convention.

Hutchings jiftakar li baqa' impressjonat bil-ħiliet ta' Drake bħala kitarrist, iżda iktar minn hekk, "bid-dehra tiegħu ta' stilla.

Huwa kellu dehra tal-għaġeb, kien jidher twil seba' piedi."

Hutchins introduċa lil Drake lill-produttur Amerikan Joe Boyd, sid tal-kumpanija ta' produzzjoni u l-immaniġġjar Witchseason Productions.

Dak iż-żmien, il-kumpanija kienet liċenzjata lil Island Records, u Boyd, bħala dak li kien skopra lill-Fairport Convention u li kien responsabbli għall-introduzzjoni ta' John Martyn u The Incredible String Band lil udjenzi wesgħin, kien figura ta' stoffa u rispettata fix-xena folk tar-Renju Unit.

Hu u Drake mill-ewwel bnew rabta bejniethom, u l-produttur ħa rwol ta' gwida għal Drake tul il-karriera tiegħu.

"Demo" ta' erba' kanzunetti, irrekordjata fil-kamra ta' Drake fil-kamra tal-kulleġġ tiegħu matul ir-rebbiegħa tal-1968, wasslet biex Boyd joffri kuntratt ta' immaniġġjar, pubblikazzjoni u produzzjoni lill-artist ta' 20 sena, u beda wkoll ix-xogħol fuq l-album debuttanti.

Skont Boyd:

Dan iż-żmien ma kienx hemm "cassettes" - (Drake) ġabli "tape recorder" li kien għamel id-dar.

F'nofs l-ewwel diska ħassejt li din kienet xi ħaġa pjuttost speċjali.

Sejjaħtlu, ġie, u għedtlu, "Nixtieq nagħmel rekord miegħek."

Huwa laqlaq, "Eh, ijja, Ok."

Nick kien raġel ta' ftit kliem.

F'intervista tal-2004, il-ħabib ta' Drake, Paul Wheeler, ftakar fl-eċitament għal dak li deher bħala l-bidu tas-suċċess għal Drake, u semma' kif il-kantant kien diġà ddeċieda li ma jkomplix it-tielet sena tiegħu f'Cambridge.

Drake beda jirrekordja l-ewwel album tiegħu "Five Leaves Left" fl-1968, b'Boyd jassumi r-rwol ta' produttur.

Is-sessjonijiet saru fl-istudjo ta' Sound Techniques, ġewwa Londra, bi Drake ħafna drabi jiskarta l-lezzjonijiet biex jaqbad il-ferrovija sal-kapitali Ingliża.

Ispirat mill-produzzjoni ta' John Simon fuq l-ewwel album ta' Leonard Cohen, Boyd kien ħerqan li l-vuċi ta' Drake tkun irreġistrata bl-istess stil intimu, "mingħajr ix-xinxilli tal-pop".

Boyd fittex ukoll li jinkludi arranġamenti li jixbħu lil ta' Simon, mingħajr ma dawn jisbqu l-kanzunetta.

Għas-sosten, Boyd qabbad numru ta' kuntatti mix-xena tal-folk f'Londra, inkluż il-kitarrist ta' Fairport Convention Richard Thompson u l-bassista ta' Pentangle, Danny Thompson.

Hu ġab ukoll lill-produttur John Wood bħala inġinier, filwaqt li qabbad lil Richard Hewson biex jikteb arranġamenti orkestrali.

L-ewwel sessjonijiet ma marrux tajjeb: is-sessjonijiet kienu irregolari u mgħaġġlin, irrekordjati waqt ħin misluf minn Fairport Convention waqt li dawn kienu qed jipproduċu l-album tagħhom "Unhalfbricking".

Kien hemm tensjoni bejn l-artist u l-produttur dwar id-direzzjoni li l-album kellu jieħu; Boyd kien jappoġġja l-metodu ta' George Martin li "juża' l-istudjo bħal strument", waqt li Drake ipprefera ħoss iktar organiku.

Dann josserva li Drake kien iħossu "issikat u nervuż" fuq reġistrazzjonijiet "bootleg" meħuda mis-sessjonijiet, u jinnota wkoll it-tentattivi mingħajr suċċess ta' Boyd li jfassal strumentazzjoni.

Iż-żewġ naħat kienu mdejqin bil-kontribuzzjoni ta' Hewson, u ħassewha wisq tradizzjonali u komuni għall-ħoss tal-kanzunetti ta' Drake.

Drake issuġġerixxa li jużaw lill-ħabib tiegħu mill-università Robert Kirby, iżda Boyd kien xettiku milli jingaġġa student tal-mużika mingħajr ebda esperjenza fi studjo.

Madanakollu, huwa kien impressjonat bl-assertività mhux karatteristika ta' Drake u qabel li ssir prova.

Preċedentement, Kirby kien ippreżenta lil Drake b'xi arranġamenti għall-kanzunetti tiegħu, però, Kirby ma ħassux kunfidenti biżżejjed biex jikteb il-partitura għal dik li hi meqjusa l-qofol tal-album, "River Man", u Boyd kellu jġebbed l-estimi finanzjarji ta' Witchseason biex jingaġġa lill-kompożitur veteran Harry Robinson, bi struzzjonijiet biex jimita t-ton ta' Delius u Ravel.

Diffikultajiet fil-post-produzzjoni wasslet għal dewmien ta' diversi xhur fil-ħruġ tal-album.

Kien ġie allegat li l-album ma kienx irreklamat u sostnut biżżejjed, għalkemm l-inklużjoni tat-kanzunetta tal-ftuħ "Time Has Told Me" fuq l-album tad-dar tal-produzzjoni Island Records "Nice Enough to Eat" wasslitu għal udjenza wiesa' (kannzunetta oħra mit-tieni album tiegħu kienet inkluża wkoll fl-album tad-dar diskografika sussegwenti "Bumpers").

Drake deher f'intervisti ta' faċċati sħaħ fl-istampa popolari F'Lulju, "Melody Maker" irrifera għall-album bħala wieħed "poetiku" u "interessanti", għalkemm "NME" f'Ottubru kitbu li ma kienx hemm "biżżejjed varjetà biex l-album ikun wieħed divertenti".

L-album indaqq fuq ir-radju minn DJs iktar progressivi tal-BBC, bħal John Peel u Bob Harris.

Drake ma kienx kuntent bil-kopertina minn ġewwa, li kienet iġġib id-diski fl-ordni l-ħażin u li kienet iġġib versi li ma kienux inklużi fil-verżjonijiet irrekordjati.

F'intervista oħtu Gabrielle stqarriet: "Kien riżervat ħafna.

Kont naf li qed jaħdem fuq album imma ma kontx naf f'liema stadju kien wasal sakemm daħal fil-kamra tiegħi u qalli, 'Ħa!'.

Waddabli kopja fuq is-sodda u ħareġ 'il barra!"

Drake spiċċa l-istudji tiegħu f'Cambridge disa' xhur qabel il-gradwazzjoni, u fil-ħarifa tal-1969 mar jgħix Londra sabiex jikkonċentra fuq karriera mużikali.

Missieru jiftakar "jiktiblu ittri twal, dwar l-iżvantaġġi li jitlaq 'il bogħod minn Cambridge ... diploma kienet xi ħaġa sigura, jekk jirnexxielu jġib id-diploma, tal-anqas ikollu xi ħaġa fuq xiex jaqa' fuqha; ir-risposta tiegħu kienet li xi ħaġa sigura kien dak li ma riedx."

Drake qatta' l-ewwel ftit xhur fil-kapitali jgħix minn post għal ieħor, fejn xi drabi għex ukoll fl-appartment ta' oħtu f'Kensington, imma ħafna drabi kien jorqod għand ħbiebu, fuq is-sufanijiet jew mal-art.

Fl-aħħar, f'tentattiv sabiex isawwab xi forma ta' stabbiltà f'ħajjet Drake, Boyd organizza u ħallas akkomodazzjoni f'Belsize Park, Camden.

F'Awwissu, Drake irrekordja tliet kanzunetti għall-programm ta' John Peel fuq il-BBC.

Xahrejn wara, hu fetaħ għal Fairport Convention fir-Royal Festival Hall f'Londra, segwita minn dehriet fi klabbs folk f'Birmingham u Hull.

Bl-esebizzjoni ta' Hull f'moħħu, il-kantant folk Michael Chapman ikkummenta:

Il-mużiċisti folkloristiċi m'għoġobhomx; [huma] riedu kanzunetti bil-kor.

Huma tilfu l-punt kompletament.

Hu ma lissen l-ebda kelma l-lejla sħiħa.

Fil-fatt kienet xi ftit ta' dwejjaq taraha.

Ma nafx x'kienet qed tistenna l-udjenza, ifhimni, kellhom ikunu jafu li ma kellhomx jistennew kunċert konvenzjonali f'kunċert ta' Nick Drake!

Din l-esperjenza qawwet id-deċiżjoni tiegħu biex ma jkantax aktar quddiem in-nies; il-ftit kunċerti li daqq f'dawn iż-żmenijiet kienu qosra, spjaċevoli u b'attendenza baxxa.

Drake deher mingħajr ħeġġa biex ikanta u ftit li xejn kien jintegra mal-udjenza.

Minħabba li diversi kanzunetti kienu jindaqqu b'intonazzjonijiet differenti, hu kien jieqaf ħafna drabi sabiex jirfina.

Għalkemm il-pubbliċità maħluqa minn "Five Leaves Left" kienet żgħira, Boyd kien għatxan sabiex jibni album ġdid fuq id-dinamika li kien hemm.

"Bryter Layter" tas-snin sebgħin, għal darb'oħra prodotta minn Boyd u Wood bħala inġinier, introduċiet ħoss iktar vivaċi, b'elementi ta' jazz.

Diżappuntant mid-debutt bi prestazzjoni kummerċjali fqira, Drake fittex li jabbanduna l-ħoss pastorali, u qabel mas-suġġeriment tal-produttur tiegħu li jinkludi bassita u batterista fir-rekordings.

"Kellu ħoss iktar pop, nissoponi", Boyd qal iktar tard.

"Immaġinajtu li jkun iktar kummerċjali."

Bħall-albums preċedenti, dan l-album involva wkoll lill-mużiċisti minn Fairport Convention, kif ukoll kontribuzzjonijiet minn John Cale f'żewġ kanzunetti: "Northern Sky" u "Fly".

Trevor Dann innota li filwaqt li biċċiet minn "Northern Sky" kellhom karatteristiċi li jixbhu lil dawk ta' Cale, il-kanzunetta kienet l-eqreb li Drake seta' jasal għal post fuq il-klassifika mużikali.

Fl-awtobijografija tiegħu tal-1999, Cale stqarr li għamel użu mill-eroina matul dan iż-żmien, u l-ħabib antik tiegħu Brian Wells beda jissuspetta li Drake kien qiegħed jabbuża wkoll.

Kemm Boyd u Wood kienu kunfidenti li l-album kellu jkun suċċess kummerċjali, imma l-album biegħ ftit inqas minn 3,000 kopja.

Għal darb'oħra r-reċensjonijiet kienu mħalltin: filwaqt li "Record Mirror" faħħret lil Drake bħala "kitarrist kbir, limpidu, [u] akkumpanjat b'arranġamenti delikati u sbieħ", "Melody Maker" iddeskriviet l-album bħala "taħlita stramba ta' folk u jazz".

Ftit wara t-tnedija tal-album, Boyd biegħ il-kumpanija Witchseason lil Island Records, u mar joqgħod Los Angeles sabiex jagħmel mal-Warner Brothers fl-iżvilupp ta' kolonni sonori għall-films.

It-telfa ta' din il-figura ta' gwida, flimkien mal-bejgħ miżeru tal-album, wasslet lil Drake sabiex jirtira f'dipressjoni.

L-attitudni tiegħu f'Londra inbidlet: hu kien skuntent jgħix waħdu, u viżibilment nervuż u skomdu meta kanta f'serje ta' kunċerti fil-bidu tal-1970.

F'Ġunju, Drake għamel l-aħħar kunċert quddiem udjenza f'Ewell Technical College, ġewwa Surrey.

Ralph McTell, li wkoll kanta f'dik is-serata, ftakar li "Nick kien monosillabu.

F'dak il-kunċert partikulari kien vera mistħi.

Hu għamel l-ewwel parti u xi ħaġa orribbli ġrat.

Hu kien qiegħed ikanta 'Fruit Tree' u telaq 'il barra f'nofsha."

Il-frustrazzjoni tiegħu nqalbet għal dipressjoni, u fl-1971 Drake ġie persważ minn familtu sabiex iżur psikjatra f'St. Thomas's Hospital, Londra.

Hu ġie preskritt kors ta' antidipressanti, imma ħassu skomdu u imbarrazzat joħodhom, u prova jaħbi dak li ġara minn ħbiebu.

Drake kien jaf biżżejjed dwar id-drogi biex jinkwieta dwar l-effetti tagħhom, u kien inkwetat fuq kif se jirreaġixxu għall-konsum regulari tal-marijuana.

Island Records kienu ħerqana għall-promozzjoni tal-album "Bryter Layter" b'serje ta' intervisti mal-istampa, sessjonijiet tar-radju u kant lajv.

Drake, li f'dan il-perjodu kien qiegħed ipejjep dak li Kirby iddeskriva bħala "kwantità kbira" ta' marijuana u juri "l-ewwel sinjali ta' psikożi", irrifjuta.

Mal-ħarifa tal-1970, hu kien iżola lilu nnifsu f'Londra.

Diżappuntat mir-reazzjoni għal "Bryter Layter", hu sar iktar sekluż u tbiegħed minn familtu u ħbiebu.

Rari kienu l-okkażjonijiet fejn kien joħroġ mill-appartament, u f'dawk id-drabi kienu biex ikanta f'xi kunċert 'l hemm u 'l hawn jew biex jixtri d-droga.

"Dan kien żmien veru ħażin", oħtu Gabrielle tirrakonta, "Hu darba qalli li kull ħaġa bdiet tmur ħażin minn dan il-mument, u naħseb li dak kien meta l-affarijiet bdew imorru ħażin."

Minkejja li Island la kienu qegħdin jistennew u lanqas riedu t-tielet album, Drake avviċina lil Wood f'Ottubru tal-1971 sabiex jibda x-xogħol fuq dak li kellu jkun l-aħħar album.

Is-sessjonijiet saru f'żewġt iljieli, bi Drake u Wood biss preżenti fl-istudjo.

Il-kanzunetti melankoniċi ta' "Pink Moon" huma qosra, u l-album ta' erbatax-il kanzunetta huwa twil 28 minuta biss.

Drake esprima n-nuqqas ta' sodisfazzjoni bil-ħoss ta' "Bryter Layter", u kien jemmen li l-arranġamenti tal-kordi, ir-ram u s-sassofonu taw żoss li kien "iktar sħiħ, iktar elaborat."

Drake deher fuq "Pink Moon" akkumpanjat biss mill-kitarra tiegħu rekordjata, minbarra l-kanzunetta titolari fejn kienet tinkludi l-pjanu.

"Hu kien determinat li jagħmel din id-diska naturali kemm jista'," jiftakar Wood.

"Hu definittivament ried li jkun hu kemm jista' jkun.

U jiena naħseb, f'ċerti aspetti, li "Pink Moon" hija probabbilment li l-iktar hi bħall-istil ta' Nick milli ż-żewġ diski l-oħrajn."

Drake wassal it-tejps ta' "Pink Moon" lil Chris Blackwell f'Island Records, għall-kuntrarju ta' leġġenda popolari li tgħid li hu ħallihom fuq il-mejda tas-segretarja mingħajr ma' lissen kelma.

Reklam għall-album fuq ir-rivista "Melody Maker" fi Frar fetaħ bil-kliem "Pink Moon — l-aħħar album ta' Nick Drake: l-ewwel darba li smajna bih kien meta kien lest."

"Pink Moon" biegħ inqas kopji mill-predeċessuri tiegħu, għalkemm irċieva kritika pożittiva.

Fir-rivista "Zigzag", Connor McKnight kiteb, "Nick Drake mhuwiex artista finta.

L-album ma jagħmel l-ebda konċessjoni għat-teorija li l-mużika għandha tkun eskejpista.

Hi sempliċement l-ħsieb ta' mużiċista dwar il-ħajja f'dan iż-żmien, u ma tistax titlob għal iktar minn hekk."

Blackwell ħass lil "Pink Moon" kellu jkun l-album li tagħmel lil Drake popolari mal-udjenza penerali; madanakollu, l-istaff tiegħu kienu diżappuntanti bin-nuqqas ta' rieda min-naħa ta' Drake biex jagħmel attivitajiet promozzjonali.

Il-maniġer tal-A&R, Muff Winwood, jiftakar "jaqla' xagħru" bil-frustrazzjoni, u jammetti li mingħajr is-sosten entużjażmanti ta' Blackwell "il-kumplament kienu jħalluh."

Però, wara insistenza minn Boyd, Drake qabel li jagħmel intervista ma' Jerry Gilbert ta' "Sounds Magazine".

Il-"kantant folk mistħi u introvert" tkellem dwar li ma kienx jogħġbu jkanta quddiem udjenza u li jagħmel dak li ma jogħġbux.

"Ma kien hemm l-ebda konnessjoni [bejnietna]", Gilbert stqarr.

"Naħseb li qatt ma ħares f'għajnejha darba."

B'qalbu maqtugħha u konvint li ma setax jerġa' jikteb, Drake iddeċieda li jirtira mill-mużika, fejn ikkunsidra li jieħu linja differenti u jingħaqad mal-armata.

Fix-xhur wara t-tnedija ta' "Pink Moon", Drake sar inqas soċjevoli u iktar distanti minn dawk qrib tiegħu.

Hu reġa' lura jgħix fid-dar tal-ġenituri tiegħi f'Tanworth-in-Arden, u għalkemm kien irrabjat b'din ir-rigressjoni, hu aċċetta l-fatt li l-marda tiegħu għamlitha neċessarja.

"Ma nieħux gost id-dar", qal lil ommu, "imma ma niflaħx x'imkien ieħor."

Ir-ritorn tiegħu kienet ħafna drabi diffiċli għal familtu; kif tispjega oħtu Gabrielle, "il-ġranet is-sbieħ f'dar il-ġenituri tiegħi kienu ġranet sbieħ għal Nick, u l-ġranet il-koroh kienu ġranet koroh għal Nick.

U dak kien fuq xiex ħajjithom kienet iddur."

Hu kien jgħix ħajja miżera, fejn l-uniku sors ta' dħul kien l-£20 fil-ġimgħa li kien jirċievi minn Island Records.

Ħafna drabi kien jisparixxi għal ġranet, fejn mingħajr mistenni kien imur għand ħbiebu.

Robert Kirby jiddeskrivi viżta tipika: "Hu kien jiġi u ma jitkellimx, ipoġġi, jisma' l-mużika, ipejjep, jieħu xarba, jorqod matul dak il-lejl, u jumejn jew tliet ijiem wara ma jkunx hemm, ikun telaq.

U tliet xhur wara jerġa' jiġi."

Rigward dan il-perjodu, John Martyn (li fl-1973 kiteb il-kanzunetta titolari tal-album tiegħu "Solid Air" għal u dwar Drake) iddeskrivieh bħala l-iktar persuna sekluża li qatt iltaqa'.

Hu kien jaqbad il-karozza ta' ommu u jsuq għal sigħat mingħajr skop, sakemm jispiċċalu l-petrol u jċempel lill-ġenituri biex jiġbruh.

Ħbiebu jiftakru dwar l-estrem kif l-apparenza tiegħu nbdilet.

Matul dawn il-perjodi skoraġġanti tal-marda tiegħu, hu rrifjuta li jaħsel xagħru jew li jaqta' d-dwiefer.

Kmien fl-1972, Drake sofra minn kriżi nervuża, u kien l-isptar għal ħames ġimgħat.

Drake fl-agħar żmien ta' dipressjoni stqarr:

Ma nħoss l-ebda emozzjoni dwar xejn.

La rrid nidħaq u lanqas nibki.

Inħossni insensibbli, mejjet ġewwa fija.

Fi Frar tal-1974, Drake ikkuntatja lil John Wood sabiex jibda jaħdem fuq ir-raba' album.

Boyd kien l-Ingilterra dak iż-żmien, u qabel li jattenda s-sessjonijiet tal-irrekordjar.

Din l-ewwel sessjoni ġiet segwita minn aktar rekordings f'Lulju.

Fl-awtobijografija tal-2006, il-produttur jiftakar kif kien sorpriż bir-rabja u l-imrar li wera Drake: "[Hu qal li] Jien għidtlu li hu kien ġenju, u oħrajn qablu.

Għala ma kienx famuż u sinjur?"

Kemm Boyd u Wood innutaw li l-prestazzjoni ta' Drake kienet marret lura ħafna, tant li ma kienx jiflaħ ikanta u jdoqq il-kitarra fl-istess ħin.

Madanakollu, ir-ritorn lura lejn l-istudjo ta' Sound Techniques għolliet il-moral ta' Drake; ommu stess tistqarr, "Konna lkoll fis-seba' sema li Nick kien ferħan minħabba li ma kien hemm l-ebda kuntentizza fil-ħajja ta' Nick għal snin."

Sal-ħarifa tal-1974, il-marda ta' Drake wasslitu sabiex jibqa' f'kuntatt biss ma' ftit ħbieb tal-qalb.

Hu prova jżomm kuntatt ma' Sophia Ryde, li ltaqa' magħha l-ewwel darba Londra fl-1968.

Ryde ġiet deskritta mill-bijografiji ta' Drake bħala "l-iktar ħaġa qrib" ta' tfajla li kellu f'ħajtu, pero illum tippreferi d-deskrizzjoni tal-"akbar ħabiba".

F'intervista tal-2005, Ryde stqarret li ġimgħa qabel mewtu, hi ppruvat ittemm ir-relazzjoni bejniethom.

"Ma flaħtx iktar.

Tlabtu għal xi żmien 'il bogħod.

U ma rajt qatt iktar."

Bħar-relazzjoni li kellu qabel mal-mużiċista folk Linda Thompson, ir-relazzjoni ta' Drake ma' Ryde ma ġietx konsumata.

F'xi ħin matul il-lejl tal-24 u l-25 ta' Novembru 1974, Nick Drake miet f'daru f'Far Leys, Tanworth-in-Arden, kawża ta' doża eċċessiva ta' amitriptilina, tip ta' antidipressant.

Il-lejl ta' qabel kien mar kmieni f'kamartu wara li qatta' l-wara nofs ta' nhar iżur ħabib.

Ommu qalet li mal-għabex hu telaq minn kamartu għall-kċina.

Familtu kienet dratu tisimgħu jagħmel dan ħafna drabi matul il-ġurnata, imma din id-darba m'għamel l-ebda ħoss.

Huma assumew li kien qiegħed jiekol xi ċereali.

Hu mar lura kamartu ftit wara u ħa xi pilloli biex "jgħinuh jorqod".

Minħabba li kien ibati mill-irqad, hu kien iħobb joqgħod imqajjem jisma' u jdoqq il-mużika, u jorqod sa tard filgħodu.

Meta ġiet biex tirrakonta dak li ġara dak il-lejl, ommu iddikjarat: "Qatt ma kont intelfu.

Imma kien madwar nofsinhar, u dħalt [f'kamartu], minħabba li kien jidher li kien wasal il-ħin biex iqum ...

L-ewwel ħaġa li rajt kienu saqajh twal."

Ma kien hemm l-ebda nota ta' suwiċidju, għalkemm kien hemm ittra ħdejn is-sodda indirizzata lil Ryde.

Fl-inkjesta li saret f'Diċembru, l-investigatur stqarr li l-kawża wara l-mewt ta' Drake kienet b'riżultat ta' "intossikazzjoni akuta ta' amitriptilina meta kien qiegħed isofri minn marda dipressiva", u kkonkluda l-verdett ta' suwiċidju.

Minkejja li din l-istqarrija ġiet imxejna minn xi membri tal-familja, hemm perspettiva ġenerali li b'aċċident jew le, sa dak il-punt Drake kien qata' qalbu minn ħajtu.

Rodney iddeskriva l-mewt t'ibnu bħala sorpriża u straordinarja; madanakollu, f'intervista fl-1979 hu stqarr li "dejjem kien inkwetat fuq kemm dipressat kien ikun Drake.

Konna naħbu l-aspirina u l-pilloli u affarijiet bħalhom."

Boyd jgħid li jippreferi jemmen li d-doża eċċessiva kienet aċċident.

Hu jiftakar fuq kif il-ġenituri ta' Drake iddeskrivew il-burdata tiegħu fil-ġimgħat ta' qabel bħala waħda pożittiva, u li kien ippjana sabiex imur lura Londra sabiex jerġa' jibda l-karriera mużikali.

Il-ġurnalist ta' "NME", Nick Kent, kiteb fl-1975 fuq l-ironija tal-mewt ta' Drake fi żmien meta hu kien qiegħed jerġa' jibda jikseb sens ta' "bilanċ personali".

F'kuntrast, Gabrielle Drake qalet li tippreferi taħseb li Drake miet b'suwiċidju, "fis-sens li aħjar li miet minħabba li jrid itemm kollox milli kawża ta' żball traġiku."

Fit-2 ta' Diċembru 1974, wara ċerimonja fil-knisja ta' St Mary Magdalene, Tanworth-in-Arden, il-fdalijiet ta' Drake ġew kremati f'Solihull Crematorium u l-irmied ġew midfunin taħt siġra tal-ballut fiċ-ċimiterju ta' St Mary's. Fil-funeral attendew mal-50 ruħ, fosthom ħbieb minn Marlborough, Aix, Cambridge, Londra, Witchseason, u Tanworth.

Brian Wells, b'referenza għall-ġenju ta' Nick, aktar tard sab li ħafna minn ħbiebu ltaqgħu ma' xulxin għall-ewwel darba f'dik l-għodwa.

Molly tiftakar kif "ħafna ħbieb żgħażagħ ġew, li qatt ma konna ltaqjna qabel magħhom."


Volkswagen

Volkswagen

Volkswagen (imqassra VW) hija ditta Ġermaniża tal-karozzi u hi l-marka oriġinali u l-iktar li tagħmel bejgħ tal-Volkswagen Group, illum proprjetarja wkoll tal-marki Audi, Bentley, Bugatti, Lamborghini, SEAT, u Škoda, kif ukoll tal-manifattur tat-trakkijiet Scania.

Volkswagen tfisser "il-karozza tal-poplu" bil-Ġermaniż, fejn hi ppronunzjata "fɔlksˌvaːɡən".

Is-sottotitolu, jew slogan, tagħha bħalissa hu Das Auto (Il-Karozza).


Slogan

Slogan

Slogans ta' reklamar huma frażijiet qosra, ħafna drabi memorabbli, użati f'kampanji ta' reklamar.

Huma kkwotati bħala l-aktar mod effettiv ta' kif wieħed jiġbed l-attenzjoni lejn wieħed jew iktar aspetti ta' prodott.

It-terminu "strapline" huwa terminu użat fir-Renju Unit u 'l-pajjiżi tal-Commonwealth biex jirreferi għal sentenza sekondarja abbinata ma' isem ta' ditta.

L-għan tal-istrapline hu li jenfasizza frazi li l-kumpanija tkun tixtieq li titfakkar biha, speċjalment biex tirreklama immaġni azjendali jew konnessjoni speċifika ma' prodott jew bażi tal-konsumatur.

Xi slogans huma maħluqa biss għal kampanji speċifiċi bi żmien limitat; oħrajn huma intiżi bħala slogans azjendali, biex jintużaw fuq perjodu estiż; xi slogans jibdew bħal tal-ewwel, u jsibu ruħhom ikkonvertiti f'tal-aħħar għaliex jinqabdu sew mill-pubbliku, u xi wħud jibqgħu memorabbli għal ħafna snin wara li jkun intemm l-użu tagħhom.


Audi

Audi

Audi AG hi manifattur Ġermaniż tal-karozzi, bi prodotti li jvarjaw minn supermini sa crossover SUVs, bi stili varji u prezzijiet differenti, irreklamati taħt id-ditta Audi, meqjusa bħala l-iprem ditta fi ħdan il-Volkswagen Group.

Il-kwartieri tal-kumpanija jinsabu f'Ingolstadt, fil-Ġermanja.

Audi ilha proprjetà sussidarja (99.55%) ta' Volkswagen AG mill-1966, wara x-xiri gradwali tal-predeċessur tagħha, Auto Union, mill-eks-sid tagħha, Daimler-Benz.

Volkswagen irrilanċjat id-ditta Audi fl-1965 bit-tnedija tas-serje Audi F103.

L-isem tal-kumpanija huwa derivat mill-kunjom tal-fundatur August Horch, li s-sinifikat tiegħu bil-Ġermaniż hu "isma"', u li t-traduzzjoni tiegħu bil-Latin issir "Audi".

L-erba' ċrieki fil-logo jirrapreżentaw kull waħda mill-kumpaniji li ngħaqdu flimkien biex twaqqfet id-ditta.


Karozza

Karozza

Il-karozza, jew karru tan-nar, hija vettura bil-mutur u bir-roti użata għat-trasport tal-passiġġieri, li wkoll iġġorr il-mutur jew magna tagħha stess.

Ħafna mid-definizzjonijiet tat-terminu jispeċifikaw li l-karozzi huma ddisinjati biex primarjament ikunu użati fit-toroq, li jakkomodaw minn persuna waħda sa tmienja, li tipikament għandhom erba' roti, u li huma mibnijin primarjament biex iġorru persuni, iktar milli oġġetti

Hemm madwar 600 miljun karozza madwar id-dinja (bejn wieħed u ieħor karozza għal kull 11-il persuna).

Madwar id-dinja, fl-2007 kien hemm madwar 806 miljun karozza u trakkijiet żgħar; il-magni ta' dawn jaħarqu 'l fuq minn biljun metru kubiku ta' petrol/gażolina u diesel kull sena.

In-numru dejjem qiegħed jiżdied, partikolament fiċ-Ċina u fl-Indja.


Achal Prabhala

Achal Prabhala

Achal Prabhala huwa riċerkatur, attivista u kittieb Indjan minn Bangalore, Karnataka.

Huwa jaħdem dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali fir-rigward tal-mediċina u l-għarfien.

Prabhala huwa membru tal-bord ta' konsulenza tal-Fondazzjoni Wikimedia.

Prabhala jgħix f'Bangalore, l-Indja.

Huwa studja l-ekonomija u l-amministrazzjoni pubblika f'Middlebury College u wara fl-Università ta' Yale, fejn ikkontribwixxa għal artikli fuq il-"Yale Daily News", il-gazzetta tal-istudenti.

Achal Prabhala jirriċerka l-proprjetà intelletwali f'konnessjoni mal-mediċina u l-għarfien.

Fl-2005, huwa kiteb rapport dwar il-kwistjonijiet tal-copyright u għall-aċċess tat-tagħlim fl-Afrika tan-Nofsinhar għall-ICTSD u l-UNCTAD u mexxa l-proġett "Access to learning materials in South Africa" 2004–05.

B'fondi minn għotja tal-Fondazzjoni Wikimedia, Prabahala, flimkien ma' Priya Sen u Zen Marie, ipproduċa l-film "People are Knowledge".

Il-film jesplora kif jistgħu jiġu wżat metodi alternattivi ta' ċitazzjoni fuq il-Wikipedija.


Filosofija

Filosofija

Il-Filosofija hi l-istudju ta' problemi ġenerali u fundamentali, bħal dawk marbutin mal-eżistenza, l-għarfien, il-valuri, ir-raġuni, il-menti (il-moħħ), u l-lingwa.

Il-filosofija tiddistingwi ruħha minn metodi oħrajn li jindirizzaw l-istess problemi bil-mod kritiku u ġeneralment sistematiku tagħha, u mid-dipendenza tagħha fuq l-argumentazzjoni razzjonali.

Il-kelma "filosofija" ġejja mill-Grieg - φιλοσοφία ("philosophia"), li litteralment tfisser "imħabba għall-għerf".

Ara Metafilosofija L-introduzzjoni tat-termini "filosfu" u "filosofija" hi attribwita lill-ħassieb Grieg Pitagora.

L-attribuzzjoni hi magħduda li hi bbażata fuq silta minn xogħol illum mitluf ta' Herakleides Pontikos, dixxiplu ta' Aristotli.

Ix-xogħol hu meqjus parti minn korp wiesa' ta' leġġendi ta' Pitagora.

"Filosfu" kienet meqjusa kelma li tikkuntrasta ma' "sofist" (minn "sophoi").

Sofisti li kienu jivvjaġġaw, jew "għorrief", kienu importanti fil-Greċja klassika, ħafna drabi jaqilgħu l-għajxien tagħhom bħala għalliema, filwaqt li l-filosfi kienu "maħbubin tal-għerf" u mhux professjonisti.

Filwaqt li l-filosofija kienet tfisser kwalunkwe tfittxija għall-għerf, il-qasam ittrattat mill-filosofija naqas biż-żmien.

Meta beda jkun hemm iktar qbil dwar il-fatti, it-terminu filosofija naturali beda jinbidel f'dawk imsejħin ix-xjenzi, bħall-fiżika, il-kimika u l-bijoloġija.

Il-psikoloġija, xjenza soċjali, bdiet tiġi kkunsidrata xjenza separata mill-filosofija fis-seklu għoxrin.

L-oqsma ewlenin tal-istudju tal-filosofija jinkludu l-epistemoloġija, il-loġika, il-metafiżika, l-etika u l-estetika.

L-epistemoloġija tittratta n-natura u l-iskop tal-għarfien, bħar-relazzjoni bejn il-verità, it-twemmin, u teoriji tal-ġustifikazzjoni.

Ix-xettiċiżmu hu l-pożizzjoni li tqajjem mistoqsijiet dwar il-ġustifikazzjoni ta' kwalunkwe verità.

It-Trilemma ta' Münchhausen tgħid li t-tliet għażliet biex biex wieħed jipprova bis-sod kwalunkwe verità m'humhiex sodisfaċenti.

L-ewwel metodu hu l-argument tar-rigress fejn, b'rigress infinit, kull prova tiġi bżonn iktar provi.

L-infinitiżmu jsostni li din il-katina tista' ma tieqaf qatt.

Metodu ieħor hul-fondazzjonaliżmu, fejn il-ġustifikazzjoni eventwalment isserraħ fuq twemmin bażiku jew assjomi mhux ippruvati.

L-atomiżmu loġiku jsostni li hemm "fatti" loġiċi (jew "atomi") li ma jistgħux jinqasmu f'biċċiet iżgħar.

It-tielet metodu ta' ġustifikazzjoni jinvolvi raġunament cirkolari, fejn it-teorija u l-prova jsostnu lil xulxin.

Il-koerentiżmu isostni li twemmin huwa [ġustifikat jekk ikun koerenti ma' sistema iktar wiesa' ta' twemmin.

B'mod iktar speċifiku, il-it-teorija tal-koerenza tal-verità tafferma li dak li hu minnu hu dak li jikkoera ma' xi ġabra speċifika ta' propożizzjonijiet.

Ir-Razzjonaliżmu jemfasizza r-raġuni bħala l-għajn tal-għarfien.

L-Empiriċiżmu huwa l-emfażi fuq evidenza osservata permezz tas-sensi bħala s-sors tal-għarfien.

Il-loġika hi l-istudju tal-prinċipji ta' konklużjonijiet (inferenzi) validi u ta' raġunament korrett.

Illum is-suġġett tal-loġika għandu żewġ oqsma vasti: il-loġika matematika (loġika simbolika formali) u dik imsejħa l-loġika filosofika.

F'raġunament deduttiv, argument jinbena billi jiġi muri li xi konklużjoni loġika tiżvolġi b'mod naturali minn sett ta' ċerti premessi.

Argument bħal dan jissejjaħ silloġiżmu.

Argument jissejjaħ validu jekk il-konklużjoni tiegħu tassew titwassal mill-premessi tiegħu, kemm jekk il-premessi huma veri jew le, filwaqt li argument jagħmel sens jekk il-premessi li minnu ħareġ huma veri.

Konklużjonijiet minn premessi jirrikjedu r-regoli tal-inferenza, bħal, eżempju, l-iktar metodu popolari, il-modus ponens.

Loġika propożizzjonali sempliċi tinvolvi konklużjonijiet minn prepożizzjonijiet, li huma dikjarazzjonijiet li jistgħu ikunu kemm veri jew foloz.

Il-Loġika tal-predikat tittratta konklużjonijiet minn varjabbli li jridu jiġu kkwalifikati minn ikkwantifikaturi meta huma veri u meta huma foloz.

Raġunament induttiv iwassal għal konklużjonijiet u ġeneralizzazzjonijiet ibbażati fuq raġunament probabilistiku.

Il-metafiżika tittratta temi dwar ir-realtà, bħall-eżistenza, ir-relazzjoni bejn il-menti (il-moħħ) u l-ġisem, l-oġġetti u l-karatteristiċi, avvenimenti and l-kawżalità.

Friegħi oħra tradizzjonali tal-metafiżika huma l-kożmoloġija u l-ontoloġija.

L-Idealiżmu hu l-twemmin li r-realtà hi fundamentalment mibnija mill-menti, jew inkella li hi immaterjali, filwaqt li r-realiżmu jsostni li r-realtà, jew għallinqas partijiet minnha, teżisti indipendentement mill-menti.

Il-partikolari huma dawk l-oġġetti magħduda li jeżistu fi spazju u ħin, bil-maqlub ta' astratti, bħan-numri.

L-universali huma karatteristiċi ta' partikolari multipli, bħall-ħmura, jew il-ġeneru.

It-tip ta' eżistenza ta' universali u oġġetti astratti hi dibattibbli.

Ir-realiżmu huwa kultant użat biex isostni l-eżistenza ta' dawn tal-aħħar, filwaqt li n-nominaliżmu huwa kultant użat biex jissimbolizza ċ-ċaħda tal-universali, l-astratti, jew it-tnejn.

Il-kunċettwaliżmu jsostni li l-universali jeżistu, iżda jeżistu biss fi ħdan il-perċezzjoni tal-moħħ.

Il-mistoqsija dwar jekk l-eżistenza hijiex karatteristika ilha tiġi diskussa mill-bidu tal-perjodu Modern.

L-essenza hi l-ġabra tal-attributi li jagħmlu oġġett dak li fundamentalment hu u li mingħajrhom jitlef l-identità tiegħu.

L-essenza tikkuntrasta mal-aċċident: karatteristika li s-sustanza għandha b'mod kontinġenti u li mingħajra s-sustanza xorta tista' żżom l-identità tagħha.


Stojċiżmu

Stojċiżmu

L-iStojċiżmu (Grieg "Στωικισμός") huwa skola ta' filosofija Ellenistika mwaqqfa f'Ateni minn Żenone ta' Ċizju fis-snin bikrin tas-.

L-Istoċji kienu jemmnu li l-emozzjonijiet distruttivi jirriżultaw minn żbajli fil-ġudizzju, u li għaref, jew "persuna ta' perfezzjoni morali u intellettwali," ma tbatix minn emozzjonijiet bħal dawn.

L-Istojċi kienu interessati ferm fir-relazzjoni attiva bejn id-determiniżmu kożmiku u r-rieda ħielsa tal-bniedem, u t-twemmin li huwa virtwuż li wieħed ikollu rieda (msejħa "prohairesis") li tkun taqbel man-natura.

Minħabba dan, l-Istojċi ppreżentaw il-filosofija tagħhom bħala mod ta' ħajjaa, u għallmu li l-aħjar indikazzjoni ta' liema filosofija wieħed iħaddan ma kenitx dak li wieħed jgħid, imma dak li wieħed jagħmel.

L-Istojċi li dehru iktar tard, Seneka u Epittetu, emfażizzaw li minħabba li l-"virtù hi biżżejjed għall-kuntentizza," l-għaref huwa immuni għall-isfortuna.

Dat-twemmin huwa simili għat-tifsira tal-frażi 'kalma stojka', għalkemm il-frażi ma tinkludix il-pożizzjoni etika radikali tal-Istojċi li l-"għaref" biss jista' jiġi meqjus verament ħieles, u li l-korruzzjonijiet morali huma kollha vizzjużi bl-istess mod.

Mit-twaqqif tagħha, id-duttrina Stojka kienet filosofija popolari u dewwiema, b'appoġġ madwar il-Greċja u l-Imperu Ruman, inkluż mill-Imperatur Marku Awrelju, sal-għeluq tal-iskejjel kollha tal-filosofija fis-sena 529 WK, b'ordni tal-Imperatur Ġustinjanu I, li ra l-karattru pagan tagħhom bħala kunfliġġenti mat-twemmin Nisrani.

L-Istojċi pprovdew deskrizzjoni unifikata tad-dinja, li tikkonsisti f'loġika formali, fiżika li m'hiex dwalistika, u etika naturalista.

Minn dawn, huma emfażizzaw l-etika bħala l-għan prinċipali tal-għarfien tal-bniedem, allura t-teoriji loġiċi tagħhom kienu iktar ta' interess għal filosfi li ġew aktar tard.

L-istojċiżmu jippromwovi l-iżvilupp tal-awto-kontroll u l-fortitudni bħala mezz kif wieħed jegħleb emozzjonijiet distruttivi; il-filosofija ssostni li aktar ma wieħed isir ħassieb ċar u mingħajr preġudizzju, wieħed joqrob dejjem iktar biex jifhem ir-raġunament universali ("logos").

Aspett importanti tal-istojċiżmu jinvolvi t-titjib tas-saħħa morali u etika tal-individwu: ""Il-virtù" tikkonsisti f"'rieda" li taqbel man-Natura."

Dan il-prinċipju japplika wkoll għar-relazzjonijiet interpersonali; "biex wieħed ikun ħieles mir-rabja, mill-għira, u l-ġelożija," wieħed għandu jaċċetta anke li l-iskjavi huma "daqs nies oħra, għaliex il-bnedmin kollha huma prodott tan-natura bl-istess mod."

L-etika Stojka tħaddan prospettiva deterministika; rigward dawk neqsin mill-virtǜ Stojka, Cleanthes darba qal li r-raġel ħażin huwa bħal "kelb marbut ma' karru, imġiegħel imur kulfejn imur il-karru."

Dak li għandu l-virtǜ Stojka, min-naħa l-oħra, jibdel għemilu biex jaqbel mad-dinja u jibqa', fi kliem Epittetu, "marid iżda kuntent, fil-periklu iżda kuntent, qed imut iżda kuntent, eżiljat iżda kuntent, fil-grazzja u kuntent," u b'dan il-mod jippostula rieda individwali "kompletament awtonoma", u fl-istess ħin univers li huwa "riġidament deterministiku, sħiħ u waħdani".

Fid-dinja Ellenistika u fl-Imperu Ruman, l-Istojċiżmu kien l-aktar filosofija popolari fost dawk edukati, daqshekk li, fi kliem Gilbert Murray "kważi s-suċċessuri kollħa ta' Alessandu [...] stqarru lilhom infushom Stojċi."

Għall-ħabta tas-sena 301 QK, Żenone ta' Ċizju beda jgħallem il-filosofija fl-Stoa Poikile (i.e., "il-veranda mprittra"), minn fejn il-filosofija tiegħu ħadet isimha.

Bil-maqlub ta' skejjel filosofiċi oħrajn, fosthom l-Epikurej, Żenone għażel li jgħallem il-filosofija tiegħu fi spazju pubbliku, loġoġ li jgħatu għall-iktar misraħ ċentrali t'Ateni, l-Agora.

L-ideat ta' Żenone żviluppaw minn dawk taċ-Ċiniċi, li l-fundatur tagħhom, Antistene, kien dixxiplu ta' Sokrate.

L-iktar dixxiplu influwenti ta' Żenone kien Krisippu, li kien responsabbli tal-iffurmar ta' dak li llum jissejjaħ Stojċiżmu.

Stojċi Rumani li ġew iktar tard iffukaw fuq it-tagħlim ta' ħajja f'armonija mal-univers, li fuqu wieħed m'għandu ebda kontroll dirett.

L-istudjużi ġeneralment jaqsmu l-istorja tal-Istojċiżmu fi tliet fażijiet:

Kif jgħid A. A. Long, ma ssopraviva l-ebda xogħol Stojku sħiħ mill-ewwel żewġ fażijiet tal-Istojċiżmu.

Baqa' biss kitbiet Rumani mill-Istoa tal-Aħħar.

Djodoru Kronu, wieħed mill-għalliema ta' Żenone, huwa kkunsidrat l-ewwel filosfu li introduċa u żviluppa l-metodu loġiku magħruf bħala l-loġika propożizzjonali.

Dan huwa metodu bbażat fuq stqarrijiet u propożizzjonijiet, iktar milli termini, u dan jagħmlu differenti ħafna mil-loġika tat-termini t'Aristotli.

Iktar tard, Krisippu żviluppa dan il-metodu loġiku f'sistema li saret magħrufa bħala l-loġika Stojka u inkluda sistema deduttiva (is-silloġistika Stojka) li kienet meqjusa rivali tas-silloġistika t'Aristotli.

Fis-seklu XX qam interess interess ġdid fil-loġika Stojka, meta żviluppi importanti fil-loġika kienu bbażati fuq il-loġika propożizzjonali.

Susanne Bobzien tgħid li "l-ħafna xebħ bejn il-loġika filosofika ta' Krisippu u dik ta' Gottlob Frege huwa impressjonanti."

Bobzien tinnota wkoll li "Krisippu kiteb 'il fuq minn 300 ktieb dwar il-loġika, tista' tgħid fuq is-suġġetti kollha li jikkonċernaw 'il-loġika tal-lum, inkluż it-teorija tal-atti lingwistiċi, l-analiżi tas-sentenzi, espressjonijiet singulari u plurali, tipi ta' predikati, l-indessikali, propożizzjonijiet eżistenzjali, il-konnettivi sentenzjali, in-negattivi, id-diżġunzjoni, il-kondizzjonali, il-konsegwenz loġika, l-forom t'argumenti validi, it-teorija tad-deduzzjoni, il-loġika propożizzjonali, il-loġika modali, il-loġika tat-tensi, il-loġika epistemoloġika, il-loġika tas-suppożizzjoni, il-loġika tal-imperativi, paradossi dwar l-ambigwità u l-loġika."

L-Istojċi kienu jemmnu li l-kewn (ὄντα) kollu -- għalkemm mhux l-oġġetti kollha (τινά) -- huwa materjali.

Huma aċċettaw id-distinzjoni bejn affarijiet konkreti u oħrajn Oġġett astratt, iżda ċaħdu t-twemmin ta' Aristotli li jeżisti kewn purament inkorporali.

Huma aċċettaw l-idea t'Anassagora (bħalma għamel Aristotli) li jekk oġġett ikun jaħraq, ikun hekk għaliex ikun daħal fih xi ftit minn massa universali ta' sħana.

Iżda, bil-maqlub ta' Aristotli, huma estendew l-idea biex tkopri l-aċċidenti kollha.

Allura, jekk oġġett huwa aħmar, huwa hekk għaliex ikun daħal fih xi parti minn massa universali ta' ħmura.

Huma kienu jsostnu li hemm erba' Kategoriji.

L-Istojċi kienu jemmnu li l-għarfien jista' jinkiseb permezz tar-raġuni.

Il-verità tista' tingħaraf mill-fallaċja; anke jekk, fil-prattika, tista' ssir biss approssimazzjoni.

Skont l-Istojċi, is-sensi l-ħin kollu jirċievu sensazzjonijiet: taħbit li jgħaddi mill-oġġetti għas-sensi, għall-menti (moħħ), fejn iħallu impressjoni fuq l-immaġinazzjoni ("fantasija").

(Impressjoni li tqum mill-moħħ innifsu kienet tissejjaħ "fantażma".)

Il-menti għandu l-abiltà li jiġġudika ("sunkatathesis")—japprova jew jirriġetta—impressjoni, bil-fakultà li jagħrab bejn rappreżentazzjoni veritiera tar-realtà minn waħda falza.

Xi impressjonijiet jistgħu jinkisbu mill-ewwel, iżda oħrajn jistgħu jiksbu biss gradi varji t'approvazzjoni dubjuża, li tista' tissejjaħ twemmin jew opinjoni ("doxa").

Huwa biss permezz tar-raġuni li jirbexxielna niksbu fehma u konviżjoni ċara ("katalepsis").

Għarfien ċert u veru ("episteme"), li seta' jintlaħaq mill-għaref Stojku, jista' jinkiseb biss billi wieħed jivverifika l-konvizjoni mal-għarfien espert t'oħrajn fis-suġġett, u l-ġudizzju kollettiv tal-umanità.

Skont l-Istojċi, l-univers huwa sustanza materjali u li tirraġuna, u huwa magħruf bħala Alla jew Natura.

L-Istojċi qasmu n-natura f'żewġ klassijiet: l-attiv u l-passiv.

Is-sustanza passiva hi l-materja, li "hi kajmana, sustanza lesta għal kwalunkwe użu, iżda wkoll ċerta li tibqa' bla użu jew xejn ma jġiegħla tibda."

Is-sustanza attiva, li tista' tissejjaħ ix-xorti, jew ir-Raġuni Universali ("Logos"), hi eteru intelliġenti, jew nar primordjali, li jwettaq fuq il-materja passiva:

Kollox huwa suġġett għal-liġijiet tax-Xorti, għaliex l-Univers jaġixxi biss skont in-natura tiegħu, u n-natura tal-materja passiva li jiggverna.

L-erwieħ tal-bnedmin u l-annimali joħorġu minn dan-nar primordjali u huma, ukoll, suġġetti għax-Xorti:

Erwieħ individwali min-natura tagħhom jispiċċaw, u jistgħu jiġu "mibdulin u diffużi, u jassumu natura qalila billi jintlaqgħu fir-Raġuni Seminali ("logos spermatikos") tal-Univers."

Peress li r-raġuni korretta hi l-pedament kemm tal-umanità kif ukoll tal-univers, jirriżulta li l-għan tal-ħajja hu li wieħed jgħixa skont ir-Raġuni, ċioè, li wieħed jgħix ħajtu skont in-Natura.

L-Istojċi tal-antik huma ħafna drabi mifhumin ħażin għaliex it-termini li kienu jużaw kienu parti minn kunċetti differenti minn dawk tal-lum.

Il-kelma 'stojku' llum tfisser 'bla emozzjonijiet' jew indifferenti għall-uġiegħ, għaliex l-etika Stojka tgħallem il-ħelsien mill-'passjoni' permezz tar-'raġuni'.

L-Istojċi ma fittxewx li jitfu l-emozzjonijiet; pjuttost, fittxew li jittrasformaw ruħhom permezz t' 'askēsis' li jħalli 'l persuna trawwem ġudizzju ċar u kalma ġewwiena.

Il-Loġika, ir-riflessjoni, u l-konċentrazzjoni kienu l-metodi li jwasslu għal din l-awto-dixxiplina.

B'self miċ-Ċiniċi, il-pedament tal-etika Stojka hu li t-tajjeb jinsab fl-istat tar-ruħ infisha; fl-għerf u fl-awto-kontroll.

L-etika Stojka emfażizzat ir-regola: "Imxi fejn tieħdok ir-raġuni."

Allura, wieħed għandu jagħmel ħiltu biex jinħeles mill-passjonijiet, waqt li jżomm f'moħħu li t-tifsira antika ta' 'passjoni' kienet "dieqa" jew "tbatija", jiġifieri, li wieħed jirreaġixxi "passivament" għal avvenimenti esterni — kemmxejn differenti mill-użu modern tal-kelma.

Kienet issir distinzjoni bejn παθος ("pathos") (plural: "pathe") li normalment tiġi tradotta għal "passjoni", "propathos" jew reazzjoni istintiva (eż., li wieħed jibjad meta jiffaċċja periklu fiżiku) u "eupathos", li hi l-marka tal-għaref Stojku ("sophos").

L-"eupatheia" huma sentimenti li jirriżultaw minn ġudizzju tajjeb, bl-istess mod li l-passjonijiet huma riżultat ta' ġudizzji ħżiena.

L-idea kienet li wieħed jinħeles mit-tbatija permezz tal-"apatheia" (Grieg: ἀπάθεια}}) jew paċi mentali (litteralment,'bla passjoni'), fejn paċi mentali kienet mifhuma fis-sens antik - li wieħed ikun oġġettiv jew li jkollu "ġudizzju ċar" u li jżomm rasu fuq għonqu meta jiffaċċja t-tlugħ u l-inżul tal-ħajja.

Għall-Istojċi, ir-'raġuni' fissret mhux biss l-użu tal-loġika, imma wkoll li wieħed jifhem il-proċess tan-natura - il-logos, jew ir-raġuni universali, inerenti fl-affarijiet kollha.

Li wieħed jgħix skont ir-raġuni u l-virtù, huma kienu jsostnu, ifisser li wieħed jgħix f'armonija mal-ordni divin tal-univers, f'għarfien tar-raġuni komuni u l-valur essenzjali tal-bnedmin kollha.

L-erba' virtujiet kardinali tal-filosofija Stojka huma l-għerf (Sophia), il-kuraġġ (Andreia), il-ġustizzja (Dikaiosyne), u t-temperanza (Sophrosyne), klassifikazzjoni derivata mit-tagħlim ta' Platun.

Ispirati minn Sokrate, l-Istojċi kienu jsostnu li d-dieqa u l-ħażen huma riżultat tal-injuranza tal-bniedem fejn tidħol ir-raġuni fin-natura.

Meta wieħed ikun kattiv, ikun hekk għaliex ma jkunx konxju mir-raġuni universali tiegħu stess, li twassal għall-ġentilezza.

Is-soluzzjoni għall-ħażen u d-dieq allura hi l-prattika tal-filosofija Stojka - li wieħed jeżamina l-ġudizzji u l-attitudni tiegħu stess u jiddetermina fejn dawn jitbiegħdu mir-raġuni universali tan-natura.

L-Istojċi kienu jaċċettaw li għaref jagħmel suwiċidju, f'ċirkostanzi li jistgħu ma jħalluhx jgħix ħajja virtwuża.

Plutarku sostna li kieku Kato aċċetta li jgħix taħt tirannija, allura kien ikun qed jikkomprometti l-awto-konsistenza ("constantia") bħala Stojku u kien jitlef mil-libertà li jagħmel għażliet morali onorevoli.

Is-suwiċidju jista' jiġi ġustifikat jekk wieħed jaqa' vittma ta' uġiegħ jew mard serju; jekk mhux għal dawn, is-suwiċidju jiġi kkunsidrat bħala ċ-ċaħda tad-dmir soċjali li wieħed għandu.

F'termini filosofiċi, affarijiet li huma indifferenti ma jaqgħux taħt it-tħaddim tal-liġi morali, jiġifieri m'għandhomx it-tendenza li jew jippromwovu, jew itellfu, għan morali.

Azzjonijiet li la huma meħtieġa u l-anqas ipprojbiti mil-liġi morali, jew li ma jaffettwawx il-moralità, jissejħu moralment indifferenti.

Id-duttrina tal-affarijiet indifferenti (ἀδιάφορα, "adjafora") kellha l-bidu taggħa fl-iskola Stojka bħala konsegwenza tal-oppożizzjoni dijametrika tagħha tal-virtù u l-vizzju.

B'riżultat ta' din id-dikotomija, numru kbir ta' oġġetti tħallew bla ma ġew assenjati u allura tqiesu indifferenti.

Eventwalment, ġew żviluppati tliet sub-klassijiet t'"affarijiet indifferenti":

Il-prinċipju ta' "adjafora" kien anke komuni maċ-Ċiniċi u x-Xettiċi.

It-tfassil tal-affarijiet indifferenti, skont Kant, imur lil hinn mill-morali.

Id-duttrina tal-affarijiet indifferenti reġgħet tqajmet fir-Rinaxximent minn Philip Melanchthon.

Il-filosofija, għall-Istojku, m'hijiex biss ġabra ta' twemmin jew tisħiq etiku, iżda mod ta' ħajja li jinvolvi prattika kostanti u taħriġ (jew "askesis", ara "Axetiċiżmu").

Il-prattiċi filosofiċi u spiritwali Stojċi kienu jinkludu l-Loġika, id-djalogu Sokratiku u l-awto-djalogu, il-kontemplazzjoni dwar il-mewt, it-taħriġ tal-attenzjoni biex tibqa' fil-mument preżenti (simili għal xi forom ta' meidtazzjoni fil-Lvant), rifflessjoni ta' kuljum dwar problemi ta' kuljum u s-soluzzjoni possibbli, "hypomnemata", eċċ. Il-filosofija għall-Istojku hi proċess attiv ta' prattika u tifkir kontinwu.

Fil-"Meditazzjonijiet" tiegħu, Marku Awrelju fisser numru ta' prattiċi ta' dan it-tip.

Pereżempju fl-ewwel parti tat-tieni ktieb jikteb:

Kull għodwa tenn lilek innifsek: illum ser niltaqa' ma nies ingrati, vjolenti, tradituri, għajjurin, egoisti.

Dawn huma hekk minħabba nuqqas t'għarfien ta' x'inhu verament tajjeb u ħażin... la jista' ħadd minnhom iweġġani, għaliex ħadd m'hu ħa jdaħħalni fil-ħażen, u l-anqas ma nista' ninkorla ma' sħabi jew nobgħodhom; għaliex aħna ġejna fid-dinja biex naħdmu filmkien...

Qabel Awrelju, Epittetu fid-"Diskorsi" iddintingwa bejn tliet topoi: il-ġudizzju, ix-xewqa u l-inklinazzjoni.

Skont il-filosfu Franċiż Pierre Hadot, Epittetu jidentifika dawk it-tliet atti mal-loġika, il-fiżika u l-etika rispettivament.

Hadotjikteb li fil-Meditazzjonijiet "kull massima tiżviluppa waħda minn dawn it-"topoi" karatteristiċi, jew tnejn minnhom, jew tlieta."

Il-prattiċi t'eżerċizzi spiritwali ġew deskritti minn Seamus Mac Suibhne bħala influwenti fuq dawk li jipprattikaw ir-riflessjoni.

Similaritajiet bejn l-eżerċizzji spiritwali Stojċi u t-terapija tal-imġieba konjittiva kienu deskritti fit-tul f"'The Philosophy of Cognitive-Behavioural Therapy" ta' Robertson.

Karatteristika distinta tal-Istojċiżmu hu l-kożmopolitaniżmu tagħha: Il-bnedmin kollha huma manifestazzjonijiet tal-ispirtu waħdieni tal-univers u jridu jgħixu f'imħabba fraterna u jkunu lesti jgħidu lil xulxin.

Fid-"Diskorsi" tiegħu, Epittetu jikkummenta dwar ir-relazzjoni tal-bniedem mad-dinja u jgħid li "kull bniedem huwa l-ewwel u qabel kollox ċittadin tal-unità tiegħu stess; iżda huwa wkoll ċittadin ta' belt kbira ta' allat u bnedmin oħra, u li l-politika tagħha hi kopja ta' dik tiegħu."

Dan is-sentiment jirrifletti dak ta' Djoġene ta' Sinope, li qal, "Jien la jien ċittadin ta' Ateni u l-anqas ta' Korintja, iżda ċittadin tad-dinja."

L-Istojċi kienu jsostnu li d-differenzi esterni, bħall-grad u l-flus, m'huma t'ebda importanza f'relazzjonijiet soċjali, għall-kuntrarju ta' fraternità bejn l-umanità u ugwaljanza bejn il-bnedmin kollha.

Punt ieħor partikolari kienet il-ħeġġa għall-ħniena lejn l-iskjavi.

Seneka kien iħeġġeġ, "Ftakar li dak li inti ssejjaħ l-iskjav tiegħek ħareġ mill-istess zokk, huwa mżiegħel mill-istess sema tiegħek, u bl-istess mod tiegħek jieħu n-nifs, jgħix, u jmut."

L-ikbar differenza bejn iż-żewġ filosofiji hu l-panteiżmu tal-Istojċiżmu, fejn Alla qatt m'hu kompletament tranxendenti imma dejjem immanenti.

Alla bħala entita ħallieqa huwa personalizzat fil-ħsieb Nisrani, iżda l-Istojċiżmu jwaħħad lil Alla mas-sħuħija tal-univers; l-idea stojka li l-kewn kollu huwa korporju kienet fundamentalment kuntrarja għall-Kristjaneżmu.

Barra minn hekk, l-Istojċiżmu, bil-maqlub tal-Kristjaneżmu, ma jistipula la bidu u l-anqas għall-univers, u l-anqas ma jsostni li l-individwu jibqa' ħaj wara l-mewt.

Aktar tard, l-Istojċiżmu kien meqjus mid-Dutturi tal-Knisja bħala 'filosofija pagana', iżda minkejja dan, uħud mill-kunċetti filosofiċi ewlenin tal-Istojċiżmu kienu użati minn kittieba bikrin Insara.

Xi eżempji: "logos", "virtù", "Spirtu", u "kuxjenza".

Iżda x-xebħ imur lil hinn mit-terminoloġija komuni.

Kemm l-Istojċiżmu kif ukoll il-Kristjaneżmu jsostnu ħelsien ġewwieni meta ffaċċati bid-dinja esterna, twemmin fi fratellanza bejn il-bniedem u n-Natura (jew Alla, imsejjaħ "pneuma" mill-Istojċi), u sens ta' ħżunija ġewwiena -- jew "ħażen persistenti" -- fil-bniedem kif ukoll il-futilità u t-temporanjetà tal-passjonijiet u l-attakkamenti materjali.

It-tnejn inkoraġġew "Ascesis" tal-passjoni u l-emozzjonijiet inferjuri (bħar-regħba, l-għira u r-rabja) sabiex il-possibilitajiet iktar għoljin tal-umanità ta' dak li jkun ikunu jistgħu jitqajmu u jiġu żviluppati.

Kitbiet Stojċi bħall-"Meditazzjonijiet" ta' Marku Awrelju intlaqgħu tajjeb ferm minn ħafna Nsara tul is-sekli.

L-ideal Stojku tal-apatija huwa aċċettat sal-ġurnata tal-lum bħala l-istat morali perfett mill-Knisja Ortodossa.

San Ambroġu ta' Milan kien magħruf għall-użu ta' filosofija Stojka fit-teoloġija tiegħu.

Il-kelma "stojku" spiss tfisser xi ħadd indifferenti għall-uġiegħ, għall-pjaċir, għan-niket, jew għall-ferħ.

L-użu modern għal "persuni li ma jurux x'qed iħossu u li jsofru bil-paċenzja" kien użat għall-ewwel darba bħala nom fl-1579, u fl-1596 bħala aġġettiv.

B'kuntrast mat-terminu "epikurju", l-artiklu fl-i"Stanford Encyclopedia of Philosophy's" jgħid li "s-sens tal-aġġettiv Ingliż 'stoical' m'huwhiex kompletament qarrieqi dwar l-oriġini filosofiċi tiegħu".

Dawn huma xi kwotazzjonijiet minn filosfi Stojċi ewlenin, magħżulin biex juru twemmin komuni tal-Istojċi:

Epittetu:

Marku Awrelju:

Seneka ż-Żgħir:


Curaçao

Curaçao

Curaçao (Olandiż: Curacao, Papjamentu: Kòrsou) hija gżira fil-Baħar Karibew tan-Nofsinhar, 'l hinn mill-kosta tal-Veneżwela.

Il-pajjiż ta' Curaçao (Olandiż: Land Curaçao, Papjamentu: Pais Kòrsou), li jinkludi l-gżira ewlenija kif ukoll il-gżejra mhux abitata ta' Klein Curaçao ("Little Curaçao") huwa pajjiż kostitwenti tar-Renju tal-Olanda.

Il-kapitali hija Willemstad.

Curaçao hija l-ikbar gżira u l-iktar popolata mit-tlett gżejjer ABC (Aruba, Bonaire u Curaçao) tal-Antilli ż-żgħar, speċifikament l-Antilli "Leeward".

Għandha medda ta' 444 kilometru kwadru (171 mil kwadru).

Mill-1 ta' Jannar, 2009, għandha popolazzjoni ta' 141,766.

Qabel l-10 ta' Ottubru, 2010, meta ġew xolti l-Antilli Olandiżi, Curaçao kienet amministrata bħala l-gżira territorju ta' Curaçao (Olandiż: Eilandgebied Curaçao, Papjamentu: Teritorio Insular di Kòrsou), wieħed mill-ħames gzejjer territorji ta' dawk li kienu l-Antilli Olandiżi.

Il-kodiċi tal-pajjiż ISO 3166-1 alfa-3 CUW u l-kodiċi tal-pajjiż ISO 3166-1 alfa-2 CW ġew mogħtija lil Curaçao, imma l-kodiċi ccTLD ta' l/Internet .cw għadu mhux fis-seħħ.

L-oriġni tal-isem Curaçao huwa mistħarreġ.

L-oriġni l-iktar milqugħa mill-Portugiżi u l-Ispanjoli hi li l-kelma ġejja mill-kelma Portugiża li tfisser l-istat ta' meta wieħed ikun qiegħed ifieq (curaçao).

Ir-raġjuni għal dan hi li l-baħħara li kienu jbaħħru għal xhur fuq il-baħar kienu jimirdu spiss bl-iskorbut.

Jidher li f'wieħed minn dawn il-vjaġġi twal, grupp ta' baħħâra Portugiżi niżlu għall-ewwel darba fuq Curaçao u fiequ mill-iskorbut, probabilment wara li kielu frott bil-vitamina Ċ.

Il-gżira saret magħrufa b'hekk bħala Ilha da Curação (Gżira tal-Fejqan).

Spjegazzjoni oħra hi dik li ġejja mill-kelma Portugiża għal qalb (coração), bħala referenza għall-gżira bħala ċentru ta' kummerċ.

In-negozjanti Spanjoli ssellfu l-kelmu bħala Curaçao, segwiti mill-Olandiżi.

Spjegazzjoni oħra hi li Curaçao kien l-isem li l-popli indiġeni ta' Curaçao kien jużaw biex isejħu lilhom infushom (Joubert u Van Buurt, 1994).

Din it-teorija hija appoġġjata minn kitbiet Spanjoli bikrija, li jirreferu għall-popli indiġeni bħala "Indios Curaçaos" li tfisser "Indjani li jfejjqu" peress li l-aboriġini x'aktarx kienu diġà jafu bil-marda tal-iskorbut u l-fejqan tagħha mill-Indjani tal-Amerika ta' Fuq.

Wara s-sena 1525, il-gżira dehret fuq mapep Spanjoli bħala "Curaçote", "Curasaote" u "Curasaore".

Sas-seklu 17, il-gżira kienet magħrufa fuq il-mapep bħala "Curaçao" jew "Curazao".

Fuq mappa magħmula minn Hieronymus Cock fl-1562 ġewwa Antwerp, il-gżira hija murija bħala Quracap.

L-isem "Curaçao" ġie assoċjat ma' lewn ta' ikħal, imħabba d-dehra kaħla skura tal-likur msemmi Curaçao (magħruf ukoll bħala Blue Curaçao).

Illum, lokalment, il-gżira hija magħrufa bħala "Dushi Kòrsou" (Ħelwa Curaçao).

L-abitanti oriġinali ta' Curaçao kienu l-Amerindjani Arawak.

L-ewwel Ewropej li lemħu l-gżira kienu membri ta'l-ispedizzjoni Spanjola taħt it-tmexxija ta' Alonso de Ojeda fl-1499.

L-Ispanjoli għamlu skjavi lill-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni indiġena u ġarrew bil-forza dawk li baqgħu ħajja lejn kolonji oħra fejn kien hemm bżonn iktar ħaddiema.

Il-gżira giet maħkuma mill-Olandiżi fl-1634.

Il-kumpannija ta'l-Indja tal-Punent Olandiża waqqfet il-kapitali ta' Willemstad fuq l-ixtut tad-daħla magħrufa bħala "Schottegat".

Curaçao kienet ġiet minsija mill-kolonjalisti peress li kienet nieqsa minn ħafna affarijiet li kienu jinteressaw lill-kolonjalisti, bħad-depożiti tad-deheb.

Madanakollu, il-port naturali ta' Willemstad malajr sewa bħala post idejali għall-kummerċ.

In-negozju u t-tbaħħir - u s-sibi - saru l-iktar attivitajiet ekonomiċi prinċipali ta' Curaçao.

Apparti minn hekk, il-kumpannija tal-Indja tal-Punent Olandiża għamlet Curaçao ċentru tan-negozju tal-iskjavi tal-Atlantiku fl-1662.

Fil-gwerra Franko-Olandiża wara r-rebħiet ta' Cayenne u Tobago, il-konti Jean d'Estrées ippjana li jattakka Curaçao.

Il-flotta tiegħu - 12 -il man-of-war, 3 "fire ships", 2 vapuri tat-trasport, vapur-sptar, u 12 -il vapur kursar - ġiet melgħuba, bit-telf ta' 7 man-of-war, u 2 vapuri oħra li laqtu s-sikek tal-qroll 'l hinn mill-arċipelagu ta' Las Aves minħabba żball ta' navegazzjoni fil-11 ta' Mejju 1678, ġimgħa wara li rħew minn San Kitts u Nevis.

Ġewwa Curaçao, kien jiġi mfakkar Jum ta' Tifkira sa tard fis-seklu 18 biex tiġi mfakkra din il-ġrajja li evitat li l-gżira tiġi meħruba mill-Franċiżi.

Negozjanti Olandizi ġabu skjavi mill-Afrika b'kuntratt ma' Spanja magħruf bħala Asiento.

B'dan il-ftehim, numri kbar ta' skjavi ġew mibjugħa jew mibgħuta lejn destinazzjonijiet fl-Amerika t'Isfel u l-Karibew.

In-negozju ta'l-iskjavi għamel lill-gżira iktar affluwenti, u wassal għat-twaqqif ta' bini kolonjali impressjonanti.

F' Curaçao nsibu arkitettura li tħallat stili arkitettoniċi kolonjali Spanjoli u Olandiżi.

In-numru kbir ta' bini kolonjali ġewwa u madwar Willemstad sewa lill-kapitali post fil-lista ta' Wirt Storiku Mondjali ta'l-UNESCO.

Djar li qabel kienu proprjetajiet ġewwa l-pjantaġġjonijiet u il-"kas di pal'i maishi" fuq stil Afrikan tal-punent (li qabel kienu jgħixu l-iskjavi) jinstabu madwar il-gżira kollha u xi ftit minnhom ġew irristrutturati u jistgħu jiġu miżjura.

Fl-1795 seħħet rewwixta kbira ta'l-iskjavi taħt it-tmexxija ta' Tula Rigaud, Louis Mercier, Bastian Karpata u Pedro Wakao.

Sa 4000 skjav Negro ħadu sehem fir-rewwixta fil-parti tal-majjistral tal-gżira.

'Il fuq minn elf skjav kienu nvoluti fi sparar qalil u l-Olandiżi bezgħu għal ħajjithom.

Wara xahar, ir-rewwixta ġiet maħnuqa.

Il-fatt li Curaçao tinsab qrib l-Amerika t'Isfel sewa f'influwenza twila mill-kosta qariba ta'l-Amerika Latina.

Dan jidher ħafna fix-xebħ arkitettoniku bejn il-partijiet tas-seklu 19 ta' Willemstad u l-belt qariba ta' Coro fl-istat ta' Falcón, din tal-aħħar ukoll parti mill-Wirt Storiku Mondjali ta'l-UNESCO.

Fis-seklu 19, nies minn Curaçao bħal Manuel Piar u Luis Brión ħadu sehem attivament fil-gwerer tal-indipendenza tal-Veneżwela u l-Kolombja.

Refuġjati politiċi mill-kontinent (bħal Bolivar innifsu) ġew internati ġewwa Curaçao u t-tfal tal-familji prominenti mill-Veneżwela kienu jiġu edukati fuq il-gżira.

Matul is-sekli 18 u 19, il-gżira għaddiet taħt idejn l-Ingliżi, il-Franċiżi u l-Olandiżi ħafna drabi.

Il-ħakma stabbli Olandizi reġgħet lura fl-1815 fi tmiem il-gwerer Napolejoniċi, meta l-gżira ġiet miżjuda fil-kolonja ta' Curaçao u l-gżejjer tagħha.

L-Olandiżi temmew l-iskjavitù fl-1863.

It-tmiem ta'l-iskjavitu ġabet magħha tbatija ekonomika, li wasslet lil ħafna abitanti ta' Curaçao jemigraw lejn gżejjer oħra, bħal Kuba biex jaħdmu fil-pjantaġġjunijiet tal-kannamieli.

Eks-skjavi oħra ma kellhom ebda mod ieħor ħlief li jibqgħu jaħdmu mas-sidien tal-pjantaġġjunijiet taħt is-sistema Paga Tera.

Dan kien ordni institwit fejn in-Negro jien jikri biċċa art u dan kellhu jagħti l-biċċa l-kbira tal-ħsad tiegħu lil dak li kien is-sid tiegħu fiż-żmien meta kien skjav.

In-Negroes ġew mġiegħla għal darba oħra jaħdmu l-produzzjoni tal-massa bħaż-żminijiet imgħoddija inkella ma kienx ikollhom biżżejjed għalihom wara li jagħtu dak li kien jistħoqq lis-sid.

Dan kien iseħħ sal-bidu tas-seklu 20.

Meta ġie misjub iż-żejt fil-belt ġewwa l-baċir tal-Marakajbo ta' Mene Grande, ir-riżq tal-gżira nbidel b-mod drammatiku.

Il-kumpanniji Royal Dutch Shell u l-Gvern Olandiż bnew installazjonijiet kbar ta'l-irfinar taż-żejt fl-imkien fejn qabel kien isir in-negozju ta'l-iskjavi ġewwa Asiento, u b'hekk ħolqu sors abbundanti ta' xogħol għall-popolazzjoni lokali u din ħolqot mewġa ta' immigrazzjoni mill-pajjiżi ta' madwar.

Curaçao kien post idejali għall-irfinar peress li kienet 'il bogħod mit-taqlib soċjali u ċivili li kienet għaddejja minnhom l-Amerika t'Isfel, imma fl-istess ħin qrib tal-bjar taż-żejt tal-Baċir tal-Marakajbo.

Kellha port naturali eċċellenti li seta' jżomm tankers taż-żejt kbar.

Il-kumpannija ġabet magħha affluwenza lejn il-gżira.

Ġew mibnija djar għall-akkomodazzjoni fuq skala kbira u Willemstad ħolqot infrastruttura estensiva.

Madankollu, bdew jinħolqu differenzi bejn gruppi soċjali f'Curaçao.

L-iskuntentizza u l-antagonizmi bejn il-gruppi socjali f'Curaçao wassal ghal rewwixti u protesti fit-30 ta' Mejju, 1969.

L-inkwiet ċivili wassal għal moviment soċjali tal-popolazzjoni Afro-Karibea li nfluwenzat politikament iktar ma għadda ż-żmien (Anderson u Dynes 1975).

Il-gżira ħolqot industrija turistika u offriet taxxi korporattivi baxxi biex tħeġġeġ lil ħafna kumpanniji biex joħolqu ażjendi biex jevitaw skemi iktar ħorox ta' pajjiżi oħra.

F' nofs is-snin 80, ir-Royal Dutch Shell biegħet ir-raffinerija għal ammont simboliku lil konsorzju tal-gvern lokali.

Ir-raffinerija li kienet qiegħda tiqdiem kienet suġġett ta' ħafna każijiet fil-Qorti fi żminijiet reċenti, li jwissu li l-emissjonijet, li jinkludu dijossidu tal-kubrit kif ukoll trabijiet, jaqbzu l-limiti ta' sigurtà.

Il-konsorzju tal-gvern qieghed jikri bħalissa r-raffinerija lill-kumpannija taż-żejt statali tal-Veneżwela, il-PDVSA.

F'dawn l-aħħar snin, il-gżira ppruvat tapprofitta mill-istorja u l-wirt partikolari biex tespandi l-industrija tat-turiżmu.

Fl-1984, il-Kunsill tal-gżira ta' Curaçao għazel il-bandiera nazzjonali u l-innu uffiċjalu tal-gżira.

Dan sar fit-2 ta' Lulju, id-data meta fl-1954 ġie ffurmat l-ewwel kunsill tal-gzira elett.

Minn dak iż-żmien 'l hawn, il-moviment biex jifred il-gżira mill-federazzjoni tal-Antilli beda jissaħħaħ.

Minħabba l-istaġnar ekonomiku, l-emigrazzjoni lejn l-Olanda kienet kbira f' dawn l-aħħar snin.

Tentattivi min-naħa tal-politiċi Olandiżi biex iwaqqfu din l-emigrazzjoni diġà kabbret it-tensjonijiet fir-relazzjoni bejn Curaçao u l-Olanda.

Immigrazzjoni mill-gżejjer tal-Karibew tal-madwar, pajjiżi ta'l-Amerika t'Isfel qiegħda sseħħ.

Bħal Aruba u Bonaire, Curaçao hija gżira transkontinentali li ġeografikament tagħmel parti mill-Amerika t'Isfel imma hija kkunsidrata li tagħmel parti wkoll mill-West Indies u waħda mil-"Leeward Antilles".

Curaçao u l-gżejjer l-oħra ABC jixbħu f'termini ta' klima, ġeoloġija, flora u fawna iktar lill-Peniżola ta' ParaguanA, il-Peniżola ta' Guajira, Isla Margarita, Araya u r-reġjun ta' Coro fil-Veneżwela u l-istat ta' Falcón.

Il-flora ta' Curaçao hija differenti mill-veġetazzjoni tipika ta' gżira tropikali.

Il-makkja ta' tip niexef hija komuni, b'ħafna forom ta' kakti, arbuxelli bix-xewk, pjanti li jħaddru s-sena kollha, kif ukoll is-siġra nazzjonali tal-gżira, id-divi-divis.

L-iktar punt għoli ta' Curaçao hu ta' 372 metru u l-għolja jisimha Christoffelberg.

'L hinn mill-kosta ta' Curaçao, fix-xlokk, tinstab il-gżira zgħira u mhux abitata ta' Klein Curaçao ("Curaçao Zgħira").

Curaçao hija magħrufa għas-sikek tal-qroll tagħha, li huma wżati għall-"iscuba diving".

Fil-bajjiet fin-nofsinhar jisntabu ħafna postijiet popolari għal dan l-isport.

Fatt mhux tas-soltu għal dak li għandu x'jaqsam ma'l-"iscuba diving" ġo Curaçao hu li l-qiegħ tal-baħar jsir fond ma'l-ewwel mitt pied mix-xatt, u s-sikka tal-qroll tista' tiġi milħuqa faċilment mingħajr l-użu ta'l-ebda dgħajsa.

Dan il-punt hu magħruf bħala l-"blue edge".

Il-kurrenti qawwija u n-nuqqas ta' bajjiet jagħmlu l-kosta tat-tramuntana perikoluża għall-għawm u fl-għadis, imma l-għaddasa b'esperjenza jgħodsu hemmhekk meta l-kundizzjonijiet ikunu jaqblu.

Il-kosta tan-nofsinhar hija differenti ħafna u toffri ibħra kalmi ħafna.

Il-kosta ta' Curaçao tinkludi ħafna bajjiet u daħliet, il-biċċa l-kbira minnhom tajbin għall-irmiġġ.

Xi sikek tal-qroll huma affetwati mit-turiżmu.

Il-bajja ta' Porto Marie qiegħda tesperimenta b'sikek tal-qroll artifiċjali sabiex jittejbu l-kundizzjonijiet tas-sikka.

Fil-mijiet ta' blokok artifiċjali tal-qroll li ġew mqiegħda jgħammru varjetà kbira ta' ħut tropikali.

L-iktar bajjiet popolari ta' Curaçao huma: Baya Beach, Blue Bay (Blauwbaai), Daaibooi, Grote Knip (Playa Abou), Kleine Knip (Kenepa Chiki), Playa Forti, Playa Gipy, Playa Jeremi, Playa Kalki, Playa Kanoa, Playa Lagun, Playa Porto Marie, Playa Santa Cruz, Santa Barbara Beach, Seaquarium Beach, Westpunt.

Curaçao għandha klima kwazi-aridu bi staġun niexef minn Jannar sa Settembru u staġun tax-xita minn Ottubru sa Diċembru.

It-temperaturi huma relattivament kostanti b-differenzi zgħar matul is-sena.

L-irjieħ li jiġi mill-oċeani jġibu magħhom arja kiesħa matul il-jum, u l-istess irjieħ iġibu magħhom arja sħuna matul il-lejl.

L-iktar xahar kiesaħ hu Jannar b'temperatura medja ta' 26.5 °C (80 °F) u l-iktar xahar sħun hu Settembru b'temperatura medja ta' 28.9 °C (84 °F).

Il-medja tat-temperatura massima hi ta' 31.2 °C (88 °F).

Il-medja tat-temperatura minima annwali hi ta' 25.3 °C (78 °F).

Curaçao tinstab 'l hinn miż-żona maħkuma mill-uragani, imma tiġi affetwata okkażjonalment mill-uragani, bħal per eżempju l-uragan Omar fl-2008.

L-ebda uragan ma mess l-art ġewwa Curaçao minn meta twaqqaf iċ-Ċentru Nazzjonali għall-uragani biex josserva l-uragani.

Madankollu, Curaçao hija affetwata direttament mill-maltemp tropikali ta' qabel l-uragani kemm -il darba.

L-aħħar drabi li dan il-maltemp seħħ kien Cesar fl-1996, Joan-Miriam fl-1988 u Tomas fl-2010.

Dan l-aħħar uragan mess lil Curaçao bħala maltempata tropikali fil-bidu ta' Novembru, u niżlu sa 265mm (10,4 pulzieri) xita fuq it-territorju li kkawżaw għarar estiż.

Dan għamel li l-uragan Tomas kien wieħed mill-iktar devastanti fl-istorja ta' Curaçao, kif ukoll għamlu ħafna ħsara, li ġiet stmata mas-60 miljun dollaru ta'l-Antilli Olandiżi (28 miljun dollaru Amerikan).

Kif ukoll 2 persuni mejta.

Curaçao rebħet is-"self-government" f' Jannar tal-1954 bħala gżira territorju fi ħdan l-Antilli Olandiżi.

Madankollu, l-abitanti tal-gżira ma ħadux sehem attivament fil-proċess politiku sal-movimenti soċjali ta' tmiem is-snin 60.

Fis-snin 2000, l-istatus politiku tal-gżira reġa' ġie diskuss, bħal dak tal-gżejjer l-oħra fi ħdan l-Antilli Olandiżi, għal dak li għandu x'jaqsam mar-relazzjoni ma'l-Olanda u bejn il-gżejjer ta'l-Antilli.

Permezz ta' referendum li sar fit-8 ta' April 2005, l-abitanti vvutaw għal status separat 'l hinn mill-Antilli Olandiżi, bħal Aruba, b'hekk ġew skartati l-għazliet l-oħra li kienu jinkludu l-indipendenza, isiru parti mill-Olanda, jew jinżamm l-istatus quo.

Fl-2006, Emily de Jongh-Elhage, reżidenti ġewwa Curaçao, ġiet eletta bħala l-ewwel prim ministru ta'l-Antilli Olandiżi, u mhux ta' Curaçao.

Fl-1 ta' Lulju 2007, il-gżira ta' Curaçao kienet se ssir pajjix fi ħdan l-Antilli Olandiżi.

Fit-28 ta' Novembru 2006, il-kunsill tal-gżira m-aċċettax memorandum ta' kjarifika tal-proċess.

Fid-9 ta' Lulju 2007 il-kunsill ġdid tal-gżira ta' Curaçao rratifika l-ftehim li kien ġie mwarrab f-Novembru 2006.

Fil-15 ta' Diċembru 2008, Curaçao kienet mistennija li ssir pajjiz separat fi ħdan ir-Renju ta'l-Olanda (bħal Aruba u l-Antilli Olandiżi dak iż-żmien).

Referendum konsultattiv dwar dan il-pjan sar ġewwa Curaçao fil-15 ta' Mejju 2009, fejn 52 fil-mija tal-votanti qabblu ma' dawn il-pjanijiet.

Ix-xoljiment ta'l-Antilli Olandiżi seħħ fl-10 t' Ottubru 2010.

Issa, Curaçao huwa pajjiż fi ħdan ir-Renju ta'l-Olanda, fejn ir-Renju għad għandu r-responsabbiltà għad-difiża u l-affarijiet barranin.

Ir-Renju qiegħed ħsieb il-finanzi tal-gżira billi l-Olanda tagħmel tajjeb għad-djun tal-gżira.

Storikament, l-edukazzjoni ġewwa Curaçao, Aruba u Bonaire kienet issir il-biċċa l-kbira bl-iSpanjol sa tard is-seklu 19.

Kien hemm sforzi biex tiġi mdaħħla edukazzjoni pubblika bilingwi (Olandiz u Papjamentu) fi tmiem is-seklu 19 (van Putte 1999).

L-Olandiż sar l-ilsien uniku fit-tagħlim fis-sistema edukattiv fil-bidu tas-seklu 20 biex jħaffef l-edukazzjoni għat-tfal tal-ħaddiema barranin tar-Royal Dutch Shell (Romer, 1999).

Il-Papjamentu reġa' ġie mdaħħal fil-kurrikulu f'nofs is-snin 80.

Reċentement, sar dibattitu politiku dwar jekk il-Papjamnentu għandux isir l-ilsien uniku tat-tagħlim.

Dawk li qegħdin jipproponu l-Papjamentu bħala lsien uniku tat-tagħlim jinsistu li b'hekk l-ilsien jibqa' użat u titjieb il-kwalità tat-tagħlim primarju u sekondarju.

Dawk li jisħqu fuq it-tagħlim bl-Olandiż jinsistu li l-istudenti li jistudjaw bl-Olandiż ikunu ppreparati aħjar għall-edukazzjoni universitarja offruta għar-reżidenti ta' Curaçao fl-Olanda.

L-edukazzjoni publika hija bbażata fuq is-sistema edukattiva Olandiża u minbarra l-iskejjel pubbliċi, jinstabu ukoll skejjel privati u dawk parrokjali.

Minn meta ddaħħlet leġiżlatura edukattiva ġdida fl-1992, il*edukazzjoni primarja obbligatorja tibda minn sitt snin u ddum sitt snin.

L-edukazzjoni sekondarja ddum ħames snin oħra.

Il-fergħa prinċipali għall-edukazzjoni terzjarja hija l-Università ta' Curaçao, fejn jattendu 2100 student.

Għalkemm xi pjantaġġjuni ġew imwaqqfa fuq il-gżira mill-Olandiżi, l-ewwel industrija mwaqqfa ġewwa Curaçao li ġabet qligħ kienet dik tal-produzzjoni tal-melħ.

Dan il-mineral kien esportazzjoni lukrattiv dak iż-żmien u sar wieħed mill-fatturi responsabbli li fetħu l-gżira għan-negozju internazzjonali.

Curaçao saret ukoll ċentru tan-negozju tal-iskjavi matul is-sekli 17 u 18.

Fis-seklu 19, l-imminar għall-fosfati sar importanti.

Matul iż-zminijiet kollha, il-portijiet b'ilma fond u l-pożizzjoni idejali fil-Karibew kienu kruċjali biex il-gżira ssir ċentru importnati tal-kummerċ.

Curaçao għandha wieħed mill-għola livelli tal-għixien fil-Karibew, b'GDP ta 20,5000 dollaru r-ras (stima tal-2009) u infrastruttura żviluppata sew.

L-industriji prinċipali tal-gżira huma l-irfinar taż-żejt, it-turiżmu u s-servizi finanzjarji.

It-tarzna, il-kummerċ internazzjonali u attivitajiet oħra relatati mal-port ta' Willemstad (bħaż-Żona Ħielsa) jagħtu kontribut lill-ekonomija.

Sabiex jintlaħaq l-għan tal-gvern biex tiġi ddiversifikata l-ekonomija, saru sforzi biex jiġu attirati iktar investimenti barranin.

Din il-"policy" ġiet imsejħa "Open Arms Policy" fejn l-aċċenn qiegħed isir fuq il-kumpanniji tat-teknoloġija informatika.

Għad-daqs tagħha, il-gżira għandha ekonomija kemmxejn mħallta li ma tiddependix biss mit-turiżmu esklussivament kif jiġri fi gżejjer oħra tal-Karibew.

Mill-bidu ta' Jannar 2014, ix-shuttle Lynx ser jibda jagħmel titjiriet suborbitali fl-ispazju u missjonijiet ta' tiftix xjentifiku minn port spazjali ġdid ġewwa Curaçao.

Curaçao għandha ftehim kummerċjali mal-iStati Uniti, il-Veneżwela u l-Unjoni Ewropeja.

Għandha ftehim ta' Assoċjazzjoni mal-Unjoni Ewropeja li tħalli lill-kumpanniji jagħmlu negozju ġewwa jew permezz ta' Curaçao biex jesportaw ħafna prodotti lejn is-swieq Ewropej, mingħajr taxxi tad-dwana u kwoti.

Il-gżira tipparteċipa ukoll fil-"US Caribbean Basin Initiative" li tippermetti li jkollha aċċess preferenti għas-suq Amerikan.

Il-prostituzzjoni hija ttollerata.

Viċin l-ajruport jinstab burdell kbir fil-ftuħ li jismu "Le Mirage" jew "Campo Alegre" li ilu jezisti mis-snin 40.

Peress li l-prostituzzjoni teżisti f'partijiet oħra tad-dinja, Curaçao addottat pożizzjoni differenti biex tieħu ħsieb il-prostituzzjoni.

Permezz tal-monitoraġġ, il-qies u r-regolament, il-ħaddiema f'dawn l-istabbilimenti huma mogħtija ambjent żgur u aċċess għat-tobba.

Madankollu, ta' min jgħid li d-Dipartiment tal-iStat tal-Amerika ddikjara li, "Aruba, Curaçao u San Maarten huma destinazzjonijiet għan-nisa li huma ttraffikati għan-negzoju sesswali mill-Peru, il-Brażil, il-Kolombja, ir-Republika Dominikana u l-Ħaiti, kif jistqarru l-awtroitajiet lokali".

L-uffiċjali fi ħdan il-gvern kemm il-darba ma stmawx il-problemi tat-traffikar tal-bnedmin.

Imħabba l-istroja tagħha, il-popolazzjoni tal-gżira ġejja minn sfondi etniċi differenti.

Hemm maġġoranza Afro-Karibeja ta' nisel Afrikan u Ewropew, kif ukoll minoranzi ta' Olandiżi, Sudamerikani, Franċiżi, nies mill-Lvant Mbiegħed u l-Lvant Nofsani Indjani u Portugiżi.

Il-Lhud Sefarditi li waslu mill-Olanda u l-Brażil (li qabel kienet kolonja Olandiża) sa mis-seklu 17 kellhom influwenza qawwija fuq il-kultura u l-ekonomija tal-gżira.

Is-snin ta' qabel u wara it-Tieni Gwerra Dinjija raw influss ta' Lhud Axkenazi mill-Ewropa tal-Lvant, il-maġġor parti Lhud Rumeni.

Fil-bidu tas-seklu 19, ħafna Portugiżi u Lebaniżi emigraw lejn Curaçao mħeġġa mill-possibilitajiet finanzjarji li kienet toffri l-gżira.

L-emigranti mill-Lvant Imbiegħed u l-Indja waslu matul il-boom ekonomiku tal-bidu tas-seklu 20.

Kien hemm ukoll għadd ta' emigranti reċenti mill-pajjiżi ġirien bħar-Republika Dominikana, Ħaiti u l-gżejjer tal-Karibew li jitkellmu bl-Ingliż.

F'dawn l-aħħar snin, l-influss ta' pensjonanti Olandiżi kiber bis-sew, kif inhuma magħrufa lokalment "pensionados".

Skond iċ-ċensiment tal-2001, il-biċċa l-kbira tal-abitanti ta' Curaçao huma Kattoliċi (85%).

Dan jinkuldi movimenti lejn it-Tiġdid Kariżmatiku jew Moviment Kariżmatiku sa minn nofs is-snin sebgħin.

Denominazzjonijiet oħra jinkludu is-"Seventh-Day Adventists" u l-Knisja Metodista.

Ma' dawn id-denominazzjonijet Kristjani, xi abitanti jipprattikaw il-Montamentu kif ukoll reliġjonijiet oħra miġjuba mid-djaspora Afrikana.

Bħal f'postijiet oħra fl-Amerika Latina, il-Knisja Pentekostali qiegħha tikber.

Hemm ukoll Musulmani u Ħindu prattikanti.

Għalkemm ta' daqs zgħira, il-kommunità Lhudija kellha impatt importanti fl-istorja tal-gżira.

Curaçao hija fejn tinstab l-eqdem kongregazzjoni Lhudija fil-kontinent Amerikan, sa mill-1651.

Is-sinagoga ta' Curaçao hija l-eqdem waħda fil-kontinent li għadha fl-użu, sa minn meta tlestiet fl-1732 fejn kien hemm sinagoga eqdem qabilha.

Il-komunità Lhudija] lagħbet rwol importanti fl-għajnuna tal-ewwel kongregazzjonijiet Lhud fl-iStati Uniti fis-sekli 18 u 19, inklużi dawk ta' New York u s-sinagoga ta' Touro.

Curaçao hija soċjetà li titkellem ħafna ilsna.

L-ilsna l-iktar mitkellma huma l-Papjamentu, l-Olandiż, l-Ingliż u l-iSpanjol.

Ħafna nies fuq il-gżira jistgħu jitkellmu b'dawn l-ilsna kollha.

L-iSpanjol u l-Ingliz kellhom preżenza storika twila fuq il-gżira flimkien mal-Papjamentu u l-Olandiż.

L-iSpanjol baqa' ilsien importanti matul is-sekli 18 u 19 kif ukoll minħabba l-kuntatti ekonomiċi mal-Veneżwela u l-Kolombja.

L-użu tal-Ingliż imur lura sal-bidu tas-seklu 19 meta Curaçao kienet saret kolonja Ingliża.

Fil-fatt, wara li reġgħet giet stabbilita l-ħakma Olandiża mill-ġdid fl-1815, l-uffiċjali tal-kolonja mal-ewwel innutaw l-użu wiesa' tal-Ingliz fil-gżira (van Putte 1999).

L-emigrazzjoni reċenti mill-gżejjer tal-Karibew li jitkellmu bl-Ingliż kif ukoll il-gżejjer SSS (Sint-Eustatius, Saba u San Maarten) fejn il-lingwa prinċipali hi l-Ingliz - kif ukoll il-fatt li l-Ingliz sar lingwa mondjali, kabbar l-użu tal-Ingliz ġewwa Curaçao.

Għal ħafna żmien matul l-istorja kolonjali, l-Olandiz qatt ma kien mitkellem daqs l-Ingliż jew l-iSpanjol u dejjem baqa' esklussivament il-lingwa tal-amministrazzjoni u l-lingwa tal-qorti.

L-użu popolari tal-Olandiż kiber lejn tmiem is-seklu 19 u bidu s-seklu 20 (van Putte 1999).

Curaçao hi waħda mill-ftit eżempji ta' ppjanar lingwistiku soċjali fejn il-lingwa Creole intużat bħala mezz biex jintlaħaq livell ta' qari bażiku permezz tad-dħul tal-Papjamentu bħala lingwa fl-edukazzjoni primarja fl-1993.

Avolja l-gżira għandha popolazzjoni zgħira, id-diversità lingwistika u l-influwenzi kulturali ġewwa Curaçao ħolqu tradizzjoni letterarja ta qies, speċjalment bl-Olandiż u l-Papjamentu.

Id-drawwiet orali tal-popli indiġeni Arawak intilfu.

L-iskjavi mill-Afrika tal-Punent ġabu magħhom il-ħrejjef ta' Anansi, u b'hekk ifformaw is-sisien tal-letteratura Papjamentu.

L-ewwel kitba ppublikata bil-Papjamentu kienet poeżija ta' Joseph Sickman Corsen li kien jisimha Atardi li ġiet ippublikata fil-gażżetta La Cruz fl-1905.

Matul il-lettaratura ta' Curaçao, tekniċi narrattivi u metafori magħrufa bħala realizmu maġiku kienu jippredominaw.

Kittieba u poeti minn Curaçao taw kontribut impressjonanti lil-letteratura tal-Karibew u dik Olandiża.

L-iktar magħrufa huma Cola Debrot, Frank Martinus Arion, Pierre Lauffer, Elis Juliana, Guillermo Rosario, Boeli van Leeuwen u Tip Marugg.

L-ikel lokali huwa magħruf bħala Kriyoyo (ppronunċjata bħal criollo, il-kelma Spanjola għal "Creole") u jinkludi taħlit ta' togħmiet u tekniċi użati fl-ikel tal-Karibew u l-Amerika Latina.

Il-platti komuni ta' Curaçao jinstabu ukoll ġewwa Aruba u Bonaire ukoll.

Platti popolari jinkludu l-istobà (stuffat magħmul mill-papaya, ċanga jew laħam tal-mogħza), Guiambo (soppa tal-okra jew frott tal-baħar), kadushi (soppa tal-kaktus), sopi mondingo (soppa tal-imsaren), funchi (paté tal-qamħirrun li jixbaħ lill-fufu, l-ugali u l-polenta) u ħafna tipi ta' ħut u frott tal-baħar.

L-akkompanjament li ma jonqosx hija l-patata ħelwa.

Rolls tal-ħobż jsiru skond riċetta Portugiża.

Madwar il-gżira kollha, jinstabu sneks li jservu platti lokali kif ukoll xorb alkoħolihu bħall-pubs Inglizi.

Il-platt li ma jonqosx fl-ewwel kolazzjoni huwa pastechi, pasti moqlija mimlija bil-ġobon, tonn taż-żejt, perżut jew kkapuljat.

Matul żmien il-festi jittieklu platti speċjali bħal hallaca u pekelé, magħmula minn ħut immellaħ.

Fit-tiġijiet u okkażżjonijiet speċjali varjetà ta' kos dushi jiġu servuti bħal kokada (ħelu tal-kowkonut), ko'i lechi (ħelu magħmul mill-ħalib tal-bott u z-zokkor) u tentalaria (ħelu tal-piżelli).

Il-liker Curaçao ġie żviluppat hawn, meta abitant beda jesperimenta bil-qxur tal-frotta taċ-ċitru lokali, magħrufa bħala laraha.

Jinstabu wkoll influwenzi kulinarji mis-Surinam, iċ-Ċina, l-Indoneżja, l-Indja u l-Olanda fil-gżira.

Il-gżira għandha wkoll ħafna ristoranti Ċinizi li jservu ħafna platti Indoneżjani bħal satay, nasi goreng u lumpia (li huma kollha ismijiet Indoneżjani ta' dawn il-platti).

Platti Olandizi bħall-pulpetti u oliebollen jiġu servuti ukoll fir-ristoranti u d-djar.

Mill-2001, it-tim tal-bejżbol ta' Willemstad li jilgħab fil-Pabao Little League wasal sas-Serje Mondjali tal-Little League ġewwa Williamsport, Pennsylvania.

It-tim jiġbor fih plejers ta' 11 u 12 -il sena li jkollhom ċans jirrapreżentaw ir-reġjun tal-Karibew.

Fl-2004 it-tim minn Willemstad, Curaçao rebaħ il-finali kontra r-rebbieħ Amerikan ta' Thousand Oaks, Kalifornja.

Is-sena ta' wara, it-tim minn Curaçao reġa' ikkwalifika imma ġew megħluba minn Ewa Beach, Hawaii wara li Michael Memea laqat home-run biex b'hekk rebbaħ it-titlu lil Hawaii.

Fl-2007, it-tim tilef kontra l-Ġappun fil-logħba tal-Kampjonat Internazzjonali.

Fil-World Baseball Classic tal-2006, il-plejers ta' Curaçao lagħbu għall-Olanda.

Shairon Martis, mwieled ġewwa Willemstad, kien il-parti prinċipali tat-tournament għat-tim Olandiz meta serva 7 innings mingħajr jolqtu l-ballun kontra Panama (il-logħba giet mitmuma mħabba il-"mercy rule").

Il-plejers tal-Major League u All-Star Andrew Jones u Tirone Maria, li jilgħabu ġewwa Aruba, huma minn Curaçao.

L-irjieħ li jaqblu u l-ibħra sħan jagħmlu Curaçao lok ideali għall-windsurfing, avolja il-gżejjer ġirien ta' Arubau Bonaire huma iktar magħrufa għal dan l-isport.

Il-fatt hu li l-ibħra fondi ta' madwar Curaçao jagħmluha diffiċli biex jitqiegħdu l-bagi li jintuzaw fl-"events" tal-"windsurfing", u b'hekk jagħmluha diffiċli l-gżira ssir destinazzjoni għall-"windsurfing".

Għall-istess raġuni l-ibħra sħan u ċari madwar il-gżira jagħmlu lil Curaçao post ideal għall-għadis.


Franco Debono

Franco Debono

Franco Debono (9 ta' Marzu 1974) huwa l-Kummissarju tal-Liġijiet.

Huwa avukat u kien Membru Parlamentari fi ħdan il-Partit Nazzjonalista mill-2003 sal-2012, meta' waqqa' l-Gvern wara nuqqas ta' qbil mat-tmexxija tal-Priministru Lawrence Gonzi.

Ħa l-edukazzjoni tiegħu fil-Kulleġġ San Alwigi u kompla l-istudji tiegħu fl-Università ta' Malta fejn studja l-liġi u t-teoloġija bħala qasam sussidjarju.

Franco kiseb il-warrant biex jipprattika bħala avukat fl-2000.

It-teżi tiegħu kient titratta l-aspetti kostituzzjonali tal-organizzazzjoni u l-finanzjament tal-partiti politiċi.

Huwa beda jaħdem għal rasu f'uffiċċju ż-Żurrieq.

Sa mill-bidu tal-karriera tiegħu speċjalizza fil-kamp penali u llum imexxi uffiċċju legali "Franco Debono and Associates" b'uffiċċji ġewwa ż-Żurrieq u l-Belt Valletta li jispeċjalizza wkoll fl-oqsma tal-liġi ċivili u kummerċjali.

Taħt it-tmexxija tiegħu jaħdmu l-avukati Marion Camilleri, Angie Muscat u Amadeus Cachia.

Fl-Elezzjoni Ġenerali tal-2003 ikkontesta mal-Partit Nazzjonalista fuq il-ħames distrett u kiseb 1130 vot tal-ewwel preferenza, u kien elett.

Huwa reġa' kien elett fl-elezzjoni tal-2008.

Minn wara l-elezzjoni tal-2008, Debono kellu diversi kwistjonijiet mat-tmexxija tal-gvern tal-Priministru Lawrence Gonzi.

Nhar l-14 ta' Diċembru 2009 Debono ħalla l-Parlament qabel ma ttieħed vot fuq emendi tal-Oppożizzjoni.

Il-Gvern kellu jserraħ fuq il-casting vote tal-Ispeaker.

Debono reġa' lura l-Parlament għall-vot finali.

Wara nħatar chairman tal-Kumitat għall-Kodifikazzjoni tal-Liġijiet.

Ħamest ijiem wara talab iktar rispett għall-Parlament, id-dritt li wieħed ikellem avukat qabel l-interrogazzjoni u l-liġi li tirregola l-finanzjament tal-partiti.

Fl-2011, huwa ikkritika bl-aħrax ir-riforma fit-trasport pubbliku u wasal biex fl-4 ta' Novembru astjena waqt il-votazzjoni fuq il-mozzjoni ta' sfiduċja mressqa mill-Oppożizzjoni fil-Ministru Austin Gatt.

Dan wassal biex il-Ministru Gatt, żamm postu bil-vot tal-Ispeaker.

Diversi laqgħat tal-eżekuttiv tal-Partit Nazzjonalista fuq il-mozzjoni ma kinux irnexxielhom jikkonvinċu lil Franco Debono biex jivvota kontra din il-mozzjoni kif għamlu d-deputati l-oħrajn tal-Gvern.

Ftit jiem biss wara din il-kwistjoni, Debono ppreżenta mozzjoni li fiha jesiġi li l-Parlament jiddiskuti diversi nuqqasijiet li hemm fil-qasam tal-ġustizzja u Intern li jaqa' taħt il-Ministru Carm Mifsud Bonnici.

Debono f'dikjarazzjoni li għamel f'Diċembru 2011, qal li "jien informajt lill-Prim Ministru li ma kontx se nagħti appoġġ aktar lill-Gvern u li hu jista' jibqa' miexi u jagħmel elezzjoni, jekk ma jaqsamx il-ministeru tal-ġustizzja u l-intern...

Il-Prim Ministru talabni għal aktar żmien, iżda jien insistejt li hu wegħedni dan.

Jonqos biss sena għall-elezzjoni ġenerali u għalhekk kull ġurnata li tgħaddi hi ġurnata mitlufa.

Jekk il-ministeru ma jinqasamx issa, mhux se jkun hemm żmien biex isir dan."

Debono qal li hu tkellem diversi drabi dwar dan mal-Prim Ministru Lawrence Gonzi u mas-Segretarju Ġenerali tal-Partit Nazzjonalista, Paul Borg Olivier.

Debono qal li "jien se nżomm kelmti bħal m'għamilt meta astjenejt.

Nistenna li membri oħrajn iżommu kelmthom ukoll, b'mod partikolari fejn jirrigwarda kwistjonijiet delikati li jolqtu d-drittijiet fundamentali u l-ġustizzja."

Debono saħaq li l-Gvern għandu jpoġġi fuq l-ixkaffa il-proposti li saru f'abbozz ta' liġi li ġie ppreżentat riċentament mill-Ministru Carm Mifsud Bonnici.

Debono qal li "mhux se nittollera li jiċċaqilqu l-lasti.

Nittama li kulħadd fehem li s-sitwazzjoni fil-qasam tal-ġustizzja għandha bżonn attenzjoni urġenti.

Dan il-pajjiż mhux ta' Lawrence Gonzi jew ta' Edgar Galea Curmi.

Il-pajjż hu tal-poplu Malti kollu u t-tmexxija għandha tkun kontabbli."

Nhar is-6 ta' Jannar 2012 il-Prim Ministru Lawrence Gonzi għamel tibdil fil-Kabinett.

Chris Said sar il-Ministru tal-Ġustizzja, Konsultazzjoni Pubblika u l-Familja, Mario de Marco sar Ministru tat-Turiżmu, il-Kultura u l-Ambjent, waqt li Jason Azzopardi sar il-Ministru tal-Kompetizzjoni Ġusta u l-Konsumatur.

Il-Ministru Carm Mifsud Bonnici ġie responsabbli mill-Intern u ma' dan żdidulu l-Affarjiet Parlamentari.

Dolores Cristina saret Ministru tal-Edukazzjoni u x-Xogħol.

Dakinhar stess, Franco Debono, f'kummenti lill-ġurnal "L-Orizzont", qal li "din mhix demokrazija.

Għal darb'oħra l-Prim Ministru Lawrence Gonzi reġa' ħa l-pariri tiegħi.

Jien nagħti l-pariri u huma jimxu fuqhom u jwettquhom.

Illum Malta spiċċat f'Oligarkija, gvern immexxi minn ftit nies.

Dan hu gvern tal-ftit.

Jien għedt u kont ikkwotat fuq dan, li jekk joffrili xi kariga nara dakinhar.

Sa fejn naf jien ma sejjaħx nies ġodda.

Sejjaħ lill-istess nies.

Lill-'elite'.

Lill-istess uċuħ.

Imma basta jaħqarni lili.

Krudeltà din.

Krudeltà fl-aqwa tagħha."

Debono, għamilha ċara li f'vot fuq fiduċja fil-Gvern hu kien se jivvota kontra.

Qal dan waqt li għamilha ċara li m'għadx fadallu aktar fiduċja fil-Prim Ministru Lawrence Gonzi.

Sostna wkoll li l-Prim Ministru Lawrence Gonzi għandu jirriżenja, għax b'dak li għamel wera l-iżbalji li għamel tul dawn l-aħħar erba' snin.

Hu qal li jaqbel mat-talba li għamel il-Kap tal-Oppożizzjoni, Joseph Muscat – dik li jintalab vot ta' fiduċja fil-Parlament fejn sostna li hu se jivvota kontra l-Gvern.

Waqt li ddikjara li Lawrence Gonzi mhux Alla iżda hu biss Prim Ministru.

Qal li l-pajjiż għaddej minn ħafna tbatija minħabba r-ras iebsa.

Nhar it-13 ta' Jannar 2012, il-Kap tal-Oppożizzjoni ħabbar li l-Oppożizzjoni kienet se tressaq vot ta' sfiduċja fil-Gvern.

Il-vot tressaq fis-27 ta' Jannar imma Debono astjena.

Nhar it-30 ta' Mejju 2012, f'żewġ votazzjonijiet li saru marbutin mal-mozzjoni mressqa mill-Oppożizzjoni Laburista, fosthom dik tar-riżenja tal-Ministru Carm Mifsud Bonnici, hu vvota mal-Oppożizzjoni.

Il-vot kien ta' 35 vot favur il-mozzjoni u 34 kontra.

Dan wassal biex il-Ministru Mifsud Bonnici rriżenja immedjatament, liema riżenja ġiet aċċettata mill-Prim Ministru Lawrence Gonzi, waqt li l-istess Prim Ministru ressaq mozzjoni ta' fiduċja fil-Gvern li se tibda tiġi diskussa fl-4 ta' Ġunju 2012.

Nhar l-20 ta' Lulju 2012, l-Eżekuttiv tal-Partit Nazzjonalista ikkundanna lil Franco Debono, Jeffrey Pullicino Orlando u Jesmond Mugliett għall-mod kif ivvutaw fil-Parlament.

Nhar it-12 ta' Lulju 2012, l-Eżekuttiv tal-Partit Nazzjonalista ddeċieda li Franco Debono, Jeffrey Pullicino Orlando u Jesmond Mugliett mhux se jitħallew jikkontestaw l-elezzjoni ġenerali li jmiss f'isem il-Partit Nazzjonalista.

Nhar l-10 ta' Diċembru 2012, Franco Debono flimkien mal-Oppożizzjoni Laburista vvota fil-Parlament kontra l- Baġit imressaq ġimagħtejn qabel u allura dan m'għaddiex b'35 vot kontra l-34 favur, u l-Gvern Nazzjonalista waqa'.Dan ġiegħel lill-Priministru Lawrence imur l-għada għand il-President tar-Repubblika Dr George Abela fil-Palazz il-Belt biex jissuġġerilu li l-Parlament jiġi xolt u tissejjaħ elezzjoni ġenerali bil-Parlament ixolji fis-7 ta' Jannar, 2013, waqt li l-elezzjoni ġenerali ssir fl-istess jum mal-elezzjoni tal- kunsilli lokali, jiġifieri s-Sibt 9 ta' Marzu 2013.

Fl-aħħar diskors tiegħu fil-Parlament huwa qal hekk, fost affarijiet oħra: "Illum permezz ta dan il-vot mhux biss qed terga tirristabbilixxi ruha s-supremazija ta' dan il-parlament fis-sens tal-iskrutinju tal-ezekuttiv, tal-gvern izda wkoll nittama li qed inpoggi l-pedament u l-ewwel gebla ta' demokrazija moderna Ewropea.

Dan hu mument storiku fejn il-parlament rega ha "centre stage" fis-sistema politika taghna – l-poplu huwa sovran permezz ta dan il-parlament u gvern irid l-approvazzjoni ta' dan il-parlament biex imexxi u mhux l-ispin ta' bloggers, gurnalisti u xandara, u l-finanzjament okkult ta' certi negozjanti parassiti."

Sa Jannar 2013 Debono kien għadu jikkunsidra l-possibiltà li jwaqqaf partit politiku ġdid iżda dan ma rrealizzax ruħu.

Nhar it-2 ta' Marzu 2013 fuq l-istazzjon tal-Partit Laburista ħabbar li hu ma kienx se jivvota għall-Partit Nazzjonalista fl-Elezzjoni Ġenerali imma kien se jivvota għall-bidla, b'indikazzjonijiet ċari li se jivvota għall-Partit Laburista billi fuq il-blogg tiegħu qal li vot għall-Alternattiva ikun vot moħli.

Wara l-Elezzjonijiet Ġenerali 2013, huw nħatar Kummissarju għal-Liġijiet.


San Bażilju

San Bażilju

San Bażilju l-Kbir (Kappadoċja, 330 w.K. - 379 w.K.) kien wieħed mis-Santi Padri Insara tal-Knisja tal-Lvant.

Fost il-Missirijiet kollha tal-Knisja tal-Kappadoċċa kien San Bażilju waħdu li ngħata t-titlu ta' 'il-Kbir'.

Fil-fatt San Bażilju kien tassew kbir mhux biss għax kien organizzatur kapaċi fil-Knisja imma wkoll minħabba l-ħila li kellu biex jagħti interpretazzjoni tajba u ġenwina tat-tagħlim Kattoliku.

Barra minn hekk hu kien wieħed mill-Missirijiet l-iktar important tal-monakiżmu fl-Orjent u rnexxielu jirriforma l-liturġija tal-Knisja Griega u jreġġagħha lura lejn is-sempliċita' li kellha fil-bidu.

San Bażilju twieled madwar is-sena 330 f'Ċesarija tal-Kappadoċja, fl-Asja Minuri fin-nofsinhar tat-Turkija tal-lum, minn familja magħrufa kemm għall-ispirtu nisrani u kemm għan-nobbilta' tagħha.

Missieru, li wkoll kien jismu Bażilju u li kien magħruf bħala għalliem tar-rettorika fin-Neoċesarija, kien dak li tah l-ewwel tagħlim.

Ommu kien jisimha Emmelja u kienet bint martri.

Mill-għaxart itfal li kellha, tlieta saru Isqfijiet u iktar tard qaddisin.

Dawn kienu: San Bażilju, San Girgor ta' Nissa u San Pietru ta' Sebaste.

San Bażilju għamel l-istudji tiegħu superjuri tar-retorika l-ewwel f'Ċesarija, wara f'Kostantinopli u fl-aħħar, meta hu diġa' kellu wieħed u għoxrin sena jew iżjed, f'Ateni.

Waqt li kien f'Ateni, iltaqa' ma' Girgor ta' Nażjanże, għamel ħbieb miegħu u baqa' jżomm din il-ħbiberija qaddisa tul għomru kollu.

Qrib is-sena 356, meta hu kellu madwar sitta u għoxrin sena, Bażilju reġa' lura lejn il-belt ta' Ċesarija li fiha twieled u beda jgħallem ir-rettorika, imma fi żmien qasir irriżenja u ta ruħu għall-perfezzjoni axxetika wara li kkonverta u tgħammed (357).

Tgħammed meta kellu madwar ħamsa u għoxrin sena u mill-ewwel interessa ruħu fil-ħajja axxetika.

Bl-iskop li jkollu quddiemu l-eżempju ta' ħafna axxeti ta' żmienu, għamel vjaġġ twil li ħadu fl-Eġittu, fil-Palestina, fis-Sirja u fil-Mesopotamja.

Wara li reġa' lura f'Ċesarija tal-Kappadoċja, Bażilju qassam ġidu lill-fqar u nġabar f'eremitaġġ li hu għamel qrib Neoċesarija, fuq l-Iris.

Ftit wara, xi ħbieb tiegħu ngħaqdu miegħu fl-istess eremitaġġ.

Fis-sena 358 mar iżuru Girgor ta' Nażjanże u t-tnejn flimkien għamlu antoloġija tal-opri ta' Oriġene taħt it-titlu ta' Filocalia (L-imħabba lejn il-ħwejjeġ sbieħ).

Miegħu kiteb ukoll żewġ regoli bħala gwida għall-ħajja komunitarja fil-monasteru.

Minħabba f'hekk San Bażilju beda jitqies bħala l-leġislatur tal-monakiżmu Grieg.

Imbagħad fi żmien qasir hu waqqaf diversi monasteri.

Qrib is-sena 364 l-Isqof Ewsebju, Metropolita ta' Ċesarija, ipperswada lil Bażilju biex isir saċerdot.

Wara li ħa l-ordni sagri, Bażilju beda jgħin lill-Isqof Ewsebju bħala kunsillier u assistent tiegħu, u taha għall- interpretazzjoni tal-Iskriturra fil-predikazzjoni u fil-kitba.

Hekk ġara li meta fis-sena 370 miet l-Isqof Ewsebju, Bażilju sar Isqof ta' Ċesarija minfloku u Metropolita tal-Kappadoċja.

Hekk kif sar Isqof, Bażilju ta bidu għal riforma fid-djoċċesi tiegħu.

Hu bena ħafna sptarijiet għall-morda u għall-vittmi tal-epidemiji li kienu komuni minħabba l-faqar u n-nuqqas ta' iġjene.

Bena wkoll djar għall-vjaġġaturi u għall-barranin li kienu jinzertaw f'pajjiżu.

Fi żmien Bażilju l-Istat kien iħaddan l-Arjaniżmu, u għalhekk l-Isqof dejjem kellu għadma iebsa fir-relazzjoni tiegħu mal-mexxejja lokali.

Fl-azzjonijiet kollha tiegħu, Bażilju wera li kien prudenti min-naħa l-waħda, imma wkoll kien jaf ikun iebes quddiem l-intimidazzjoni ta' l-Imperatur Valente u tal-Prefetti tiegħu.

Valente spiċċċċa biex bagħat lill-Prefett Mudest għand l-Isqof Bażilju ħalli jheddu li, sakemm ma kienx se jagħtih dikjarazzjoni ffirmata minnu li hu jħaddan l-Arjaniżmu, hu kien se jeżiljah u jaħtaf taħt idejh il-ġid kollu tiegħu, mobbli u immobbli.

Meta l-Imperatur Valente ra xi bniedem ta' kuraġġ kien Bażilju, ma baqax jitlob minnu d-dikjarazzjoni favur is-setta arjana, u rtira d-digriet ta' l-eżilju li kien ħejja għal Bażilju.

Bażilju kien jinkwieta ħafna quddiem il-problema tan-nuqqas ta' għaqda bejn il-Knisja Orjentali u dik Oċċidentali, u dan mhux biss fost il-lajċi nsara imma wkoll fost il-kleru u l-istess Isqfijiet.

Minħabba f'hekk hu talab lil Atanasju biex flimkien miegħu jkun jista' jtejjeb ir-relazzjoni bejn Ruma u l-Orjent.

Hu spiċċċċa biex kiteb ittra lill-Papa Damasu li fiha fissirlu l-qagħda iebsa li kienu fiha l-Knejjes Orjentali, u saħansitra talbu biex imur u jżurhom personalment (Ittra 70).


San Girgor Nażjanżenu

San Girgor Nażjanżenu

San Girgor Nażjanżenu (329 - 389 w.K.) kien wieħed mis-Santi Padri tal-Lvant.

Twieled f'Nażjanże, Kappadoċja fis-sena 330.

Missieru Girgor Nazjanzenu x-xiħ, ommu Nonna, ħuħ Ċesarju, u oħtu Gorgonja, huma lkoll qaddisin.

Kellu temperament differenti minn ta' ħabibu Bażilju, kien aktar miġbur, ta' għalih waħdu, u jħobb il-kwiet.

Meta ħabibu mar eremita, hu mar warajh.

Fis-sena 362 ġie ordnat saċerdot, u fis-sena 372 ġie kkonsagrat Isqof ta' Sasima, mill-ħabib tiegħu San Basilju li kien Arċisqof ta' Ċesarija.

Fis-sena 380 sar il-Patrijarka ta' Konstantinopli.

Sena wara rtira f'Nażjanzu fejn għex fil-kwiet, jitlob, jikteb u jipprietka, sakemm miet fil-25 ta' Jannar tas-sena 389, ta' 64 sena.

Hu ukoll huwa Duttur tal-Knisja.

San Girgor hu wieħed mit-tliet teoloġi l-kbar tal-Kappadoċja, kolonni tal-Knisja fi żmienu flimkien ma' ħabibu San Bażilju u San Girgor ta' Nissa (ħu San Bażilju).

Hu magħruf bħala d-Duttur tat-Trinita'.

Kien hu l-ewwel wieħed li sejjaħ lill-Madonna "Omm Alla".